Matyu 13
Jisas gwaaménja kundi wandén wit sék yaasnyan duké
(Mk 4:1-9; Lu 8:4-8)
1Wani nyaa Jisas kundi wasékéyaktake gaa taakatake néma gu kwaawut yéndén. Ye néma gu kwaawu tékwanmba randén. 2Randéka némaamba du dakwa wa yaae dé ranmba jaawundarén. Jaawundaka, de déku kundi yékunmba vékundarénngé mawulé yate, wa botmba waare néma gu kwaawumba awulaka yépulak naae randén. Randéka du dakwa néma gu kwaawu aarkémba tékéséndarén. 3Téndaka det késépéri gwaaménja kundi wandén. Taale det anga wandén: "Du nak déku yaawimba wit sék yaasnyéké yéndén. 4Ye yaasnyéndéka wit sék ras yaambumba vaakétndarén. Vaakére baka randaka api wa yaae kéraae akwi kawuran. 5Wit sék ras matuale ran ayélap képmaamba vaakérén. Vaakére bari buréle waaréndarén. 6Waaréndaka néma nyaa véndéka méngi kurkale kurkapuk ye rékaa ye kiyaandarén. 7Wit sék ras raamény waara ténmba vaakérén. Vaakére randaka raamény waara wa wure waare taakatépan. 8Wit sék ras yéku képmaamba vaakérén. Vaakére wamba re yékunmba wuréndarén. Wure waare yéku sék vaakundarén. Ras sék ayélap (30) vaakundarén. Ras rékaamba (60) sék vaakundarén. Ras némaamba (100) sék vaakundarén." 9Jisas wunga watake wandén, "Guné vékusékngé mawulé ye kurkasale waan taake kurkale vékwe wa vékusék-ngangunéngwa." Naandén Jisas.
Jisas gwaaménja kundi wandékwanngé det wandén
(Mk 4:10-12; Lu 8:9-10)
10Wani kundi wandéka Jisasna dunyan yaae dat wandarén, "Kamuké méné det gwaaménja kundi wo? Méné det gwaaménja kundi wapékaté-ménénga wa de ména kundi kurkale vékuké yapatindakwa." 11Wunga wandaka det wandén, "Got néma du rate du dakwaké yékunmba vékandékwa. Véndu de déku kémba tékandakwa. Wani muséké talimba Got paakundén kundi wa. Paakutake bulaa yi naandékwa, guné wani muséké vékusékngunénngé. Nak du dakwa katik vékusékngé daré. 12Yéku mawulé vékukwa du dakwa wuna kundi vékundakwa. Wuna kundi yékunmba vékukwa du dakwa kukmba Gotna akwi kundiké yékunmba vékusék-ngandakwa. Wuna kundi yékunmba vékukapuk yakwa du dakwa wandakwa, 'Nané Gotna kundi vékuséknangwa.' Wunga watake kukmba déku kundiké yékéyaak yate baka yatékandakwa. 13Wani du dakwa deku ménimba véndarén muséké yamba yékunmba vékusékndakwe wa. Wani du dakwa deku waanmba vékundarén kundiké yamba yékunmba vékusékndakwe wa. Yandaka wa det gwaaménja kundi wawutékwa. 14Deké Gotna yémba kundi kwayétan du Aisaia talimba Gotna nyéngaamba viyaatakandén kundi bulaa wa sékérékén. Got wandéka Aisaia du dakwaké déku kundi anga viyaatakandén:
Guné wuna kundi vékute wani kundiké katik vékusékngé guné.
Véte yékunmba katik vésékngé guné.
15Wunga watake wa Got Aisaiat wandén:
Wani du dakwa wuna kundi vékusékmuké kalik yandaka wa deku mawulé kapére yandékwa.
Deku waan wa kétaaktépéndarén.
Deku méni wa kusndarén.
De wuna kundi vékusékngé mawulé yamunaae, wa wuna kundi vékusékngatik daré.
Deku waan kuttépékapuk yamunaae, wa yékunmba vékukatik daré.
Deku méni laamunaae, wa yékunmba vékatik daré.
Wunga yamunaae, wa wuna kundi yékunmba vékundaru wa det kururékatik wuté.
Got deku mawuléké Aisaiat wunga wandén. Wandéka Aisaia déku kundi déku nyéngaamba viyaatakandén." Naandén Jisas.
16Wunga watake Jisas déku dunyansat wandén, "Guna mawulé wan deku mawulé pulak yamba wa. Got gunat wa yékun yandén. Yandéka guna mawulé yékun wa tékwa. Téndéka guné yékunmba véte, yékunmba vékute, kurkale vékusékngunéngwa. 17Ani kundi ma véku. Gotna yémba kundi kwayétan némaamba dunyansé, Gotna némaamba du dakwa ras waak, talimba yatéte a yawutéka véngunéngwa jémbaa véké néma mawulé yate de yamba véndakwe wa. De wawutéka a vékungunéngwa kundi vékuké néma mawulé yate de yamba vékundakwe wa. Yi wan wanana wa." Jisas wunga wandén.
Jisas wani gwaaménja kundina wambukundi kaapa yandén
(Mk 4:13-20; Lu 8:11-15)
18Wani kundi watake Jisas anga wandén, "Wit sék yaasnyan duké wawutén gwaaménja kundiké wawutu guné vékuké ya. 19Got néma du rate du dakwaké yékunmba véké yandékwa kundi, wani kundi du dakwa ras baka vékundakwa. Vékute de wani kundiké yamba yékunmba vékusékndakwe wa. Wani du dakwa wan yaambumba vaakérén wit sék pulak wa. De taale wani kundi yékunmba vékundakwa. Vékundaka Satan yaae wani kundi kéraae kure yéndékwa. Yéndéka wa wani kundiké yékéyaak yandakwa. 20Du dakwa ras matuale ran képmaamba vaakérén wit sék pulak wa. De wani kundi bari vékundakwa. Vékute taale wani kundiké mawulé yate mawulé tawulé yandakwa. 21Yate yamba yékunmba vékulakandakwe wa. Wani kundi deku mawulémba daawulikapuk yandéka de yamba yékunmba vékulakandakwe wa. Yandaka wa nak du Gotna kundiké kalik yate det yaavan kutndaka kapérandi musé ras deké yaandéka wa Gotna kundi bari yaasékandakwa. 22Du dakwa ras wan raamény waaramba vaakérén wit sék pulak wa. De Gotna kundi taale yékunmba vékundakwa. Vékute ani képmaana muséké male vékulakate yéwaa, musé asé kéraaké vékundakwa. Wani musé wa Gotna kundit taakatépékwa. Taakatépéndéka wani du dakwa Gotna jémbaa yaasékandakwa. 23Du dakwa ras wan yéku képmaamba vaakérén wit sék pulak wa. De Gotna kundi yékunmba vékute, wandékwa pulak yate, déku kundi yékunmba vékusékndakwa. Vékusékte yéku jémbaa yandakwa déké. Ras déké yéku jémbaa ayélapkéri yandaka, de ras déké yéku jémbaa némaamba yandaka, de ras déké yéku jémbaa némaamba-sékéyak yandakwa." Naandén Jisas det.
Kapérandi waaraké Jisas gwaaménja kundi wandén
24Wani kundi watake Jisas gwaaménja kundi nak waak anga wandén, "Got néma du rate du dakwaké yékunmba vékandékwa anga. Du nak déku yaawimba yéku wit sék yaasnyéndén. 25Yaasnyéndéka du dakwa gaan yundé kwaandaka wani duna maama yaae kapérandi waara jé yéku wit sékna nyéndémba yaasnyétake yéndén. 26Yéndéka kukmba wit sék buréle waare sék vaakuké yandéka véndarén kapérandi waara wani wirale téndéka. 27Vétake jémbaa yakwa dunyan ye wani yaawina duwat wandarén, 'Néma du, talimba méné yéku wit sék wa yaasnyéménén. 28Yénga pulak ye dé wani kapérandi waara jé waaréto?' Wunga wandaka det wandén, 'Nana maama nak wa yaae wani musé yan.' Wunga wandéka de jémbaa yakwa dunyan dat wandarén, 'Wani kapérandi waara pélnanénngé méné mawulé yo?' 29Wunga wandaka det wandén, 'Yamba wa. Kapérandi waara pélte ras yéku wirale ka pélnguna. Kapérandi waara katik pélké guné. Baka tékwak. 30Yéku wit kapérandi waarale véréti yénga waarétémbéru. Waare sék vaakumbéru wit sék sékuké yakwa dunyansat anga wakawutékwa, "Taale wani kapérandi waara pélte guné tayémba paatéké ya. Paatétake guné yaamba tuké ya. Yatake wit sékwe wuna kakému taakawutékwa gaamba guné taakaké ya." Wunga wakawutékwa wit sékuké yakwa duwat.' Naandén." Jisas wunga wandén.
Mastet sékngé Jisas wandén
(Mk 4:30-32; Lu 13:18-19)
31-32Wani kundi watake Jisas kundi nak waak anga wandén, "Got néma du rate du dakwaké yékunmba vékandékwa. Wani du dakwa taale makalkéri kém tékandakwa. Kukmba néma kém tékandakwa. Wani kém wan miyé nakna sék pulak wa. Wani miyé sékna yé mastet wa. Mastet sék nak miyé sék pulak yamba wa. Wani miyé sék wan makalkéri sék wa. Nana képmaamba tékwa akwi nak sék wan némaan wa. Du nak wani miyé sék kéraae yaawimba taawundén. Taawundéka bari waare némaan ye wani yaawimba tékwa miyat taalékérandén. Néma miyé téndéka api yaae wani miyé gaalémba kwaat séte randarén." Naandén.
Yiské wandén Jisas
(Lu 13:20-21)
33Wani kundi watake nak kundi anga wandén, "Got néma du rate du dakwaké yékunmba vékandékwa. Wani du dakwa kulémawulé kéraate kulé du dakwa wa yaalakandakwa. Wani du dakwa wan yis pulak wa. Taakwa nak yis kéraae plauale kulotlén. Kulotléka wani plaua nak pulak yaalandén. Nak pulak yaalan pulak, Gotna du dakwa kulé du dakwa yaalakandakwa." Naandén Jisas det.
Jisas det gwaaménja kundi male wandén
(Mk 4:33-34)
34Jisas késépéri gwaaménja kundi du dakwat wandén. Kundi det kaapamba yamba wandékwe wa. Gwaaménja kundimba male det wandén. 35Det gwaaménja kundi wunga wandéka Gotna yémba kundi kwayétan du nakna kundi wa sékérékén. Wani du talimba Gotna nyéngaamba Jisaské anga viyaatakandén:
Wuné gwaaménja kundi det wakawutékwa.
Talimba Got képmaa yandén sapak déku kundi ras paakundén wa.
Paakutakandéka ran kundi bulaa a wakawutékwa.
Kapérandi waaraké wandén gwaaménja kundina wambukundi kaapa yandén
36Jisas jaawuwe tékésén du dakwa yaasékatake gaamba nak wulaandén. Wulaandéka déku dunyansé déké wulaae dat wandarén, "Wani kapérandi waaraké gwaaménja kundi waménén. Bulaa wani muséké ma waménu nané kurkasale vékusék-nganangwa." 37Wunga wandaka Jisas det wandén, "Yéku wit sék yaasnyan du wan wuné wa. Wuné Duna Nyaan. 38Wani yaawi wan képmaamba tékwa akwi gaayé wa. Yéku wit sék wan Gotna kémba yaalan du dakwa wa. Kapérandi waara wan Satanna du dakwa wa. 39Kapérandi waara yaasnyan du wan Satan wa. Wit sékundakwa sapak wan kuksékéyakmba yaaké yakwa sapak wa, ani képmaa késna sapak wa. Wit sékukwa dunyan wan Gotna kundi kure gaayakwa dunyan wa. 40Kapérandi waara péle yaamba tundara pulak, kukmba ani képmaa késna sapak, de kapérandi musé yakwa du dakwat wunga yakandakwa. 41Wuné Duna Nyaan wuné wawutu wuna kundi kure gaayakwa du akwi genge gaayémba yéte Gotna du dakwale téte kapérandi musé yakwa du dakwat kéraakandakwa. Akwi kapérandi musé, du dakwana mawulé yaavan kurkwa akwi musé waak kéraakandakwa. 42Kéraae de wani du dakwa, wani kapérandi musé waak néma yaamba vaanjanda-kandakwa. Vaanjandandaru kapérandi musé yan du dakwa wani yaamba yaante de néma kaangél vékukandakwa. Vékute géraakandakwa. Yéku taalémba raké mawulé yate némaamba géraakandakwa. 43Wani sapak Gotna du dakwa dale rakandakwa, déku gaayémba. Deku aapa Got pulak wa rakandakwa. Rate de nyaa véte kaalékwa pulak wa rakésékandakwa. Guné vékusékngé mawulé ye kurkale waan taake ma yékunmba vékungunék." Jisas wunga wandén déku dunyansat.
Paakutakandarén yéwaa vén duké Jisas wandén
44Wani kundi watake anga wandén, "Got néma du rate du dakwaké yékunmba vékandékwa. Wani du dakwa déku kémba yaalakandakwa. Déku kémba raké yandakwa yapaté wan néma musé wa. Du dakwa wunga raké néma mawulé yakandakwa. Yandaru deku mawulé ani duna mawulé pulak wa tékandékwa. Wani du ye yaawimba nak véndén, némaamba yéwaa paakwe rémtépé-takandaka téndéka. Vétake mawulé tawulé yate, wani yéwaa kéraaké néma dusék yandén. Yatake nakapuk rémtépétake ye déku musé akwi kwayéte yéwaa kéraae wani yéwaat kwayéte némaamba yéwaa véndén yaawi kéraandén." Naandén Jisas.
Kusondakwa yéku gaaviké wandén Jisas
45Wani kundi watake Jisas anga wandén, "Got néma du rate du dakwaké yékunmba vékandékwa. Wani du dakwa déku kémba yaalakandakwa. Déku kémba raké yandakwan wan néma musé wa. Du dakwa wunga raké néma mawulé yate nak muséké katik vékulakaké daré. Yandaru deku mawulé ani duna mawulé pulak tékandékwa. Du nak déku jémbaa yate kusondakwa yéku gaaviké waakndén. 46Waake yéku gaavi nak vétake wani gaavi kéraaké néma mawulé yandén. Yate nak muséké vékulakakapuk yate déku musé akwi kwayéte némaamba yéwaa kéraandén. Kéraae wani yéwaat akwi kwayétake wani yéku gaavi kéraandén." Naandén Jisas.
Aaswurké wandén Jisas
47Wani kundi watake Jisas nak kundi anga wandén, "Got néma du rate du dakwaké yékunmba vékandékwa. Wani du dakwa déku kémba rakandakwa. Kukmba déku du dakwa déku kémba yaalakapuk yan du dakwat waak anga pévukandékwa. Kukmba ani du yandarén pulak yakandékwa. Du nak aaswut néma gu kwaawumba taawutakandéka kwaandéka késpulak nakpulak gukwami wa wulaan. 48Wulaandaka aaswut vékulékndéka wutépét témbétsondarén. Témbétsotake rate gukwami pévundarén. Péve yéku gukwami kéraae dismba taakandarén. Taakate kapérandi gukwami vaanjandandarén. 49-50Kukmba ani képmaa késkwa sapak Got wandu déku kundi kure gaayakwa dunyan wunga yakandakwa. De gaaye Gotna du dakwale téte kapérandi musé yakwa du dakwat kéraae néma yaamba vaanjanda-kandakwa. Vaanjandandaru kapérandi musé yan du dakwa wani yaamba yaante néma kaangél vékukandakwa. Vékute géraakandakwa. Yéku taalémba raké mawulé yate némaamba géraakandakwa." Naandén Jisas.
Talimba vékundarén kundi, kulé kundiké waak wandén
51Wani kundi watake Jisas det anga waatakundén, "Guné wani kundiké akwi guné kurkasale vékusékék?" Wunga waatakundéka wandarén, "Yi. A vékuséknangwa." 52Wunga wandaka det wandén, "Apakundiké vékusékngwa du wuna jémbaamba yaale de néma gaana du pulak wa. Dé déku gaamba wulaae talimba taakandén musale kulé musé waak kure yaandékwa. Kure yaandékwa pulak, de deku mawulémba vékute talimba vékundarén kundi, Gotna kémngé kulé kundi waak kwayéndakwa." Naandén Jisas.
Nasaretsé Jisasét kuk kwayéndarén
(Mk 6:1-6; Lu 4:16-30)
53Wani kundi watake Jisas wani gaayé taakatake yéndén. 54Ye déku gwalepangemba saambake Gotna kundi bulndakwa gaamba du dakwat Gotna jémbaaké yakwasnyéndén. Yakwasnyéndéka de vatvat naate wandarén, "Yéki. Yénga pulak dé wani muséké vékusékék? Yénga pulak ye dé talimba vékapuk yananén kulé apanjémba yo? 55Dé gaa kurkwa duna nyaan wa. Déku aasa wan Maria wa. Déku waayékanje wan Jems, Josep, Saimon, Judas. 56Déku nyangengu akwi nanale yaréndakwa. Dé néma du yamba yé wa. Wa baka du wa. Wunga vékuséknangwa. Yamba dé wani kundi kéraak?" 57Wunga watake déku mayé apaké vékusékngapuk yate déké kalik yandarén. Yandaka Jisas det anga wandén, "Gotna yémba kundi kwayékwa duké de nak gaayé du dakwa wa wakwa, 'Wan néma du wa. Dé yéku jémbaa wa yandékwa.' Wunga wandaka déku kém déku gwalepangemba tékwa du dakwa waak déké wandakwa, 'Wan baka du wa. Nané pulak du wa.' Wunga wandakwa." Naandén Jisas.
58Jisasna gwalepangemba tékwa du dakwa déké yékunmba vékulakakapuk yandaka Jisas wani gaayémba du dakwa talimba vékapuk yandarén kulé apanjémba némaamba yamba yandékwe wa.