“Man dok pud ikuro ango? Dong ia malo gibatija in.”—TIC PA LUKWENA 22:16.
WER: 59, 89
1. Ngo ma lunyodo gimito bedo labongo akalakala iye ma peya latingi onongo batija?
“PI DWE mapol abedo ka waco bot babana ki mamana ni amito nongo batija, dok pol kare gubedo ka lok kweda lok madok i kom batija. Mitigi onongo tye me niang ka ada aniang kit ma batija pire tek kwede. Nino dwe 31 me Decemba, 1934, aye obedo nino me yomcwiny adada i kwona.” Meno aye kit ma Blossom Brandt otito kwede gin ma otimme i kare ma en omoko tamme me nongo batija. I kare-ni bene, lunyodo gimito konyo lutinogi me moko tam me ryeko. Ka latin ogalle ki nongo batija labongo tyen lok matir, ci man twero balo watte ki Jehovah. (Yakobo 4:17) Ma peya latingi onongo batija, lunyodo ma wigi kwiri gimito bedo labongo akalakala ka dong latingi tye atera me doko lapwonnye pa Kricito.
2. (a) Peko ango ma luneno me adwol mogo guniang iye? (b) Ngo ma wabinyamo i pwony man?
2 Luneno me adwol mogo guniang ni jo mapol ma gitye ki mwaka apar ki wiye kacel ki ma gitye ki mwaka pyeraryo ki wiye peya gunongo batija, kadi bed ni gudongo i ada. Pol kare lutino magi gicito i cokke, i ticwa me tito kwena, ki dok bene giwaco ni gin Lucaden pa Jehovah. Kadi bed kit meno, lutino magi nongo pud peya gudyero kwogi bot Jehovah kun ginyuto ki nongo batija. I kine mukene man timme pien lunyodo mogo gitamo ni lutinogi pud peya gupore me nongo batija. I pwony man, wabinyamo tyen lok angwen ma weko lunyodo mukene pe gicuko cwiny lutinogi me nongo batija.
TIKA LATINNA DONG DIT?
3. Par ango ma lunyodo pa Blossom gubedo kwede?
3 Lunyodo pa Blossom ma waloko i komgi i paragraf me acel-li, onongo gitye ki par ka latingi dong dit ma romo niang tyen lok me batija ki kit ma pire tek kwede. Lunyodo gitwero ngeyone nining ka latingi dong romo dyero kwone bot Jehovah?
4. Cik ma Yecu omiyo i Matayo 28:19, 20 twero konyo lunyodo i kare-ni nining?
4 Kwan Matayo 28:19, 20. Baibul pe waco ni ngat moni twero nongo batija ka dong oo mwaka moni kikome. Ento ber ka lunyodo gitamo matut i kom gin ma loko dano me doko lapwonnye kwako. I leb Grik, lok ni “wucilok jo me rok ducu gudok jo ma luba” ma kitiyo kwede i Matayo 28:19, niange ni pwonyo ngat moni kun nongo yubwa tye me konye wek odok lapwonnye. Lapwonnye obedo ngat ma opwonyo dok oniang pwony pa Yecu dok bene mito lubo cikke. Nicakke i kare ma lutinogi pud lukere nyo gitocco, lunyodo myero guket yub me konyo lutinogi wek gudyer kwogi bot Jehovah ki me doko lupwonnye pa Kricito. Ki lok ada, lutino lukere pe gupore me nongo batija. Ento Baibul nyuto ni kadi wa lutino matino gitwero niang ki maro lok ada me Baibul.
5, 6. (a) Gin ma Baibul loko i kom Temceo weko wamoko gin ango madok i kom batijane? (b) Yo mene maber loyo ma lunyodo maryek gitwero konyo kwede ki lutinogi?
5 Temceo obedo lapwonnye ma omoko tamme me tic pi Jehovah i kare ma en pud tidi. Lakwena Paulo owaco ni Temceo opwonyo lok ada madok i kom Lubanga ‘cakke i tinone.’ Won Temceo onongo pe woro Jehovah ento minne ki dadane gukonyo Temceo me maro Lok pa Lubanga. Macalo adwogine, en obedo ki niye matek adada. (2 Temceo 1:5; 3:14, 15) Romo bedo ni en onongo cok o mwaka 20 nyo dong okato manok, i kare ma onongo mot me tic ma pire tek adada i kacokke.—Tic pa Lukwena 16:1-3.
6 Lutino ducu pe girom. Pe lutino ducu gitegi ka guo mwaka moni. Lutino mogo giniang lok ada, gimoko tam me ryeko, dok gibedo ki miti me nongo batija ma nongo pud gitino. Mukene pe nongo gitye atera me nongo batija nio ka gudongo manok. Lunyodo ma wigi kwiri pe gidiyo lutinogi me nongo batija. Ma ka meno, gikonyo latin acel acel me dongo i yo me cwiny ma lubbe ki kerone. Lunyodo gibedo ki yomcwiny ka latingi keto i tic lok ma nonge i Carolok 27:11. (Kwan.) Ento myero guniang ni ticgi tye me konyo lutinogi me doko lupwonnye. Ka guniang meno, ci myero gupenye ni, ‘Tika latinna tye ki ngec muromo me dyero kwone bot Lubanga ki nongo batija?’
TIKA LATINNA TYE KI NGEC MUROMO?
7. Tika mitte ni ngat moni myero kong onge pwony ducu me Baibul ma peya onongo batija? Tit kong.
Lupwonnye ducu pa Kricito myero gumedde ki nongo pwonnye kadi bed ni dong gunongo batija
7 Ka lunyodo gipwonyo lutinogi, ci nongo gitye ka konyogi wek gunge lok ada maber. Ngec man weko lutinogi bedo ki miti me dyero kwogi bot Lubanga. Ento man pe te lokke ni latin myero dong obed ki ngec ducu me Baibul ma pud en peya odyero kwone bot Jehovah. Lupwonnye ducu pa Kricito myero gumedde ki nongo pwonnye kadi bed ni dong gunongo batija. (Kwan Jo Kolocai 1:9, 10.) Pi meno, ngat moni myero obed ki ngec ma rom mene wek onong batija?
8, 9. Gin ango ma otimme i kom lagwok mabuc mo i Pilipi, dok ngo ma wapwonyo ki i gin ma otimme i kome?
8 Gin ma otimme i kom jo me ot mo i kare mukato twero konyo lunyodo bene i kare-ni. (Tic pa Lukwena 16:25-33) I mwaka 50, Paulo ocito i ticce macalo lamiconari pi tyen me aryo i boma me Pilipi. I kare ma en tye kunu, kiketo adot goba i kome gin ki Cira, ka kimakogi ci gitweyogi i buc. I dyewor meno, oyengyeng mo matek adada otimme ci oyabo dog ot buc ducu. Lagwok mabuc onongo tamo ni lumabuc ducu gulwi woko, pi meno, en onongo mito neke woko kekene. Ento Paulo ojuke woko. Lacen Paulo gin ki Cira gupwonyo lagwok mabuc man kacel ki jo me gange lok ada madok i kom Yecu. Guye jami ma gupwonyo i kom Yecu dok guniang ni pire tek adada me bedo lawiny bote. Pi meno, gin ducu gunongo batija cutcut. Gin ango ma wapwonyo ki i gin mutimme-ni?
9 Gwok nyo lagwok mabuc man kong con obedo lamony pa jo Roma. En onongo pe ngeyo Lok pa Lubanga. Dong wek ngat moni odok Lakricitayo, mitte ni en kong oniang lok ada mogo ma pigi tek me Baibul, oniang gin ma Jehovah mito ni luticce myero gutim dok obed ki miti me lubo pwony pa Yecu. Gin manok ma en opwonyo i kare meno oweko en obedo ki miti me nongo batija. Ki lok ada, en onongo twero medde ki pwonyo jami mukene i nge batija. Pi meno, gin ango ma itwero timone ka latinni owacci ni emito nongo batija pien emaro Jehovah dok emito lubo cikke? Wek en otit tamme bot luelda ci gin dong gineno ka en opore me nongo batija. * (Nen lok ma tye i tere piny.) Calo Lukricitayo mukene ma dong gunongo batija, en bene bimedde ki pwonyo jami mukene madok i kom Jehovah pi kwone ducu, dok pi naka.—Jo Roma 11:33, 34.
KIT KWAN MENE MABER PI LATIN?
10, 11. (a) Tam ango ma lunyodo mogo gitye kwede? (b) Gin ango ma bigwoko latinni?
10 Lunyodo mukene gitamo ni lutinogi myero gunong batija ka kong gukwano i rwom ma lamal dok gitye ki dog tic maber. Lunyodo magi nongo pe gitye ki tam marac, ento myero gupenye kekengi ni: ‘Tika meno bikonyo latinna me bedo ki yomcwiny me ada? Tika man rwatte ki gin ma wapwonyo ki i Baibul? Jehovah mito ni wati ki kwowa me timo ngo?’—Kwan Latitlok 12:1.
11 Pire tek ni wiwa myero opo ni lobo-ni ki jami ma iye ducu pe tye ma lubbe ki tam kacel ki miti pa Jehovah. (Yakobo 4:7, 8; 1 Jon 2:15-17; 5:19) Bedo ki wat macok ki Jehovah aye ma bigwoko latinni maber ki i lobo pa Catan, kacel ki tam maraco me lobo-ni. Ka lunyodo giketo pi kwan ki dog tic mukwongo i kwogi, ci lutinogi gibinenone ni jami me lobo pigi tek loyo bedo ki wat macok ki Jehovah. Meno nongo rac adada. Calo lanyodo ma lamar, tika imito ni jo me lobo-ni gupwony latinni ma lubbe ki gin ma gitamo ni twero kele yomcwiny? Gin ma weko wabedo ki yomcwiny me ada aye keto pi tic pa Jehovah mukwongo.—Kwan Jabuli 1:2, 3.
KA LATINNA OTIMO BAL KONO?
12. Pingo lunyodo mogo gitamo ni lutinogi myero kong gugale ki nongo batija?
12 Lamego mo acel otito gin muweko onongo pe emito ni nyare onong batija. En owaco ni, “Atye ki lewic madit me wacone ni tyen lok madit onongo obedo ryemo ngat moni ki i kacokke.” Calo lamego meno, lunyodo mogo gitamo ni ber ka latingi kong ogalle ki nongo batija nio ka en dong oteggi ma twero gwokke ki i bal mogo matinotino. (Acakki 8:21; Carolok 22:15) Lunyodo magi gitamo ni ka lutinogi pe gunongo batija, ci pe kibiryemogi ki i kacokke. Ento ngo marac ki tam meno?—Yakobo 1:22.
13. Ka ngat moni pe onongo batija, ci tika meno weko en pe cung pi balle i nyim Jehovah? Tit kong.
13 Ki lok ada, lunyodo pe gimito ni lutinogi gunong batija ma nongo pud pe gitye atera me dyero kwogi bot Jehovah. Ento pe nyuto ryeko me tamone ni Jehovah pe keto bal moni i wi latin ka pe onongo batija. Tek-ki latin dong ngeyo gin ma Jehovah wacci rac nyo ber, en bicung pi balle i nyim Lubanga. (Kwan Yakobo 4:17.) Lunyodo ma giryek pe gijuko latingi ka mito nongo batija. Kadi bed ni latin pud tidi, gipwonye me maro gin ma Jehovah waco ni tye atir ki dok kwero gin ma Jehovah dag kit ma gin gitimo kwede. (Luka 6:40) Mar ma latin tye kwede i kom Jehovah biweko en pe timo bal, pien nongo mito timo jami matir i wang Jehovah.—Icaya 35:8.
JO MUKENE GITWERO MIYO KONY
14. Luelda gitwero konyo kor yub ma lunyodo gitye kwede nining?
14 Ka luelda giloko maber i kom keto yub me tic pi Jehovah ci gikonyo kor lunyodo. Lamego mo wiye po i kom lok ma Omego Russell owacce i kare ma en tye ki mwaka abicel. En owaco ni, “En oloko kweda pi dakika 15 madok i kom yub ma atye kwede i ticca pi Jehovah.” Adwogine obedo nining? Lacen, lamego meno odoko lapainia dok otiyo macalo painia pi mwaki makato 70 kulu! Man nen ka maleng ni lok maber ki cuko cwiny twero kelo adwogi maber adada i kwo pa ngat moni. (Carolok 25:11) Luelda bene gitwero lwongo lunyodo kacel ki lutinogi me tic i Ot me Ker kacel kwedgi. Gitwero kwayo lutino me timo tic ma rwatte ki kerogi.
15. Jo mukene i kacokke gitwero konyo lutino nining?
15 Jo mukene i kacokke gitwero miyo kony nining? Gitwero mako lirem ki lutino magi. Me labolle, itwero yenyo gin ma nyuto ni latin moni tye ka dongo wat macok ki Jehovah. Tika omiyo lagam matir i cokke, nyo kece omiyo pwony i cokke ma bedo i dye cabit? Tika otito kwena maber bot ngat mo i gang kwan, tika ocung matek ma onongo tye i atematema? Ka tye kumeno, pe igalle me pwoye! Watwero keto macalo yubwa me lok ki lutino ma peya cokke ocakke nyo i ngeye. Ka watimo meno, ci lutino gibedo agonya i kin dano me “cokke madit.”—Jabuli 35:18.
KONY LATINNI WEK ONONG BATIJA
16, 17. (a) Pingo pire tek ni lutino gunong batija? (b) Gin ango ma twero weko lunyodo ma Lukricitayo gibedo ki yomcwiny? (Nen cal ma tye i pot karatac 9.)
16 Mot ma pire tek ma lunyodo gitye kwede aye me pwonyo lutinogi me maro Jehovah. (Jabuli 127:3; Jo Epeco 6:4) I lobo Icrael, lunyodo onongo gidyero lutinogi bot Jehovah ka pud kinywalogi anywala. Ento meno pe timme i kare-ni. Kadi bed ni lunyodo gimaro Jehovah kacel ki lok ada, man pe nyuto ni lutinogi bene bimaro Jehovah. Lunyodo myero guket yub me konyo lutinogi nicakke ma pud kinywalogi anywala wek gupwony lok i kom Jehovah, gudyer kwogi ki dong gunong batija. Gin ango ma pire romo bedo tek loyo? Gin ma biweko ngat moni bwot ki i twon can madit atika en aye ka odyero kwone, onongo batija ki dok obedo lagen bot Jehovah.—Matayo 24:13.
17 I kare ma Blossom Brandt mito nongo batija, lunyodone onongo gimito ngeyo ka ada en opore. I kare ma guniang ni en opore, gucwako tamme me nongo batija. Blossom otito gin ma wonne otimo i dyewor meno ma onongo en binongo iye batija ni: “En oweko wan ducu warumo piny, ci olego bot Jehovah. En owaco bot Jehovah ni cwinye yom adada i kom tam ma nyare omoko me dyero kwone Bote.” I nge mwaki 60, Blossom owaco ni: “Labongo akalakala, wiya pe biwil i kom gin ma otimme i dyerwor man pi kare me kwona ducu!” Walego ni wun lunyodo bene wubed ki yomcwiny me neno ka lutinowu gidyero kwogi bot Jehovah dok ginyuto ki nongo batija.
^ para. 9 Lunyodo gitwero nyamo kacel ki lutinogi ngec ma twero konyogi ma tye i buk me Questions Young People Ask—Answers That Work, Volume 2, pot karatac 304-310. Nen bene “Bok me Lapeny” i Ticwa me Ker me April 2011, pot karatac 2.