Сырма Ашәԥҳа, Sputnik
Еицырдыруа аҳәынҭқарратәи ауаажәларратәи усзуҩ, кавказҭҵааҩ, аҭоурыхтә ҭҵаарадыррақәа рдоктор, апрофессор, арҵаҩ ду Гьаргь Алықьса-иԥа Ӡиӡариа диит Гәдоуҭа араион Лыхны ақыҭан лаҵара 6, 1914 шықәсазы.
Гьаргь Ӡиӡариа Қырҭтәылатәи СССР Аҭҵаарадыррақәа ракадемиа алахәыла-корреспондентс дыҟан, Қырҭтәылатәи ССР-и Аԥснытәи ССР-и Рҳәынҭқарратә премиақәа дрыԥсахахьан. 1939 шықәса инаркны ауаажәларратәи аполитикатәи усқәа инапы рылакын.
Гьаргь Алықьса-иԥа А.М. Горки ихьӡ зху Аҟәатәи апедагогикатә институт аректорс дыҟан (1957-1966). 1966-1988 шықәсқәа рзы Д. Гәлиа ихьӡ зху Аԥсуа бызшәеи, алитературеи, аҭоурыхи ринститут еиҳабыс даман. Аԥснытәи АССР Иреиҳаӡоу Ахеилак ахантәаҩыс (1975-1988), СССР Иреиҳаӡоу Асовет 6-тәи, 7-тәи, 8-тәи аԥхьарақәа рдепутатс дыҟан. Инапы иҵыҵхьеит ԥшьышә инареиҳаны аҭҵаарадырратә усумҭақәа.
Аҭоурыхтә ҭҵаарадыррақәа рдоктор Аслан Аҩӡба, аҵарауаҩ ду ҳҭоурых аҿы иааникыло аҭыԥ дазааҭгыло, иазгәеиҭеит:
"Гьаргь Алықьса-иԥа Ӡиӡариа аԥсуа ҭҵаарадырра ҵәатәы шьаҟас иаҵагылаз дыруаӡәкын, иахьа уажәраанӡагьы ус даанхоит. Аԥсуа ҭоурых 19-тәи ашәышықәсеи 20-тәи ашәышықәса актәи азбжеи уанахәаԥшуа, иара иӡбахә мҳәакәа узалацәажәаӡом. Иусумҭақәа даара ирацәаӡоуп, еиҳарак убри аамҭазы амҳаџьырра иазкны ииҩқәаз роуп, ҩынтәынгьы иҭыҵит. Раԥхьа 1975 шықәса рзы иҭыҵит, нас 1982 шықәса рзы еиҭаҭрыжьит", - азгәеиҭоит Аслан Аҩӡба.
Асовет аамҭазы ацензура ыҟан. Иҟан узлацәажәар ҟамлоз атемақәа. Убарҭ ируакын амҳаџьырра атемагьы. Аԥсуаа рыԥсадгьыл ааныжьны иахьыхҵәаз уамак иалацәажәаӡомызт усҟантәи аамҭазы. Раԥхьаӡа уи аӡбахә цәырызгазгьы Гьаргь Ӡиӡариа иоуп.
"Аԥсуаа реиԥш, Кавказ ажәларқәагьы ахҵәара иақәшәеит. Убри аҟынтә Кавказ ажәларқәа рхаҭарнакцәа Гьаргь Алықьса-иԥа иҭабуп ҳәа иарҳәон абас иҳаракны атема дахьалацәажәоз азы. Данқәыԥшыз, Москва аинститут данҭаз ииҩыз аусумҭа уахәаԥшыр, нас ашьҭахь ишиҩыз уахәаԥшыр, ҳәара аҭахума, хәыҷык еиԥшӡам. Избан акәзар, даныҷкәыназ ииҩуаз еиҳа аемоциақәа аҵан, даҽакала дазнеиуан. Раԥхьа ианиҩыз 1939 шықәса рзоуп. Усҟан, "абри атема абас иаарԥштәуп" ҳәа Асовет Еидгылаҿы иҟаз ақәҵара инақәыршәаны иҟан", - иҳәеит аҭоурыхтә ҭҵаарадыррақәа рдоктор.
Усҟантәи аамҭазы аидеологиа иақәымшәоз аусумҭа аҩра цәгьан. Аидеологиа аҽаԥсахцыԥхьаӡа, уи Гьаргь Алықьса-иԥа иусумҭақәа ирнымԥшыр ауамызт.
"1947 шықәса рзы Константин Семион-иԥа Шьаҟрыли, Баграт Уасил-иԥа Шьынқәбеи, иареи ЦК ВКП(б) ахь ирҩит ашәҟәы. Усҟан Сталин ихаан акәын, игәаӷьыуацәан даара, ирҩыз ашәҟәы еицырдыруа ауп - ақырҭқәа убасҟан имҩаԥыргоз аполитика, аԥсуа школқәа шаркыз, аԥсуа бызшәа уҳәар шыҟамлоз, аԥсуа кадрқәа аусура шрымамыз атәы фактла ишьақәырӷәӷәаны, аҿырԥштәқәа ааганы. Ашәҟәы анырҩы ашьҭахь даара аџьамыӷәа цәгьа иҭадыргылеит. Баграт Шьынқәбеи Гьаргь Ӡиӡариеи рҭагылазаашьа уадаҩын акыраамҭа. Шьаҟрыл Аԥсны далҵны дымцар ада аҭагылазаашьа имоуа убри аҩыза дҭадыргылеит", - азгәеиҭоит Аслан Аҩӡба.
Гьаргь Алықьса-иԥа ҵарауаҩык иаҳасабала инагоу уаҩуп. Ҳҭоурых аҿы аҭҵаарадырра аганахьала зыҩаӡара ҳараку аӡә иоуп. Аԥсуа ҭоурых ыҟанаҵы ихьӡ бзанҵы кашәара ақәым. Зыжәлар рхьаа зхьааз, зыжәлар рпроблема зыпроблемаз, имшәаӡакәа иалацәажәоз дыруаӡәкын.
"Асистема аҽаԥсахуан, аҭагылазаашьагьы аҽеиҭанакуан. Иусумҭақәа ишырныԥшуаз еиԥш, ихәыцшьагьы ианымԥшырц ауӡомызт. Иаҳдыруазароуп, ианшәарҭаз аамҭазы, уақәӡыр аныҟалоз аамҭазы, абарҭ ауаа мшәаӡакәа азҵаара ықәдыргылт. Иаҳдыруазароуп изырҩыз ашәҟәы, акоммунисттә партиа амаӡаныҟәгаҩ Кузнецов ҳәа дыҟан, уи ддырӡит 1950 шықәса рзы. Ақырҭқәа ҽԥныҳәас ирырҭон "убри ззыжәҩыз ауаҩы дабаҟоу иахьа, уи ажәлар драӷоуп ҳәа ддырӡит, шәаргьы ажәлар шәраӷахоит" ҳәа икыдцаланы ирыман", - еиҭеиҳәоит Аҩӡба.
Гьаргь Алықьса-иԥа усҟан аҭаацәара далалахьан, ахшара иман, апедагогикатә институт азеиԥшынхарҭаҿы ауада дыҩнан. Убри ауада дыҩныҵразы изныкымкәа ауаа изынарышьҭхьан. Аха ддәылҵны дахьцоз ҳәа акгьы имамызт, убас убри ашәҟәы дахырҟьаны игәаӷ рыман.
"Аҭҵаарадырра аус ҳазааҭгылозар, 19-тәи ашәышықәса иара иҟынӡа уарла-шәарла акәын ишыҭҵааз, иааидкыланы ҩымҭа дук ыҟамызт. Гьаргь Алықьса-иԥа афундаменталтә ҟазшьа змоу аҩымҭақәа акымкәа-ҩбамкәа иаԥиҵахьеит. Асоциалтә еизыҟазаашьақәеи, ақыҭанхамҩеи, Аԥсны аҭагылазаашьеи ирызкуп анаҩстәи иусумҭа ду. Идоктортә диссертациа ауп, ашәҟәы дууп. Аԥсны иҟаз анхаҩы, ҭауади-аамсҭеи, ахәуҩы ҳәа иахьа иаҳҳәо, уаанӡагьы иҟан, аха иара иоуп раԥхьа инарҭбааны иҭызҵааз", - азгәеиҭоит аҭоурыхтә ҭҵаарадыррақәа рдоктор.
Иара убас, аӡбахә ҳәатәуп, урысшәала "Формирование дореволюционной абхазской интеллигенции" захьӡу амонографиа ду. Иааидкыланы 1917 шықәсанӡа аԥсуа интеллигенциа реиҵагылара, аҵара змаз ауаа рнысымҩақәа, русумҭақәа рыԥшаараҿы раԥхьаӡа еидкыланы иалагаз иара иоуп, илагала даара идууп ари аус аҿы.
"Аурыс ар ирыдҳәалаз, ҭауади-аамсҭеи рхаҭарнакцәа џьара ицаны ҵарак рымҵозар, арратә чынк роуны рыҷкәынцәа аҵара роуртә аҭагылазаашьа ҟамлозар, аҵаразы аԥсуаа рҭагылазаашьа даара ицәгьан. Убри архивқәа рҿы зыӡбахә иаҳақәаз ԥшааны, ицәырганы, афундаменталтә ҟазшьа змоу амонографиа иҩит", - иҳәеит Аҩӡба.
Гьаргь Алықьса-иԥа иԥсҭазаара далҵит лаҵара 1, 1988 шықәсазы. Иахьатәи аамҭазы Аԥсны Г.А. Ӡиӡариа ихьӡ зху Аҳәынҭқарратә премиа ранаршьоит аԥсуа ҭҵаарадырреи ауаажәларра рыҿиареи алагала ду азызуа аҭҵаарадырратә усумҭақәа хатәрақәа рзы.
Иахьа, Гьаргь Алықьса-иԥа Ӡиӡариа иҩымҭақәа, иусумҭақәа быжьтомкны аҭыжьра азԥхьагәаҭаны ирымоуп Д. Гәлиа ихьӡ зху Аԥсуаҭҵааратә институт аҿы, ԥшьба ҭыҵхьеит, даҽа хԥа ҭыҵраны иҟоуп. Урҭ ирнылараны иҟоуп иналукааша аҵарауаҩ иусумҭа дуқәа.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
Ауаажәларра амчра аԥсахразы апротесттә қәгыларақәа зымҩаԥырго анапхгара ҳазҭо русуразы агәынамӡара рымоуп азоуп. Ареволиуциақәа мҩаԥысуеит асоциалтә платформа уи азы иахьыманшәалоу атәылақәа рҿы.
Иаҳхысыз ашықәси ҳазҭалази ҳтәылаҿы аполитикатә еибарххарақәа рацәан, урҭ реиҭаҳәарагьы иаԥсам, зегь ибзианы ижәдыруа ауп. Усҟан оппозициа иҟаз, иахьа амчраҿы иҟоу анапхгара рриторика "азакәан аҳра ауа, еиҵыху ачынуаа рыштатқәа реиҵатәра, ауаа рсоциалтә бзазара ашьҭыхра" ҳәа, ԥхьатәара ирышьҭыз атәыла ахада иаамҭазы иҟаз ауашәшәырарақәа акыр иӡырганы, уи шьаҭанкыла ишеиҭаркуа агәра ҳдыргон. Аҳәара мариоуп, аха анагӡара уадаҩуп. Иҳаҩсхьоу ашықәсқәа ҳрыԥшны иаҳҳәозар, ҳтәыла ахадацәа амчрахь анеиразы аҳәаҭыхла ирзықәԥо, анаҩс урҭ рхаҭа азакәанқәа еиларгарагьы ирылакьысуам, избанзар, рус иахазыргылаз раҳаҭыр рбароуп.
Еидыз аоппозициатә блок ахада Аслан Бжьаниа иахьа амчраҿы дыҟоуп, ҳазҭоу ашықәс алагамҭазтәи аполиткатә кризис алҵшәақәа ирыбзоураны. Абар зеиӷьыҟам аҭагылазаашьа, азакәан аҳра ауа, акоррупциа маҷхо, ачынуаа рхыԥхьаӡара еиҵахо аҟаҵаразы. Макьаназы, агәыргьынчмазара аиаара раԥхьатәи ацәаҳәаҿы иазлаҟоу ала, егьырҭ зыӡбахә ҳәаз ареформақәа кьыс рымам, ачынуаа реиҵатәра акәзар, аизырҳара амҩоуп изну.
Иахьатәи Аԥсны ахада икадртә политика макьаназы иреформатәу аҟазшьа амоуп ҳазҳәом, дамеигӡакәа ацхырааҩцәеи абжьгаҩцәеи иадминистрациа иадигалоит, уаанӡатәи икритикатә згәаҭақәа ихаршҭны. Иахьатәи санҵамҭа зызку "афырхаҵаратә" темагьы сазааиуеит уажәы.
Ажьырныҳәатәи аполитикатә хҭысқәа ираԥхьагылаз Ахра Аҩӡба алхрақәа рышьҭахь "адәныҟатәи аусқәа рзы Аԥсны ахада ицхырааҩ" ҳәа дшьақәырӷәӷәоуп. Даҽакала иаҳҳәозар, ахада иадминистрациа ианақәлоз, асаркьақәа ԥыххааны амҩа аазыртуаз иаалырҟьаны ддипломатхеит. Ишыжәдыруа еиԥш, адипломатиа – акыр иаамысҭашәоу занааҭуп, уи иаднакылаӡом аӷьалпал. Рацәак аԥшрагьы аҭахымхеит.
Ҳазҭоу амза быжьба рзы асоциалтә ҳақәа рҿы иаацәырҵит "адәныҟатәи аусқәа рзы Аԥсны ахада иабжьгаҩ Ахра Аҩӡба "Урыстәылеи Аԥсни рҳәааҿы ибжьагылоу аихатә гәашә и-Toyota Land Cruiser алаӡара ду змоу абапмер ала днажәлан, ҳара ҳҳәаа дышҭалаз узырбо асахьаныҟәа. Абри алагьы аԥсуа дипломатиа ахаҿра ҿыц шьақәыргылоуп. Аиашазы, асоциалтә ҳақәа рҿы ицәырҵыз авидео ала, Toyota Land Cruiser аԥсҟы зку дшумбогьы, дук мырҵыкәа Ахра Аҩӡба иҳәеит уи иара шиакәу, изыҟаиҵазгьы "хә-сааҭк аҳәааҿы даанкыланы дахьрымаз" азы шакәу.
Ишеилкаахаз ала, ҳдипломат акоммуналтә, иара убас егьырҭ ашәахтәшәаратә ҟазшьа змоу аусқәа рзы миллионк иаадҩыло ауал иқәын, уи имшәакәан Урыстәылатәи аҳәаа ахысра азин имамызт. Ахра Аҩӡба иҟаиҵаз ахҳәааҿы иазгәеиҭеит "аҳәааҿы иҟоу аҭагылазаашьа хшыҩзышьҭра аҭатәуп" ҳәа. Адипломат иҟаиҵаз аҳәамҭаҿы иара убас иазгәеиҭоит ҳауаажәлар аҳәаа ахысраҿы ауадаҩрақәа шрымоу, сааҭла уа агылара шрықәшәо азы.
Ауадаҩрақәа ануԥыло ыҟаҵәҟьоуп, аха апрезидент иабжьгаҩ дышдипломатыз ихашҭит, адипломатиа ззыҟоу, аиҿцәажәарақәа рыбзоурала ауадаҩрақәа раԥырҟәҟәааразоуп. Авидео уахәаԥшыр иубоит еиқәаҵәасамсалуа иҟоу адипломат имашьына, акашәа имбакәа, амҽыӷра аҟазшьа аманы Аԥсны аҳәаа еихызшо агәашә инажәланы ҳтәыла ишҭалаз. Шәазхәыц, ари ҟазҵо апрезидент ицхырааҩ иоуп, баша хархьуаҩым.
Схаҿгьы исзаагом, уаанӡатәи Аԥсны ахада ицхырааҩ иакәызҭгьы, аоппозиционер Аслан Бжьаниа идгылаҩцәеи иареи иахырҳәаараны иҟаз ари ахҭыс, аха "дара ртәы" ианыҟаиҵа, хымшҟа рыԥсы ӡаны итәан. Аинформациатә хархәагақәа рҿы ари атема анцәырҵ, акыр зыбжьы цәгьахаз хҭысны ианыҟала, нанҳәа 10 рзы апрезидент ипресс-маҵзура аҟынтә ицәырҵит аҳәамҭа "Ҳазҭагылоу аамҭазы аҭагылазаашьа аҭҵаара мҩаԥысуеит" ҳәа. Аҳәамҭа ишҳаҵанаҳәо ала, Аԥсны анапхгара ари азҵаатәы азы, агәаҭарақәа анымҩаԥыслак ашьҭахь алкаақәа ҟарҵоит. Ари ахҭыс азы, иҳәынҭқарратәу аинформациатә хархәагақәа уамак рҽырымҟьеит, апресс-маҵзура иҳаланаҳәаз аинформациа аздырхеит, иҷыдоу аҭыжьымҭақәагьы азырымкит. Иҳәынҭқарратәым ирҳәази ирымҳәази ахәшьара аҭара хықәкыс исымаӡам уажәы абра, урҭ уеизгьы-уеизгьы "рхы иақәиҭуп".
Хымԥада, уаанӡа акәызҭгьы, Бжьаниа идгылоз аоппозициатә информациатә хархәагақәа ирҳәашаз рдыррын, адипломат Аԥсны агәашә иҭалашьа ҳзырбоз авидео иахьеи-уахеи идырҵәирын, аха уажәы амчрахь ианааи "ажәа ахақәиҭра" ҳәа ззырҳәоз аԥсы ахьҭоугьы ргәаламшәеит, имашьына аҳәааҿы "ианжәылозгьы" цәыррымгеит.
Ари ахҭыс Урыстәылеи Аԥсни реизыҟазаашьазы узхыҽхәаша акәым. Ҳтәыла ахада ицхырааҩцәеи иабжьгаҩцәеи узвамлаша ахымҩаԥгашьа аадырԥшлароуп. Ихадоу ҳастратегиатә ҳәынҭқарра ҳәа Урыстәыла ианазаҳҳәо, ҳдипломат ихымҩаԥгашьа ҳаизыҟазаашьақәа ирмыхәарашәа сыҟоуп. Анаҩсан иҳауз ажәабжьқәа рыла, Ахра Аҩӡба иқәыз ауал ишәеит, ахҭыс азы Урыстәыла аганахьала аусҭҵаара нап аркуп. Абри аныҟала, асоциалтә ҳақәа рҿы ацәажәарақәа цәырҵуа иалагеит Аҩӡба иусура дамырхуамашь ҳәа. Сара схәыцрақәа ртәы сҳәозар, дамырх сыздыруам, аха Аҩӡба дара рхаҭақәа рамхра азҵаатәы ықәимыргылааит…
Автори аредакциеи ргәаанагарақәа еиқәымшәозар ҟалоит.
Аԥсны атуризм ахаҿра шьҭызхша ҳәынҭқаррахароуп ҳәа азызԥхьаӡоз маҷҩымызт. Аиашазы, аҵыхәтәантәи ашықәсқәа рзы уи аҿиара аиуа иалагеит, асервис аганахь ахьысҳарақәа ыҟазаргьы. Гагра, Пицунда, Афон ҿыц уҳәа иқәынхо ауааԥсыра рӷьырак абри атуризм ирнаҭо алоуп рхы шныҟәырго. Очамчыреи, Тҟәарчали, Гәлырыԥшьтәи араионқәа ирықәынхо ауааԥсырагьы, маҷ-маҷ акәзаргьы, атуристтә обиектқәа аадыртуа, уи ахырхарҭала аус еиҿыркаауа иалагеит. Уимоу, Бзыԥтәи ахырхарҭахь аԥхын ицаны аус зуа рацәаҩуп.
Ҳтәылаҿы ауаа аус ахьыруша афабрикақәеи азауадқәеи рцәаара аԥшаара зламариам ала, ауааԥсыра рӷьырак атуризм ала рхы ныҟәыргоит ҳҳәар ауеит. Абас ҳшааиуаз, COVID-19 захьӡу агәыргьынчмазара адунеи амҽханакит, уи азы апандемиа иҳалаҳәоу иахҟьаны, ҳҳәынҭқарра аҳәаа аркхеит, атуристтә сезон аӷьырак нҵәаанӡа. Ари иаргәамҵуан атуристтә хырхарҭаҿы аус зуаз ауааԥсыра, даҽа ганкахьала, аҳәаа аартра ауаа ргәабзиара ашәарҭара иҭанаргыларгьы алшон.
Аԥсни Урстәылеи рҳәаа аартра, аԥсуа аган мацара иазыӡбуамызт, убри аҟынтә аҩ-ганкы еизааибаганы иаартын нанҳәа мза акы азы.
Иара ачымазара ҳтәылауаа шазыҟооу сазааҭгылозар, агәра зго еиҳа имаҷҩуп, изымго раасҭа. "Иаашәырты аҳәаа, ҳхәыҷқәа ҳазныҟәгаӡом", - ҳаԥхьон асоциалтә ҳақәа рҿы, ирацәаҩымзаргьы - "аҳәаа аартра гәаӷьыуацәоуп", - зҳәозгьы ыҟан. Ажәакала, ацагьы ахьшәашәагьы иабылуаз ҳарҩызахеит.
Аҳәаа аартра мышқәак шагыз Гагра амитинг маҷ мҩаԥган "аҳәаа аашәырты, мамзар ҳҭахоит" ҳәа аҳәамҭақәа ахьыҟаҵаз. Мышқәак рышьҭахь иаадырит аҳәаа. Ахьышәҭҳәа феисбуктәи ацәахәаҿы: "Аиҳабыра ажәлар ргәабзиара иазхәыцуам, ишԥыкәу аҳәаа шаадыртыз?!" - ҳәа ацәажәарақәа цәырҵит. Амчра "ахы зҿашуа среиуам" аха, ас еиԥш ахымҩаԥгашьа адкылара сцәыуадаҩуп. Иадыркыр, изаркузеи? Иаадыртыр, изаадыртызеи?
Ачымазара атәы ҳҳәозар, иахьагьы ахы ҳнарбоит, макьана инаҳалсны имцакәа ишеиқәымтәо шьақәырӷәӷәо. Агәыргьынчмазра ҳшазыҟоу сеиҭазыхынҳәуазар, еиҳарк аԥсуаа акашәа ирбом, ацәгьеи абзиеи рҿы игәыдеибаҳәҳәалоит, иара зынӡа акризис аныҟазгьы, уамак ирыцклаԥшуамызт аҽацәыхьчаразы иҳалаҳәаз аԥҟарақәа. Ақыҭахь санцало, саԥсшәаҳәашьа аҽахьеиҭанакыз уамашәа избогьы ыҟоуп: "Абри ирҳәо агәра бгома, мцуп!" - ҳәа аасаҭаркуеит асанитартә нормақәа раҳаҭыраз агәыдеибаҳәҳәалара мап шацәыскуа анысҳәалак.
Уажә аабыкьа, сара издыруа џьоукы рҭаацәа рҿы ицәырҵит ачымазара, урҭ уажәы ахәышәтәырҭаҿы ишьҭоуп. Убасҵәҟьа дарбанызаалак ихьыр ауеит COVID-19, убри аҟынтә зынӡа авирус атәамбара ауадаҩра цәырнагар алшоит.
Иҟоуп даҽа зҵаатәыкгьы, акыр иџьашьахәуп ззуҳәаша. Абри агәыргьынчмазара ҳәа изышьҭоу, егьырҭ авирустә чмазарақәа реиԥш, ауаҩы ицәа иаднагалар алшоит, аха ҳара ҳҿы, уи зхьыз уамак ҟазҵаз реиԥш ирыхәаԥшуа иалагеит. Ауаҩы идиагноз шьақәдыргылаанӡа, ауҳәан-сҳәан атәыла иналарҵоит, ажәакала, изхьыз иаԥхьа ауаа ираҳауеит, насгьы гәаӷшақә иҟаиҵазшәа, иршо ингәарыргалоит. Абри иахҟьаны, ачымазара зхы иадызбало, уи асимптомқәа зауа ианимырзо ҟалар алшоит, насгьы ауаа ираҳар ҳәа дацәшәаны, зынӡа анализ аҭара дымнеиргьы ауеит.
COVID-19 чмазара ҿкуп, убри аҟынтә ҳара иҳаԥсахроуп ҳазнеишьа, хырҩа азымукәа, аҽацәыхьчашьагьы ҳҵароуп. Уажәы аҳәаа аартуп, атуристцәагьы аауа иалагеит, ҵоуп, ҵыԥхтәи асезон еиԥш уи знапы алаку ахашәала ду рнамҭаргьы алшоит, аха зегь акоуп гәыӷрак ыҟоуп аԥсҭазаара еинылап ҳәа.
Аҳәаа аартуп, адәыӷбақәагьы аныҟәара иалагеит, атуристцәагьы арахь иаалашт, авирус аҽацәыхьчашьа ҳазҵар, иалшоит нанҳәеи цәыббрамзеи аусутә ҟаларгьы, уимоу, ҽаҩраҭагалангьы иаҳҭаауа дҟалар ҟалоит. Анцәа иумҳәан, аха авирус аҽарӷәӷәар, аҳәаа аашәырты ҳәа аҭыӡшәа ҟазҵоз, изаашәыртызеи ҳәа амчра аганхь агәынамӡара аадырԥшышт, избанзар, ҳарҭ ахьшәашәагьы ацагьы ҳабылуеит…
Автори аредакциеи ргәаанагарақәа еиқәымшәозар алшоит.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
АҞӘА, нанҳәа 14 - Sputnik. Ииасыз уахыки-ҽнаки рыла акоронавирустә чымазара амазааразы агәаҭара иахысит 235-ҩык ауааԥсыра. Урҭ рахьтә адиагноз COVID-19 рзықәыргылоуп 26-ҩык, ҳәа аанацҳауеит Ауааԥсыра акоронавирустә ҿкы рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Апандемиа ҟалеижьҭеи Аԥсны акоронавирус здырбалахьоу рхыԥхьаӡара 182-ҩык ыҟоуп. Урҭ рахьтә 66-ҩык ргәы бзиахеит, хҩык рыԥсҭазаара иалҵит.
Абри аамҭазы Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭаҿы ишьҭоуп акоронавирус зцәа иалоу 24-ҩык апациентцәа. Уахыки-ҽнаки рыла ахәышәтәырҭаҟнытә илыҩҩауп згәабзиара ҭышәынтәалахаз ааҩык атәылауааи, урыстәылатәи ахаҿи, ԥсшьаҩык Шәачаҟа диагоуп идиагноз хада ала иҷыдоу амедицинатә цхыраара иҭаразы.
Ауааԥсыра акоронавирустә ҿкы рацәыхьчаразы аоперативтә штаб ажәлар рахь ааԥхьара ҟанаҵоит ачымазара рымкырц азы ахыхьчаратә ԥҟарақәа ирықәныҟәаларц, асоциалтә дистанциа ркызарц.
Акоронавирус иадҳәалоу ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>