Саида Жьиԥҳа, Sputnik
Гагра араион ахақәиҭтәра ашьҭахь, ишьақәгылеит аԥсуа ар, иаԥҵахеит абаталионқәа. Ҳаибашьцәа раԥхьатәи Аиааира амчи агәыӷреи рнаҭеит аҟнытә, ԥхьаҟатәи ажәыларахь ирыхо иалагеит.
Аҭоурыхтә шәҟәқәа рҿы изларбоу ала, 1992 шықәсазы, абҵара 2 ауха ҳаибашьцәа Гәымсҭа аӡиас ирны Қырҭҭәыла аҳәынҭсовет архәҭақәа ирыжәлеит. Ахалшени (иахьатәи ақыҭа Аԥра) аӷа ихырӷәӷәарҭақәа ԥыххааны, адырҩаҽны Шрома аҭарцәра нап адаркуеит. Аха, рыцҳарас иҟалаз, аӷацәеи дареи рымчқәа еиҟарамызт. Жәаҩыла аԥсуа еибашьцәа рхы зқәырҵаз ақыҭа аанрыжьыр акәхеит. Анаҩс акомандаҟаҵаҩцәа ишәа-иза наҟ-наҟтәи аоперациа аҽазыҟаҵара иалагеит.
Аԥсны Аџьынџьтәылатә еибашьраан, Мраҭашәаратәи афронт ацәаҳәаҿы, аинрал Сергеи Дбар инапынҵала аԥсуа еибашьцәа рхыхьчаратә хырӷәӷәарҭақәа рышьақәыргылара далагеит амашьынамҩақәеи ацҳақәеи рыргалаҩ, Бзыԥҭатәи аргыларатә механизациатә колонна №20 аиҳабы Рудольф Алшәындба.
"Аус ахьызуаз техника ҷыдала ҳаиқәшәан аҟнытә, Славик Хагәышьи, Виктор (Ԥаҟьа) Канџьариеи, Џьамбул Хышбеи, даҽа гәыԥҩыки, рыхьӡ сгәалашәом, саҭамыз, сареи амашьына дуқәа рыла Ԥсахара ақыҭан аихабетонтә аалыҵқәа рыла ахырӷәӷәарҭақәа, аҿҳәара рацәа змаз ахыхьчара-хысратә, амҿнышәаԥшьтә, аихабетонтә ҭыԥқәа ҳаргыло ҳалагеит. Иара убраҟагьы раԥхьатәи ахәра соуит. Уи ашьҭахьгьы изныкымкәа ҳазқәтәаз амашьына дуқәа иреихсхьан", - игәалашәоит аибашьҩы.
Ахырӷәӷәарҭақәа рыргылара анаҩс Рудольф Алшәындба напынҵас иман Ԥсахара ақыҭан агаз зҭаз амкьаҭқәа (ацистерна - аред.) руак ԥжәаны, ақырҭцәа ашәара рызцәыргара.
Гагратәи ажәыларатә операциа ашьҭахь, арра бригада аиҳабы Гена Ҷанба, Рудольф Алшәындба командаҟаҵаҩс дызмаз, Заур Аҩӡбеи Славик Ҭарбеи зхылԥшуаз асапиортә-хырӷәӷәарҭатә баталион Аҟәа ахырхарҭахь иааиԥхьоит.
"Ҳҿаԥхьа дҵас иқәгылан Анхәа ақыҭантәи аиҩхаала Шубараҟа амҩа алхра. Аӡынра иазааигәахон аҟнытә, ашьхаҭыԥқәа рҿы асы шьҭалахьан. Абульдозер ала амҩахәасҭақәа ырҭбааны, ирыцқьаны амашьынақәа бжьысратәы иҟаҳҵон. Убрантәи Лиосик Цыгәба икоманда иманы Ахалшени далалараны дыҟан, аӷацәа ргәыԥ ԥырххарц азы", - еиҭеиҳәоит аибашьра аветеран.
Лиосик Цыгәба Ахалшени данҭала, Рудольф Алшәындба иҩызцәа Лиова Аҩардани, Рудик Сыҷынааи, Лиониа Леибеи, Роман Анқәаби, Беслан Канџьариеи, Даур Инаԥҳаи, Дикран Мелитониани, Аик Аивазиани, Вилик Бениеи (иҵегь ыҟан, аха рыхьӡқәа игәалашәом - аред.) иареи ахырӷәӷәарҭақәа рыргылара иалагеит. Адгьыл ҭыжааны мҿыла ишьҭырхуан, аҩада иҳаракымкәа, аганқәа анышә адыҳәҳәало, ааигәара арҭҟәацга ԥжәаргьы, уи аҟара ааха амаиуртә еиԥш. Арҭ аобиектқәа аибашьцәа хыҵакырҭаси, ахәцәа раԥхьатәи амедицинатә цхыраара ахьрырҭашеи ирзынархан.
Рудольф Алшәындба игәыԥ адотқәеи, адзотқәеи, аблиндажқәеи дыргылон, амҩақәа амашьына рнысыртә еиԥш идырҭбаауан Шубара, Ахалшени, Шрома, Каман, "Дачи" ҳәа изышьҭаз аҭыԥ аҿы, убас Ҳабҩықә. Ахыхьчагатә ргыларақәа ақырҭцәа аӡәи-аӡәи зеицымхыраартә аԥынгыла рзыҟарҵон, ҳаибашьцәа ракәзар, амҩа рнаҭон, ԥсеиқәырхагас ирыман.
"Абарҭ ахырӷәӷәарҭатә обиектқәа анҳаргылоз аӷацәа ҳабжьы дҳарҳар ҟаломызт. Иахьынӡаҳалшоз маӡала ҳус ҳаҿын. Ақыҭақәа еимадан азы, џьарак ишьақәыргыланы узцаӡомызт, аргылара амҽхак ырҭбаатәын. Иӡбахә сымҳәарц залшом Колиа Аиба, убас Чита Аиба, ихьӡ хаҭа сгәалашәом. Абульдозер дшақәтәаз Колиа арҭҟәацга иҵаԥжәоит, аха иԥсы еиқәхоит. Шрома аргыларақәа анымҩаԥаагоз, уа иарбан хыԥҽыху иаламҳаз. Атанк ала, абзарбзан ала, агранатаршәгала, ажәакала аӷа имаз абџьар зегьы уахь ирхан. Абарҭ ахысрақәа убриаҟара ҳрышьцалеит, уажәшьҭа аамҭагьы здыруан еиҳа интенсивла ианцоз, убас маҷк акәзаргьы ианеиқәтәоз", - еиҭеиҳәоит аибашьҩы-аргылаҩ.
Рудольф Алшәындба иазгәеиҭеит Шрома аԥсуаа рнапахьы иааргар, уантәи аҳҭнықалақь алалара шыманшәалахоз. Убри азоуп ақырҭцәа рымчқәа зегьы абри аҭыԥ ишазыркыз. Ақыҭаҿы адгьыл еилырхын, еибгаз нышә ҽыҭк убомызт.
Шрома ақыҭан аԥсуа ар дацәыӡуеит Гена Ҷанба, анаҩс инапынҵақәа наигӡо далагоит Гарри Саманба, аштаб аиҳабыс дыҟан Александр Кьетиа. Аӷацәа аҿагылара рырҭон Адик Цәышбеи, Џьумка Чрыгбеи, Нугзар Долбаиеи зхагылаз уҳәа абаталионқәа жәпакы. Аԥсҭбара рацәа шыҟазгьы, ҳаибашьцәа Шрома рнапаҿы иркын Аҟәатәи ажәылара ҟалаанӡа.
"Шрома ахқәа шаҳхысуаз хәба-фба блиндаж ҟаҳҵеит. Саша Рафеков аекскаватор дақәтәан, дымшәакәа аҳаҭгәынқәа рааигәара ахырӷәӷәарҭақәа рышьақәыргылараҿы аџьабаа ду ибеит. Шрома аекскаватор ала дшааиуаз, арҭҟәацга дахаԥжәеит Лиова Ҭраԥшь. Исгәалашәоит атрофеитә автомат аниԥшаа, шаҟа деигәырӷьоз. Ихы изамырхәакәа ҳҩыза даҳцәыӡит", - иажәабжь иациҵоит аибашьра аветеран.
Сергеи Дбари Султан Сосналиеви рыдҵала, арҭҟәацгақәа рхы иархәаны амҩа ырҭбааны, Ҳабҩықә аибашьыгатә техника хьанҭа халартә еиԥш иҟаҵатәын. Уаҟа итәаз "Баграмиан" ихьӡ зхыз аерман баталион азы. Аҳаракырантәи Цугуровка зымҽхакыз ақырҭуа ир ԥҽтәын уантәи.
Нанҳәа 14, аибашьра алагеижьҭеи шықәсык анҵы аҽны, Рудольф Алшәындба игәыԥ 520-тәи аҳаракырахь амҩа ҟаҵара хдыркәшоны еиԥш, ашарԥазы ацаҟьа дахьҳәазаны данлыбаауаз, ишьапы ахаҳәқәа ианрыбжьашәа, аӷацәа иҵарҵахьаз арҭҟәацга дахаԥжәеит. Убрааҵәҟьа иарма шьапы ишьамхаҟынӡа ицәыӡуеит, егьи аҿы - ишьацәкьарақәа.
Ахәра ӷәӷәа зауз, абульдозер ала, шықәсык аҩнуҵҟа инапхгарала иҟаҵаз амҩақәа рыла зны Каман аблиндаж аҿы днаганы раԥхьатәи ацхыраара ирҭеит, устәи машьынала "Дачи" дыргеит.
"Вертолиотла зырратә уалԥшьақәа нагӡауа арҭ аҭыԥқәа ирхаԥыруаз Нодар Гьерзмаа, рациала адырра аниоу "Дачи" аҿы Рудольф Алшәындба дыхәны дышьҭоуп ҳәа, диманы Гәдоуҭатәи агоспиталь ахь дцоит.
"Ашьаанкылага ала сшьапқәа ҿаҳәан, аха зегь акоуп сшьабон. Убасҟан Нодар авертолиот имыртәазҭгьы, сыԥсы еиқәымхаргьы ҟаларын", - иҳәоит иара.
Гәдоуҭатәи агоспиталь аҿы Рудольф Алшәындба ихжәаз ишьапы хырҵәоит, егьи еиқәхарц азы Санкт-Петербургҟа дыргоит. Шықәсыки бжаки аибашьҩы аинвалидттә колиаска дынтәалан, апротез ишьапы ашьцылаанӡа.
1994 шықәсазы, Рудольф Алшәындба командаҟаҵара зиҭоз ахԥатәи асапиортә-ахырӷәӷәарҭатә баталион иаанарԥшыз ҵҩа змам аџьабаазы, атехника ҷыдеи, абџьари неибеиԥшны импыҵакны, аӷацәа аҿагылара ахьриҭоз азы, Аԥсны Аҳәынҭқарра Ахада, аԥсуа ар ркомандаҟаҵаҩ Владислав Арӡынба инапы зҵеиҩыз Аусԥҟа инақәыршәаны, Аԥсны Афырхаҵа ҳәа ахьӡ ҳаракы ихҵан.
Ԥхны мшын, жәлар рфорум "Аидгылара" аҿы хынҭаҩынҭаран. Амилаҭ-хақәиҭратә қәԥара аншыкьуаз аамҭан. Ахҭысқәа ахьымҩаԥысуаз иахьа Д. Гәлиа ихьӡ зху Аԥсуаҭҵааратә институт ахыбраҿы акәын, усҟан уаҟа Аԥсны Ашәҟәыҩҩцәа реидгыла ыҟан. Иахьа апатриотизм мариахеит, баҩык алам амчраҿ иҟоу акритика рзура, уимоу ухы иааҭашәо уҳәаргьы ауеит.
Сызлацәажәо ахҭысқәа раамҭазы, Асовет еидгыла асистема аҿагылара гәаӷьыуацәан, Аԥсны Қырҭтәыла иамхәаҽуа аҟаҵара иазықәԥоз рыԥсҭазаара ашәарҭара иҭагылан. Абри зегь зхысҳәаауа, усҟантәи асистема аҿагылара иззымгәаӷьуазгьы ыҟан, иахьа ипатриот дуцәоушәа ицәажәо ԥыҭҩыкгьы налаҵаны.
1989 шықәсазы лаҵарамза анҵәамҭазы, хықәкыла иаҳҳәозар амза 25 рзы, Москва аусура иалагеит СССР Жәлар рдепутатцәа Актәи реизара ду. Ҳара ҳдепутатцәагьы уахь ицаны иҟан. Усҟан Ашәҟәыҩҩцәа реидгыла ахыбра иаҭаауаз рацәаҩын Москвантәи ажәабжьқәа реилкааразы. Усҟан уажәеиԥш аимадарақәа абаҟаз, ианаауҭаху иззуҭаху аҭел уизасуагьы иҟамызт, аха "Аидгылара" ахадацәа ироуан аинформациа. Иҿыцу жәабжьк аныҟаз ахыбра азал ду аҿы ауаа ирыларҳәон. Убарҭ амшқәа рзы иааҳалаҩҩит аизараҿы ҳара ҳдепутатцәа иреиуоу аӡәы ажәа ирҭараны иҟоуп ҳәа.
Ишысгәалашәо ала, уи апартиатә еизара ду ишиашоу ицоз аефир ала иаҳдырбон. Аидгылараа рхыбраҿы иҟаз ателевизорқәа ирыдӷьазкыланы иԥшын ҳауаажәлар рхаҭарнакцәа, аха ҳара ҳтәқәа аӡәгьы атрибунахь дымнеицызт. Ажәа рырҭомашь, ишԥаҟалари анаџьалбеит ҳәа иӷьаҵәыӷьаҵәуан зыԥсадгьыл алахьынҵа иазгәаҟуаз зегьы.
Усҟан сара исхыҵуан 26 шықәса, егьырҭ сықәлацәа ԥыҭҩык реиԥш, абарҭ азҵаарақәа ахьырыӡбоз исхызгон сусура иахаршәаланы исымаз аамҭа. Сгәы иалоуп амшынҵа ахьныҟәсымгоз, избанзар аамҭа иаԥсаҟьо агәалашәарақәа рацәоуп.
Рашәара 2, 1989 шықәса рзы ҳажәлар ԥшын ҳдепутатцәа руаӡәы аизараҿы ажәа ирҭандаз ҳәа. Ҳаԥшын, ҳаԥшын, аха ҳа ҳтәы дцәырымҵыцызт. Иахьа дысгәалашәом дарбану, аха сҩызцәа руаӡәи сареи ҳанкараха, "Акоп икаҳуажәырҭа" ҳәа иахьашьҭаз ҳцаны каҳуак ҳжәып ҳгәахәын, ақалақь агәахьы ҳҿынаҳхеит. Ҳҭыԥ аҿы ҳнаӡарц акгьы ҳагмызт, иахьа аресторан "Санремо" ахьыҟоу унаӡаанӡа, "акомиссионтә дәқьан" ҳәа изышьҭаз ҳаваланы ҳашнеиуаз, иаҳдыруаз, уа иҵагылаз аԥсуа ԥхәыс лыбжьы ҳақәлыргеит. Зыӡбахә сымоу адәқьан аҿы ателевизор хәыҷы рыман. "Шәааи, шәааи, Арӡынба дықәгылоит", - лҳәеит лара. Убасҟан аекран аҿы избаз, уаанӡагьы издыруаз, аха уи аҽны хьшьыцбаҵас атрибуна аҟнытә Владислав Арӡынба иқәгылара еиԥш сгәы шьҭызххьо даҽа хҭыск сыԥсҭазаараҿы иҟамлацзар ҟалап.
Усҟан иара иқәгылара жәҩангәашәԥхьараны иааҳзыҟалеит, жәаха минуҭ ирҭагӡаны ҳмилаҭ зҭагылаз агеноцидтә политика иазкыз ажәахә.
Владислав Арӡынба игәалашәарақәа рҿы иҳәоит уи иқәгылара алыршара шымариамыз, ацентртә партиатә мчы ақырҭуа политика иаднацәылон азы: "Сара сааҟәымҵӡакәа ажәа сырҭарц сазықәԥон. Апартиатә иерархиа иаарылшоз зегь ҟарҵон ус иҟамларц азы. Ганкахьала ҳажәлар аҳәара ҟарҵон ҳара иаҳхаҭарнаку дықәдыргыларц, иҳауан еиуеиԥшымыз ателеграммақәа, даҽа ганкахьала, апартиатә напхгара Қырҭтәыла аинтересқәа ирызхәыцуа, сара ажәа сыҭара иацәшәон". Уи аҽны дықәдмыргылар, апротест ҟаҵаны аизара аанижьырц игәы иҭаны дыштәаз ауп ҳара ҳдепутат ажәа ширҭазгьы.
Аполитик дцәажәон жәаха минуҭ маҷк инацны, аха иахьатәи зажәа зроууа аполитикцәа дрыҿҳарԥшуазар, убри аминуҭқәа ирҭагӡаны ҳара ҳҿахәеиԥш, СССР иаланхоз амилаҭ маҷқәа рызҵаатәгьы шьҭихит. Аԥсны аразҟы далацәажәо, адепутат иажәахә аҿы иалкааны иазгәеиҭеит ақырҭуа екстремисттә политика иахҟьаны, риашашьа змам ахҭысқәа ҟалар шалшо. "Аекстремисттә мчқәа ахҭыс хадақәа Аԥсныҟа ииаргеит, ҳара ҳгәы ишаанаго ала, ауаа реидырсларазы, нас ахара ҳара ҳажәлар ирыдырҵарц азы. Ахара ҳара ҳадҵаразы уадаҩрак ыҟам, избанзар аинформациатә хархәагатә пропаганда ганкы иадцәыланы аус ауеит, убри аамҭазы аԥсуа жәлар рҿахәы аҳәарҭа рымам", - иҳәон Владислав Арӡынба уажәы-уажәы исааҭ дахәаԥшуа, ирҭаз аамҭа иҽҭагӡаны ҳажәлар рҿахәы наигӡарц азы.
Аҭоурыхҭҵааҩ Аслан Аҩӡба "Аибашьра-политикатә проблемақәа" ирызку ишәҟәаҿы иалкааны ари аҭоурых дахьалацәажәо иазгәеиҭоит аԥсуа политик Арӡынба иқәгылара ақырҭқәа адабла шыднарсыз. Ҿырԥштәысгьы иааигоит ақырҭуа шәҟәыҩҩцәа Р. Миминошвили, Г. Панџьекиӡе "аԥсуа екстремистцәа Қырҭтәыла аганахь ижәылеит, Қырҭтәылазы еиҳа иуадаҩыз аамҭазы" ҳәа усҟан ишырҩуаз.
Ииашаҵәҟьаны, Арӡынба иҩыза уи аизараҿы ицәырҵра ҳаӷацәа ршьара иқәнарҟьеит, аха ари аҩыза ақәгылара усҟан ҳара ҳажәлар ргәы шьҭнахит, адунеи зегь ҳара иаҳтәушәа ҳааҟалеит. Абри ақәгылара анаҩсанҵәҟьа Владислав Арӡынба аԥсуа жәлар дырфырхаҵа хаданы, дырҿахәҳәаганы дааҟалеит, уи аԥхьагьы бзиа ирбахьаз шиакәызгьы.
Иамааз ҷыдарас СССР Жәлар рдепутатцәа Актәи реизараҿы ажәа зҳәаз Владислав Арӡынба иқәгылара? Сгәанала, адепутат Арӡынба иажәа араӡара, аҭоурых агәыларԥшра, ԥықәсларада иажәахә анагӡара, шықәсы рацәала ҳажәлар рхаҭарнакцәа ззықәԥоз азҵаатәы ӷьеҩла атрибуна хадаҟынтә ацәыргара, насгьы даҽак иаламҩашьоз агәаӷьра ду зныԥшуаз ихьшьыцба ҭеиҭԥш уҳәа, шәышықәса рахь знык иуԥыло аҿахәҳәаҩы диины даақәгылеит рашәара 2, 1989 шықәса рзы ҳара ҳажәлар рҿаԥхьа. Абарҭ аҷыдарақәа зегьы аӡәы ихаҿраҿы еизганы иҟан азоуп Арӡынба дыԥхьагыланы дҟазҵазгьы ҳара ҳхьыԥшымра азықәԥараҿы.
Аполититолог Андраник Миграниан Арӡынба изы абас иҳәеит: "Арӡынба имҽхак акыр иҭбаан, Арӡынба Аԥсны аҵкыс деиҳан", - адунеитә политикцәа дрыҵамхо дшыҟаз аарԥшуа.
Исыздыруам заҟантә сеиҭахәаԥшхьоу еицырдыруа Арӡынба иқәгылара, аха убасҟан еиԥш, иахьагьы урҭ ахҭысқәа анымҩаԥысуа иахьакәушәа сааҟалоит, убасҟан еиԥш иахьагьы агәадура сызцәырҵуеит.
Автори аредакциеи ргәаанагарақәа еиқәымшәозар алшоит.
Аԥсны, аԥсуа дгьыл, аԥсуа жәлар ахааназгьы ибеиан. Ибеиан ҳәарада ԥсабарала, гала, шьхала… Аха зегь раасҭа ибеиан уаала, доуҳала, ҟәыӷарыла. Жәытә-натә аахыс ара аҳаҭыр дуун ауаҩра, аԥсуа икодекс хада - аламыс. Азқьышықәсақәа, ашәышықәсақәа ирылыхәхәа иаауа ажәабжьқәа, ашәақәа, алегендақәа реиҳарак зыхҳәааугьы абри ауп. Аха аҩыра ахьҳамамыз азгьы заҟа ирацәаҩузеишь аҭоурых аӡыблара зыхьӡқәа ҳцәагаз. Егьаҩ ҿырԥшыганы ҳадгьыл иқәын…
Аԥсны аҭоурых ҿыц аҿы зыжәлар рхьаа зхьаау, ирыдгылоу, ирывагылоу рыхьыӡқәа ԥхьаҟатәи аҭоурыхқәа, абиԥарақәа ирзынхоит. Уи насыԥуп зқьышықәса рышьҭахь аԥсуадгьыл иқәынхо аԥсуа изы. Иаашьҭыхны дрыԥхьалап аҩырақәа, дрыхәаԥшлап аҭыхымҭақәа – иеиҵеиааӡалап ихшара иахьатәи ҳауаажәлар рхаҭарнакцәа рҿырԥшала. Ирызҳалап аԥсуаа аԥсуадгьыл аҿы. Еизҳазыӷьалап. Уи ус шакәхо агәра згарц сҭахуп… Мап, агәра згоит! Анцәа ду иџьшьаны ус акәхоит!
Сергеи Багаԥшь... Уи ижәла, ишьҭра аханатә аахыс ахьӡ-аԥша змаз ауаа рылиаауан. Унеишь-уааишь ҳәа рарҳәон адунеи амаа зкыз. Иахьынхацәаз ԥырхагак рнамҭацызт, избанзар акы - анхаҩы Аԥсны еснагь аҳаҭыр ду даԥсан, ҩбагьы – ахшыҩи адырреи ирыҵадырӡуан акыр ихыҭхәыцыз асоциалтә еиҟарамрақәа.
Ибзианы исгәалашәоит ХХ ашәышықәса 80-тәи ашықәсқәа. Ахааназ аӡәы зхы дықәызмыртәацыз аԥсуаа аамҭа-аамҭала усҟантәи аамҭа ирзаанагоз ауадаҩрақәа ирҿагылон, рҟәаҟәа иқәтәарц зҭахызгьы нхьыдыҩруан.
Ибзианы исгәалашәоит 1989-тәи ашықәс. Мҽышан. Аԥсны ахы-аҵыхәа иалаҩит аԥсуааи ақырҭқәеи еиҿагылт ҳәа. Ари аҭагылазаашьахь мышкызны ишкылнагоз зегьы ирдыруан, ирбон, аха еивысырҭак шԥаҟамлари ҳәа игәыӷуан.
Аԥсныҟа амҩа иқәлеит 30 нызқьҩык рҟынӡа зхыԥхьаӡара наӡоз ақырҭцәа, аратәи ақырҭцәа ирыдгыларц, еснагь ргәы иҵхоз нарыгӡарц. Еихышәшәа-еиԥышәшәа Аалӡга аӡиас ахықәаҿ еизеит ашәарыцага шәақьқәа ирыҵагылаз аԥсуаа.
Абри аҭагылазаашьаҿы араион аиҳабы иаҳасаб ала, апатриот иаша ишиаҭәаз еиԥш, Сергеи Уасил-иԥа хьаҳәхьачарак ҟамҵакәа ижәлар рыхьчара дгылеит. Усҟантәи аамҭазы уи аҩыза ихымҩаԥгашьа иара изы даара ишәарҭахар алшон. Аха усеиԥш акгьы дазымхәыцӡакәа ақырҭуа шовинизм аҿагылараҿы напхгара ҟаиҵеит. Ари аҭагылазаашьа ахаҵара аарԥшра аҭахын. Уи иара илиршеит. Сергеи Уасил-иԥа иусурҭаҭыԥ, ипартиатә лахәылара рцәыӡра адагьы иԥсҭазаара ахаҭагьы ицәыӡыр алшон… Аха уи иазхәыцтәны имшьеит усҟан азы. Ҳәарада, 1989 шықәсазтәи ахҭысқәа рышьҭахь Сергеи Багаԥшь иусура дамхын.
Ари иԥсҭазаараҟны дзықәшәақәаз рахьтә хҭыс заҵәык ауп, аха инеидкыланы дзакәыз аанарԥшуеит.
Аԥсны Аџьынџьтәылатә еибашьраан иара дыззырхаз аус аҿы иԥышәа ахархәара аҭаны ашьаарҵәыра илагылаз ижәлар дрыцхраауан. Иҳәатәуп зны-зынла абџьар акра аасҭагьы ла иамбоз аусқәа ирылшоз анеиҳахоз. Иҳәатәуп урҭ аусқәагьы афырхаҵараҵәҟьа шырҭаххалоз.
Сергеи Багаԥшь иԥсҭазаара зегьы иԥсадгьыл амаҵ азура иазкын. Атәыла аԥыза-министрс даныҟаз аума, ахадас даныҟаз аума – иара изы зегьы ирыцкыз Аԥсны аизҳазыӷьара акәын.
Дыҟамзар ҟалап аԥсыуак, иажәа ҟәанда змаҳацыз. "Мои золотые" – абар иара зегь раасҭа бзиа ибаны ииҳәоз. Ари баша цәажәарамызт.
Дыздыруаз, дызгәалашәо зегьы ражәа аҟәандара алыжжуеит иӡбахә анырҳәо. Ари еиҳау иҟоузеи аԥсҭазаараҿы! Ажәлар шамахамзар ус баша рыбзиабара узаахәаӡом, иуоуӡом.
Ихьаауп, даара ихьаауп ҳаԥсуадгьыл иреиӷьӡақәоу ахьацәыӡуа. Заҟа иаҳҭахузеи урҭ иахьа?! Заҟа ҳгәы ҟанаҵарыз Сергеи Багаԥшь иччаԥшь. Заҟа гха ҳрыхдырԥарыз иажәа ҟәышқәа. Заҟантәгьы игәымшәара, ихаҵара ҳаззымиааиқәаз ҳариааиртә еиԥш рылдыршарыз. Заҟантә… Заҟантә…
Изыбымбылыз Џьгьардатәи адгьыл.
Ирҳәоит ауаҩытәыҩса дыззыҳәо зегь адунеитә ҵакыра иазцаны адгьыл ахь ихынҳәуеит ҳәа. Ҳиҳәап нас Анцәа ду ҳтәыла ахааназ иагымхаларц Сергеи Багаԥшь иеиԥш зеиԥшу аԥацәа…
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
АҞӘА, рашәара 5 - Sputnik. Аԥсны ахада Аслан Бжьаниа атәыла анаплакыҩцәеи амчратә усбарҭақәа рхаҭарнакцәеи рԥылараан адырра ҟаиҵеит Аԥсны ауаа мҵазырсуаз ацәгьоуцәа шасыс иргаз роужьразы иааидкыланы миллиард мааҭ инареиҳаны ишазыҳәоз, абри атәы аанацҳауеит ахада ипресс-маҵзура.
Аиԥылараан Бжьаниа иҳәеит ауаажәлари аҳәынҭқарреи ацәгьоурақәа рацәыхьчаразы уаанӡа иаҳамбацыз ашьаҿақәа рынагӡаразы аамҭа шааиз.
"Ацәгьоурақәа уаҩы ишимбац ирызҳаит, ари апроблема аӡбаразы ҳамчқәа зегь еидаҳҵароуп. Абри аус аҟны даара ҳшәықәгәыӷуеит", - иҳәеит Аслан Бжьаниа, анаплакыҩцәа рахь ихы нарханы.
Убри аан ахада иазгәеиҭеит атәыла аиҳабыра ибзианы ишеилнакаауа абизнес ала мацара апроблемақәа зегьы рыӡбара шалымшо.
Бжьаниа иҳәеит зегьы раԥхьа игылоу азакәанқәа рықәныҟәареи ауааԥсыра ршәарҭадара алыршареи шракәу.
"Аҳәынҭқарра, раԥхьаӡа иргыланы, уи азин ауп", - иҳәеит ахада.
Атәыла ахада дырзааҭгылеит абизнесгьы злахәхар алшо игәҭакқәак ҳәа аанацҳауеит апресс-маҵзура.
Бжьаниа иара убасгьы ауааԥсыра рымҵарсрақәа рзы иҟоу астатистика азеиԥш хыԥхьаӡарақәа ааигеит.
"Ҷыдала иаагозар, азинхьчаратә усбарҭақәа иҟарҵаз аинформациала, имҵадырсыз Аԥсны Аҳәынҭқарра атәылауаа 53-ҩык роушьҭразы ацәгьоуцәа ззыҳәаз аԥара иартәоит миллиард мааҭк инацны, урҭ рахьтә иршәаз 200 миллион мааҭ инареиҳауп", - ҳәа иарбоу ахада исаит аҟны иӡыргоу адырраҭараҟны.
Атәыла ахада иара убасгьы анаплакыҩцәа ҭабуп ҳәа реиҳәеит апандемиа аамҭазы Аԥсны атәылауаа ирзыҟарҵаз ацхырааразы.
"Ҳара зегьы ҳзы, ҷыдала сара схаҭа сызгьы, даара игәышьҭыхгахеит шәара шәаӡәыкны ҳзеиԥш проблема шәахьахаҵгылаз. Акоронавирус азҵаара даара иуадаҩуп, хымԥада, уи ахҟьаԥҟьақәа анырра бааԥс ҟарымҵар алшом. Аха, Анцәа имч ала, ҳара ари аҭагылазаашьа алҵшьа ҳақәшәоит", - иҳәеит Бжьаниа.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит: