مرکب صفتلر
مرکب صفتلر ایکی سؤزون بیرلشمه سیندن عمله گلیر، لاکن بو بیرلشمه ترکیب دئییلدیر، بلکه ایکی سؤز بیرلشرک تزه مضمونلو بیر سؤز، صفت یارادیر. حتی ایکی تام مختلف نطق حصه سیندن یارانمالارینا باخمایاراق، چوخ حاللاردا بیر وورغویا مالیک اولور. معاصیر آنا دیلیمیزده، منشالرینه گؤره اکی گروپ مرکب صفت واردیر:
الف) اؤز سؤزلریمیزله یارانان مرکب صفتلر
ب)عرب و فارس دیللریندن آلینمیش مرکب صفتلر.
بو صفتلرین مهم نوعلری آشاغیداکیلاردان عبارتدیر:
١. ایکی صفتین تکراریندان دوزه لنلر. مثلا: یاشیل- یاشیل چمنلر. بو صفتلرین آراسیندا تیره قویولمالیدیر.
٢. ایکی اسمی صفتدن دوزه لنلر. بونلار گاه عینی سؤزون تکراریندان، گاه ایسه معناجا یاخین سؤزلردن دوزه لیر. هر ایکی حالدا سؤزلرین آراسیندا تیره قویماق لازیمدیر. مثاللار: باغلی- باغچالی کندلر، گوللو-چیچکلی باغلار..
٣. بیر ساده صفت و بیر اسمی صفتدن دوزه لنلر. مثلا: اوجا بویلو قیز، درین دوشونجه لی انسان..
٤. "دان-دن" شکیلچیلی بیر اسم و بیر صفتدن دوزه لنلر. مثلا: داشدان یومشاق، دیلدن ایتی..
۵. بیر سای و بیر ساده اسمدن دوزه لیر. مثلا: بئش گوشه لی اولدوز.
۴. ایکینجی نوع تعیینی سؤز بیرلشمه لری واسطه سیله دوزه لن مرکب صفتلر. مثلا: سئچکی قاباغی تبلیغات..
عرب و فارس دیلیندن آلینمیش مرکب صفتلر
معاصیر ادبی و دانیشیق دیلیمیزده چوخلو ائله سؤزلر واردیر کی، عرب و فارس دیللریندن آلینمیشلار. بو سؤزلرین ترکیب حصه لری قسما ایلک معنالارینی ساخلاسالار دا، تزه معنا ایفاده ائدرلر.
فارس دیلیندن دیلیمیزه کئچمیش مرکب صفتلر بونلاردیر:
١. بیر صفت و بیر اسمدن دوزه لنلر. مثال: خوشبخت، بدبخت...
٢. بیر سای و بیر اسمدن دوزه لنلر. مثلا: یکنسق..
٣. بیر اسم ویا اصلی صفت و بیر فعلی صفتدن عمله گلنلر. مثال: کلکباز، وظیفه پزست..
بو نوع مرکب صفتلر آشاغیداکی شکیلچیلرله دوزه لیر:
پرور: وطن پرور
خواه: بدخواه، خئیر خواه
بین: نیکبین، بدبین
پسند: خودپسند
کار: گناهکار، فتنه کار
prs_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab prs_Arab azb_Arab urd_Arab pes_Arab prs_Arab urd_Arab pes_Arab