Anɛ hiɔ ko fia mo hyɛ lo? Eko ɔ, o ná he wami mla nɛ o hɛ je níhi nɛ o gblee mi ɔ nɔ. Se aywilɛho yemi be jã. Dr. Alan Wolfelt ngma ngɛ e womi nɛ ji Healing a Spouse’s Grieving Heart ɔ mi ke: “Nɔ ko be nɛ e ma nyɛ ma ‘kpa aywilɛho yemi.’ Se ke nihi ya nɔ nɛ a wo wa bua a, aywilɛho ɔ nya baa si.”
Kaa nɔ hyɛmi nɔ́ ɔ, mo susu blematsɛ Abraham he nɛ o hyɛ. Benɛ e yo ɔ gbo ɔ, Baiblo ɔ de ke, “Abraham ye Sara kɔmɔ, nɛ e nyɛ ya ha lɛ.” Eko ɔ, e maa pee kaa Abraham ye aywilɛho jeha babauu. * Yakob hu ye aywilɛho wawɛɛ benɛ a sisi lɛ kaa lohwe awi yelɔ ko tsɔtslɔɔ e bi Yosef mi ɔ. E ye aywilɛho “ligbi babauu.” E bimɛ ɔmɛ bɔ mɔde kaa a maa wo e bua, se e bua hí womi. Jeha babauu be, se e ya nɔ nɛ e ye Yosef he kɔmɔ.
Mwɔnɛ ɔ hu ke wa suɔlɔ ko gbo ɔ, wa yeɔ aywilɛho wawɛɛ. Mo susu nɔ hyɛmi níhi enyɔ nɛ nyɛɛ se ɔ he nɛ o hyɛ.
“Ye huno Robert gbo ngɛ July 9, 2008. Ye hɛ ji níhi nɛ ya nɔ ligbi nɛ e ná lɔle oslaa nɛ e gbo ɔ nɔ gblegbleegble. Jamɛ a ligbi ɔ mɔtu loko e maa je kɛ ho ní tsumi ya a, wa ye ní, e fua mi, nɛ e fiɔ ye nya he. Kɛkɛ nɛ e de mi ke, e suɔ mi, nɛ imi hu i de lɛ ke, i suɔ lɛ. Jeha ekpa ji nɛ ɔ nɛ ye huno ɔ gbo, se loloolo ɔ, i yeɔ aywilɛho. I he we yi kaa ye hɛ ma nyɛ maa je Rob nɔ.”—Gail, e ye jeha 60.
“Jeha 18 kɛ se ji nɛ ɔ nɛ ye yo ɔ si, se loloolo ɔ, ye hɛ jaa ngɛ e he nɛ i yeɔ aywilɛho. Be fɛɛ be nɛ ma na adebɔ nɔ́ ko nɛ ngɛ fɛu ɔ, i kaiɔ lɛ nɛ i susuɔ kaa ke e ngɛ wami mi ɔ, jinɛ e bua ko jɔ he.”
—Etienne, e ye jeha 84.
Enɛ ɔ tsɔɔ heii kaa ke wa suɔlɔ ko gbo ɔ, e ma nyɛ maa dɔ wɔ wawɛɛ, nɛ e se maa kɛ loko dɔdɔɛ ɔ maa ba si. E slo bɔ nɛ nɔ fɛɛ nɔ yeɔ aywilɛho ha, enɛ ɔ he ɔ, nile be mi kaa wa maa tu bɔ nɛ nɔ ko yeɔ aywilɛho ha a he munyu yaya. Ke e peeɔ wɔ kaa wa ngɛ aywilɛho yee tsɔ po ɔ, e sɛ nɛ e hao wɔ kaa wa nyɛ we nɛ waa ye wa he nɔ. Se kɛ̃ ɔ, kɛ wa maa pee kɛɛ?