08.12.2021
Араион аҟны иҟоу аҭагылазаашьа Ахада изеиҭеиҳәеит араион анапхгаҩы Иури Хагуш. 2021 шықәсазы Гагра араион ахала ахы ныҟәнаго иалагеит, аныхтәқәа раасҭагьы абиуџьет ахашәалақәа еиҳахеит.
Ашықәс алагамҭазы Гагра араион абиуџьет ишәахтәтәқәои ишәахтәтәқәами ахашәалақәа идыртәеит 350 млн. мааҭ, иахьазы аҭыԥантәи абиуџьет ахь ааимҭақәа идыртәеит 508 млн. мааҭ. 2021 шықәсазы 10 мыз рыла абиуџьет аныхтәтә хәҭа 160 млн. мааҭ рыла иазҳаит. Арҭ аԥарақәа араион аԥсҭазаара ахырхарҭақәа зегьы рзы еихшан, раԥхьа иргыланы, агәабзиарахьчара иаҭан.
2020 – 2021 шш. рзы аматериалтә цхыраара иазоужьын 21 млн. 500 нызқь мааҭ, ацхыраара рыҭоуп 1,5 нызқьҩык инарзынаԥшуа атәылауаа. Аҵыхәтәантәи 2 шықәса рыла хазхаҭалатәи аинвесторцәа (атәымтәылатәии аҭыԥантәии) рыла зеиҭашьақәыргылара мҩаԥысуа игәыгәҭажьу аобиектқәа ирзоужьхоит 4 млрд мааҭк инареиҳаны. Иаԥҵоуп 850 усуратә ҭыԥ, урҭ рахьтә 85% аусуҩцәа Аԥсны атәылауа роуп, бжьаратәла руалафахәы 15 инадыркны 20 нызқь рҟынӡа ыҟоуп.
Аинвестициатә проект дуӡӡа –асасааирҭатә комплекс 5 иаҵәак рыҩаӡара зауа, иахьа ахацыркра иазхиоуп.
Аинвестициа аицҵалыҵ иартәоит 20 млрд. мааҭ рҟынӡа, ари акомплекс азы иазԥхьагәаҭоу атуристцәа рхыԥхьаӡара шықәсык 150 нызқьҩык рҟынӡа ҟалоит. Ашәахтә шәатәқәа ари аобиект аҟнытә, Иу. Хагәыш иажәақәа рыла, идыртәоит шықәсык 400 млн. мааҭ рҟынӡа.
Араион ахада иажәахә дазыӡырҩны, Аслан Бжьаниа 2021 шықәсазы аихшьалақәа ҟаиҵеит.
2020-2021 шш. рзы COVID-19 аҿкы чымазара аҿагыларазы,аспонсорцәа рыцхыраарагьы налаҵаны, аԥсуа диаспораҟнытә иҟаз ацхыраарагьы арбаны, аҳәынҭқарра аныхтәқәа идыртәеит 800 млн. мааҭ. Ари атәыла абиуџьет азы еидара хьанҭоуп. Ахада иазгәеиҭеит Агәабзиарахьчара аминистрра аҿкы чымазара ахҟьа-ԥҟьақәа аҳәаарҭагӡаразы иаҭаху зегьы шыҟанаҵо.
Аԥсны Аҳәынҭқарраҟны ачымазара захьызи зыԥсҭазаара иалҵызи рхыԥхьаӡара 1.5% шыҟоу азгәаҭаны, Аслан Бжьаниа иаҵшьны иҳәеит, «аригьы рацәоуп, аха ҳааигәа иҟоу аҳәынҭқаррақәа рырбагақәа ирҿырԥшны ҳахәаԥшуазар, ари ацифра акырӡа еиҵоуп». Уи аҳақьымцәа русура азгәаҭаны, иҳәеит «Аиҳабырагьы, саргьы, ауаажәларрагьы ари апроблема акыр хылаԥшра аҳҭоит, аӡәгьы хылаԥшрада дынҳажьӡом» ҳәа.
Аҳәынҭқарра Ахада ҷыдала иазгәеиҭеит аибашьра ашьҭахьтәи аамҭазы ареспублика раԥхьаӡакәны апрофицит биуџьет ахь ишнеиуаз, аҿкы ахҟьа-ԥҟьақәа ракәымзар. «Аханатәтәи абиуџьет рҽеиуп ашьҭыхра аганахьала – иҳарҳаит 500 млн. мааҭ инарзынаԥшуа иазԥхьагәаҭаз арбагақәа рхыхь , урҭ COVID-19 аҿагыларахь идәықәҵоуп», - иҳәеит Аслан Бжьаниа.
2020-2021 шш. аҳәынҭқаррахь ацхырааразы идҵаалаз хыԥхьаӡара рацәала ҳтәылауаа рахьтә ацхыраара рыҭан 5.700 -ҩык, урҭ рыҩныҵҟа иҟоуп Урыстәыла иреиҳау аҵараиурҭақәа рыҟны 300-ҩык раҟара абитуриентцәа аҵара дырҵара иақәхарџьу 54 млн. мааҭ. 2 нызқьҩык рҟынӡа агәабзиарахьчара аганахьала аматериалтә цхыраара рыҭоуп, бжьаратәла уи 120 нызқь мааҭ артәоит.
2020 шықәса мшаԥымза инаркны ҳазҭоу ашықәс ԥхынҷкәынмза 1 аҟынӡа аҳәынҭқарра аганахьала иҟаҵоу ацхыраара иартәоит 389 млн. мааҭ. «Ари ихымԥадатәым ашәатәқәа рахь иаҵанакуеит, аха арыцҳара иақәшәаз ҳрыцхраароуп. Аԥхьаҟагьы ҳауаажәлар ҳрыцхраалоит», - иҳәеит иаҵшьны аҳәынҭқарра ахада. Аԥсабаратә рыцҳарақәа рыҩныҵҟа иҟоу аӡхыҵрақәа, аԥша бааԥсқәа аԥхасҭа иҟарҵаз ахарџь 200 млн. рҟынӡа ҟанаҵоит.
Ахада иҳәеит аԥхасҭа аԥыхразы ареспублика Урыстәылатәи Афедерациахь ацхыраара ишаҳәаз. «Ацхыраразы иаҭаху ахәҭак аԥшаара ҳалшеит, иаанхаз ахәҭагьы ҳаԥшаап ҳәа сгәы иаанагоит. Ашықәс анҵәамҭеи ажьырныҳәамза 20 инарзынаԥшуа арҭ аԥарақәа ҳауп ҳәа сгәыӷуеит, усҟан ҳтәылауаа ацхыраара раҳҭоит», - иҳәеит Аслан Бжьаниа.
Азинхьчаратә система атәы ҳҳәозар, аҳәынҭқарра ахада ишазгәеиҭаз ала, атәыла анапхгара иалшо зегьы ҟанаҵоит азинхьчаратә усбарҭақәа рырӷәӷәаразы.
Уи иазгәеиҭеит азинхьчаратә усбарҭақәа русураҟны аҭагылазаашьа шеиӷьхазгьы, иара убас урҭ русура аганахьала ирырҭо авбақәагьы.
Аслан Бжьаниа иазхьаирԥшит раҧхьаӡа акәны ишубарҭоу зыҩаӡара ҳараку аматериал-техникатә база, уаанӡа Аҩныҵҟатәи аусқәа рминистрра аганахьала ас еиҧш шаҟамыз. 2021ш. рзы Аҩныҵҟатәи аусқәа рминистрра иаиуит 100 иназынаҧшуа автотранспорт. Иааиуа ашықәс азы Аҩныҵҟатәи аусқәа рминистрра иаиуроуп 50 цыра иҷыдоу атранспорт, иара убас амаҭәатә мазара.Ауалафахәқәа шьҭыхуп 70% процент рыла. «Ари уажәазгьы имаҷуп, аха атәыла анапхгара рымчала иҧшаан. Ари азҵаара иахаҵгылеит Урыстәылатәи ҳҩызцәа. Абри аҩыза аҭагылазаашьа ыҟоуп Аҳәынҭқарратә шәарҭадара амаҵзураҿгьы. Ари аиҿкаара ахыԥша бзиа амоуп, аха уаҟагьы иҟоу ауадаҩрақәа маҷым азы ацхыраара рыҭара ҳаҿуп", - иҳәеит Ахада.
Аҧсны аекономика аҿиара шаҭаху азгәаҭо, Аслан Бжьаниа иҳәеит аинвесторцәа радыҧхьаларазы Гагратәи араион ҿырҧштәыс иҟалар шакәу.Ахада иажәақәа рыла, иаарласны зымҽхак ҭбаау зеиԥш ҟамлац апроект анагӡара шазгәаҭоу Пицунда, уи Гагреи Гәдоуҭеи рраионқәа рыҟны аекономикатә ҿиара анырра ӷәӷәа анаҭоит. "Аха, ас еиҧш иҟоу апроектқәа рынагӡара алыршахоит иҭышәынтәалоу атәылаҟны, еилкаау уи иашьашәалоу аҧҟарақәа ахьыҟоу, ари лассы-лассы ҳазлацәажәо ауп",-иҳәеит иара.
Аслан Бжьаниа иазгәеиҭеит, ҳтәылауаа рыхәҭак, мамзаргьы гәыҧҩык ауаа агәынамӡара шаадырҧшуа атәыла анапхара русура инамаданы. "Атәылауаа рыгхақәа разгәаҭара азин рымоуп, аха зегьы анеиҿурҧшлак ауп иҟоу аҭагылазаашьазы алкаа аҟаҵара анзалыршахо. Иахьатәи анапхгара акыршықәса раахыс еиқәылаз ауадаҩрақәа рыӡбара иаҿуп. Иҟан аамҭақәак, аҭакҧхықәра здыз ауаа ауадаҩрақәа анаҧырҵоз".-иҳәеит Ахада.
Араион актив аизараҟны хазы Аслан Бжьаниа дазааҭгылеит афымцамч азҵаара. Иҳәеит иаарласны Урыстәылатәи Афедерациа аҟынтә ацхыррара шыҟаҵахо.
Аҳәынҭқарра Ахада иазгәеиҭеит, алашара штауару, уи азы ахә ашәара шаҭаху. Ахада игәаанагарала, афымцамч аинвестициа адыҧхьаламзар, уи асистемаҿы еснагь ауадаҩрақәа ҟаларц шалшо.
"Афымцамч ҳамазарц ҳҭахызар, уи ахә ахшәаатәуп. Ари аус аҟны ихадараӡам инвесторс иҟало ҳара даҳтәу, мамзаргьы аҳәаанырцәтәу. Дарбанзаалак ари аус аҟны злагала ҟазҵаз тарифк аҳасабала аҧара иҭахуп, мамзар афымцамчы ауишьҭӡом",-иҳәеит Ахада.
Дазааҭгылеит афымцамч азы амҩатә хсаала азҵаарагьы. Аслан Бжьаниа иҳәеит ҭыҧқәак рҿы афымцалашара арцәара зыхҟьо .Иара иажәақәа рыла, афымцамч аусхк аҟны ашәахтә леишәа рӷәӷәахоит.
Аизара аихшьала ҟаҵо, Ахада Ковид-19 ихадараны иҟоу проблеманы ишыҟоу атәы иҳәеит. Иара убас, Гагреи Гәдоуҭеи рраионқәа рыҟны ипроблеманы ишыҟоу аҧсыҭбарақәа зцу амҩатә машәырқәа.
Иахьа Урыстәыла алкра аганахьала имҩаԥсыуа аусура ҳасаб азуны, аимпорт Аԥсны аҩныҵҟа иҟоу атаури егьырҭ аалыҵқәеи рыла аԥсахра ҳалагар ҟалоит.