АҞӘА, ԥхынгәы 9 - Sputnik. Иаҳхысыз уахыки-ҽнаки рыла Урыстәыла 6 509-ҩык COVID-19 рыдырбалеит ҳәа аанацҳауеит COVID-19 аҿагыларазы Москва аоперативтә штаб.
Авирус зыдбалаз рҟынтәи 27,3% аклиникатә ҟазшьа рныԥшуамызт. Уахыки-ҽнаки рыла рыԥсҭазаара иалҵит 176-ҩык, ргәы бзиахеит 8 805-ҩык.
Зынӡа атәылаҿы иазгәаҭоуп 707 301-ҩык COVID-19 змоу, урҭ рҟынтәи 481 316 -ҩык ргәы бзиахахьеит, 10 843-ҩык рыԥсҭазаара иалҵит.
Аԥсны ауааԥсыра акоронавирус рацәыхьчаразы аштаб адыррала, ареспубликаҿ 38 чымазара хҭыс ыҟан, ҩыџьа Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭа иҭоуп, 35-ҩык ргәы бзиахеит, аӡәы лыԥсҭазаара далҵит.
Џьонс Хопкинс ихьӡ зху ауниверситет адыррақәа рыла, адунеи аҿы COVID-19 змоу рхыԥхьаӡара 12 миллион иахысхьеит.
Акоронавирус иадҳәалоу ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
АҞӘА, цәыббра 29 – Sputnik. Урыстәыла Аҳәынҭқарратә Дума Ашьха Ҟарабах азы ааԥхьарыла ақәҵара аднакылеит ҳәа аанацҳауеит РИА Новости.
"Аҳәынҭқарратә Дума ааԥхьара ҟанаҵоит амца аанкылазарц ԥхьаҟазы иҟалар зылшо аԥсыҭбарақәа алмыршахарц, арегион аҿы мҽхакыҭбаалатәи аибашьра ҟамларазы. Аҳәынҭқарратә Дума адепутатцәа аганқәа рахь ааԥхьара ҟарҵоит аиҿцәажәаратә процесс иазыхынҳәырц, аҭагылазаашьа аҭышәныртәаларазы абжьаҟазара иазыхиоуп", - аҳәоит аҳәамҭаҿы.
Адепутатцәа рааԥхьараҿы агәҭынчымра аадырԥшуеит Ашьха-Ҟарабахтә еимакы азонаҿы иаалырҟьаны аибарххара аҭыԥ ахьаиуз азы, ацәшәара рымоуп аԥсыҭбарақәа ҟалоит ҳәа, амч ахархәара иақәыӡбоит.
"Ақәҵара бжьеицҿакрыла ирыдыркылеит. Леонид Иван-иԥа (Калашников, ИАР атәылақәа рзы аилак аиҳабы), ҳшәыҳәоит Ермантәылеи Азербаиџьани рпарламентқәа рҟынтәи ҳколлегацәа ҳаӡбамҭа дшәырдырырц, инаҵшьны иазгәашәҭарц ҳара иарбанызаалак аимак адипломатиатә мҩала аҭыԥ ақәҵара ҳшадгылаҩцәоу", - иҳәеит Аҳәынҭдума ахантәаҩы Виачеслав Володин апленартә еилатәараҿы.
Цәыббра 27 ашьыжь Азербаиџьан Атәылахьчара аминистрра аҳәамҭа ҟанаҵеит Ермантәыла Арбџьармчқәа Ҟарабах аинырратә цәаҳәала иҟоу анхарҭақәа ирылахысит ҳәа. Дара урҭ адыррақәа рыла, атәылауаа рыбжьара иҭахаз ыҟоуп. Ермантәыла Арбџьармчқәа ишырҳәаз ала, Ҟарабах "аҳауантәи аракетақәа рыла иажәлеит". Ереван ирҳәеит Бақәа "ҳажәло иалагеит" ҳәа, ҟарабахтәи ахырхарҭала. Иазхаҵам Ашьха-Ҟарабахтәи Ареспубликаҿы адырра ҟарҵеит, артиллериала ишреихсыз аҭынч уааԥсыра рынхарҭақәа, аҳҭнықалақь Степанакертгьы уахь иналаҵаны. Аиҳабыра ауааԥсыра рахь ааԥхьара ҟанаҵеит рҽыԥхьаркырц, уи ашьҭахь Ҟарабах аибашьратә ҭагылазаашьеи амобилизациеи рыларҳәеит. Аибашьратә ҭагылазаашьеи амобилизациеи рыларҳәеит иара убас Ермантәылагьы. Бақәа акәзар, амобилизациа аҭахны иҟам рҳәеит, ҳар зегь рыла еиқәшәоуп ҳәа.
Азербаиџьан ахада Ильхам Алиев ареспублика ақалақьқәаки арегионқәаки рҿы арратә ҭагылазаашьеи ареспубликаҿы акоменданттә сааҭи шалагалоу атәы иҳәеит. Иара убасгьы ахәҭаклатәи амобилизациа рылеиҳәеит.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
Аԥсны аказақцәеи Аурыс уаԥшьи Ҟарабахтәи аимак аганқәа еиҿцәажәарц иаарыԥхьеит
АҞӘА, цәыббра 28 – Sputnik. Ииасыз амши аҵхи рзы Краснодартәи атәылаҿацә аҿы 96 COVID-19 хҭыс азгәаҭан ҳәа аанацҳауеит Ҟәыбан ахадара асаит.
"Краснодар 41-ы чмазцәахеит, Новороссииск – 13, Шәача – 6, Еисктәи араион - 5, Белореченск - 3, Геленџьик – 3, Гориачи Клиуч - 3, Тҟәаԥси Крыловсктәи араионқәа рҿы хҩык-хҩык. Ҩыџьа-ҩыџьа чмазцәоуп: Новопокровск, Каневск, Крымск, Северск, Абинск араионқәа рҿы, аӡәаӡәа: Славианск, Усть-Лабинск, Красноармеиск, Тихорецк, Тимашевск араионқәа рҿы", - аҳәоит адырраҭараҿы.
Иахьазы Ҟәыбан ачымазара рыхьхьеит – 13790-ҩык, 1043-ҩык хәыҷқәоуп. Ргәы бзиахахьеит - 10443 пациент, 273-ҩык рыԥсҭазаара иалҵит.
Иахьынхо аҭыԥ ала аполиклиникақәа рҿы ирхылаԥшуеит 5235-ҩык.
Акоронавирус иадҳәалоу аҵыхәтәантәи ажәабжьқәа шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
Сырма Ашәԥҳа, Sputnik
Аԥсны Аџьынџьтәылатә еибашьраҿы ҳажәлар иргаз Аиааира амшныҳәа ааигәахацыԥхьаӡа, агәырӷьареиԥш угәы ҭызшьаауа ахҭысқәа, агәалашәарақәа маҷым. Иахеижьҭеи ҭаха сырҭом лабҿаба сызлаԥшхьоу ахҭысқәа, еиҳаракгьы иҭахаз Анацәа ирыдҳәалоу ахәыцрақәа. Хьаахҽыгас зҭел сымоу сырзасуеит, гәаԥхаражәак иадымзаргьы ирасҳәарц сгәы иаҭахуп. Иахьатәи амш инамаданы ссиа иану издысныҳәалараны иҟоу аибашьцәа рхыԥхьаӡара маҷҩым, исцәыбжьахо ҟаларгьы раԥхьа аҭамзаара шьҭасҵоит…
Сҩызцәеи сареи лассы-лассы ҳанааидтәало лыӡбахә цәырганы ирасҳәоит аибашьра анцоз аамҭазы Тамшьынтәи ихырҵәаз, ҳара ҳҟны ақыҭараҿы аамҭала инхоз, ҩыџьа зԥацәа Рамани Рамини аибашьра иалагылаз арԥарцәа ран Светлана Гогьиа-Занҭариа лыӡбахә. Усҟан сара сагьмаҷцәамызт, 14 шықәса схыҵуан, аха инагӡаны исзеилкаауамызт аԥҳәыс хатәра лхымҩаԥгара.
Есышьыжь дгыланы лыбжьы ныҵакны дныҳәаныԥхьон, аибашьраҿы аӡә дҭахеит ҳәа анлаҳалак, ашҭаҿы ҭыԥк лзымыԥшаауа акыраамҭа дныҟәон, анаҩс усгьы налҳәон: "Аӡәы сихашшаауам, ҳазшаз Анцәа аӡәы дысхашшаауа сҟаумҵан", - ҳәа. Зынӡа ианылзымычҳалак, ҳаҩнашьҭахь аӡиас ыҟоуп, уахь лҿыналхон, "Сылаӷырӡқәа атәым шҭа ишԥаҭасыԥсои?" - ҳәа. Абас илхылгон зԥацәа бџьаршьҭыхла зыԥсадгьыл ахьчара иазгылаз аишьцәа Занҭариаа ран Светлана Гогьиаԥҳа.
Усҟан, лцәа иалашәахьазар акәхарын ак шылԥеиԥшыз, дзыргәаҭеиуаз закәыз. Ҩыџьа лԥацәа рахьтә, аиҵбы Рамин Занҭариа аӷа ихымца дзацәымцеит. Исгәалашәоит ари ахҭыс хлымӡаах шаҟа гәхьаала иҳадаҳкылаз, ҷыдала арҭ аҭаацәеи ҳареи аиуара ҳабжьан, Тамшь сабду игәараҭеи дара ахьынхози аанда заҵәык рыбжьан, рҿаҵа еиҩшаны ирфон, сан лакәзар Рамин аӡы дӡаалххьан. Ҳамҭас илиҭахьаз амацәаз, сан саҳәшьеиҵбы илылҭеит, "Сара сыԥсыргьы, бара ибмырӡын, сара сзы уи акырӡа аҵанакуеит…" - ҳәа иамаз аҭоурых наҳәаны. Санҵамҭақәа руак аҿы, инарҭбааны сазааҭгылоит аишьцәа Рамини Романи рфырхаҵаратә хҭысқәа.
Убас еиԥш, иахак сархивтә материалқәа сышрылаз исыԥшааит угәы ҭызшьаауа даҽа видеонҵамҭакгьы. Убас еиԥш акадрқәа џьбаран, исгәалашәоит Аԥсуа телехәаԥшра аефир ахь иҳашьҭыртә еиԥш изыҟамлеит усҟан иҭыхыз абжеиҳарак, ҳажәлар ргәы кыднахуеит ҳәа ԥхьаӡаны. Сшеимдоз, амонтаж зызумыз акадрқәа аасымԥыхьашәеит. Иахьеиԥш исгәалашәоит уи амш, исхашҭрангьы сыҟам.
Аԥсны Аџьынџьтәылатә еибашьраҿы бџьаршьҭыхла зҩызцәа ирыцны Ҭырқәтәылантәи иааз ҳџьынџьуаҩ Зафер Аргәын данҭаха анаҩс, шықәсқәак ааҵуаны иан лыҷкәын иҳаҭгәын лнапы ықәылшьырц раԥхьаӡа акәны данааз амш сара сзы ихамшҭыхәу хҭысуп. Гәдоуҭа аиашьаратә нышәынҭраҿы Зафер анышә дахьамадоу иан ҳлыцны ашҭа ҳанааҭала, Ан лмыткәмабжьы ҳаргачамкит, аҳаҭгәын лхы нықәҵаны акыраамҭа лԥа диацәажәон, анышә даҳзаҟәымҭхеит, ахәаҽра аҟынӡа днеит. Ашьҭахь, лхы дааҩахан аматанеира далагеит, лгәы ааиқәҳәаланы аныҳәаԥхьыӡқәагьы аацәырылгеит. Лҽанаашьақәылк, даасгәыдсыҳәҳәалеит : "Иаурым (схәыҷы) ҳаҭырла иабацәа рыдгьыл дамажәдеит, сихыбаауам, шәара дышәтәын, шәара шәахь дааит, уаҳа шәгәы шәзырхьуа шәымбааит…"- лҳәан, лылаӷырӡ лҿаҳәҳәы даацәажәеит. Аҳаҭгәын ахьыҟаз ашҭа ҳанҭыҵит, лԥеи лареи еизааныжьны, лгәы лара ишылҭаху еиԥш илырҭынчып, ҳарҭ адәаҿы ҳаалзыԥшып ҳәа ԥхьаӡаны.
Исыцыз аоператор Саид Агәхаа ихьаԥшымҭазы ибазаап Ан иҟалҵаз, ажәжәаҳәа иԥхьаикхьаз икамера аус аруны аҭыхра дналагеит. Ан рыцҳа лԥа иҳаҭгәын агәаҟынтә ҿаҵак анышә аашьҭылхын лҿы инҭалыԥсеит, аԥаҭлыка иҭаны илкыз аӡы нашьҭаҵан илбаалдеит, ҩаԥхьа лԥа иҳаҭгәын лҽықәлыжьит лҽаласаны. Анаҩстәи ахҭысқәа реиҭаҳәара уадаҩуп, аҩра сахьаҿугьы сылаӷырӡқәа сыхәлаҵәоит.
Аҽны хәлаанӡа ҳаицын, исалҳәаз лыгәҭыхақәа рацәоуп. "Сара уажәшьҭа Аԥсныҟа уаҳа сзаауоу еилкаам, схәыҷы, Анык леиԥш сбыҳәоит, аамҭак анбымоу абра ишьҭоу ҳаҷкәынцәа бхабмыршҭын, раҳәшьак леиԥш рҳаҭгәын баҭаала", - ҳәа. Ан лажәақәа ҭаха сырҭом аныҳәақәа анааигәахо, сызхьымӡақәо хьаазгоит, рҿаԥхьа сара исымчузеи?!
Арҭ ацәаҳәақәа рыҩра саҿуижьҭеи схәыцрақәа рҽоурыжьит, реиқәҳәалара сцәыуадаҩхар ҳәа сшәоит, гәынхәҵысҭала, Ҭырқәтәыла иҭахаз ҳашьцәа рҭаацәарақәа рахь скылыргоит.
Аԥсны Афырхаҵа Баҳадыр Абаӷба иаб ихаҿсахьа ҩынҩықәра нысҵыргьы исхашҭуама? Иԥазаҵә игәырҩа дзазымиааикәа ихы изымдыруа данаҳԥылаз амш, убас еиԥш Ефқан Цыба иан лылаӷырӡ, иҿкаауаз лгәаҟынтә иаауаз ажәақәа, рыҩны уахьыныҩналоз лԥа аԥсуа маҭәа ишәҵаны икнаҳаз ифотосахьа.
Ведаҭ Кәаӡба иани иаби ракәзар, рԥа ихьӡ акамыршәразы рыҩнаҭаҿы еиҿкааны ирымоу ацәыргақәҵа хәыҷы, Ҳанефи Егожь иан лчашә агьама иахьагьы сгәы иқәуп ихааӡа, лыҷкәын бзиа ибон, Аԥснынтә ҳашнеиуаз анлаҳа, акырӡа дшычмазҩызгьы лнапала иаҳзылӡит, "сԥа дшәыцны даазшәа сгәы иабоит», - ҳәа ԥхьаӡаны... Еҳ, шаҟа ирацәоузеи аҳәатәы, шаҟа ирацәоузеи угәы ҿызкаауа ахҭысқәа.
Шьыжьнаҵы абарҭ ахәыцрақәа ҭаха сырҭом, амш нҵәаанӡа исгәалашәаша егьаҟоуп. Нхыҵ-Кавказынтәи, Аахыҵи- Нхыҵи Уаԥстәылантәи иааны иҳацеибашьуаз иҭахаз арԥарцәа рҭаацәарақәа ахьынхо аҭыԥкәа рҭаара, егьа иуадаҩзаргьы, хьаа шәкы цәырыргозаргьы, урҭ рыҿцәажәара ахьысқәашьхаз, лабҿаба избартә еиԥш аҭагылазаашьа ахьсоуз сара сзы ԥсҭазаарак иаҩсуеит. Урҭ зегьы аӡәаӡәала ажәа лыԥшаахқәа ззыукша роуп.
Ианысҵаша рацәоуп, агәыҭшьаагатә жәабжьқәа абраҟа инеиқәҳәаланы исҭахуп ҳақалақь ԥшӡахь ацәырҵра, ҳашьцәа рҳаҭгәын аҟны снеины схырхәарц, иара убас Ҭырқәтәылантәи еибашьуаз ҳашьцәа Гәдоуҭа анышә иахьамадоу ацара. Уи уасиаҭҵас снапы иануп… Шәыԥсы ҭынчыз, иахьа иҳалагылоу афырхацәа шәгәы бзиаз, ҳаԥсадгьыл Аԥсны ԥшӡа енагь иахашәыршәырлааит Ҳиааира абираҟ!