اویان نیوز:
راضیه افتخاری
کئچن آی یوز آلتینجی دوغوم ایل دؤنومو قوتلانان سیمون دوبووار دئییب ” اؤزومو آنلادماق ایسترسم ایلک بونو دئمهلییم :من قادینام”
سیمون دوبووار ییرمینجی عصرین فلسفه ،ادبیات، جامعه شوناسلیق ،اینسان حاقلاری ساحهلرینده باشدا گلن آدلاریندان بیریدیر. اونلارجا رمان ،موختلیف قونولاردا آنالیتیک کیتابلار ،مقالهلر فیرانسالی موتفککیرین یئتمیش سگگیز ایللیک یاشامینین نتیجهسیدیر. اونونلا بیر دؤوورده یاشایان چوخلو قادین کیتابلارینی کیشی آدییلا یاییملاییردیلار .آما او اثرلرینی قادینلیغینا دایاناراق یارادیب. اونون کیمی اینسانلارین تاثیرینده ،دونیانین چوخ یئرینده قادین باشقالارینین آدی یا کؤلگهسی دالیندا گیزلنمهیه قارشی دوروب.
بیزیم یاشادیغیمیز جوغرافیادا قادین گؤرونتوسو بئیینلرده ، گیزلهنمک،دالدالانماق،اؤرت
بوگونکی کولتوروموزه دانیلماز اثر بوراخان اسکی متنلرده ” قادینا هر یئردن چوخ اویغون اولان یئر ائودیر حتتا ائوین گیزلین بوجاغی ان اویغون یئردیر ” دئین و اونا بنزر یوزلرجه تاپشیریق وار .بو دوشونجه خلقیمیزین قانییلا سومویویله قاریشیب و حتی مدرن اینسانیمیزدا دا بیر شکیلده اؤزون گؤرسهدیر.
گیزلنمک یا داها دوغروسو گیزلهدیلمک قادینلارین گوندهلیک یاشامینین چوخ یئرینده گؤزه دییر. بیر زامانلار قوناقلیقلاردا کیشیلره ائوین یوخاری باشیندا سوفرا آچیلارکن، گیزلین مطبخلرده یئییب ایچن قادین ،اصلینده گونوموزده ده چوخ فرقلی بیر یاشام سورمور.
کئچمیشده کوچه بازارا چیخمایا مین بهانه گتیرمهسی گرکن ،پنجرهدن بئله گؤرونمهسی یاساق اولان گنچ قیز بوگون ده بنزر دوروملاری یاشیا بیلیر.اؤزو و آدینین گیزلین قالماسی گرهکدیینی ایلک دؤنه ایستکلیسیندن اؤیرهنیر .اوغلانلار اؤز آدلارینی آغاجلاردا اورک شکلینین بیر یانیندا یازارکن اوبیری یانیندا سئودیی قیزین آدینین تکجه باش حرفینی یازیرلار .بو سایاق توی کارتی دیزاینیندا دا کئچیر .بیین آدییلا یاناشی گلمهسی گؤزلهنن گلین آدینین یئری بوش قالیر.گلینین تکجه سوی آدی یازیلیر.سونرالار حیات یولداشینین آدینی دیلینه گتیرمهیه اوتانان کیشی اوندان “خانیمیم” دئیه ده آد آپارمیر، سؤزو کئچنده اونو “اوشاقلار” دئیه آدلاندیریر.هلهده بعضی محللهلرده قادینلاری اوغوللارینین آدییلا چاغیرانلار وار !
قادین اؤلندن سونرا بئله اؤرت باسیر اولمایا معروض قالیر . اؤلهنین شکیلی اعلامیهلرده گول سونبول دالیندا گیزلهنیر و بئلهلیکله قادین سون منزیلده ده سوننتین گوجونه باش اییر.بلکه بو سایدیقلاریم اؤنمسیز و ظاهری قونولار نظره گله بیلر آما اصلینده گؤزه باتان بو چیرکین صحنهلر کولتوروموزون درینلیکلریندهکی یانلیش ایناملاردان قایناقلانیر و حیاتیمیزین ان جیددی مسئلهلری بو ایناملارین کولگهسی آلتدا باش وئریر.
قادینین گیزلین قالماسی منطیقینی ساوونانلار بو دوشونجهنین آرخاسینداکی آشاغیلاییجی باخیشی گؤرمزدن گلرک، قادینی دیرلی اشیاءیا بنزهدیب اونو صاندیقلاردا موحافظه ائتمکدن دانیشیرلار. بلی ! آلماس سان سا،یاقوت سان سا ،اینجی سن سه اؤزونو قوروماق اوچون ،بئیینه ،دوشونجهیه گرهیین قالماز!! باسدیریلسان، گیزلهدیلسن داها راحات یاشارسان.
دوغرودان قادین نیه دالدالانمالیدیر؟ نیه اؤزونو دانمالیدیر؟
سیمون دوبووار “ایکینجی جینس ” کیتابیندا تاریخ بویونجا قادینین کیشییله قارشیلاشماسینی و کیشیه نورما ، قادینا آنتی نورما ،کیشیه طبیعی و قادینا آزغین جینس اولاراق باخیلدیغینی یازیر.
بو طبیعیلیغین اؤزللیکلرینی کیم بلیرلیر؟ کیشینی اونور صاحیبی ائدن هانکی اؤزللیک قادیندا یوخدور؟ قادینی اوتانمایا محکوم ائدن هانکی اؤزللیک کیشیده یوخدور؟ اینسانلیغین نورماسی ارکک جینسی اولدوقدان سونرا ،دیشی جینسی اونونلا قیاسلاناراق وارلیق تاپیر.و طبیعی دیر کی ایکی جینس بیربیرییله اویوشمادیغیندا
نورما اولمایان آشاغیلانیب دالدالانمایا معروض قالاجاقدیر.
قیز اوشاغی عمومیتده ۱۲ ،۱۳ یاشیندان قاباق اوتانج دویغوسو و گیزلنمک ایستهیینی تانیمیر.آنجاق یاشادیغی موحیط یاواش یاواش اونو بو دویغویا ساری سوروکلور. اینسانی تکجه حئیوانی خوصوصیتلرله اؤلچوب بیچن موحیط،اونو ایکینجی جینس اولاراق حئساب ائدیر.بیرینجی جینس اوشاقلاری ،گوجلولوک و اوستونلوک حیسلرینی اوولده عاییله موحیطیندن، سونرا دا اؤز هم جینسلرینین ایداره ائتدییی ایجتیمادان آلیرلار.اؤزلرینه بنزهمهین جینسی باشقاسی گؤزویله گؤرمهیی اؤیرهنیرو اونو اؤز جمعلریندن چیخاردیرلار.بو قیسیر دؤنگو دوام ائدیر و…
قادین موحیطین اونا یوکلهدیی اوتانچ و دالدالانماق دویغوسونون قارشیسینا چیخیب ،ایجتیمانین تصدیقینی قازاناراق اکتیو بیریسی اولماق ایسترسه کیشیی تههر داورانیشلارا سؤیکهنمک مجبورییهتینده دیر.اصلینده باجاریلی، گوجلو وباغیمسیز بیر اینسان کیمی یاشاماق ایستهین قادین قادینلیغینین بؤیوک بیر بؤلومونه گؤز یوممالیدیر.
نظره بئله گلیرکی سوننتدن آسیلی دوشونجهلرین، گؤزو باغلی عادتلرین حاکیم اولدوغو فضادا اینسان باشینی دیک توتوب اؤزلوغونو گیزلتمهدن وارلیغینی یاشیا بیلمهسینه هله اوزون یولوموز وار …
ckb_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab