Зажəеи зуси еимадаз Заур Џьота-иҧа АрӡынбаСырма Ашәԥҳа, Sputnik
Аҳəынҭқарратəи ауаажəларратəи усзуҩ Заур Џьота-иҧа Арӡынба иҧсҭазаара аҵыхəтəантəи амшқəа рҟынӡа иҧсадгьыли иуаажəлари рымаҵ аура иазикит. Владимиртəи аполитехникатə институт далгеит анџьныр изанааҭ ала. Аус иуан "Аԥснытəи амшынбаӷəаза" директор хадас. Акыр иџьабаа рацəоуп аҧсуа жәлар рмилаҭтə-хақəиҭратə қəҧараҿы. Аҧсны Аџьынџьтəылатə еибашьра аҧхьатəи амшқəа инадыркны Заур Арӡынба бџьаршьҭыхла иҧсадгьыл ихьчон, абаталион акомандаҟаҵаҩ ихаҭыҧуаҩыс дыҟан, анаҩс Гəымысҭатəи афронт аршьаҟауаа рыштаб напхгара аиҭон. Аибашьра анеилгагьы Аҧснытəи арбџьарымчқəа аршьаҟауаа рыҟəша ашьақəыргылара аусхк инапы алакын. Аҧсадгьыл ахьчаразы иааирҧшыз афырхаҵаразы ианашьоуп аҳəынтқарратə ҳамҭа "Леон иорден".
Зажəа ажəаз, зус иазҟазаз, зыхшыҩ ҵарыз, зхатə принципқəа змаз, аҧсуа ҵасла еибаркыз Заур Џьота-иҧа Арӡынба дзыхьӡашаз иҵегьы ирацəан, иҳəаақəиҵашаз аусқəа акрыҟан, аха ус еиҧш илахьынҵа ицныҟəеит, иаамҭаӡамкəа иҧсҭазаара далҵит. Игəалашəара лаша рыцуп иара хаҭала дыздыруаз, иара убас иӡбахə заҳахьаз, ибзырӡы здыруаз зегьы. Аҧсуа ҳəынҭқарратə драматə театр актиор Кьасоу Ҳагба гəыблыла дигəалаиршəоит иҩыза бзиа.
"Заур иҧсы сакəыхшоуп. Иахьа иҧсы ҭазҭгьы 70 шықәса ихыҵуан. Ари ашықəс Заур изы ауаҩхатəра ҳəа анизуҳəашаз ашықəс акəын, аха дахьымӡеит. Иҧсҭазаараҿы дзыхьӡаз акрыҟоуп, насыҧ змаз уаҩын. Даныхəыҷыз инаркны зегьы дрылукаауа дыҟан. Дызхылҵыз иҭаацəа адгьыл иқəаарыхны зџьабааала зхы ныҟəызгоз ракəын. Џьота иашьцəагьы иаргьы гəараҭак аҿы еицынхон, аҧсуа нхацəа цқьақəа ракəын. Зџьабаала зысасгьы дныҟəызгоз, зҭаацəагьы ныҟəызгоз, заҧсуарагьы, зыуаҩрагьы, абзиагьы, ацəгьагьы еилагӡаны иахьныҟəыргоз ҭаацəаран, амлакра ахьыҟамыз гəараҭан",- ҳəа ҳаиҿцəажəара хациркит Кьасоу Ҳагба.
Зыжəлар рҿы ҳаҭыр ду зқəыз, инапы ианыз аусқəа шьахəла иназыгӡоз, зхыҧша ҕəҕəаз Заур Џьота-иҧа Арӡынба, ихы ҳарамккəа, ибжьы ҭымгакəа ижəлар дрыцхраауан, аибашьра ахəра зыннаҵаз аҭаацəарақəа ҷыдала дырзыҟан, аҧсҭазаара ганрацəала дазнеиуан, аҵыс ашьапы ахьыҧҵəоз идыруан. Аҭаацəара ҧшӡа аҧызҵаз, ахшара бзиа еиҵазааӡаз хаҵан.
"Иҧшəмаҧҳəыс милаҭла дурысуп, аҧсуаа хəыҷык инышьҭаҳҵарц иаҳҭаху аҟазшьақəа шьҭыхны изку, аҧхашьа-ҧхаҵара злоу, зыбжьы ҭыганы имцəажəо ҧҳəызбоуп. Заур иҧҳацəа аҭаацəара иалалахьеит, амаҭацəа, амаҳəцəа хазынақəа имоуп, иҧазаҵə иакəзар акыр дҿырҧшыгоуп. Аҧсуара - ари ауаҩроуп. Заур иаҟара аҭагылазаашьа аҧсҭазаараҿы иаҧызҵада, аха дхамаҧагьаны дыҟамызт",- ҳəа азгəеиҭоит Кьасоу Ҳагба.
Заур Џьота-иҧа Арӡынба аҧсуа жəлар ркультура, рҭоурых, рҟазара акыр дазҿлымҳан, аҧсуа шəҟəқəа, агазеҭқəа, ажурналқəа рыҧхьара бзиа ибон. Акультура аусхк аизырҳара акəзар дацəхьаҵуамызт, акыр адгылара аиҭон.
"Ашəҟəқəа ҭижьратəы сиҳəон, атеатр аҟны аспектакльқəа аныҟаҳҵоз ацхыраара ҳаиҭон. Ашəҟəы ҭыҵаанӡа изназгарц саиҳəон. Аредакторцəеи акорректорцəеи шаҧхьахьазгьы агхақəа иҧшаауан, аҧсуа литература даара дазҿлымҳан, ҳашəҟəыҩҩцəа рҩымҭақəа ибзианы идыруан, аҧсуа жəлар рашəақəа бзиа ибон, иҽцəырымгаӡакəа акеҩҳəа иҳəон. Аҧсуа ашəа, аҧсуа доуҳа иахылҵыз ауп, аҧсуа доуҳа еиқəзырхо аҧсуа бызшəоуп",- иҳəеит Ҳагба.
Аҧсны Аџьынџьтəылатə еибашьра фырхаҵарыла дахысит Заур Арӡынба, уи ашьҭахьгьы ҳажəлар амацəаз ианҭакыз еиҿикааз шьарда ыҟоуп, иҟаиҵаз џьара уанаҧхьоугьы "абриаҟара злаҟаиҵазеи?" - ҳəа иџьаушьаратəы иҟоуп.
"Уахгьы-ҽынгьы ихы аус адиулон, убриаҟара иҧсадгьыли иуаажəлари бзиа ибон, еилых-еилаҵа имамызт. Аполитикатə еибарххарақəа рҿы иҟаз аганқəа зегьы иара бзиа дырбон, ҳаҭыр-пату иқəырҵон, избанзар ихымҩаҧгашьа убас иҟан, аҧсуа хаҵа леишəа иман, иҟаиҵоз зегьы агьама рыман. Аҧсуареи, аламыси , аҭакҧхықəреи, агəыбылреи иара илан. Иҽцəырымгаӡакəа, идмырдырӡакəа, аибашьра ашьҭахь, аветеранцəа, урҭ рҭаацəа ацхыраара зҭахыз шаҟаҩы дырхаҵгылазеи! Ацхыраара зҭахыз ауаҩы ахааназы длаирҟəуамызт, рацəажəашьа дақəшəон, пату рықəиҵон",- ҳәа игəалашəарақəа ҳацеиҩишеит Кьасоу Ҳагба.
Заур Арӡынба идыруан аҧсуаа ҳмалқəа зегьы иреиҳау ауаҩ шиакəыз, ҳадгьыл шакəыз, ҳаҧсҭа, ҳӡы, ҳамшын уҳəа шракəыз. Аполитикатə ҧсҭазаараҿоума, ауаажəларра рҿоума, иҭаацəа рҿоума, зегьынџьара аҧхьа иргылоз аҧсуара акəын.
"Иусқəа зегьы алҵшəа рыман. Хаҭала шаҟа сара дсыгузеи, шаҟа ҳаҧсҭазаара дагузеи Заур еиҧш иҟоу аҧсуа хацәа. Аҧсны Аҳəынҭқарра ахадарахьы икандидатура ықəгылан шықəсык зны, убригьы шаҟа хатəрала , хаҵарыла имҩаҧигазеи, ҳəынҵəеиқəҭəарак ҟамҵакəа. Уаҩык иаҳасаб ала, ҧсыуак иаҳасаб ала, абри адгьыл аҿы егьа ауадаҩрақəа ҟаларгьы, егьа рыцҳара ҟаларгьы, ҳара ҳаиқəзырхо, ҳаҧхьаҟа ҳныҟəызго аидгылароуп, апатуеиқəҵароуп, уи иара илан, иагьныҟəигон",- ҳəа азгəеиҭоит Кьасоу Ҳагба.
Аҧсҭазаараҿы зхатəы шьҭа ааныжьра зылшаз, иуаҩы аамысҭашəаз, зегьы ирнаалоз, зегьы знаалоз иакəын Заур Џьота-иҧа Арӡынба. Иара инапы иҵихыз, ихшыҩ здиҵаз, еихаиҳаз аусқəа шаҳаҭра рҭахӡам, рҿахəы рхала ирҳəоит.
"Иарбан усзаалак, иарбан хырхарҭазаалак иара ихатə знеишьа иман. Акиноқəа аныҟасҵалак исырбон, данахəҧшлак маҷк еиҳа иахьыркьаҿтəыз саиҳəон, абжьгарақəа сиҭон, игəаанагара сеилиркаауан, убас аҟазара иамаз акəама-ҵамарақəа бзианы еиликаауан. Ииашаҵəҟьаны, ашықəсқəа анҵы, абыржəы санахəаҧшуа, ииҳəаз шаҟа ииашааз сгəахəуеит, имыцхəны иҟаз иара иаразнак ала идыруан, ҧаимбарҵас дыҟан",- иҳəеит Кьасоу Ҳагба.
Заур Арӡынба хаҭала дыздыруаз зегьы еицҿакны ирҳəо акоуп: "Дзыҧсоу аҳəара цəгьоуп". Ииашаҵəҟьаны, уи ус шакəу дырҵабыргуеит иара иҭынхаз аусқəа, ииҳəахьаз ажəа.
"70 шықәса қəра маҷуп. Сара издыруеит, 70 зхыҵуаз быргк Дəрыҧшь ақыҭан аҧҳəыс дааиган ҧшьҩык аҧҳацəа иоуит. Заур имҩаҧигоз алеишəа, имҩаҧигоз аҷыдарақəа, ақьабз, иара ихази иҭаацəеи рзы иныҟəигози ижəлари рзы иныҟəигози еиҩшаӡамызт, иакын. Убас ҳаныҟала ауп ҳара аҧхьаҟагьы ҳанеиқəхо. Инапы злакыз зегьы агьама аман, аҧсуа фҩы ахын, ҳара ҳаиқəзырхо аҧсуа доуҳа агьама еснагь иаман",- ҳəа азгəеиҭоит Кьасоу Ҳагба.
Дəрыҧшь ақыҭа иалиааз, зыжəлар рыбзиабара иаҧсахаз, зыҧсадгьыл иаҵеи лашан иазгылаз Заур Џьота-иҧа Арӡынба игəалашəара лаша наунагӡа ҳажəлар ргəаҿы иаанхоит.
Ԥхны мшын, жәлар рфорум "Аидгылара" аҿы хынҭаҩынҭаран. Амилаҭ-хақәиҭратә қәԥара аншыкьуаз аамҭан. Ахҭысқәа ахьымҩаԥысуаз иахьа Д. Гәлиа ихьӡ зху Аԥсуаҭҵааратә институт ахыбраҿы акәын, усҟан уаҟа Аԥсны Ашәҟәыҩҩцәа реидгыла ыҟан. Иахьа апатриотизм мариахеит, баҩык алам амчраҿ иҟоу акритика рзура, уимоу ухы иааҭашәо уҳәаргьы ауеит.
Сызлацәажәо ахҭысқәа раамҭазы, Асовет еидгыла асистема аҿагылара гәаӷьыуацәан, Аԥсны Қырҭтәыла иамхәаҽуа аҟаҵара иазықәԥоз рыԥсҭазаара ашәарҭара иҭагылан. Абри зегь зхысҳәаауа, усҟантәи асистема аҿагылара иззымгәаӷьуазгьы ыҟан, иахьа ипатриот дуцәоушәа ицәажәо ԥыҭҩыкгьы налаҵаны.
1989 шықәсазы лаҵарамза анҵәамҭазы, хықәкыла иаҳҳәозар амза 25 рзы, Москва аусура иалагеит СССР Жәлар рдепутатцәа Актәи реизара ду. Ҳара ҳдепутатцәагьы уахь ицаны иҟан. Усҟан Ашәҟәыҩҩцәа реидгыла ахыбра иаҭаауаз рацәаҩын Москвантәи ажәабжьқәа реилкааразы. Усҟан уажәеиԥш аимадарақәа абаҟаз, ианаауҭаху иззуҭаху аҭел уизасуагьы иҟамызт, аха "Аидгылара" ахадацәа ироуан аинформациа. Иҿыцу жәабжьк аныҟаз ахыбра азал ду аҿы ауаа ирыларҳәон. Убарҭ амшқәа рзы иааҳалаҩҩит аизараҿы ҳара ҳдепутатцәа иреиуоу аӡәы ажәа ирҭараны иҟоуп ҳәа.
Ишысгәалашәо ала, уи апартиатә еизара ду ишиашоу ицоз аефир ала иаҳдырбон. Аидгылараа рхыбраҿы иҟаз ателевизорқәа ирыдӷьазкыланы иԥшын ҳауаажәлар рхаҭарнакцәа, аха ҳара ҳтәқәа аӡәгьы атрибунахь дымнеицызт. Ажәа рырҭомашь, ишԥаҟалари анаџьалбеит ҳәа иӷьаҵәыӷьаҵәуан зыԥсадгьыл алахьынҵа иазгәаҟуаз зегьы.
Усҟан сара исхыҵуан 26 шықәса, егьырҭ сықәлацәа ԥыҭҩык реиԥш, абарҭ азҵаарақәа ахьырыӡбоз исхызгон сусура иахаршәаланы исымаз аамҭа. Сгәы иалоуп амшынҵа ахьныҟәсымгоз, избанзар аамҭа иаԥсаҟьо агәалашәарақәа рацәоуп.
Рашәара 2, 1989 шықәса рзы ҳажәлар ԥшын ҳдепутатцәа руаӡәы аизараҿы ажәа ирҭандаз ҳәа. Ҳаԥшын, ҳаԥшын, аха ҳа ҳтәы дцәырымҵыцызт. Иахьа дысгәалашәом дарбану, аха сҩызцәа руаӡәи сареи ҳанкараха, "Акоп икаҳуажәырҭа" ҳәа иахьашьҭаз ҳцаны каҳуак ҳжәып ҳгәахәын, ақалақь агәахьы ҳҿынаҳхеит. Ҳҭыԥ аҿы ҳнаӡарц акгьы ҳагмызт, иахьа аресторан "Санремо" ахьыҟоу унаӡаанӡа, "акомиссионтә дәқьан" ҳәа изышьҭаз ҳаваланы ҳашнеиуаз, иаҳдыруаз, уа иҵагылаз аԥсуа ԥхәыс лыбжьы ҳақәлыргеит. Зыӡбахә сымоу адәқьан аҿы ателевизор хәыҷы рыман. "Шәааи, шәааи, Арӡынба дықәгылоит", - лҳәеит лара. Убасҟан аекран аҿы избаз, уаанӡагьы издыруаз, аха уи аҽны хьшьыцбаҵас атрибуна аҟнытә Владислав Арӡынба иқәгылара еиԥш сгәы шьҭызххьо даҽа хҭыск сыԥсҭазаараҿы иҟамлацзар ҟалап.
Усҟан иара иқәгылара жәҩангәашәԥхьараны иааҳзыҟалеит, жәаха минуҭ ирҭагӡаны ҳмилаҭ зҭагылаз агеноцидтә политика иазкыз ажәахә.
Владислав Арӡынба игәалашәарақәа рҿы иҳәоит уи иқәгылара алыршара шымариамыз, ацентртә партиатә мчы ақырҭуа политика иаднацәылон азы: "Сара сааҟәымҵӡакәа ажәа сырҭарц сазықәԥон. Апартиатә иерархиа иаарылшоз зегь ҟарҵон ус иҟамларц азы. Ганкахьала ҳажәлар аҳәара ҟарҵон ҳара иаҳхаҭарнаку дықәдыргыларц, иҳауан еиуеиԥшымыз ателеграммақәа, даҽа ганкахьала, апартиатә напхгара Қырҭтәыла аинтересқәа ирызхәыцуа, сара ажәа сыҭара иацәшәон". Уи аҽны дықәдмыргылар, апротест ҟаҵаны аизара аанижьырц игәы иҭаны дыштәаз ауп ҳара ҳдепутат ажәа ширҭазгьы.
Аполитик дцәажәон жәаха минуҭ маҷк инацны, аха иахьатәи зажәа зроууа аполитикцәа дрыҿҳарԥшуазар, убри аминуҭқәа ирҭагӡаны ҳара ҳҿахәеиԥш, СССР иаланхоз амилаҭ маҷқәа рызҵаатәгьы шьҭихит. Аԥсны аразҟы далацәажәо, адепутат иажәахә аҿы иалкааны иазгәеиҭеит ақырҭуа екстремисттә политика иахҟьаны, риашашьа змам ахҭысқәа ҟалар шалшо. "Аекстремисттә мчқәа ахҭыс хадақәа Аԥсныҟа ииаргеит, ҳара ҳгәы ишаанаго ала, ауаа реидырсларазы, нас ахара ҳара ҳажәлар ирыдырҵарц азы. Ахара ҳара ҳадҵаразы уадаҩрак ыҟам, избанзар аинформациатә хархәагатә пропаганда ганкы иадцәыланы аус ауеит, убри аамҭазы аԥсуа жәлар рҿахәы аҳәарҭа рымам", - иҳәон Владислав Арӡынба уажәы-уажәы исааҭ дахәаԥшуа, ирҭаз аамҭа иҽҭагӡаны ҳажәлар рҿахәы наигӡарц азы.
Аҭоурыхҭҵааҩ Аслан Аҩӡба "Аибашьра-политикатә проблемақәа" ирызку ишәҟәаҿы иалкааны ари аҭоурых дахьалацәажәо иазгәеиҭоит аԥсуа политик Арӡынба иқәгылара ақырҭқәа адабла шыднарсыз. Ҿырԥштәысгьы иааигоит ақырҭуа шәҟәыҩҩцәа Р. Миминошвили, Г. Панџьекиӡе "аԥсуа екстремистцәа Қырҭтәыла аганахь ижәылеит, Қырҭтәылазы еиҳа иуадаҩыз аамҭазы" ҳәа усҟан ишырҩуаз.
Ииашаҵәҟьаны, Арӡынба иҩыза уи аизараҿы ицәырҵра ҳаӷацәа ршьара иқәнарҟьеит, аха ари аҩыза ақәгылара усҟан ҳара ҳажәлар ргәы шьҭнахит, адунеи зегь ҳара иаҳтәушәа ҳааҟалеит. Абри ақәгылара анаҩсанҵәҟьа Владислав Арӡынба аԥсуа жәлар дырфырхаҵа хаданы, дырҿахәҳәаганы дааҟалеит, уи аԥхьагьы бзиа ирбахьаз шиакәызгьы.
Иамааз ҷыдарас СССР Жәлар рдепутатцәа Актәи реизараҿы ажәа зҳәаз Владислав Арӡынба иқәгылара? Сгәанала, адепутат Арӡынба иажәа араӡара, аҭоурых агәыларԥшра, ԥықәсларада иажәахә анагӡара, шықәсы рацәала ҳажәлар рхаҭарнакцәа ззықәԥоз азҵаатәы ӷьеҩла атрибуна хадаҟынтә ацәыргара, насгьы даҽак иаламҩашьоз агәаӷьра ду зныԥшуаз ихьшьыцба ҭеиҭԥш уҳәа, шәышықәса рахь знык иуԥыло аҿахәҳәаҩы диины даақәгылеит рашәара 2, 1989 шықәса рзы ҳара ҳажәлар рҿаԥхьа. Абарҭ аҷыдарақәа зегьы аӡәы ихаҿраҿы еизганы иҟан азоуп Арӡынба дыԥхьагыланы дҟазҵазгьы ҳара ҳхьыԥшымра азықәԥараҿы.
Аполититолог Андраник Миграниан Арӡынба изы абас иҳәеит: "Арӡынба имҽхак акыр иҭбаан, Арӡынба Аԥсны аҵкыс деиҳан", - адунеитә политикцәа дрыҵамхо дшыҟаз аарԥшуа.
Исыздыруам заҟантә сеиҭахәаԥшхьоу еицырдыруа Арӡынба иқәгылара, аха убасҟан еиԥш, иахьагьы урҭ ахҭысқәа анымҩаԥысуа иахьакәушәа сааҟалоит, убасҟан еиԥш иахьагьы агәадура сызцәырҵуеит.
Автори аредакциеи ргәаанагарақәа еиқәымшәозар алшоит.
Аԥсны, аԥсуа дгьыл, аԥсуа жәлар ахааназгьы ибеиан. Ибеиан ҳәарада ԥсабарала, гала, шьхала… Аха зегь раасҭа ибеиан уаала, доуҳала, ҟәыӷарыла. Жәытә-натә аахыс ара аҳаҭыр дуун ауаҩра, аԥсуа икодекс хада - аламыс. Азқьышықәсақәа, ашәышықәсақәа ирылыхәхәа иаауа ажәабжьқәа, ашәақәа, алегендақәа реиҳарак зыхҳәааугьы абри ауп. Аха аҩыра ахьҳамамыз азгьы заҟа ирацәаҩузеишь аҭоурых аӡыблара зыхьӡқәа ҳцәагаз. Егьаҩ ҿырԥшыганы ҳадгьыл иқәын…
Аԥсны аҭоурых ҿыц аҿы зыжәлар рхьаа зхьаау, ирыдгылоу, ирывагылоу рыхьыӡқәа ԥхьаҟатәи аҭоурыхқәа, абиԥарақәа ирзынхоит. Уи насыԥуп зқьышықәса рышьҭахь аԥсуадгьыл иқәынхо аԥсуа изы. Иаашьҭыхны дрыԥхьалап аҩырақәа, дрыхәаԥшлап аҭыхымҭақәа – иеиҵеиааӡалап ихшара иахьатәи ҳауаажәлар рхаҭарнакцәа рҿырԥшала. Ирызҳалап аԥсуаа аԥсуадгьыл аҿы. Еизҳазыӷьалап. Уи ус шакәхо агәра згарц сҭахуп… Мап, агәра згоит! Анцәа ду иџьшьаны ус акәхоит!
Сергеи Багаԥшь... Уи ижәла, ишьҭра аханатә аахыс ахьӡ-аԥша змаз ауаа рылиаауан. Унеишь-уааишь ҳәа рарҳәон адунеи амаа зкыз. Иахьынхацәаз ԥырхагак рнамҭацызт, избанзар акы - анхаҩы Аԥсны еснагь аҳаҭыр ду даԥсан, ҩбагьы – ахшыҩи адырреи ирыҵадырӡуан акыр ихыҭхәыцыз асоциалтә еиҟарамрақәа.
Ибзианы исгәалашәоит ХХ ашәышықәса 80-тәи ашықәсқәа. Ахааназ аӡәы зхы дықәызмыртәацыз аԥсуаа аамҭа-аамҭала усҟантәи аамҭа ирзаанагоз ауадаҩрақәа ирҿагылон, рҟәаҟәа иқәтәарц зҭахызгьы нхьыдыҩруан.
Ибзианы исгәалашәоит 1989-тәи ашықәс. Мҽышан. Аԥсны ахы-аҵыхәа иалаҩит аԥсуааи ақырҭқәеи еиҿагылт ҳәа. Ари аҭагылазаашьахь мышкызны ишкылнагоз зегьы ирдыруан, ирбон, аха еивысырҭак шԥаҟамлари ҳәа игәыӷуан.
Аԥсныҟа амҩа иқәлеит 30 нызқьҩык рҟынӡа зхыԥхьаӡара наӡоз ақырҭцәа, аратәи ақырҭцәа ирыдгыларц, еснагь ргәы иҵхоз нарыгӡарц. Еихышәшәа-еиԥышәшәа Аалӡга аӡиас ахықәаҿ еизеит ашәарыцага шәақьқәа ирыҵагылаз аԥсуаа.
Абри аҭагылазаашьаҿы араион аиҳабы иаҳасаб ала, апатриот иаша ишиаҭәаз еиԥш, Сергеи Уасил-иԥа хьаҳәхьачарак ҟамҵакәа ижәлар рыхьчара дгылеит. Усҟантәи аамҭазы уи аҩыза ихымҩаԥгашьа иара изы даара ишәарҭахар алшон. Аха усеиԥш акгьы дазымхәыцӡакәа ақырҭуа шовинизм аҿагылараҿы напхгара ҟаиҵеит. Ари аҭагылазаашьа ахаҵара аарԥшра аҭахын. Уи иара илиршеит. Сергеи Уасил-иԥа иусурҭаҭыԥ, ипартиатә лахәылара рцәыӡра адагьы иԥсҭазаара ахаҭагьы ицәыӡыр алшон… Аха уи иазхәыцтәны имшьеит усҟан азы. Ҳәарада, 1989 шықәсазтәи ахҭысқәа рышьҭахь Сергеи Багаԥшь иусура дамхын.
Ари иԥсҭазаараҟны дзықәшәақәаз рахьтә хҭыс заҵәык ауп, аха инеидкыланы дзакәыз аанарԥшуеит.
Аԥсны Аџьынџьтәылатә еибашьраан иара дыззырхаз аус аҿы иԥышәа ахархәара аҭаны ашьаарҵәыра илагылаз ижәлар дрыцхраауан. Иҳәатәуп зны-зынла абџьар акра аасҭагьы ла иамбоз аусқәа ирылшоз анеиҳахоз. Иҳәатәуп урҭ аусқәагьы афырхаҵараҵәҟьа шырҭаххалоз.
Сергеи Багаԥшь иԥсҭазаара зегьы иԥсадгьыл амаҵ азура иазкын. Атәыла аԥыза-министрс даныҟаз аума, ахадас даныҟаз аума – иара изы зегьы ирыцкыз Аԥсны аизҳазыӷьара акәын.
Дыҟамзар ҟалап аԥсыуак, иажәа ҟәанда змаҳацыз. "Мои золотые" – абар иара зегь раасҭа бзиа ибаны ииҳәоз. Ари баша цәажәарамызт.
Дыздыруаз, дызгәалашәо зегьы ражәа аҟәандара алыжжуеит иӡбахә анырҳәо. Ари еиҳау иҟоузеи аԥсҭазаараҿы! Ажәлар шамахамзар ус баша рыбзиабара узаахәаӡом, иуоуӡом.
Ихьаауп, даара ихьаауп ҳаԥсуадгьыл иреиӷьӡақәоу ахьацәыӡуа. Заҟа иаҳҭахузеи урҭ иахьа?! Заҟа ҳгәы ҟанаҵарыз Сергеи Багаԥшь иччаԥшь. Заҟа гха ҳрыхдырԥарыз иажәа ҟәышқәа. Заҟантәгьы игәымшәара, ихаҵара ҳаззымиааиқәаз ҳариааиртә еиԥш рылдыршарыз. Заҟантә… Заҟантә…
Изыбымбылыз Џьгьардатәи адгьыл.
Ирҳәоит ауаҩытәыҩса дыззыҳәо зегь адунеитә ҵакыра иазцаны адгьыл ахь ихынҳәуеит ҳәа. Ҳиҳәап нас Анцәа ду ҳтәыла ахааназ иагымхаларц Сергеи Багаԥшь иеиԥш зеиԥшу аԥацәа…
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
Аԥснытәи ашколқәа роушьҭымҭацәа рзы аҵаратә процесс хацыркын рашәара 2 рзы, уи мҩаԥыслоит ҩымчыбжьа рыҩнуҵҟа. 1-10 аклассқәа рҵаҩцәа рҵараамҭа хыркәшахеит лаҵара 13 рзы акоронавирус иадҳәалоу аҭагылазаашьа иахҟьаны.
"Амза ҩба инаркны ажәеизатәи аклассқәа рҵаҩцәа иацырҵеит рҵара, аха уи иаанагом апрограмма зегьы ҩымчыбжьа ирҭагӡаны иалгоит ҳәа. Еиҳарак ари зызку ахәыҷқәа аԥышәарақәа разыҟаҵара ауп. Ашколқәа зегьы адезинфекциа рызун. Аԥҟарақәа инарықәыршәаны ашколқәа рҿаԥхьа еиҿкаауп амедпункт, ашоура шәаны ашколқәа рахь инарышьҭуеит, аклассқәа рҟны аӡәаӡәала итәоуп.
Сынтәа ашкол иалго араион аҟны 128-ҩык ыҟоуп, ақалақь аҟны 45-ҩык аушьҭымҭацәа ҳамоуп", - лҳәеит Арышԥҳа.
Лара иазгәалҭеит араионтә аолимпиада иалахәыз аушьҭымҭацәа рыбжьара алҵшәа бзиақәа змаз шыҟоу, урҭ иреиҳаӡоу аҵараиурҭақәа ирҭалартә еиԥш алшара ҟалап ҳәа агәыӷра шлымоу.
Шәазыӡырҩы аудио. Иаҳа инеиҵыху анҵамҭа шәаҳар шәылшоит арадио Sputnik Аԥсны аефир аҟны.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
Ашкол ахь ихынҳәит: аԥснытәи аушьҭымҭацәа аԥышәарақәа рҽырзыҟарҵоит