اندیشه نو یایین ائوینده، سیمتری جئیده ساوالیلارین ییغینجاغی اولاجاغینی ائشیتدیم. ییغینجاق پاییزدان اون یئتدی گون گئدن ایدی، یانی ائشیتدیگیم گونون صاباحی(بو گونون دونهنی). ائشیدندن اورا گئدهجهییمی بیلیردیم. چرشمبه گونو، ساعات 4-ده اورا یئتیشدیگیمده، کولتورسارایین(فرهنگسرا) قاپیسیندا، برنامهنی دولاندیرانلاردان بیری اولسایدی دا من تانیمادیم. اونون اوچون، بیر-ایکی کیمسهدن سوروشدوم بیلن اولمادی. پیللهلر ایله بیرینجی قاتا چیخیب، آچیق قاپی اوتاقلارین بیرینده بیر خانیم، فیرلاندیغیمی گؤرهرک، برنامهنین اوچونجو قاتدا گئچیریلدیگینی دئدی. لیفت ایله اوچونجو قاتا چیخدیم، سالونون قاپیسیندا ایکی-اوچ اورتا یاشلی آقا دورموشدولار. گَلنلری قارشیلاییردیلار. سالونا گیریب اوچونجو ردیفده اوتوردوم. برنامه هله باشلانمامیشدی. من تانیدیقلاریمدان، احمدزاده قارداشلاری اوردایدیلار. نئچه دَیقه اوتوراندان سونرا، موهندیس صرافی، ده گلدی. ساوا بؤلگهسیندن اولان موهندیس امیری ده مجلیسده وارایدی.
برنامه، قوران ایله باشلادی، قاری معرفتا... حاتمی ایدی. موهندیس امیری ساوا آغیزی ایله دانیشیقلاری آپاریردی. امیرینین دئدیگینه گؤره، او گونکو مجلیسی قورماقدا، حاجی سیفینین پایی هر کسدن چوخ ایدی. آپاریجی، آشیق مسیحا... رضایینی، سازی ایله سسینی دیللندیرمک اوچون صحنهیه چاغیردی.
آشیق مسیحا... نین آدی ایله سسینی قاباقجادان ائشیتمیشدیم. آشیق مسیحاللاهی، بالاباندا محمد رضایی، دایرهده ایسه محمد افتخاری یولبیرلیک ائلهییردیلر. ساز کؤهلنهنه، سس سیستیمی دوزَلنه، آشیق مسیحا... خوش گلدین ائلهییب دانیشیردی. دئدیگینه گؤره 50 ایل ایدی، سازی ایله، ساوا بؤلگهسی ایله قونشو بؤلگهلرده تؤرنلری یولا سالیردی. دئییردی: "آشیق ایستر توی اولسون دویون اولسون، گئتسین تویا دویونه". دانیشاندا دا سسینین نه قدر گوجلو اولدوغو اوزه چیخیردی. رحمتلیک آشیق آسلاندا(تانینمیش خویلو آشیق) او سسی ائشیتمیشدیم. سازی سسلندیردیکده ساز اوستاسی اولدوغو دا بللی ایدی. آشیق مسیح هم ساز اوستاسی دیر، هم سؤز اوستاسی. شئعرلری تیلیمخاندان سئچمیشدی. 12 ایمام حاققیندا اوخودو. آشیغین سسینده بیر یانیقلیق وار ایدی. سانکی آشییق هاواسیندان موغاما آخیب، نوحه هاواسینا دَییشیردی. بالابانین، بو دَییشمهده پایی چوخ ایدی. قاوال، بوتونلوکله نوحه هاواسینا دؤنوشمهیین قاباغین آلیردی.
آشیق مسیحا..دان سونرا تانینمیش خلج آراشدیریجیسی "علیاصغر جمراسی" دانیشیق اوچونو سئنه چیخدی. جمراسی، مجلیسده اوتورانلار، خلج تورکجهسی ایله تانیش اولسونلار دئیه، مولوینین بیر شئعرینی خلج تورکجهسینه چئویرمیشدی. جمراسی، خلج تورکجهسی حاققیندا آچیقلاما وئردی.
دؤحدور خسرو امیرحسینی، سونراکی دانیشان ایدی. فارسجا دانیشیردی، ندنینی ده اوردا اوتورانلارین چوخونون خرقان، نوبران، قاراغان، زرند، ساوالی اولدوقلارینا گؤره، تورکونو یاخشی بیلمهدیکلری ایدی. آنجاق نظره گلیردی، ایکینجی نسل ایله اوچونجو نسلی هدف آلاراق ائله دانیشیردی. فارسلار ایله بیرگه یاشایان بؤلگهلرین اورتاق سورونلاری ایدی، سایین امیر حسینی نین دئدیکلری. کیتاب ایله کیتاب اوخوماق حاققیندا اؤزو یازدیغی بیر مقالهنی اوخودو. مقالهده، ساوا بؤلگهسینین سینیرلارینا ایشاره ائدیریدی، رسمی بؤلمهلره باخمایاراق، آجیچایدان(رودخانه شور) یانی تئهرانین گونئیی روباطکریمدن باشلانیب، سلفچقانا قدر، جعفرآباددان آوهیه قدر، قاراغاندان نوورانا قدر ساوا بؤلگهسینین ایچینده یئرلهشیر. او بؤلگهده شیعهنین بیرینجی یئری آوه، فاطیمیلرین بؤلگهلری، مزدکین بؤلگهسی، 400 اسگی آبیده(باستان اثری)، ساوا گؤلو، یئرلَشیر. بیر چوخ تانینمیش آدام او جوملهدن سلمان ساووجی، تیلیمخان، عندلیب، پیرحیدر، پیرمراد، قدسی، چمران بو بؤلگهدن اولدوقلارینی بیلدیردی. امیر حسینی نئچه کیتابین یازاری ایدی.
سونراکی سئنه چیخان، بوئینزهرادان قوجامان شاعیر، درویش بهروان ایدی. ایلک شئعری ایکی نفری خاطیرلاماق اوچون ایدی( شهریار ایله آذرشهر یا آتش تخلصو ایله تانینمیش بیر شاعیر حاققیندا). اصلی شعری ده، قوربان حاققندا، اسماعیل ایله ایسحاق، سارا ایله هجر حاققیندایدی.
محمد زرگر، باشقا بیر شاعیر ایدی. تورکجه شعری یانیندا اولمادیغینا گؤره، فارسجا شعر اوخودو. تورکونو چوخ گؤزل دانیشیردی.
معرفتا... حاتمی، باشقا شاعیر ایدی. دانیشغی ایله شعری ایکیسی ده فارسجا ایدی. شعری، مذهبی بیر شعر ایدی.
باباخانی، سونراکی دانیشان ایدی. بیر نوتون اوزوندن فارسجا دانیشیردی. بؤلگهنین گلیشمهیی اوچون، بوتون بؤلگهده اولانلارین بیرلشمهییندن سؤز آپاریردی. دئدیگینه گؤره بو مراسیم تیلیمخانین قبرینین اوستونده اولمالی ایدی. اونا گؤره ده اؤزو دئمیشکن "به زبان محلی"تیلیمخانین حاققیندا بیر شعر اوخودو. شعرینده خستهقاسیمدان دا آد چکدی. باباخانی موسَللَوا (müsəlləva) کندیندن ایدی. امیری بَیین دئدیگینه گؤره، تیلیمخان نئچه واقت او کندده یاشامیشدیر.
آشیق نصرتا... زرگر، سونراکی صحنهیه چیخان ایدی. او سازی، یئرده اوتوراراق دیزینین اوستونده چالیردی. دئدیگینه گؤره ازبرلَدیگی شعرلرین چوخو، تیلیمخاندان ایدی. ائلیاتی هاواسیندا، تیلیم خاندان بیر پارچا اوخودو. او رحتلیک علی کمالی ایله پروفسور ذهتابی-دن ده آد آپاردی. دئدیگینه گؤره اونلارین ساوا منطقهسینین فرهنگینین گلیشمهسینده پایلاری چوخ ایدی. او زرگر اولدوغو اوچون زرگری دیلی حاققیندا دا بیر آچیقلاما وئردی. او نون دئدییینه گؤره، زرگری دیلینده مصدر، 6 زامان حالتی، مذکر ایله مؤنثین اکلری واردیر. زرگر دیلینه آچیقلاما گتیردیکدن سونرا، بیر پارچا زرگر دیلیندن سازی ایله اوخودو. سونرا اونو تورکجهیه چئویردی. زرگر دیلیندن بیر شئی باش تاپمادیم. تات ایله، کوردو، لوری، گیلکی دانیشدیقدا یاخشی باشا دوشرم، آنجاق زرگر دیلیندن هئچ نه باشا دوشمه-دیم. او آشیق بالاخان، شاعیر زینالعابدین جعفرینین دونیاسین دَییشمهیینه ایشاره ائلهدی.
تیلیمخانلی تخلصو ایله تانینان احمدزاده، هئشتهرینین تیلیمخان کندیندن اولدوغونو وورغولادی. دئدیگینه گؤره تیلیمخان آذربایجانین بیر نئچه یئرینده کند آدی دیر. احمدزاده دئدی، تیلیمخان ساوا بؤلگهسینده تانینسایدی دا آذربایجانین باشقا بؤلگهلریندن تانینمیردی. رحمتلیک علی کمالینین اونون تانینماغیندا بؤیوک نقش اولدوغونو بیلدیردی. سونوندا تیلیمخاندان بیر شعر ایله سؤزونو بیتیردی.
"شهاب کیهان" آدلی فارسجا اوخویان بیری، ساوانین فارسلاریندان صحنهیه چیخیب.، ساوایا قوشدوغو موزیکدن موزیکسیز بیر پارچا اوخودو. اونون آفیشلریندن بیر نئچهسینی سالونون ایچینه یاپیشدیرمیشدلار.
موهندیس امیری، آشیق مسیحاللاهین اوزاق یولدان گلدیگینه توخوناراق، او مجلیسه گلمک اوچون قوروهده بیر تویا گئتمهییب، تیلیمخان عئشقینه اورا گلدییینی وورغولادی. آشیق مسیحا... رضایی، ایکینجی چیخیشیندا مرحوم زینالعابدین جعفریدن سازا گؤره یازدیغی شعری سازلا اوخودو. آشیق مسیحا...، سازین حؤرمتلی اولدوغونون نیشانهسینی، سینهیه آلینماغی بیلهرک چالماغا باشلادی. ایکینجی چیخیشیندا موغاما آخماسی بیرینجییه گؤره چوخ آز ایدی. آشیق مسیحاللاهین سسی، بویودوجو (سحر ائله-ین) سس دیر.
محمد سعادتی، سونراکی شاعیر ایدی، دئدیگینه گؤره تصمیم توتموشدو تورکو شعر اوخویا، آنجاق ایمام زامانی یاد ائلهمک اوچون یازدیغی فارسجا شعری اوخودو.
سونرا موهندس امیری(آپاریجی)، قاراغین بؤیوک شاعیری رحمتلیک حاج اکبر خان رزاقیدن آد چَکَرک، اونون طنز شاعیری ایله مذهبی شاعیر اولدوغونو وورغولادی. او علی کمالیدن بو ریوایتی ائلهدی: " او آذربایجانین کند طنز شعرینده نظیرسیز شاعیردیر". حاج اکبر خان یاخشی خطاط ایمیش. موهندیس امیری رحمتلیک اکبرخانین اوغلانلاریندان بیرینی آتاسیندان بیر شعر اوخوماق اوچون چاغیردی. او دا آتاسینین ایمام حوسئین حاققیندا دئدیگی بیر فارسجا شعری اوخودو.
الیاس امیر حسن، قاراغانین(حوسئین بی حیدری گیلین بؤلگهلری، حوسئین بَیی ده نئچه ایلدن سونرا اوردا گؤردوم) رازاغان شهریندن، گنج بیر یازیچی، وبلاگچی، شاعیر، تورکو غزل اوخودو.
خانم باباخانی، ژورنالیست(روزنامهنگار) و ناشر صحنهیه چاغریلدی. فارسجانی چوخ گؤزل و آخیجی دانیشیردی. او کیتابین نئجه یاییلماق حاققندا دانیشدی. کیتابی یازماق، چاپ ائلهمک، یایماغین بیر-بیرلرینه باغلی اولاراق هره-سینین باشقا ایش اولدوغونو وورغولادی. موهندیس امیری اوندان نئجه کیتابلارین چاپینا کؤمکچی اولا بیلهجهییندن سوروشدو، او دا بیر دیپلومات کیمی سؤز وئرمکدن قاچدی( او دانیشیب قورتولاندان سونرا، مئهدی بَی نعیمی، اونون نئجه آخیجی دانیشیغیندان سؤز آچدی. بیزیم دانیشانلارین ایچینده بو قونودا آخساقلیق اولدوغونو وورغولایاراق، اونلارین دوزَلمه-یینی بیلدیردی.).
سورنا نجفی، اؤز ایستهیی ایله سئنه چیخدی. "سرزمین گمشده مزدک" حاقدا بیر کیتاب یازدیغینی بیلدیردی. او ایکینجی کیتابی یازماق اوچون، اوردا اوتورانلاردان یاردیم ایستهدی. اونون چیخیشی دا فارسجا ایدی.
نوروز احمدزاده، سئنه چیخدیقدا، برنامهنین هاواسینی دَییشسین دئیه، آغزی ایله گؤزل بیر هاوا چالیب، اوخودو. اونون ایفاسی، هر کسی سسسیز ائلهییب دایانیب قولاق آسدیتدیردیغی قدر گوجلو ایدی. سایین عباد احمدزادهنین صمیمتینی اونون چیخیشیندا گؤزه چارپیردی.
حاج آقا سیفی، تؤرَنی قوران سون دانیشان ایدی. او بیر تورکجه شعر اوخودو. حاج آقا سیفیدن سونرا، دوحدور امیر حسینی بیر داها چیخیب، او برنامه و اوندان سونراکی برنامهلر حاققیندا دانیشدی. او برنامهنین باشلانیشندان دئییلدیگی سؤزلردن نوت گؤتورهرک، هر بیرینه بیر آچیقلاما وئردی. او فارسی دانیشیردی. آنجاق اورتادا "بیری تورکو دانیشساز یاخشی اولار" دئدیکده، دئدی منی ده قورتاردیز، سؤزونو تورکو دانیشیق ایله قورتاردی.
سالونون ائشیگینده بیر کیتاب سرگیسی وار ایدی. ساوا بؤلگهسیندن اولان کیتابلار ساتیشا قویولموشدو. هر برنامهنین سونونا تای اوردا دا فوتولار چکیلدی.
عباس نعیمی، 1392/7/18 تهران
azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pbt_Arab