خاقانی دونیا سویهسینده تانینان آذربایجان شاعیریدیر کی اثرلرین فارسجا یازیب یارادیبدیر. آلتیجی یوز ایلده آذربایجان بؤیوک شاعیرلری قوینوندا بئجهردیب و ادبیات دونیاسینا هدیه وئرمیشدیر و بو شاعیرلرده کلاسیک شعرده زامان قانونلارینا اویغون اولاراق اثرلرینی فارسجا یازمیشلار. بو آرادا خاقانی، نظامی، مهستی، فلکی، بیلقانی و اونلارجا باشقا آذربایجان شاعیرلری اؤز اثرلرینی فارسجا یازمیشلار. آنجاق آذربایجان دامغاسینی دا شعرلرینه باسمیشلار.
خاقانی ۶ جی یوز ایلده فارس ادبیاتینین زیروهسینده دایانان، قصیدهنین تاریخ بویو ان بؤیوک شاعیری تانینیر. او مختلف اؤلکهلری گزیب دولانیب، بیر عؤمر مبارزه ائدهرک حق و حقیقتدن مدافعه ائتمیش و یارادیجیلیغینی بو یولدا ایشه آپارمیشدیر. خاقانینین دا اثرلری آذربایجان کولتوروندن قیدالاناراق فارسیجا یازیلمیشدیر. آنجاق اونون تورک روحیهسی فارسجا شعرلرینده گیزلنمیر. بلکه آیدین آشکار گؤرونور. بو گونه قدهر مستقل تورکجه دیوانی اله گلمهمیشسه ده، دیوانیندا و باشقا اثرلرینده ایکی دیلده ـ تورکجه و فارسجا ـ ملمعلری چوخدور.
خاقانینین اثرلری بونلاردیر: دیوان: ۱۷۰۰۰ بیت، تحفهالعراقین: ۳۰۰۰ بیتلیک مثنوی، منشات: شاعیرین ۳۱ مکتبونون احتوا ائدیر و ختمالغرایب.
خاقانی دا تورک کولتورونو فارسجایا چئویرمیش و بو گون اونون دیوانی و باشقا اثرلری یئنی دن آنا دیلیمیزه قایتاریلمیشدیر. یئنه ده بیز بورادا فارسجا اصلی اولان شعرلری تورکجه چئویرمهلریله توتوشدورماییریق. چونکو اؤزونوز تکجه تورکجهسینی گؤردوکجه ایناناجاقسیزکی بو گؤزهللیکده شعر ۸۰۰ ایل بونجا اؤنجه فارس دیلینده اولا بیلمز و داها باشقا بیر سند لازیم دگیلدیر. اونا گؤره بیر نئچه غزلینین تورکجه چئویرمهسینی وئرمکله کیفایتلهنیریک.
گئتدیکجه بو عشقین مرضی پر خطر اولدو،
درمان ائلهدیکجه اونا، دؤندو بتر اولدو.
عشقین اودو یاندیردی منیم جانیمی ای وای،
بو واقعهدن جمله جهان باخبر اولدو.
حسرتده قالیب، وصله امید ائیلهمیشم من،
ظولمتده قالیب، ایستهییم هر آن قمر اولدو.
سنسیز، گؤزهلیم، هجره دؤزوب زهر ایچردیم،
گلجک یانیما زهر دؤنوب بال شکر اولدو.
گؤردوم سنی، هر درد و الم گئتدی، داغیلدی،
احوالیما باخ، سانکی گئجهیدی، سحر اولدو.
خاقانی، سئوین، ایندی یارین رحمه گلیبدیر،
بوندان سورا کؤنلون، دئیهسن، بختهور اولدو.
***
جانیم نه قدهر وار، منه جانان سن اولارسان،
جاندان دا عزیز اولسا بیر انسان، سن اولارسان.
سن ایندیهدک قلبیم اوچون قلب ایدین، ای یار!
بوندان بئلهده جانیم اوچون جان، سن اولارسان.
هر یارام اگر اولسا، اونون ملحمی سنسن،
هر دردیم اولارسا، اونا درمان سن اولارسان.
کؤنلون نئجه ایسترسه، ائله وئر منه فرمان،
عؤمروم نه قده ر وار، منه سلطان سن اولارسان.
بیلرسم اگر شرحینی ایمان ایله کفرون،
باش حرفله سر لوحهی دیوان سن اولارسان.
بوندان بئله آلداتما منی کفرله، دینله،
خاقانیه هم کفر، هم ایمان سن اولارسان.
***
هانی بیر یئل، آپارا کؤنلو گلستانه طرف،
توتاراق بلکه یاخامدان چکه جانانه طرف.
اورهگیم دوشدو ایکی درد و بلا اورتاسینا،
گاه گئدهر کاکیله، گاه زولفو پریشانه طرف.
جان چتینلیکله چیخیر، باشیمین اوستونه تئز گل،
گؤزلرین تئز چیخارا جانیمی مژگانه طرف.
یوسفی جذب ائلهدی، بیل کی، زلیخا یوخوسو،
چکدی کنعاندان اونو مصره او سامانه طرف.
خبر ائت نازلی کمانداره کی، اؤز شستیله،
چکه بو قلبیمی بیر لحظهده پیکانه طرف.
من سوسوز قالمیشام، افسوس، پرستاریم یوخ،
کی، چکه لبلریمی چاهِ زنخدانه طرف.
او خمار گؤزلری هئچ میله آییلماز اصلا،
بیر جام عاشیق قانی ایچسه، ال آتار جانه طرف.
بیز اونون خنجرینه حاضر اولان قوربانیق،
کاش کی، بیر لحظه باخا بیز کیمی قوربانه طرف.
آغلایارسا بئله ناله ایله خاقانی،
قورخورام گؤز یاشی چکسین اونو طوفانه طرف.
***
سحر آچیلدی، گؤزهل، شیشه آچ، گتیر باده،
گونش کیمی منه سن باده وئر بو دونیاده.
سمادا بایرام آیی آتلانیب گئدرهکن سن،
گول اوزلو ساقی، مئیله گل یئتیش داده.
آچیپ نقابینی اوزدن، منی آلوولاندیر،
کی، شمع کیمی آخیدیم گؤز یاشی بو سوداده.
کؤنول کی اولمایاجاقمیش الینده آبادان،
باری خبر ائدیب، اود وور بو ملکی بر باده.
گلابی ترلی اوزوندن آخیب او شربته کیم،
شکر لبین منه بخش ائتدی لعلی صهباده.
سنه سایاندا منیم، سئوگیلیم، گناهلاریمی،
گئچ اونلاری کرمینله بو قلبی ناشاده.
گؤروب ده شعرینی خاقانینین بیر انصاف ائت،
طبقلا اینجی متکافات وئر او اوستاده.
***
یاریم منه جفاسینی بیر آن کم ائتمهدی،
یاندیردی قلبیمی اودا، چشمین نم ائتمهدی.
دوشمن ده خلقدن اوتانیب، اوزده صلح ائدهر،
بیر بؤیله صلحده، او منه همدم ائتمهدی.
«ائتمه» دئمکله اولدو دیلیم اینجه توک کیمی،
لاکین او، توک قدهر ستمیندن کم ائتمهدی.
بیرگون هئچ اولماسا، اؤزونو گؤستریب منه،
غمله دولو بو کؤنلومو او، خرم ائتمهدی.
یاریم بیر اینجی تک چالیشیب دئشدی سینهمی،
یاردی صدف کیمی، یاراما ملحم ائتمهدی.
عشقی اسیر ائیلهدی باخ، دردلی کؤنلومو،
بیر آنلوقا اونو اؤزونه محرم ائتمهدی.
ظولم ائیلهمکده بنزهدی یاریم بو عالمه،
لاکین او یاریم ائیلهیی عالم ائتمهدی.
خاقانینین یولوندا تؤکوب غم تیکانلاری،
بیرجه تیکان گؤتورمهگه قدمین خم ائتمهدی.
***
عشقین ایله، دلبریم. باخ، عقل سرگردان قالیب،
گؤرجهیین گول چهرهنی، جان گؤزلری حیران قالیب.
عشقینه دوشموش مگر گوندوز، گئجه، بو چرخ تک،
توتماییر آرام، اودور آواره، سرگردان قالیب.
هر ایکی عالمده چونکو گؤرمهدی بیر آشنا،
اول گونش مثلی جمالین پردهده پنهان قالیب.
کیم گؤرویسه زولفونون چوگانینی، بیر توپ کیمی،
باشی میداندا اونون چوگانینا قوربان قالیب.
کیم ایتیرسه باشینی، وئرسه کؤنول سن دلبره،
حالی زولفون تک پریشان، کاری بیسامان قالیب.
کیم گؤرویسه سنده کی آغ دیشلری بیر آن بئله،
دیشلهییب بارماغینی، عؤمرو بویو حیران قالیب
کیم سنین وصلینده بیر آب حیات آختاردیسا،
عؤمرو وارکن دستگیری ظولمت هجران قالیب.
هر کیمه وصلین نصیب اولموش طلبسیز دهرده،
بیر ساغالماز درد ایله گؤردوم کی، بیدرمان قالیب.
بیل سنین عشقینده، ای دلبر، یازیق خاقانییه،
آغلایان گؤزلر قالیب، بیرده دل بریان قالیب.
قیزیل قلم آذر- م. کریمی
اولین نفری باشید که نظر میدهید!
عزیزان علاقه مند به دریافت مرتب روزنامه ساقی آذربایجان از طریق پست می توانند با دفتر روزنامه تماس حاصل نموده و یا به سامانه پیام کوتاه روزنامه پیامک بفرستند.
اشتراک یکساله: 340 هزار تومان
اشتراک شش ماهه: 170 هزار تومان
ضمنا هزینه بسته بندی و ارسال از طریق پست بر عهده روزنامه می باشد.
برای عضویت در خبرنامه پیامکی، اطلاعات خود را وارد کنید
از مسئولین محترم استان که وعده های آنان در این ستون پیگیری گردیده خواهشمند است توضیحات خود را در خصوص علل عدم تحقق وعده های داده شده جهت اطلاع شهروندان محترم و تنویر افکار عمومی به دفتر روزنامه ساقی ارسال فرمایند.
azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab urd_Arab azb_Arab pes_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab unk azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab pes_Arab unk azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab prs_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab unk azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab unk azb_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab unk pes_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab urd_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab pes_Arab pes_Arab pes_Arab prs_Arab pes_Arab pes_Arab