کولت. آذ-ن «خاطره دفتری» لاییحهسینین بو دفکی قوناغی خالق شاعری سهراب طاهرین اوغلو طاهیر طاهیرلیدیر.
- طاهیر معلم، آتانیزلا باغلی خاطرهلر سیزین اوچون اذیت دئییل کی؟
- منیم اوچون او، ابدی اولاراق یاشاییر. دوشونمورهم کی، شاعر بو دونیادان کؤچوب، فیکیرلشیرم کی، او، یئنه ده منیملهدی. هر آتدیغیم آتدیمیمدا «آتام بو ایشه گؤرهن نه دئیردی» دئیه، گؤتور-قوی ائدیرهم.
البته، فیزیکی اولاراق آتامی ایتیرمیشم و بو، منه چوخ آغیردیر. باخمایاراق کی، شاعرین ۹۰ یاشی وار ایدی، اما چوخ پوزیتیو، اوزاق گؤرن، رئالیست ایدی، هر خیردا مسله نین حلینی دریندن دوشونرک چؤزوردو...
- اوغلو کیمی سیزین باخیشینیز ماراقلیدیر: سهراب طاهیر کیم ایدی؟
- حیاتی بویو سیرلرله دولو خزینه... بو گون ده او سیرلری آچماق غیری- مومکوندور.
فداکار شاعر، اینقیلابچی، ایراندا آذربایجان جمهوریتینی یارادانلاردان بیری، اس اس ار ای دؤورونده دموکرات کیمی تعقیبلرینه معروض قالان، کمیته رهبری، یوکسک وظیفهلری توتموش شخص... شاعرین بیزدن ده گیزلتدیی بیر چوخ سیرلر. آتام بیزیم راحت یاشاماغیمیز اوچون او سیرلری اؤزو ایله آپاردی.
بیر حادثه دانیشیم: تخمیناً ۶ یاشیم اولاردی. ۱۹۸۵-جی ایلین قیش آیلاری ایدی. آتام منی گزینتییه چیخارتمیشدی، سوویت دؤورونده «داغوستو پارک» آدلانان ایندیکی شهیدلر خیابانی اراضیسینده گزیردیک. بو زامان بیزه بیر کیشی یاخینلاشدی. اونون اینینده توند پلاش، باشیندا شلیاپا، الینده ایسه قارا پورتفل وار ایدی. اوجابوی، ساچی آرخایا دارانمیش زهیملی بیریسی ایدی. او آتامالا گؤروشدو، صحبت ائلدی، صحبتین سونوندا منیم یاناغیمدان توتاراق آتامدان سوروشدو:
- بو جاوان اوغیان کیمدی؟
- قونشونون اوشاغیدیر، - آتام جاواب وئردی...
بئلهلیکله، بو مسئله منیم یادداشیما حک اولاراق قالدی... ائله بیر گون اولمادی کی، من بو مسئله بارهده دوشونمییم. اما جورت ائدرک هئچ واخت آتاما بو بارهده سوال وئره بیلممیشدیم.
ایللر کئچدی، آتامین حیاتینین سون هفتهلرینین بیرینده جسارتلنیب، سوال وئردیم کی، یادینا گلیر فیلان واختی، فیلان یئرده بئله بیر آداملا گؤروشنده سن منی او آداما بئله تقدیم ائتمیشدین؟ قید ائدیم کی، آتانین سون نفسینه کیمی حافیظهسی پوزولمامیشدی. آتام دئدی کی، بالا، سنی قوروماق اوچون ائله دئدیم، او زامانلار بیزیم اوچون چوخ آغیر ایدی...
بو جاواب منه پسیخولوژی راحتلیق گتیردی. اصلینده، شوبهه ائتمیردیم بئله اولدوغونا، اما اونون اؤز آغزیندان بو سؤزلری ائشیدمک منیم اوچون چوخ واجیب ایدی.
- سهراب طاهیر اوتایلی-بوتایلی آذربایجاندا، هم ده آذربایجانین تاریخی-معنوی سرحدلرینده چوخ تانینان شاعر ایدی. آتا اولاراق کیم ایدی سهراب طاهیر؟
- هامی آتامی مولاییم، گولروز، پروبلمسیز بیر آدام کیمی تانیییردی. اما آتا کیمی… او، چوخ طلبکار، عائله عضولرینین اونا قارشی دقتلی اولماسینی سئوهن، قوناقپرور، ال توتان، تانیشلارا و دوستلارا مادی و معنوی کمک ائدن اولوب... عمومیتله ایسه شخصاً منه قارشی مناسیبتی چوخ سرت، حددن آرتیق جدی اولوب. بو مناسیبت منیم کاراکتریم و شخصیتیمی فورمالاشدیریب. چوخ سئوینیرم کی، آتا منه چتینلیکلری اونون کیمی تکباشینا کئچمیی، یوز اؤلچوب، بیر بیچمیی، هر شئیه او دقیقه اعتبارلا یاناشماماغی اؤیردیب.
- عمومیتله، سهراب معلمی داها چوخ آتا کیمی، یوخسا اجتماعی حیاتدا، جمعیتده تانینان نفوذلو شخص کیمی تقدیم ائتمهیه اوستونلوک وئریرسیز؟
- البته کی، سهراب معلم بیرینجی نؤوبهده خالقیمیزین شاعری، ایکینجی نؤوبهده ایسه عائله باشچیسی اولدوغوندان من اونو همیشه بو قایدادا تقدیم ائلمیشم. اما اؤزونه ایکیلیکده اولاندا «پاپا» دئیردیم. جمعیت ایجینده ایسه همیشه «سهراب معلم» دئیرک مراجعت ائتمیشم!
- سیزین اوشاقلیق، یئنییئتمهلیک، گنجلیک دؤورلرینیزده اولان سهراب طاهیرله سون ایللرین سهراب طاهیری آراسیندا چوخمو فرق واردی؟
- دئمک اولار کی، شاعر دوغولدوغو تورپاقدان، آناسیندان، قارداشلاریندان، آتاسیندان آیری دوشموش اولدوغو ۱۹ یاشین ایچینده قالان بیر گنج ایدی. آتاملا یاش فرقیمیز چوخ اولدوغوندان، اونون آنجاق یاشلی دؤورونو مشاهده ائلمیشم... اما یوخاریدا قید ائتدییم کیمی، شاعر آنا حسرتی ایله، عائله حسرتی ایله، بوتؤو آذربایجان حسرتی ایله یاشایان ۹۰ یاشلی فداکار گنج ایدی.
- بو حسرتی، آغرینی سیزلره سیزدیرا بیلمیشدیمی؟
- شاعر جنوبی آذربایجاندا، آستارا شهرینده آنادان اولوب. البته کی، شاعرین وطن حسرتینده اولماغی بیزلره اؤرنک اولوب: وطنپرور اولماغی، خالقیمیزی، دؤولتیمیزی سئومیی اؤیردیب. آتانین منه تؤصییهلری آنجاق آذربایجانی سئومک، اونا سونا قدر سداقتله خیدمت ائتمک اولوب! و من آذربایجانیمی چوخ سئویرم. وطندن اوزاق دوشمیی، غربتده اولماغی باجارمارام.
- شاعر نئجه دوست ایدی؟ اولموشدومو کی، اوزون ایللر دوستلوق ائتدیی قلهم آداملاریمدان اینجیسین، یاخود اونون خطرینه دیسین؟
- آتا چوخ صداقتلی و اعتبارلی ایدی. ممد آراز، نبی خزری، جابیر نووروز، علی توده، نصرت کسهمنلی، رسول رضا، آنار، قابیل، چینگیز آبدوللایئو، صابیر روستمخانلی و س. تانینمیش آداملارلا یاخین دوست ایدی. یاشیندان چوخ بالاجا اولان دوستلاری دا وار ایدی، او گنج دوستلار شاعری بیر آغساققال کیمی سئویر، حؤرمتینی ساخلاییردیلار. بیر شئیی قید ائدیم کی، شاعره یاشیندان آسیلی اولمایاراق، هامی «عمی» دئیه مراجعت ائدیردی.
- عمرونون، یارادیجیلیغینین بیر چوخ مقاملاری اس اس ار ای-نین «شخصیته پرستیش» دؤورونه دوشوب. نلر دانیشیردی، بورولغانلارا، سیاسی تضییقلره دوشموشدومو؟ مانعلری نئجه دفع ائتمیشدی؟
- هه، عمرونون و یارادیجیلیغینین ان انرژیلی دؤورو سوویت حاکمیتینه تصادف ائتمیشدی. اما شاعر هئچ ده قلمینی «هورکوتمزدی». شعرلرینده، رومانلاریندا، پوئمالاریندا سنزورانی آلداتماق اوچون ایکیمعنالی ایفادهلردن، سطیرآلتی سؤزلردن ایستیفاده ائدردی. وطنپرور، انقیلابی روحدا یازدیغی اثرلرده بو داها چوخ کارینا گلیردی. چوخ اثرلری وار کی، ایندی ده اوخوجولارین زؤوقونو اوخشاییر.
او دؤورده هر آددیمباشی شاعری ایزلییردیلر. باشینا چوخ ایشلر گلمیشدی. اما شاعری ده گؤیده الله، یئرده ایسه اولو اؤندر حیدر علیئو هر زامان بئله بورولغانلاردان قورتاراردی. منه چوخ بئله احوالاتلار دانیشیب.
- یارادیجیلیغی، یازدیغی اثرلرین آرایا-عرصهیه گلمهسی حاقدا نلر دانیشیردی؟
- شاعرین یارادیجیلق تبی گلنده هفتهلرله، آیلارا اؤز اوتاغینین قاپیسینی باغلاییردی، بیزه ده تاپشیریردی کی، کیم گلسه و یا کیمسه زنگ وورسا، دئیین کی، ائوده یوخام. حتی یئمک بئله یئمیردی. اما اثری بیتیرندن سونرا چوخ یاخشی احوالی اولاردی. دوزدو، آریقلایاردی، فیزیکی ضعیفلیک اولاردی، اورقانیزمینده پروبلملر ده یاشاناردی، اما احوال-روحییهسی یوکسک اولاردی. اونو دا خصوصی قید ائتمک ایستییرم کی، شاعر عرب الیفباسیندا یازاردی. اونون سون ۲۰ ایلده ایلک اوخوجوسو سؤزون اصل معناسیندا من اولموشام. اونا گؤره کی، اثر بیتن کیمی من اثری اوخویا-اوخویا اونو الیازمادان کامپوتر یادداشینا لاتین گرافیکاسی ایله کؤچوردردیم.
- خاطرهلر سیزی او گونلره آپاریر...
- او گونلردن آیریلیرام کی! کاش او گونلر یئنه ده اولایدی، او گونلر قاییدایدی. ائله اولوردو کی، بیز آتا ایله بیرگه اثری اوخویاراق اونون مذاکیرهسینی ائدیردیک، بیر ده اوندا آییلیردیق کی، ساعتلار، حتی سوتکا کئچیب... او قدر اثره قاپانیردیق کی، واخت، زامان ایتیردی...
azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab