Lubanga aye mono okelo deno can ma tye i lobo-ni?
Pyem ango ma kikelo i poto me Eden?
Lubanga bikwanyo peko ki i kom dano nining?
I NGE lweny mo marac i lobo acel mo ma lweny obalo matek, kiyiko mon ki lutino alip mapol ma pe gubedo lumony i bur madit acel ka kirumo ka ngete ki yatariya mapol. Yatariya acel acel onongo tye ki coc i kome ni: “Pingo?” Lapeny man onongo lit mada. Dano penyo lapeny man ki cwer cwiny ka lweny, peko ma poto atura, two, nyo turo cik oneko danogi ma pe ki bal, obalo pacogi, nyo okeligi peko ma pe tite i yo mo keken. Gin mito ni ginge pingo peko ma kit magi poto i komgi.
2 Pingo Lubanga weko dano deno can? Ka ada Lubanga Jehovah tek loyo, lamar, ryek, dok ngolo kop atir, pingo lobo-ni opong ki adage, ki tim me dic mapol? Dok in kikomi mono peya i penyo peny magi kekeni?
3 Rac mono me penyo gin ma omiyo Lubanga oweko dano deno can? Jo mukene gitamo ni penyo lakit lapenyi nyuto ni gin pe gitye ki niye ma oromo nyo ni gitye ka nyuto cac i kom Lubanga. Kono ka ibedo ka kwano Baibul, ibinongo ni dano ma lugen, ma gilworo Lubanga gubedo ki lapeny ma cal ki man. Me labolle, lanebi Kabakuk openyo Jehovah ni: “Pingo imiyo aneno tim maraco kun wanga neno tim aranyi? To-piny ki bwami guruma woko dyere, lweny ki daa ocakke i kabedo ducu.”—Kabakuk 1:3.
4 Jehovah mono odaa i wi lanebi ma lagen Kabakuk pi penyo lakit lapeny-nyi? Pe. Ma ka meno, Lubanga dok oketo lok ma oa ki i cwiny Kabakuk-ki i Baibul. Lubanga okonye me nongo ngec matir, ki me bedo ki niye matek. Jehovah mito timone kumeno boti. Po ni Baibul pwonyo ni “en tamo piwu.” (1 Petero 5:7) Lubanga dag jami maraco, kacel ki jami ma bino pi tim magi, ma loyo dano mo keken. (Icaya 55:8, 9) Pingo can onya mapol i lobo?
PINGO PEKO ONYA MAPOL ATA?
5 Dano me dini mapat pat dong gucito bot lutela ki lupwonye me dinigi me penyo pingo peko onya mapol ata. Pol kare, gin dok iye ni peko obedo yub pa Lubanga dok ni en dong otyeko yubo wacon ata kit ma jami bitimme kwede, kadi wa jami maraco. Jo mapol kiwacigi ni yo pa Lubanga pe kiniang iye nyo ni en aye kelo to i kom dano—kadi wa pa lutino—wek en ebed kwedgi i polo. Kit ma dong watyeko nenone kwede, Lubanga Jehovah pe kelo gin mo marac matwal. Baibul waco ni: “Lubanga pe twero timo gin marac kadi ki acel. Won Twer Ducu pe timo gin mo ma pe tye atir.”—Yubu 34:10.
6 In mono ingeyo pingo dano gitimo rac me kok i kom Lubanga pi peko mapol ma kideno i lobo-ni? Pol kare, gikok i kom Lubanga Latwer Ducu pien gitamo ni en aye obedo laloc me lobo man. Gin pe gingeyo lok ada ma pire tek ma Baibul pwonyo. In dong ityeko pwonyo lok ada-ni i Dul me 3 me buk man. Ngat ma obedo laloc me lobo-ni kikome aye Catan Larac.
7 Baibul waco atir ka maleng ni: “Lobo ducu tye i te loc pa Larac.” (1 Jon 5:19) Ka itamo pire, tika itwero niang iye? Lobo-ni nyuto kit pa ginacweya mo ma obedo cwiny ma pe nen ma obedo “labwol dano ma i wi lobo ducu.” (Niyabo 12:9) Catan rac, labwola, labwami. Pi meno, lobo ma en tye ka dorone-ni opong ki adage, bwola, ki bwami. Meno aye tyen lok acel ma omiyo peko onya mapol.
8 Kit ma dong watyeko nenone i Dul me 3, tyen lok me aryo ma omiyo peko tye mapol aye ni dano gitye ki roc, dok ki bal cakke con wa i jemo i poto me Eden. Dano ma lubal gitye ka tele matek pi laro loc, ci man okelo lweny, dic, ki deno can. (Latitlok 4:1; 8:9) Tyen lok me adek ma weko dano deno can aye “kare kacel ki jami ma gitimme atura ata.” (Latitlok 9:11 NW) I lobo ma Jehovah aye pe obedo Lalocce, dano gitwero deno can pien ni guromo bedo i kabedo marac i cawa marac.
9 Niang ni Lubanga aye pe kelo peko i komwa kweyo cwinywa mada. En aye pe kelo lweny, turo cik, tim me dic, nyo kadi wa peko ma poto atura ata ma miyo dano deno peko. Kadi bed kit meno, mito wange Pingo Jehovah weko peko-ni ducu timme? Ka en aye Won Twer Ducu, ci nongo en tye ki teko me jukone. Pingo en dok neno peko anena? Lubanga ma lamar ma dong waniang i kome-ni myero obed tye ki tyen lok maber me weko peko me bedo tye.—1 Jon 4:8.
KIKELO PYEM MA PIRE TEK
10 Me ngeyo pingo Lubanga oweko dano deno can, omyero watam wadok cen wa i kare ma peko ocakke iye. I kare ma Catan omiyo Adam gin ki Kawa pe guwinyo dog Jehovah, lapeny mo ma pire tek okatti. Catan pe okelo pyem i kom teko pa Jehovah. Kadi en Catan ngeyo ni agikki me teko pa Jehovah peke. Kono do, Catan okelo akalakala i kom twero me loc pa Jehovah. Pi waco ni Lubanga obedo ngat ma lagoba ma kano jami mabeco woko ki bot jo ma en loyo-gi, Catan okelo adot ni Jehovah obedo laloc marac. (Acakki 3:2-5) Catan owaco lapi-piny ni dano twero bedo maber loyo labongo loc pa Lubanga. Man onongo obedo pyem i kom twero mamalo twal pa Jehovah, twerone me loc.
11 Adam gin ki Kawa gujemo i kom Jehovah. Rom ma guwaco ni: “Wan pe wamito Jehovah macalo Lalocwa. Wan watwero moko gin maber ki gin marac piwa kenwa.” Jehovah onongo dong bityeko pyem-mi nining? I yo ango ma en onongo bipwonyo kwede ginacweya ducu ma gitye ki ryeko me niang ni lujemo-ni gubedo lugoba dok ni yo ma mege aye ber loyo? Ngat mo romo waco ni Lubanga onongo omyero onek lujemo-ni ka dok ocak cweyo dano odoco. Jehovah onongo dong otito yubbe me pongo lobo ki lutino pa Adam gin ki Kawa, dok onongo en mito ni gukwo i paradic i lobo. (Acakki 1:28) Jehovah kare ducu cobo yubbe. (Icaya 55:10, 11) Me medo i kom meno, jwero lujemo-ni ki i Eden pe onongo bigamo lapeny ma onongo kikelogi ma mako twero pa Jehovah me loc-ci.
12 Kong watamu i kom labol-li. Ket kong ni lapwony mo opwonyo lutino kwane kit me timo cura mo matek. Ka latin mo maryek ento ma lajemo opyem ni yo me timo cura pa lapwony-nyi pe tye atir. Ma rom ma nongo tye ka wacci lapwony-nyi pe oporre, kun medde ki ridone ni en engeyo yo maber makato me timo cura-ni. Ka lutino kwan mogo gucako tamo ni en tye atir, ci gin bene gudoko lujemo. Lapwony omyero dong otim gin ango? Ka oryemo lujemo-ni woko ki i ot kwan, gin ango ma bibedo i cwiny lutino kwan mukene-ni? Pe giromo tamo ni latin kwan lawotgi-ni kacel ki jo ma gicwake gitye atir? Lutino kwan mukene ma i ot kwan-ni ducu guromo rwenyo woro ma gitye kwede i kom lapwony-nyi. Guromo bedo ki tam ni en kara onongo lworo ni gibinyuto pwony gobane woko. Ento ket ni lapwony-nyi omiyo kare bot en lajemo-ni me nyuto yo me timo curane-ni inyim lutino kwan luwote ducu.
13 Jehovah otimo gin ma cal ki pa lapwony ma tye i lapor-ri. Wi myero opo ni pe lujemo ma i Eden-ni keken aye onongo gitye i lokki. Lumalaika milion mapol onongo gitye ka nenone. (Yubu 38:7; Daniel 7:10) Kit ma Jehovah otero kwede jemo-ni onongo bigudo lumalaika ducu kacel ki ginacweya ducu ma gitye ki ryeko. Pi meno, gin ango ma Jehovah otimo? En omiyo kare ki Catan me nyuto kit ma en Catan eloyo kwede dano. Lubanga bene omiyo kare bot dano me lone kekengi i te tela pa Catan.
14 Lapwony ma i labolwa-ni bene nongo ngeyo ni lajemo-ni ki lutino kwan ma gicwake-ni pe gingeyo. Ento en bene nongo ngeyo ni miyo kare botgi me temo nyuto ka lokgi-ni tye atir bikonyo lutino ma i ot kwan ducu. Ka nyutone oloyo lujemo-ni, ci lutino kwan ducu ma cwinygi tye atir gibiniang ni lapwony-nyi aye kara obedo ngat ma oporre me pwonyogi. Inge meno, ka lapwony-nyi oryemo lajemo mo keken ki i ot kwan ci gin dong gibiniang pingone. I yo acel-li, Jehovah onongo ngeyo ni bedo ber ka dano kacel ki lumalaika ducu ma cwinygi tye atir guneno ki wanggi ni gini otyeko loyo Catan ki lujemo luwote ni ki dok ni dano pe gitwero lone kengi. Calo Jeremia, gin biniang lok man ma pire tek ni: “Ai Rwot, angeyo ni dano pe loyo kwone kene nio i agikkine; pe tye ngat mo ma tye ki twero me loyo kwone.”—Jeremia 10:23.
PINGO KARE OKATO MAPOL TUTWAL?
15 Pingo kono dong Jehovah oweko peko ori pi kare malac? Pingo en pe gengo jami maraco me timme? Ber, tam kong i kom jami aryo ma lapwony ma i labol-li pe otimo. Mukwongo, en pe ojuko lutino kwan ma lujemo-ni me timo cura-ni i kit ma gin tamo kwede ni tye kakare. Me aryone, lapwony-nyi pe okonyo lajemo-ni ki timo cura-ni. I yo acel-li, niang i kom jami aryo ma Jehovah omoko tamme pe me timone. Mukwongo, en pe ojuko Catan kacel ki jo ma cwakke me temme me nyuto ni lokgi-ni tye atir. Miyo kare ni kong okatti okelo kony. I mwaki alip mapol ma okato i kwo pa dano, dano gubedo ka temo kit yo mapat pat me loc ken-gi, nyo gamente pa dano. Dano gudongo i yo me ngec me cayan ki yo mukene mapol, ento tero dano i yo marac, can, turo cik, ki lweny gumedde gudoko dong marac loyo. Loc pa dano dong onen woko ka maleng ni rac.
16 Me aryone, Jehovah pe okonyo Catan ki loyo lobo man. Kong i ket-ti, ka onongo ni Lubanga ogeng tim maraco pe me timme, nongo mono en, i adane, pe tye ka cwako lok pa lujemo-ni? Nongo Lubanga dok pe weko dano cako tam ni nen calo dano twero lone kekengi labongo gin mo marac? Ka onongo ni Jehovah otim kit meno, ci en doko lacwak lok goba. Ento tye ni, ‘Lubanga pe twero bwolo dano.’—Jo Ibru 6:18.
17 Ento dong jami ducu ma obale i kare mapol me jemo i kom Lubanga-ni kono? Wi omyero opo ni Jehovah obedo won twer ducu. Pi meno, en twero dok bikwanyo peko woko ki i kom dano. Kit ma dong watyeko neno kwede, lobo man ma dong kibalo-ni kibiyubone doko Paradic. Keto niye i kom tyer me ginkok pa Yecu bikonyo me kwanyo jami maraco ma bal okelo i kom dano, ka nicer bikwanyo peko ma to okelo i komwa. Pi meno Lubanga bitic ki Yecu me “turo tic pa Catan woko.” (1 Jon 3:8) Jehovah bitimo man ducu i kare ma nongo rwatte. Watwero bedo ki yomcwiny ni en pe otimo man con, pien diyo cwinye-ni omiyo kare botwa me ngeyo lok ada ki me tic pi en. (2 Petero 3:9, 10) Ento i kare meno bene, Lubanga onongo obedo ka tic matek me yenyo jo ma mito wore ki cwiny me ada kun nongo woto ki konygi me ciro peko mo keken ma bino i komgi i lobo man marac-ci.—Jon 4:23; 1 Jo Korint 10:13.
18 Jo mogo guromo bedo ki tam ni, Gwok nyo peko magi ducu pe guromo timme ka onongo Lubanga ocweyo Adam gin ki Kawa i yo ma weko gin onongo pe giromo jemo? Me gamo lapeny-nyi, omyero wi opo i kom mic ma Jehovah omiyo boti.
IN IBITIC KI MIC PA LUBANGA NINING?
19 Kit ma kinyuto kwede i Dul me 5, kicweyo dano ki twero me moko tamgi pigi kengi. Tika iniang ni man obedo twon mic madit atika? Lubanga oyubo lwak lee ma pe kwane, ento gin kwo ma lubbe ki kit me kwo ma dong tye i remogi. (Carolok 30:24) Dano guyubo robot mogo ma miyo gilubo cik mo keken lato wang. I tamo ni onongo wabibedo ki yomcwiny ka Lubanga onongo oyubowa kit meno? Pe, cwinywa yom me bedo agonya me bedo lakit dano ma wamito bedo, me kwo kit ma wamito, me mako larem ma wamito, ki mukene mapol. Wamaro bedo agonya olo, dok meno aye gin ma Lubanga mito.
20 Jehovah pe mito tic ma kitiyo pi dic. (2 Jo Korint 9:7) Me labolle: Gin ango ma yomocwiny lanyodo makato—ka latinne omiye pwoc pien kiwace ni owacci “An amari” nyo ka owaco kun oa gire kene ki i cwinye? Pi meno lapeny ma tye aye ni, In ibitic ki bedo agonya me moko tammi ma Jehovah omiyo boti ni nining? Catan, Adam, ki Kawa gutiyo kwede i yo marac ma dong loyo. Gin gukwero Lubanga Jehovah. In kono ibitimo gin ango?
21 In itye ki kare me tic ki mic me bedo agonya me moko tammi piri keni i yo ma maber. In itwero bedo i kin jo milion mapol ma dong gitye tung bot Jehovah. Gin giweko cwiny Lubanga bedo yom pien gitiyo matek me nyuto ni Catan lagoba dok ni macalo laloc en dong opoto marac atika. (Carolok 27:11) In bene itwero timo kit meno ka iyero yo maber me kwo. Man kibititone i dul ma lubo man.
GIN MA BAIBUL PWONYO
- Lubanga aye pe kelo jami maraco ma timme i lobo-ni.—Yubu 34:10.
- Pi waco ni Lubanga lagoba ki ni En kano jami mabeco ki bot Jone ma en loyo, Catan opyem i kom twero me loc pa Jehovah.—Acakki 3:2-5.
- Jehovah bitic ki Wode, ma obedo Laloc me Ker pa Meciya, me juko peko ma dano tye ka denone ducu ki me yubo jami ma obino macalo adwogine.—1 Jon 3:8.
Peny me Kwan
1, 2. Kit can ango ma dano gitye ka denone i kare-ni, dok weko dano mapol gipenyo lapeny ango?
3, 4. (a) Gin ango ma nyuto ni penyo pingo Lubanga weko dano deno can pe rac? (b) Jehovah winyo nining i kom jami maraco kacel ki deno can?
5. Kit tyen lok ango ma kimiyo pi deno peko pa dano, ento Baibul mono pwonyo ni ngo?
6. Pingo pol pa dano gitimo rac me kok i kom Lubanga pi peko ma tye i lobo?
7, 8. (a) Lobo-ni nyuto kit pa lalocce nining? (b) Roc pa dano ki “kare kacel ki jami ma gitimme atura ata” gikelo deno peko nining?
9. Pingo watwero bedo labongo akalakala ni Jehovah tye ki tyen lok ma omiyo en oweko peko me medde ki bedo tye?
10. Catan okelo adot i kom gin ango, dok nining?
11. Pingo Jehovah pe ojwero lujemo-ni ajwera ki i Eden?
12, 13. Kong imi lapor me nyuto tyen lok ma oweko Jehovah omiyo kare ki Catan me doko laloc me lobo-ni ki dok pingo Lubanga omiyo kare bot dano me lone kekengi.
14. Kit gin ango maber ma bibino pi tam pa Jehovah me miyo kare ki dano me lone kengi?
15, 16. (a) Pingo Jehovah oweko deno peko omedde pi kare malac? (b) Pingo Jehovah pe ogengo jami macalo jami maraco me timme?
17, 18. Jehovah bitimo gin ango me yubo jami ducu ma obale macalo adwogi me loc pa dano ma Catan aye ocung ingeye-ni?
19. Mic ango ma pire tek ma Jehovah omiyo botwa, dok pingo omyero water calo gin ma pire tek?
20, 21. Wan waromo tic ki mic me bedo agonya me moko tamwa piwa kenwa-ni nining, dok pingo omyero wati kwede i yo maber?