Шьамтәыла аҭагылазаашьа аҭышәныртәаларазы Женеватәи апроцесс америкаа Шьамтәылатәи арабтә республика аиҳабыра ахҳәаразы рхы иадырхәар рҭахын, аха уи қәҿиара амоуит, убри аан Шәачатәи аиҿцәажәарақәа алҵшәа бзиақәа аадырԥшуеит ҳәа иҳәеит аинтервиу аҟны Башар Асад.
"Женеватәи аиҿцәажәарақәа зхәыцыз америкаа роуп. Дара аполитикатә процесс ахархәарала ирҭахын рхықәкқәа рынагӡара. Дара аԥхьанатәтәи рхықәкқәа мҩаԥыргон адемонстрациақәа рымҩаԥгаралеи атеррористцәа рыдгыларалеи. Убри азоуп женеватәи апроцессгьы зылҵшәадахаз, избанзар иара иахықәкыҵәҟьаз, изеиԥшразаалакгьы, аиҭакратә усбарҭак аԥҵаны, Шьамтәыла аиҳабыра ахҳәара акәын. Абри ашьҭахь Шьамтәыла ишырҭаху рнапаҿы иҟазаауан. Дара ас имаҷымкәа атәылақәа рҿы иҟарҵахьеит", - иҳәеит Асад.
"Женева" алҵшәа анаамырԥш, Шәачаҟа ҳхы ҳархеит иҳәеит иара.
"Шәачатәи афорум уажәы ахы бзиаӡаны иаанарԥшуеит. Ииасыз амзазы ҳделегациа уа иҟан. Ииасыз амчыбжь азы аконституциа аганахь ала аилацәажәара ыҟан" ҳәа азгәеиҭеит Шьамтәыла ахада.
Шьамтәыла аконституциатә реформа аус адуларазы аилак аԥҵазарц еиқәшаҳаҭхеит Шәача, амилаҭтә диалог аконгресс аҿы 2018 шықәса ажьырныҳәамзазы.
Жьҭаара 30 рзы Женева иаатит Шьамтәылатәи аконституциатә еилакы раԥхьатәи аилатәара. Иара иалахәын аиҳабыра, аоппозициа, аграждантә уаажәларра рхаҭарнакцәа. Шьамтәыла аконституциатә еилакы аусура хада иалагеит абҵара 4 рзы 45-ҩык злахәу агәыԥ маҷ аусурала. Уаанӡа аделегациақәа аиҿкааратә усурақәа ирылацәажәон.
"Арҭ аилацәажәарақәа ртәы уҳәозар, ара "Женева" – еилацәажәаратә ҭыԥноуп ишахәаԥштәу. Аполитикатә процесс аганахь ала ҳара Шәачоуп ҳахьыҟоу. Аиԥыларақәеи аиҿцәажәарақәеи ахьымҩаԥысуазаалак, дара зегьы шәачатәи апроцесс ахь иаҵанакуеит", - иҳәеит Шьамтәыла аԥхьагыла.
Башар Асад Шьамтәыла Дамасктәи ахимиатә бџьар ахы иархәоуп ҳәа "аинсцинировкақәа" хыҭҳәаауп ҳәа иҳәеит.
"Инарҭбаау аинсценировка мҩаԥган. Алахәылацәагьы даара ибзианы ррольқәа нарыгӡон… Ауаҩы дыԥсуазшәа ихы мҩаԥигоит, аҭыхрақәа аанҵәеит - дҿыцҳаҳараӡа дааҟалоит, акгьы имыхьуа иҿынеихоит. Ари аҩыза асахьа убар алшоит Youtube аҿы. Уа зегьы бзианы иубарҭоуп. Ишәҭахызар, ус шакәу шәҳарбар алшоит", - иҳәеит Асад ателеканал RT аҟны.
2013 шықәса нанҳәамзазы Дамаск амҵатәи Мрагыларатәи Гута аҟны агазтә жәылара ашьҭахь Шьамтәыла ахимиатә бџьар мап ацәкра Аконвенциа иалалеит.
Мрагылара атәылақәа изныкымкәа шьамтәылатәи амчрақәа ахара рыдырҵахьеит ахимиатә бџьар рхы иадырхәеит ҳәа. Дамаск акәзар, уи ус шакәым ҳәа аҳәара иаҟәыҵуам, иазгәанаҭоит Ахимиатә бџьар аҿагыларазы аиҿкаара ахылаԥшрала ахимиатә бџьар Шьамтәыла иалгоуп ҳәа.
Асад Урыстәыла аруаа Шьамтәылаҟа изынарышьҭуа атәгьы далацәажәеит.
Иара иажәақәа рыла, Урыстәыла аруаа Шьамтәылаҟа рынашьҭрала ахатәы уаажәлар ахьчоит, избанзар атерроризм аидеологиа иарбанзаалак ҳәаак амам ҳәа. Атерроризм адунеи зегьы амҽханакырц агәҭакуп иҳәеит Башар Асад.
"Иара Шьамтәылагьы аӡәы изы мацара ус баша иҽишьӡом. Ауаа еиҳарак аԥсра изазыхиоу ртәыла ахьчара, дара рыҟазаара азҵаара, уаҵәтәи рԥеиԥш ахьчаразоуп. Даҽа тәылак аҟынтәи иааз ауаҩы ҳәынҭқаррак ахада изы иҽишьуа дыҟаӡам. Путингьы ахаан уаҩԥсы мацарак изы ижәлар аԥсра абла иҭаирԥшуам. Урыстәыла аофициалтә хаҿқәа ишырҳәо ала, урҭ урыстәылатәи аинтересқәа роуп ирыхьчо. Уи усҵәҟьоуп ишыҟоу. Атерроризм аицҿагыларала иухьчар алшоит Шьамтәыла ажәлар реиԥш Урыстәыла ажәларгьы", - иҳәеит Асад.
Иара убас иара излазгәеиҭаз ала, Урыстәыла жәларбжьаратәи азин аԥҟарақәа ирықәныҟәоит, аглобалтә ҭышәынтәалара, аинтересқәа ахьчоит.
Башар Асад ателеканал RT аинтервиу анеиҭоз иара убасгьы иҿаԥиҽит АИХ игәарарҵаз аинформациа – шьамтәылатәи аиҳабыраҿы "аргәаҟратә арҟәшақәа аԥҵоуп" ҳәа.
Уаанӡа АИХ ишырҳәаз ала, Германиа иаанкылан шьамтәылатәи аԥшыхәратә ҟәша аусзуҩцәа, шьамтәылатәи аҭынч уааԥсыра зыргәаҟуаз Анвар Раслани Еиад аль-Гариби. Иазгәаҭан арҭ ауаа ШьАР (Шьамтәылатәи арабтә республика) аԥшыхәратә усбарҭа хада иаусзуҩцәоуп ҳәа.
"Ҳара аргәаҟрақәа мҩаԥызго арҟәша аԥҵаны иҳамаӡам. Шьамтәыла уи аҩыза аполитика мҩаԥнагаӡом. Ауаа зургәаҟри? Исзеилкаауам. Аиҳаракгьы изургәаҟри? Аинформациа иаша ӡәыр иҭахызар иҭара ҳазыхиоуп" ҳәа иҳәеит Асад.
Шьамтәыла 2011 шықәса раахыс бџьаршьҭыхлатәи аимак мҩаԥысуеит. Уи аҭышәныртәалара активла иалахәуп Урыстәыла, Ҭырқәтәыла, Иран. Дара аиныршәара хыдҵас иргеит. Абри аамҭа иалагӡаны Шьамтәыла ирылдыршеит атеррористцәа риааира, аполитикатә ҭышәынтәалара азааира, еилаԥыххау аинфраструктура аиҭашьақәыргылара. Иаԥҵан аконституциатә еилакы. Арахь иалалеит аоппозициаа рхаҭарнакцәагьы. Аилак аԥхьатәи аилатәара мҩаԥысит жьҭаара 30 рзы Женева.
Шьамтәыла аибашьра алагара афакторқәа ируакны Асад иԥхьаӡоит анефҭ азы аибашьра.
"Шьоукы ирҳәоит, Асад агазмҩангага Шьамтәыла иалгазарц иҳәеит, аха иара уи мап ацәикит Урыстәыла аҳаҭыр азы ҳәа. Ари ахаангьы аҭыԥ амамызт. Иҟаз, Иранынтәи Ираки Шьамтәылеи ирылганы Адгьылбжьаратә мшын ахь агазмҩангага аргылара апроект акәын. Ари мзызс иҟалар ауазма? Иҟаларгьы алшоит. Анефҭ иахҟьаны аибашьра иалагазар ҟалоит. Ари аибашьра алагара афакторқәа ируакны иуԥхьаӡар алшоит", - иҳәеит Асад.
Убри аан Шьамтәыла ахада иҳәеит ЕАА адунеи зегьы рабашьра иазыхиоуп ҳәа.
"Убри аан америкаа Британиа ду аума, Франциа аума, партниорцәас ирыԥхьаӡом. Америкаа "аҳәынҭқарра ду" ҳәа ҳзазҳәом, избанзар рдура ыӡхьеит", - ҳәа азгәеиҭеит иара.
Шьамтәыла ицо аибашьра Асад Ахԥатәи адунеизегьтәи еибашьра маҷ ауп ҳәа ахиҳәааит.
"Шьамтәылатәи аибашьра адунеизегьтәи аибашьра амодель маҷ ауп. Афакторқәа еиуеиԥшымзаргьы уи ус ауп" ҳәа иҳәеит иара.
Акурдтә партиа "Демократический союз" аиҿкаара Ҭырқәтәыла ахада Реджеп Таиип Ердоган Шьамтәыла далалартә еиԥш алшара ҟанаҵеит. Уи азакәаншьаҭа амоуп ҳәа аӡәгьы иҳәом. Ердоган иҟаиҵаз иарбанзаалак ҵаҵӷәык амам ҳәа азгәеиҭоит.
"Ердоган "Аишьцәа-аԥсылманцәа" (Урыстәыла ззин ыҟам аиҿкаара) ирыдҳәалоу ихатә хықәкқәа имоуп, иара убасгьы иара иҿаԥхьа ЕАА рмарионеткак иаҳасаб ала иқәгылоу адҵақәагьы. Арҭ дара-дара еидҳәалоуп. Убри аан апартиа "Демократический союз" аиҿкаара иара алшара бзиа инаҭеит Шьамтәыла алаларазы. Ердоган изакәанымкәа ихы шымҩаԥигогьы, аҿарԥа имоуп", - ҳәа иҳәоит Асад.
Асад иазгәеиҭеит Ердоган уаанӡагьы Шьамтәыла аҩадатәи ахәҭа алалара шигәҭакыз, ари "Демократически союз" араион иадҳәалоу "атеррористцәа" рҟынтәи ахақәиҭтәра игәы ишҭаз.
Ҭырқәтәыла ахада Таиип Ердоган жьҭаара 9 рзы аҳәамҭа ҟаиҵеит аоперациа "Источник мира" ишалаго азы. Аоперациа азырхоуп Ҭырқәтәыла ззин ыҟам Курдистан аусутә партиеи атеррористтә гәыԥ "Исламтәи аҳәынҭқарреи" рықәгара ҳәа аҳәоит адырраҭараҿы.
Иара убри амш аҽны аҭырқәа ари шьамтәылатәи аоппозициаа рыри ақалақь Телль-Абиад рымпыҵархалеит. Уи адагьы, Шьамтәыла аҭырқәа ари шьамтәылатәи аоппозициаа рыри Шьамтәыла аҩадахьы астратегиатә ҟазшьа змоу амҩаду М4 Алеппо-Хасеке ааныркылеит.
Иара убасгьы амҽышазы рнапахьы иааргеит ақалақь Рас ель-Аин.
Шьамтәылатәи амчрақәа изныкымкәа Ҭырқәтәыла имҩаԥнаго аоккупациатә политика иақәыӡбахьеит. Урыстәыла акәзар, Ҭырқәтәыла аимак иаԥырхагахаша аусқәа аҽрыцәхьанакыроуп ҳәа иашьоит.
Шәача абри апроблема аӡбаразы Владимир Путини Таиип Ердогани еиԥылеит.
АҞӘА, жьҭаара 25 - Sputnik. Уахыки-ҽнаки рыла Урыстәыла арегионқәа 84 рҟны иаадырԥшит акоронавирустә хҭыс ҿыцқәа 16 710 ҳәа аанацҳауеит РИА Новости.
Москва аоперативтә штаб адыррақәа рыла, 26,7 процент (4456-ҩык ауаа) ачымазара аҟазшьақәа рхы иадырбаломызт.
Зегьы иреиҳаны акоронавирустә хҭысқәа азгәаҭоуп Москвеи – 4455, Санкт-Петербурги – 709 иара убас Москватәи аобласт аҟны– 491. Ачымазцәа рхыԥхьаӡара иацымлеит Чукотка, уахыки-ҽнаки рыла реиҳа имаҷны акоронавирустә хҭысқәа ахьазгәаҭоу Чечентәылоуп – 0,4 процент.
Аепидемиа ҟалеижьҭеи Урыстәыла иаадырԥшхьеит зынӡа 1 513 877 коронавирустә хҭыс. Рыԥсҭазаара иалҵит 26 050-ҩык ауааԥсыра, ргәы бзиахеит – 1 138 522-ҩык.
Џьонс Хопкинс иуниверситет аҟны изларыԥхьаӡаз ала, адунеи аҟны COVID-19 здырбалаз ауаа рхыԥхьаӡара 43 миллион ирзааигәахоит, урҭ рахьтә 1,14 миллион иреиҵамкәа рыԥсҭазаара иалҵит. Авирус реиҳаӡа алаҵәара ахьамоу тәылоуп Еиду Америкатәи аштатқәа (8,6 миллионҩык чмазцәахеит), аҩбатәи аҭыԥ аҟны игылоуп Индиа (7,9 миллионҩык), ахԥатәи аҿы Бразилиа (5,4 миллионҩык). Урыстәыла аԥшьбатәи аҭыԥ аҿы ишыҟац иаанхоит макьана.
АҞӘА, жьҭаара 23 - Sputnik. Ашколхәыҷқәа акоронавирус еиҭаргоит ҳәа иҟаз агәаанагара ашьақәырӷәӷәара амоуит, абри атәы аанацҳауеит РИА Новости, Пастер ихьӡ зху Роспотребнадзор аепидемиологиеи амикробиологиеи ринститут адиректор, РАН академик Арег Тотолиан иажәақәа шьаҭас иҟаҵаны.
Аҵарауаҩ иҳәеит адуцәа роуп ахәыҷқәа аҿкы рызҭо ҳәа.
"Аԥхьа, ахәыҷқәа маҷны ишычмазцәахоз анырдыр иҟан агәаанагара ахәыҷқәа симптомда ачымазара еиҭаргоит ҳәа. Аха скандинавиатәи атәылақәа руак аҿы аҭҵаарақәа мҩаԥган. Урҭ иадырбеит ахәыҷқәа адуцәа ачымазара ишадмырҟьашьуа, адуцәа шракәу ахәыҷқәа зҟьышьуа", - иҳәеит амаҵзура зыҿцәажәоз.
Тотолиан иҳәеит авирус ацәеижь аҿы ишыҿио ахыцқәа изырҭалазар. "Иҭаларҭа" хаданы иҟоу арецептор ACE2 ауп. Уи ахәыҷқәа рҟны ашьҭақәа роуп иҟоу, измоу адуцәа роуп, аиҳарак абыргцәа.
"Ари ачымазара астатистика иадҳәалоуп. Ахәыҷ чымазцәа рхыԥхьаӡара 10 процентк роуп иартәоу COVID-19 змоу рхыԥхьаӡараҿы", - иҳәоит аепидемиолог.
Иара иажәақәа рыла ахәыҷқәа арецептор АСЕ2 рымамзаара иадҳәаланы акоронавирус рыхьыргьы авирус ахыԥхьаӡара маҷӡоуп. Аҿкра зауз ахыцқәа маҷзар, авирус хәҭақәагьы маҷхоит. Убри азоуп аду иаасҭа авирус аиҭагара зизалмыршо ҳәа иҳәоит Тотолиан.
Иахьазы Урыстәыла аҵакыраҿы 1 463 306 акоронавирустә инфекциа хҭыс аҭыԥ амоуп, аҵыхәтәантәи уахи-ҽни рыла – 15 971 хҭыс.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
Аҟәатәи "Нарҭ" ашьапылампыл азы Аԥсны иачемпионхеит, ашьапылампылтә клуб "Афон" ианаиааи ашьҭахь. Аҟәатәи аклуб Афонҿыцтәи акоманда иаԥнагеит 3:0 ҳәа ашьапылампыл азы Ачемпионат аҵыхәтәантәи атур аҿы.
Ачемпионат аихшьаалақәа рыла "араӡны" аиуит гәдоуҭатәи "Риҵа", ахԥатәи аҭыԥ ннакылеит аҟәатәи акоманда "Динамо".
Афон Ҿыц имҩаԥган ашьапылампыл азы Аԥсны ачемпионат ахәмарра.
Афинал аҟны "Нарҭи" (Аҟәа) "Афони" (Афон Ҿыц) ркомандақәа еиԥылеит.
Ахәмарра ахәбатәи аминуҭ аан ампыл амба иҭаиршәит Ҭемыр Агрба ("Нарҭ" Аҟәа)
Аҩбатәи атаим аан аӡбаҩ аҟәатәи акоманда ахәмарыҩ Асҭамыр Џьынџьал далицеит. Абри ашьҭахь "Нарҭ" жәаҩыкны ихәмаруан.
Еиҭахарыла ма аҵахарыла ихәмарыр актәи аҭыԥ зауаз гәдоуҭатәи "Риҵа" акәхон.
Ҭемыр Агрба, аҽазныкгьы, 60-тәи аминуҭ азы ампыл ҭаиршәит. 71-тәи аминуҭ азы ахԥатәи ампыл амба иҭаиршәит Алан Кәыҵниа.
Аҟәатәи аклуб Афонҿыцтәи акоманда иаԥнагеит 3:0 ҳәа ашьапылампыл азы Ачемпионат аҵыхәтәантәи атур аҿы.
Ачемпионат аихшьаалақәа рыла "араӡны" аиуит гәдоуҭатәи "Риҵа", ахԥатәи аҭыԥ ннакылеит аҟәатәи акоманда "Динамо".
27-тәи ачемпионати Атәыла ахраҿеи рзы ахәмаррақәа ирылахәын быжь-командак: "Риҵа", "Афон", "Ерцахә", "Самырзаҟан", "Динамо", "Нарҭ", "Гагра".
Ашьапылампыласҩцәа риааира иақәгәырӷьоит.
Аԥсны ашьапылампыл азы ачемпионат ахәмаррақәа хацыркын нанҳәа 3 - 4 рзы.
Аҟәатәи "Нарҭ" ашьапылампыл азы Аԥсны иачемпионхеит.