کؤلگه / نرگیز ایسماعیلاۏوا (أدبی مقاله)
کؤلگه چۏخ سېخېلېردې، اۆز-گؤزۆندن تکلیک تؤکۆلۆردۆ. آیاغا قالخدې گئدیب عایید اۏلدوغو وۆجودو تاپاجاقدې. بئله اۏلمازدې آخې چۏخ دارېخېردې. هئچ نه اۏنو یاشاما تکرار باغلایا بیلمیردی. صاحابېندان نییه نئجه قۏپدوغونو آنلایا بیلمیردی. اؤزۆندن چۏخ عایید اۏلدوغو وۆجودو دۆشۆنۆردۆ. اۏ آدام کؤلگهسیز نئجه یاشایا بیلیردی گؤرهسن؟
کؤلگه یۏرقون ایدی رنگی اؤلهزیمیشدی. یئتیم ایدی آرتېق.
قارانلېق رنگدهکی بَدَنی قارېشمېشدې گئجهیه دارتېب آیېرا بیلمیردی اؤزۆنۆ گئجهدن. ایتیردی کؤلگه. گۆن به گۆن، ساعت با ساعت، آن با آن ایتیردی…
اؤزۆنۆ تاپا بیلمهڲنلری کیم تاپا بیلردی آخې؟ … هئچ کیم یاخېن دورمازدې بو میسییایا. کیمه لازېم ایدی ایتنلر، ایتیریلنلر…
هر سَحَر باش آغرېسې’یلا اۏیانېردې یوخودان. خاطیرهلر، دۆشۆنجهلر منگنهسینده سېخېلان بئینینی ایتیرمک ایستهییردی بئله آنلاردا. بلکه ده صاحابې دا، عئینی شئیلری حیسّ إتمیشدی. و کؤلگهنی گؤڲۆللۆ ایتیرمیشدی. بیلمیردی…
بو دۆشۆنجهلر کؤلگهنین خۏشونا گلمهدی، دوواردان توتا-توتا گۆج بَلا ایله آیاقدا دورماغا چالېشدې. اؤزۆنۆ تۏپلاماغېن یۏللارېنې یاواشالې’یدې. حالسېزلېقدان قدّی بۆکۆلۆردۆ آرادا. رنگی قاچېردې، أن أساسې ایسه بئله حاللاردا همیشه اؤزۆندن قاچېردې.
آیاقاۆسته دورا بیلمیردی. دووارېن دیبینه قېسېلدې. گؤزلری یۏل چکیردی. کیمی چکیردی؟
دۆشۆندۆ کؤلگه. “یۏل چکمک” ایفادهسینین ایفادهسیزلیڲینی. گؤزلر گؤزلری چکه بیلمیردی’سه، یۏلو نئجه چکه بیلردی آخې. بونو هانسې دَلی اویدورموشدو. هامې دا اینانمېشدې.
یانېندا اۏتوران آداما گؤزۆنۆن اوجو’یلا باخدې. آدامېن کؤلگهسینی قېسقاندې. آدامسېز قالمېشدې کؤلگه. بو قدر جمعيّتده آدامسېز قالماق چۏخ چتین حیسّدیر.
کؤلگه یانېندا أڲلهشن نیمداش روحلو آداما طرف أڲیلدی. باشېنې اۏنون چیڲنینه سؤیکهمک ایستهدی. آدام کؤلگهنی سیلکینیب قالخدې.
کؤلگهنین باشې آسفالتا دَڲدی، واللاه پیس دَڲدی. هله بو بس دَڲیلمیش کیمی کؤلگهنین خطرینه ده دَڲدی بو.
آتېلمېش، بَزَنسه ساتېلمېش ایدی آرتېق. گؤرمهمزلیکدن گلینمکدن لاپ زهلهسی گئدیردی. آخې اۏ هاردا ایدی؟…
بیلدیڲی تک بیر شئی وار ایدی یامان دارېخېردې. بعضن ویسکی شۆشهسینده اؤزۆنه باخېردې. سۏلقونلاشمېشدې کؤلگه. یا دا آدامسېزلاشمېشدې بیلمیردی.
آما دَڲیشمیشدی، دَڲیشدیریلمیشدی. صاحابېنا گۆوَنمیشدی، گۆوهنینی ایتیرمیشدی، ایتیریلمیشدی.
آما یئنه ده اۏنو آختارېردې گؤزلری. چېرپېنېردې کؤلگه، اۏنو آختارمایانا طرف. اونودوردو کؤلگه یاواش-یاواش، اونودولوردو. اونودولماق اۆشۆدۆردۆ اۏنو.
کؤلگه حیسّ إدیردی کی، اۏندا نهسه دَڲیشیر. سۏنرا کؤلگه سۏن گۆجۆنۆ تۏپلادې، ایشېق گلَن بیر پنجرهیه یاخېنلاشدې. ایچهریده ایدی.
نهایت اۏنو تاپمېشدې. بودور اۏ. آنجاق کؤلگهنین دۆشۆنجهلری بیر آندا یئر’له-بیر اۏلدو. أریییب دۏداقلارېندا قالدې. هئچ واخت اوجادان تلفّۆظ اۏلونمادې. آنلادې کی، آتېلېب. آرتېق بوندان أمین ایدی. اۏنون یئرینی ده، خۏشبختلیڲینی ده اۏغورلامېشدېلار. اؤزۆندن ساوایې هئچ نهیه عایید دَڲیلدی آرتېق. اؤزۆنۆ قوجاقلادې برک-برک. اؤپه بیلمهدی اؤز دۏداغېندان. سارسېلدې کؤلگه.
اۆزۆنۆ شۆشهیه سؤیکهییب دایاندې. یاواش-یاواش دَلی اۏلدوغونو دۆشۆنۆردۆ. ثانییه-ثانییه دَلی اۏلوردو.
قار یاغېردې کۆچهیه، حَیَطه، إوه و کؤلگهنین دۆشۆنجهلرینه. دلیلیک یاغېردې اۆز-گؤزۆندن.
گئرچهڲی آنلایان کؤلگه سۆرۆنه-سۆرۆنه اوزاقلاشېردې آداملېقدان، اینسانلېغا طرف.
نارگیس (نرگیز ایسماعیلاۏوا)
Yazını bu əlifbada oxuyun: TÜRKCƏ
azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab ckb_Arab azj_Latn