АҞӘА, нанҳәа 19 - Sputnik. Азиаԥхьатәи алеопардқәа ҩба, Кәыдри Лабеи, Кавказтәи аҳәырԥсарраҟны иоурышьҭраны иҟоуп нанҳәа 20 рзы Аурыс географиатә еилазаара 175 шықәса ахыҵра аҳаҭыразы, абри атәы аанацҳауеит Урыстәыла Аԥсабара аминистрра асаит.
Уаанӡа Кәыдри Лабеи нхон Кавказ алеопард аиҭарҿиара ацентр аҟны (Шәачатәи амилаҭтә парк аҿы). Уа дара иақәнагаз ахылаԥшра рыман, аԥсабараҟны рхала иҟазаарц азы иазыҟаҵан.
Алеопардқәа аурышьҭуеит аҳәырԥсарра ашьхара иахьаҵанакуа, Ацарҳәа ашьха ашьапаҿы. Аброуп дара ирықәнагахаша афатәгьы ахьырзыԥшаауа. Уаанӡагьы ари аҭыԥ аҿы акәын егьырҭ алеопардқәагьы ахьоурышьҭуаз.
Алеопардқәа аԥсабараҿы рхала иҿио иҟалароуп ари апрограмма хықәкы хадас иамоу.
Азиаԥхьатәи алеопардқәа Урыстәылатәи Афедерациа Ашәҟәы ҟаԥшь иануп актәи акатегориа аҳасабала, уи иқәӡаар рылшоит ҳәа ашәарҭара ауп иаанаго.
2007 шықәсазы Росприроднадзор, Шәачатәи амилаҭтә парк, Кавказтәи аҳәырԥсарра, А.Н. Северцев ихьӡ зху Аекологиеи аеволиуциеи рпроблемақәа ринститут, Уаҩ дызкьымсыц аԥсабара Адунеизегьтәи афонд еилахәны еиҿыркааит азиаԥхьатәи алеопард Кавказ иқәҿиаразы апрограмма.
Уи апрограмма аҳәаақәа ирҭагӡаны зҭагылазаашьа бзиоу, иҿиар зылшо ахкқәа аҳәырԥсарра иларҵоит, урҭ ҿиартә аҭагылазаашьа рзаԥырҵоит, анаҩс аԥсабараҟны ԥырхагада, иашьцыланы инхарц азы.
2016 ԥхынгәымза агәҭаны убас иоушьҭын азиаԥхьатәи алеопардқәа хԥа - Викториа, Килли, Ахәын.
2017 шықәса абҵарамзазы Гәдоуҭа араион Лыхны ақыҭа анхаҩы Викториа акра илшеит, уи инхамҩаҿы акәтқәа агалон. Анаҩс иара Кавказтәи аҳәырԥсаррахь ииаган, уа 2018 шықәса ажьырныҳәамзазы иԥсны ирбеит.
АҞӘА, цәыббра 29 – Sputnik. Урыстәыла Аҳәынҭқарратә Дума Ашьха Ҟарабах азы ааԥхьарыла ақәҵара аднакылеит ҳәа аанацҳауеит РИА Новости.
"Аҳәынҭқарратә Дума ааԥхьара ҟанаҵоит амца аанкылазарц ԥхьаҟазы иҟалар зылшо аԥсыҭбарақәа алмыршахарц, арегион аҿы мҽхакыҭбаалатәи аибашьра ҟамларазы. Аҳәынҭқарратә Дума адепутатцәа аганқәа рахь ааԥхьара ҟарҵоит аиҿцәажәаратә процесс иазыхынҳәырц, аҭагылазаашьа аҭышәныртәаларазы абжьаҟазара иазыхиоуп", - аҳәоит аҳәамҭаҿы.
Адепутатцәа рааԥхьараҿы агәҭынчымра аадырԥшуеит Ашьха-Ҟарабахтә еимакы азонаҿы иаалырҟьаны аибарххара аҭыԥ ахьаиуз азы, ацәшәара рымоуп аԥсыҭбарақәа ҟалоит ҳәа, амч ахархәара иақәыӡбоит.
"Ақәҵара бжьеицҿакрыла ирыдыркылеит. Леонид Иван-иԥа (Калашников, ИАР атәылақәа рзы аилак аиҳабы), ҳшәыҳәоит Ермантәылеи Азербаиџьани рпарламентқәа рҟынтәи ҳколлегацәа ҳаӡбамҭа дшәырдырырц, инаҵшьны иазгәашәҭарц ҳара иарбанызаалак аимак адипломатиатә мҩала аҭыԥ ақәҵара ҳшадгылаҩцәоу", - иҳәеит Аҳәынҭдума ахантәаҩы Виачеслав Володин апленартә еилатәараҿы.
Цәыббра 27 ашьыжь Азербаиџьан Атәылахьчара аминистрра аҳәамҭа ҟанаҵеит Ермантәыла Арбџьармчқәа Ҟарабах аинырратә цәаҳәала иҟоу анхарҭақәа ирылахысит ҳәа. Дара урҭ адыррақәа рыла, атәылауаа рыбжьара иҭахаз ыҟоуп. Ермантәыла Арбџьармчқәа ишырҳәаз ала, Ҟарабах "аҳауантәи аракетақәа рыла иажәлеит". Ереван ирҳәеит Бақәа "ҳажәло иалагеит" ҳәа, ҟарабахтәи ахырхарҭала. Иазхаҵам Ашьха-Ҟарабахтәи Ареспубликаҿы адырра ҟарҵеит, артиллериала ишреихсыз аҭынч уааԥсыра рынхарҭақәа, аҳҭнықалақь Степанакертгьы уахь иналаҵаны. Аиҳабыра ауааԥсыра рахь ааԥхьара ҟанаҵеит рҽыԥхьаркырц, уи ашьҭахь Ҟарабах аибашьратә ҭагылазаашьеи амобилизациеи рыларҳәеит. Аибашьратә ҭагылазаашьеи амобилизациеи рыларҳәеит иара убас Ермантәылагьы. Бақәа акәзар, амобилизациа аҭахны иҟам рҳәеит, ҳар зегь рыла еиқәшәоуп ҳәа.
Азербаиџьан ахада Ильхам Алиев ареспублика ақалақьқәаки арегионқәаки рҿы арратә ҭагылазаашьеи ареспубликаҿы акоменданттә сааҭи шалагалоу атәы иҳәеит. Иара убасгьы ахәҭаклатәи амобилизациа рылеиҳәеит.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
Аԥсны аказақцәеи Аурыс уаԥшьи Ҟарабахтәи аимак аганқәа еиҿцәажәарц иаарыԥхьеит
АҞӘА, цәыббра 28 – Sputnik. Ииасыз амши аҵхи рзы Краснодартәи атәылаҿацә аҿы 96 COVID-19 хҭыс азгәаҭан ҳәа аанацҳауеит Ҟәыбан ахадара асаит.
"Краснодар 41-ы чмазцәахеит, Новороссииск – 13, Шәача – 6, Еисктәи араион - 5, Белореченск - 3, Геленџьик – 3, Гориачи Клиуч - 3, Тҟәаԥси Крыловсктәи араионқәа рҿы хҩык-хҩык. Ҩыџьа-ҩыџьа чмазцәоуп: Новопокровск, Каневск, Крымск, Северск, Абинск араионқәа рҿы, аӡәаӡәа: Славианск, Усть-Лабинск, Красноармеиск, Тихорецк, Тимашевск араионқәа рҿы", - аҳәоит адырраҭараҿы.
Иахьазы Ҟәыбан ачымазара рыхьхьеит – 13790-ҩык, 1043-ҩык хәыҷқәоуп. Ргәы бзиахахьеит - 10443 пациент, 273-ҩык рыԥсҭазаара иалҵит.
Иахьынхо аҭыԥ ала аполиклиникақәа рҿы ирхылаԥшуеит 5235-ҩык.
Акоронавирус иадҳәалоу аҵыхәтәантәи ажәабжьқәа шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
"Ҳара зегьы Тҟәарчал ҳаҟан, сентиабр 30 шааигәахоз агәра ҳгахьан, аҵыхәтәантәи астратегиатә жәалырақәа ҳгәыӷрақәа зегьы рыдҳәалан. Сентиабр 16 инаркны есыҽны ахәышәтәырҭаҿы ҳгылан, избанзар ҳаҷкәынцәа зегьы аӡәаӡәала иԥсны иааргон. Уажәы-уажә иҟаларызеишь ҳәа ҳгәы хыҭхыҭуан, аиааира агәра шаҳгозгьы, ҳҵәыуо ҳгылан. Аҵыхәтәантәи ажәыларақәа убысҟак шьала икәабан, ҳгәырӷьарызу, ҳҵәыуарызу ҳзымдыруа. Ҳалаӷырӡи ҳаччаԥшьи еилаҭәо иҟаз мшқәан, еиҳарак аҵыхәтәантәи ахымш, цәыббра 27 инаркны 30-нӡа", - ҳәа еиҭалҳәеит Ажьиԥҳа.
Иаҳа инеиҵыху аиҿцәажәара шәазыӡырҩыр шәылшоит арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит: