Сырма Ашәԥҳа, Sputnik
Шьамтәылатәи Арабтә Республикаҿы инхо Кавказ ажәларқәа рхаҭарнакцәа рахьтә иҟоуп зыхьӡ нагоу, иахьиз аҳәынҭқарраҿы зышьҭамҭа нзыжьхьоу ауаа. Урҭ изланхо атәым милаҭ аҟны пату рықәуп, ражәа иазыӡырҩуеит. Шықәсқәак раԥхьа Шьамтәылаҟа сныҟәарақәа раан ирацәаҩуп ус еиԥш сзықәшәаз еиуеиԥшым аусхкқәа знапы рылакыз ауаа. Урҭ рахьтә иҟоуп Аԥсныҟа нхара ҳәа иаақәаз.
Шьамтәыла инхоз, хылҵшьҭрала иедыгьу Диаб Чаҭау (иарабжәла Хадид) ҩыџьа иԥҳацәеи иԥшәмаԥҳәыс Агрԥҳа Ҳанадии шықәсқәак ҵуеит Аԥсныҟа наунагӡа нхара иааижьҭеи. Иара занааҭла ахаԥыц ҳақьым-техникуп. Дамасктәи амедицинатә факультет далгахьеит, акыр шықәса изаанаҭ ала аус иуан Шьамтәыла. Иус ара дахьааизгьы зымҩа инимыжьит, Дранда аҳаблан, ҳџьынџьуаа ахьынхо аҩнеихагыла азааигәара ахаԥыцҟаҵарҭа аартны имоуп.
"Сара Аԥсныҟа раԥхьаӡа акәны санаа, исымбац дгьылк, исзымдыруа ауаа рахь сааит ҳәа смыԥхьаӡаӡеит. Избанзар убас еиԥш ҳрыдыркылеит аҳаиртә баӷәаза ҳанылбаа инаркны иаҳԥылаз ауаа, анаҩсгьы ҳҳәынҭқарра иаҳнаҭаз ахаҵгылара ахә ҳаракны иаҳшьоит. Шьамтәылантәи иааз ҳџьынџьуаа аӡәырҩы реиԥш, сҭаацәеи сареи ҳзы Гәылрыԥшь араион Агәыӡера аҳаблан игылоу аҩнеихагылаҿы ауадақәа ҳарҭеит, ҳанхоит-ҳанҵуеит, ҳауаажәлар ҳрылагылоуп, ҳнапаҟынтә иааиуа ҟаҳҵоит", - иҳәеит Диаб Чаҭау.
Диаб Чаҭау аурысшәа цәгьамкәа иҳәоит, аԥсышәалагьы ажәақәак налаиҵоит. Сҭырџьманҭыԥҳа Хажар Лышәԥҳа илыбзоураны ҳаиҿцәажәара нарҭбааны ихаҳарҭәаауан.
"Сара сҭаацәа Голантәи аҳаракырақәа рҟны Барека ҳәа изышьҭаз ақыҭаҿы инхон. Уаҟа еиҳараҩык инхо адыгақәоуп. Аԥсуаа рацәаҩны иахьынхо қыҭоуп Мумсиа, араб бызшәала иаҳҳәозар, Альгасаниа ҳәа иашьҭоуп. Аԥсуааи адыгақәеи ҭоурыхк, культурак ҳаиднакылоит. Шьамтәыла инхо Кавказаа ҳахьеизоз акультуратә центрқәа ҳаман, ҳбызшәа мыӡразы ашколқәа аус руан, ҳҿар рқьабзқәа ирықәныҟәаларц хықәкыс иҟаҵаны аҭоурыхтә ҵакы змаз аусқәа еиҿаҳкаауан. Аха Шьамтәыла излагаз аибашьра ҩаԥхьа ҳԥыххааса ҳақәнаҵеит", - иҳәеит Диаб Чаҭау.
Абар уажәшьҭа жәшықәса инарзынаԥшуеит Диаб Чаҭау Аԥсны иԥсҭазаара мҩасуеижьҭеи. Иԥҳацәа ракәзар еизҳаит, иреиҳау аҵараиурҭақәа ирылгахьеит. Руаӡәк, Алаа захьӡу, ааигәа аҭаацәара далалеит, лыԥшәма Нарҭ Ҳабашь (иарабжәла Саид) Шьамтәылантәи иааз едыгьуп, рҩыџьагьы араҟа аус руеит. Егьи иԥҳа Афра афилологиатә факультет англыз бызшәа аҟәша далгахьеит, лҵара аизырҳаразы Катартәи аҳәынтқарраҿы амагистратура дҭалеит, ари аус аҟны Аԥсны аҳәынҭқаара адгылара лнаҭеит. Ҩышықәса рнаҩс, лҵара аныхлыркәшалак, Аԥсныҟа деиҭахынҳәуеит. Абас ихшара дрызгәыдууны рыӡбахә ҳзеиҭеиҳәеит раб.
Диаб Чаҭау Аԥсны даара тәыла ԥшӡоуп иҳәоит, аха иҭацәу адгьылқәа рацәоуп, иҭахуп ауаа рыла ихаҭәааны иҟазарц.
"Сара даара сгәы аздууп Аԥсныдгьыл аҿы сахьынхо, Аԥсны атәылауаҩшәҟәы ахьсымоу акыр сеигәырӷьоит, сара сзы уи ҭоурыхтә хҭысны сахәаԥшуеит. Ҳарҭ Кавказ ажәларқәа ҳзықәшәахьоу шьарда ирацәоуп, адунеи еиуеиԥшым атәылақәа рҿы шаҟаџьара ҳалаԥсоу жәдыруеит. Ҳахьыҟазаалакгьы, ҳазланхо атәымжәлар пату ҳақәырҵоит, избанзар, зегь раԥхьа иргыланы, ҳагәра ргоит, ауаҩы дшаҳамҭиуа рдыруеит", - ҳәа азгәеиҭеит Диаб Чаҭау.
Шьамтәыла инхо Кавказаа, еснагь рҭоурыхтә ԥсадгьыл ахь рхы хан, аха ус имариамызт рыгәҭакы анагӡара. Уи ус шакәу азгәарҭоит хаҭала сара сзыҿцәажәахьоу зегьы. Ахҵәара ажәа аҵакы ӷәӷәоуп, убас еиԥш ихьанҭоуп ахырҵәарагьы. Аха ауаҩытәыҩса дзықәшәо зегьы ихы анираалар ауп, уаҳа имч хом ҳазшаз иҿаԥхьа.
"Сара сабду иаб 11 шықәса ракәын ихыҵуаз Нхыҵ-Кавказынтә иԥсадгьыл данахгаз, ари ахҭыс ҟалеит 1860 шықәса рзы. Убри инаркны атәым дгьыл аҿы имҩасуан рыԥсҭазаара, рхылҵ-рԥылҵ Анцәа иџьшьаны ҳдацқәа рыԥсы аҭаҵара ҳҽазаҳшәоит ҳџьынџь дгьылқәа рҿы. Дара гәыҵхас ирымаз ҳара инаҳагӡарц ҳашьҭоуп, аамҭақәагьы есааира рҽырыԥсахуеит. Араб культура зынӡа даҽа культуроуп, ҳара ҳҵасқәа реиԥш иаартым, иаркуп", - дҳацәажәон Диаб Чаҭау.
Диаб Чаҭау игәы иаланы иҳәон абызшәазы ԥынгыла имамзар еиҭеиҳәашаз акыр ишырацәаз. Кавказаа рҭоурых, рлахьынҵа ашәҟәыбӷьыцқәа иагьрынӡалом. Ҳаиҿцәажәара ахыркәшамҭазы Аԥсны дызлатәылауаҩу ала ипаспорт аацәырганы иаҳирбеит, иажәаҳәагьы инациҵеит: "Шьамтәылантәи арахь ҳанаауаз ҳҵәыуо амҩа ҳақәлеит, Аԥсны ҳахьааиз убриаҟараҵәҟьагьы ҳгәырӷьоит, избанзар ԥшәымацәаҵас ҳхы ҳбоит, уи зыбзоуроу шьак-дак еицалҵыз ҳауаажәлар шәоуп", - абас еиԥш ихәыцрақәа ҳацеиҩишеит Диаб Чаҭау.
Диаб Чаҭау иԥҳацәеи сареи ҳшеибадыруаз аниасҳәа, иаразнак Аԥсны иҟаз Афра аҭел дылзасит, илеиҳәеит сышрысасыз. Лара аусура дыҟан, илҭаххеит ҳаибабарц, аха уи даҽа аамҭак азалаҳхит, уи аҽны иҵегьы сызҭаашаз аҭаацәарақәа ыҟан, урҭ рахь сымҩахыҵыр акәын. Анаҩстәи сныҟәарақәа рылҵшәа шәеилсыркаауеит егьырҭ санҵамҭақәа рҟны.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
Сырма Ашәԥҳа, Sputnik
Ҭырқəтəыла, Белеџьықь иаҵанакуа Сарынч ақыҭаҿы инхон забдуцəа рџьынџь ахь ихынҳəыз Ҳақан Папба иеиҳабацəа. Ҳақан иабшьҭра Ҭырқəтəыла даара зыхьӡ нагаз уаан. Дара усҟантəи аамҭазы Ҭырқəтəылатəи аҳəынҭқарра напхгара азҭоз Қьемал-Мысҭафа Аҭаҭиурк идгылаҩцəан, ихьӡ зху амедалқəагьы ранашьан, ражəа акрыԥхылнадон, иуаа нагақəан.
"Сара сабдуцəа Аԥсны Ҵабал иҭыҵқəаз иреиуоуп. Изларҳəо ала, Аԥснынтə усҟан Папбақəа Ҭырқəтəылаҟа ирыцыхҵəаз аԥсуаа рхыԥхьаӡара 500-ҩык инареиҳауп. Усҟан ақыҭа ахьӡ азҭазгьы ишьақəзыргылазгьы сара сабду иаб иоуп. Иара Сулеиман ихьӡын, 123 шықəса ниҵит, даара дшəарыцаҩ бзиан, зхымҭа камшəақəоз дреиуан", - ҳəа ажəабжьҳəара дналагеит Ҳақан Папба.
Ҳақан Папба ихаҭа диит Анкара ақалақь аҿы. Иаб Гази Папба иусура аганахьала иқыҭа ааныжьны уахь диасыр акəхеит. Ҳақан иан Арӡынԥҳауп, Леман лыхьӡуп, лыԥшəмеи лареи аҵарадырра ҳаракы змоу ахшара рацəа рааӡеит.
"Ҳара ҳҭаацəара дууп, фҩык аишьцəеи хҩык аиҳəшьцəеи ҳаҟоуп, хашьцəа руаӡəк дҳаԥхахьеит. Ҳани ҳаби аҵарақəа ҳдырҵеит, еиуеиԥшым азаанаҭқəа ҳнапы рылакуп, иҟоуп азиндырратə усбарҭаҿы аус зуа, аҳақьым изаанаҭ змоу, аекономика аус иаҿу уҳəа. Саҳəшьцəа руаӡəк Англиа дынхоит, уаҟа аҭаацəара далоуп, лыԥшəма дҟабардоуп. Саб иԥсҭазаара далҵхьеит, сан лыԥсы ҭоуп, лықəрагьы такəы инаскьахьеит", - дҳацəажəон ҳџьынџьуаҩ.
Ҳақан Папба занааҭла механик-нџьныруп, абар уажəшьҭа шықəсқəак инарзынаԥшуеит Очамчыра ақалақь арацəа аус ахьадыруло афирмаҿы аус иуеижьҭеи.
"Сара зныкгьы сгəы меиҭасӡац Аԥсныҟа сахьааз. Сыззыԥшыз ари ахҭыс ҟалеит 2013 шықəса рзы. Ҩыџьа арԥарцəа сымоуп, руаӡəк Аҟəатəи аҩбатəи ашкол далгахьеит, Аԥснытəи аҳəынҭқарратə университет жəларбжьаратəи аизыҟазаашьақəа рҿы аҵара иҵоит, аиҵбы макьана ашкол дҭоуп, аабатəи акласс аҿы аҵара иҵоит. Аолимпиадақəа рҿы изныкымкəа аԥхьахəқəа игахьеит сԥа еиҳабы, даара сгəы еизнарҳауеит уи", - ҳəа азгəеиҭоит Ҳақан Папба.
Ҳақан Папба иԥшəмаԥҳəыс Ҟрымтəуп, ҭаҭар ҭыԥҳауп, аԥсуара аҵасқəа бзиа ибаны издызкылаз ԥҳəызбоуп, ԥсыуа ҭацак ишлықəнаго еиԥш лхы мҩаԥылгоит. Лысасдкылара зеиԥшраз иаразнак избарҭахеит уи аҽны дара ахьынхоз Маҷара аҳабла санаҭаа, лхы-лҿы еихаччо лчеиџьыка лнапы иқəыргыланы данысԥыла.
"Сара шьала-дала сшаԥсыуаз еиҳагьы агəра згеит сыԥсадгьыл ахь санаа амш инаркны. Саб иан Фаҳриа лыхьӡын, Беиаԥҳан. Сан лан Кəыџԥҳан, Хьымараса лыхьӡын. Урҭ рхаан иҟаз аамҭа даҽа аамҭан, хааралеи бзиабаралеи еибаркын, ргəы-рыԥсы иахылҵуаз раԥсшəа агьама хазын, урҭ аамҭақəа цəгьа ихьаазгоит. Ихьаазгоит иара убас сгəы ишаҭаху еиԥш аԥсышəала сахьзымцəажəо, избанзар ақалақь ду аҿы исызҳауан, рацəак аԥсшəа ахьумаҳауаз", - иҳəеит Ҳақан Папба.
Ҳџьынџьуаҩ Ҳақан Папба акыр дазгəыдуны иазгəеиҭеит ишьыжьшара Аԥсынтəыла иахьалаго, ихəларагьы убас. Адоуҳамч ду инаҭоит Ҵабал ашьхақəа дырҿаԥшуа дахьынхо.
"Сыԥсадгьыл аҿоуп сыԥсы ахьҭоу, суаҩынаӡаны схы ахьызбо. Сара сусура аганахьала атəым тəылақəа рҿы аус зухьеит, атəым милаҭ срыланхахьеит. Узбекисҭан 23 шықəса сыҟан, убас еиԥш Ҟазахсҭангьы. Ашьыжьтəи аҳауа араҟа даҽакуп. Хəыцрашəкы санеимарымкуа ыҟаӡам. Зны-зынла сыхшыҩ аҟны иааиуа асахьақəа лабҿабоушəа исыдыскылоит. Издыруада сандуцəа сабдуцəа абни аҭыԥ аҿы инхозҭгьы, издыруада урҭ рыҽқəа ирықəтəаны абнаҟа имҩасуазҭгьы, издыруада рмаҵураҭаҭыԥ абнаҟа иҟазҭгьы, рылҩаҵə уантəи иҩеиуазҭгьы, издыруада?.." - игəҭахəыцрақəа ҳацеиҩишон Ҳақан Папба.
Иара зегь раԥхьа иргыланы иҭахуп ихшара ԥсыуа ҵасла иааӡазарц, рхатəы бызшəа рдыруазарц, араҟа рышьаҭа еиздырҳарц. Убри аҟынтə иазиӡбеит наӡаӡа иԥсадгьыл ахь иҭаацəа иманы даарц, иагьыҟаиҵеит. Дынхоит Гəылрыԥшь араион Маҷара аҳаблан, ҳҳəынҭқарра ахарџь ала ҷыдала ҳџьынџьуаа рзы идыргылаз анхарҭаҩнқəа руак аҿы.
Ҳазҭагылоу аамҭазы Гəылрыԥшь араион аҿы иҟоуп ф-ҳаблак ҳџьынџьуаа хьынхо, иааидкыланы дара 360 ҭӡы ыҟоуп. Маҷара аҳаблан акəзар, иҟоу аҩнқəа инарҷыданы, даҽа хыҩнык рыргылара иаҿуп, 150-ҭӡы ҳџьынџьуаа ахьынхаша. Уажəазы Маҷара иҟоу анхарҭа ҩнқəа рҿы 55 ҭӡы ыҟоуп.
"Сашьцəеи сареи ҳаибадырит, аибабара ҳабжьоуп. Ҳабдуцəа ирыхҭысыз шьарда ыҟоуп, иаҳдыруа аасҭа иаҳзымдыруа еиҳауп. Аҭоурых дыртəуп, иҭҵаалатəуп, уи уаҵəтəи ҳара ҳԥеиԥш ауп", - ҳəа азгəеиҭеит Ҳақан Папба ҳаиҿцəажəараҟны.
Аҳəаанырцə инхо ҳџьынџьуаа рзы Ҳақан Папба ииҳəо акоуп - зегь раԥхьаӡа иргыланы ирымазароуп агəаԥхара, анаҩс ицəырҵуа азҵаарақəа рыӡбара еиҳа имариоуп. Аԥсныдгьыл знык зшьапы ықəзыргылаз, знык араҟа аӡы иаҿыхəаз наӡаӡа датəнатəуеит, уи ус шакəу агəра игоит ҳџьынџьуаҩ Ҳақан Папба.
Сырма Ашәԥҳа, Sputnik
Шықəсқəак раԥхьа Шьамтəылантəи зҭоурыхтə ԥсадгьыл ахь ихынҳəыз ҳџьынџьуаа рхыԥхьаӡараҿы иҟоуп Маха Кəыџба лҭаацəа. Лыԥшəма шаԥсыӷуп, Маруан Ҳаӷбаџь-Сафарбеқь. Дара ҩыџьа ахшара рымоуп.
Зыӡбахə сымоу аҭаацəеи сареи ҳаибадырра џьашьатəшəа иҟалеит. Уи аҽны Маҷара аҳаблаҿы инхо ҳџьынџьуаа снарыҿцəажəарц сцеит. Урҭ рахьтə иҟан издырқəоз, иҟан ҿыц сзабадырқəаз. Адəаҿы ҳаидгыланы аицəажəара ҳшаҿыз, ҩыџьа аҷкəынцəа хəыҷқəа наҳавсит, нас иааҭгыланы иҳахəаԥшуа иалагеит.
"Шəызусҭцəада шəара?" - сҳəан снаразҵааит.
"Сара Шьамтəылантəи сааит,-иҳəеит руаӡəк, егьи: - Нхыҵ-Кавказынтə", -иҳəеит.
Шьамтəылатəи ҳаԥсуа ҳəыҷы иҩыза қəрала маҷк диеиҳабын, "аҩныҟа ҳара ҳахь шəымнеиӡои, аҩны сани саҳəшьеи ыҟоуп" иҳəеит урыс бызшəала. Саргьы ажəа исҭеит рыҩныҟа ҳамҩахымҵкəа сшымгьежьуаз. "Ус акəзар араҟа сышəзыԥшуеит", - иҳəан, иикыз ицыгə хəыҷы аауишьҭын, сааигəара дааины даагылт.
Адəаҿы сусқəа санрылга, аҷқəын хəыҷы снаицны иҩныҟа сынхалеит. Ашə снасит, аԥшəмаԥҳəыс Маха дҿаԥха-ҿаччо дааҳԥылеит. Заа сзабадырхьаз лԥа хəыҷы иналеиҳəеит сызусҭаз, нас иаразнак дыҩны изыԥшыз иҩыза хəыҷы иахь дылбааит. Аԥсшəақəа анааибаҳҳəа, ҳаиҿцəажəарагьы ҳналагеит. Лара лгəы иаланы иазгəалҭеит лхатəы бызшəала дахьзымцəажəо, аха аҵара дшаҿу.
"Шьамтəыла аԥсуаа рацəаҩны иахьынхоз Берҳаџьам ақыҭаҿы инхон сара сҭаацəа. Аибашьра иахҟьаны ҳаҩнқəа зегьы ҟəыбаса еилажьуп. Аԥсныҟа ҳанаауаз иаҳшəыз ҳцəамаҭəа ада аҩны акагьы ҳзалымгаӡеит. Сара сан Мазоҳ Асрие дедыгьын, араб бызшəа инаваргыланы ҳаҩнаҭаҟны иаҳҳəоз аедыгь бызшəа акəын, убри аҟынтə саԥсшəа хьысҳауп", - лҳəеит Маха.
Маха Кəыџба ҟазшьала даара иҭынчу, згəы ҭбаау, агəлара-азлара пату зқəу ԥҳəызбоуп. Аҩнтəи аусқəа акыр игəцаракны, лыхшара рнапы рыдкыланы дынхоит лыԥсадгьыл аҿы.
"Иҟалап, Аԥсныҟа ҳаара аибашьра иахҟьазар. Знык ҳаԥсадгьыл ҳшьапы анықəҳаргыла нахыс уажəаԥхьа абра ҳашԥанымхоз ҳəа хəыцра жəпакы сызцəырҵуа иалагеит. Аԥсадгьыл змам ауаҩы дхəаҽуп, уи еиҳагьы ианеилыскааз уажəоуп. Ҳазҭагылоу аамҭазы сҭаацəеи сареи ҳгəырӷьаҵəа ҳанхоит, ҳанаауаз икаҳҭəаз алаӷырӡ наунагӡа ҳахəаҽуаз џьысшьон, аха ус акəымхеит", - ҳəа азгəалҭоит ҳџьынџьуаҩ.
Маҷара аҳаблаҿы Маха Кəыџба лҭаацəеи лареи нхарҭа ҭыԥла реиқəыршəара ахахьы иагеит ҳџьынџьуаа рыԥсадгьыл ахь рырхынҳəразы Аҳəынҭқарратə еилакы.
"Ауаҩы ауаҩы изы дыхəшəуп. Ҳаԥсадгьыл аҿы инхо ҳауаажəлар убриаҟара ԥхаррала иаҳԥылеит, ҳхьаақəа зегьы ҳхадыршҭит. Ҳаигəылара бзиоуп, ҳаихаҵгылоит, досу излаҳалшо ала аус ҳуеит. Схəыҷқəа духеит, исыцхраауеит, аӡӷаб еиҳабы Ламар 14 шықəса лхыҵуеит, аҷкəын Омар 3-тəи акласс аҿы аҵара иҵоит, Аҟəатəи ашкол интернат дҭоуп", - лҳəеит Маха, аратəи рыԥсҭазаара дахцəажəауа.
Ииашаҵəҟьаны, Махеи сареи ҳаиҿцəажəара ҭырџьманра азызуаз лыԥҳа еиҳабы лакəын. Атəым бызшəақəа акыр дрызҟазоуп, лхатəы бызшəа акəзар, хымԥада аҭыԥ ҷыда ааннакылоит, есааира ицқьаны илҵарц дацклаԥшуеит. Аҩнаҭа аԥшəма иакəзар, аҽны дсықəымшəеит, аусура дыҟан.
"Ҳара Шьамтəыла ҳанынхоз иҟалап ҳаиҳабацəа ирхыргаз аҭоурых уиаҟара хырҩа аҳамҭозҭгьы. Уажəы уи акыр хьаас иҳамоуп, абазақəа ҳəа иҳашьҭан уаҟа зегьы. Уимоу, "Абаза" рыхьӡырҵон ииуаз асабицəагьы. Убриала атəым милаҭ ҳрылаӡҩарц ҳҭахымызт", - ҳəа азгəалҭеит Маха Кəыџба.
Маха Кəыџба дахьиз аҭаацəараҿы ахшара рацəа ирызҳауан. Быжьҩык аиҳəшьцəеи иашьаки ыҟан. Аԥсҭазаара убас еиԥш иҳəаақəнаҵеит, рызегьы атəым ҳəынҭқаррақəа рҿы инхоит. Иаҳҳəозар: Италиа, Германиа, Ҭырқəтəыла, Шьамтəыла. Урҭ зегьы иахьа излеигəныҩуа аҭелтə еимадара алоуп. Маха Кəыџба лоуп разҟыс изауз лабдуцəа рџьынџь ахь ахынҳəра. Агəыӷра лымоуп лаҳəшьцəеи лашьеи Аԥсныҟа иаартə еиԥш аҭагылазаашьа роуп ҳəа, насгьы урҭ рахьтə аӡəы идамхаргьы араҟа дынхартə-дынҵыртə дҟалап ҳəа.
Маха ажəа сылҭеит лхатəы бызшəа бзианы ишылҵалак лыгəҭахəыцрақəа еиҳа инарҭбааны исзеиҭалҳəарц. Аха, урҭ зегьы еидкыланы ирхылҵуа акоуп: "Аԥсны - сара сыгəҭыхоуп, сгəырӷьароуп, схьаауп, слахьынҵоуп", - лҳəеит.
Уи аҽны имҩаԥызгаз аиҿцəажəарақəа ирхылҵыз аԥхарра акыраамҭа исыцуп. Ҩаԥхьа ҳџьынџьуаа рҭоурых зҳəо адаҟьақəа ҿыц еихсыршəшəаанӡа. Маха Кəыџба лҭаацəеи лареи ирзеиӷьаҳшьоит аихьӡарақəа, рыԥсадгьыл аҟны аиҵыҵра, аизҳазыӷьара!
"Алакәымҳара ашкол аҟны аусурақәа мҩаԥгатәны иҟоуижьҭеи акыр шықәса ҵуеит. Иҳәынҭқарратәым аиҿкаара ацхыраарала ахыб ԥсахуп, аиҭашьақәыргыларатә усурақәа мҩаԥысуеит ахыбра аҩныҵҟагьы. Быжь-километрак инацны амҩа аҟаҵара азгәаҭоуп Аберқыҭеи Алакәымҳареи рыбжьара, машьынала амҩасра уадаҩуп", - иҳәеит Емырхәба.
Шәазыӡырҩа аудио. Иаҳа инеиҵыху анҵамҭа шәаҳар шәылшоит арадио Sputnik аефир аҟны.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит: