سال سوم شماره ی 96
قونسور افسانه لری (9)
قارا قوچ و نرگیز
قدیم زامانلارین بیرینده گون دُوغان آدیندا بیر کند وار ایمیش. بو یام یاشیل کندده بیر گؤزل قیز یاشاییرمیش نرگیز آدیندا. نرگیز آناسینی اَلدَن وئردیگینه گورا ننه لیگی ایله یاشاییرمیش. نرگیز، ننه لیگی نین اَمرینه اساسن هم چوبانلیق ائدیرمیش همده ائو ائشیگین ایشلرینه یئتیشیرمیش. ننه لیک نرگیزله چوخ انصافسیز کئچینیب اُونون باشینا اُولمازین زولوم سیتَمین گتیریردی. اُو بیر طرفدن نرگیزین گؤزَل لیگینه قیسقانیب حسادت ائدیردی باشقا بیر طرفدنده چوبانلیغا گئدنده نرگیزه یئییب ایچمَک وئرمیردی. دئمَک نئچه گوندن بیر خالا خَتیرین قالماسین دییه نرگیزه بیر پارا کوت فطیر وئریرمیش. اُُودا آرپا چؤرَگی نین کوتو. نه یئمَک اُولورموش و نه ده یئمَسه ایمیش ساغ سالامات قالا بیلیرمیش.
قیز بو آز یئییب ایچمَک له، گونلرینی بیر تَهَر کئچریب گونو گوندن آریقلاییرمیش. گونلرین بیر گونوننده قیز مال دآواری اُوتاردیقی حالدا آجلیقدان حال با حال اُولوب باشلاییر آغلاماغا. قُویون سوروسونون ایچینده قارا بیر قُوچ وار ایمیش. قارا قُوچ قیزین آغلاماغینی گؤردوکده اُونا یاخینلاشیب دئییر: نییه آغلاییرسان می؟ قیز دئییر: آنام ایچون آغلاییرام. او دونیادن گئتمه سه ایدی ایندی ایسه من ننه لیک اَلینده دَییردیم. آخی ننه م همیشه منه یاخچی خُورَک لر بیشیریب دادلی یئمَک لر وئریردی. آنام اؤلندن بو گونه دَک من آجام بیر شئی اُولسون دییه یئمه میشَم.
قارا قُوچ دئییر: منیم بوینوزلاریم اُویناقدیر. منیم ساغ بوینوزومو توتوب قاباغا حرکت وئر و اُونو یانیندا ساخلا. قیز قوچ دییه ن کیمین ائله ییر و عجایب قرایب بیر ماجرا گؤرور. قیز گؤرور اوردا رنگ به رنگ اَلوان یئمَک لر دوزولوبدیر.
قوچ دئییر: نرگیز خانیم بو غَذالار سن ایچون دیر. هر نَقَدر ایسته ییرسن سه اُو قدر ییه بیلرسن. قیز قوچ دییه ن کیمین ائدیب ایسته دیگی غذالاری یئئیب سونرا قوچدان تشککور ائدیر. بیر آز کئچیر، قیز سوسوزلاییر و گئدیب قوچون یانینا دئییر: من سوسوزلامیشام. قارا قوچ دئییر: منیم سُول بوینوزومو توتوب قاباغا حرکت وئر و اُونو یانیندا ساخلا. قیز قوچ دییه ن کیمین ائله ییب گؤرور بوردا رنگ به رنگ الوان ایچگی لر واردیر. قیز ایچگی لردن ایچیب سونرا قوچدان تشککور ائدیر.
اُو گوندن بَری قیز قارا قوچون سایه سینده نه تَک لیک حیس ائدیردی، نه آجلیق و نه سوسوزلوق. دئمَک رنگ به رنگ الوان غذالاردان یئییب ایچیردی و گونو گوندن جانا گلیب گؤزل لَشیردی. قیز ائله گؤزل اُولموش ایدی کی گؤرَن دئییردی: آللاه ساخلاسین بخته ور ائله بیل سو سوناسی دیر.
نرگیز ننه لیک وئردیگی پارا کوت چؤرَگه دای پاپای اُولموردو. ننه لیک نرگیزین بو ایشلرینه شوبهه لَنیب ایشین دالینی توتور کی گؤرسون وضعیت نه دیر. ننه لیک گیزیلینجه سینه قیزی گودوب ماجرانی باشا دوشور. و بیلیر کی قیز قاراقوچون بوینوزلاری نین آلتیندا کی یئییب ایچمَک دن بهره لَنیر. ننه لیک گئدیب قارا قوچا دئییر: منه ده یئییب ایچمَک وئر. آنجاق قارا قوچ ننه لیگین ایسته گینی قبول ائتمه ییر. ننه لیک قارا قوچون بو ایشلریندن ناراحات اُولوب اؤز اؤزونه دئییر: بو قارا قوچ نییه بو قدر بو قیزلا مهربان دیر بیر حالدا کی منه اهمیت وئرمیر.
ننه لیک بو ایشلردن عصبی لشیب فیکیره دوشور تا قارا قوچی بیر تَهَر آرادان آپارسین. بئله لیک له گئدیر حکیمین یانینا و اُونا اُولاجاغی دئییب حکیمدن ایستئییر: هر نه تَهَر دیر سه بیر جور ائله سین تا قارا قوچ آرادان گئتسین.
حکیم ننه لیگه دئییر: سن بیر اُویون اُویناییب دئمه لیسن کی ائوین پیلله سیندَن دوشوب سن. پیلله دن دوشمَک باهاناسینا اؤزوی یالاندان ناخوشلوغا ویر. من سنی موعالیجه ائدنده، دئییم کی بو خانیمین سوموک لری سینیب دیر توختاماق ایچون گرک قارا بیر قوچون اَتیندَن یئییب اُونون دَریسینده یاتا تا تئز ساغالا. بئله اُولاندا طبیعی دیرکی اَرین بو ایشه راضی اُولوب قارا قوچو کَسیب دئدیگیم کیمین سنین اختیاریندا قویمالیدیر.
ننه لیک، حکیم دئدیگی دستوری یئرینه یئتیریر. و اؤزونو پیلله دن آتیب اُو باهانا ایله ناخوشلاییر. حکیم اونو گلیب موعالیجه ائله ییب دئییر: بو خانیم گرک قارا قوچون اَتیندن یئیب اُونون دریسینده یاتا تا تئز ساغالا. ننه لیگین، اَری دئییر: بو چتین بیر ایش دَگیل. حکیم بَی، یاخچی یادیما دوشدو سورونون ایچینده بیر دَنه قارا قوچ واردیر. بئله دیرسه اُونو تئز کسمه لییک.
نرگیز ننه لیگین حیله سینی آنلاییب تئز گئدیر قوچون یانینا، اُونا نه اُولدوغونو دئییر. قارا قوچ قیزا دئییر: سن اصلا و اَبدا نیگران اُولما گینَن. منی کسمَگه آپاراندا سنین بیر اَلینده بیر کاسا کول اُو بیریسی اَلینده بیر کاسا دوز اُولسون. اُونلار منیم باشیمیا پیچاق قُویوب کَسه نده سن ایسه کول و دوزی اُونلارین گؤزونه سَپیب تئز منیم کورَیمه مینَرسن.
قوچو گتیریرلر. قیزین آتاسی حاضیرلاشیر قوچون قیچلارینی باغلاسین. قارا قوچ غورورلا قصابین پیچاغینا باخیر. قیز مَلیل موشگول ایچینی چَکیب آغلاییر و قُورقا کیمین گؤزلریندن یاش تؤکولور. قصاب پیچاغی قارا قوچون بوغازینا قویاندا قیز گیزلَتدیگی کول له دوزی اُونلارین گؤزلرینه سَپیر. قارا قوچ سورعتله یئریندن دورور قیز تئز قوچون کورَینه مینیر. قوچی کَسَنلر تا گؤزلرینی دوز و کولدن تمیزلَسین لر قارا قوچلا قیز بیر گؤز قیرپیمیندا آرادان چیخیرلار. اُونلار اُوقدر گئدیرلر کی گون دوغان لیلارین اَللری اُونلارا یئتیشمیر. گون باتان چاغی قارا قوچ تؤشگون دَرمَگ ایچون بیر بولاغین قیراغیندا دایانیب قیزا دئییر: بوردا بیر آز ایستیراحت ائتمه لییک. قیز بولاغین اطرافینا باخیر گؤرور، هه ائله بورا دُوغوردان ایستیراحت یئری دیر. نییه کی بوغلاین چئوره لری باغ باغات و یام یاشیل لیق دیر.
قارا قوچ قیزا دئییر: بوندان سونرا سن بوردا ایستیراحت ائتمه لی سن من ایسه گئدیب اُوتلاییب سن ایچون رنگ به رنگ الوان یئییب ایچمَک لر گتیرمه لییه م. هر آن بیر خطر و یا قورخو حیس ائتدین اُو آن بو اوزون آغاجین باشینا چیخیب اوردا گیزلَنرسن. گونلر، هفته لر، آی لار، ایل لر بو سایاق کئچیر. قارا قوچ گونده گئدیب اُوتلاییر و بوینوزلاری نین آلتیندا قیزا یئییب ایچمَک گتیریردی. اُونلار شن لیکده یئییب ایچیردیلر.
گونلرین بیر گونو بیر شاه زاده قوشون لئشگری ایله اُووا چیخیر. اُوو قورتاراندان سونرا شاه زاده آتینی سووارماق ایچون بیر بولاغ گزیر. بیردن بیره گؤزو بو بولاغا ساتاشیر. شاه زاده بولاغا طرف گئدنده قیز قورخوب سورعتله آغاجین باشینا چیخیر. تا بیر کیمسه اُونو گؤروب اذیت ائتمه سین. شاه زاده بولاغین باشینا یئتیشه نده آت هورکوب سو ایچمه ییر. شاه زاده آتین هورکمه سینده شوبهه لَنیب تئز اُویان بویانا باخیر بلکه بیر کیمسه نی گؤره آمما هئچ بیر کیمسه نی گؤره بیلمه ییر. اَگیلیب بولاغین ایچینه باخیر. گؤرور بولاغین سویونون ایچینده گؤزَل بیر قیزین عکسی دوشوب دیر. باشینی قالخیزیب قیزی آغاجین باشیندا گؤرور. شاه زاده قیزی گؤرن آندا اُونون گؤزَل لیگینه والئح اُولوب اُونا عاشیق اُولور.
شاه زاده قیزدان سُوروشور: گؤزل قیز سن کیم سن؟ آغاجین باشیندا نه ایش گؤرورسن؟ نییه آغاجین باشینا چیخیبسان؟ و.... قیز دئییر: سیزه جاواب وئره بیلمه رَم. شاه زاده علتینی سُوروشور. قیز دئییر: چون منیم بؤیوگوم منه دئییب دیر کی مندن ایجازه سیز بیر کیمسه ایله دینیب دانیشما.
شاه زاده سُوروشور: بؤیوگون کیم دیر.
قیز دئییر: قارا قوچ.
شاه زاده دئییر: بو مگر اُولاندیر کی بیر آدامین بؤیوگو قارا قوچ اُولسون؟
قیز دئییر: هه اُولاندیر.
شاه زاده قیزدان ایسته ییر ماجرانی اون ایچون اوّلدن آخیرادَک دئسین. قیز قبول ائتمه ییر. شاه زاده اُوقدر ایصرار ائدیر کی آخیردا قیز اُولانین هامیسینی پادیشاها دئییر. آنجاق شاه زاده قیزین دئدیگینه اینانماییر. شاه زاده بولاغ باشیندا قیزا ائلچی چیخیب اُونونلا ائولَنمَک ایسته ییر. و اُونا دئییر کی: منیمله ائولَنسن من ایسه سنی خوشبخت ائده رَم. چون من بو اؤلکه نین شاه زاده سی ام. منیم چوخلو مال دارایتیم وار دیر.
قیز دئییر: دئدیم کی منیم ایجازه م یوخدی سنله دانیشام نئچه اُولا بیلر کی سنینله ائولَنیم. بو اُولان دگیل.
شاه زداه دئییر: سنه دئدیم کی بو مگر اُولاندیر بیر آدامین بؤیوگو قارا قوچ اُولسون؟ اُولا بیلر اینسان آغیل اختیارینی قارا قوچا وئرسین. قیز گَل منیمله ائولن، آغیللی اُول. یاشایشوین فیکیرینده اُول.
شاه زاده هر نقدر ایصرار ائدیر قیز قبول ائتمه ییب دئییر: گرَک صبر ائدَک تا قارا قوچ قاییدسین. شاه زاده قیز دئدیگینه اینانمیر. نیهایت شاه زاده قوشون لشگرینه دستور وئریر آغاج کَسیل سین. آغاج کسیلیر قیز شاه زاده نین امر ایله قصره آپاریلیر. شاه زاده بؤیوک بیر تُوی توتاراق قیزلا ائولَنیر. تُوی شن لیگ اُولاندا قیز هر نقدر شاه زاده یه ایصرار ائدیر: قُوی قارا قوچ گلسین سونرا تُوی باشا چاتسین آنجاق شاه زاده قبول ائتمه ییر.
قارا قوچ اُوتلاقدان قاییداندان سونرا بولاغین کنارینا یئتیشیب وضعیتی گؤرجَک چوخ نیگران اُولور. هر نقدر گَزیر قیزدان هئچ بیر اثر علامت گؤزه دَیمیر. قارا قوچ آغاجا اوز توتوب دئییر: هئچ اُولماسا سن دئگینن نه اُولوبدیر. آغاجدان بیر جاواب گلمه ییر چونکی آغاج کسیلجَک ائله اُو آن اؤلوب میش. قارا قوچ نیگران حالدا قیزین اَیاق ایی ایله دالیسیجا گئدیب گون باتان چاغی شاه زاده نین قصرینه یئتیشیر. صبر ائله ییر تا شافاق قارالسین. شافاق قارالدیقدا قصرین یئددی لایدان اُولان پُولاد قاپیلاری باغلانیر.
قارا قوچ وار یوخ گوجونو توپلاییب پولاد قاپیلارا هوجوم ائدیر. گئجه یارینی کئچَنَدک آلتی پُولاد قاپینی سیندیریب قاراووللاری اؤلدورور. همان گئجه قیز شاه زاده دن ایستئییر کی قصردن ائشیگه چیخماغ ایچون اُونا بیر لحظه ایجازه وئرسین. بلکه اُو بیر لحظه ده قارا قوچو گؤره بیلدی. اون ایچون قیز شاه زاده یه دئییر: اؤره گیمه قُویولوبدیر کی بو گون قارا قوچ گلَجَک دیر. شاه زاده قیزین بو سؤزلرینی قولاغ آردینا ویریب قیزا دئییر: نرگیز خانیم سنین سؤزلرین خیالدان باشقا بیر شئی اُولا بیلمیز.
قارا قوچ آلتی پُولاد قایپلاری سیندیرماق ایچون چوخلو یارالانیر. بو یارالارا باخمیاراق قارا قوچ یئددینجی پُولاد قاپینیدا سیندیریب شاه زاده نین قصرینه گیریر. قارا قوچون یارالاری داها دَرین لشمیش ایدی. چَتین ائلیه بیلیردی دؤرد اَیاغی نین اوستونده دایانسین. آز قالیردی یخیلیب هوشدان گئتسین. قوچون بیر آددیم آتماغا جانی قالمامیش ایدی. ائله اُو آندا قوچ بیردن بیره یئره سَرَلیب یئره نئچه دفعه بع بع دئییب حالدان گئتدی. قیز قارا قوچون سَسینی ائشیدجَک شاه زاده دن ایجازه سیز ائشیگه چیخدی گؤرسین نه واردیر. قیز ائشیکده قارا قوچو گؤرجَک گؤزو ایشقلاندی. تئز قاچدی قارا قوچون یانینا. آنجاق قارا قوچ چوخدان ایدی اؤلموشدو. قیز قارا قوچون اؤلمه سینی گؤرجَک بیر نعره ویریب تانریا جان باغیشلادی و اُودا قوچون کناریندا اؤلدو.
شاه زاده بو وضعیتی گؤروب ناراحات اؤلدو. اُو اؤز اؤزونه فیکیرلشیب دئییردی: نییه من نرگیزین سؤزونه باخمادیم. من ایندی ایسه اؤلَنه دک اؤزمو باغیشلامییاجییام. شاه زاده بیر آز دونوخا گئدیب اُودا نرگیز کیمین بیر نعره چَکدی یئر گؤگ لرزیه گلدی. سونرا شاه زاده اؤز سئوگلیسی نرگیزه قُوشولوب دار دونیادن گؤز یومدو.
مهندس رحیم حاجی زاده
pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab