Атальыкънкъвгара
Атальыкънкъвгара – КIавкIаз аэтнография апны йщаквдыргылыз апхъанчIви цIаспI. Ауи ацIасла асаби дъайыз атгIачва дрыламкIва датша тгIачвакI рпны дгIадзындыргылуан, хабзала йщаквгылу апIатла амщтахь дгIацападырпахуан, дгIазрийыз йани йаби ртгIачва дрызгIаргхуан [1]. [1].
Атальыкънкъвгара ацIасла апсуаква ркъральыгIва ауацIала йахъазымкIва агIвымакъральква рбзазагIвчвагьи йырпщылан. ГIвткъвымкI ауи апш азазаъаща рымазлара ахъазла щажвлала йгIвымазара атахъын. Ага ауаса йаъазтынгьи, апсуаква рэтнология апны уанйитI йара ткъвымкI йауу атгIачваква атальыкъ азазаъаща ангIарбжьашвуз гIаншата.
Абар атальыкънкъвгара ахцIара хъадаква: атальыкъкI йгIадзынйыргылуаз сабизаджвыкI йакIвын; асаби йаба ажвлара апны йгыларта атальыкъ йацкIыс рыцIа йщтIыхын, ацIас анкъвгара агIвтгIачвакIгьи файдакI рызгIанагуан; Апсны ахIчва ЧачбаргIа рткъвымла ратальыкъ йыжвлара хъвшара рыцIа йхъалуан; гIвткъвымкI атальыкъра нкъвыргара ахъазла рщажвлаква гIвымазара атахъын; атальыкънкъвгара агIвымакъральква йызларынгIалуаз амаль мчхъан; атальыкъ щардагIв сабизаджвыкI кьазу-кьазу дгIадзындыргыл йахвитын, ауи анысла йазалху атальыкъ азазаъащаква гIазбжьалуаз агIвычIвгIвысква рыцIа йщардагIвхун; атальыкъра ащахахра злашIадрысхуаш амальтагьи йщаквгылан. Щахахра збжьаз рыуа аткъвымкI разымызтын сабикI дыргъычуанта арахьаратгьи амальынтшата ащарычIвара ашIадрысхуан.
Атальыкъра аквпшыраква йанынкъвыргуз абзазаразаман йаквыргIапсын, ажвлара азазаъащаква ралыргара-щаквгылра йырзынархан. МачI-мачIымцара атальыкънкъвгара амагIны щаквысын атурыхзаман йгIалахатI.
Козлова Эльвира