اوغوز تی وی:دونیا اوزرینده اولان بیر چوخ اینانجلاردا “اژداها” آدلی، گؤزه گؤرونن یا گؤرونمه ین بیر جانلی اولموشدور.اندیرگان کندینده اولان اژداها داشی بو کندده تورک اینانجلارینین چوخ،چوخ کؤکنلی اولدوغونو دوشونه بیلدییمیزدن قات-قات یوخاری آپاریر.سلجوقلار خاقانلیغیندان قالان خاقانلیق دامغا(مهر)لارینا باخاراق، بو داشین بو کندده اولماسی ان آزی،ان آزی کندین سلجوق لار دؤنمینده ان اؤنملی یئرلردن ساییلدیغینی بیلیندیریر.آما بو اؤنمین کؤکو سلجوقلاردان چوخ،چوخ قاباقلارا حتی مسیحیت دن ده چوخ – چوخ قاباقجالارا قاییدیر.آرتیرمالییق کی اژداهانین آدی «انجیل» ده گلیب دیر. اژداها آدینین کؤکونو آیری-آیری دیللره (روم،چین،…) باغلاسالاردا دوشونجه میزجه اژداها آدی تورک کؤکنلی بیر آددیر.
اژداها آدینین آچیقلاماسی
*چوخ معمول اولاراق تورکجه میزده “آجماق” سؤزونون یئرینه “آژماق” دئییلر.دئمک دیلیمیزده “ج” سسیله “ژ” سسی بیر-بیرینه چئوریلیر.
اژداها= آج داها /آج داهای
* تورک دیلینده سسلی لرین اینجه-قالین اولدوقلاریندان دولایی هر بیر آد ان آزی ایکی جور دئییلیر!
قالین : آج
اینجه: اج
*” آج “سؤزجوکو دیلیمیزده بیر چوخ آنلام داشییان سؤزجوک لریمیزدن دیر!
آج= آجماق ، گرسنه
آج= آجی ، تلخ
آج= آجیماق، ترحم
آج = ائل آدی
آج= آغاج اینسانی،آجار،قاجار
…
اژداها= آجیماسیز اولان، ترحم سوز
اینانجلاریمیزدا اژداهانین یئری
اصلینده اژداها همان انسانین نفسی دیر.اینسانین ایچ دونیاسیندا یئرلشن قارانلیقلاردیر،قارنی زیغلیلیقلار،دار باخیشلیقلار،تورلو-تورلو آرسیزلیقلار،ساتقینلیقلاردیر. اژداها آغزیندان ان یاندیریجی اودلار پوسکوررک انسانی اوزو شیرین-ایچی آپ آجی اولان ایشلره ساری چکیب او ایشلرین اودوندا یاندیرماق ایسته ییر.روحونو قارانلیقلارا جیسمینی اؤترگین لیک لره اسیر قیلیر. آما همان اژداهانین بیر یاخشی اوزوده وار! هر هانسی انسان یا هر هانسی میللت اژداهانین پوسکوردویو اودلارا آلیشماییب، یاراتدیغی چیرکین لیکلره قاریشماماغی باجاراراق روحونو آپ،آری(تمیز) ساخلایا بیلسه اژداها او اینسانین یا او میللتین قولو اولار. یاخشیلیقلارا قول اولان اژداها اورکلردن قارا قورخولاری گؤتوررک یئرلرینده ارلیک، ارنلیک،دوزلوک اکر.روح بیرلییی یارادار! روح بیرلییی یاراناندا
-مینلر جان بیر روحو داشییار.
-گونج یارانار.
-آیاق باشی،باش آیاغی قورویار.
-هامی دوشمنه-دوشمن،قارداشا-قارداش اولار.
یوخاریدان ساییلان اؤزللیک لری الده ائتمک اوچون کئچمیش لرده هر بیر میللت،هر بیر حاکمیت تورلو-تورلو تؤرنلر،آئین لر یولا سالارمیشلار.بو تؤرنلری یولا سالا بیلجک اینسانلارا اؤزل آدلار وئررک اونلارا سایغی گؤستررمیشلر.بایراقلاریندا،دامغالاریندا،بینالاریندا، داغلاریندا،ادبیاتلاریندا،… اژداها اوچون اولان سایغیلارینی آیاقدا ساخلاماغا چالیشارمیشلار.بر سیرا حیوانلاری(عقرب،ایلان،قارتال،توسباغا،…) اژداها آدلاندیردیقلاری بیر وارلیغین بیر پارچاسی اولاراق دیرلندیررمیشلر.اندیرگان کندینه قاییددیقدادا اژداها داشی بو کندین اقتدار داشی ایمیش.اینانجلار باخیمیندان یوزه-یوز اژداها داشی اندیرگانین ان تاریخی یئری ساییلان «ال شهر» یئریله ایلگی سیز دئییل. اژداها داشییلا ال شهری بیر یئره قویاندا بیلینیر بو کندین یئرلشدیی یئر، عادی بیر کند یئریندن قات-قات یوخاری اولان بیر حکومت مرکزی واریمیش! بو کندده او حکومت مرکزیندن قیریلیب قالمیش بیر کیچیک پارچادیر.آچیقجاسینی دئسک اندیرگاندا اولان داشلار او یئرلرین کند اولدوغوندان چوخ بیر اسکی حاکمیتین وار اولدوغو یئردن سؤز آچیرلار. آنناغیمیزجا اندیرگانین آدیدا سؤزوموزون ندن لریندن بیریدیر.بیز او بؤلگه ده وار اولان قالالارا،داشلارا،دؤوره ده کی کندلره،داغلارا،یئردن تاپیلان تاپینتیلارا،یاشلی اینسانلارین سؤزلرینه باخاراق بئله دوشونوروک،او بؤلگه حکومت مرکزی ایمیش اندیرگاندا او حکومتین ساواشچی لارینین یئری میش! دؤوره ده کی کندلرین هر بیرینین ده اؤزل ایشی وارایمیش.کندلرینده آدی ایشلرینه گؤره یمیش!
رامین جبرائیلی اندریان«یاشار»
قایناقلار
1.آذربایجان خالقینین سوی کؤکونو دوشونرکن میرعلی سیداوف
2.نگاهی به اژدها در اساطیر دکتر منصور رستگار فسائی
3.نقش اژدها در اساطیر ترکمن سرگی دمیدف
ترجمه:رحیم کاکایی
«اندیرگانین قونشو کندلرینین آدلاری حاقدا یوزه-یوز یازیلاریمیز اولاجاقدیر»
azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab urd_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab urd_Arab urd_Arab azb_Arab azb_Arab unk azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab