ЛЫХНЫ, хәжәк 27 — Sputnik, Бадраҟ Аҩӡба. Аҧсны Афырхаҵа Мушьни Хәарцкьиа диижьҭеи 60 шықәса аҵра инақәыршәаны, уи анышә дахьмадоу Лыхны ақыҭа иаҭааны ашәҭқәа шьҭарҵеит Аҧсны ахада Рауль Ҳаџьымба, уи ихаҭыҧуаҩ Витали Габниа, аҧыза-министр Артур Амқәаб, Мушьни Хәарцкьиа ицеибашьуаз иҩызцәа, Гәдоуҭа араион анапхгара, ауаажәлар, ашколхәыҷқәа.
Мушьни Хәарцкьиа игәалашәара иазкыз амитинг аҟны уи дыргәаладыршәон уаҩык, еибашьҩык, ҵарауаҩык иаҳасабала.
"Мушьни уаҩрала, ҵарала зегьы даарылукаартә дыҟан. Амилаҭтә-хақәиҭратә қәҧара агәҭа игылаз дыруаӡәкын. Аамҭа цәгьа ҳанҭагыла уи иҩызцәа аашьҭыхны ҳхы злаҳахьчарызеи ҳәа дазхәыцны илиршаз рацәоуп. Ас еиҧш иҟаз ауаҩы иҭаацәа рымацара ракәӡам дызцәыӡыз, уи иуаажәлар дырцәыӡит", — иҳәеит Аҧсны Афырхаҵа Аполлон Шьынқәба.
Аҧсуаҭҵааратә институт адиректор Уасил Аҩӡба амитинг иалахәыз дырзаҧхьеит Мушьни Хәарцкьиа иҧсҭазаареи иҭҵаарадырратә усуреи ирызкыз ажәахә. Уи иҳәеит 1992 шықәса нанҳәамзазы ақырҭқәа иаҧшьыргаз зымҽхак ҭбааз ажәылара аанкылара зылшаз Мушьни Хәарцкьиа дшыруаӡәку.
"Сгәы иаанагоит Мушьни Хәарцкьиа анышә дахьамадоу аҭыҧ аҟны абаҟа ргылатәуп ҳәа, избанзар егьа аамҭа царгьы ҳфырхацәа рыхьӡ ҳмырӡыр ауп", — иҳәеит Аҩӡба.
Иқәгыланы ицәажәоз зегьы еицҿакны иазгәарҭон Мушьни Хәарцкьиа аиааира агаразы имч-илша дамеигӡакәа илшоз зегь шыҟаиҵаз, уи Аҧсны аҭоурых аҟны акырӡа зҵазкуа ақыҭа Лыхны анышә дахьамадоу асимволтә ҵакы шамоу. Ашколхәыҷқәа Афырхаҵа изкны аҧсуа поетцәа иаҧырҵаз ажәеинраалақәа ирыҧхьеит.
Ақырҭуа-аҧсуа еибшьра аналага, Мушьни Хәарцкьиа иҩызцәеи иареи аӷа иҿагылеит Ацҳа ҟаҧшь аҟны. Анаҩс уи адҵа ҷыдақәа назыгӡоз абатальон акомандаҟаҵара идҵан, напхгара аиҭон Гәымсҭатәи ахырӷәӷәарҭа. Абатальон акомандаҟаҵаҩ Мушьни Хәарцкьиа аибашьцәа раҧхьа дгыланы жәылара дцон. Ихарҭәаам адыррақәа рыла, Мушьни Хәарцкьиа инапала иҭаирхеит аӷа итанкқәа хԥеи, ҩ-БМП-ки, БМП-к еибганы аӷа имихит, иаҳҿагылаз хыҧхьаӡара рацәала иҭаирхеит. Ар рнапхгаҩык иаҳасабала, уи илшарақәа еиҳа ихаҭәааны иахьааҧшыз Гәымсҭатәи афронт напхгара аназиуази, Мрагыларатәи афронт аҟны данеибашьуази роуп.
Мушьни Хәарцкьиа диит Ешыра ақыҭан, Нестор Лакоба ихьӡ зху Аҟәатәи Ашьхарыуаа рышкол далгеит, анаҩс Аҧснытәи Аҳәынҭқарратә университет аҭоурых-иуристтә факультет аҟны иҵара иациҵеит. Аҧснытәи Аҳәынҭқарратә музеи аҟны аус иуан 1983-1992 шықәсқәа рзы. 1987 шықәса инаркны СССР Анаукақәа ракадемиа иатәу Ленинградтәи археологиатә институт аҟны аҭоурыхтә ҭҵаарадыррақәа ркандидат ҳәа ахьӡ аиуразы аус иуан.
Мушьни Хәарцкьиа дрылахәын аиааира агараҿы аҵак ҷыда змаз аидысларақәа маҷымкәа. Дҭахеит афырхаҵа 1992 шықәса, ҧхынҷкәын 6 рзы ақыҭа Лашькьындар ахақәиҭтәраан. Анышә дамадоуп Лыхны ақыҭан. Мушьни Хәарцкьиа ианашьоуп Аҧсны Афырхаҵа ҳәа ахьӡ ҳаракы.
АҞӘА, абҵара 28 - Sputnik. Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы аԥсҭбарақәа ҩба ҟалеит, ҳәа аанацҳауеит Аԥсны ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Абҵара 18 рзы лыԥсҭазаара далҵит 1946 шықәсазы ииз апациент. Иара акоронавирустә инфекциеи ҩганктәи аполисегментартә гәыҵәкреи иманы ахәышәтәырҭа дҭашәеит жьҭаара 19 рзы. Иақәнагаз атерапиа шызмҩаԥыргозгьы, идунеи иԥсахит игәеисра аԥсыҽхара иахҟьаны абҵара 28 рзы, ашьыжь.
Иԥсҭазаара далҵит 74 шықәса ирҭагылаз даҽа пациентк. Иара ахәышәтәырҭа дҭашәеит жьҭаара 26 рзы акоронавирус ицәа иаланы. Изымҩаԥыргоз атерапиа иахьмырԥшкәа, апациент иԥсҭазаара далҵит абҵара 27 рзы.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 67-ҩык ауааԥсыра, урҭ рахьтә 56-ҩык акоронавирус адиагноз рзышьақәырӷәӷәоуп, рҭагылазаашьа бааԥсуп 14-ҩык, ибжьаратәуп - 7-ҩык.
Аҟәатәи аинфекциатә хәышәтәырҭаҿы ирхәышәтәуеит 34-ҩык апациентцәа, аӡәы иҭагылазаашьа уадаҩуп.
Аҟәатәи амобилтә госпиталь аҟны ишьҭоуп акоронавирус зыдбалоу 45-ҩык апациентцәа. 43-ҩык рҭагылазаашьа бжьаратәуп ҳәа иԥхьаӡоуп, ҩыџьа рҭагылазаашьа бааԥсуп.
Аепидемиа иалагеижьҭеи Аԥсны акоронавирус зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 5883-ҩык ыҟоуп. Урҭ рахьтә ргәы бзиахеит 3678-ҩык, рыԥсҭазаара иалҵит 81-ҩык.
Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб ажәлар рахь ааԥхьара ҟанаҵоит ачымазара ҿкы рымкырц азы иахәҭоу аԥҟарақәа зегьы ирықәныҟәаларц.
Акоронавирус иазку ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
"Жәытә-натә аахыс аԥсуа ирыман дара рхатә анцәахаҵара. Ҳазшаз даӡәыкуп, аха адинхаҵарақәа еиуеиԥшым, доусу иара итәала дазнеиуеит. Аԥсуаа ақьырсиан атәгьы ныҟәыргоит, амсылман итәгьы ныҟәыргоит, Ажьирахьгьы инеиуеит. Зегьы мҩаԥаҳгоит Ҳазшаз игәы ҟаҳҵарц. Уажәы қьырсианла аҿбаара иҵалоит. Ԥсыуала аныҳәагатә мҩаԥызгар зҭаху изы уи акгьы амам. Ажәытә аԥсуаа ирымаз ачгара, уи ауаҩы даныԥслак акәын, ахаа ықәырҵаанӡа, ашьтәа ршьаанӡа ичгон. Анаҩсан шәарыцара ианцоз, мышкы ҩымш ианычгозгьы иҟан. Ачгарақәеи аҿбаарақәеи зегьы ныҟәаҳго ҳалагар, ҳаԥсуарагьы каҳажьыр акәхоит", - иҳәеит Латариа.
Иаҳа инеиҵыху аиҿцәажәара шәазыӡырҩыр шәылшоит арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы, мамзаргьы аудиофаил аҿы.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит: