“PE ILOK kweda,” lamera matidi ma nyinge Araceli, odange i wiya. “Pe amito winyo lok mo keken madok i kom diniwu-ni. Twero kela two. Adegi adada!” Kadi bed ni meno mwakana dong tye 91, wiya pud po i kom lok man ma ocwero cwinya tutwal-li. Ento Latitlok 7:8 waco ni, “agikki me jami ber kato acakkine,” meno aye gin ma otimme i koma.—Felisa.
Felisa: Adongo i gang ka ma jone ludini adada. Ki lok ada, wadina 13 kulu gubedo padi me dini pa Katoli. Papa John Paul II bene bene aye owiro latin pa nero mamana, padi mo ma obedo lapwony i cukul pa Katoli i kare ma pud kwo, me bedo i kin jo maleng ma gikwo i polo. Gangwa onongo obedo gang me can. Babana obedo ngat ma liyo nyonyo, dok mamana obedo lapur. An aye ma abedo latin kayo i kin lutino aboro.
Lweny mo ocakke i lobo Spain i kare ma atye ki mwaka 12. I nge lweny meno, kitweyo babana i buc. Kit ma en onongo cwako lok ni dano ducu myero gubed ki twero ma rom-mi, man ocwero cwiny ludito ma giloyo loc aconya i gamente. Mamana onongo tute me nongo cam piwa, pi meno lareme mo omine tam ni ocwal lumegina adek matino—Araceli, Lauri, ki Ramoni—i convent ma tye i Bilbao i lobo Spain. En owaco ni olo ki kunu pe gibibuto kec.
Araceli: I kare meno onongo watye ki mwaka 14, 12, ki dong 10 keken, a ki gang obedo tek adada. Ki i Bilbao wabedo ka gwoko lengo me ot. I nge mwaka aryo, corre gukobowa i convent mukene madit ma tye i Zaragoza ka ma kigwoko iye jo mutii. Ticwa onongo me dunyo jokon wek obed maleng, man onongo tic matek adada pi jo matino.
Felisa: I kare ma lamera ocito i Zaragoza, mamana gin ki padi ma onongo bene tye nera dok guwacci an omyero acit ka tic i convent ka ma lumegina onongo gitye iye-ni. Gutamo ni timo meno bitera ka mabor ki bot awobi mo me kin gang ma onongo tye ki miti i koma. Kit ma an onongo ngat ma ladini tutwal-li, ajolo tam me bedo i convent pi kare mo ki yomcwiny madit. Nino ki nino onongo acito ka gamo Micaa, dok bene onongo amito bedo lamiconari calo omarona madit ma onongo tye ka tic i Afrika.
Pe tye gin mo keken ma corre gutimme me tugo mitina me tic pi Lubanga i lobbe mukene, dok kwo me convent onongo weko awinyo calo atye i mabuc. I nge mwaka acel, amoko tamma me dok gang wek acit agwok nera ma obedo padi-ni. Medo i kom gwoko jami me gang, abedo ka lego Rojari kacel kwede nino ducu. Onongo amaro gwoko ature ki ruko bongo i kom cal pa labikila Maria ki pa “lucaden remo” mogo.
Araceli: Lacen, kit me kwowa i convent olokke woko. I nge kwongena mukwongo, corre ma kunu gumoko tamgi me poko kinwa wan lumego-ni woko. Ramoni odong i Zaragoza, Lauri kitero i Valencia, ki dong an kitera i Madrid, ka ma dok akwonge tyen me aryone. I convent me Madrid onongo gigwoko iye lutino kwan, jo mutii, ki dong welle mukene, pi meno onongo tye tic mapol adada ma myero watim. An onongo atiyo ka ma kigwoko iye lutwo.
Ki lok ada, onongo atamo ni kwo pa corre obedo kwo mamwonya adada. Abedo ki miti matek me kwano ki dok niang matut lok ma i Baibul. Ento pe tye ngati mo ma onongo loko i kom Lubanga nyo Yecu, dok bene pe watiyo ki Baibul kadi kicel mo. Apwonyo mere leb latin, ki lok i kom kwo pa “lucaden remo,” ki dong abedo ka woro Maria. Mapat ki meno, jami ducu ma onongo watimo onongo obedo tic ma mito tek kom keken.
Acako bedo ki par, ci aloko ki ngat ma onongo tye macalo lawi corre. Awacce ni konye pe me tic matek me pongo jeba nyo kicaa pa jo mukene ma kun jo me gangwa bene gimito kony. En opungo wiya i ot mo ma tye calo mabuc, ki gen ni biloko tamma nyo miyo abedo ki lworo me a woko ki i convent.
Tyen adek kulu, gugonya me nenone kace pud amito a woko ki i convent. Pien onongo dong amoko tamma woko, guwacca ni aket i coc ni: “Amito a woko pien amito tic pi Catan ma ka Lubanga.” Abedo ki ur madit pi gin ma onongo gimito ni atim, dok kadi bed ni onongo amito a woko ki i convent cutcut, onongo pe atwero coyo lok meno matwal. I agikkine apenyo pi padi mo wek atuc bala bote, dok atitte jami ducu ma otimme. En oketo yub wek kidwoka cen i convent me Zaragoza. I nge bedo kunu pi dwe mogo manok, dong kiye ki an me weko convent. Cutcut i ngeye, Lauri ki Ramoni bene gua woko ki i convent.
BUK MA “KIGENGO” OPOKO KINWA
Felisa: Lacen anyomme ci wakobo i Cantabria. Pud onongo acito i lego Micca kare ki kare, dok i Ceng Cabit mo acel awinyo ka kiwaco lok angeya mo ki i wi abam ma oweko abedo ki ur madit adada. Padi mo odange ki gero ni, “Kong wunenu buk man!” ci ocimo buk me “Lok Ada ma Tero Dano i Kwo ma Pe Tum” [“Truth That Leads to Eternal Life”]. En omedde ni: “Ka ngati mo omini, mi bota nyo bol woko!”
Onongo apeke ki buk meno, ento atye ki miti iye adada. I nge nino mogo, Lucaden aryo gudwongo doggolana ci gumina buk man ma onongo “kigengo-ni.” I dyewor meno cutcut, akwano bukke, dok i kare ma dako ma omina-ni odwogo, aye me cako kwano Baibul kwede.
Lok ada otugi gudo cwinya cutcut. Mit kom ma onongo atye kwede pi dinina olokke odoko cwiny me maro Jehovah kacel ki arima i ticwa me pwony. Anongo batija i 1973. Kadi bed ni meno onongo pe atye ki kare muromo me nywako lok ada ki jo me gangwa, atimo gin ma onongo atwero. Kit ma atito kwede i acakki lokka, gukwero niyena-ni lajwac, tutwalle lamera Araceli.
Araceli: Jami maraco ma otimme i koma ki i convent oweko onongo cwinya kec adada. Ento, pud amedde ki wot i lega Cabit ki Cabit, dok bene nino ki nino onongo alego Rojari. Onongo pud atye ki miti madit me niang Baibul, dok bene alego Lubanga ni okonya. Ento i kare ma lamera Felisa otitta pi dinine manyen-ni ki niye matek adada, ki tung bota onongo nen calo ki tye ka bwolle abwola. Akwero i wange lajwac.
Lacen i nge mwaki mogo, adok cen i Madrid ka tic ci bene anyomme woko. I kare mo, acako bedo ki akalakala. Aniang ni jo mapol ma giwoto i lega kare ki kare pe giketo gin ma gipwonyo ki i jiri i tic. Agiko wot i kanica. Aweko bedo ki niye i kom “caden remo,” tuco bal nyo lok i kom mac me kapiny-nyi. Dok awango cal apaya ducu ma onongo atye kwede. Pe onongo angeyo kace atye ka timo gin matir. Cwinya otur adada, ento pud amedde ki lega bot Lubanga kun awacce ni: “Amito ngeyo in maber. Konya ba!” Wiya opo ni Lucaden pa Jehovah gubino i doggolana tyen mapol adada, ento pe ayabo doggola. Onongo pe ageno dini mo keken.
I acakki me 1980, lumegina Lauri, ma onongo bedo i lobo France kacel ki Ramoni ma onongo bedo i lobo Spain, gucako kwano Baibul ki Lucaden pa Jehovah. Atamo ni meno kitye ka bwologi kit ma kibwolo kwede Felisa-ni. Lacen, arwatte ki jiranina mo acel, ma nyinge Angelines, ci wadoko lurem macok. En bene onongo tye Lacaden pa Jehovah. Kare ki kare, Angelines gin ki cware onongo gicuko cwinya me kwano Baibul. Guniang ni kadi bed anyuto ni atye ki akalakala mapol, ento atye ki miti matek me nongo ngec i kom lok ma i Baibul. Lacen, awaccigi ni: “Aya, dong aye kwano Baibul. Ento abikwanone keken ka wuye ni ati ki Baibul ma mega!” Kun aloko i kom Baibul ma kigonyo i leb Nácar-Colunga.
BAIBUL ORIBOWA KACEL
Felisa: I kare ma kibatija an i 1973, onongo watye Lucaden 70 i boma me Santander—boma madit i Cantabria, i lobo Spain. Wang ticwa onongo tye malac adada, pi meno onongo wawoto ka tito kwena ki bac ka dok walokke i mutoka madit wek watit kwena ka ducu. Watito kwena i caro ki caro nio ka walimo ducu ma gitye i caro miya mapol ma tye i kabedo meno.
I mwaki mukato angec, dong anongo mot me kwano Baibul ki dano mapol, ki bene konyo dano 11 me nongo batija. Polgi onongo gitye Lukatoli. Kit ma onongo an bene con abedo Lakatoli-ni, angeyo ni diyo cwiny ki niang matut mitte. Aniang bene ni kare mitte botgi me weko jami mapol ma onongo giye iye-ni, dok bene Baibul kacel ki cwiny maleng pa Jehovah omyero ogud cwinygi wek guniang lok ada maber. (Ibru 4:12) Cwara Bienvenido, ma onongo obedo abili onongo batija i 1979, ki mamana bene ocako kwano Baibul ma peya ot.
Araceli: Onongo atye ki akalakala i kare ma acako kwano Baibul ki Lucaden. Ento i kare ma amedde ki kwano Baibul, aniang ni keccwiny ma onongo atye kwede-ni ocako rweny woko motmot. Gin ma oyomo cwinya adada i kom Lucaden aye ni gin giketo jami ma gipwonyo i tic. Niyena oleyo kaka akalakala ma onongo atye kwede-ni, dok cwinya ocako bedo yom. Kadi wa jiranina bene guwacca ni: “Araceli, medde ki dini ma iyero-ni!”
Wiya po lega ni: “Apwoyi Jehovah, pe me ilo cingi woko i koma ki dok me miya kare me nongo gin ma onongo atye ka yenyone—ngec me ada ma tye i Baibul.” Awaco bot lamera Felisa ni otimma kica pi lok marac ma onongo awacce-ni. Nyamo lok me Baibul ki yomcwiny oleyo ka wang pyem ki laro lok. Anongo batija i 1989 ma atye ki mwaka 61.
Felisa: Dong atye ki mwaka 91; atye bene dato dok ape ki kero ma onongo atye kwede con-ni. Ento pud akwano Baibul nino ducu, acito i cokke ka awinyo maber ber, dok bene anongo yomcwiny i nywako i tic me pwony kit ma atwero kwede.
Araceli: Twero bedo ni pien yam abedo corre, amaro tito kwena bot padi ki corre ma arwatte kwedgi i ticwa me pwony. Dong aweko gin akwana mapol botgi dok bene wanywako lok kacel kwedgi. Wiya po i kom gin ma padi mo acel owacca, i nge limme tyen mapol: “Araceli, an aye lokki ni ducu, ento kwene ma dok atwero wot iye ki mwakana-ni? Ngo ma padi luwota ki lugangwa gibiwacone? Agame ni: “Lubanga kono biwacci ni ngo?” En oyengo wiye ki cwercwiny, ento i kare meno en onongo peya omoko tamme me cako yenyo lok ada.
Wiya po i kom gin mo ma otimme i kwona ma pire tek adada—meno obedo tyen mukwongo ma cwara owacci emito wot kweda i cokke. Kadi bed ni mwakane onongo dong kato 80, pe omedo ki keng cokke mo keken nicakke i nino meno. En okwano Baibul ci odoko latit kwena ma pe onongo batija. Wiya po ki yomcwiny kare mogo ma wabedo ka tito kwena kacel kwede. En oto ma onongo odong ki dwe aryo me nongo batija.
Felisa: I kin yomcwiny madit loyo ma atye kwede aye neno ka lumegina ma onongo kong gukwero lokka-ni, gulokke gudoko lumegina me cwiny. Pud dong wanongo yomcwiny ya, inyamo jami mapol kacel i kom Lubangawa me amara Jehovah ki Lokke! Kombeddi-ni an ki lumegina dong watye acel i yo me cwiny. *
^ para. 29 Araceli, Felisa, and Ramoni—ma mwakagi tye 87, 91, ki 83, pud gitye ka medde ki tic pi Jehovah ki mit kom nio wa i kareni. Lauri obedo lagen bot Jehovah nio wa i tone i 1990.