АҞӘА, цәыббра 10 – Sputnik, Асмаҭ Ҵәыџьԥҳа. Жәларбжьаратәи аизыҟазаашьақәа Москватәи аҳәынҭқарратә институт, аполитологиа акафедра апрофессор Андраник Миграниани ААУ астудентцәеи арҵаҩцәеи реиԥылара мҩаԥысит цәыббра 9 азы.
Аиԥылара аҳәаақәа ирҭагӡаны аҭоурыхдырыҩ далацәажәеит жәларбжьаратәи аизыҟазаашьақәа рҟны Аԥсны инанагӡо ароль, атәыла аҿиара аԥеиԥшқәеи ауадаҩрақәеи ртәы.
Миграниан игәаанагарала Аԥсны ахьыԥшымра аиуреи амилаҭтә ҳәынҭқарра ашьақәыргылареи афантастикатә ҟазшьа рымоуп. Аха убри аан, аамаҭқәак раԥхьа аҿиара иалагаз атәылақәа зегь реиԥш Аԥснгьы ахатә уадаҩрақәа амоуп.
"Аҳәынҭқарра ашьақәгылара ауадаҩрақәа азыӡбаӡом. Урҭ еиҳагьы ирацәахоит. Аполитикатә культура аҟамзаара иахҟьаны ицәырҵуеит аҩнуҵҟатәи аимакқәа, иарбан уара узҵахазаалак аҟны аӷа изы иааирахоит. Сгәы иаанагоит Аԥсны аполитикатә культура аҭыԥ амоуп ҳәа аха уи рҿиалатәуп. Атәыла ахадацәа уи аус нап шадыркыло алоуп ԥхьаҟагьы аҿиара шаиуа", - иҳәеит иара.
Азал аҟынтәи иоуз азҵаара "Иҟалар алшома Урыстәылеи Қырҭтәылеи реизааигәара?" Миграниан иҟалом ҳәа ахиҳәааит.
"Қырҭтәыла агәра угартә еиԥш аҟалара залшом. Урыстәылазы ипатударахоит Аԥсны азхаҵара мап ацәкра. Ԥхьаҟа арҭ атәылақәа реизыҟазаашьа еиӷьхаргьы Аԥсны Қырҭтәыла иахәҭакны аҟаҵара залшом", - иҳәеит иара.
Миграниан дахцәажәеит Қырҭтәылеи ЕААи реизыҟазаашьагьы.
"Қырҭтәылаа агәаанагара рымоуп америкаа дара рыда ԥсыхәа рымамшәа. 2008 шықәса иаҳнарбеит аӡәгьы дара рзы ар раашьҭра ргәы ишҭам. Қырҭтәыла ишаҭаху иҟаларц азы Урыстәыла уабашьыроуп. Уи аӡәгьы игәы иҭам", - ҳәа иҳәеит иара.
Жәларбжьаратәи аизыҟазаашьақәа Москватәи аҳәынҭқарратә институт, аполитологиа акафедра апрофессор Андраник Миграниан 2019 шықәсазы Аԥснытәи Аҳәынҭқарратә университет ҳаҭыр зқәу адоктор ҳәа ахьӡ ихҵан. А-90-тәи ашықәсқәа раан Миграниан аҳәамҭа ҟаиҵеит Урыстәыла Аԥсны азхаҵара дшадгылаҩ.
АҞӘА, цәыббра 25 – Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 азы атестқәа арҭеит 370-ҩык Аԥсны ауааԥсыра, урҭ рахьтә 88-ҩык рцәа акоронавирус шалаз аадырԥшит.
Урыстәылатәи арратә госпиталь аҟны акоронавирус злаз ҩыџьа апациентцәа рыԥсҭазаара иалҵит: 1958 шықәсазы ииз ахаҵеи 1936 шықәсазы ииз аԥҳәыси.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 42-а, рҭагылазаашьа бааԥсуп ааҩык, ибжьаратәуп - 28-ҩык. Аҟәатәи аинфекциатә хәшәтәырҭаҿы ирхәышәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 28-ҩык, урҭ рахьтә ааҩык апациентцәа рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәышәтәуеит 9-ҩык, Гагратәи ахәышәтәырҭаҿы - 15-ҩык, урҭ рахьтә хҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Тҟәарчалтәи ахәышәтәырҭаҿы - 8-ҩык апациентцәа. Аҟәа иҟоу амобилтә госпиталь аҿы - 64-ҩык апациентцәа, жәаҩык рҭагылазаашьа хьанҭоуп.
Аоперативтә штаб аҳәара ҟанаҵоит ауааԥсыра аҿкы рхы ацәырхьчаларц.
Акоронавирус иадҳәалоу ажәабжьқәа шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
Ажьицәа-абџьарҟаҵаҩцәа рфестиваль Аԥсны раԥхьаӡа акәны еиҿыркааит. Уи цәыббра 24-26 рзы имҩаԥыслоит аетнопарк "Аԥсны" аҿы. Уи рхы аладырхәырц иааит аҭыԥантәиқәа рыдагьы, Иакутиа, Брест, Белгород, Маиҟәаԥ ақалақьқәа рҟынтәи аҟазацәагьы.
Хымш ирылагӡаны ажьицәа аиха дырҭәалоит, дамасктәии амоизака иаҩызоуи аџыр ҟарҵалоит, аԥсуа ҳәызбақәа, аҿыбџьар, ахҿақәа. Урҭ зегьы реиҳарак излырхуа Бырзышьха иҵхны илбааргаз 300 килограмм иҟоу аихамаден ауп.
Амаден аихамаҭәа алырхырц азы идыргылеит аихаӡырҭақәа ҩба, 1200 градус рҟынӡа ашоура ҭарҵоит.
Аҟазацәа рус арманшәаларазы ишьақәдыргылеит афрынақәа жәаба рҟынӡа, урҭ рахьтә ҩба уаанӡа ҳабацәа ишыҟарҵалоз еиԥш ахәы зқәу ацәала аҳауа ҭадыршәшәоит. Егьырҭ рҿы амца агаз ала ма афымцала аҳауа ҭадыршәшәоит.
Афестиваль аҟны зегь реиҳа азҿлымҳара зырҭаз аԥсуа ҳәызба акәхеит. Аҟазауаа шьоукы ргәы иҭоуп арҭ хымш рыҩнуҵҟа ҩба-ҩба, иара инеиҳангьы абџьарҿқәеи, иара убас итрадициатәу аԥсуа хҿақәеи рыҟаҵара.
Афестиваль аҟынтәи афотосахьақәа шәрыхәаԥшыр ҟалоит абра>>