میرزاعلی اکبرطاهیرزاده(صابیر) نین یازدیگی بیر حکایه
یازیا آلان:علی.ب.تورک
آذربایجان ساتیریک شعیرینین بویوک داهی اوستادی میرزا علی اکبر طاهیر زاده(صابیر) ین «میدانه چیخیر»آدلی حیکایه بواولوشاعیرین نثر یازیلاریندان بیریسی دیر .صابیرین شعرلری اوزرینده بوگونه کیمی بیر چوخ تدقیق اولوندوقی حالده نثر یازیلاری آزاراق تانیندیقیندان ایتگین و گوزلردن ایراق قالمیش.آشاغیدا کوچوک حیکایه بو بویوک شاعیرین نثریازیلاریندان بیرسی دیر کی «کلیات هوپ هوپ نامه »کیتابیندان 1320 –نجی ایلده تبریزده باسیلمیش کیتابدان آلیناراق ؛اورژینال شکلینده وئریلیر.صابیرین شعر ساحه سینده یاراتدیقی یئنی چیلیق ،نثریازیلاریندا دا گورمک مومکوندور.خاطیرلاتماق گرکیر یازینی اورژینال وئریلماقیندان منظور او دوورانین یازی اوسلوبی و تورک یازیسی نین او دورانلاردا یازیسی تانیماق آماجی نظرده آلینیب.
میدانه چیقور…
محمود،معنوی بر تربیه نک..بر تربیه دینیه نک آغوش حمایه سنده بویوموش؛حیات اختماعیه ده کی تلخی ؛خودکامیدن ذره قدر نصیبه دار اولموش ایدی.او،حیاتنی کوینک گوزل طاغلری..مشه لری..چمنلری..صولری اراسیندا بویوتمش معیشتک،ذوقک،خص.صیله عالم جدیدک..عصرترقینیک تکاملندک خبری یوقدی..او الهک یولده سیحه بی حدودینی چکمگدن باشقه بر مشغله بیلمزدی..انسانیتک ؛مملکتینده؛تازه آدی تازه صداسی هنوز ایشیدیلمگه باشلادیغی وقت؛محمود ؛استغراق خاموشی ایچنده تجلیات طبیعیه سنک اشعار متصوفه سی ایله دمگذارایدی……
گوزل طاغلر..گوزل چمنلر..گوزل صولر بونلر هپ طبیعتک وسائط الهامی در،هرروح اوز،نصیبه ارشادینی اونلردن آلار..محمودده طبعتدده کی الهامات متعالیه سنی او گبی شیلره مجلوب گورییوردی..وطنک یکی یکی سوزلرینی ایشیدکجه..ملتک نوع عمیقنی گوردکجه فطرتنده مر کوز اولان حس آتشین، انشعاله باشلادی.اولدن وطن و ملت قایغوسی یادینه کلمزکن ایندی وطن.. ملت فریادلرینی عیوقه چیقارییوردیووفقط،چه سود ؟نه بوفریادی ایشیده جک جماعت نه ده بو حسیاتی آ کلایه جق ملت واردی؟…
بو حسیات تصوفک ،تصوف دگل ؛حسیات تعصب و جهالتک ایچینده یاشایه- مامق امکانی باش گوستردی.ظلام ایچینده نور؛شبپره طبعان بشریت ایچون اک بی انصاف دشمندر.محمود ده اویله اولدی..اوزاوداسی اوزاقرباسی ..اوز عائله سی اونک خصم جانی اولدیلر..اوده اوز جگرپاره لرین بواوغورده علم ..حریت،انسانیت..مدنیت اوغورنده فدا ایتدی..اغتراب ایتدی..اوز محیط اجتماعیسنده برجه مصدرعرفان و مدنیت بیلدیگی(…)یه کلدی..او آرتیق اوراده راحت ایدی مسرورایدی..مسعود ایدی..اونی یوزینه قارشی تکفیر تلعین ایتمیورلر..اونک حریت فکریه سنه ..آثار قلمیه سنه جبرایله ایتمیورلردی..هر کاه که اونک شهرنده کی رفاه معیشتی یوقدی،فقط سعی قلمی ایله ..ناموسلی..غیرتلی آدیله ادبیات مبیه سی آراسینده برموقع ممتازکسب ایتمشدی..اویازییور چالیشیور بشریته مرحمت..شفقت گوسترییوردی؛بولندیغی یرده برافکار جدیده دارالعرفاننده اشغال ایتدیگی موقع تدریسی اونک گذارش حیاتنه خادم اوله جقدی.ایندی حر،آسوده برفکره مالک؛مستریح!
***
پرستشکاری بولندیغی حیات مطبوعاته ده برکره داخل اولسه؛آرتق،مورانه اولسه ده ایده جگی بوخدمتله ذوق معنویسنی تطمین وجداننک غلیاننی تسکین ایده جکدی.اویله اولدی.یقندن طانیدیغی برغزته نک علمله سی صره سنه گیردی،مطبعه نک پریشان وقسوت انگیز حیاتنی داها بیلمه ن بو آدم اک آز اجرت خدمتله فخورانه چالیشیوردی.«روحم؛بوسعیدن محظوظدر؛گوج اولسه ده دوام ایده جگم چونکه غایۀ املم ملته خدمتدر!»دییوردی او؛اعضای مطبوعاتک سیاناهیسنه حرمت..محبت گوستردی.اونلری مصلح انسانیت بیلردی..اونلری اقدس اوامر الهی اولان :بنم عندمده ان بیوک احسان بیزالبشر تأمیزصلاح وسعادت خائم اولانلرک قوللغیدر!فرماننی اجرایه کوکل بیلردی.
فقط هیهات؛تصادف اونی اویله آلداتدی که بوتون غیظ قلبیسی بر آنده مدهش بر قوه مدخره گبی پاتلادی…..غزته نین مدیری خلقاً عادی؛طبعاً دنی؛وجداننی منفعت شخصیه سی اوغرنده پایمال برساخته کاریدی…
اوهیچ بر وقت اینانمیوردی که بویله بروجدان بویله عادی بر لئامت مطبوعات ملیله سنک برعضومهمنده بولونسون؛لکن گرکدی که بوحقیقتی لایقیله اوگرنسون؛پرستشکاری اولدیغی بوصحائف مطبوعاته بویله آلچق و مخرب برمیقروبک نه صورتله یاپشدیغی اوگرنمک ایسته یوردی.برگون وظیفه سیله مشغولدی..مرتب لردن برینک شکوای متظلمانه سنی ایشیتدی.تاثری آرتدی رقت شعری هیجانه گلدی.تازیانه آتشبار اولان خامه جوالندن غیر اختیاری برقاچ مصراع دوگولدی..پک آجی ایدی.اوزی ده آغلادی..دها متیقظ..دها مراقلی برصورتده تدقیق محیطه باشلادی..اوح پک برباد!پک ملعونبرحیات..هرکس نفرت ایدییور..شخصاًمعروفی اولان هرکس اونی منفور..لئیم..عادی بیلیور..فقط هیهات؛برورقه مطبوعانک صاحبی..افکارعمومیه نک شخصاً طانیمادیغی بوچهره سیاه شیطنت حالا اورته ده طولانیور..یاشایور..
محمود داها زیاده تدقیقاتده بولوندی..اوح..ایشیک ایچینه گیردیکجه ملوث بو آدم انسانیت؛ممعارف؛وطن دشمنی ایمیش!بروسیله اتحاد و اتفاقک پریشانی و اضمحلالنه ده سبب اولویور..اودارالتحصیلک تکاملی آراسینده اوینادیغی روللریله انقراضنه ده بادی اولمش…بوتون هئیت تعلیمیه اونی تامین ایتمش.
داهاداها …..اوت او حتی یکی اویانان و بویکی لک اوغرونده باشلرویرن…قانلردوکن برملتک افرادمعصومه سی آراسیندا ده اختلاف صالیور وبولانیق سوده بالق آولایه جن؛آرتیق هر طرفدن اوزینه قارشی چ.ریلان انتظار استکر اهک اوکنده فساد ایله تامین معیشت ایده جک..ممکن اولورسه یاشادیغی مملکتک قانون استیدادینه مراجعت ایده رک کندسیندن ماتدا بوتون مطبوعات موجوده نکسدینه چالیشه جقمیش!!
هیهات هیهات برغزته مدیری..بویله بردنی بویله برناموس اولسون!محمود بر درلو فکیرینه بوحالی صیغدیرمیوردی..ومطبوعات ایچینده بویله بر لونک افکارعمومیه یی؛ملتی آلداته رق لکه له دیگمه تجمل ایده میوردی.
نهایت ایشک میدان ثبوت و علنیته چیقمسی ،اوت بورزیل مخلوقک بومضر بشر پارچه سنک یورق اولمسی گرگدی..
محمود ذاتاً بشریتک ردای دین آرقه سنده عاجز؛سفیل،بی ادراک مخلوقلری حیله و ریا ایله اغفال ایدن آباء استبدادک هپسی تلعین ایده رک چکیلمیشدی.
شیمدی ده غیرت وطنیه ؛حمت ملیه نک کرسی خطابتی..صحیفه تبلیغی محترم برواسصه ارشاد اولان غزته نک ده پرده نفاق و شقاق اولمق اوزره استعمال ایدلدیگنی گورنجه بوسبتون جهان ده شایان اعتماد برشی اولمدیغینه قائل اوله جقدر.
فقط عمرینک اوچده ایکیسی برعمای جهل ایچینده کچیردیگی حالده اواخر ایامده،خیالنه عاشق اولدیغی مدنیتک انوار فیضافیضیندن بی نصیب اولمق برانتحار معنوی دن بشقه برشی دگلدی.تحمل ایده بیلمدی.دروننده برحزن یتیمانه طوغدی وجهاً مرارت قبیله سی گورولمیان بو آدمک گوزلرینده شیمدی سونک یورغون برشعله نفرت فیشقرییوردی. انسانلرده بوحال نادراًگورونور لکن بو گبی علائم وجهیه اویله درین اسرار روحیه نک ترجمانی اولور که بونی محسوسات مادیه ایله تبلیغ و افاده غیر قابلدر.بوگبی انفعالات معنویه اثناسنده آرزو ایدیلان هر شی صمیمی در..حقیقی در عادتاًاجابت قبول عندالله محقق اولان خلوص نیت ایشته اوحالک وجودی دیمگدر.خشوع و خضوع روح بویله برهیجانک اعصابی تحریک ایتمیشدی باشقه برشئی دکلدر.
***
ادارنی ترک ایتمگه قرار ویردی که دهشتی او آنده وجودینی صارصدی..دماغینده براختلال ذهنی حصوله گتیردی.معیشت نفسی دگل اعاشه عیاله ..کوچوک ..معصوم بر جه جگ یادگار حیاتنک نشته استقبالی گوزونک اوکنده تجسم ایدی ویردی.
بوینی بوکولدی.بدنی دونمش بر جسم گبی یوردی.
اوت؛اورادان آلاجغی اجرتک گونده لک حصه سی مدیرک آنجق بر چای صرفنه تقابل ایتدیی حالده بوقناعت صابرانه استحقاراًکندیسنه ایدیلان معامله بی شعوره ده بوکمگه مجبور ایدی.
شاعرحیاتک بویله مهلک برضربه سنه شمدی یه قدر داها تصادف ایتمه مشدی.
بوتصادف اونک قلبنده بر اعتماد اویاندیردی.بواعتماد اوزینه ظلمی اعتسافی رواگوره نک مقرر اضمحلالی ایدی.بو حس قیل الوقوع روحنه تسلی بخش اولدی.گوزلرنده حصول املدن متولدبرشعله انتقام پارلادی.ینه سوندی..وطننده ملوث ده اولسه برجزء مطبوعاتک محوی سروریتی صیندیردی.
یشقه برادارهیه انتشایه قرارویردیگی وقت؛متردد ایدی؛قبولی مشکوک ایدی.مراجعت ایتدی.ناامید بررجعت بروسیله قهر داها چیقدی.اک زیاده مضهر امن و اعتماد اولدیفی سجایای مقبوله ده ینه بر حاکمیت متعبد آرزوسی استشمام ایدییوردی.اغبرار درونی گیتدیکجه تزاید ایدیور.هر گون بلکه یوزلره بیت سویله جک قدرایتی اولدیغی قریحه ابداعی شمدی تالمات درونیه سی تفسیر ایده جک بر کلمه بولمقدن عاجز ایدی.
چیلدیرمیش گبی سوقاغه چیقدی،بتون سوقاقلرده برولوله معیشتک های و هوی وشماتتی بیننی صارصدی،گورویور..مجمع انام اولان محال بر سمای مضی آلتنده الکترقله نورلانمش سورشبانه حالنده گورونیورایدی.
موزیقه باندوسنک وقور و محقر آهنگ روحنوازس تبدیل حسیاتنه یاردم ایتدی.اوزموقعی ایله محیطنده کی بو جماعت شبستانی مقایسه یه باشلادی.
هر کس یوزنده براثرسروروار؛گولویورلر،اوینیورلر..قوشویورلر..آشنالرآحبالر بربرینی ایتسام مودتکارانه لریله سلاملایور.تک برجه تک اوزی فکری در؛آرتق شمای الهاماتنده بر طلوع محتشم دوغمیور،آفاق حیاتی معیشتک قره بولوطلری آلتنده گورونمز اولمشدی.
گنیش«ملت باغی»تک منتظم خیابانی آلتنده طالغین ،طالغین قادینلرک انظار دلپذیری اونی جذب ایده میوردی؛کندی کندینه گزییوردی.هربری برسودای مغرورک حاکمی عد ایدیلان تصویر حاله موافق برکلمه بوله مدیغنه پک متاثر ایدی.
باغک هجرا بر گوشه سنه گیتدیگندن خبری یوقدی،برالک اوموزینه طوقندیغنی اویقودن آییلرجه سنه برتهالکه حیس ایتدی.
– حضرت !بوپریشان افکارنه؟دنیانی گورمیورسک که!!..
دئین رفیقینی بوغازنده طیقلان بوغروق برصدائیله سلاملادی.
ارقه داشی دیمشدی که:
– سنک کی ایشی بیتردی..آرتق غزته چیقمیور..
– عجب نه اوچون؟
– نیچون اولاجق آرتق بوتون حیثیت ملوثه سنی هرکس طانیور..ذاتاً..دن پارده هیچ کسه چاتدیره میورکه..
آرتق ایندی یه قدربوتون بوبی نوا ملتک مقدراتنه طالعنه برپئیس لکه صالان افعال ملوثه«میدانه چیقور…»وداها بوقویون سوروسنه بکزیان انسانلرک جیوانیتی ابدی قالمه جق که البت:
«ظالملربرگون دیدیرر حضرت اله!»
قایناق:
کلیات هوپ هوپ نامه- صابرطاهرزاده نک اثری –ناشری طاهرزاده –هلال ناصری کیتابخانا نشری-تبریز1320
azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab unk azb_Arab pes_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab pes_Arab pes_Arab azb_Arab pes_Arab unk pes_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab pes_Arab pes_Arab pes_Arab pes_Arab azb_Arab pes_Arab pes_Arab prs_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab pbt_Arab azb_Arab pes_Arab