Ужвы угIацапшхырквын аратква анакIвша йацы акIвызшва уыла йгIацIалхитI. Щарда йугIалауа ажва къычIрахазтынгьи ауи йгIацIанакIуа гьмачIым. Зунашва хIхIвауа агIвычIвгIвыс йылахь шщаквгылуа, абаргвыраква джьгарта дгIарыцIсныс шйылшауа, гврыхвара ду йылата йлихыз абзазара мгIвала дшзымгIвайсуа акIвпI… Адыгея къральыгIва университет афилология факультет дахIврала йгIалгаз Тобыль Мадина жвасквша рапхъала ВГТРК акъральыгIва телерадиуакомпания «Къарча-Черкес» урышв бызшвала арадиуа атраква адызгалуа аредакция апны дынхауа далагатI. Ауи лхъа аладухауата лабаду, зыхьыз бергьльу ауагIа рарыпхьагIв, абаза бызшвала гIвыра агIаныршагIвы, абаза литература ащатащтIацIагIв Тобыль Тольыстан шйакIву зынгьи йгьылхъаштылуам.
Лхъа алалырдухагIвацауата гьакIвым, йлыгIвуа сатырипхьадза джьауапкIра ду азлымапI, абазаква ркультура апны щта пшдза ду гIанызжьыз, абазаква рпны зыхьыз адырра цIола, ацивилизация, йхIаракIдзу акультура, абзазара мгIва атшауацIнарыхра йадамыгъу агIвычIвгIвыс йща лдаква йъартаныкъвауа шгIалырцIабыргуаш дащтапI.
Ансимшы дызцынхауа ахIбачва ршвапха дашIпшуамцара, лдырраква йрылалырхIитI, лъазара йагIарбагу лхъатачIв джыпха гIанлыршитI, длунейпшыщи ауи гIазтIкIкIгIауа аршIыйари раъаща щаквлыргылитI.
Датшагьи закIы амагIны дупI: Мадина журналистта дынхауищтара ага щарда мцIуазтынгьи дзынйауа йзачIвтемазлакIгьи хъаталкIныс дгьшвум. Мадина лхIальла швабыж дщаквкIыпI, дгIвынгIалпI, ауагIа рпны зынгьи ажва хъвахъвакI гьгIалшIыцIуам, ауат ражва, рхъвыцща, рдунейпшыща хвы аквылцIитI, йанымгIалуа зынгьи лхъа йгьаквналыргум. Ауаса йхъаталкIыз ауыс айрышта дадынхалитI, дахIвралагьи йлырхъйитI.
– Ажурналист йъачIвагIа йунардыруа щардапI, – лхIвитI Мадина. – ЙгIаншитI аргваныта йуыцбзазауа агIвычIвгIвыс уйынйаныс уанйызцауа дунейхъвыцща шIыцта йгIахъутIуаш, хъвыцрата «йгIауыквпIлуш», ауи йылу агвыбзыгъара ацIолара угвы аназымгIвауа. Ауи уанйынйара, уанйачвара амщтахь акIвпI ауатква ануылаухIвауа. УынцIразаман апны узынйаз ауыжвгIванчIви датшата дбзазузтын, ари абзазара датшата дапшуазтын ауатква йгIауыларцIауа агвышвхвара уакъыль арыпшгIауамцара шIырпшыра змам ажви атурасы узыгIаныршитI.
Тобыль Мадина лпрограммаква йрыуата дашIамсуата дыздынхалуа атема къом йрыуапI акъральыгIва къвырльыкъвхарта йаланакIуа Къарча-Черкес республикала ахIаквымхара априставква рынхара. ЙцIыхъвахауа азамандза хIреспублика абзазагIвчва ауи ауысла йырдыруаз алыргауачван. Ауи йашвхIаусыхIву юстицияла аминистерства апны ахIаквымхара априставква рхъвшара гIаншищтара щарда ъамцIуа йгьахъызым. ХачIв дута йгылан ауи акъвырльыкъвхарта ззыгIаныршу, уыста йархъйауа, ауысква рырхъйара йацIыхъватшару агьиква йалыргата ауагIа йдырдырра, ахабар драйдзара.
Заджвымзара-заджвы ари атема гIальамтракIгьи аламкIва, ажвлара рпны чIащыгIваракIгьи гIанамрыцIсуата йпхьадзаныс ауаштI. Ауаса зынхара швабыж йалачпу априставква гвынгIвырата абзазагIвчва йырдырырныс ахъазла ауыс адгылща, агIарыкIапща, йаквнагауа ажваква ргIарысабапща гьакIвымма араъа йхъаду? ЦIабыргыта йхIвара атахъыпI Мадина ари ахачIвы дахIврала йшылзахъвдаквыщтуа. Априставква рансимш нхара ажурналист ауи аъара джьащахъвата, угви упси йрылалуата йылзыгIарбитIта йылрыхIазыруа арепортаж амагIны рыцIа йцIолахитI, дгIазквчважвауа агIвычIвгIвыс пIатIу зквуцIара атахъу фырта уыла дшгIацIалжьитI. Асквш 2012 ацIыхъва Россия ахIаквымхара априставква ркъральыгIва къвырльыкъвхарта акъраль шабгу гIацIанакIуата ажурналистква ркватала анкъвакъвра джвыквнацIатI. Мадинагьи хIкъраль анахьанат аштаква йрыуу, швкIыгIвпхьадзара йнадзауа, Россия а-ФССП анхара йапшым ахъатаква йгIарыквчважвауа ажурналистква рапш анкъвакъвра далалтI. УахьчIвала акъраль хъзырчIвауа акъвыхIтлара, ашIщра цIас гвымхаква йырпшIагылуата йгIаншауа амальква йызнымкIва дрыквчважватI.
Мадина йылрыхIазырыз арепортажква, архъвыхра хъвыцраква, ахабаргIвыраква, абзагIвраква радгалщала, раныргIалщала, ацIабырг агIахътIыщала, швапхала рырбайаща, йызгIауа ауагIа ргватра йхъаду агIаншараква йырзынархщала лкIгIара бзи рымата йаъан.
Анкъвакъвра жвноминациякIла йакIвшун. Араъа ршIыйара нхара цышв гIадыргалтI. Ауат йрылапшуаз ахIаквымхара априставква ркъральыгIва къвырльыкъвхарта анхагIвчва йгьырхъазымызтI, – ражва рхIватI йбергьльу ажурналистквагьи, ажвлара уыснкъвгагIвчвагьи, аполитикквагьи. «Зтемала рыцIа йагъьу арубрика» номинацияла Тобыль Марина йылрыхIазырыз анхара йапхъахауа агыларта ангIаквнадырга лара ныжьхта «Къарча-Черкес» телерадиуакомпания анхагIвчва гвып шабгугьи йджьарщауата йайгвыргъьатI. Мадина щарда мцIуата Москва дцан дгIайхтI. АхIаквымхара априставква рфедерал къвырльыкъвхарта аквта унашвахъцIарта апны апхъагылагIвчва йрынйатI, йгIарквнадыргаз артшхъвагаква гIарнапIыцIарцIатI. Агвыргъьахъв айззара апны жвгIвы йнадзуз анкъвакъвра ду апхъагылагIвчва дрылата Тобыль Мадинагьи Россия а-ФССП къвырльыкъвхарта артшхъвагагьи асогIа тлапIагьи гIалнапIыцIарцIатI. Россия ауацIала анкъвакъвра апны Тобыль Мадина лгIатгара «Къарча-Черкес» радиуателекомпания арадиуа къвырльыкъвхарта аршIыйагIвчва гвып йцIыхъвахауа азаман йрылшаз адахIвраква йгIарылхIвауата, хIхъа алахIырдыуата акIвпI йышхIпхьадзауа.
НакIвахв Михаил
«Абаза Къраль» сайт йазалхпI