معبد، شهر حؤومهسینین لاپ اوجا یئرینده تیکیلمیش ایدی. اوندان بئله اورادا دا ایلاهییت هئـیکلی، بوینونا قدهر سو ایچینده ایدی. سو هر یئری بوروموشدو. اورادا یاشایانلار قورو یئر آختارماغا گئـتمیشدیلر. هر ائوده کی، قایـیق وار ایدی، شئـی- شویلرینی قوروماق اوچون بیر کیمسه قایـیقدا قالمیشدی. معبدین اوچ اوتاقلـی اوست مرتبهسینده آتمیش یئددی اوشاق و اوچ یوز اللی آلتـی قاری، هابئله ایتلر، کئچیلر، تویوق- خوروزلار بیر- بیرینه قاریشیب قایناشیردیلار.
«چنان پاریا» بیر گئجه- گوندوز سودا قالمیشدی. اونون قایـیغـی یوخ ایدی. اربابی اوچ گون بوندان قاباق جانـینـی گؤتوروب قاچمیشدی. سویون ایلک دامجیلاری دامان کیمی تئز آغاج بوداقلاری ایله نارگیل یارپاقلارینـی بیر- بیرینه چیتییهرک بیر شیروانی آلتـی دوزهلتمیشدیر. او، قاسیرغانـین، تئزلیکله یونگوللشمهیی اومیدیله، ایکی گون بورادا کئچیندی. بورادا بئش سالخـیم نارگیل بیر باغ دا یونجا وار ایدی. قورخوردو ائوی بوش گؤروب اونلاری آپارالار.
ایندیسه شیروانی آلتـیندا سو دیزه قدهر یوخاری قالخمیشدی. تاوانا یاپیشمیش ایکی چرگه نارگیل یارپاقلارینـی داها سو باسمیشدی «چنان» کومانـین ایچینده باغـیرسا دا آنجاق اونون سسینی ائشیدن یوخ ایدی. اونون وار- یوخو بویلو بیر قادین، دؤرد کیچیک اوشاق، بیر پیشیک، بیر ده ایت ایدی. او ایناندی کی، اون ایکی ساعاتا کیمی سو تاوانا قالخاجاق. بو او دئمکدیر اونلارین آخـیری چاتاجاقدیر. اوچ گونون ایچینده یاغـیش کسمهمیشدیر.
او، کولشدن قایریلمیش تاوانـین بیر آزینـی دئشهرک بیر باجا قایـیریب، اورادان باشینـی ائشییه اوزادیب، اویان- بویانا بویلاندی. بؤیوک بیر قایـیق شیمالا ساری گئدیردی. باجاراجاغـی قدهر اوجا سسله قایـیقچـیلاری سسلهدی. بخت اونا یاردیم اولدو. اونلار احوالاتـی باشا دوشوب کومایا ساری سوردولر. چنان، آروادینـی، اوشاقلارینـی، ایتی و پیشییی بیر- بیر باجادان ائشییه چکدی. اوشاقلار دیرماشیب قایـیغا مینهنده چنان بیر قـیشقـیرتـی ائشیتدی: «آهای چنان»- دئه بیر کیمسه گونباتان طرفیندن اونو سسلهییردی. چنان، سسه ساری دؤندو. «کونچییان»ین سسی ایدی، او ائوین دامیندا قـیشقـیریردی. چنان، چوخ تلهسیک حیات یولداشینـی قایـیغا چاتدیردی. پیشیک ده الوئریشلی فورصتده قایـیغا آتـیلدی.
کیمسه ایتین قئـیدینده دئـییلدی. او کومانـین گونباتان طرفینده شئـی- شویلری آرایاراق ایی چکیردی. قایـیق یولا دوشوب کومادان آرا آچدی. ایت عاییلهنی گؤزلهدییی یئره قایـیدیب گؤردو کی، قایـیق داها اوزاقلاشیبدیر. سانکی قایـیق اوچوردو. تهلوکهنی حیس ائدهرک هورمهیه باشلادی. ایت، تهلوکهیه اوغرامیش بیر اینسان کیمی اؤزوندن قریبه سسلر چـیخاریردی. آمما اونون سسینی ائشیدهسی بیر کیمسه یوخ ایدی. او دامین اوستونده دؤرد طرفه یویوروک ایی چکیب هوروردو. بیر قورباغا کومادا، ایتین سسینی ائشیدیب، قورخوب شاپپیلتـی ایله اؤزونو سویا آتدی. ایت قورخا- قورخا قورباغانـین آتـیلدیغـی یئرده سویون یاریلدیغـی نؤقطهسینه باخدی. او یئمک ایستهییردی، اونا گؤره ده کومانـی دؤور ووروب نهسه آختاریردی. او ایی چکدیکده بیر قورباغا اونون بورنونا ایلیشیب اؤزونو سویا آتدی. ایت وورنوخارکن آسقـیریب، اؤسگوردو. بیر آیاغـی ایله اؤزونو تمیزلهدی. بیر داها یاغـیش یاغماغا باشلادی، ایت اؤز توکلرینین ایچینده بوزوشدو. بو زامان اونون صاحیبی «آسیالامپوز» دا ساغ- سالامات قایـیقدان ائندی.
گئجه ایدی، بیر هوندور تیمساح آستا- آستا اوزهنده کومایا توخوندو. ایت وحشتله هوردو و قویروغو ساللاندی. آمما سانکی تیمساحین اونونلا ایشی یوخ ایدی. یازیق حئـیوان کومانـین لاپ اوجا یئرینده اوتوردو، قارانلـیق گؤیه باخـیب هوردو، اونون غملی هورمهسی اوزاقلاردا ائشیدیلیردی.
سسلرین مهربان تانریسی نالهنین سسینی باشقا ساحیللره آپاردی. بیر عیدده اونو ائشیدیب و اولا بیلسین کی، یاواشجاسینا اؤزلریله دانـیشدیلار: «وای، بیر یازیق ایتی دامدا قویوب اونو ترک ائـتدیلر. لاپ روسواچـیلـیقدیر». بلکه ده ایندی اونون صاحیبی قورولوقدا شام یئـییردی؛ بلکه ده یئمک یئـیهرک حئـیوانـی دا یاد ائلهییر. ایتین اوزون اولاشمالاری ضعیف نالهیه چئوریلدی. کیمسه «رامایانا»دان بیر نئچه بئـیت اوخویوردو. ایت او سسه قولاق شاخلایاراق بیر مودت ساکیت دایاندی. سونرا ائله بیل کی، اورهیی سینان کیمی اولوب سیزیلدادی قارانلـیق گئجهنین سوکوتوندا «رامایانا» ماهنـیسی هاوانـی دولدوردو. ایت یئنه قولاقلارینـی شاخلایـیب قولاق آسدی، حرکتسیز دایاندی. ماهنـینـین شیرین لحنی، داوام ائلهین سویوق یئل ایله قاریشیردی. باشقا بیر سس یالنـیز یئل سسی ایدی. ایت حیس ائـتدی کی، یومشاق بورنو قـیزاریب شیشیبدیر.
ایکیندی چاغـی ایکی کیشی بیر کیچیک قایـیقدا اورادان کئچدیلر. ایت هوروب اومیدله قویروغونو ترپتدی. چالـیشیردی، اؤزونون پیس وضعییتینی مومکون قدهر اینسان باشا دوشه بیلهجهیی یوللارلا بیلدیرسین. سویون ایچینده دال آیاقلارینـین اوستونه قالخاراق قایـیغا آتـیلماق حالتی توتدو.
اونلارین بیری قـیشقـیردی: «باخ، اورادا بیر ایت وار. او قویروغونو بوللایاراق، اؤزهل بیر سس چـیخارماقدا سانکی قدیر بیلنلیک ائدیب و شفقت دیلهییردی».
ایکینجی کیشی دئدی: «قوی اولسون». ایت گؤزلری ایله یالواریردی. ایکی دؤنه چالـیشدی قایـیغـین ایچینه آتـیلسین، آنجاق قایـیق گئـتبهگئـت اوزاقلاشدی. ایت بیر داها سیزیلتـییا باشلادی؛ قایـیقچـیلارین بیری دؤنوب دالـییا باخدی. او، اؤز یانلـیشینـی باشا دوشدو. سس قایـیقچـی سسی یوخ، بلکه ایتین اینسان سایاغـی ناله چکدییی ایدی. یورغون، نییاران سیزیلتـی کولهیین سسی الیه قاریشمیش، سویوق دالغالار ایچینده بیر داها ائشیدیلدی.
قایـیق گؤزدن ایتهنه قدهر اونا گؤز زیللهدی. سانکی دونیادان زهلهسی گئدیر و اوندان ویدالاشماق اوچون کومانـین لاپ اوجا یئرینه قالخدی. بلکه اؤز- اؤزونه دئـییرمیش کی، بیر داها اینسانـی سئومهیهجکدیر. سویوق سودان یالایـیب ایچدی. باشی اوسته اوچان قوشلارا و سونرا دا دالغالارین اوزهرینده اوینایان بیر ایلان بالـیغـینا باخدی. ایلان بالـیغـی «چنان» آچدیغـی باجادان ایچری گیردی. ایت گؤز- قولاقدا ایدی. آجلـیق تحریکیندن و اؤلوم قورخوسونون تأثیریندن اوجادان هوردو. هامی او سسی باشا دوشه بیلردی. اونا گؤره کی، او سس بوتون دونیا آنلادیغـی بیر دیلده ایدی.
توفان ایله یاغـیش یئنه ده باشلادی. دالغالارین اوغرایـیش نتیجهسینده تاوان داها داوامینـی الدن وئرمیشدی. ایت یئنه ده اینسان سسی ائشیتدی: «ایت سسی هاردان گلیر؟ اولمایا کومانـین یییهلری یوخدور؟» ایت، قوز آغاجینـین یاخـینلـیغـیندا آغاجا باغلانمیش بیر قایـیق گؤردو. قایـیغـین ایچریسی موز، قامیش و نارگیل بوداغلاری ایله دولو ایدی.
ایت قایـیقچـیلارا ساری دؤنوب، هوره- هوره سویا یاخـینلاشدی، آداملارین بیری موز آغاجینا چاتدی. باشقا بیریسی تهلوکهنی آندیراراق دئدی: «گؤزله، ایت ائله بیل جوماجاقدیر».
ایت جوموب آتـیلدی و کیشی الیندهکیلری بوراخاراق سویا دوشدو. ایکینجی یولداشینـین یاردیمیایله قایـیغا چاتـیب میندی. ایت ده اوزهرک سودان چـیخدی. کوما باشینا چاتدی اوغرولار، بوتون موز سالخـیملارینـی کسیب غارت ائـتدیلر.
ایتین آجی هورمهسینی ائشیدهرک دئدیلر: «دایان سنه گؤسترهریک» سونرا قایـیغا خئـیلک کولش یـیغدیلار. آخـیردا اونلارین بیری کومانـین دامینا دیرماشدی. ایتین نه گوجو وار ایدی دیشلرینی اونون قـیچـینا باسیب و آغزی دولوسو اونون قـیچـینـین اتیندن قوپارتدی. کیشی آغریدان قـیشقـیریب اؤزونو قایـیغا سالدی. باشقا بیریسی بئله گؤردوکده آغـیر ضربه ائندیردی. ایت بیر ناله سسی چـیخاریب، سونرا دا سسی کسیلدی. یارالانمیش کیشی قایـیقدا اوزانـیب، اوجا سسله هارای چکیردی. ایکینجی کیشی اوندان ایستهییردی کی سسینی کسسین، یوخسا تانـینارلار. اوزون زامان ایت، اوزاقلاشان قایـیغا ساری هوردو.
داها گئجه یاریسی ایدی. دالغالاردا هرلهنن هوندور بیر اؤکوزون اؤلوسو کومانـین یاخـینلـیغـیندا ایلیشیب دایاندی. ایت، اؤکوزون اؤلوسونه یاخـینلاشاراق، اونا باخدی. آیریلـیب آشاغـییا سورولدو. ایت اونا ساری داشلاندی. قویروغونو شاخلایاراق دیشلرینی جمدهیه باتـیردی و اونون بول اتینی چوخ لذّتله یئدی.
بیردن- بیره اؤکوزون جمدهیی سو آلتـینا گئدهرک ایت ده گؤزدن ایتدی. اوندان سونرا آنجاق توفانـین گورولتوسو، قورباغالارین قورولتوسو و بیر ده چایـین اوزهرینده تؤرهنن دالغالارین سسی ائشیدیلیردی. ایت ساکیت ایدی.
اونون، اورهکسیخـیجی نالهلری، یانـیقلـی سیزیلتـیلاری داها کسیلمیشدی. اپریییب شیشمیش جمدهکلر چایـین دالغالاری ایله اوزو آشاغـی گئدیردیلر. قارغالار آرخایـینلـیقلا اونلاری دیمدیکلهییردیلر. کیمسه یوخ ایدی. اوغرولار مانئعسیز اولاراق راحاتجاسینا اؤز ایشلرینی گؤروردولر.
بیر آز سونرا کوما اوچوب داغـیلدی. اوجو- بوجاغـی گؤرونمهین سودا هئچ بیر شئـی گؤرسنمیردی. ایت اؤلنهدک اؤز صاحابینـین وار- یوخونو گؤزتلهدی. ایندی ایسه او تیمساحلار ایختییاریندا ایدی و کوما ایسه اوچوب آرادان گئـتمیشدیر.
سو چکیلمکده ایدی. چنان، اوزه- اوزه کومایا چاتدی. ایتین باشینا نه گلدییینی بیلدی. نارگیل آغاجینـین آلتـیندا دالغالانان سویون اوزهرینده بیر ایتین اؤلوسو هرلنیردی. چنان بارماقلاری ایله ایتین اؤلوسونو چئویریب باخدی. ایتی گؤرن کیمی حئـیرتلندی. اونون قولاغـی قوپاریلمیش دریسی سویولموشدو. رنگی چوخ چتین بللنیردی.
[۱] اینگیلیس دیلینه چئویرن: ساموئل مانایی
azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab