“Wiwu pe owil ka jolo welo.”—IBRU 13:2.
WER: 124, 79
1, 2. (a) Peko ango ma wele nyo lurok gikemme kwede i kare-ni? (Nen cal ma i pot karatac man.) (b) Gin ango ma lakwena Paulo opoyo wiwa iye, dok man kelo lapeny ango?
MWAKA 30 mukato angec, Osei, [1] oa ki i Ghana ci ocito i lobo Ulaya ma onongo en pud peya odoko Lacaden pa Jehovah. En owaco ni: “Cutcut acako niang ni pol pa dano pe gitamo pira kulu. Pinye onongo bene ngic adada. I kare ma aa ki i bar dege, awinyo ngico piny mo ma naka yam pe awinyo i kwona, ci acako koko woko.” Kit macalo loko leb ma kunu onongo tek adada-ni Osei otute me nongo tic cokcok pi mwaka acel kulu. En bene ocako paro gang pien onongo tye kene.
2 Tam kong kit ma imito ni jo mukene guteri kwede ka gin ma kit meno otimme i komi. Tika pe imito ni kijoli maber i Ot me Ker, kadi bed ni rokki nyo rangi del komi pat? Ki lok ada, Baibul cuko cwiny Lukricitayo ni pe myero wigi “owil ka jolo welo.” (Ibru 13:2) Kong dong wanen lagam pi lapeny magi: Jehovah neno wele nyo lurok nining? Pingo mitte ni walok kit ma waneno kwede lurok? Ki dok watwero konyo lurok wek gubed agonya i kacokkewa nining?
KIT MA JEHOVAH NENO KI WELE
3, 4. Ma lubbe ki Nia 23:9, Lubanga onongo mito ni jone guter lurok nining, ki dok pingo?
3 I nge laro jone ki i opii i lobo Ejipt, Jehovah omiyo ki Luicrael cik ma nyuto ni eparo pi lurok ma gitye i kingi. (Nia 12:38, 49; 22:21) Kit macalo lurok pe gibedo ki kwo mayot tutwal-li, ki mar madit Jehovah onongo yo me minigi jami ma mitte. Gin onongo gitye ki twero me beko cam ma odong i poto.—Levi 19:9, 10.
4 Ma ka tic ki twero me miyo cik bot jo Icrael wek guwor lurok, Jehovah okwayogi ni gukony dok kica omakgi i kom lurok. (Kwan Nia 23:9.) Onongo gingeyo kit ma ‘lurok giwinyo kwede.’ Kadi wa i kare ma pud peya gudoko opii, Luejipt onongo pe gimito Luibru pien onongo gitye ki awaka pi rokgi ki bene apokapoka me dini. (Acak. 43:32; 46:34; Nia 1:11-14) Luicrael gudeno can malit pien onongo gitye macalo lubedo, ento Jehovah onongo mito ni guter larok macalo “latin anywali” i kingi.—Levi 19:33, 34.
5. Gin ango ma twero konyowa me poro kit ma Jehovah winyo kwede pi jo ma gia ki i rok mukene?
5 I kare-ni, wangeyo ni Jehovah bene paro pi lurok ma gibino i kacokkewa. (Nwo. 10:17-19; Mal. 3:5, 6) Ka watamo i kom peko ma gitye ka kemme kwede, me labolle apokapoka, nyo peko me loko leb ma pe gingeyo, ci wabineno yo mogo ma watwero nyutigi cwiny me kica ki dok ni waparo pigi.—1 Pet. 3:8.
TIKA MITTE NI WALOK KIT MA WANENO KI LUROK?
6, 7. Gin ango ma nyuto ni Lukricitayo me cencwari me acel gupwonye me jwayo cwiny me apokapoka ma onongo dong orwako lwite matut tutwal-li?
6 Lukricitayo me cencwari me acel gupwonye me weko cwiny me apokapoka ma onongo orwako lwite i kin Lujudaya tutwal-li. I Pentekote 33 K.M., jo ma gibedo i Jerucalem gubedo ka jolo Lukricitayo manyen ma gua ki i kabedo mapatpat. (Tic 2:5, 44-47) Cwiny me mar ki dong paro pi ber bedo ma Lukricitayo ma Lujudaya gunyuto i kom Lukricitayo luwotgi ma gia ki i rok mukene onyuto ni guniang maber tyen lok me “jolo welo,” ni obedo cwiny me kica.
7 Ma wel Lukricitayo woto ki medde, cwiny me apokapoka bene ocako nya. Lujudaya ma giloko leb Grik gubedo ka nguru ni pe kiparo pi mon togi. (Tic 6:1) Me cobo peko man, lukwena gucimo co abiro wek gunen ni dano ducu kiterogi marom. Co magi ducu onongo nyingi bene tye i leb Grik, ma nyuto ni gwok nyo lukwena onongo gimito jwayo cwiny me apokapoka ma tye i kin Lukricitayo macon pi kabedo ma ngat moni a ki iye.—Tic 6:2-6.
8, 9. (a) Gin ango ma twero nyuto ni watye ki cwiny me apokapoka nyo awaka pi rokwa? (b) Gin ango ma myero wajwa woko ki i cwinywa? (1 Pet. 1:22)
8 Kadi bed ni wangeyo nyo pe, wan ducu watye ki awaka pi kakawa. (Rom. 12:2) Romo bedo ni wawinyo ka jiraniwa, lutic luwotwa, nyo lutino kwan luwotwa giloko marac i kom jo ma gia ki kabedo mapat, kaka mukene, nyo ma rangi del komgi pat. Lokgi-ni twero gudowa nining? Gin ango ma watimo ka ngat moni ocako ngalowa pi rokwa—nyo gwok tye ka medo kado i kom gin mo ma mako tekwarowa?
9 Pi kare malac, lakwena Petero onongo tye ki cwiny me apokapoka i kom lurok, ento motmot en opwonye me jwayo cwiny meno marac-ci woko. (Tic 10:28, 34, 35; Gal. 2:11-14) I yo acel-li, ka waniang ni watye ki cwiny me apokapoka nyo awaka pi kakawa, omyero watemme ki kerowa ducu me jwayone woko. (Kwan 1 Petero 1:22.) Myero wiwa opo ni wan ducu pe wapore me nongo larre; pien watye ki roc kadi bed waa ki i rok magwar nining. (Rom. 3:9, 10, 21-24) Ci pingo watimme calo rwomwa lamal loyo pa jo mukene? (1 Kor. 4:7) Omyero wabed ki neno acel kit pa lakwena Paulo, ma omiyo tam bot Lukricitayo luwote ma kiwirogi ni: “Pe wubedo lurok nyo lubedo, . . . wun dong wu jo me ot pa Lubanga. (Ep. 2:19) Tutewa me jwayo cwiny me apokapoka i kom jo ma gia ki i rok mapat bikonyowa me ruko kit pa dano manyen.—Kol. 3:10, 11.
KIT ME NYUTO CWINY ME KICA BOT WELE
10, 11. Boaj onyuto nining kit ma Jehovah neno kwede lurok i kit ma en otero kwede ki Ruth Lamoab?
10 Boaj onyuto ka maleng kit ma Jehovah neno kwede lurok i kit ma en otero kwede Ruth nyar pa jo Moab. I kare ma Boaj obino ka neno lukac ma onongo gitye ka kayo cam i potone, en oneno dako mo ma larok ma onongo tye ka tic matek me beko cam ki i kor lukacce. I kare ma en owinyo ni dako meno kong openyo pi nongo twero me beko cam—kadi bed ni en onongo tye ki twero me timo meno—Boaj oye ni Ruth obek cam wa i kin larita.—Kwan Ruth 2:5-7, 15, 16.
11 Lok ma Boaj owaco i ngeye nyuto ni en onongo paro pi Ruth kacel ki pekone macalo larok. Me acel, en owaco ki Ruth ni obed cok ki anyirane wek awobe ma gitye ka tic pe guyelle. En bene oneno ni Ruth tye ki pii ki cam muromo calo luticce. Medo i kom meno, Boaj pe oloko bot Ruth ki cac, ma ka meno, en ocuko cwinye.—Ruth 2:8-10, 13, 14.
12. Kica ma wanyuto bot wele ma gua ki i kabedo mukene twero gudogi nining?
12 Pe mar ma onongo Ruth tye kwede i kom dane, Naomi keken aye ogudo cwiny Boaj, ento gin ma oyomo cwiny Boaj loyo aye pien Ruth odoko lawor Jehovah. Kica pa Boaj onyuto mar ma Jehovah tye kwede i kom dako man ma ‘oringo olaro te bwom Lubanga pa Luicrael-li.’ (Ruth 2:12, 20; Car. 19:17) I kare-ni bene, kica ma wanyuto i kom jo mukene twero konyo “jo ducu” me bino i ada, ki dok me niang kit ma Jehovah marogi kwede.—1 Tem. 2:3, 4.
13, 14. (a) Pingo myero watute matek me moto wele ma gibino i Ot me Ker? (b) Gin ango ma twero konyi ka inongo tek me cako lok ki jo me tekwaro mukene?
13 Watwero nyuto kica bot wele ka wajologi kun wamotogi maber ka gubino i Ot me Ker. Romo bedo ni dong waneno kit ma wele gibedo lwor kwede dok ni pol kare gibedo kengi. Giromo tamo ni rwomgi lapiny adada ka kiporogi ki jo me rok mukene, gwok pi kit ma gudongo kwede nyo ka ma gudongo iye. Pi meno, wan aye myero wacak nyuto miti i komgi. Ka JW Language app tye i leb ma megi, ci itwero tic kwede wek okonyi me pwonyo kit me moto wele i lebgi.—Kwan Jo Pilipi 2:3, 4.
14 I kare mogo twero bedo tek me cako lok ki jo ma gia ki i tekwaro mukene. Me konyi, itwero cako ki tito jami ma imarogi. Ci itwero nongo ni kare jami ma rom i kinwu dwong loyo jami ma opokke i kinwu—ma tye ada nyo ma dano gitamo atama—dok ibiniang ni tekwaro ducu gitye ki jami mabeco ki maracone bene.
KONY JO DUCU WEK GUBED AGONYA
15. Gin ango ma twero konyowa me bedo ki niango i kom jo ma gitye ka tute me ngi ki kwo i lobo mukene?
15 Me konyo jo mukene ma i kacokke wek gubed agonya, penye kekeni ni, ‘Ka onongo an aye atye i lobo mukene kono, abimito ni kitera nining?’ (Mat. 7:12) Dicwinyi i kom jo ma gitye ka ngi ki kwo i lobo mukene. I acakki, twero bedo tek me niang kit ma wele gitamo nyo gitimo kwede ki jami. Ento ma ka tamo ni myero gucak tam nyo timo jami ma lubbe ki tekwarowa, pingo pe wajolgi kit ma gitye kwede?—Kwan Jo Roma 15:7.
16, 17. (a) Gin ango ma watwero timone wek wanyikke cok ki jo ma gia ki i tekwaro mukene? (b) I yo ango ma watwero konyo kwede ki jo me rok mukene ma gudak i kacokkewa?
16 Ka wapwonyo jami madok i kom lobo ki tekwaro pa jo ma gia ki i lobo mukene, ci twero bedo yot me kwo kwedgi. Watwero tic ki kare me worowa macalo jo me ot me kwedo lok mapol madok i kom jo ma pe wangeyogi maber ma gitye i kacokkewa nyo i wang ticwa. Yo mukene ma watwero bedo kwede cok ki jo ma gia ki i kabedo mukene aye me lwongogi me cam kwedwa i pacowa. Kit ma Jehovah dong ‘oyabo kwede doggola me niye bot lurok-ki,’ wan kono pe watwero yabo doggola bot jo me rok mukene ma gitye “utmegiwa ma guye Kricito”?—Tic 14:27; Gal. 6:10; Yubu 31:32.
17 Ka wakwanyo cawawa me bedo kacel ki jo me ot ma gudak i lobowa, ci wabibedo ki pwoc pi tutegi me ngi ki tekwarowa. Watwero niang ni kara ada gimito kony wek gupwony lebwa. Dok bene watwero nyutigi dul mo ma twero konyogi me nongo ot ki tic mupore? Kony i yo meno twero gudo kwo pa luye luwotwa adada.—Car. 3:27.
18. Lanen me woro ki cwiny me pwoc mene ma jo me rok mukene gitwero lubone?
18 Ngene kene ni jo me rok mukene gibitute ki tekgi ducu me ngi ki tekwaro ma i lobo ma gudak iye. Ruth onyuto lanen maber adada ma lubbe ki lok man. Me acel, en onyuto woro pi tekwaro pa jo me lobo ma en odak iye kun penyo wek giye ebek cam. (Ruth 2:7) En otiyo ki twero meno me nongo cam ento pe obedo mot kun tamo ni obedo tic pa dano me rok meno me mine jami ma mitte. Me aryo, en onyuto pwoc pi kica ma kinyutte. (Ruth 2:13) Ka jo me rok mukene gunyuto cwiny kit pa Ruth, ci gibinongo woro ki bot luye luwotgi ma i kacokke ma gudak iye.
19. Pingo myero wajol wele ma gitye i kinwa?
19 Watye ki yomcwiny pien pi kica pa Jehovah oweko en oye ni dano me rok ki kaka ducu guwiny lok me kwena maber. Romo bedo ni ki i lobogi, pe gubedo ki kare me kwano Baibul nyo me bedo agonya me ribbe ki jo pa Jehovah. Ci man ma dong gunongo kare me ribbe kacel kwedwa-ni, pingo pe wakonygi wek gubed agonya ento pe gubed calo gitye lurok i kinwa? Kadi bed ni wape ki jami me kom mapol, cwiny me kica ma watye kwede i komgi binyuto botgi mar ma Jehovah tye kwede pigi. Macalo jo ma ‘gilubo kit pa Lubanga,’ watemme wunu ki kerowa ducu me jolo wele ma gitye i kinwa.—Ep. 5:1, 2.
^ [1] (paragraf 1) Nying man kiloko woko.