May 24, 2017
روح بیلیمی باخیشیندان فاناتیزم (5)
درویش اوغلو
فاناتیک میللیتچیلیک
بو یازینین اؤنجه کی بؤلوملرینی اوخومامیش اولان دیلداشلاردان بو بؤلومو اوخوماغا باشلاماقدان اؤنجه، قاباقکی دؤرد بؤلومو دیققت ایله اوخوماقلارینی خاهیش ائدیرم.
بو یازینین اؤنجه کی بؤلوملرینده فاناتیک شخصیتین اولوشوم شرطلرینی، بیرئیسل (فردی) و اجتماعی بؤیوتلاریندان بیر پاراسینی آچیقلاماغا چالیشدیم. اؤنجه کی بؤلوملرین بیر خلاصه سینی قیسساجا تکرار ائدجک اولورسام:فانایک شخصیت دویغودان یوخسول، و بونون یانیندا بللی حؤکملرین مطلقلشدیریلدیگی و بللی شخصلرین مقدسلشدیریلدیگی اجتماعی جوّ ایچینده بؤیوموش اولماغین سونوجوندا یارانان شخصیت تیپی دیر. انسانلار آراسی ارتباطلاری گوبوت و دویغودان یوخسول اولان بیر توپلومدا اوزون زامان ایچینده بو شخصیت تیپی بو توپلومو اولوشدوران بیرئیلرین چوخلوغوندا گؤرونه بیلر و بئله جه فاناتیک شخصیت تیپی او توپلومون اورتالاما شخصیت تیپی حالینه گله بیلر. بئله بیر توپلومدا توپلومسال قایدا – قانونلار، عنعنه لر و نورملار دا فاناتیک بیر رنگ آلار.
بیر توپلومو میللت حالینه گتیرن فاکتورلار او توپلومون جفرافیاسی، تاریخی، اقتصادی، دیلی، اینانجلاری، عنعنه لری، و بونلارین هامیسیندان داها اؤنملی اولان، او توپلومو اولوشدوران (تشکیل ائدن) بیرئی لرین بو دگرلری منیمسه میش اولماسی و اؤزونو او توپلوما منسوب حس ائتمه سی دیر. بیر میللت ایچینده یاشایان، آنجاق او میللتین دیلینی، تاریخینی اینانجلارینی و ... منیمسه مَمیش اولان، اؤزونو او میللته منسوب حس ائتمَین بیر انسانی زور و اجبار ایله "سن بو میللتدن سن" دئیه او میللتین ایچینه قاتماق اولماز. بونون آچیق میثالی قیرخ ـ اللی ایلدن بری مهاجرتده یاشایان، آنجاق اؤزونو ایچینده یاشادیغی توپلوما اویغونلاشدیرمایش، اؤزونو او میللته منسوب حس ائتمَیَن انسانلاردیر. بوگونکو آلمان میللتینین ایچینده، آلمان وطنداشلیغی اولان، آنجاق آلمان میللتینین میللی دگرلرینی منیمسه مَمیش و اؤزونو آلمان میللتینه منسوب حس ائتمَیَن انسانلارین ساییسی آز دگیلدیر. بو گؤرونگه (پدیده) یالنیز آلمان توپلوموندا دگیل، بئله انسانلار هر توپلومدا وار. بیر انسانین اؤزونو بیر میللته منسوب حس ائدیب ـ ائتمه مسی نین اؤن شرطی ده مهاجر اولماق دگیل. بو اولای تاماماً ترسه سینه ده اولابیلر. دئملی بیر جفرافیادا یاشایان بیر میللت آیری بیر میللت طرفیندن تهاجمه معروض قالیب، حاکم میللت طرفیندن دیلی، تاریخی، و میللی دگرلری آرادان آپاریلسا بئله، بو میللتین بیرئیلرینین بیر چوخوندا حاکم میللته منسوبلوق دویغوسونو یاراتماق امکانسیز قدر چتین دیر. بونون آچیق میثالی دا "ایران" آدی آلتیندا کئچن جفرافی بؤلگه سینده یاشایان، فارس میللتینین دیلینی، تاریخینی و اینانجلارینی نماینده لیک ائدن دؤلت طرفیندن فارسلاشدیریلماغا زورلانان آیری میللتلردیرلر. فارس میللتی و اونو نماینده لیک ائدن دؤلت، "ایران" آدی آلتیندا کئچن جفرافی بؤلگه سینین بوتونلوگونه صاحیب اولدوغونو دوشوندوگوندن "ایران" ایله "فارس" ی اؤزدشلشدیریب و اؤز ذهنینده واقعیتدن اوزاق بیر تصور یارادیب:
فارس = ایران
ایران = فارس
بو یازینین اؤنجه کی بؤلوملرینده آچیقلاماغا چالیشدیغیم کیمی فاناتیک شخصیتین دوشونجه دوزلگه سی (ساختاری) بئله دوگملارا دایانان بیر دوشونجه سیستمی دیر. فارس فاناتیک میللیتچی دوشونجه نین مقدسلشدیریگی ایسه "تمامیت عرضی ایران" دیر. دئملی "ایران" ین بوتونلوگو مقدسدیر. (چو ایران نباشد تن او مباد) بونلارین یانیندا بیرده بیر سورو "کوروش"، "داریوش" کیمی تخیللی شخصلر و "دین زدتشت"، "آئین اوستا"، "زبان شیرین فارسی" کیمی مقدسلیکلر ده بیری ـ بیرینه هورولوب، بو فاناتیک دوشونجه سیستمینی اولوشدوروبدور.
گؤروندوگو کیمی فارس فاناتیک میللیتچی دوشونجه ده بیر فاناتیک دوشونجه سیستمی دیر و بو دوشونجه سیستمینین اؤنجه آچیقلادیغیم خصوصیتلرینه صاحیب دیر. آنجاق بو دوشونجه آخیمینین اؤز ایچینده بیر چوخ چاخناشمازلیقلار، باغداشمازلیقلار و بیری ـ بیرینه اویمایان، بیری ـ بیرینی نفی ائدن بیریملری وار.
بللی شخص لرین مقدسلشدیریلدیگی: کوروش، زرتشت، فردوسی و .... بو آدلار بوگون فارس میللتی آراسیندا اوسطوره یه دؤنوشموش و مقدسلشدیریلمیشدیر. بونلارین دوغرولوغونا بونلارین بویوروقلارینا شک ائدیلمز. بونون یانیندا بو (خیالی) انسانلارا انسان عاغلینا سیغمایان صفت لر تاخیلیر. "دونیانین الیک حقوق بشر مانیفستی کوروش طرفیندن یازیلیبدیر" فارسلارین اؤز دئدیکلرینه اینانیرساق، تخت جمشیدین قالینتیلارینین بؤیوک و عظمتلی بیر شهرین قالینتیلاری اولاراق قبول ائدرسک، بو عظمتده بیر ایشین هانسی ایش گوجو ایله گؤرولدوگو سوروسو یارانار ذهنده. کؤله لیک (برده لیک) سیستمینه دایانمادان، برده لری زور، اجبار، شکنجه و آنجاق قارین دویوراجاق بیر معاش ایله ایشلتمدن، بئیله بیر بینالار یارانار می ایدی او عصرده؟ هانسی ایش گوجو بو عظمتلی بینالاری تیکیبدیر. "اشراف" و "سردارلار" می؟ توپراغین و حیوانین بول اولدوغو بیر دؤنمده، کیم اؤز ایستگی ایله ییغینچیلیغی، اکینچیلیگی، اووچولوغو، حیوانچیلیغی بیراخیب، اؤز آزادلیغینی بیراخیب، گلیب فیلان "اشرافا" برده اولاردی؟ منطقلی فیکیرلشرسک، دونیانین ایلک "حقوق بشر مانیفستینی" یازان کوروش، انسانلاری اؤزونه قول ائدیب، زور، اجبار، شکنجه و آنجاق قارین دویورابیلن بیر معاش قارشیلیغیندا "تخت جمشید" کیمی قصرلر دوزلتمیش اولسا گرک. کئچن اون ـ اون بئش ایل ایچریسینده تاریخچیلرین، فارسلارین اؤزلرینه تاریخ دوزلتدیگی "ایران باستان" ین وار اولمادیغینی آچیقلاماغا چالیشیبلار. من بونلارا هئچ دئیینمیرم. بوندان دا عاغیلا سیغمازی، لشکر چکیب، آیری توپراقلاری و آیری مییلتلیری "فتح" ائدن کوروش، "حقوق بشرین ایلک مانفیستینی یازان" آدام اولسا گرک. دئملی بو کوروش بیگ، اوبیری میللتلرین توپراغینی "فتح" ائتمک اوچون الینده گول دسته لری ایله گئدیرمیش، "فتح" اولونان میللتلر ده اؤز ایستکلری ایله کوروش بیگین پئشوازینا گلیرمیشلر. بئله تصور و تجسملر آنجاق فاناتیزمینین درینلیگیندن و آغیرلیغیندان، اوبژکتیولیگی (عینیلیگی) ذهنینه حاکم اولان دگم لار واسطه سی ایله آچیقلاماغا چالیشان فاناتیک شخصیتین ذهنینده یارانابیلر.
فاناتیک فارس میللتچی دوشونجه آخیمینین "ایران" آدلانان جفرافی بؤلگه سینده اؤزوندن باشقا میللتلرین وارلیغینی انکار ائتمه سی، "فارس" ایله "ایران" قاوراملارینی اؤزدشلشدیرمه سی ده یئنه اوبیکتیو (عینی) واقعیتلری گؤرمک ایسته مه دیگینین آچیق بلگه سی دیر. یالنیزاؤزونون "یران" دئیلن جغرافی بؤلگه سینده حاکم اولماسینا و آیری میللتلری تانیماماسینا دایاناراق بو میللتلر ایله دوشمانلیق ائتمک، اونلاری یوخا سایدیغینین یایندا اوبژکتیو اولاراق دا یوخ ائتمه گه چالیشماسی ایسه فاناتیک دینلرده کی "منیم اینانمادیغیما اینانمایان اؤلدورلمه گه لاییق دیر" حؤکمونون عینی سی دیر. بو دوشونجه آخیمینین واقعیت قارشیسیندا کورلوغوندا اسرار ائتمه سینین خسته لیکلی (بیمارگونه) بیر خصوصیت اولدوغونو بو فیکیر آخیمینین 1987 میلادی ایلینده چیخان "بدون دخترم هرگز" آدلی بیر رومانا قارشی هیستیریک عکس العملینده گؤرمک مومکون ایدی. بتی لاور آدلی آمریکالی بیر خانیم، سید بزرگ محمودی آدلی ایرانلی فارس بیر حکیم ایله امریکادا ائولنیر. گونون بیرینده سید بزرگ خانیمیندان گیزلین ایرانا قاییتماق و ایراندا قالماق پلانی نی تؤکور و خانیمنا ایراندا قالماق ایسته دیگینی آچیقلامادان اونو و قیزلارینی "تعطیله گئدیریک" دئیه آلدادیب ایرانا گتیریر. بیر مدت ایراندا قالدیقدان سونرا بتی لاور سید بزرگون نیتیندن خبردار اولور و قیزینی دا یانینا آلیب ایراندان قاچیر. بو روماندا بتی لاور دوغرودان دا گؤردوکلرینی، باشیندان کئچنلری یازیبدیر. ایران باره سینده بؤیوک و آغلا سیغمایان اغراقلار یوخدور بو روماندا. آنجاق بیزیم "فارس" باجی ـ قارداشلاریمیز بو رومانین چیخدیغی ایلده و اوندان سونراکی ایکی ـ اوچ ایلده شالوارلارینا کؤز دوشموش کیمی یانیردیلار و هر بوجاقدان بو رومانا قارشی نقدلر و حتی رومانلار یازماغا چالیشان یئنی یئتمه یازارلار اورتایا چیخیردی. دئملی چئرییه "گوزون ائگری دیر" دئسن، بارماغینی سوخوب دئینین گؤزونو چیخاردار. بو ایلین (2016) ژوئن آیندا آلمانین مونیخ شهرینده ایران کؤکنلی (ایرانی تبار) فارس بیر جوانین شهرده تاپانچا ایله هدفسیز یئره جماعاتی گولله یاغیشینا توتوب، سکگیز نفری اؤلدورمه سی خبری قارشیسیندا ایسه، بیزیم فارس باجی ـ قارداشلاریمیز واقعیتی گؤرممک اوچون بو جوانین "ایرانلی" اولدوغونو انکار ائتمه گه قدر کؤرلوق گؤسترمه گه حاضیر ایدیلر.
فارس فاناتیک میللتچی دوشونجه آخیمینین خسته لیکلی (بیمارگونه) بیر دوشونجه سیستمی اولدوغونو نئچه آی اؤنجه یازدیغیم "اجتماعی شیزوفرنی" آدلی یازیدا آچیقلاماغا چالیشمیشام. بو یازینی اوخومامیش اولان دیلداشلار اوچون، بوردا تکرار گتیریرم.
شیزوفرنی، روح خستلیکلرینین ان آغیر و ان درینلریندن بیری دیر. شیزوفرن خسته لرینین چوخو گونلوک ایشلرینی گؤرمکده، اؤزلرینه باخماقدا و عینی زاماندا آیری انسانلار ایله ارتباط قورابیلمکده بؤیوک چتینلیکلر چکرلر. بیر شیزوفرن خسته یالنیز یاشارسا، باخارسان کی ایگیرمی گوندور یووونماییب، پالتارلارینی دگیشمه ییب، سحردن آخشاما بیر یئرده اوتوروب، هئچ ترپنمه ییب (کاتاتون شیزوفرنی). پارانوئید شیزوفرن خسته سی ایسه، ساغ انسانلارا آنلاشیلماز اولان قورخولار ایچینده قیورانار. اؤزونون یئر، یوخسا گؤی دن، انس و جن دن تعقیب اولوندوغونو، دوشمانجا تهدید اولوندوغونو حس ائدر. بونون اوچون ده انسانلاردان چکینر. گؤردوگو انسانلار طرفیندن دوشمانجا تهدید و تعقیب اولوندوغونو حس ائدر. دئملی بیر یاندان رئال، گرچک دونیادا گؤردوگو انسانلاردان قورخار، بیر یاندان دا رئال دونیادا وار اولمایان، یالینز اؤز خیال و تصورونده اولان وارلیقلاردان قورخار. بو خستلیگین اوچونجو شکلی ده اپیلپتیک شیزوفرنی دیر. اپیلپتیک شیزوفرن خسته سی، چوخ زحمت و چتینلیک ایله گونلوک ایشلرینی قاباغا آپارار، انسانلار ایله ارتباط قورماقدان عاجز اولار. آنجاق او دا پارانوئید شیزوفرن خسته سینین دردینی چکر. دئملی پارانوئید شیزوفرینین قورخولارینی تجربه ائدر. بو قورخولار نورمال حالتلرینده خسته نین بیلینجینه چیخماز. دئملی پارانوئید شیزوفرن بو قورخولاری تجربه ائتدیگینین بیلینجینده اولدوغونا قارشین، اپیلپتیک شیزوفرن خسته سی بو قورخولاری بیلینجلی اولاراق حس ائتمز. بونون اوچون بو قورخولار زامان ایله ییغییشب و بیر ییغین (تراکم) شکلینه گلر. آنجاق بیر توفنگین لوله سینده سیخیشدیریلمیش باروت کیمی بیردن – بیره پاتلار، خسته ییخیلار، آغزی کؤپوکلنر، باشینی یئره، دووارا وورار، بوتون عضله لری سیخیشار و آغیر تشنجلر کئچیردر. خالق دیلینده بونا "قش" دئییرلر.
شیزوفرن خسته لیگینین ایچ مکانیزمی ایسه، روح بیلیمینده شخصیتین پارچالانمیش اولدوغو ایله آچیقلانیر (توضیح وئریلر). زیگموند فرویدون دوشونوب، ییغجاملاشدیردیغی و اوندان سونرا اونون تئوریلرینین دوامچیلاری طرفیندن داها دا گلیشدیریلمیش، و بوگونکو روح بیلیمچیلر طرفیندن هله ده کئچرلی ساییلان، شخصیت تئوریسینه گؤره بیر انسانین شخصیتی اؤز ایچینده قیواملی (منسجم) قاتلاردان اولوشماقدادیر. بو قاتلار کؤک، اؤز، من، من اوستو و ایدآل من دن عبارت دیرلر. فارس دیلینده بو قاتلار نهاد، خود، من، ابرمن و من ایدآل سؤزلری ایله گؤستریلیر. ساغ بیر شخصیت دوزَلگه سینده (ساختاریندا) بو قاتلار بیر- بیری لری ایله اویوملو (متناسب) بیر ارتباطدا و آلیش – وئریشده دیرلر. کؤک انسانین بیولوژیک و فیزیولوژیک دوزلگه سیدیر. اؤز بو فیزیولوژیک و بیولوژیک دوزلگه نین بیلینجینده اولان بؤلومدور. من، اؤز ایله ائشیک دونیا آراسیندا بیر آراچی رولونو اوینایان بؤلومدور. من اوستو ائشیک دونیانین قویدوغو قایدا – قانونلاری تمثیل ائدن بؤلومدور. ایده آل من بیر انسانین ائده آللارینی، آماجلالرینی آرزولارینی و اؤزونون بو ایدآل دورومدا اولدوغوندان تصور و تجسمی دیر.
بو تئورینی داها یاخیندان آنلاشیلیر و داها ال وئریشلی مثاللار ایله آنلاتماغا چالیشاجاق اولورسام، دئمک اولار کی کؤک بیر انسانین بیولوژیک و فیزیولوژیک گرکسینمه لرینی (احتیاجلارینی)، آجلیق، اوشومک، سوسوزلوق، جینسل دویغو و ....دئملی بیولوژیک یاشامی سوردوره بیلمک اوچون گرکلی اولان احتیاجلارینی تمثیل ائدن قات دیر.
اؤز بو احتیاجلارین دویغو شکلینده بیلینجینده اولان قات دیر. دئملی آج اولدوغوموزدا بیر شئی یئمک، سوسوز اولدوغوموزدا بیر شئی ایچمک و اوشودوگوموزده ایستی بیر یئره گیرمک ایستَگی دیر. بو ایستَک، وار اولماسی اوچون اؤزوندن باشقا بیر شئیه گرگی یوخدور. دئملی قائم به ذات دیر. آج اولدوغوموزدا، یئمک ایسته ییریک. ال قاباغیندا یئیه جک بیر شئیین وار اولوب اولماماسی بو دویغونون اؤزونو گؤسترمه سی اوچون گرکلی دگیل. یئیه جک بیر شئین اؤز مالیم، اؤزگه مالی، حرام، حلال، اوغورولوق مال اولوب اولماماسینین آجلیق دویغوسونون اورتایا چیخماسیندا هئچ بیر رولو یوخدور.
من ایسه بو دویغو ایله ائشیک دونیادا قویولموش قایدا قانون آراسیندا آراجیلیق ائدن قات دیر. دئملی آج اولدوغوموزدا، آنجاق اؤزوموزه عاید اولان بیر ییه جک ییه ریک. جیبیمیزده پولوموز اولسا، گیریب بیر رستوراندا یئیه ریک. دئملی ائشیک دونیادا قویولموش بللی قایدا قوراللارا اویغون حرکت ایله احتیاجلاریمیزی قارشیلاریق. من بیولوژیک سیستمدن گلن آجلیق دویغوسو ایله ائشیک دونیادا وار اولان قایدا – قانونلار آراسیندا بیر آراجیلیق ائدر. آجلیق دئییر یئه. قایدا – قورال دئییر یئدیگینین پولونو وِرمَلی سن. جیبیمزده آنجاق یاوان بیر چؤرک آلاجاق قدر پول وارسا، بونون ایله یئتینیریک (بونا قانع اولاریق) جیبیمزده یئتری قدر پول وارسا لوکس بیر رستوراندا باهالی بیر یئمک یئیه بیلریک.
من اوستو ایسه، توپلومدا اولان قایدا قانونلارین بیلینجی دیر. دئملی رستوراندا یئمک یئیه جک اولورساق، پول وئرملی اولدوغوموزو بیلدیگیمیزدیر.
ایدآل من ایسه روح استروکترونون اؤز ایچینده یاراتدیغی و رئال دونیا ایله اولمادیغی کیمی، بیولوژیک سیستم ایله ده هئچ بیر ارتباطی اولمایان بیر تخیل و تجسم دور. ایدآل من ی جوانلاردا داها آیدین گؤرمک اولار. بیر جوانین دؤشونو قاباغا وئریب، "اَه، کلیچکو بوکسور قارداشلار کیمدیر، من اونلارین ایکیسینی ده بیر یئرده وورارام" دئدیگینده، بیر آز موزیکدن باشی چیخان بیر آدامین، "اَه، رامیز قلی اوف کیمدیر، من بیر آز چالیشسام، اوندان داها یاخچی چالارام" دئدیگینده، بیر صفحه لیک قیسسا ناغیل یازمیش اولان بیر جوانین، "اَه، آنار رضایف، یوخسا رضا براهنی کیمدیر، من بیر آز حوصله ائله سم اونلاردان داها دگرلی رومالار یازارام" دئدیگینده ایده آل من یندن دانیشیر. دئملی اؤز تخییلونده، اؤز تجسمونده اؤزونو اولدوغو کیمی یوخ، اولماق آرزوسوندا اولدوغو بیر شخص کیمی تجربه ائدیر. ساغ بیر انسان اؤز ایدآل منینه چاتماق اوچون چالیشماغا باشلادیغیندا رئال دونیادا دوغرودان او آرزو ائتدیگی شخص اولمادیغینی حس ائدر. دئملی اؤزونو دونیا قهرمانی بوکسور بیلن جوان بوکس ورزشینه باشلاسا، بیرینجی یول رینگه چیخدیغیندا، اؤزوندن آنجاق بیر نئچه آی تجربه لی اولان بیر جوان طرفیندن بیر یوموروق ایله یئره سریلدیگینده، موزیک چالماغا چالیشان بیر انسان، بیر نئچه آی مشق ائتدیکدن سونرا، ایلرله مه سینین اؤلچوسونو گؤزدن کئچیرتدیگینده، و دونیا مشهورو یازرارلیق آرزوسوندا اولان جوان، تخیلونده کی رومانی کاغاذا گتیرمگه چالیشدیغیندا، بو "من" این بیر تخیل اولدوغونو حس ائدر. ایده آل منینی بیراخماق ایسته مَیَن بیر انسان ایسه، اؤزونو رئالیته مهک داشینا یاخینلاشدیرماز. بوکس ورزشینه باشلاماز، بیر موسیقی آلتینی الینه آلماز، ایکی جمله یازماغا چالیشماز، آنجاق ایده آل منیندن ده ال چکمز. روحی بیر خستلیک اولان بؤیوکلوک جنونوندا یاشار.
ساغ بیر شخصیت دوزلگه سینده (ساختاریندا) شخصیتین بو آلت بؤلوملری، دئملی بو قاتلاری، بیر- بیری لری ایله بیر قیوام و اویوم (انسجام) ایچینده، بیر بیرلری ایله ایش بیرلیگی آپارارلار. آجلیق دویغوسو (اؤز) بیر انسانی یئمگه زورلادیغیندا، بو اؤز من اوستو (توپلومدا وار اولان قایدا – قانونلارین تمثیلچیسی) ایله گئییشر (مشورتلرشر)، و بو ایکی قاتین مشورتلشمه سیندن "آهان، جیبیمده کی پولومون یئتدیگی قدر یئیه بیلرم" فیکری یارانار. ساغ بیر من، بیر یاندان آجلیق دویغوسونو دویورماق ایستدیگی نین یانیندا، اوبیری یاندان دا بو ایشی اجتماعی قایدا – قانونا اویغون شکیله سالار.
شخصیتین بو آلت اورگانلاری آراسیندا اویوملو ایش بیرلیگی یارانمازسا، یوخسا یاراندیقدان سونرا تازادان پوزولورسا شیزوفرن شخصیت دوزَلگه سی یارانابیلر. شیزوفرن بیر شخصیت ده، شخصیتی اولوشدوران بو آلت بؤلوملر بیر- بییندن قوپوق، هر بیری اؤز باشینا ایشلر. بیرئی (فرد) فرقلی زامانلاردا، فرقلی بؤلوملرینین حاکمیتی آلتیندا حرکت ائدر. من اوستو حاکم اولدوغو لحظه بیرئی فاناتیک قایدا – قورالچی، فاناتیک سنت چی، فاناتیک دینچی و ..... توپلومسال قایدا قورالاری مطلق لشدیرن بیر انسان اولار. بئله بیر انسان، بو حالیندا، شخصیتینین اوبیری آلت اورگانلارینی بیلینجیندن قووالار. آجلیقدان اؤلسه بئله اوغورلوق اولان بیر تکه چؤرگی یئمز. بیریسینه "قارداش منه بیر پارچا چؤرک وئر" دئمز. بیر سونراکی وضعیت ده ایسه، شخصیتینین آیری بیر آلت اورگانی، میثال اوچون کؤک، حاکم اولدوغوندا، من و اوست من بیلینجدن قووالانار و کؤکدن گلن دویغولار مطلقلیک قازانار. بئله بیر انسان، بو وضعیتنده جانی چوخ باهالی بیر یئمک ایسترسه، جیبینده پولو اومازسا بئله، باهالی بیر رستورانا گیریب یئمک سیفارش وئرر و یئیر. جانی قارشی جنس دن بیریسی ایله بیرلشمک ایسترسه، گؤردوگونو آلتینا باسار. دئملی بو دورومدا، توپلومسال قایدا قوراللار اونون اوچون کئچمز. اوغورلولوق، جنایت، تجاوز، و بئله ایشلری گؤرمکدن چکینمز. بئله بیر انسان، آیری بیر زامان، مکان و موقعیت ده باخارسان کی چوخ عاغیللی، ادبلی، تربیه لی هوشلو، باشلی و یارادیجی بیر انسان اولار. آنجاق بو وضعیت، اوبیری وضعیتلر کیمی کئچیجی دیر. هر لحظه اوبیری وضعیتلردن بیریسینه کئچه بیلر.
شیزوفرن خسته لر چوخ آنلاشیلماز، توتارسیز، سوزلرینه و عمللرینه گووَنیلمه ین انسانلاردیرلار. هانسی لحظه، هانسی موقعیت ده نه جور ترپَنَجکلرینی حسابلاماق، اؤن گؤرمک (پیش بینی ائتمک) چوخ چتین دیر. نورمال (معمولی) بیر انسان شیزوفرن خسته سینین نیه و هانسی عامللردن حرکت ائدرک بوگون بئله، آیری بیر گون آیری جور ترپندیگینی آنلاماقدا چوخ چوخ چتینلیک چکر.
ایده آل من ین حاکمیت قازاندیغی دؤنملرده ایسه، شیزوفرن خسته سی بؤیوکلوک جنونونا توتولار، اؤزونو هرکسه حاکم، هرکسدن داها آغیللی، هرکسدن داها گوجلو حس ائدر. بو خسته لردن بیر پاراسی بؤیوکلوک جنونونو تاریخدن اؤیگردیگی بیر شخصیت ایله اؤزدشلیک شکلینده تجربه ائدر. اؤزونون ناپلئون، آدولف هیتلر، و بئله شخصیت لردن بیری اولدوغونو حس ائدر و بونو آیریلارینا دا اثباتلاماغا چالیشار.
بونلارین یانیندا بیرده روحسال دفاعی مکانیزملر، ائشیکله مه، معقوللاشدیرما، انکار، سوروشدورمه و بیر سورو آیری دفاغی مکانیزملر ایشلَمکده اولدوغو شیزوفرن شخصیتین ایچ مکانیزمینین آنلاماغینی قات – قات داها چتینلشدیرر.
سؤزون قیسساسی: شیزوفرن شخصیتین ایچ مکانیزمی، شخصیتی اولوشدوران آلت دوزَلگه لرین بیری – بیریندن قوپوقلوغو، بیری – بیری ایله قیوامدا اولمایان، و چوخ زاماندا بیری – بیرینی قووالایان (دفع ائدن) بیر شکیلده ایشله ییشی دیر.
بو قیسسا یازیدا آنلاتیلار، اوخویان اوچون آنلاشیلماز ایسه، موضوع نون چوخ گئنیش و درین اولدوغوندان دیر. بو موضوع نو آنلاماق اوچون ایللر بویو تئوری اوخوماق و اوندان داها چوخ عینی – عملی تجربه لر اله گتیرمک گرکیر. بو یازیدا زیگموند فرویدون بو شخصیت تئوریسنین نه قدر دوغرو – نه قدر یانلیش اولدوغونون سؤزو گئتمیر. بو تئوری ایستر دوغرو ایستر یانلیش اولسون، بوگونکو روح بیلیمچیلیکده کئچرلی ساییلیر.
منی بو یازینی یازماغا زورلایان ندن، سون زاماندا بیزیم فارس باجی – قارداشلاریمیزین اؤز بیلینجلرینین (خودآگاهی لرینین) گون موضوعسو اولدوغو دور. بیزیم فارس باجی – قارداشلاریمز دان بیر چوخو اؤز خودآگاهی لریندن حرکت ائدرک، آیری ملییتلری آشاغیلاماغا، اونلارا توهین ائتمگه، اؤزلرینی اونلاردان اوستون بیلمه گه اییلیم (تمایل) گؤستریرلر. بو فنومنه فارس فاناتیزمی و یا فارس شوئنیزیمی دئمک اولار. هر میلتین ایچینده بئله انسانلار تاپیلابیلر. آنجاق فارس میلتی ایراندا اؤزونو حاکیم میللت اولاراق تانیدیغی اوچون بو شوئنیزمینه بیر ده بیر افتخار دویغوسو قاتیب، دؤشونو قاباغا وئریب، "من فارس اولدوغوم اوچون بوتون میللتلردن اوستونم" کیمی بیر ادعا ائدیر.
فارس فاناتیزمینین دوزلگه سی (ساختاری) شیزوفرن شخصیتین دوزلگه سی ایله چوخ بَنزش دیر.
یوخاریدا آنلاتماغا چالیشدیغیم کیمی، شیزوفرن دوزلگه اؤز ایچینده اویومسوز، بیری- بیری ایله باغداشمایان، بیر – بیرینی قووالایان (دفع ائدن) آلت دوزلگه لردن اولدشدوغو اوچون، آیری جور آنلاتیلاجاق اولورسا، اوز ایچینده قیوامینین (انسجامینین) آرادان گئتدیگی اوچون شیزوفرن دیر. فاناتیک فارس ایدئولوژی سی ده اؤز ایچینده بیری- بیری ایله باغداشمایان، بیری- بیرینی قووالایان و قیوامی اولمایان آلت دوزلگه لردن اولوشور.
فارس شونیزمی فارس میللتینین اصیللیگی، اوستونلوگو، دگرلیلیگی و آیری میللتلرین دگرسیزلیگی، آشاغیلیغی و غیر اصیللیگی فیکرینه دایاندیغی اوچون، بو فیکرین ایکی اساس عضوو، دئملی میللت و بو میللته وئیرن صفتلری آیری آیری اینجلمک گرکیر.
بیر میللت، بیر توپراق بوتونلوگو اوستونده یاشایان، اؤز ایچینده، دئملی بو میللتی تشکیل وئرن بیرئیلر آراسیندا، دیل، تاریخ، اورتاقلاشا قاباغا آپاریلان اقتصاد، دین، سنت و کولتور، و بونلاردان داها اؤنملیسی، تعلق دویغوسو، اولان بیر توپلولوق اورلاراق تانیملانیر.
فارس شونیستلرینین ذهنینده اولان بو میللتی اولوشدوران بیریملره باخدیغیمیزدا:
توپراق بوتونلوگو: فارس میللیتچیلیک فیکرینده اولان توپراق بوتونلوگو، بو میللتین دوغرودان و اوبیکتیو اولاراق اوستونده یاشادیغی توپراق مرزلرینی کئچیب، او میللته عاید اولمایان توپراقلارا داشماق ایسته مکده دیر. دئملی بو فیکیر بو میللتین اؤزونه عاید توپراقلاردان علاوه، تورکلرین یاشادیغی، کوردلرین یاشادیغی، عربلرین یاشادیغی، تورکمنلرین یاشادیغی توپراقلاری دا تصاحب ائتمه گه چالیشماسی، بو فیکرین ایچینده اولان اویوشمازلیقلاردان بیری دیر. شیزوفرن شخصیت ده اولان پارچالانما، قوپوقلوق، شخصیتی اولوشدوران آلت دوزلگه لرین بیر- بیرینه اویغونسوزلوغو بو فیکیرده آچیقجا گؤرونور. دئملی فارس شوئنیست دئوشونجه اؤزونه صاحب چیخماق ایسته دیگی توپراقلاردا آیری میلتلرین یاشادیغی اوچون بو توپراقلارین بو میللتلره عاید اولدوغونو آنلایابیلمیر. اجتماعی (دونیا سطحینده) قایدا قوراللاری گؤرمک وقبول ائتمک ایسته میر. فارس فاناتیزمی بو خصوصیتینده شیزوفرن شخصیتین بیر وضعیتی کیمی دیر. کؤک حاکم اولدوغو زامان اجتماعی قایدا قوراللاری تانیماماق، هر قیمته و هر شرایطده ایسته دیگینی اله گتیرمگه چالیشماسی کیمی دیر. شیزوفرن خسته نین بو حالینده جنایته، تجاووزه، اوغورلوغا میل گؤستردیگی کیمی، فارس شونیزمی ده بو خصوصیتینده، ایسته دیگینی اله گتیرمک اوچون هئچ بیر شئدن، هئچ بیر جنایت دن، هئچ بیر یالاندان و زوراکیلیقدان چکینمیر.
دیل باره سینده فارس شونیزمی نین توتومو (موضع گیری سی) شیزوفبرن خسته سیندن ده داها آنلاشیلماز و داها واقعیت دن اوزاق دیر. "منیم شیرین دیلیم" دئه دانیشدیقلارینین اللی فائیزیندن چوخو عربجه دیر. بیر واراق فارسجا یازیدا اولان عربجه سؤزلرینی سئچیب، ایچیندن چیخارتساق، او یازیدان دیل اولاراق هئچ بیر شئی قالماز. فارس دیلینده بیر موضوعنو آنلاتابیلمک اوچون یئترلی قدر فعل یوخدور. بیزیم فارس باجی – قارداشلاریمیزین هامیسی عربجه دن عاریت آلدیقلاری کلمه لرین هامیسینی غلط تلفظ ائدیرلر. هامیسینی "ز" تلفظ ائتدیکلری ض، ذً، ظ و ز حرفلرینین هر بیری عربی دیلینده آیری بیر حرف دیر. آیری جور یازیلدیغی کیمی آیری جور تلفظ اولونار. ع، غ، ت، ط حرفلری، س، ص، ث حفلری ایله ارتباطدا دا عینی مسئله عارض دیر. بیزیم یو باجی – قارداشلاریمیز ناماز قیلاندا، قرآن اوخویاندا بو کلمه لری دوغرو تلفظ ائتمه گه چالیشارلار، چونکو او لحظه نه دئدیکلرینی، نه اوخودوقلارینی بیلمزلر. آنجاق یاریسیندان چوخونون بو کلمه لردن اولوشدوغو زبان شیرین فارسی، "زبان مادری ما" دئدیکلری دیلی دانیشاندا بو کلمه لرین هامیسینی غلط تلفظ ائدرلر. بونون یانیندا بو کلمه لری دوغرو تلفظ ائدن ایران عربلرینی مازاراتا، شماته ته و مسخره یه قویارلار. فارسی دیللی لر
ü , ö, ı, ch
حرفلرینی تلظ ائده بیلمزلر. بو حرفلر تورکو دیللرینده اولدوغو کیمی، اوروپانین دا بیر چوخ دیللرینده وار. هئچ دگیل ایسه منیم بیلدیگیم قدر آلمانجادا و فرانسه جه ده وار. دئملی بو حرفلرین فارسجا دا اولمادیغی فارسجانین بیر اسگیکلیگی، بیر نقصانی دیر. بوتون بونلارا قارشی، فارس دیلینین عربجه دن آلدیغی قولتوق آغاچلارینین اوستونده یئریَن بیر چولاق وارلیق اولدوغونا قارشین، فارس باجی قارداشلاریمیز اؤز اسگیکلرینی گؤره جکلری یئرده، اوبیری دیللره، عربجه یه، توکجه یه شمامتت ائتمک ایله اؤزلرینی اؤوَرلر.
بو وضعیت شیزوفرن خسته سیننین کئچیردیگی ان آغیر بحراندا اولدوغو حالینه بیزر. شیزوفرن خسته سی ده بحران حاللرینده، واقیتلرین گؤمکدن امتناع ائدر. اؤز تخیلونده یاراتدیغی "ایده آل" منی نه آسیلار و بو تخیلی منی نی واقیعت ایله اشتباه سالار. آنجاق بیزیم فارس شونیست لریمیز کیمی، اؤزوندن تخیل ائتدیگی بو من ین واقعیت اولدوغونو هرکسه اثباتلاماغا چالیشار.
ادبیات عرصه سینده ده عینی وضعیت وار. فارس ادبیاتینین بؤیوک بؤلومو پروین اعتصامی، صمد بهرنگی، علامحسین ساعدی، رضا براهنی و ..... کیمی تورک یازیچی و ادبیاتچیلار طرفیندن یاراتیلدیغینی دا گؤره بیلمه گوجو یوخدور بیزیم بو فارس باجی قارداشلاریمیزدا. بو انسانلاری اوتانمادان، چکینمه دن ایرانلی و فارس معرفی ائدرلر.
تاریخ و دین باره سینده ایسه گئنه ده فارس شوئنیزمینین اؤز بیلینجی شیزوفرن خسته سینین اؤز بیلینجینه چوخ یاخین دیر. ایکی مین بئش یوز ایللیک تاریخیم وار دئیه اؤوونن فارس شونیسیتی بو تاریخدن اؤزونه قالان ایکی اوچ سینیخ ستوندان باشقا هئچ بیرشیئ تاپابیلمیر. بو "اصیل تاریخ" ای اولان میلتین دیلی و دینی اؤز تاریخیندن قوپوق و آیری دیر. اصیل فارس ایسن مسلمان اولابیلمزسن، بو حضرتلرین ادعاسینا گؤره فارس میللتینین دینی ذرتشتی دیر. آنجاق بوگون زرتشتی دینی اولانلاری "کافر" دئیه ائشیکله ییب، حتی اولدورورلر. دانیشدیغی، یازیب اوخودوغو دیلینین یاریسیندان چوخونون عربجه اولدوغو انسان نه تهر "من اصیل فارسام" دئیه بیلیر؟ گؤروندوگو کیمی فارس میلتینین اؤز بیلینجی پارچالانمیش و بیر- بیریندن قوپوق اجزا دان اولوشور. شیزوفرن خسته سینین روح دوزلگه سینی اولوشدوران جزء لرین بیر- بیرینده قوپوق و قیوامسیز (انسجام سیز) اولدوغو کیمی.
بونلارین هامیسیندان داها دا قولایی، واقعیت دن اوزاق اولان بیر تصور، بؤیوکلوک جنونو، دئملی "منیم دیلیم، و کولتوروم ایراندا یاشایان میللتلرین هامیسینا حاکم و اوستون دیل و کولتور" دور ادعاسی دیر. بو اؤزللیک شیزوفرن خسته سینین واقعیت دن تاماماً قوپوق، اؤز تخیلونده یاراتدیغی بیر دونیادا یاشاماسینا بنزر. اؤزونون گونلوک ایشلرینی قاباغا آپارماقدان بئله عاجز اولان شیزوفرن خسته سی اؤزونو دونیانین ان بؤیوک بیلگینی، ان بؤیوک صنعتچیسی، ان بؤیوک حاکمی و ان بؤیوک سرداری بیلر. اؤزونه تخیلی بیر "کوروش" یارادیب، حقوق بشر منشورونون بو تخیلی وارلیق طرفیندن یازیلدیغیینی ادعا ائدن فارس شونیستینین بو فیکری ایسه، شیزوفرن خسته سینین اؤزونو دونیا بؤیوکلریندن بیریسی، ناپلئون، افلاتون، یوخسا بیر پیغمبر ایله اؤزدشلشدیرمه سینه بنزر. اؤزونو تخیلی بیر کوروشا باغلایان بیر انسان، البته کی "من بو کوروشون دوامچیسییام" دیه ادعا ائدرک اؤزونو بو تخیلی والیق ایله اؤزدشلشدیریر. بونون یانیندا هرکس طرفیندن تهاجمه معروض قالماق دویغوسوندان، هرکسین اؤزونه دوشمان اولدوغونو حس ائتدیگیندن حرکت ائدرک، (ایراندا) وار اولان بوتون دیللره و کولتورلره دوشمانلیق بسلمک و اونلاری یوخ ائتمگه چالیشماق دا، پارانوئد شیزوفرن خسته سینین دویغولارینین عینی سی دیر.
میللیتچیلیک، طبیعی شکلینده بللی بیر باغلیلیق، سئوگی و محبتین آنلاتیمی (بیان) دیر. بیر انسان، دوغوب بؤیودوگو جفرافی بؤلگه نین هاواسینا، سویونا، طبیعی گؤرونوشونه، فصللرینین اؤزللیگینه، داغینا، درسینه چایینا، گؤلونه، اوتونا - علفینه، آغاجینا، حیوانینا و .....بو جغرافی بؤلگه نی آیری جفرافی بؤلگه لردن آییران، اؤزللیکلرینین هامیسینا طبیعی اولاراق بیر باغلیلیق و علاقه گلیشدیرر. بونون یانیندا بللی بیر جغرافی بؤلگه ده یاشایان، بیر میللتی تشکیل ائدن بیرئیلرین ده اورتاق اؤزللیکلری، دیل، دین، عنعنه لری، تویلاری، یاسلاری و بیر انسان ییغینینی بیر میللت شکلینه گتیرن اؤزللیکلرین هامیسی او توپلولوق ایچینده یاشایان بیرئیده بیر علاقه، محبت و باغلیلیق یارادار. بیر انسانین میللتینی سئومه سی، میللتینه باغلی اولماسی ساده بیر دویغو یوخ، بیر یاندان بیر چوخ طبیعی فاکتورلارین بیر یاندان دا یئنه چوخ ساییدا اولان اجتماعی فاکتورلارین یاراتدیغی بیر دویغو ییغینی دیر. بو دویغو ییغینی ایچینده "من" دویغوسو و منسوبلوق دویغوسو دا بؤیوک رول اویناماقدادیر. "من" دویغوسو بیر انسانین یاشادیغی جفرافی و اجتماعی محیطیده اولان فاکتورلارین اؤز ایچینده ییغیب، اؤزونه مال ائتمه ک پروسه سی سونوجوندا یارانان بیر دویغو دور. "من" چوخ ساییدا فاکتورلاردان اولوشان و بیر انسانین یالنیز بیرئسل یاشامیندان یوخ، عینی زاماندا اونون کئچمیش نسلرینین ییغدیغی تجربه لر و کئچمیش نسللرین خصوصیتلرینی ده ایچینه آلان بیر دویغو دور. بو دویغولارین هامیسی، دئملی جغرافی بؤلگه نین و اجتماعی محیطین اؤزللیکلرینین، بیر آرادا و ایچلنیلمیش شکلینده، "من" دویغوسونون بیر بؤلومو "وطن" و "میللت" سئوگیسی شکلینده اؤزونو گؤسدرر. مهاجرت ائتمیش و یاشادیغی جفرافی بؤلگه سیندن و میللتیندن اوزاقدا یاشایان انسانلار، قربتده وطن حسرتینی داها آیدین و ملموس حس ائدرلر. بو باره ده یازیلمیش بیر چوخ رومان، شعر و فیلمنامه وار.
گونئی آذربایجانلینین بو دویغوسونو سایغیسیزلیقلا قارشیلایان، اونو آشاغیلایاراق توهینه معروض قیلان، گونئی آذربایجانلیا "سن یوخسان" دئمک ایسته ین فارس فاناتیک میللیتچیلگی البته کی بو توتومونون (موضع گیری سینین) قارشیسیندا عینی شکیلده بیر عکس العمل یارادماقدادیر. بیر انسانا "سن یوخسان" دئیه اثباتلاماغا چالیشماق ان درین و ان آغیر بیر دوشمانلیغین اعلان ادیلمه سی دیر. سون ایگیرمی ـ اوتوز ایل ایچریسینده گؤنئی آذربایجان میللتی ایچینده گلیشن میللی بیلینج بیر طبیعی و بالذات بیر میللی دویغو اولدوغونون یانیندا، بیر یاندان دا فارس میللتچیلیگینین بیزی هئچه سایماسینا و توهینه و آشاغیلاماغا معروض قویماسینا بیر عکس العمل اولاراق اورتایا چیخیر. بو عکس العمل دن حرکت ائرک گلیشن میللی دویغویا رِآکتیو (رِآکسیونا دایالی) دویغو وبو دویغودان حرکت ائدرک گلیشدیریلن میللیتچیلیگه رِآکتیو میللیتچیلیک دئمک اولار. طبیعی بیر میللی دویغویا دایاناراق گلییشدیریلمیش اولان میللیتچیلیگین و رِآکتیو میللتچیلیگین چیخیش نقطه لری (حرکت نقطه لری) و موتور گوجلری ایکی آیری دویغو اولدوغو کیمی گلیشیم شکیللری و هدفلری ده بیری بیریندن آیری دیر.
گؤروندوگو کیمی فاناتیک میللیتچیلیکده فاناتیک دوشونجه سیستمینین خصوصیتلری آچیق ـ آیدین گؤرونمکده دیر؛ بللی سارسیلماز دوگملاردان حرکت ائتمک، بللی شخصیتلری مقدسلشدیرمک و بو فیکیره قارشی چیخانلارا دوشمانلیق دویغوسو بسلمک.
فاناتیک میللتچیلیک یالنیز فارسا مخصوص دگیل. بو گؤرونگه (فنومن) تاریخ بویو بیر چوخ توپلومدا گؤرولموشدور. عرب فاناتیک میللیتچیلیگی، دین ایله یوغرولموش بیر شکیلده، بو گؤرونگه نین ائسگی نمونه لریندن دیر. ایگیرمی اینجی عصرین باشلاریندا ایتالیادا، اسپانیادا و آلماندا گلیشگینلیگینین زیروه سینه چاتان فاناتیک میللتچیلیک فاشیزم آدی ایله تاریخده سیلینمز ایزلر بیراخمیشدیر. بو فاشیستی حرکتلرین بللی بیر ایدئولوژی یه دایاندیغینی، بو ایدئولوژینین اورتا دیرگی ایسه اؤز میللیتینی آیری میللتلردن اوستون گؤرمک ائیلیمی، اؤز میللیتینین مطلقلشدیریلدیگی و مقدسلشدیریلدیگی و بللی شخص و سمبوللارین دا مطلق و مقدس ساییلدیغی آیدینجا گؤرونمکده دیر. بو فاشیستی حرکتلرین ایچ گلیشیم مکانیزمینه باخدیغیمیزدا، طبیعی اولاراق هر میللت ده وار اولان اؤز سئوگیسی، اؤز وارلیغینی قوروماق ایستگی، توپراغینی، طبیعی قایناقلارنی، دیلینی، کولتورونو، محافضه ائتمک ایستگینی بللی بیر فیکیر محورینده ایدئولوژی یه چئویرمک، اوبژکتیو اولاراق وار اولان احتمالی دوشمان میللتلردن گله بیلجک خطری قابارداراق، اغراق ائدیب، خالق ایچینده قورخو یاراتماق، و اؤز میللی اؤزللیکلرینین آیری میللتلره گؤره داها اوستون اولدوغونو، ایدئولوژیلشدیرمک پروسه سینی گؤرمک چتین دگیل. فاناتیک میللیتچیلیک ایدئولوژیسنین توپلومدا گوج قازانماسی ایله بو ایدئولوژینی نماینده لیک ائدن شخصلرین، دؤلت گوجونو اله کئچیرتدیکدن سونرا ادعا ائتدیگی و ایناندیغی اوستونلوگو ائیلمه (عمله) کئچیرتمک و آیری میللتلری یوخ ائتمک یولوندا اوزون دؤنملی و آغیر ساواشلارین باشلادیلماسی بو گلیشیم پروسه سینین قاچینیلماز (امتناع ناپذیر) سونوجودور.
ایتالیادا 1920 ایللرینده قدرت تاپان فاشیزم، موسولونی رهبرلیگینده، 1936 حاکمیتینی اؤز اؤلکه سینین محدوده سیندن چیخاردیب، آیری میللتلری و آیری توپراقلاری حاکمیتی آلتینا آلماغا باشلاییر و ایلک نوبه ده اتیوپی یه حمله ائدرک بو ایستگینی ائیلمه کئچیردیر. بونون یانیندا بیر چوخ آفریقا اؤلکه لرینی ده اشغال ائتمک پلانلارینی توکموشدو. عینی زاماندا آلمان فاشیزمی ایله بیرلیک یاراداراق دونیانین بیر چوخ اؤلکه سینی اشغال ائدیب حاکمیتی آلتنیا گتیرمک هدفینه ایکینجی دونیا ساواشینی باشلادیر. ایکینجی دنیا ساواشینین بیراخدیغی ضایعه لری آنلاتماق نئچه مین صفحه لیک کیتابلارا بئله سیغماز. آلمان فاشیزیمی ایکینجی دونیا ساواشینی یاراتماسا ایدی، بو ساواشدان اؤنجه یئتیشمیش اولان تکنیک، اقتصادی و اجتماعی سئویه نین اوستونده تکامولونه دوام ائتسه ایدی، بوگون یالنیز آلماندا دگیل، بوتون دونیادا یاشایان انسانلارین راحاتلیغی، ساغلیغی، رفاهی و بوگون وار اولان سئویه نین چوخ چوخ اوستونده اولابیلردی.
بو یازینین بوراسینا قدر اوخویوب، بلکه ده به به، چه چه، آفرین، دئین دیلداشلاریمیزدان بیر پاراسی یازینین بوردان سونراسینی اوخوماغا دوام ائنده، اوزلرینی تورشادیب، دودقلارینی بوزوب، بو یازینی یازانا نفرت بسلمه گه باشلادیقلارینین یانیندا اونا "تورک دوشمانی"، "فارس نوکری"، "کومونیست"، "مانقورت" کیمی صفتلر باغلایاراق اؤز – اؤزلرینه ، "بو دا سونوندا تورک دوشمانی چیخدی کی" دئیه دئینمه گه باشلایاجاقلار. آنجاق ائل دیلینده بیر مثل وار، "بیر ایگنه اؤزوه، بیر چوالدوز اؤزگه سینه"
آذربایجان میللی حرکتی اؤزلوگونده و بوتوتلوگونده چوخ دوغرو و یئرینده اولدوغونون یانیندا هر اجتماعی حرکت کیمی فرقلی فیکیر آخیملاریندان اولوشموشدور. بو حرکت ایچینده کئچن اون – اون بئش ایلده گلیشن فاناتیک تورکچو فیکیر آخیمی دا یوخاریدا آنلاتدیغیم عمومی شکیلده کی فاناتیک میللیتچیلیکدن چوخ فرقلی دگیلدیر.
آذربایجان میللی حرکتی ایچینده کی فاناتیک تورکچولوک فیکیر آخیمی اؤز میللی وارلیغینی قوروماق، گلیشدیرمک، و انکشاف ائتدیرمک یئرینه بوتون فکیرینی فارس، کورد و ارمنی ایله دوشمانلیق دویغوسونو قابارتماق اوچون ایشلتمکده دیر. بو آرادا فارس فاناتیک میللیتچیلیگینین اؤزونه یاراتدیغی تاریخی نفی ائتمک، کوروش آدی یله باغلانان اؤزللیکلرین جعلی و کؤکسوز اولدوغونو اثباتلاماق بو دوشونجه آخیمینین سون زامندا ان چوخ اؤنم وئردیگی موضوع اولموشدور. بو وطنداشلاردان چوخونلوغو اؤز آنا دیللرینده یازیب اوخوماغا قادر دگیللر. فارس تاریخینین جعلی اولدوغونو اثباتلاماقدا فارس دیلینده یازیرلار. فارس سؤزونو فارث یازماق، ایران سؤزونو عیران یازماق کیمی ایشلر بو وطنداشلارین آذربایجان میللی حرکتینه قاتیلماق و اؤزلرینی تورک حس ائتمگین یوللاریندان بیری دیر.
ایکی ایلدن بری ایستر اؤز فیس بوکومدا، ایستر آیری اینترنت صفحه لرینده چیخمیش اولان یازیلاریمدا بو وطنداشلاریمیزا "بو ایشلرین یئرینه ایکی جمله آنا دیلینیزده یازیب اوخوماق اؤیگرنین" دئیه یئترمگه چالیشیرام. سونوندا بیر فیس بوک یولداشیم بیر کاریکاتور گؤندردی منه (چوخ ساغ اولسون) کاریکاتورونودا بیر ائشگین باشینی قلم توتان بیر ال شکلینده چکیب، قلمین اوجودا یئرده دیر. بو فیس بوک "دوستوم " زحمت چکیب گؤندردیگی کاریکاتورون آلتیندا بئله یازیردی: "اوخویوب یازانلاریمیزین چوخو ائشک دیر" بو شکیلده دوشونن وطنداشلاریمیزین ساییسی بیر – ایکی دگیل دیر.
گونئی آذربایجاندا فاناتیک تورکچولوک دوشونجه آخیمینی نماینده لیک ائدن وطنداشلاریمیز و بونلارین آرخاسینجا گئدن وطنداشلاریمیز کئچن اون – اون بئش ایل ایچینده اؤزلرینه بیر سمبل یارادیب و بو سمبولون آدینی "بوزقورد" قویوبلار. اوشاقلارینا آنا دیللرینده یازیب اوخوماق اؤیگرتمک یئرینه بارماقلارینی ایگری توتاراق "بوزقورد" سمبولو گؤسترمگی اؤیگردیرلر.
کئچنلرده فیس بوک سایتیمدا بو باره ده بیر یازی قویموشدوم. بو یازینی بوردا گتیریرم:
محمد امین رسولزاده، آذربایجانلی بیر قزتجی و آیدین ایدی. 1884 ایلینده آنادان دوغولدو. اوزون ایللر بیر آیدین قزتجی کیمی ایشله ییردی و ایشینین ایجابی زامانیندا یاییلان قزته لرده چوخ ساییدا یازی، رپورتاژ، خبر، مقاله و سیاسی تفسیر یایماقدا ایدی. سیاسی فقالیتی سونوجو زامانینین گؤرکملی سیاستچیلریندن بیری اولاراق "مساوات" آدلی سیاسی تشکیلاتین باشچیلیغینی ائتدی و 1918 اینجی ایلده آذربایجان دموکراتیک دؤلتینی قوردو. دئملی محمد امین رسولزاده نین بیر چوخ سیاسی، اجتماعی و تاریخی یازیلاری واردیر. نه محمد امین رسولزاده نین قزتجی اولاق ایشلدیگی زامان یازدیقلاریندا، نه سیاسی فعالیتی چرچوه سینده یازدیغی یازیلاریندا، نطقلاریندا و بیلدیریلرینده و نه ده آذربایجان دموکراتیک دؤلتینین باشچیلیغینی ائتدیگی زامان یازدیغی یازیلاریندا، نطقلاریندا و دؤلت سندلرینده "قورد"، یوخسا "بوزقورد" دان بیر اثر یوخدور.
مساوات حزبی نییه بو مقدس سمبول اولان "بوزقورد" و بایراغینا تیکمدی؟
سیدجعفر پیشه وری، ( گونئی آذربایجان حکومتینین قوروجوسو) بیلگیلی و درین بیر قزته چی ایدی. باکی دا چیخان "آچیق سؤز" آدلی قزته ده یازیلار یازیب، سونراسی "حریت" آدلی قزته نین باش رداکتورو اولوب. اوزون زامان اجتماعی فعالیت گؤستریب و سونوندا آذربایجان دمکرات حوکومتینینین قورولوشوندا باش رولو اویناییب. پیشه وری نین یازیلاریندا، نقطلرینده، بیلدیرلرینده "بوزقورد" آ بنزر بیر سیاسی و میللی سمبول گؤرونورمو؟
آذربایجان دمکرات فرقه سی نییه بو "بوزقورد"و اؤزونه سمبل سئچمدی؟
شیخ محمد خیابانی درین، ساوادلی و درین بیر تاریخچی ایدی، میللی بیر انسان اولاراق مشروطه حرکاتیندا بؤیوک رول اویناییب، میللت وکیلی اولاراق مجلسه گیریب و سونوندا دا آزادستان آدی آلتیندا آذربایجان دؤلتی قورماغا چالیشیب. شیخ محد خیابانینین یازیلاریندا، نقطلرینده، بیلدیریلرینده "بوزقورد" کیمی بیر سیاسی سمبول تاپیلیرمی؟
بهزاد بهزادی، درین تاریخ آراشدیریچی سی، قزته چی آذربایجان دیل وتاریخینده آییریتیلی آراشدیرمالار آپاریب و بیر چوخ کیتاب و مقاله یازیب. بو آرادا آذربایجان تورکجه سینه ان گئنیش و آیرینتیلی گرامر کتابی دا بهزاد بهزادی نین یازدیغی گرامر کیتابی دیر. بهزاد بهزادی نین یازیلاریندا "بوزقورد" سمبولونا توش گلمک اولار می؟
محمدعلی قوسی (فرزانه) ( آذربایجان تورکجه سینه گرامر کیتابی یازیب) محمد تقی زهتابی ( "ایران تورکلرینین اسگی تاریخی" آدیندا ایکی جلدلی بیر آراشدیرما یازیب) صمد بهرنگی، علی اکبر صابر، میرزه علی معجز، جواد هئیت، و نئچه بئله آذربایجان دیل، تاریخ و مدنیتینه بؤیوک خدمت لر ائدن انسانلاری سایابیلرم کی بارماقلارینی ائیگری توتماغی اؤیرنمک سعادتینه یئتیشمَیش واقتلارینی تلف ائله دیلر، گؤزلرینی کور ائله دیلر، آراشدیرمالار آپاردیلار، تاریخ یازدیلار، آذربایجان تورکجه سینه گرامر یازدیلار، اؤلوب گئتدیلر. یوخاریدا آدی کئچن یازارلارین اثرلری قید ائتدیگیم اثرلری ایله محدود دگیل. بو انسانلارین هر بیرینین آذربایجان تورکجه سینده بیر چوخ اثری وار. بو انسانلار نه اؤزلری بارماقلارینی ائیگری توتدولار، نه ده یازیلاریندا "بوزقورد" کیمی بیر تاریخی و سیاسی سمبل دان بیر اثر تاپماق مومکوندور.
بونلاردان علاوه، داها ائسگیلره گئدرسک، محمد فضولی، نعیمی، نسیمی، صمد وورقون، شاه اسمائیل خطائی، تورکمن شاعیری مختوم قولو، مدینه گولگون، محمد حسین شهریار، سید عظیم شیروانی، میخائیل مشفق، و بئله انسانلار دا بارماقلارینی ائیگری توتماغی اؤیگرنمدیلر. شعرلرینده، یازیلاریندا دا "بوزقورد" دان بیر خبر یوخدور.
بولوت قاراچورلو (سهند)، مفتون امینی، بختیار واهابزاده، مراغالی کریمی کیمی معاصر شاعرلیریمیز ده بو "قورد" افندی باره سینده بیر شئی یازماییبلار.
جابار باغچه بان، تبریزده بیرینجی یول مدرسه آچان آدام، اوشاقلارا بارماقلارینین ائیگری توتماغینی اؤیگرتمه دی. اؤزو ده بو سعادته یئتیشمیشدی کی.
عجاییب بیر شئی دیر، کوراوغلو دا بیزیم "بوزقورد" افندی نی تانیماق، و اونو اؤزونه سیمگه ائتمک قدر عاغیللی دگیل ایمیش.
ستارخان، باقرخان، اه، قوی جهنم اولسونلار، اونلار هئچ آدام بئله ساییلمازلار. "بوزقوردو" اؤزونه سمبل ائتمه ینلری آدام یئرینه قویماییریق.
نادر شاه، شاه اسمائیل خطائی، شاه عباس، بوتون نئچه یوز ایللیک صفوی سلسله سینین پادشاهلاری، قاجار سلسله سینین پادشاهلاری، سلجوقلولولار، آغ قویونلولار (آغ قورتلولار اوخویابیلرسیز)، قارا قویونلولار (قارا قورتلولار اوخویابیلرسیز)، بیزیم بو "بوزقورد" و بایراقلارینا تیکمه دیلر. بیلمیرم نئیه؟
آهان ایندی آنلاییرام. "بؤزقورد" دئمک کی آغ قویونلولار ایله قارا قویونلولارین سیمگه لرینین قاریشیغیندان عمله گلیب، آنجاق بیلمیرم نئیه "بوزقویون" اولماییب دا، "بوزقورد" اولوب. بونو دا داروین دن سوروشمالییق. یادا بیزیم بو یومورتادان تازا چیخمیش یئنی یئتمه لریمیزه سوروشماق گرک.
آذربایجانین بؤیوک قهرمانی بابک ده "بوزقوردون " شکلینی قله سینین داشلاریندا قازدیرماییب، نه دانیشیقلاریندا، نه کتیبه لرینده، نه شعارلاریندا، بیزیم بو محترم "بوزقوردا" اشاره ائتمه ییب. بایراغینا دا تیکمه ییب!
آذربایجان عاشق موسیقیسی، کئف اوچون بیر موسیقی اولماقدان داها چوخ خالقین ایچینده یایغین اولان و تانینان ناغیللاری، افسانه لری، عنعنه لری، تویدا – یاسدا اولوب کئچنلری آنلاتان بیر صنعت دیر. عاشیقلارین بیر چوخو عینی زاماندا شاعر ایدیلر. خالق ایچینده اولان ناغیل و افسانه لری ازبردن بیلر و ساز ائشلیگینده اوخویاردیلار. عاشیقلاریمیزین هئچ بیرینین شعرلرینده یوخسا اوخودوقلاریندا "بوزقورد" دان بیر اثر تاپماق مومکون دگیل. عاشیق عباس توفارقانلی ایله عاشق قریب سفویه دؤرونون باشلانقیجیندا یاشاییبلار، دئملی آلتی یوز ایل اؤنجه. شعرلرینده "بوزقورد" دئیلن بیر شئی یوخدور. خسته قاسم، ساری عاشیق، عاشیق علی عسگر ده چوخ قدیمی و گؤرکملی عاشقلاریمیزدان دیرلار. بونلارین اثرلرینده ده "بوزقوردون" یئری یوخدور.
چاغداش موسیقیمیزده ده یوزلرجه حماسی، اسطوره یه دایانان، هابئله عنعنه لریمیزی، ناغیللاریمیزی، خالق ایچینده اولان اینانجلاری آنلاتان ماهنیلارین اولدوغونون یانیندا، بؤیوک سنفونی و اوپرالار وار. دونیانین ان گؤرکملی اوپرالاریندان بیر اولان کوراوغلو اوپراسی، شاه اسماعیل اوپراسی، بو ایکی اوپرانین آلتمیش ایلدن چوخ قدمتی وار، یوزلرجه یول جانلی اولاراق صحنه یه گتیریلییبلر. کسینلیک ایله حضورونوزا یئتیرملیم کی ایستر عاشق موسیقیمیزده، ایستر خالق ماهنیلاریندا، ایستر اوپرا و سنفونویلریمیزده "بوزقورد" دان بیر اثر یوخدور.
اردیبل ده ماراغادا، تبریزده، اورومیه ده، زنجاندا، نخجواندا، اوردوباددا، شکی ده، باکی دا اولان نئچه یوز ایللیک بینالاردا، عابیده لرده "قورد" سمبولو گؤرورسونوز مو؟ دئملی او زامانلار آذربایجان میلتینین ایچینده "بؤزقورد" دئییلن بیر سمبول یوخ ایدی.
قازینتیلاردان چیخان چوخ قدیم اثرلرده ده "بوزقورد" سمبولونو تاپماق مومکون اولمور. پروفسور زهتابی ده کسین کی "ایران تورکلرینین اسگی تاریخیینی" آراشدیررارکن، بیزیم بو "بوزقورد" افندی نی سیاسی بیر سیمگه اولاراق گؤرمه ییب!
بیلمیرم بیزیم بو تازا نسلیمیز هاردان تاپدی بو "بوزقورد"و.
فیس بوک و تلگرام نسلینین ذهنی اوخوماغا و یازماغا عادت ائتمه ییبدیر. کلیپلر و شکیللر بو نسلین بیلگی قایناغی دیر. بئش – آلتی سطیر یازی اوخودوقدان سونرا بئینی یورولور. "بوزقورد"ون دونیا تورکلری سمبلو اولدوغونا دایر الینده اولان تاریخی مدرکلر هامیسی فیس بوک و یا تلگرام کلیپلری و شکیلری دیر. اوخومامیش موللا اولوب، اوخوماغا نه گرک وار کی. یوخاریدا بیر پاراسینین آدی کئچن انسانلارین یازیلارینی اوخوماق، بیرینجی درجه ده اوخویابیلمه گوجونه صاحب اولماغی گرکدیریر. ایکینجی سی بیر آز حوصله و صبر گرکدیریر. اونا گؤره بونلارین یازیلارینی اوخوماغا گرک یوخدور، چونکو سوادیمیز چاتمیر. اؤیگرنمه یه ده گرک یوخدور. نیئه اؤزوموزو اینجیدک، اؤیرنمک چتین ایش دیر. بیزیم حوصله میز چاتماز. بیز بارماقلاریمیزی ائیگری توتماغی باشارساق یئتر. تورک دونیاسینا نه بیلگی، نه تاریخ، نه اؤز دیلینده علمی مطلبلر، نه اؤز دیلینده تکنیک، گرکمز.
کئچن ایگیرمی ایل ایچینده اوشاقلاریمیزا بارماقلارینی ائیگری توتماغی اؤیگرتمک یئرینه اؤز آنا دیلینده یازیب اوخوماق اؤیگرتسه ایدیک، بوگون نئچه میلیون ساوادلیمیز اولاردی، دیلیمیزی بیلیم، صنعت، تکنیک دیلی سئویه سینه چاتدیرمیش اولاردیق، فرهنگستانیمیزی اؤزوموز قوراردیق و "من زبان مادریم را میخواهم" دئیه آنادیلیمیزی دوشماندان دیلنمزدیک.
آنجاق هله ده بارماقلاریمیزی ایگری توتماق ایله مشغولوق و اوخویوب – یازماق اؤیگرنمگه زامانیمیز یوخدور. ایگیرمی ایل سونرا دا فارس دؤلتینه "من زبان مادریم را میخواهم" دئیه اعتراض ائدجگیک.
بو میللتین گلجگیندن چوخ قورخورام
tgl_Latn azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab lmo_Latn azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab