1, 2. Pingo Baibul obedo mic mua ki bot Lubanga ma yomo cwinywa?
IWINYO nining ka laremi omini mic mo atura? Komi myel amyela me yabone, dok cwinyi bedo yom ni laremi otamo piri. Ipwoye pi mic man.
2 Baibul obedo mot mua ki bot Lubanga. Miniwa ngec ma pe watwero nongone ka mukene. Me labolle, Baibul wacciwa ni Lubanga ocweyo polo, lobo, ki dong laco ki dako mukwongo. Miniwa cik ma twero konyowa ka watye ki peko. I Baibul, wapwonyo lok i kom kit ma Lubanga bicobo kwede yubbe me loko lobo-ni wek obed kabedo maber kato man. Baibul pud dong obedo mic ma yomo cwinywa ya!
3. Ngo ma ibipwonyone ka imedde ki kwano Baibul?
3 Ka imedde ki kwano Baibul, ci ibiniang ni Lubanga mito ni ibed lareme. Ka iwoto ki pwonyo lok i kome, ci kinwu bidoko macok.
4. Ngo ma gudo cwinyi ma lubbe ki kit ma kitye ka poko kwede Baibul?
4 Baibul dong kityeko gonyone i leb makato 2,600 mapatpat, dok kigoyo kopine bilion mapol ata. Dano makato pacen 90 kulu i wi lobo ducu gitwero kwano Baibul i leb ma meggi. Dok cabit ki cabit, dano makato milion kulu ginongo Baibul ma meggi! Adada, pe dok tye buk mo mukene ma kitwero porone ki Baibul.
5. Pingo waromo wacone ni kicoyo Baibul “pi teko pa cwiny pa Lubanga”?
5 Kicoyo Baibul “pi teko pa cwiny pa Lubanga” (Kwan 2 Temceo 3:16) Ento jo mukene gitamo ni, ‘Kit ma dano aye gucoyo Baibul, dok cakke nining ni oa ki bot Lubanga?’ Baibul gamo ni: “Cwiny maleng aye mumiyo dano guloko lok ma oa ki bot Lubanga.” (2 Petero 1:21) Man obedo calo ka latim biacara omiyo karane ocoyo waraga mo. Nongo waraga-ni oa ki bot anga? Ki bot latim biacara-ni, ento pe karane. I yo acel-li, Ngat ma omiyo kicoyo Baibul aye Lubanga, ento pe dano ma en otiyo kwedgi me coyone. Lubanga otirogi me coyo tamme. Ki lok ada, Baibul obedo “lok pa Lubanga.”
LOK ME BAIBUL TYE KAKARE
6, 7. Pingo waromo wacone ni lok ma i Baibul rwatte?
6 Coyo Baibul otero mwaki makato 1,600 kulu. Jo ma gucoyo gukwo i kare mapatpat. Mogo onongo gukwano i rwom ma malo, ento mukene pe gukwano. Me labolle, laco Baibul acel onongo daktar. Mukene gubedo lupwur, lumak rec, lukwat, lunebi, lungolkop, ki rwodi. Ento kadi bed ni lucocce onongo gipat pat, lok ducu ma i Baibul rwatte. Pe waco lok moni i cura acel ci dok loko olungtuke i cura mukene. *
7 Buk mukwongo me Baibul tito kit ma peko ma i loboni ocakke kwede, ki buk me agikki tito kit ma Lubanga bicobo kwede pekki magi kun loko lobo doko paradic. Baibul loko i kom jami ma gutimme mwaki alip mapol i tekwaro pa dano dok nyuto ni yub pa Lubanga kare ducu cobbe.
8. Mi labol ma nyuto ni lok ma i Baibul rwatte ki cayan.
8 Baibul pe kicoyo me pwonyo lok me cayan nyo ni obed buk ma kitiyo kwede i cukul, ento gin ma waco i kom cayan tye kakare. Man nyuto ni Baibul obedo buk ma oa ki bot Lubanga. Me labolle, buk pa Lulevi tye ki cik pa Lubanga i kom kit ma jo Icrael onongo gitwero gengo kwede two wek pe okob i kom jo mukene. Cik magi kicoyogi con ma peya dano guniang i kom kit ma kwidi kelo kwede two. Baibul bene pwonyowa lok ada ni pe kingabo lobo i kom gin mo. (Yubu 26:7 ) Dok i kare ma dano peya guniang kit ma pii lwore kwede i lobo, Baibul nongo dong oloko iye con i Latitlok 1:7.
9. Gene pa jo ma gucoyo Baibul konyowa me niang gin ango?
9 Ka Baibul oloko lok me tekwaro, nongo lokke tye kakare. Ento bukke mapol me tekwaro pe giloko lok ada ki pete tere pien ni lucocce onongo pe gigenne. Me labolle, gin onongo pol kare pe gicoyo lok ada ka kiloyo lobogi i lweny. Ma ka meno, lucoc me Baibul onongo gigenne dok gucoyo lok ada kadi ka bed ni kiloyo jo Icrael i lweny. Gin bene pe guumo kadi wa balgi. Me labolle, i buk me Wel, Moses otito pi bal madit ma en otimo ki pwod ma Lubanga omiye pi bal meno. (Wel 20:2-12) Kit ma lucoc me Baibul onongo gigenne nyuto ka maleng ni Baibul oa ki bot Lubanga dok waromo genone.
BUK MA OPONG KI TAM ME RYEKO
10. Pingo tam ma Baibul miyo tye me kony botwa i kareni?
10 Baibul obedo buk ma “gicoyo pi teko pa cwiny pa Lubanga. Konyo me pwony, me juko dano, me tiro kit pa dano.” (2 Temceo 3:16) Ada, tam ma tye i Baibul konyowa mada i kareni. Jehovah ngeyo kit ma ecweyowa kwede, pi meno en niang tamwa ki kit ma wawinyo kwede. En ngeyowa maber loyo wan kikomwa, dok mito ni wabed ki yomcwiny. En ngeyo gin maber ki gin marac piwa.
11, 12. (a) Tam mabeco ango ma Yecu omiyo i Matayo cura 5 me o i 7? (b) Ngo mukene ma waromo pwonyone ki i Baibul?
11 I buk pa Matayo cura 5 me o i 7, wanongo tam maber adada ma Yecu omiyo i kom kit me bedo ki yomcwiny, kit me bedo ki wat maber ki jo mukene, kit me lega, ki kit me bedo ki tam mupore i kom cente. Kadi bed ni en omiyo tam man mwaki makato 2,000 angec, tamme pud tiyo wa i kareni.
12 I Baibul, Jehovah bene miyowa cik ma igi lac ma konyowa me bedo ki yomcwiny i kwo me ot, me bedo lutic mabeco, ki me bedo ki kuc ki jo mukene. Cik ma igi lac me Baibul twero konyo wan ducu, labongo paro pi ka ma wabedo iye, nyo pekki ma watye kwede.—Kwan Icaya 48:17; nen Lok me Giko Buk Man me 3.
ITWERO GENO LOK PA LUNEBI MA TYE I BAIBUL
13. Ngo ma lanebi Icaya otito ni bitimme i kom boma me Babilon?
13 Lok pa lunebi mapol me Baibul dong gucobbe ada. Me labolle, lanebi Icaya otito ni kibijwero boma me Babilon woko. (Icaya 13:19) En otito kore ki kore kit ma kibituro kwede boma man. Boma man onongo kigwoko ki dog cel madito dok kulo onongo orumo cel-le woko. Ento Icaya otito ni pii me kulu man bidwon woko dok dog cel me boma bidong twolo. Lumony ma gubino ka lweny-nyi onongo gibituro Babilon labongo lweny. Icaya bene otito ni laco ma nyinge Ciro aye bituro Babilon.
14, 15. Lok pa lanebi Icaya ocobbe nining?
14 I nge mwaki miya aryo ma kicoyo kwede lok pa lanebi man, dul mony mo obino ka lweny i kom Babilon. Anga ma onongo tye ka telo wi mony man? Kit ma lok pa lanebi man otito kwede, obedo kabaka me Percia ma nyinge Ciro. Kare onongo dong oromo pi lok pa lanebi man me cobbe.
15 I dyewor meno, jo Babilon onongo gitye ka kwero karama mo madit. Lworo onongo pe i cwinygi pien cel matek kacel ki kulu onongo orumo bomagi woko. Kara ki woko, Ciro kacel ki dul monnye gukwinyo yo pii manyen wek kulu odwon woko. Man oweko lumony me Percia gungolo kulu man ki tyengi. Ento i yo ango ma lumony pa Ciro onongo gibidonyo kwede i cel me Babilon? Kit ma lok pa lanebi man owaco kwede, dog cel me boma-ni odong twolo, pi meno lumony guturo boma man labongo lweny mo.
16. (a) Ngo ma lanebi Icaya otito i kom anyim pa Babilon? (b) Wangeyo nining ni lok pa lanebi Icaya ocobbe kakare?
16 Icaya otito ni lacen pe tye ngati mo ma dok bibedo i Babilon matwal. En ocoyo ni: “Dano pe dok bibedo iye, dano mo me Arab pe biguro kemane kunnu.” (Icaya 13:20) Man tika ocobbe ada? I kabedo ma yam boma me Babilon onongo tye iye, cokcok mairo 50 i kupiny me boma me Baghdad i lobo Iraq, obwur keken aye odong. Kadi wa i kareni, pe tye ngati mo ma bedo kunnu. Jehovah oyweyo Babilon “calo dako ma oyweyo ode maleng kun pe oweko gin mo iye.”
17. Pingo watwero geno cikke pa Lubanga ducu?
17 Kit ma lok mapol pa lunebi me Baibul dong gucobbe woko, man nyuto ni watwero geno gin ma Baibul waco i kom anyimwa. Watwero bedo ki gen ni Jehovah bicobo cikkene me loko lobo-ni wek odok paradic. (Kwan Wel 23:19.) Ada, watye ki gen me nongo “kwo ma pe tum. Lubanga ma pe loko lok goba yam ociko pire i acakki piny.”
BAIBUL TWERO LOKO KWONI
18. Ngo ma lakwena Paulo owaco i kom “lok pa Lubanga”?
18 Watyeko pwonyo ni pe tye buk mukene ma rom ki Baibul. Lok ma iye rwatte, dok ka oloko i kom cayan nyo jami ma otimme i tekwaro, nongo tye kakare. Baibul bene miniwa tam ma konyowa dok tye ki lok mapol pa lunebi ma dong gucobbe woko. Ento pe meno keken. Lakwena Paulo ocoyo ni: “Lok pa Lubanga obedo gin makwo, dok tiyo matek.” Man te lokke ngo?
19, 20. (a) Baibul twero konyi nining me ngeyo ngat ma in ibedo? (b) Itwero nyuto pwocci nining pi Baibul ma obedo mic pa Lubanga?
19 Baibul twero loko kwoni. Twero konyi me niang ngat ma in ibedo ada. Romo konyi me niang tam ma okanne matut i cwinyi kacel ki kit ma iwinyo kwede. Me labolle, waromo tamo ni wamaro Lubanga. Ento, me nyuto ni ada wamare, omyero waket gin ma Baibul waco i tic.
20 Baibul ada obedo buk ma oa ki bot Lubanga. En mito ni imar buk man dok ikwan i yo matut. Bed ki pwoc pi mic man, dok imedde ki kwanone. Ka itimo meno, ci ibiniang yub pa Lubanga pi dano. I dul ma lubo-ni, ibipwonyo lok i kom yub man.
^ para. 6 Kadi bed jo mogo giwacci lok me Baibul pe rwatte, ento meno pe tye ada. Nen dul me 7 i buk me The Bible
^ para. 16 Ka imito nongo ngec mukene i kom lok pa lunebi ma kitito i Baibul, nen pot karatac 27-29 i brocuwa me A Book for All People, ma Lucaden pa Jehovah aye gucoyo.