АҞӘА, цәыббра 14 - Sputnik. Владимир Путини Александр Лукашенкои иалацәажәараны иҟоуп ҩ-ганктәи аизыҟазаашьақәа рыҿиара азҵаарақәа, астратегиатә партниорреи аиҩызаратә еизыҟазаашьақәеи.
Ҷыдала азхьаԥшра аҭахоит Аидгылатә ҳәынҭқарра аҳәаақәа ирҭагӡаны аинтеграциа аԥеиԥш, иара убасгьы ахәаахәҭра-економикатә, аенергетикатә, акультура-гуманитартә усхкқәа рызҵаарақәа. Убри аан аиԥылара аихшьааларатә документқәа анап рыҵаҩреи апресс-конференциеи азгәаҭам. Лукашенко иакәзар, Путин иԥылараан атәылақәа аҩба рыбжьара аизыҟазаашьақәа зегьы иныҭкааны рҭышәныртәалара дазыԥшуп.
РИА Новости зызҵаауаз аекспертцәа ргәаанагарала белоруссатәи анапхгаҩы Урыстәылаҟа дызнеиз афинанстәи амчратәи цхыраара аиуразоуп. Аиԥылараҿы ицәыргахоит Урыстәыла аҿаԥхьа Белоруссиа иақәу ауал аӡбахә.
Белоруссиа аҿагыларатә қәгыларақәа шымҩаԥысыц имҩаԥысуеит. Ахада иалхрақәа, атәыла АКХ адыррақәа рыла Лукашенко 80,1% бжьы иманы иалхрала ихыркәшахеит. Ари агәынамӡара аанарԥшит. Аоппозициа ари иԥаршеиу еихшьаалоуп ҳәа иқәгылеит, ахадарахьы аекс-кандидат Светлана Тихановскаиа лоуп иаиааиз ҳәа рҳәеит. Ақәгыларақәа раан амчратә усзуҩцәа алаӷырӡаагага агаз, аӡыршәгақәа, арезина иалху апатронақәа уҳәа рхы иадырхәеит. Аԥхьатәи амшқәа рзыҵәҟьа 6,7 нызқьҩык рҟынӡа ауаа аанкылан. Адырра ыҟоуп хҩык аҿагылаҩцәа ҭахеит ҳәа.
Урыстәылеи Белоруссиеи аинырра рыбжьоуп. Атәылақәа рхадацәа изныкымкәа ҭелла еицәажәахьеит. Путин иҳәеит иаҭахханы иҟалозар азинхьчаҩцәа Минск ацхыраараз инеишьҭыр шилшо азы.
Цәыббрамза алагамҭазы Москваҟа днеиит ареспублика адәныҟатәи аусқәа рминистр Владимир Макеи. Урыстәыла адәныҟатәи аусқәа рминистр Сергеи Лаврови иареи реицәажәараан иазгәаҭан Урыстәыла аҭыԥ: Москва атәыла анҭыҵ апровокациақәа реиҿкаара шалнамыршо азы. Аминистр иазгәеиҭеит ишыҟоу адыррақәа 200-ҩык аекстремистцәа Украина ишазыҟарҵахьоу Белоруссиа аҭагылазаашьа аҵшәааразы.
Абарҭ аамҭақәа рзы Москва даҭан Белоруссиа атәылахьчара аминистр Виктор Хренин, ИАР атәылақәа, Шанхаитәи аиҿкаара ртәылахьчаратә министрцәа реиԥылара алахәхаразы. Хренин урыстәылеи Китаии рырра-политикатә напхгара ҭабуп ҳәа реиҳәеит Минск иарҭо адгыларазы, иҳәеит Мраҭашәара Белоруссиа ақәыӷәӷәара ду шанаҭо.
Иара убасгьы Минск иҟан Урыстәыла аԥыза-министр Михаил Мишустин зхадараҿы дыҟаз аделегациа. Аделегациа алахәылацәеи Лукашенкои Белоруссиа аԥыза-министр Роман Головченкои аиԥылара мҩаԥыргеит.
Амшхәаԥштә зҵаараҿы иқәгылан атәыла ауал –миллиард доллар. Нанҳәамза анҵәамҭазы Лукашенко аҳәамҭа ҟаиҵеит, Путин уи ауал арефинансированиа дшақәшаҳаҭу азы.
Иара убасгьы иалацәажәан Аидгылатә ҳәынҭқарра аҳәаақәа ирҭагӡаны аинтеграциа арҭбаара. Аганқәа 31 проект аус рыдырулахьеит аха апрограмма макьаназ ирыдрымкылацт.
Лукашенко аҵыхәтәантәи аамҭазы Москва аганахь даара иажәа ҟәандоуп. Иара иажәақәа рыла белоруссиатәи ауаажәлар еилыркааит Урыстәыла шакәу Минск азы еиҳа игәакьоу, аҭагылазаашьа уадаҩ аан зыбӷа реиазмырхаз.
"Ҭабуп аамҭа уадаҩ аан шәахьҳадгылаз. Ауаа рыхшыҩ аҿы шәара шәоуп иахьазы ииашьаратә тәыланы ицәырҵыз, урҭ ирбеит лабҿаба економикатә партниорны иаҳзыҟоу Урыстәыла шакәу", - иеиҳәеит иара Мишустин.
Белоруссиа ахада убри аан иазгәеиҭеит, ареспублика иахьа изаиааир уаҵәазы Урыстәыла инеины ишнадгыло.
Ҩ-ганктәи аусеицура актуалтә зҵаарақәа дрылацәажәо Лукашенко иҳәеит, Белоруссиеи Урыстәылеи аҵыхәтәантәи аамҭақәа рзы иҟоу апроблемақәа акыр рыӡбра шрылдыршахьоу, уи адинамика ԥхьаҟагьы ишыҟоу иаанхап ҳәа дышгәыӷуа. Минск аинтеграциа амҩаԥгара иазыхиоуп, аха уи азы аусура иалагароуп Аидгылатә ҳәынҭқарра аинститутқәа зегьы ҳәа.
Белоруссиа ахада Урыстәылаҟа иаара иахықәкы хаданы иҟоу ириеуоуп аԥаратәи амчратәи цхыраарааиура ҳәа азгәеиҭоит аполитикатә експертиза Жәларбжьаратәи аинститут адиректор Евгени Минченко. Убри аан Урыстәыла Лукашенко ихымҩаԥгашьа зегьы изадгылом.
Москва изныкымкәа иазгәанаҭахьеит ауаа агәынамӡара аадырԥшуа иқәгылазар, Лукашенко ахара иманы ирбоит, урҭ ирацәажәатәуп ҳәа. Минченко игәаанагарала урыстәылатәи аган Лукашенко адиалог апроцесс алагара идыргалоит.
Урыстәыла ахада иҿы иҟоу амилаҭбжьаратә еизыҟазаашьақәа рзы Аилак алахәыла Богдан Безпалько игәаанагарала Лукашенкои Путины реиԥылараан аиҳарак излацәажәараны иҟоу ауал азҵаара ауп.
Урыстәылатәи аган акәзар аинтеграциа арҭбааразы "амҩатә хсаалақәа" анап рыҵаҩра азҵаара цәырнагар алшоит.
"Уаанӡа иазыԥхьагәаҭаз 30 зегьы ракәымзаргьы, ма рыхәҭак. Иаҳҳәап ашәахтәтәии аҳазалхратәи закәанԥҵарақәа рганахь ала. Аидгыларатә ҳәынҭқарра ҟалозар азакәанԥҵара аунификациа азутәхоит", - азиԥхьаӡоит аексперт.
АҞӘА, цәыббра 29 – Sputnik. Урыстәыла Аҳәынҭқарратә Дума Ашьха Ҟарабах азы ааԥхьарыла ақәҵара аднакылеит ҳәа аанацҳауеит РИА Новости.
"Аҳәынҭқарратә Дума ааԥхьара ҟанаҵоит амца аанкылазарц ԥхьаҟазы иҟалар зылшо аԥсыҭбарақәа алмыршахарц, арегион аҿы мҽхакыҭбаалатәи аибашьра ҟамларазы. Аҳәынҭқарратә Дума адепутатцәа аганқәа рахь ааԥхьара ҟарҵоит аиҿцәажәаратә процесс иазыхынҳәырц, аҭагылазаашьа аҭышәныртәаларазы абжьаҟазара иазыхиоуп", - аҳәоит аҳәамҭаҿы.
Адепутатцәа рааԥхьараҿы агәҭынчымра аадырԥшуеит Ашьха-Ҟарабахтә еимакы азонаҿы иаалырҟьаны аибарххара аҭыԥ ахьаиуз азы, ацәшәара рымоуп аԥсыҭбарақәа ҟалоит ҳәа, амч ахархәара иақәыӡбоит.
"Ақәҵара бжьеицҿакрыла ирыдыркылеит. Леонид Иван-иԥа (Калашников, ИАР атәылақәа рзы аилак аиҳабы), ҳшәыҳәоит Ермантәылеи Азербаиџьани рпарламентқәа рҟынтәи ҳколлегацәа ҳаӡбамҭа дшәырдырырц, инаҵшьны иазгәашәҭарц ҳара иарбанызаалак аимак адипломатиатә мҩала аҭыԥ ақәҵара ҳшадгылаҩцәоу", - иҳәеит Аҳәынҭдума ахантәаҩы Виачеслав Володин апленартә еилатәараҿы.
Цәыббра 27 ашьыжь Азербаиџьан Атәылахьчара аминистрра аҳәамҭа ҟанаҵеит Ермантәыла Арбџьармчқәа Ҟарабах аинырратә цәаҳәала иҟоу анхарҭақәа ирылахысит ҳәа. Дара урҭ адыррақәа рыла, атәылауаа рыбжьара иҭахаз ыҟоуп. Ермантәыла Арбџьармчқәа ишырҳәаз ала, Ҟарабах "аҳауантәи аракетақәа рыла иажәлеит". Ереван ирҳәеит Бақәа "ҳажәло иалагеит" ҳәа, ҟарабахтәи ахырхарҭала. Иазхаҵам Ашьха-Ҟарабахтәи Ареспубликаҿы адырра ҟарҵеит, артиллериала ишреихсыз аҭынч уааԥсыра рынхарҭақәа, аҳҭнықалақь Степанакертгьы уахь иналаҵаны. Аиҳабыра ауааԥсыра рахь ааԥхьара ҟанаҵеит рҽыԥхьаркырц, уи ашьҭахь Ҟарабах аибашьратә ҭагылазаашьеи амобилизациеи рыларҳәеит. Аибашьратә ҭагылазаашьеи амобилизациеи рыларҳәеит иара убас Ермантәылагьы. Бақәа акәзар, амобилизациа аҭахны иҟам рҳәеит, ҳар зегь рыла еиқәшәоуп ҳәа.
Азербаиџьан ахада Ильхам Алиев ареспублика ақалақьқәаки арегионқәаки рҿы арратә ҭагылазаашьеи ареспубликаҿы акоменданттә сааҭи шалагалоу атәы иҳәеит. Иара убасгьы ахәҭаклатәи амобилизациа рылеиҳәеит.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
Аԥсны аказақцәеи Аурыс уаԥшьи Ҟарабахтәи аимак аганқәа еиҿцәажәарц иаарыԥхьеит
АҞӘА, цәыббра 28 – Sputnik. Ииасыз амши аҵхи рзы Краснодартәи атәылаҿацә аҿы 96 COVID-19 хҭыс азгәаҭан ҳәа аанацҳауеит Ҟәыбан ахадара асаит.
"Краснодар 41-ы чмазцәахеит, Новороссииск – 13, Шәача – 6, Еисктәи араион - 5, Белореченск - 3, Геленџьик – 3, Гориачи Клиуч - 3, Тҟәаԥси Крыловсктәи араионқәа рҿы хҩык-хҩык. Ҩыџьа-ҩыџьа чмазцәоуп: Новопокровск, Каневск, Крымск, Северск, Абинск араионқәа рҿы, аӡәаӡәа: Славианск, Усть-Лабинск, Красноармеиск, Тихорецк, Тимашевск араионқәа рҿы", - аҳәоит адырраҭараҿы.
Иахьазы Ҟәыбан ачымазара рыхьхьеит – 13790-ҩык, 1043-ҩык хәыҷқәоуп. Ргәы бзиахахьеит - 10443 пациент, 273-ҩык рыԥсҭазаара иалҵит.
Иахьынхо аҭыԥ ала аполиклиникақәа рҿы ирхылаԥшуеит 5235-ҩык.
Акоронавирус иадҳәалоу аҵыхәтәантәи ажәабжьқәа шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
"Ҳара зегьы Тҟәарчал ҳаҟан, сентиабр 30 шааигәахоз агәра ҳгахьан, аҵыхәтәантәи астратегиатә жәалырақәа ҳгәыӷрақәа зегьы рыдҳәалан. Сентиабр 16 инаркны есыҽны ахәышәтәырҭаҿы ҳгылан, избанзар ҳаҷкәынцәа зегьы аӡәаӡәала иԥсны иааргон. Уажәы-уажә иҟаларызеишь ҳәа ҳгәы хыҭхыҭуан, аиааира агәра шаҳгозгьы, ҳҵәыуо ҳгылан. Аҵыхәтәантәи ажәыларақәа убысҟак шьала икәабан, ҳгәырӷьарызу, ҳҵәыуарызу ҳзымдыруа. Ҳалаӷырӡи ҳаччаԥшьи еилаҭәо иҟаз мшқәан, еиҳарак аҵыхәтәантәи ахымш, цәыббра 27 инаркны 30-нӡа", - ҳәа еиҭалҳәеит Ажьиԥҳа.
Иаҳа инеиҵыху аиҿцәажәара шәазыӡырҩыр шәылшоит арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит: