میدییانین اوریی، دارانین یاشیدی، مقدسلرین اویودوغو یورد.
کولت. آذ خبر وئریر کی، همدان محالی شیمالدان رزن و گؤیرنگ (کبودرآهنگ)، جنوبدان مالاییر و تویسرکان، غربدن بهار محالی و شرقدن مرکز ایالتی (اراک) ایله احاطه اولونوب.
۲۰۰۶-جی ایلین رسمی سیاهییه االماسینا اساساً، همدان محلینین اهالیسی ۵۹۶۰۳۴ نفردیر. اونلارین ۹۳۰۶۴ نفری کندده، قالانی ایسه شهرلرده یاشاییر. همین ایستاتیستیکایا گؤره، محال مرکزی همدانین اهالیسینین سایی ۴۸۰ مین نفره یاخیندیر.
محال اهالیسینین چوخو موسلماندیر. بورادا آز سایدا خریستیان و یهودیلر ده یاشاییر.
ائتنیک ترکیبینه گؤره همدان محالی دا قاریشیق بؤلگهلردن ساییلیر. بورادا آذربایجان تورکلری ایله یاناشی فارسلار، لورلار، لکلر و آز سایدا کوردلر یاشاییر. شهرلرده، اؤزللیکله همدان شهرینده تورکلردن سونرا فارسلار چوخلوق تشکیل ائدیر.
همدان یالنیز آذربایجانین دئییل، هم ده دونیانین قدیم شهرلریندن ساییلیر. شهرین سالینماسی تاریخی خریستیانلیغین یارانماسیندان اول دؤوره تصادف ائدیر. همدان میدییا حکمدارلارینین یای پایتختی اولوب، سونرادان آدی دییشیدیریلهرک اکباتان و یا هکماتانی کیمی تانینیب.
همدان شهرینین تاریخی تیکینتیلریندن ۱۹۵۴-جو ایلده مشهور عالیم ابن سینانین مزاری اوزرینده اینشا ائدیلمیش توربهنی گؤسترمک اولار . بو توربه قدیم گابوس ووشمیق شهرینین قوله سی روحوندا بزدیلیب. بورادا الیازمالار کیتابخاناسی یئرلشیر. کومپلئکسین حیطینده قاجارلار دؤورونون تانینمیش شاعری و بستکاری ابولقاسیم عاریفین مزاری یئرلشیر.
همدانین داغلاریندا سایسیز-حسابسیز ماغارالار وار. بونلاردان آلیسودس ماغاراسینی، اؤزللیکله قید ائتمک لازیمدیر. یئرلی اهالی اونو «الیصدر» و «الیصاد» آدلاندیریر.
بو ماغارانین ایچینده اوزونلوغو ۱۰ ک م-ه کیمی اولان گؤل ده وار.
ماغارانین دیوارلاری و تاوانی حیران ائدیجی ایستالاکتیتلرله اؤرتولوب. اورادا و گؤلده هئچ بیر جانلی یاشامیر، بونون دا اساس سببی طبیعی گون ایشیغینین اولماماسیدیر.
ماغارانی سیر ائتمک اوچون توریستلره قاییقلار و کاترلر تکلیف اولونور. ماغارانین اورتا هوندورلویو ۸ متردیر. آنجاق بعضی یئرلرده اونون هوندورلویو ۴۰ متره ده چاتیر.
همدان شرق سیویلیزاسییاسینین مرکزلریندندیر. تاریخی معلوماتلارا گؤره، بو شهرده «یددی دووار» آدلی ۱۰۰۰ اوتاقلی قالا اولوب. قالا اؤز عظمتینه گؤره بابیل شهریندن هئچ ده گئری قالمیرمیش.
azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab