Анжелика Бениа, Sputnik
Гәырам Ҳагба диит Гәдоуҭа араион Дәрыԥшь ақыҭа 1965 шықәсазы.
Гәырам Ҳагба аибашьра раԥхьатәи амшқәа инаркны гәымшәарала ихы ааирԥшит.
"Сҩызцәа ахьыҟаз сыҟан. Аибашьра нҵәаанӡа ПТУРС захьӡу абџьар ала сеибашьуан", – иҳәеит Ҳагба.
Гәырам Ҳагба дынҳацәажәоз иҳәеит аибашьра аҟынтә игәалашәарақәа шырацәоу, аха урҭ ртәы аҳәара шицәыуадаҩу.
Ҳапроект афырхаҵа иажәақәа рыла, аптур ала еибашьуаз рыбригадаҟны дрыцеибашьуан Естониантәи хатә гәаԥхарала иааз Каспер Мартиниук.
"Иара иоуп аԥхьа ҳаидызкылаз. 1993 шықәсазы хәажәкыра 15-16 Аладатәи Ешыра, Гәымсҭа дҳацәҭахеит, ақырҭқәа даҳцәыршьит. Ҳабригадаҟынтәи ԥшьҩык ӷәӷәаны ирхәит. Хәажәкыра 15 аҟәараҟны ҳаннеи, сара сааныркылеит иара аҷкәынцәа дрыцны дцеит. Адырҩаҽны дышҭахаз еилаҳкааит. Аҭел дахыҵуеит ҳәа дшаҿыз дыршьит, убра дахажьын хымш. Ааигәа ахәыштәырҭа аганаҟны аԥсцәа аныҵырхуаз убасҟан даҳдырит. Иахьа Ахьӡ-аԥша апарк аҟны анышә дамадоуп", – игәалаиршәеит аибашьра Ҳагба.
"Ушԥамшәо?! Аснариадқәа каҳауан, ауаа ҭахон. Уҩызцәа шҭахо анубалакгьы, рыԥсыбаҩқәа анурҳәазо ашьҭахь уеилкаара ҽакала иҟалоит. Ицәгьын, аха усҟан ҳалашьццалеит, ус иара иахәҭацәҟьоуп ҳәа иҳадаҳкылон", – иҳәеит Ҳагба.
Гәырам Ҳагба излаҳаиҳәаз ала, ПТУРС ҳәа изышьҭоу ареактивтә снариад аррамаҵзура данахысуаз ибахьан.
"ПТУРС аррамаҵзура санахысуаз избахьан, нас аибашьра анцоз Гәдоуҭаҟа иаҳзааргеит. Иалахысуаз усҟан изакәыз ҳаздырӡомызт, аруаа иаҳдырбеит, нас ашьшьыҳәа ҳхала иаҳҵон, уи ала абригада ҟалеит 36-ҩык. Командирс дҳаман Беслан Быҭәба", – игәалашәарақәа ҳацеиҩишон Ҳагба.
Иажәабжь иацҵо Ҳагба иҳәеит аибашьра алахәыла, асахьаҭыхҩы Руслан Габлиеи иареи реиԥылара атәы.
"Ҳабригада Аҩадатәи Ешыраҟа иҳаԥхьеит. Уа ахәаҟны ҳтәан, даргьы уа иҟан. Ҳаӷа итанкқәа цәырҵаанӡа ҳәа ҳаԥшын. Сышҭихуаз сыздырӡомызт, санааԥш избеит. Иҭыухо закәи ҳәа саниазҵаа, иҩызцәа рҟынтә аӡәы ари дсахьаҭыхҩуп ҳәа сеиҳәеит. Аҷкәынцәа ҭихуан, апазициаҟны, убра ҳаиқәшәеит", – иҳәеит Ҳагба.
Акгьы ҳхамышҭӡеит, аҳәара ҳцәыцәгьоуп, ҳәа игәалашәарақәа ирыциҵон Ҳагба.
"56 мшы сашьҭын атанк "Бродяга". Уажәы аҳәара мариоуп, аха усҟак ҭыԥк аҟны утәаны аԥшра, ахьҭа, амла уанако… Ус шакәугьы уи атанк Аҩадатәи Ешыра сахьӡеит", – иҳәеит Ҳагба.
"Цәыббра 26 рзоуп Аҟәа анҭацәы. Ҳаӷа ақалақь даналҵоз аламҭалазы Ацҳа Ҟаԥшь аҟны имҩа ԥаҳҵәар ҳалшон, аха иҵегь ауаа ҭахон. Амҩа раҳҭеит – иҩит. Нас цәыббра 30 Галынӡа ҳцеит", – иҳәеит Ҳагба.
Еибашьыз сеибашьит ҳәа дунеихаан иҳәаӡом, иҳәеит иара.
"Уи азын ицеибашьуаз иҩызцәа, иқәлацәа ыҟоуп. Ари сара иҟасҵит ҳәа аҳәара сҭахым, ԥсуала ииашаӡам. Исыцеибашьуаз, исывагылаз иаҳа ирҳәоит", – иҳәеит Ҳагба.
Ҳапроект афырхаҵа аибашьраан ахәра ӷәӷәа шиоузгьы иҩызцәа ааныжьны аҩныҟа ацара изымгәаӷьит.
"Апазициаҟны ҳаштәаз искит, нас агәыр сыларҵан схьаа хәыҷык исханаршҭит. Санааԥш Афон-ҿыц ауахәамаҟны сыҟан, усҟан уа ахәышәтәырҭа еиҿкаан. Нас сҿаҳәаны соурыжьит. Амала аҩныҟа исымҳәаӡеит. Сҩызцәа рахь схынҳәит. Икажьны аҩныҟа ацара сзымгәаӷьит", – иҳәеит Ҳагба.
Гәырам Ҳагба Аиааира амш ашьҭахь иаразнак аҩныҟа дзымхынҳәӡит. Цебельда анҭадырцәы аамышьҭахь ауп аҩныҟа данаа, октиабр амзазы. Мызкы Очамчыра Ԥанаҩ дыҟан.
"Сыргьежьны Очамчыраҟа сыргеит. Очамчыра стәан, агруппа "Басиак" сақәшәеит Ануаа-рхәы сықәныргеит. Ӡынран, мызкы убра асы сылатәан. Лаҭа агарзы Ануаа-рхәала ҳалбааит. Уаҟа абронетехника ирацәаны среихсит. Ашилкақәа ҳәа зыхьӡу ак ԥызжәеит, ҩба ус изгит", – иҳәеит Ҳагба.
Гәырам Ҳагба 38 шықәса ҵеит аҽқәа аус рыдиулоижьҭеи. Аԥсни, Қырҭтәылеи аҽтәы спорт азҟаза ҳәа ахьӡ имоуп. Ҳагба игәыԥ есышықәса аицлабрақәа ирылахәуп.
"Раԥхьаӡа акәны аҽы сақәзыртәаз Цик Лакербаиа иоуп, БТР ҳәа иашьҭын, цәгьала ахы цәгьын. Сыхәҷра зегьы дара иргеит. Аибашьра ашьҭахь иаасхәит 90 нызқь ҳәа аҽы. Цәгьала бзиа избоит аҽқәа, ҽыда сыԥсҭазаара схаҟны исзаагаӡом", – иҳәеит Ҳагба.
Гәырам Ҳагба Аԥсны Афырхаҵа ҳәа ахьӡ ианашьоуп.
АҞӘА, абҵара 28 - Sputnik. Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы аԥсҭбарақәа ҩба ҟалеит, ҳәа аанацҳауеит Аԥсны ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Абҵара 18 рзы лыԥсҭазаара далҵит 1946 шықәсазы ииз апациент. Иара акоронавирустә инфекциеи ҩганктәи аполисегментартә гәыҵәкреи иманы ахәышәтәырҭа дҭашәеит жьҭаара 19 рзы. Иақәнагаз атерапиа шызмҩаԥыргозгьы, идунеи иԥсахит игәеисра аԥсыҽхара иахҟьаны абҵара 28 рзы, ашьыжь.
Иԥсҭазаара далҵит 74 шықәса ирҭагылаз даҽа пациентк. Иара ахәышәтәырҭа дҭашәеит жьҭаара 26 рзы акоронавирус ицәа иаланы. Изымҩаԥыргоз атерапиа иахьмырԥшкәа, апациент иԥсҭазаара далҵит абҵара 27 рзы.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 67-ҩык ауааԥсыра, урҭ рахьтә 56-ҩык акоронавирус адиагноз рзышьақәырӷәӷәоуп, рҭагылазаашьа бааԥсуп 14-ҩык, ибжьаратәуп - 7-ҩык.
Аҟәатәи аинфекциатә хәышәтәырҭаҿы ирхәышәтәуеит 34-ҩык апациентцәа, аӡәы иҭагылазаашьа уадаҩуп.
Аҟәатәи амобилтә госпиталь аҟны ишьҭоуп акоронавирус зыдбалоу 45-ҩык апациентцәа. 43-ҩык рҭагылазаашьа бжьаратәуп ҳәа иԥхьаӡоуп, ҩыџьа рҭагылазаашьа бааԥсуп.
Аепидемиа иалагеижьҭеи Аԥсны акоронавирус зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 5883-ҩык ыҟоуп. Урҭ рахьтә ргәы бзиахеит 3678-ҩык, рыԥсҭазаара иалҵит 81-ҩык.
Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб ажәлар рахь ааԥхьара ҟанаҵоит ачымазара ҿкы рымкырц азы иахәҭоу аԥҟарақәа зегьы ирықәныҟәаларц.
Акоронавирус иазку ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
"Жәытә-натә аахыс аԥсуа ирыман дара рхатә анцәахаҵара. Ҳазшаз даӡәыкуп, аха адинхаҵарақәа еиуеиԥшым, доусу иара итәала дазнеиуеит. Аԥсуаа ақьырсиан атәгьы ныҟәыргоит, амсылман итәгьы ныҟәыргоит, Ажьирахьгьы инеиуеит. Зегьы мҩаԥаҳгоит Ҳазшаз игәы ҟаҳҵарц. Уажәы қьырсианла аҿбаара иҵалоит. Ԥсыуала аныҳәагатә мҩаԥызгар зҭаху изы уи акгьы амам. Ажәытә аԥсуаа ирымаз ачгара, уи ауаҩы даныԥслак акәын, ахаа ықәырҵаанӡа, ашьтәа ршьаанӡа ичгон. Анаҩсан шәарыцара ианцоз, мышкы ҩымш ианычгозгьы иҟан. Ачгарақәеи аҿбаарақәеи зегьы ныҟәаҳго ҳалагар, ҳаԥсуарагьы каҳажьыр акәхоит", - иҳәеит Латариа.
Иаҳа инеиҵыху аиҿцәажәара шәазыӡырҩыр шәылшоит арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы, мамзаргьы аудиофаил аҿы.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит: