Бадраҟ Аҩӡба, Sputnik
Амиран Адлеиба 35 шықәса инареиҳаны аскульптура аус иазикхьеит. Уи иахьа Александр Чачба ихьӡ зху Аҟәатәи асахьаҭыхратә ҵараиурҭа аиҳабыс аус иуеит.
"Акырынтә сазхәыцхьеит аскульпторра аус сабантәалагеи, избан ари азанааҭ залысхи ҳәа. Са сахьиз сахьааӡаз ақыҭа Ҷлоу аԥсабара даара иԥшӡоуп амшын схыԥшылоит. Сахьынхо хәы-ҳаракыроуп, абри аԥсабаратә цәырҵрақәа ракәзар ҟалап сзанааҭ ашьҭыхраҿы анырра ҟазҵаз. Акырынтә схы сазынхон, бзиа избон аԥсабареи сареи ҳанеизаанхоз, уи еснагь исныруан", — иҳәеит аскульптор.
Аскульптор изанааҭ алхраҿы аԥсабара ацәырҵрақәа рнаҩсангьы ицхрааит дызлиааз иҭаацәара.
"Сан ибзиаӡаны анхара-анҵыра лнапы иадыруан. Иҟалҵоз зегьы асахьаҭыхҩы иеиԥш дацклаԥшуан. 60-70-тәи ашқәсқәа рзы аҩныргыларатә маҭәахәқәа аныҟамыз аҩныргәы ҟалҵон анышәаԥшьи аԥслымӡи еилаҵаны. Убри шыҟалҵоз сара избон, аинтересгьы шьҭысхуа салагеит. Ус еиԥш аҩныргәқәа џьара-џьара избахьан, аха акыр иуарлашәарлоуп", — иҳәеит аскульптор.
Амиран Адлеиба иан иҟалҵоз даҿыԥшуа дшааиуаз, анышәаԥшь аус адиуыло далагеит.
"Анышәаԥшьи аԥслымӡи рыла амгьал хәыҷқәа ҟасҵо салагеит. Нас, ал-ҵла иҿоу акакалқәа анышәаԥшь иаласыԥсон афактура аҟаҵаразы. Уи ашьҭахь, ақьала хәыҷқәа рыҟаҵара салагеит. Убас, хәыҷы-хәыҷла амаҭәар ахы сгәанарԥхон. Анышәаԥшь искыз адырҩаҽны иҩеит, анаҩс ишьеит, нас сазхәыцуа салагеит уи мшьарц азы иҟасҵаша ҳәа. Убас, ари аус саланагалан асып ахь сиасит, уахьынтә ахаҳә аус адызуыло салагеит. Ашкол санҭала акарандашь шьҭысхит", — азгәеиҭеит уи.
Аскульптор раԥхьатәи иҟазарҭа рыҩны актәи аихагылаҿы иҟаиҵеит.
"Уаҟа ашәҟәыҩҩцәа рскульптура хәыҷқәа ҟасҵеит, насгьы рсахьақәагьы ҭыхны икыдсҵеит", — иҳәеит Адлеиба.
Амиран Адлеиба ахәбатәи акласс аҿы дантәаз раԥхьаӡа акәны Аҟәа дааит, иҩызцәа ашколхәыҷқәа ицны. Урҭ идикылеит апоет Ҷыҷыкәа Џьонуа, усҟан Амиран Адлеиба ажәеинраалақәа иҩуан. Заԥхьаҟа искульпторхараны иҟаз Амиран Адлеиба Аҟәаҟа иаара ԥхьаҟатәи ирҿиаратә ус акыр иацхрааит.
"Ҷыҷыкәа Џьонуа аҳҭнықалақь ҳирбеит, аҭыԥ ԥшӡарҭақәа рахь ҳаигеит. Убасҟан, раԥхьаӡа акәны избеит Дырмит Гәлиа ибаҟа, уи даара анырра снаҭеит. Усҟан исыӡбеит ареализм аганахь ала аҿыханҵақәа рыҟаҵара салагап ҳәа", — ациҵеит уи.
Уи ашьҭахь, Амиран Адлеиба уардынла анышәаԥшь аҩныҟа игеит, инеиԥынкылангьы аусура далагеит.
"Убас, салагеит аскульптура аус", — азгәеиҭеит уи.
Амиран Адлеиба 10-тәи акласс даналга дҭалеит Аҟәатәи асахьаҭыхратә ҵараиурҭа.
"Сусумҭақәагьы ааганы идсырбеит арҵаҩцәа. Усҟан анышәаԥшь иалхны иҟасҵон аԥсуа типажқәа. Аԥсуа ахҭырԥа ихаҵаны, иԥаҵақәа ыршаны иҟасҵон. Аскульптура аҟәша ыҟамызт усҟан, амҿы аус адулара сыдырҵеит. Аха сара исҭахыз ахаҿсахьақәа рыҟаҵара акәын. Уи ҳарҵаҩы Витали Лакрба иангәеиҭа аҩбатәи акурс ашҟа сиаигеит", — иҳәеит Адлеиба.
Асахьаҭыхратә ҵараиурҭаҿы уи раԥхьаӡа дҵас ирҭеит ахаҿсахьа ахәҭақәа злеибарку, ақьышә, ала, алымҳа уҳәа рыҟаҵара, уи идҵа қәҿиарала инаигӡеит.
Адлеиба иажәақәа рыла, аскульптор изанааҭ иамоуп иара ахатә ҷыдарақәа.
"Ирҳәоит, Анцәа анышәаԥшь ааникылан, иааирпҵын, днагәылаҭәҳәан ауаҩы далихит ҳәа. Убри аскульптурахь ииаугар ауеит. Са сзы абри ауп аскульптура захьӡу. Аскульптор иусумҭа аԥсы ҭалартә изыҟаҵом, аха, абри аԥсы ҭоумашь анаџьалбеит, ҳәа ахәаԥшҩы идикылар ауп. Аскульптура ԥсуеит иара абызшәа уақәымшәар. Иара убри абызшәа уақәшәаны, нас апоезиахь ииасыр ауп", — азгәеиҭеит уи.
Аскульптура иаӷроу аенергиа закәузеи, маӡас иаҵоузеи, ҳәа ахәаԥшҩы иҳәар ауп, ус анакәымха аскульптура ҵакыдоуп, ҳәа игәы иаанагоит Адлеиба.
Амиран Адлеиба иажәақәа рыла, ирҿиараҿы иаҳа иқәҿиаз аусумҭақәа ыҟоуп.
"Иҟоуп аформа маҷқәа рыла иҟаҵоу алирика иазку аусумҭақәа. Убри алирикагьы хәыҷык аус азызухьан, уи хар амам ҳәа иазысыԥхьаӡоит. Насгьы академиа санҭазтәи аусумҭақәа акык-ҩбак, иара убас, сдипломтә усумҭа "Акәашара", уи даараӡа сгәы аладууп. Насгьы апортрет ажанр сгәы иахькьысуеит, иахьагьы убри саҿуп" – ациҵеит Адлеиба.
Амиран Адлеиба иажәақәа рыла, "Ахьӡ-Аԥша" апарк аҟны игылоу аҟама аскульптура ахьаа иахылҵыз ауп.
"Аскульптура иансырԥшырц сҭахын аибашьра сшазыҟоу, иҭахаз афырхацәа сшырзыҟоу. Убри аскульптура арыцхара иадырганы избоит. Нас уи адин аганахь иуырхозаргьы, аџьар асахьа амоуп. Иԥшьоу аҟама, иаанарԥшуеит иара убас, Аԥсны зхы ақәызҵаз аҵеицәа шыҷкәынцәаз, ақәыԥшрагьы аныԥшуеит аҟама", — ациҵеит аҟаза.
Амиран Адлеиба аскульптура анаҩс асахьаҭыхрагьы инапы алакуп.
"Аҿыханҵа бзиа избоит, аха уи иаанагаӡом асахьаҭыхраҿы сшьақәгылеит ҳәа. Адунеитә сахьаҭыхра сыԥсы аҿҳәароуп, схаҭагьы зны-зынла ак ҭысхлақәоит, аха уи бзиабаҩк иаҳасаб алоуп", — азгәеиҭеит Адлеиба.
Иахьа, Амиран Адлеиба аус иуеит апортреттә хырхарҭаҿы.
"Иахьа, аус адызулоит аԥсуа жәлар XIX ашәышықәсазы изықәшәаз ахҵәара иазку аскульптура", — иҳәеит Амиран Адлеиба.
Ԥхны мшын, жәлар рфорум "Аидгылара" аҿы хынҭаҩынҭаран. Амилаҭ-хақәиҭратә қәԥара аншыкьуаз аамҭан. Ахҭысқәа ахьымҩаԥысуаз иахьа Д. Гәлиа ихьӡ зху Аԥсуаҭҵааратә институт ахыбраҿы акәын, усҟан уаҟа Аԥсны Ашәҟәыҩҩцәа реидгыла ыҟан. Иахьа апатриотизм мариахеит, баҩык алам амчраҿ иҟоу акритика рзуара, уимоу ухы иааҭашәо уҳәаргьы ауеит.
Сызлацәажәо ахҭысқәа раамҭазы, Асовет еидгыла асистема аҿагылара гәаӷьыуацәан, Аԥсны Қырҭтәыла иамхәаҽуа аҟаҵара иазықәԥоз рыԥсҭазаара ашәарҭара иҭагылан. Абри зегь зхысҳәаауа, усҟантәи асистема аҿагылара иззымгәаӷьуазгьы ыҟан, иахьа ипатриот дуцәоушәа ицәажәо ԥыҭҩыкгьы налаҵаны.
1989 шықәсазы лаҵарамза анҵәамҭазы, хықәкыла иаҳҳәозар амза 25 рзы, Москва аусура иалагеит СССР Жәлар рдепутатцәа Актәи реизара ду. Ҳара ҳдепутатцәагьы уахь ицаны иҟан. Усҟан Ашәҟәыҩҩцәа реидгыла ахыбра иаҭаауаз рацәаҩын Москвантәи ажәабжьқәа реилкааразы. Усҟан уажәеиԥш аимадарақәа абаҟаз, ианаауҭаху иззуҭаху аҭел уизасуагьы иҟамызт, аха "Аидгылара" ахадацәа ироуан аинформациа. Иҿыцу жәабжьк аныҟаз ахыбра азал ду аҿы ауаа ирыларҳәон. Убарҭ амшқәа рзы иааҳалаҩҩит аизараҿы ҳара ҳдепутатцәа иреиуоу аӡәы ажәа ирҭараны иҟоуп ҳәа.
Ишысгәалашәо ала, уи апартиатә еизара ду ишиашоу ицоз аефир ала иаҳдырбон. Аидгылараа рхыбраҿы иҟаз ателевизорқәа ирыдӷьазкыланы иԥшын ҳауаажәлар рхаҭарнакцәа, аха ҳара ҳтәқәа аӡәгьы атрибунахь дымнеицызт. Ажәа рырҭомашь, ишԥаҟалари анаџьалбеит ҳәа иӷьаҵәыӷьаҵәуан зыԥсадгьыл алахьынҵа иазгәаҟуаз зегьы.
Усҟан сара исхыҵуан 26 шықәса, егьырҭ сықәлацәа ԥыҭҩык реиԥш, абарҭ азҵаарақәа ахьырыӡбоз исхызгон сусура иахаршәаланы исымаз аамҭа. Сгәы иалоуп амшынҵа ахьныҟәсымгоз, избанзар аамҭа иаԥсаҟьо агәалашәарақәа рацәоуп.
Рашәара 2, 1989 шықәса рзы ҳажәлар ԥшын ҳдепутатцәа руаӡәы аизараҿы ажәа ирҭандаз ҳәа. Ҳаԥшын, ҳаԥшын, аха ҳа ҳтәы дцәырымҵыцызт. Иахьа дысгәалашәом дарбану, аха сҩызцәа руаӡәи сареи ҳанкараха, "Акоп икаҳуажәырҭа" ҳәа иахьашьҭаз ҳцаны каҳуак ҳжәып ҳгәахәын, ақалақь агәахьы ҳҿынаҳхеит. Ҳҭыԥ аҿы ҳнаӡарц акгьы ҳагмызт, иахьа аресторан "Санремо" ахьыҟоу унаӡаанӡа, "акомиссионтә дәқьан" ҳәа изышьҭаз ҳаваланы ҳашнеиуаз, иаҳдыруаз, уа иҵагылаз аԥсуа ԥхәыс лыбжьы ҳақәлыргеит. Зыӡбахә сымоу адәқьан аҿы ателевизор хәыҷы рыман. "Шәааи, шәааи, Арӡынба дықәгылоит", - лҳәеит лара. Убасҟан аекран аҿы избаз, уаанӡагьы издыруаз, аха уи аҽны хьшьыцбаҵас атрибуна аҟнытә Владислав Арӡынба иқәгылара еиԥш сгәы шьҭызххьо даҽа хҭыск сыԥсҭазаараҿы иҟамлацзар ҟалап.
Усҟан иара иқәгылара жәҩангәашәԥхьараны иааҳзыҟалеит, жәаха минуҭ ирҭагӡаны ҳмилаҭ зҭагылаз агеноцидтә политика иазкыз ажәахә.
Владислав Арӡынба игәалашәарақәа рҿы иҳәоит уи иқәгылара алыршара шымариамыз, ацентртә партиатә мчы ақырҭуа политика иаднацәылон азы: "Сара сааҟәымҵӡакәа ажәа сырҭарц сазықәԥон. Апартиатә иерархиа иаарылшоз зегь ҟарҵон ус иҟамларц азы. Ганкахьала ҳажәлар аҳәара ҟарҵон ҳара иаҳхаҭарнаку дықәдыргыларц, иҳауан еиуеиԥшымыз ателеграммақәа, даҽа ганкахьала, апартиатә напхгара Қырҭтәыла аинтересқәа ирызхәыцуа, сара ажәа сыҭара иацәшәон". Уи аҽны дықәдмыргылар, апротест ҟаҵаны аизара аанижьырц игәы иҭаны дыштәаз ауп ҳара ҳдепутат ажәа ширҭазгьы.
Аполитик дцәажәон жәаха минуҭ маҷк инацны, аха иахьатәи зажәа зроууа аполитикцәа дрыҿҳарԥшуазар, убри аминуҭқәа ирҭагӡаны ҳара ҳҿахәеиԥш, СССР иаланхоз амилаҭ маҷқәа рызҵаатәгьы шьҭихит. Аԥсны аразҟы далацәажәо, адепутат иажәахә аҿы иалкааны иазгәеиҭеит ақырҭуа екстремисттә политика иахҟьаны, риашашьа змам ахҭысқәа ҟалар шалшо. "Аекстремисттә мчқәа ахҭыс хадақәа Аԥсныҟа ииаргеит, ҳара ҳгәы ишаанаго ала, ауаа реидырсларазы, нас ахара ҳара ҳажәлар ирыдырҵарц азы. Ахара ҳара ҳадҵаразы уадаҩрак ыҟам, избанзар аинформациатә хархәагатә пропаганда ганкы иадцәыланы аус ауеит, убри аамҭазы аԥсуа жәлар рҿахәы аҳәарҭа рымам", - иҳәон Владислав Арӡынба уажәы-уажәы исааҭ дахәаԥшуа, ирҭаз аамҭа иҽҭагӡаны ҳажәлар рҿахәы наигӡарц азы.
Аҭоурыхҭҵааҩ Аслан Аҩӡба "Аибашьра-политикатә проблемақәа" ирызку ишәҟәаҿы иалкааны ари аҭоурых дахьалацәажәо иазгәеиҭоит аԥсуа политик Арӡынба иқәгылара ақырҭқәа адабла шыднарсыз. Ҿырԥштәысгьы иааигоит ақырҭуа шәҟәыҩҩцәа Р. Миминошвили, Г. Панџьекиӡе "аԥсуа екстремистцәа Қырҭтәыла аганахь ижәылеит, Қырҭтәылазы еиҳа иуадаҩыз аамҭазы" ҳәа усҟан ишырҩуаз.
Ииашаҵәҟьаны, Арӡынба иҩыза уи аизараҿы ицәырҵра ҳаӷацәа ршьара иқәнарҟьеит, аха ари аҩыза ақәгылара усҟан ҳара ҳажәлар ргәы шьҭнахит, адунеи зегь ҳара иаҳтәушәа ҳааҟалеит. Абри ақәгылара анаҩсанҵәҟьа Владислав Арӡынба аԥсуа жәлар дырфырхаҵа хаданы, дырҿахәҳәаганы дааҟалеит, уи аԥхьагьы бзиа ирбахьаз шиакәызгьы.
Иамааз ҷыдарас СССР Жәлар рдепутатцәа Актәи реизараҿы ажәа зҳәаз Владислав Арӡынба иқәгылара? Сгәанала, адепутат Арӡынба иажәа араӡара, аҭоурых агәыларԥшра, ԥықәсларада иажәахә анагӡара, шықәсы рацәала ҳажәлар рхаҭарнакцәа ззықәԥоз азҵаатәы ӷьеҩла атрибуна хадаҟынтә ацәыргара, насгьы даҽак иаламашьоз агәаӷьра ду зныԥшуаз ихьшьыцба ҭеиҭԥш уҳәа, шәышықәса рахь знык иуԥыло аҿахәҳәаҩы диины даақәгылеит рашәара 2, 1989 шықәса рзы ҳара ҳажәлар рҿаԥхьа. Абарҭ аҷыдарақәа зегьы аӡәы ихаҿраҿы еизганы иҟан азоуп Арӡынба дыԥхьагыланы дҟазҵазгьы ҳара ҳхьыԥшымра азықәԥараҿы.
Аполититолог Андраник Миграниан Арӡынба изы абас иҳәеит: "Арӡынба имҽхак акыр иҭбаан, Арӡынба Аԥсны аҵкыс деиҳан", - адунеитә политикцәа дрыҵамхо дшыҟаз аарԥшуа.
Исыздыруам заҟантә сеиҭахәаԥшхьоу еицырдыруа Арӡынба иқәгылара, аха убасҟан еиԥш, иахьагьы урҭ ахҭысқәа анымҩаԥысуа иахьакәушәа сааҟалоит, убасҟан еиԥш иахьагьы агәадура сызцәырҵуеит.
Автори аредакциеи ргәаанагарақәа еиқәымшәозар алшоит.
Аԥсны, аԥсуа дгьыл, аԥсуа жәлар ахааназгьы ибеиан. Ибеиан ҳәарада ԥсабарала, гала, шьхала… Аха зегь раасҭа ибеиан уаала, доуҳала, ҟәыӷарыла. Жәытә-натә аахыс ара аҳаҭыр дуун ауаҩра, аԥсуа икодекс хада - аламыс. Азқьышықәсақәа, ашәышықәсақәа ирылыхәхәа иаауа ажәабжьқәа, ашәақәа, алегендақәа реиҳарак зыхҳәааугьы абри ауп. Аха аҩыра ахьҳамамыз азгьы заҟа ирацәаҩузеишь аҭоурых аӡыблара зыхьӡқәа ҳцәагаз. Егьаҩ ҿырԥшыганы ҳадгьыл иқәын…
Аԥсны аҭоурых ҿыц аҿы зыжәлар рхьаа зхьаау, ирыдгылоу, ирывагылоу рыхьыӡқәа ԥхьаҟатәи аҭоурыхқәа, абиԥарақәа ирзынхоит. Уи насыԥуп зқьышықәса рышьҭахь аԥсуадгьыл иқәынхо аԥсуа изы. Иаашьҭыхны дрыԥхьалап аҩырақәа, дрыхәаԥшлап аҭыхымҭақәа – иеиҵеиааӡалап ихшара иахьатәи ҳауаажәлар рхаҭарнакцәа рҿырԥшала. Ирызҳалап аԥсуаа аԥсуадгьыл аҿы. Еизҳазыӷьалап. Уи ус шакәхо агәра згарц сҭахуп… Мап, агәра згоит! Анцәа ду иџьшьаны ус акәхоит!
Сергеи Багаԥшь... Уи ижәла, ишьҭра аханатә аахыс ахьӡ-аԥша змаз ауаа рылиаауан. Унеишь-уааишь ҳәа рарҳәон адунеи амаа зкыз. Иахьынхацәаз ԥырхагак рнамҭацызт, избанзар акы - анхаҩы Аԥсны еснагь аҳаҭыр ду даԥсан, ҩбагьы – ахшыҩи адырреи ирыҵадырӡуан акыр ихыҭхәыцыз асоциалтә еиҟарамрақәа.
Ибзианы исгәалашәоит ХХ ашәышықәса 80-тәи ашықәсқәа. Ахааназ аӡәы зхы дықәызмыртәацыз аԥсуаа аамҭа-аамҭала усҟантәи аамҭа ирзаанагоз ауадаҩрақәа ирҿагылон, рҟәаҟәа иқәтәарц зҭахызгьы нхьыдыҩруан.
Ибзианы исгәалашәоит 1989-тәи ашықәс. Мҽышан. Аԥсны ахы-аҵыхәа иалаҩит аԥсуааи ақырҭқәеи еиҿагылт ҳәа. Ари аҭагылазаашьахь мышкызны ишкылнагоз зегьы ирдыруан, ирбон, аха еивысырҭак шԥаҟамлари ҳәа игәыӷуан.
Аԥсныҟа амҩа иқәлеит 30 нызқьҩык рҟынӡа зхыԥхьаӡара наӡоз ақырҭцәа, аратәи ақырҭцәа ирыдгыларц, еснагь ргәы иҵхоз нарыгӡарц. Еихышәшәа-еиԥышәшәа Аалӡга аӡиас ахықәаҿ еизеит ашәарыцага шәақьқәа ирыҵагылаз аԥсуаа.
Абри аҭагылазаашьаҿы араион аиҳабы иаҳасаб ала, апатриот иаша ишиаҭәаз еиԥш, Сергеи Уасил-иԥа хьаҳәхьачарак ҟамҵакәа ижәлар рыхьчара дгылеит. Усҟантәи аамҭазы уи аҩыза ихымҩаԥгашьа иара изы даара ишәарҭахар алшон. Аха усеиԥш акгьы дазымхәыцӡакәа ақырҭуа шовинизм аҿагылараҿы напхгара ҟаиҵеит. Ари аҭагылазаашьа ахаҵара аарԥшра аҭахын. Уи иара илиршеит. Сергеи Уасил-иԥа иусурҭаҭыԥ, ипартиатә лахәылара рцәыӡра адагьы иԥсҭазаара ахаҭагьы ицәыӡыр алшон… Аха уи иазхәыцтәны имшьеит усҟан азы. Ҳәарада, 1989 шықәсазтәи ахҭысқәа рышьҭахь Сергеи Багаԥшь иусура дамхын.
Ари иԥсҭазаараҟны дзықәшәақәаз рахьтә хҭыс заҵәык ауп, аха инеидкыланы дзакәыз аанарԥшуеит.
Аԥсны Аџьынџьтәылатә еибашьраан иара дыззырхаз аус аҿы иԥышәа ахархәара аҭаны ашьаарҵәыра илагылаз ижәлар дрыцхраауан. Иҳәатәуп зны-зынла абџьар акра аасҭагьы ла иамбоз аусқәа ирылшоз анеиҳахоз. Иҳәатәуп урҭ аусқәагьы афырхаҵараҵәҟьа шырҭаххалоз.
Сергеи Багаԥшь иԥсҭазаара зегьы иԥсадгьыл амаҵ азура иазкын. Атәыла аԥыза-министрс даныҟаз аума, ахадас даныҟаз аума – иара изы зегьы ирыцкыз Аԥсны аизҳазыӷьара акәын.
Дыҟамзар ҟалап аԥсыуак, иажәа ҟәанда змаҳацыз. "Мои золотые" – абар иара зегь раасҭа бзиа ибаны ииҳәоз. Ари баша цәажәарамызт.
Дыздыруаз, дызгәалашәо зегьы ражәа аҟәандара алыжжуеит иӡбахә анырҳәо. Ари еиҳау иҟоузеи аԥсҭазаараҿы! Ажәлар шамахамзар ус баша рыбзиабара узаахәаӡом, иуоуӡом.
Ихьаауп, даара ихьаауп ҳаԥсуадгьыл иреиӷьӡақәоу ахьацәыӡуа. Заҟа иаҳҭахузеи урҭ иахьа?! Заҟа ҳгәы ҟанаҵарыз Сергеи Багаԥшь иччаԥшь. Заҟа гха ҳрыхдырԥарыз иажәа ҟәышқәа. Заҟантәгьы игәымшәара, ихаҵара ҳаззымиааиқәаз ҳариааиртә еиԥш рылдыршарыз. Заҟантә… Заҟантә…
Изыбымбылыз Џьгьардатәи адгьыл.
Ирҳәоит ауаҩытәыҩса дыззыҳәо зегь адунеитә ҵакыра иазцаны адгьыл ахь ихынҳәуеит ҳәа. Ҳиҳәап нас Анцәа ду ҳтәыла ахааназ иагымхаларц Сергеи Багаԥшь иеиԥш зеиԥшу аԥацәа…
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
АҞӘА, рашәара 3 - Sputnik. Аԥсны Аҩныҵҟатәи Аусқәа Рминистрра аусзуҩцәа раԥхьатәи ахада Владислав Арӡынба иҩны иақәкны ахысраан иалахәыз рыԥшаара иашьҭоуп ҳәа аанацҳауеит аусбарҭа апресс-маҵзура.
Аусҭҵаара адыррақәа рыла, лаҵара 29 асааҭ 20:00 рзы Алада Ешыра Папба имҩахь иааит идырым ахаҿқәа ргәыԥ. Урҭ руаӡәк раԥхьатәи ахада иҩны иақәкны ахысра далагеит.
Уаанӡа, Аԥсны ААР аминистр Дмитри Дбар аҳәамҭа ҟаиҵахьан раԥхьатәи ахада иҩны деихсит ҳәа агәҩара ззыҟоу дшаанкылоу азы.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит: