Аинар Ҷыҭанаа, Sputnik
Ԥхынгәымза амра ашәахәа цаҳә-цаҳәқәа хәыҷы-хәыҷла еихсыӷьуан, ақыҭа мҩа саныланы, счабра ду сҿышьуа саннеиуаз. Уаҳа зылшо иԥсра убеит ҳәа ауп сшыҟоу хҭыс рацәала игәылҭәааз ари амш анҵәамҭазы, аха аҩнынӡа сызгаша сымҩа макьана инымҵәаӡац аҟнытә, ашьыжь еиԥш ашаца-шацаҳәа акәымзаргьы , "уалла" сшьаҿақәа неихго, сҽырӷәӷәаны саауеит. Ӡы-хьшәашәак уажәы исзеицәамхар ҟаларын. Сыцагьы уажәшьҭа ҿаҵақәак азҭасыршәыр цәгьа ишамбо аҟара снардыруеижьҭеи акрааҵуеит, аха аҩнынӡагьы уажәшьҭа рацәак бжьам, иаасычҳап...
Аха сышнеиуаз, сыварахьшәа баҳча ссирк сылаԥш анақәшәа, сгәы иамукәа сааҭгылан, саанаԥшы-ааԥшит. Абаҳчаҿы ашәырҵлақәа рхыԥхьаӡара рацәам, реиҳаракгьы ҵәаҵлақәоуп, аха харантәи икәалыкәаџьо исҿаԥхо аҵәа ҟаԥшь ҟәазқәа уамак ала иԥшӡоуп, ргьамагьы ссирхашт, ҳәарада. Ааигәа-сигәа аӡәгьы сылаԥш иқәшәом уажәазы. Ас иманшәаланы "амомент" соузар, ҩбаҟа ҵәа ҿыхны, наҟ-арахь икны саарыцҳауа, ԥшьаала сымҩа инацысҵар, аҩнынӡа сназгаша "абылтәгьы" соурын, абаҳча аԥшәмагьы уеизгьы-уеизгьы ԥхасҭа дук исҭарым ҳәа азысыӡбан, аамҭа мгакәа аанда снадгылт.
Даараҵәҟьа исгәамԥхаӡеит аҵәаҵлақәа санырзааигәаха сназлаԥшыз ацәыршәагара. Иабаҟоу харантәи сыԥсы злахаз аҵәа ҟаԥшь ҟәазқәа? Ааи, аԥштәхәы аганахьала сыла самжьаӡеит, урҭ ҟаԥшьқәаҵәҟьоуп. Ашәагаагьы ҟәнушьартә иҟам, схы иаҟарақәоуп амахәқәа ырхәаны, ихьанҭыџь-хьанҭыџьӡа, аԥсаҵла ахәмаргақәа реиԥш икнаҳау ашәыр. Аха ари абаҳчаҿы игылоу аҵәаҵлақәа зегьы сара сеиԥш иреилаҳашаз ауаҩы дрыниаанӡа сынтәатәи рҽаҩра зегьы хьӡыда-цәада иҿабаазаап, иагьа уҽазушәаргьы, афаразы имаҭәахәу ҵәа цырак узрылԥшаауам. Убри аангьы абаҳча анапы агуп сҳәар – гәнаҳарахоит: аҵа цқьаӡа ирхуп, амахәқәа ишахәҭоу еиԥш еилыхуп. Аха уи зегьы змаҭәахәгәышьоузеи, зегьы ззыҟаҵаз аҵыхәтәантәи алҵшәа ахархәара маиузар, аџьабаа абзабаа ацымлазар, ихәарҭаны изыҟамлазар ауаҩы изы? Аԥшәма ихаҭа аҵәафара уамак дамеилаҳазаргьы, игәылацәа ирзишар амурыз… Аҵәыуашьа ззымдыруаз ихы ԥиҽуан аума ари иахьӡу, мамзаргьы ау дымлаҟәит, акьаҿ днамӡеит акәу? Мап, арҭ ахшыҩҵакқәа уажәы сызлаԥшыз апылҳаҭра ианымаалошәа збоит. Абаҳча зҵазкуа анхарҭа злақьаԥҭоу ала, еиҳа ииашахоит ала цәгьа иаргьы иафомызт, даҽакгьы ианаҭомызт ҳәа ари ахҭыс аҟазшьарба азыҟаҳҵар.
Ԥыҭраамҭак санынаԥшааԥш, сыкәша-мыкәша избоз зегьы хшыҩзышьҭра анрысҭа, аԥшәма ари аҩнаҿы уаҳа дышнымхоз аҟара еилсыргеит азоуп ақьаԥҭа ҳәа зысҳәазгьы. Избан акәзар кәыркәа шоуразы ақыҭаҟны ашәқәеи аԥенџьырқәеи ыҵарбаҟа иаркны аӡәы дтәап ҳәа сгәы иаанагом, ауаҩы ихы даӷамзар, мамзаргьы аҩнуҵҟа аҳауа рхьшәашәага изыҩнагыламзар. Аха аԥенџьырқәа акы-ҩба ҭаԥсаны излаҟоу ала ари аҩны зыӡбахә сымоу ахархәага амоуп ҳәа аҳәара даараӡа исцәыуадаҩуп. Сгәанала, алкаа ҟаҵоуп – аԥшәма инхарҭа ҭыԥ иԥсаххьеит.
Уи зегьы еилкаауп, аҭагылазаашьақәа зегьы еиԥшӡам, аԥшәма иҩны ныжьны ицара мзызс иамоу здыруада… Аха ирхароузеи аҵәақәа? Избан урҭ ҿабаанӡа даҽа џьоукы изырҿаҵахәымхаз? Аԥшәма дкаҷбеизар? Иҟазшьа бааԥсызар? Уи ишәиира иацәшәаны акәзар егьырҭгьы ашәыр уажәраанӡа изакьымсыз? Аха даҽа ганкахьалагьы, зхы иамыхәо даҽаӡәгьы дызихәом аҟнытә, ара уеизгьы-уеизгьы иџьашьатәу ҳәа акгьы ыҟам, сгәанала. Издыруада ус акәымзаргьы, сгәы сажьозаргьы… Издыруада…
Ашәыр ҳҳәеит ҳәа, ауаҩгьы ари аҩыза ахаҿыҩбара ицәтәымӡам. Иаҳҳәап, иҟамлалои убасгьы, харантәи ауаҩы дыԥшӡазшәа анубо, аха иааигәаны данудырлакь дшеиӷрабаау анеилукаауа. Иҟалалоит даҽакалагьы: изаҭәаумшьо аҳәак иҟәнуп ҳәа шырҳәо еиԥш, еиҳа узқәымгәыӷуа ауаҩы, уара еиҳа ацхыраара ануҭаху аамҭазы инапы узырханы уанышьҭихуа. Аҭагылазаашьа ауп аус злоу, иароуп ҳсабрадақәа ҳҿыхны ҳхаҿра иаша алашарахь ицәырызго. Усҟан ҵакы амаӡам ауаҩы иҭеиҭыԥш, "дҟаԥшьу", "деиқәаҵәоу" мамзаргьы "дцәышу". Аҵакы змоу агәаҭа заҵәык акәхоит...
Ус, схәыцуа сышгылаз, исызгәамҭакәа ҷкәына хәыҷык даасыдгылеит. Даара исцәымыӷхеит, аиашазы. Иҟамлои ари абаҳча аԥшәма иара ихаҭа иакәзар? Аха, мап... Аҷкәын саниабадыр, маҷк ҳанааицәажәа, игәрагара сырҳазар акәхап, абаҳча аԥшәма изкны иидыруаз аинформациа ансыцеиҩиша, уаанӡатәи сгәаанагарақәа шьақәырӷәӷәахеит. Иара иажәақәа рыла, аԥшәма ақалақь аҟны дынхоит, зны-зынла даалоит арахь, иабацәа рџьынџь ахь. Ари абаҳча иара инапала иааӡеит, аха иаҿало ашәыр аӡәы дакьысыр иуам, даара аҭыӡшәа алихуеит. Убри аҟнытә агәыла хәыҷқәа аԥшәма аҩны дшыҟам шырдыруагьы, аҵәақәа рҿыхра рзыгәаӷьуам, еиликаар ҳәа ишәоит. Абри акәзаап ара иҟаланы иҟоу...
Ахәыцрақәа уанрылоу хәарҭазар акәхап... Маҷ-маҷ зыҟаҵара салагаз алкаақәа шиашаз еилыскааит... Аха уажәазы шьоукы рҵәабаақәа срықәӡыргьы уамак исҭахымызт аҟнытә, ԥшьаала сымҩа сназыхынҳәит. Сышӡышац сӡышуеит, сыцагьы шышәаҳәац ишәаҳәоит, аха уи уажәшьҭа хырҩа асҭаӡом, сзызхәыцуа анҭ аҵәабаақәа роуп. Сгәыӷуеит, ҽааны урҭ даҽа лахьынҵак рзыԥшуп ҳәа...
Автори аредакциеи ргәаанагарақәа еиқәымшәозар ҟалоит.
Аамҭа иаратәы афырхацәа амоуп. Ашықәсқәа цацыԥхьаӡа ииуеит даҽа шьоукы. Аха иҟоуп урҭ ирзеиԥшу акы - ашьҭа. Уи ухыланы уҿынаухар, ицәырҵуеит ишьахәу аҭоурых.
Сара иахьа ишәзеиҭасҳәар сҭахуп Африка, Ефиопиа аҳҭнықалақь Аддис-Абеба СССР амиссиа Актәи амаӡаныҟәгаҩс иҟаз Мгәыӡырхәатәи арԥыс Григори Сергеи-иԥа Шәлымба иӡбахә. Уи анҵоуп имаҭа Зураб Бжьаниа иҿынтә.
Sputnik, Саида Жьиԥҳа
Григори Шәлымба диит 1912 шықәсазы Мгәыӡырхәа ақыҭан, анхаҩы иҭаацәараҿы. Ахәыҷы адунеи иқәлара алахьеиқәҵарала иалагеит, ахшараиураан иан Арӡынԥҳа лысаби дихԥсаауеит. Григори изҳауеит ан лнапы хаа имбакәа. Аамҭак ашьҭахь иашьеиҳаби иареи рааӡара лҽазылшәоит ранԥса.
Григори Шәлымба ԥсабарала аҟәышреи аамысҭашәареи злаз уаҩын. Лыхны инхоз иуацәа Гагәылиаа рыцхыраарала иҟәшәаны иааигоз араса ҭины, иаҭныҵуаз ала аберҳәсацәа аҩреи аԥхьареи идырҵарц дрызцон. Урҭ адыррақәа ирыбзоураны Н. Лакоба ихьӡ зху Аҟәатәи Ашьхарыуаа рышкол қәҿиарала даналга, уи аамҭазы Акомҿар Еидгылаҿгьы зхы бзианы иаазыԥшхьаз арԥыс Жәлар рҵара акомиссариат дыршьҭуеит Ленинградҟа, аусутә факультет ахь.
Анаҩс, Ленинградтәи аҳәынҭқарратә университет аҭоурыхтә факультет дҭалоит. Агәырҵҟәыл змаз аԥсуа ҷкәын изы иуадаҩмызт адыррақәа рырҳара, аха имариамхеит дгьыл наӡарак аҿы ахныҟәгара. Убри аҟнытә ҽынла аҵара ҵаны, уахынла ашхәа абна ақәихуан, чак ахә ирҳарц. Ус дшыҟаз, агәамбзиара иахырҟьаны аҩныҟа дгьежьыр акәхеит. Ишьапы данықәгыла, фымз Мгәыӡырхәатәи абжьаратә школ аҿы аҵара аҟәша аиҳабыс аус иуит. 1935 шықәсазы, иҵараиурҭаҿы дшьақәгылоит. Ленинградтәи аҳәынҭқарратә университет аҿы аҭоурыхҭҵааҩ изанааҭ иоуеит.
Аџьынџьтәылатәи аибашьра ду аналага, 1941 шықәсазы Григори Шәлымба икурс зегьы афронт ахь идәықәлоит. Иаргьы ахыԥсаҟьаҩс аԥырҩы диватәаны ҳаирпланла изныкымкәа аӷацәа дырҿагылахьан. Ус ишыҟаз, наҟ-наҟ аҵарауаа ҳҭаххоит ҳәа, рнапхгара уи акурс астудентцәа еидыркылоит. Иагьыршьҭуеит рҵара иацырҵарц Москваҟа, СССР Жәлар ркомиссариат адәныҟатәи аусқәа иатәу Иреиҳау адипломатиатә школ ахь.
"Сабду Москва ақалақь аҟны иҩызцәеи иареи Иреиҳау адипломатиатә школ иҭалеит. Қәҿиарала рҵара анхдыркәша, доусы усурҭала еиқәдыршәеит, иара Жәлар ркомиссариат адәныҟатәи аусқәа рҿы референтс дрыдыркылоит. 1945-1949 шықәсқәа рзы сабду Африка, Ефиопиа аҳҭнықалақь Аддис-Абеба СССР амиссиа Актәи амаӡаныҟәгаҩс дыҟан. Аԥсшәа аламҵакәа быжь-бызшәак идыруан. Иара ихылаԥшарала уаҟа иргылаз агоспиталь аҿы иахьагьы ифотосахьа уахьааҩнало икыдуп. Уи дырҵабыргит Еиду Амилаҭқәа Реилазаараҿы аус зуаз ҳтәыла ахаҭарнакцәа Денис Данькои Тата Џьоџьуаԥҳаи», - аҭоурых дазааҭгылоит амаҭа Зураб Бжьаниа.
Сталини Бериеи рполитика хәашь иахырҟьаны, Григори Шәлымба авба иҭаны СССР адәныҟатәи аусқәа рҟынтә ихы дақәиҭыртәит, убас апартиа далырхит. Аамҭакы Москва еиуеиԥшым усурҭа ҭыԥқәак рҿы амаҵурақәа ныҟәигахьан. Анаҩс, Узбекисҭан қалақьқәак рҟны абжьаратә школқәа рҿы аурыс бызшәеи алитературеи аҭоурыхи амаҭәарқәа мҩаԥигон. Сталин иԥсҭазаара даналҵ, 1955 шықәсазы иҭаацәа иманы Аԥсныҟа дааит.
Григори Шәлымба изы иуадаҩхеит аб игәараҭа аҭалара. Араҟа уаҳа дизыԥшымыз жәҩахырс имаз иашьеиҳабы. Уи хабарда дыбжьаӡуеит дышқәыԥшӡаз, Аџьынџьтәылатәи аибашьра ду аан, Ԥсҳәы асовет солдатцәа дышрыцыз. Еицырдыруаз адипломат Гәдоуҭа ақалақь аҩны ргыланы ибзазара еиҿикааит. Ишьапы данықәгыла, иуаажәлар рымаҵ аура иҽазикит. Апартиаҿы дшьақәгылеит. Мгәыӡырхәатәи ашкол аҿы аҵара аҟәша аиҳабысгьы аусура далагеит. Уи ашьҭахь Гәдоуҭатәи аусутә ҿар рыбжьаратә школ аҿы аҵара аҟәша дахагылеит. Аамҭа-аамҭала Гәдоуҭатәиқәа ихарҭәаами, Н. Лакоба ихьӡ зху актәи абжьаратәи, Џьырхәатәи ихарҭәаами ашколқәа рдиректорс дыҟан.
"Сабду ақәра ду ниҵеит, шәышықәса данырзааигәаха ауп идунеи аниԥсах. Зоура бжьаратәыз, еиқәаз, ҿаԥшыларала еиҿкааз, ҟазшьала иҟәымшәышәыз, аҽынкылара змаз хаҵан. Иуаажәлар рҿы ҳаҭыр дуӡӡа иқәын. Иажәеи иуси нагӡан азы џьоукы аимак рыбжьаларгьы, усеилыргаҩыс иҽимардон", - еиҭеиҳәоит амаҭа.
Григори Сергеи-иԥа тәанчара данца, лассы-лассы ақыҭахь даауа далагеит. Иааӡон ашьха, аҩы бзиа ҭаиҭәон. Аџьа рылаиааӡон имаҭацәа. Аԥсшьарамшқәа раан ианизнеилак, иваргыланы инапы иадыруаз зегьы дирбон.
Григори Шәлымба игәы имӷьаӡо ахәрақәа анын. Ираамҭанымкәа рыԥсҭазаара иалҵит ҩыџьа иԥацәа. Дара аҭаацәара алалара иахьымӡеит аҟнытә, иахьа Григори дуӡӡа ишьҭра ыӡит. Иԥҳа лҟынтәи имоу амаҭацәа Зураби Сергеи Бжьаниаа ракәын ԥсыс ихаз.
Григори Сергеи-иԥа Шәлымба ихааныз ауаа аиацәажәара мацара насыԥс ирԥхьаӡон. Уи иҭоурых нагӡаны издырар сҭахын, аха аамҭа иаратәы ҟанаҵоит, иҟалеит аҭаацәа иргәаламшәо, ирхашҭыз ахҭысқәа.
Иахьа ҳҳәынҭқарра шьақәзыргыло абиԥара ҿыц шеиҵагылазгьы, зегь акоуп шьҭахьҟа ҳхьамԥшыр ҟалаӡом. Урҭ аамҭақәа рфырхацәа роуп ҵәатәы шьаҟас ҳҭоурых иаҵагылоу.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
Ахыркәшарахь инеиуеит "Амаҵурауааи адепутатцәеи рхашәалақәеи, рныхрақәеи, рмазареи, амазаратә ҟазшьа змоу рхыдҵақәеи" рзы ашәҟәқәа рхарҭәаара аҿҳәара. Азакәан инақәыршәаны ҳазҭо ашықәс нанҳәамза акынӡа, анапхгаратә ҭыԥқәа ныҟәызго ачынуаа аус ахьыруа акадрқәа рыҟәша ашҟа, ирымоу ирыхӡу аазырԥшуа адекларациа харҭәааны иаларҵароуп.
Иаҳҳәап, сара сдекларантызтгьы исԥыларыз уадаҩрақәас абри абланк ахарҭәааразы? Зегь раԥхьаӡа иргыланы, ԥсышәала еиқәыршәоу ақьаадқәа снапы иакаанӡа ихасырҭәаауамызт. Уи азы сусура самырхыр, аӡбарҭахьы ашшыԥхьыӡ аласҵон, сзинқәа ахьеилагоу азы. Апарламент асаит, аминистрцәа реилазаара уҳәа акырџьара сеимдеит, аха ҳәынҭқарратә бызшәала ицәажәо адекларациа ахарҭәааразы еидкыло ашәҟәқәа ҳәа акгьы сымбеит.
Аԥсны ашәахтәқәеи аизгатәқәеи рминистр Џьансыхә Нанба абри азҵаарзы ҭелла саниҿцәажәоз: "Шәара шәиашоуп", ҳәа ԥсышәала аҭак соуит. Абри зхысҳәаауа, аҳәынҭқарратә бызшәазы азакәан еилагоуп ҳәа исыԥхьаӡоит, атәылауаҩ ԥсышәала ахарҭәааразы алшара ахьимам.
Адекларациақәа рхарҭәаара уадаҩрақәас иаҵоу рзы аҳәынҭқарратә усбарҭақәа акадрқәа рыҟәша аусуҩцәа руаӡәы слацәажәон. Лара лажәақәа рыла, Аԥсны аиҳабыра ирылшар акәын, акадрқәа рыҟәшақәа русуҩцәа рзы аилыркаатә семинарқәа реиҿкаара. Ус иҟазҭгьы, абланкқәа рхарҭәаара аус еиҳа имариахон. Ус акәзаргьы, сзацәажәоз ишазгәалҭо ала, еиуеиԥшым аконсультациақәа рышьҭахь, лара илылшеит ииашаны ахарҭәаашьа аилкаара, уажәы-уажә азҵаарақәа лызцәырҵуазаргьы. (Иабеицәаҳӡари, зынӡа имарам урыс бызшәала иҩуп адекларациа атекст. Аԥышәа змам агха ихьыргьы ауеит). Уи иабзоураны, аус ахьылуа адекларантцәа ацхыраара рылҭоит ахарҭәаараҿы.
Аминистр Нанба игәаанагарала, "иара азакәан аҿы ҷыдала иарбам ари аус арккара знапы иану". Зыӡбахә ҳамоу азакәан адкыларазы ахаԥшьгаратә гәыԥ иалахәу Наира Амалыиа лажәақәа рыла "Апарламент иаднакыло азакәанқәа зегьы Аԥсны аминистрцәа реилазаарахьы инеиуеит. Убри аҟынтә, адеклорациақәа рхарҭәаара аус дырцыхцыхроуп аиҳабыра рхаҭа".
Ашәахтәқәа реизгаразы аминистр Нанба аҭел санизас зегь раԥхьаӡа сиазҵааит адекларациа иара ихаирҭәаахьоу ихаимырҭәаахьоу? "Ааи ихасырҭәааит, сара азиндырҩы изанааҭ ахьсымо азы, уадаҩра дук снамҭеит",- иҳәеит иара. Ус акәзаргьы, Џьансыхә Едуард-иԥа иажәақәа рыла, хаҭала аҭел изасны аконсультациақәа мҩаԥызго ачынуаа рацәаҩуп "иахьынӡасылшо зегьы срыцхраауеит" иҳәеит иара.
Уажәшьҭа, сазхәыцыр сҭахуп, иаҳҳәап адекларациа хасырҭәаауазҭгьы, исылшозма изакәанымкәа исырҳахьоу амазара аҵәахра? Ҳәарада исылшарын. Избаназар, зықәра наӡоу сыхшара, сара ныҟәгатәыс исымамзар, иаҳҳәап истудентцәамзар, смазара дара рыхьӡала ианызар, адекларациаҿы уи арбатәыс исымам. Иашьҭада, 25 шықәса зхыҵуа ауаҩы аҩны, ауада, зыхә ҳараку амашьына уҳәа рыхә арҳара шилымшо, уи иани иаби рҟынтәи шакәу иахьиоуа аилкаара.
Азакәан иамоу арҭ акылҳарақәа ауаажәларра рҿы акырынтә ацәажәара цәырнагеит, аха апарламент иаднакылаз азакәан аҿы аԥҟарақәа хыхь ишысҳәаз ауп ишыҟоу. Хымԥада, ари азакәан ҳаԥхьаҟа алагалақәа аиушт, абарҭ ицәырҵуа азҵаатәқәа раԥырҟәҟәааразы, убри аҟынтә, уажәазы изызхәыцтәу иахьа иҟоу азакәан ақәныҟәароуп.
Наира Амалыиаԥҳа ҳаиҿцәажәараҿы иазгәалҭеит, Аԥсны аиҳабыра адекларациақәа рхарҭәаара аус арццакра, анагӡара уамак иаахтны ишаламцәажәоз. "Аӡәы заҵәык ашәахтәқәеи аизгақәеи рминистр Нанба иакәын аинформациатә хархәагақәа рҿы ицәырҵуаз",- лҳәеит лара. Амалыиа иара убас иазгәалҭеит, азиндырыҩцәа алархәны Аҟәа ахада Беслан Ешба аилацәажәара шымҩаԥигаз. "Егьырҭ ачынуаагьы убас иныҟәар акәын. Даара имаҷын аилыркаатә усура", - лҳәеит ахаԥшьгаратә гәыԥ алахәыла Амалыиа.
Иахьа адекларациа хасырҭәауазаҭгьы, ақьааадқәа шҭысҵааз ала, уадаҩрак соурымызт, избанзар, Аҟәа агәаны хәҩык ҳахьҭаҩу исымоу ԥшь-уадак змоу сынхараҭа ада, мазара сымам, иара убас, суалафахәы наваргыланы.
Адекларациа ахарҭәаара азҵаатәы ҭҵаауа исызцәырҵит ахшыҩҵак, иаҳҳәап, ачынуаҩ дычмазаҩызар, мамзаргьы ԥсшьара дыҟазар, ианаамҭаз изхамырҭәаар ишԥаҟало ҳәа. Абраҟагьы, сызҵаара аҭак ҟаиҵеит Џьансыхә Нанба "Азакәан аҿы акгьы арбам" ҳәа. Иара дақәшаҳаҭхеит, абыржәы COVID-19 аԥсҭазаара ианалагьежьуа, акыраамҭа ичмазаҩны ишьҭоу, ма атәыла анҭыҵ цатәыс измо ауаҩы изы аҿҳәара аҽахьыгӡара проблемахар шауа.
Иаҳҳәап, "ацәаҳәа ҟаԥшь" аҿы ишьҭоу ауаҩы адекларациа изхарҭәаауама? Адекларациа ахарҭәаара сеиҭазыгьежьуазар, са сеиԥш амазара рацәак змам изы ибаргәым, аха иаҳҳәап, ахԥатәи, аԥшьбатәи ахәҭақәа рҿы иану еиуеиԥшым аԥаратә счиотқәа, акциақәа, акоммерциатә усқәа рҿы ахәҭаа амазаара уҳәа реиԥш иҟоу рҿы ацхырааҩ дысҭаххон, агха ҟамҵакәа ишахәҭоу аинформациа ааныжьразы. Абланк ахԥатәи ахәҭаҿы иаҳԥыло аԥаратә считотқәа ирызку ахәҭаҷ адекларант хымԥада ихаирҭәаароуп, аха даҽа зҵаароуп, аҳәаанырцә мацара акәым ҳара ҳтәылаҿы иҟоу азакәан ала, абанкқәа ауаҩы изалоу аҵәахы азы аинформациа аӡәгьы ирҭаӡом.
Ицәырҵуа азҵаатәқәа рацәоуп, адекларациа ахарҭәаара аҿҳәара анынҵәалакгьы еилкаахоит, иҟоума иахьымӡаз ахарҭәаара, иҟоума змазара зӡаз, уҳәа зусура зцәыӡырц зылшо рыӡбахә аҟынӡа.
Сыҩтәы аус анадызулоз, иҟоуп аӡәы ҩыџьа сзацәажәаз адекларантцәа, аха, макьана ишхадмырҭәаац сарҳәеит, иҟоуп сызҵаара зынӡа изгәамԥхазгьы.
Автори аредакциеи ргәаанагарақәа еиқәымшәозар ҟалоит.
АҞӘА, нанҳәа 5 – Sputnik, Бадраҟ Аҩӡба. COVID-19 амазаара аҭҵааразы ПЦР-лабораториа Гагра аусура иазырхиоуп ҳәа иҳәеит Аԥсны Агәабзиарахьчара аминистр Едуард Быҭәба.
"Гагратәи алабораториа аусура ишаалагалак Аҟәатәи абактериологиатә лабораториа еиҳа ахы иақәиҭхоит. Алабораториаз ауада аремонт азуын Гагра араион ахадара амчала. Ахархәагақәа аахәан ареспубликатә биуџьет аԥарақәа рыла", - иҳәеит иара.
Аминистр иазгәеиҭеит алабораториа 200 рҟынӡа биоматериал уахыки-ҽнаки рыла адкылара шалшо. Ԥхынгәы 22 аахыс алабораториа атест режим ала аусура мҩаԥнагон.
Уи адагьы Едуард Быҭәба иҳәеит ареспубликатә биуџьет COVID-19 аламырҵәара иазнархаз аԥарақәа рыхәҭак ала Очамчыра алабараториа шаартхо.
"Иахьазы Очамчыратәи алабараториа аперсонал Ареспубликатә санитар-бактериологиатә лабораториаҿы аԥышәа иахысуеит" - иҳәеит иара.
Алабораториа аусура иалагоит атехникатәии адокументациатәии ҟазшьа змоу азҵаарақәа рҭыԥ ишықәҵахалак, аперсонал шазыҟаҵахалак.