اوغوز تی وی: ارمنی داشناکلارینین بلشویکلرله بیرگه آزربایجانلیلارا قارشی حیاتا کئچیردیی مارت سویقیریمیندان ۹۹ ایل اؤتور.
۱۹۱۸-جی ایل مارتین ۳۰-او گئجه ساعتلاریندا باکیدا باشلانان کوتلوی قیرغینلار ۲۰ مینه یاخین گوناهسیز اینسانین، او جملهدن چوخلو ساییدا قوجا، قادین و اوشاغین اؤلدورولمهسی ایله نتیجلنیب.
مارتین ۳۰-دان آپرئلین ۲-دک داوام ائدن کوتلوی قیرغینلاردا ایستئپان شاومیانین رهبرلیک ائتدیی ارمنی بولشئویک دستهلری باکیدا مینلرله اینسانی قتله یئتیریب، موسلمان زیارتگاهلارینی یاندیریب، باکی اهالیسینین ۴۰۰ میلیون ماناتلیق املاکینی موسادیره ائدیب. کوتلوی قیرغینلار زامانی شهرین ان مؤهتشم مسجیدی ساییلان تزهپیر مسجیدی آرامسیز توپ آتشینه توتولوب، ارمنیلر باکینین ان مؤهتشم مئمارلیق اینجیلریندن اولان «ایسمایلییه» بیناسینی یاندیریبلار.
آزربایجانلیلارین سویقیریمی باکی، شاماخی، قوبا قزالاریندا، قاراباغدا، زنگزوردا، ناخچیواندا، لنکراندا و آزربایجانین باشقا بؤلگهلرینده خصوصی قددارلیقلارلا حیاتا کئچیریلیب. مارتین ۳۱-ده ائرمهنی داشناکلاری شاماخی قزاسینین ۵۳ کندینده ۸۰۲۷ آزربایجانلینی، او جملهدن ۲۵۶۰ قادین و ۱۲۷۷ اوشاغی قتله یئتیریبلر. قوبانین ۱۶۲ کندینده اؤلدورولهن گوناهسیز آزربایجانلیلارین سایی ایسه ۱۶ میندن آرتیق اولوب.
بو سویقیریم آزربایجان خالقی و دؤولتچیلیینین تاریخینده باش وئرمیش فاجعهلی حادثهلره میللی یادداشین تظاهرودور. آزربایجانلیلارین کوتلوی صورتده قیرغینی، رئپرئسسییالارا معروض قالماسی، دوغما یوردلاریندان سورگون ائدیلمهسی و دیدرگین سالینماسی ۲۰-جی عصر تاریخینین ان فاجعهلی و دهشتلی صحیفهلریندندیر.
آزربایجان خالق جومهوریتی یاراندیقدان سونرا ۱۹۱۸-جی ایلین مارت حادثهلرینه خصوصی دقت یئتیریب. نازیرلر شوراسی ۱۹۱۸-جی ایل ایولون ۱۵-ده بو فاجعهنین تحقیقی مقصدیله فؤوقهلاده ایستینتاق کومیسسییاسینین یارادیلماسی حاقیندا قرار قبول ائتدی. کومیسسییا مارت سویقیریمینی، ایلکین مرحلهده شاماخیداکی وحشیلیکلری، ایروان قوبئرنییاسی اراضیسینده ائرمهنیلرین تؤرتدیکلری آغیر جینایتلری آراشدیردی. دونیا ایجتیمایتینه بو حقیقتلری چاتدیرماق اوچون خاریجی ایشلر ناظرلیگی نزدینده خصوصی قوروم یارادیلدی. ۱۹۱۹ و ۱۹۲۰-جی ایلین مارت آیینین ۳۱-i ایکی دفعه آزربایجان خالق جومهوریتی طرفیندن اوموممیللی ماتهم گونو کیمی قئید ائدیلیب. اصلینده بو، آذربایجانلیلارا قارشی یورودولهن سویقیریمی و بیر عصردن آرتیق داوام ائدن تورپاقلاریمیزین ایشغالی پروسئسلرینه تاریخده ایلک دفعه سیاسی قیمت وئرمک جهدی ایدی. لاکین آذربایجان خالق جومهوریتینین سوقوطو بو ایشین باشا چاتماسینا ایمکان وئرمهدی.
نهایت، ۱۹۹۸-جی ایل مارتین ۲۶-دا پرئزیدئنت حیدر الیئو «آزربایجانلیلارین سویقیریمی حاقیندا» فرمان ایمضالادی. همین گوندن باشلایاراق، ۳۱ مارت تاریخی آزربایجانلیلارین سویقیریم گونو کیمی قئید اولونور.
azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab