Jun 28, 2016
روح بیلیمی باخیشیندان فاناتیزم - 2
درویش اوغلو
بو یازینی آنلایابیلمک اوچون یازینین اؤنجه کی بؤلومونو اوخوموش اولماغینیز گرکیر.فاناتیک مسلمان توپلومدا قادین و ارکک آراسینداکی ارتباط ان سیخی شکیلده دین قایدا قوراللارینا تابع توتولور و قایدا قانونا قارشی حرکت ائدن بیرئی ان شیدتلی شکیلده جزالاندیریلیر. جوان اوشاقلار آراسیندا یئددی سکگیز یاشلاردان باشلایاراق قیز – اوغلان آییریلیر، مدرسه ده، اویون ساحه لرینده، اجتماعی ییغینجاقلاردا و یاشامین بوتون ساحه لرینده اوغلان اوشاقلاری ایله قیز اوشاقلاری آراسیندا گئت – گئده قالینلاشان و سیخیلاشان بیر دووار هورولور. بونون ایله یاناشی اوشاقلارین بئنینه بو یاشلارا قدر دولدورولموش، قورخو و اضظراب ایله یوغرولموش حکملره بیریسی داها آرتیریلیر: محرم – نامحرم. دئملی جوان اوشاق قارشی جنسدن بیریسینی گؤرونجه، بو ایکی جنس آراسیندا طبیعی شکیلده وار اولان جاذبه گوجونو، بو قورخو و اضطراب ایله اؤنلَمک و نفی ائتمک زوروندا قالیر. دئملی جینسل انرژی سینی طبیعی شکیلده آخیمینا بیراخماق یئرینه، بئنینده کی قورخو و اضطراب یارادان حکم لرین داها دا سیخیلاشماسی و داها دا گوجلندیریلمه سی یولوندا ایشتمگه باشلار. جینسل دیویغو اصلینده چوخ اینجه و یوموشاق بیر دویغودور. جینسل دویغو، سئوگی، عاطفه، ایکی انسانین بیربیرینه قارشی محبتینی، قارشیلیقلی یاردیملاشما، قارشیلیقلی دردلشمه، اورتاق آرزولارین پایلاشیلماسی، اورتاق علاقه ساحه لرینده قارشیلیقلی ایش بیرلیگی، بیرلیکده اورتاق بیر یاشام قورماق تجسم و تصورلرینی و بونلارا بنزر بیرچوخ اینجه و ظریف دویغولاردان اولوشموشدور. فاناتیک مسلمان توپلومدا قیز و اوغلان اوشاقلارینین آراسیندا سو کئچیرتمز بیر دووار هورولدوگوندن اوشاقلار بو دویغولارینی گلیشدیرمک امکانیندان یوخسول قالاراق، جینسللیگی آنجاق جینسل آلتلر ایله ارتباطدا اولان دویغودان یوخسول بیر فعالیت اولاراق اؤیگرنیرلر. فاناتیک مسلمان توپلوم ایچینده، فاناتیک مسلمان بیر آئیله ده بؤیوتولموش جوان، جینسل دویغونون طبیعی حالینی تانیمیر.
جینسل دویغونون طبیعی حالی ایله فاناتیک مسلمان توپلومدا بؤیوموش انسانین تانیدیغی حالینین فرقینی آنلایابیلمک اوچون، بوگونکو بؤیوک شهرلرده سوپرمارکتدن آلینان بیر میوه نین دادینی، عطرینی، تراوتینی، او میوه نین عمَله گلدیگی جغرافی بؤلگه سینده طبیعی شکلینده یئتیشمیش حالینده آغاجدان دریلدیگی زامان دادی، عطری و تراوتی ایله قارشیلاشدیرماق مومکون دور. کئچن باهارین ایلک گونلرینده یولداشلاریمین بیرینین قیزی (آلمانین کؤلن شهرینده بؤیوموش، ایگیرمی یاشیندا بیر قیز) سوپرمارکتدن اَریک آلیب گتیرمیشدی، به به ایله یئییردی. منه ده تعارف ائلدی. اریگین بیرینی آلیب آغزیما قویدوم. نه دادی وئریر ایسه ده، بیر تک اریک دادی وئرمیردی. اورگیم بولاندی. "آی قیز بونون هاراسینا به به دئییرسن؟" دئیه سوروشدوم. قیز گئنه به به دئیه رک، "چوخ لذتلی دیر عمی" دئدی. آلماندا اریک آغاجی بیتمز. سوپرمارکته گلن اریک اسپانیانین گونئینده کال – کال آغاجدان دریلیب، نئچه گون بو سویوق آمباردا، نئچه گون آیری سویوق آمباردا قالدیقدان سونرا یاخچال ماشین ایله آلمانیانین کؤلن شهرینده سوپرمارکته یئتیشنجه یه قدر قارانلیق و سویوقدا یوموشانیب. توفارقاندا مرداد آییندا آغاجدا یئتیشمیش اریگی آغاجدان دریب یئییب، دادینی بیلن انسان اوچون، آلماندا سوپرمارکتدن آلینان اریک نه دادی وئریرایسه ده، یالنیز اریک دادی وئرمز. آنجاق کؤلن شهرینده بؤیوموش و اریگین طبیعی دادینی، عطرینی، تراوتینی تانیمامیش بیر انسان اونو اریک یئیرنه به به ایله یئیه بیلر. فاناتیک مسلمان توپلوم ایچینده، فاناتیک مسلمان آئیله ده بؤیوموش بیر گنجین جینسل دویغوسو طبیعی حالینده گلیشمه و یئتیشمه امکانی تاپمادیغیندان آلمانداکی سوپرمارکتدن آلینمیش اریگین دادینی وئرر.
فاناتیک مسلمان توپلومدا قیز اوشاغینین جینسی دویغولاری سکگیز – دوققوز یاشلارینا یئتیشینجه یه قدر او شدتده تاپدالانیب باسدیریلیرکی، قیز اوشاغی عؤمرونون سونوا قدر جینسل دویغو آدیندا بیر گؤرونگه نین (فنومنین) وارلیغینی بئله حس ائتمز. قیز و آرواد اوچون جینسللیک، کیشی یه عرضه ائدجگی اجباری بیر سرویس اولاراق تانیملانیر. قیز اوشاغی، یاشینا، اولغونوق سئویه سینه باخیلمادان، بیر حیوان یوخسا بیر برده کیمی اؤز ایستگینین ان کیچیک رولو اولمادان، آئیله و توپلوم قایدا – قانونلارینا گؤره بیر کیشی یه اره وئریلیر. بئله شرطلر آلتیندا یاشایان بیر انسان اؤز وارلیغینی، یاشاماق حقی و اجازه سی الیندن آلینیب، آیریلاری طرفیندن زور و اجبار ایله اوستونه یوکلنمیش بیر وارلیق اولاراق یاشاماغا باشلاییر. یاشامینی سوردورمکده اؤز یاشام دویغوسو یوخ، آیریلارینین اونا زور و اجبار ایله یوکلدیگی انگیزه لردن حرکت ائتمکده دیر. بونلاردان آرتیق بیر ده اؤزونو اؤرتمک و گیزلتمگه مجبور ائدیلرک، انسانلیق دونیاسینی اولوشدوران وارلیقلارین یاریسینی گؤرمکدن و اونلارلا دویغو و بیلگی آلیش وئریشی ائتمکدن محروم اولونور. ائو دؤرد دوواریندان ائشیکده آنجاق قاچاق بیر انسان کیمی گزمَگه، محکوم اولور. یاشادیغی کندین یوخسا شهرین کوچه لرینی، ساختمانلارینی، آغاجلارینی بئله دوغرو دوزگون گؤره بیلمک و آلغیلایابیلمکده چتینلکلر چکیر. بئله جه اسلام کؤلتورونون تانیملادیغی (تعریف ائتدیگی) ناقص، عاغیلسیز و عاجز بیر وارلیغا دؤنوشوب، یاشامی کیشی یه (ارینه) کولفتلیک و جنسی قوللوق ائتمک ایله خلاصه اولونور.نویرو اینفورماتیک باخیشیندان، بو شرطلر آلتیندا بؤیوموش و بو شکیلده یاشاماغا مجبور اولان بیر انسانین بئنینده یارانان فورمول ایسه آنجاق بئله اولابیلر.
وارلیق و کیشی یه قوللوق بیر اجباردیر.
آنجاق بئله بیر اجبارین کیمین طرفیندن اونا یوکلندیگینی ده آنلاماغا فرصت تاپابیلمه دیگی اوچون، بو اجبارین آئیله و توپلوم قایدا – قانونلاری طرفیندن بئینینه یئرلشدیریلمیش حؤکم لر یوخ، (خیالی) شخصیتلر طرفیندن یوکلندیگینی حس ائدرک یوخاریداکی فورمولو اؤزو اوچون بئله معقوللاشدیریر. (راتسیونالیزه ائدیر):
وارلیق تانری طرفیندن منیم اوستومه یوکله نمیش بیر اجباردیر. بو مشقتی، بو شکنجه نی چکمَلیم.
و بو فیکری فاناتیک بیر شکیلده ساوونور. اؤزوندن سونرا آیری قیز و آروادلاری دا بئله یاشاماغا ترغیب و تشویق ائدیر و حتی زورلاییر. فاناتیک اسلام دونیاسیندا اؤزونون و بوتون قیز و آروادلارین یارانیشدان (تانری طرفیندن) ناقیص عاغیلسیز یاراندیقلارینی و کیشینین قولو اولماغا مجبور اولدوقلارینی ساوونان و وعظ ائدن آروادلار آز گؤرونمه میشدیر.
فاناتیک اسلام توپلومو طرفیندن بئله بیر یاشام شراییطینده عاجز، عاغیلسیز و ناقص بیر وارلیغا دؤنوشدورولن جوان آرواد، یئنه اؤز ایستگی و اؤز دویغولارینین هئچ دخالتی اولمادان، کیشینین ایستگی و ائیلمی سونوجو اوشاقلار دوغورار و اوشاقلارینا اؤیگرده بیله جگی آنجاق اؤز یاشادیقلاری، اؤز تجربه لری، اؤز اینانجلاری و بو اینانجلار ایله باغلی قورخو و اضطرابلاری اولار. بئله جه بیر قیسیر دؤنگه (دور باطل) اؤز اؤزنو بوتونله یرک باشدان باشلار. ایکینجی نسل حکملرین و بللی (خیالی) شخصیتلرین زور و اجبارینی بداهه اولاراق حس ائدر.
اوغلان اوشاقلاریندا گلیشیم سوره سی بیر آز داها فرقلی دیر. اوغلان اوشاغی اوچون جینسل دویغونون ظاهر اولماغینین قاباغینی آلماق، آجلیق، سوسوزلوق کیمی بیر دویغونون قاباغینی آلماق قدر چتین دیر. اون آلتی اون یئددی یاشلارینا چاتمیش بیر جوان بو یاشدان سونرا بوتون گوج و انرژیسینی بئله بیر چتین ایشی باشارابیلمه سی یولوندا ایشلتمه گه باشلامالی دیر. جینسل دویغوسونون ظاهر اولدوغونو حس ائتدیگینده اؤنجه لیک ایله اؤزونه قورخو و اضطراب تلقین ائتمک ایله، "گوناه ایشدیر، حرام دیر، جهنمده یاندیریلاجاقسان، کور اولارسان، فلج اولارسان......" کیمی اؤز دئییشلر ایله بو دویغونو اؤنلَیه بیلمَین جوان، اؤزونو تحقیر ائتمه گه، اؤزونه یامان دئمه گه، اؤزونو قارقیماغا وحتی اؤزونه قارشی گوبوتلوق و خشونت اعمال ائتمه گه باشلار. عینی زاماندا آیری انسانلارین دا اؤزلرینه قارشی بو شکیلده رفتار ائتمکلرینی گؤزلر. آنجاق بو گؤزلنتی ده، جوانین اؤزونه قارشی اعمال ائتدیگی اجبار و خشونت ایله یوغرولموشدور. بو گؤزلنتی ساده بیر گؤزلنتی اولماقدان داها چوخ بیر امر و نهی، بیر اجبار و خشونت اعمالی شکلینی توتار. بو اجبار و خشونت اعمالینین کؤکو یئنه قورخو و اضطرابدا دیر. دئملی اؤزو بللی حؤکملره بویون قویماق مجبوریتینده اولان، بو حؤکملره بویون قویمادیغینی فیکیرلشدیگینده قورخو و اضطرابا توتولان بیر انسان، آیری انسانلارین دا بو حؤکملره قارشی گلدیکلرینده بیر بلانین نازل اولاجاغیندان، اؤزونون باشینا بیر بلا گلجگیندن قورخار. گؤروندوگو کیمی فاناتیک مسلمان توپلومدا بؤیوموش و بو توپلومون دگر اؤلچولرینی منیمسه میش بیر انسانین بئینینی احاطه ائدن حکملر لایه سی، اؤز ایچینده ایکی قاتدان اولوشموشدور. ایچری طرفه، دئملی انسانین اؤزونه قارشی اولان طرفی قورخو و اضطراب دان اولوشدوغونون یانیندا، ائشیگه طرف اولانی، دئملی آیری انسانلارا قارشی اولان طرفی اجبار و خشونت دن تشکیل اولور. بئله بیر انسان، بئنینه حاکم اولان حکم لر آراجیلغی ایله اؤز طبیعی دویغولارینی باسدیرماغا مجبور قالدیغینین یانیندا، آیری انسانلارین دویغولاری قارشیسیندا دا دویارسیزلاشیر و اونلارا دا بو حؤکم لری یوکلمک اجباری حس ائدر. بو دویغو و دوشونجه دوزلگه سی (ساختاری) اؤز ایچینده قیسیر بیر دؤنگه دیر (دور باطل) و زامانین ایلرلَمسی ایله گئت گئده سیخیلاشماغا، خشونت و دویارسیزلیق درجه سینین آرتماسینا و طبیعی دویغولاردان اوزاقلاشماسینا دوام ائدجکدیر.
بو شرطلر التیندا گلیشمیش بیر شخصیت ایگیرمی دؤد – ایگیرمی بئش یاشلارینا چاتدیغیندا، آرتیق کلمه یه دایاناراق انسان اؤلدورمه گه حاضیر بیر شخصیت اولموشدور. "کافر" سؤزو ایله اؤز قارداشینی، اؤز باجیسینی، اؤز اوشاغینی ایپه چکمه گه حاضیردیر. "ناموس" سؤزو ایله اؤز باجیسینی، اؤز قارداشینی قمه ایله دوغراماقدان چکینمز. رمضان گونو خیاواندا بیر انسانین قولاغینین دالیسیندا بیر سیگار گؤردوگونده، بو انسانی اؤلومونه دؤگمک، اونون اوچون عادی بیر ایشدیر. بئله نمونه لر ایران اسلام جمهوریتینده آز گؤرولمه میشدیر. گونوموزده اسلام دونیاسیندا ایللردن بری سوروب گئدن قیرقین یالنیر کیچیک بیر "سنی – شیعه " آییریمینا دایانماقدادیر. فاناتیک شخصیت اجتماعی بیر قدرته ال تاپدیغی زامان، آیری انسانلار اوستونده بللی بیر حاکمیت گوجونه صاحب اولدوغو زامان، اؤز حاکمیت گوجونو، وئردیگی حؤکملری، پیرولاریندان گؤزله دیکلرینی و بونون یانیندا اؤز ایستکلرینی بو مطلق حؤکملره و مطلق (خیالی) شخصیتلره دایاندیرماق ایله اؤزونو سوروملولوق (مسئولیت) آلتیندان قورتارار. کئیفینه گؤره حرکت ائتمک، کئیفینه گؤره امیر و حؤکوملر وئرمک و یوزلرجه انسانین جانینا - مالینا خیانت ائتمک اونون اوچون بیر میلچک اؤلدورمکدن داها آسان بیر ایش اولار.
فاناتیک شخصیتین گئت گئده سیخیلاشماسی و طبیعی بیر انسان حالیندن گئت گئده اوزاقلاشماسینین بیر ندنی ده، بو شخصیتین بئینینین، طبیعی بیر انسان بئینین ایشلدیگی دوزَنین تماماً ترسه سینه ایشلمگه باشلاماسی دیر. بئینین طبیعی ائلَمی (عملکردی) اورگانیزیمین ساغلیغینی و اورگانیزمین ایچینده یاشادیغی محیط ایله بیر تعادل ده یاشایابیلمه سینی قوروماق دیر. بو هدف اوچون بئین اورگانیزمین ایچینده یاشادیغی محیطی گؤزلملر (مشاهده ائدر) آراشدیرار و تجزیه تحلیل ائدر، اورگانیزیمین ایچینده یاشادیغی محیطه اویوم ساغلاماسی و عینی زاماندا محیطده اؤز احتیاجلاری و ایستکلرینه گؤره دگیشیکلیکلر یاراتماسیندا یوللار آختارار. بوتون جانلیلارین میلیونلار ایل یاشاییب، یاشام سوره سینده تکامل تاپدیقلاری بو مکانیزمین ایشلمَسی اوستونده قورولوب. فاناتیک شخصیتین بئینی ایسه یاشادیغی طبیعی محیطی آراشدیرماق، اینجلَمک و تجزیه تحلیل ائتمک یئرینه، گؤزلملَدیگی (مشاهده ائتدیگی) اولایلاری، بئنینده متحجر و دگیشمز حؤکملر ایله تعبیر و تفسیر ائدر. دئملی آی توتولماسینین، زلزله نین، سماوی جِرملرین ایشلَمه دوزنینین بیر گؤرونگه سی اولدوغونو آنلاماغا چالیشماق یئرینه، ذهنینده یئرلشمیش حؤکملر و (خیالی) شخصیت لرین قدرتی، غضبی و یا لوطفی اولاراق تعبیر ائدر. بیر خسته لیگین ندنلرینی آختارماق و چاره تاپماق یئرینه، بو خسته لیگی یئنه ذهنینده اولان حؤکملر و شخصیتلر ایله ارتباطدا تعبیر و تفسیر ائدر. بوگون ایران اسلام جمهوریتینده بو دونیا گؤروشو هر گون یوزلرجه رادیولاردان، تلویزیونلاردا، منبرلردن و موعظه لردن یاییلماقدادیر. سون زاماندا اصفهانین امام جمعه سی اولان سید یوسف طباطبائی حضرتلرینین درین بیلیمسل کشفی بونلاردان بیری دیر:" زاینده رودون قوروماسینین ندنی، آروادلارین بو چایین قیراغیندا حجابسیز شکیل چکدیرمکلری دیر."
بو دونیاگؤروشو، بئنینین طبیعی شکیلده ایشلمَه یؤنتمینین ترسه سینه ایشلَمَسینین سونوجو اولاراق، عینی زاماندا بئینین اؤیگرنمه و گئنیشلمه سینین قاباغیندا قالین بیر دووار چکر. طبیعی شکیلده ایشلَین و اورگانیزیم ایله طبیعی اورتام آراسیندا بیر اویغونلوق ساغلماق ایله اورگانیزمین یاشایابیلمه سی اوچون چیخیش یوللاری آخداران بئیین، گئت – گئده تجربه ییغار، تداعی قدرتی اوبژکتیولشر و سورونلارا اوبژکتیو و ایشلک (عملی) چیخیش یوللاری آخدارار و بئله جه اؤزو ده گئت گئده گوجلنر و بؤیویر. فاناتیک دوشونجه ده اسیر اولموش بئیینده ایسه، بو پروسه نین ترسه سینه بیر گلیشمه پروسه سی گئدر. گؤردوگو، آنلامادیغی هر اولایی بللی حؤکملر آراجیلیغی ایله تعبیر و تفسیر ائتمک ایله اوربژکتیو و طبیعی اورتامینی آنلاماقدا تجربه قازانماسی و تداعی گوجونون آرتماسی یئرینه، اورتامدا اولوب کئچن اولایلاری آنلاماق ایسته مدیگینده گئت گئده داها دا اسرارچی اولار. بو بویوتدا دا یئنه بیر قیسیر دؤنگه دن سؤز ائتمک گرکیر. فاناتیک دوشونجه سیستمی بئنین قیسیرلیغینا ندن اولدوغونون یانیندا عینی زاماندا بو قیسیرلیغی گئت – گئده آرتیران بیر سیستم دیر. کارن هورنای "چاغیمیزین نویروتیک شخصیتی" آدلی کیتابیندا بو قیسیر دؤنگه نی عمومی شکیلده نویروزلار باره سینده چوخ آیدین و آیرینتیلی شکیلده آنلادیر.
فاناتیک مسحیتین و کلیسا حاکمیتینین، رونسانس دؤنمیندن (اون بئشینجی عصرین اورتالاریندان) باشلایاراق، گئت – گئده آزالماسی، اوروپا توپلوملاریندا تازا دونیا گؤروشلرینین، تازا فیکیرلرین اورتایا چیخماسی و بیلیم، فلسفه، تکنیک و اجتماعی آزادلیق و اجتماعی رفاهین گلیشمه سی ایله عینی اؤلچوده ایلریلَییبدیر. دئملی فناتیزیمین حاکمیتی آزالدیغی اؤلچوده، بیلیم، تکنیک، فلسفه، اجتماعی آزادلیق و اجتماعی رفاه آرتیبدیر. عینی زامان سوره سی ایچریسینده اسلام دونیاسیندا او زامانکی مدنیتلرین یوخ اولماسینی و فاناتیک اسلام دونیا گؤروشونده بیر دگیشمه، ملاییملشمه نین گؤرونمه دیگینه یاناشی بو اؤلکه لرده اولان تکنیک، بیلیم و اجتماعی آزادلیقلارین و اجتماعی رفاهین آرتمادیغینی، ترسه سینه گئری گئتدیگینی گؤزلَملَمک (مشاهده ائتمک) مومکوند دور.
کئچنن ایگیرمی بئش – اوتوز ایل ایچینده اینفورماتیک خبرلشمه نین هانسی توپلوملاردان باشلادیغینی و هانسی توپلوملارین بو گلیشمه یه نه قدر قاتقیلاری اولدوغونو نظردن کئچیرتسک، بو موضوع داها آیدین آنلاشیلابیلر.
فاناتیک دوشونجه حصاریندا اسیر اولموش بئیین اطرافیندا اولوب کئچنلری آنلاماقدان عاجز اولدوغو اوچون یارادیجیلیقدان یوخسولدور. یاراتما گوجو یوخدور. اؤزونون و آیری انسانلارین داها راحات یاشایابیلمکلری اوچون چیخیش یوللاری آخدارماق و تازا امکانلار یاراتماق یئرینه بوتون گوجونو ییخیچیلیغا وئریب، اوزونون ایناندیقلارینا اینانمایانلارا دوشمانلیق، گوبوتلوق و ییخیچیلیق آپارماق ایله مشغولدور. یارادیجیلیقدان یوخسوللوق اجبار شخصیتی ایله فاناتیک شخصیتین اورتاق خصوصیتی دیر. بو هر ایکی شخصیت تیپی اؤزوندن داها راحات یاشایان، داها باشاریلی اولان، انسانلارا قیسقانچلیق (حسادت) و دوشمانلیق گلیشدیررلر. اؤز یاشامینی یاخچیلاشدیرماغا، اؤزونه راحاتلیق وئریجی چیخیش یوللاری آخدارماق یئرینه، آیریلارینین یاشامینی پؤزماغا، اونلارا زیان وورماغا چالیشارلار.
فاناتیک شخصیت بیر یاندان اجبار شخصیتینین اؤزللیکلرینه (خصوصیتلرینه) صاحب اولدوغونون یانیندا بیر یاندان دا اجبار شخصیتیندن فرقلی دیر. اجبار شخصیتی اؤزونه حاکیم اولان اجبارلارین آنلامسیز و دگرسیز اولدوغونون بیلینجینده دیر. بو اجبارلارین بیر عارضه اولدوغونو بیلیر و بو عارضه لره قارشی اؤنلَملر (پیشگیری) آلماغا چالیشیر. مثال اولاراق سایماق اجبارینا توتولموش بیر اجبار خسته سی، خیاواندا یئریرکن گؤردوگو ماشینلاری سایماق مجبوریتینین آنلامسیز و دگرسیز اولدوغونون بیلینجینده اولار. بلکه ده بو سایماق اجبارینا قارشی اؤنلملر (تدبیرلر) آلماغا، اؤزونو بو سایماق اجباریندان قورتارماغا چالیشار و آیری بیر اجباری اونونلا بیرلشدیرر. مثال اوچون سایماق اجبارینی حس ائتدیگی زامان، اؤزو – اؤزونه "گئده سایما، گئده سایما" دئیه اوگوت وئرمک ایله اؤزونو سایماق اجباریندان خلاص ائتمگه چالیشابیلر. بونون یانیندا اجبار شخصیتی ذهنینه حاکیم اولان اجبارلاری ایده آلیزه ائتمز. بو اجبارلاری مقدسلیکلره باغلاماز و اؤزونه حاکم اولان اجبارلاری آیری آداملارا دا یوکلَمگه چالیشماز. فاناتیک شخصیت ایسه اجبارلارینین بیر عارضه اولدوغونون بیلینجینده دگیل، بو اجبارلاری حؤکملر و مقدسلیکلر ایله معقوللاشدیرار (راتسیونالیزه ائدر) و عینی زاماندا آیری آداملارا دا اونون کیمی اولماقلارینی، اونون کیمی دوشونمکلرینی و تَرپنمکلرینی توسیه ائدر، اؤز عارضه لرینی اؤزگه لره یوکلمه گه چالیشار و حتی بو یولدا زور و گوبوتلوق گؤسترمکدن ده چکینمز. مثال اولاراق بللی بیر جومله نی، "لاهول و لا قوت الا بالله" تکرار ائتمک اجبارینی، گونون بللی ساعاتلاریندا، بللی حرکتلر ائدرک، بللی جومله لری تکرار ائتمک اجبارینی ایده آلیزه ائدیب، اؤزگه لری ده عینی ایشی گؤرمه گه زورلار.
دویغوسوزلوق، دویغوسال اولاراق گوبوتلوق و یونولمامیشلیق، دویغوسال انعطافسیزلیق دا بو ایکی شخصیتین اورتاق اؤزللیکلریندن دیر. یوخاریدا آنلاتیلان گلیشیم پروسه سی ایچینده، انسانین توپلومسال محیط ایله ارتباط، دویغو و بیلگی آلیش – وئریشینی ساغلایان آینا سلوللاری ایشله دیلمه دیگی اوچون، بو سلولار آراسیندا یئترلی اؤلچوده سیناپس یارانمادیغی اوچون، بو سلولار زامان ایله آرادان گئدر. فاناتیک شخصیت توپلومسال اورتامی ایله آنجاق ذهنینده کی حؤکملر آراجیلیغی ایله ارتباط قورار. اونون اوچون "دویغو" آدیندا بیر گؤرونگه (فنومن) یوخدور.
فاناتیک شخصیت ایله اجبار شخصیتینین اورتاق اؤزللیکلریندن بیریسی ده هرشئیی بیلدیکلرینین اینانجی دیر. قاریشقادان سؤز گئدرسه، قاریشقا متخصصی کیمی نظر بیلدیرر، آتم فیزیکدن سؤز گئدرسه، آتم فیزیک متخصصی کیمی نظر بیلدیرر، موسیقی دن سؤز گئدرسه، دونیانین ان بؤیوک موزیکچیسی کیمی نظر وئرر. سؤز سرطان خسته لیگی اوستونده گئدرسه، سرطان متخصصی کیمی نظر بیلدیرر. بو اینانج، بو ایکی شخصیت تیپینین هر شئیی ذهنلرینه یئرلشدیریلمیش ثابث و داشلاشمیش (متحجر) حکم لر و بیلگیلر آراجیغی ایله آچیقلایابیلمک اجبارینا دایانیر.
فاناتیک شخصیتین بیر یاندان اجبار شخصیتی ایله اورتاق اؤزللیکری اولدوغونون یانیندا، بیر یاندان دا بوردرلاین شخصیت (شخصیت بینابینی و یا شخصیت مرزی) ایله اورتاق اؤزللیکلری وار. بوردرلاین شخصیتین ان بلیرگین (بارز) اؤزللیگی دویغولارینین شدتلی لیگی و ثباتسیزلیغی دیر. دوستلوغو ایله دوشمانلیغی آراسیندا قیل پایی واردیر. دوستلوق اوچون بیریسینه بیر هدیه وئرمک ایستدیگینده، هدیه سینین آلینماماسی بو دوستلوغو آنی دن بیر دوشمانلیغا چئویره بیلر. قارشی جینسدن بیریسینه "عاشق" اولدوغوندا، ایسته دیگی جوابی آلابیلمه دیگینده، "عاشق" اولدوغو شخص ایله قانلی – پیچاق دوشمان اولار. بوردرلاین شخصیتین ثباتسیزلیغی دویغولارینا دایانیر. فاناتیک شخصیتین ثباتسیزلیغی ایسه ذهنینه یئرلشدیریلمیش حؤکملره و مقدسلیکلره دایانیر. کافر، دئملی فاناتیک مسلمانین ایناندیغنا اینانمایان بیر انسان، نه قدر خیرخواه، نه قدر یاخچی بیر انسان اولورسا اولسون، مینداردیر، اولدورولمه سی واجب دیر. شک بئله کفر دیر. قارداشی، باجیسی بئله اونون ایناندیقلارینا شک ائتسه "کافر" اولار و اؤلدورولمه سی واجب گلر. سون گونلرده داعش دن بیریسی اؤز قارداشینی "مرتد" اولدوغو اوچون اولدوردو.
فاناتیک شخصیتده اولان اؤزللیکلردن بیریسی، اؤز اجبارلارینی بللی بیر اؤز سایغی و اؤزونو بگَنمیشلیک (نارتسیزم) ایله یان – یانا گتیرمه سی دیر. اجبار شخصیتی، اجبارلارینی بیر غرور و اؤزونو بگنمیشلیک ایله آنلاتماز، حتی اجبارلارینین بیر پاراسیننین اؤزونون کنترولونوندان خارج اولماسینا اوتانابیلر ده. آنجاق فاناتیک شخصیتین هر اجباری، ایستر فیکیر، دوشونجه، یوخسا سؤیله یش اولسون، ایسترسه بیر ائیلم (عمل) اولسون، ایسترسه بیر اکراه و بیر ایشی گؤرمَمک اجباری اولسون، بونلارین هامیسینی افتخار و اؤزونوبگنمیشلیک ایله حس ائدر و بونلارا افتخار ائدر. دئملی بیر واجیبی یئرینه گتیردیگینده، بیر حراما قارشی اکراه ائتدیگینده، و گونلوک یاشامینین بؤیوک بؤلومونو اجبارلارینین ائیلمه کئچیرتمه سی ایله مشغول اولدوغو ایشلرده بیر رضایت خاطر و راحاتلیق حس ائدر. بیر انسانی "زنا" ائدیبدیر دئیه داشلایاراق اؤلدومک ایله یوخسول بیر انسانا خیردا پول وئرمک آراسیندا بؤیوک بیر فرق یوخدور. فاناتیک مسلمان، بیر انسانی داشلایاراق اؤلدوردوگونده بو ایشی تانری نین رضایتی اوچون گؤرمکده دیر. یوخسول بیر انسانا خیردا پول وئردیگی ده تانرینین رضایتی اوچون دور. بو ایکیسینین اؤز دویغولارینی آلقیلاماقدان عاجزدیر.
بو یازینین آردی وار.
zsm_Latn azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab