حسین جاوید. اثرلری
بئش جیلدده. I جیلد.
باکی، "لیدئر نشریات"، 2005،
256ص.، تیراژی 25000.
894.3611 - دج 21
ISBN 9952-417-25-8
چوخ سرلیک آذربایجان ادبیاتینین ان یاخشی عنعنهلرینی اینکیشاف ائتدیرن، زنگینلشدیرن قودرتلی سؤز اوستاسی حسین جاوید اؤز یارادیجیلیغی ایله، درین حیکمتلی و فلسفی پوئزییاسی، تکرارسیز دراماتورژی اثرلری ایله آذربایجاندا میللی شعورون اینتیباهینا خیدمت گؤسترمیشدیر.
صنعتکارین "اثرلری"نین ای جیلدینه "کئچمیش گونلر"، "باهار شبنملری" شعرلر سیلسیلهسی و "آذر" پوئماسی داخیل ائدیلمیشدیر. اثرلرین ایملاسینا توخونولمامیش، دیل و اوسلوبونون قورونولماسینا چالیشیلمیشدیر.
الیفبا: لاتین الیفباسی
اؤلچو :500 کیلو بایت
صحیفه :256
ائندیر(دانلود)
ئویویور
اسمه, دور! اسمه, ائی نسیمی-باهار!
ئویویور, یاری-ایشوکار ئویویور.
دالغالاندیقجا زولفی-ضررینتار,
سارییور پمبه حوسنو آلتین نور.
او گؤزل چوهرهنین اسیری ایکن,
عجبا, قیسقانیرمیسین بندن!?
اسمه, بیر دور! بیراق, بیراق ئویوسون
نئوباحارین شو نازهنین قیزینی.
اوتوشن قوشلار! ایشته سیز ده سوسون!
سوسون آرتیق! شو ذؤحره ییلدیزینی
سئیر ائدین ایشتییاقو حسرت ایله,
بو گؤزل لئوحه سونرا دوشمز اله.
بو چیچکلیکده, سیز عمین اولونوز,
بؤیله بیر گول یئتیشممیش اصلا.
کیم بیلیر! دوشسه جننته یولونوز,
بولونور بلکه بؤیله بیر سیما,
بولونور بلکه بؤیله بیر آفت!
او دا شایانی-شوبحهدیر, البت...
گونش! ائی خیلقتین گؤزل گلینی!
ئویویور ایشته نازلی همشیرن!
سن ده دور! ساچما بیر ضیالرینی,
سن ده بیر آن ایچین چکیل, گیزلن!
بیر آز ایلن بولوتلو دونیاده,
مانع اولما بو تیفلی-نئوزاده.
بستری-نازی هپ چیچکلردیر,
اوقشایور ایشته گول یاناقلارینی,
یئشیل اوتلار اوپر دقیقده بیر
پمبه, تومبول, لطیف آیاقلارینی.
آقیشیب ان کوچوک سولار خندان,
نیننی سؤیلر او شوخ ایچین هر آن.
ئویویور... بیخبر شو ولولدار,
شو سفاسیز, وفاسیز عالمدن.
ئویویور... باق نه خوش, گولر یوزو وار,
شاشیریر شوبحسیز بو هالی گؤرن.
شیمدی رؤیادا کیم بیلیر, بو ملک
هانکی عالمده ایلنیر گولرک.
ئویویور... پک سئویملی, پک معسوم,
بیر چوجوق روحی وار شو فطرتده.
هله راست گلممیش بو تالئیی-شوم
بؤیله بیر نازهنین خیلقتده.
حوسنی-موتلق ائنرسه یئر یوزونه,
قونار آنجاق بونون گولر یوزونه.
ئویویور... اوف! ائی بلالی گؤنول,
چیرپینیب دورما! سن ده سوس آرتیق,
وورما, سوس! ایشته سوسدو هم بولبول;
دور, حیاتیم دا گئتسه, دور آزاجیق,
ئویویور چونکی آشینایی-خیال,
ئویویور چونکی قایئیی-آمال...
خورامان-خورامان
سحر واقتی, یا رب, نه گؤردوم کی, جانان
گلیر شادو خندان, خورامان-خورامان.
او مستانه گؤزلر سوزولدوکجه هر آن
آلیر جان, دؤکور قان, خورامان-خورامان.
چکیلدیم تحسسورله یولدان کنارا,
دایاندیم یئشیل, سایبان بیر چینارا.
باقیب گؤردوم عزم ائیلییور لالزارا,
او سئودایی-رقصان, خورامان-خورامان.
آقیب گئتدی... بن بیقرار ایزلییوردوم,
نیحایت, یئتیشدیک چمنزارا, دوردوم.
کسیلمیشدی هپ تاقتیم, بن اوتوردوم,
او ائیلردی سئیران, خورامان-خورامان.
جیحان جننت اولموش دا, گؤردوم گولومسر,
آچار قلبی آچدیقجا گوللر, چیچکلر.
گونش روحی-اینسانا بین نشه سرپر,
فوروزانو تابان, خورامان-خورامان.
گزیندیکجه باقدیم او پارلاق سیتاره,
شتارت وئریر عادتا, نئوباحاره:
سفا بخش ائدر سانکی اغیاره, یاره
تبسسومله هر آن, خورامان-خورامان.
نلر بکلییوردوم او دیلبر ملکدن?
شاشیردیم, بیلینمز نلر سؤیلهدیم بن,
گؤنول چیرپینیر, سیزلار, اما او هپ شن...
ساقینماز, آلیر جان, خورامان-خورامان.
ترححوم بولونماز او آفتده اصلا;
اوت, فرق یوق اونجا هپ آغلا, سیزلا...
تباه اولسا دونیا, گولومسر او حالا,
ساچار قلبه طوفان, خورامان-خورامان.
نه سئحر ائیلمیش دئرکن, آخیر نه ائتمیش!?
دالیب گئتمیشیم, بنلیییم سانکی بیتمیش;
آییلدیم کی, حالیمدان اورکوب ده گئتمیش,
هراسانو حیران, خورامان-خورامان.
سئوینمه, گولمه, قوزوم!..
سئوینمه, گولمه, قوزوم, کیمسهنین فلاکتینه,
بو حال, اوت, ائیی بیر شئی دئییل, سئوینمه, ساقین!
سئوینمه باشقاسینین هالی-پورسفالتینه,
توقونما قلبینه بیکسلرین, ذاواللیلارین.
اینان کی, بیر آجی سؤز, بیر باقیش, بیر اینجه گولوش
کدرلی, سیتمالی بیر قلبی تیرمالار, یارالار.
او قلب آوونسا دا, آلدانما, اینجینیب کوسموش,
ساغالماز ایشته او, ییللار کئچر ده هپ سیزلار.
توقونما, روحوم! اوت, کینلیدیر فلک, بیر گون
قیزار, همن گوجنیب اینتیقام آلیر سندن.
بو گون گولن یارین آغلار, ساقین اویونمه, دوشون!
دوشون ده مونیس اول! اینجیتمه, قیرما کیمسیی سن!..
چکینمه, گول!..
چکینمه, گول! او لطیف, اینجه, نازلی قحقحهلر
سیماخی-روحیمی اوپدوکجه مستی-ذئوق اولوروم.
شاقیر-شاقیر اوتوشوندن, ائی اندلیبی-سحر,
بیر ائتیلا دویاریم, باشقا بیر سفا بولوروم.
ندن شفقلی بولوتجوقلار اویله چوهرنده
بیر ائحتیزاز ایله نشر ائیلمکده شبنملر?
گونش گولر, بولوت آغلارسا, ائی ملکخنده,
سمادا قئوسی-قوزئحلر ساچار تبسسوملر.
بوتون بیر عومره برابردیر اویله هر گولوشون,
بیلیرمیسین, گؤزلیم, آه, سن نه آفتسین!?
بو آبو تاب ایله بیر مئوجئیی-لطافتسین.
چکینمه, گول! لبی-لعلین حیاتی گولدورسون;
شو حاله قارشی بوتون بنلیییم قالیر مبحوت,
باق, ایشته هئیکهلی-جامید قادار اسیری-سوکوت...
رقص
روحوم یئنه لبریزی-سعادت...
یا رب, بو نه طوفانی-لطافت!?
گؤیدن یئره ائنمیش کیبی جننت,
یئر-یئر ساچیلیر نوری-مسررت.
هپ قول-قولا پورشئوقو شتارت
رقص ائتمده - آزادئیی-سنت -
ارواحی-لطیفی-ملکییت.
بیلمم بو نه حالت, نه قییافت?
یا رب, بو نه سفوت, نه صباحت!
هپ شئرله الحانی-ذرافت
ممزوج اولاراق سانکی بو سات,
قارشیمدا گولومسر ابدییت.
بو لئوحئیی-اولوییته, البت,
رؤیا دئیمم, عینی-حقیقت...
اولماز بو قدر نشهلی رؤیا,
روحوم بونا قانئ دئییل اصلا.
هئیحات!.. بو بیر سحنئیی-سئودا...
بیر سحنئیی-سئودا کی, سراپا
مجزوب اونا هر بیر دیلی-شئیدا.
ارواحی-ملایک بئله گویا
ائیلر اونو حسرتله تماشا.
انواره بورونموش کیبی هر یئر,
آهنگی-مسررتله گولومسر;
بین ناز ایله هر چوهرئیی-دیلبر
عرض ائتمده بیر نشئیی-دیگر;
گؤزلر, هله گؤزلر, هله گؤزلر!..
یا رب, نه قدر جازیبپرور!?
یا رب, نه قدر خاریقگوستر!?
تیترک, داغینیق, شوخو فوسونکار,
قومرال, ساریشین, دالغالی ساچلار.
انزاری-تاماشاگره یوللار
منصور اولاراق بیر ییغین اشار,
گاحی اولوب ازواقیله سرشار,
پورخنده ائدر هر لبی-سححار
پارلاق و بیاز اینجیلر عیسیر.
افسوس کی, عومروم کیبی هر آن,
هر خطوهده بو لیلی-ذرفشان
بیر هیچلییه اولماقدا شیتابان,
حسرتله باقیب ایشته ئوزاقدان
دان ییلدیزی گویا ائدر ائلان:
“یاقلاشمادا آرتیق دمی-هیجران,
ائی مستی-محاسین اولان اینسان!
آل! ایشته گونشدن سیزه فرمان!..”
شیخ سنعان
توربهسی اونونده
اویان, ائی پیری-خوشدیل! قالق, آییل بیر خابی-راهتدن!
قییامتدیر, قییامت!.. قالق, اویان, ذئوق آل بو فورستدن.
ملکلر گؤیدن ائنمیش, فئیز آلیرلار خاکی-پاکیندن,
سئچیلمز شیمدی اصلا مقبرین گولزاری-جننتدن.
دونانمیش هر طرف پورشؤله ییلدیزلارلا... جایزدیر
کی, تیفلیس عرشی-پورخترله دم وورسون رقابتدن.
آییل, ائی شیخی-وجداور! آییل, باق گؤر نه عالمدیر?
جیحان سرمست اولوب رقص ائیلییور شئوقو-شتارتدن.
ئویوب سن بیر ملکسیمایه ساتدین دینی, ایمانی,
آتیب ائحکامی-قورانی, ئوزاقلاشدین تریقتدن.
فقط خوش بیر تریقت قویدون, اصلا محو اولوب گئتمز,
جیحان دوردوقجا پارلار, یوکسلیر, دوشمز طراوتدن.
زیارتگاحینی گولبوسهلر تزیین ائدر هر آن,
سن اهلی-عشق ایچین بیر کعبه یاپدیردین محببتدن.
“نهدیر معناسی عشقین!?” سؤیلینلر نئرد? بیر گلسین,
گؤروب قودسییتی-سنانی, لال اولسون خجالتدن.
محببتسیز بوتون معنایی-خیلقت شوبحسیز هیچدیر,
محببتدیر اوت, مقصد شو پورفسانه خیلقتدن.
تیفلیس
دنیز تاماشاسی
گونش قوروب ائدییور; گؤی... موحیتیمیز گؤمگؤی...
گؤز ایشله دیکجه گؤنول ئوچماق عذره چیرپینییور,
گونش قوروب ائدییور; گؤی... فزا, دنیز گؤمگؤی...
ئوزاقدا, یالنیز اوفوقلرده وار بیر عالمی-نور.
بوتون گؤزللییی هپ سانکی توپلامیش یارادان,
دنیزده خلقه نیشان وئرمک ایستییور الان.
ئوزاقدا باغچالار, الوان چادیرلار, اورمانلار,
آلئولنیب ده پاریلدار, گوموش سولار چاغلار.
ملکلر ال-اله وئرمیش ئوچار, قاچار, اوینار;
منکشه, پمبه چیچک پوسکورور یانارداغلار.
قوروبا قارشی دنیز سحنئیی-لطافت اولور,
قوروبا قارشی دنیز باشقا بیر قییامت اولور.
چوجوقکن, ایشته گؤزل خاطریمدهدیر, گئجهلر
اویوب ده جننتی تصویر ائدردیلر... دایم
ماراقلانیر, دوشونوردوم: ندیر شو بیلمجهلر?
یالانمی? دوغرومو - دئرکن یاناردی ایدراکیم.
فقط بو گون شو اوفوقلرده پارلایان الوان,
اینان, - دییور بانا, - جننتدن ائتمه شوبحه, اینان!
گونش دالیب گئدییور, کؤشکو آندیران گمیمیز
ئوچار, ئوچار, قوجا قارتال قاناتلاریل ئوچار.
درین-درین دوشونورکن سؤنوک باقیشلی دنیز
اونون سوکوتونو ییرتار دا, بیر گورولتو ساچار.
گونش سؤنوب گئدییور, آی هزین-هزین دوغویور,
هاوا سرینلییور, اسمرجه ضررهلر یاغییور.
فزا, دنیز, بوتون اطراف کؤلگه, هپ کؤلگه...
کؤپوک ساچان گمینین تا ئوجوندا بن تنها,
قویولموشوم کؤپور�
بیر زامانلار شرفلی تورانین,
او جیحانی غیوری قاوغانین
قهرمان, برگوزیده ائولادی,
تورکلرین آنلی-شانلی اجدادی
سالدیریب تیترتیردی یئر یوزونو,
حؤکم ائدر, دینلتیردی هر سؤزونو.
نه زامان کیشنسیدی تورکون آتی,
قیریلیردی بیر اولکهنین قاناتی.
هپ کراللار, پرئنسلر, خانلار,
ئولو شاهلار, کیبیرلی خاقانلار1,
پاپالار, هپ خلیفهلر هر گون
دیز چؤکرلردی تورکه قارشی بوتون.
چونکی پارلاردی ارلرین قیلیجی,
هپسی قارتال کیبییدی سالدیریجی.
هپسی بیر ذئوق آلیردی قوتدن,
ئولولوقدان, موزففرییتدن.
بونو گؤردوکده قومشو دئولتلر,
1 چین حؤکمدارلاری
مملکتلر, ذاواللی میللتلر
هپ بویون بوکدو, تورکه یالواردی,
مرحمت گؤردو... جانی قورتاردی.
سونرا لاکین بو مرحمت, بو آمان,
ایشته تاریخ!.. تورکه وئردی زیان.
قاورولوب اسکی سیزلعیان یارالار,
فیشقیریب دوردو اودلو قومبارالار.
مرحمتکاری مرحمتله دئییل,
قحرو شدتله قیلدیلار تنکیل.
بؤیله دحشتلی, قانلی منزرهلر,
هر زامان ائیلمکده جلبی-نظر.
ایشته بیر لئوحه!1
گؤرمک ایسترسن,
باق دا گؤر!.. آه بیر باقیب گؤرسن!?
او شحامتلی تورکون ائولادی
شیمدی توپراق یییور دا, فریادی
چیقمیش افلاکا, هپ یانار, سیزلار.
ایشته باق! یاورولار, خانیم قیزلار
تیترییور پنجئیی-فلاکتده,
هپ اولوم قارشیسیندا, ذلتده...
هپسی آواره, هپسی آج-چیپلاق,
هپسی بیچاره... باق, گؤزوندن ایراق!?
هپسی قان آغلییور دا زارو ذبون,
هپسی محضون, شیکستپر, دیلخون…
هپسی قارداشجا بیر نیگاه آرییور,
بیر کؤمک, بیر پناهگاه آرییور.
دینلین کیم... فقط او فریادی?
آووتان کیم... او قلبی-ناشادی!?
نه فلاکت بو, هم ناسیل مودحیش!?
آه, اولوم ان بؤیوک سعادت ایمیش...
***
آرقاداش, یولداش! ائی وطنداش, اویان!
یاتما آرتیق, یئتر... دییشدی زامان;
سییریلیر, باق, یاواش-یاواش ظلمت,
1آنادولو حربزهدهلریندن کینایه
باری دان ییلدیزیندان آل ایبرت!
نه دییور, باق, او پمبه چوهرهلی نور?
سحر اولموش, دئمک, گونش دوغویور.
آزاجیق وارسا حیسسو ویجدانین,
قالق, اویان! سؤنممیشسه ایمانین,
قالق, اویان! گؤر نه فیکره خادیمسین?
کیملرین اوغلوسون? نسین? کیمسین?
سورونوب دورما بؤیله, بیر یوکسل!
بیر دوشون, گؤر بئش-آلتی عصر اول
نه ایدین? شیمدی نئردسین? بو نه یعس?
عجبا یوقمو سنده عزتی-نفس?
بیر قدر سرخوش اولدون, ایشته یئتر,
دیکسینیب بیر آییل دا گؤر نه خبر!?
آدم ائولادی قول-قانات آچاراق,
چارپیشیر یئرده, گؤیده اود ساچاراق.
یئتیشیر, هایدی ذعفی, اجزی بیراق!
قان, آلئو پوسکورن موحیتینه باق!
باق دا بیر آن تصوور ائت یارینی,
داها سورتله آت آدیملارینی!
کیم باقیب دورسا بیل کی, قئیب ائدجک,
آیاق آلتیندا محو اولوب گئدجک...
سوروسوندن کنار اولان قویونو
جاناوار پارچالار, گؤروب ده بونو
دونا قالماقدا وارمی بیر معنا?
بونجا ذلت یئتیشمییورمو سانا!?
چوق ازیلدین, یئتر, ار اوغلو ار اول!
چیرپینیب جارئیی-خلاص آرا, بول!
قوشاراق نورا, جحلی ائت پامال!
هپ سنیندیر شرف, اومید, ایقبال.
شاشیریب دورما بؤیله... بیر آیدین
ایدئال آرقاسینجا قوش, چیرپین!
ایدئالسیز نجات اومیدی محال...
“یتتیحاد!” ایشته ان بؤیوک ایدئال!
سنی قورتارسا, قورتاریر بیرلیک,
چونکی بیرلیکدهدیر فقط دیرلیک!..
کانونی-اول 1916
باهار سبنملری
حرب و فلاکت
آنادولو حربزهدهلرینه یاردیم موناسیبتیله
ئوچار, ئوچار, یئنه روحوم دییاری-هوزنه قوشار,
ئوزاق, ئوزاق, پک ئوزاق بیر موحیت ایچینده یاشار.
سوغوق, سوغوق!.. گئجه کئچمیش, بوتون جیحان سوسموش,
ئوزاقدا اینلییور آنجاق ذاواللی بیر بایقوش.
گؤزومدن ئویقو چکیلمیش ده چارپییور قلبیم,
ندنسه بیلمییوروم, آه! خئیلی موزتریبیم.
اونومده دالغالانیر تئیفلر, قیزیل قانلار,
باشیمدا پاتلییور آتشلی, سیسلی وولکانلار.
تجسسوم ائتمده قارشیمدا بیر جیحانی-الم,
دؤنوب ده ترسینه گویا یانار بوتون عالم.
ییغین-ییغین بشرییت اولومله پنجلشیر,
فدایی-نفس ائدرک حاق ایچین قوشار, گولشیر.
یاقار, ییقار, ازیلیر, محو اولور, باسار, باسیلیر,
وطن یولوندا اولور, اولدورور, آسار, آسیلیر.
او توپ, توفک, او قیلیجلار, زهرلی قومبارالار
نه ایستر, آه, نیچین بؤیله گورلییب پارلار!?
ندیر شو قحرو فلاکت? ندیر بو قحتو قلا?
ندیر شو کینو اداوت, ندیر بو دردو بلا?
آمان, نه منزره! دویدوقجا سارسیلیر ویجدان.
نه دحشت, آه!.. دوشوندوکجه چیلدیریر اینسان.
تمددونون سونو وحشتمیدیر, ندیر عجبا?..
خاییر, خاییر... نه دییور باق ریجالی-بزمارا;
سییاست ارلری گور-گور گورولدویور هر آن,
بؤیوک سعادت ئومار هپ شو قانلی فیرتینادان.
بوتون شو ولوله اونلارجا بیر بشارتدیر.
یارینکی بایرامی تبریک ایچین ایشارتدیر.
“بؤیوک, کوچوک, قارا, آغ, هپ خریستییان, ایسلام,
شهرلی, کؤیلو, معاریفپرست, جاحیلی-تام.
بوتون بشر نه حقوق ایستییورسا, هپ آلاجاق;
قوی ضعیف ایله بیر یئرده کامران اولاجاق...” ”
دئمک کی, قالمایاجاق ظلمدن جیحاندا نیشان...
آمان, نه تاتلی بیر افسانه, هم نه سوسلو یالان!
اوت, بو نشهلی, هم شایرانه بیر خولیا,
خیالا, حیسه پک ئویغون, سئویملی بیر رؤیا...
بو تاتلی حیسس ایله هپ انبییا, بوتون اورفا,
فونونو فلسفهدن ذئوق آلان بؤیوک اودبا,
ضعیف ایچین دیدینیب, چیرپینیب یورولموشلار,
فقط نتیجده هپ اسکی هالی بولموشلار.
قوجاق-قوجاق ائدیلن تاتلی وعدلر پک چوق;
ساقین اینانما! یالان... یوق, ضعیف ایچین حاق یوق!..
اینانما! عاجیز ایچین یوق حقوق, اینانما, خاییر,
جیحاندا حاق دا, حقیقت ده هپسی قوتدیر.
پمبه چارشاف
پمبه, شففاف, ایپکلی بیر چارشاف,
لرزیشی-سفوتیله هر سات;
روحی-مجروحا ائیلییور ایتحاف,
نازهنین بیر فیریشته, بیر آفت.
بو تستتور ناسیل دا جازیبدار!
بوندا پک اینجه بیر لطافت وار.
سانکی بیر نئوشوکوفته گول فیدانین
پمبه توللر ایحاته قیلمیشدیر.
یا کی بیر کئوکبی-دیرخشانین
اوستونو هپ شفقلر آلمیشدیر.
بن آچیق شئردن ده حزز ائدریم,
فقط ان گیزلی شئری پک سئوریم.
آچاراق سیوریلیر چوق آفتلر,
صاف و آزاده سانکی بیر ذانباق...
سن عمین اول کی, ائی شوکوفئیی-تر,
گوله پک باشقا فر وئریر یاپراق!
سؤیله! دونیادا هانکی صعنتکار,
کؤلگسیز بیر رسیمده سنت آرار!?
او ووجودی-لطیفی قوی سارسین
نوردان ایشلنن ایپک تئللر.
بنجه مغرورو مؤحتریز باقیشین
روحی تلتیف ایچین کیفایت ائدر.
اورتون! اورتون!... فقط ئونوتما, ساقین!
سنین آچماق زامانین: ایشته یارین!..
قادین!
قادین! ائی سئوگیلی همشیره, اویان!
آنا! ائی نازلی قادین, قالق! ئویویان
دایما مئوتله حمدوش اولویور,
ذیللو مئحنتله هم اغوش اولویور,
ایشته سییریلمادا هپ ظلمتلر!..
آغاریر دان یئری, قالق, ایشته سحر!..
اویان, اطرافینی سئیر ائت ده, دوشون!
بوتون ائولادی-وطن ایشته بو گون
یالینیز سندن ئومار صدره شفا,
یالینیز سنده بولور روحا قیدا.
آنا ائولادینی بسلر, بؤیوتور,
آناسیز میللت, اوت, اوکسوزدور.
سنین عالمده وظیفهن, هیسسن
نه بؤیوک, هم نه آغیردیر, بیلسن!?
قادین! ائی سئوگیلی, شفقتلی ملک!
بو قدر صبرو تحممول نه دئمک?
او لطافت, او نجابتله سانا
بو اسارت, بو حقارت نه روا!?
سن نسین?.. کندینی بیل, ذعفی بیراق!
هپ نسیبینمی سنین سیلله, دایاق?
چکمه آه اویله موکددر, محضون,
آغلا, گؤز یاشلارین آقسین, جوشسون!
آغلا, فریادینی دویسون ارلر,
بلکه اینصافا گلیب رحم ائدهلر.
آغلا, چیرپین! او لطیف, اینجه سسین
چینلاسین, مئوجلنیب یوکسلسین.
او سسین قوتی, تعسیری بؤیوک...
آغلا, تا لرزیه گلسین یئر, گؤک.
باق, باق اینسان نه قدر آلدانییور?
خاییر, اصلا بنی سن دینلمه, دور!
“اغلا, هپ آغلا!” دئدیم, پک یانیلیش.
آغلاماقدان نه چیقار سانکی? چالیش!
اولویور ایشته حقوقون پامال,
چالیش, اویرن, آرا, بول, حاقینی آل!
پردئیی-ظلمت ایچیندن سیییریل!
قهرمانلار کیبی قاوغایا آتیل!
فضلو ایرفانلا موجححز اولاراق
جحلی ییق, قفلتی یاق, ایجزی بیراق!
کیمسهدن گؤزلمه یاردیم اصلا;
یالینیز کندینه کندین آغلا!
علمی-بشر
“بیر مکتوب موناسیبتیل”
برادریمه:
“کسبی-ایرفان ایچین, فضیلت ایچین
چالیش, ئوغراش!” دییورسون... ایشته بنیم
ان بؤیوک, ان سئویملی آمالیم,
قایئیی-مقصدیم بودور. لاکین,
نه ایچین گیزلمک گرک, یئتیشیر...
نه قدر پورومیدو بیارام
گئجه-گوندوز چالیشسام, ئوغراشسام,
یئنه ان سون نتیجه هیچلیکدیر.
“اراماق, بولماق, ایجتیحاد ائتمک,
عاریف اولماق...” دییوردون, ایشته بو بیر
روحپرور, سئویملی خولیادیر
کی, اینانماق ابس... ناسیل, نه دئمک.
ایستریم آنلییورموسون? مسلا:
شیمدی یئردن سمایا دوغرو درین,
پک درین بیر فزا تصوور ائدین,
یوکسلیب بیر بیاز قاناتلی هوما
تیزپرواز بیر فیریشته کیبی
شؤیله دالسین اونون درینلییینه;
نه اولور? شوبحه یوق کی, شهپرینه
بیر رخاوت اولور دا موستئولی;
یورولور, سونرا چیرپینیر, باییلیر,
سؤنر اولکی ائتیلا حوسی;
ئوچاماز آرتیق, ایشته سون نفهسی...
قافیل اینسان دا هپ او فیکره اسیر.
بشریییت ذاواللی, پک معسوم...
دایما بیر سرابا آلداناراق,
قوشویور, سانکی بیر دنیز بولاجاق,
“بیلمک, اویرنمک” اویله بیر ئوچوروم
کی, اونون اینتیحاسی یوق, دیبی یوق...
“بیلیریم” سؤیلین ده وار پک چوق.
نمه لازیم... او بیر خیالتدیر.
“ئلمو ایرفان” ندیر, بن آنلامادیم,
چونکی هپ جحله دوغرودور هر آدیم.
“بشریییت کامالی بولدو” دئنیر...
ایشته بورحان! “بو گون ده بیر قانون
کشف اولونموش...” فقط بیترمی ذونون!?
بیر حقیقت بو گون موسللم ایکن,
اونو موتلق یارینکی هیکمتلر
زهرخندیله اورسهلر, ذدهلر,
ایکی گون سونرا عینی هیکمتدن
داها چوق شوبحهلر, ترددودلر
دویار اینسان, بو ایشته علمی-بشر!..
بیر رسم قارشیسیندا
هزین بیر چوهره, بایغین بیر نظر, سوزیشلی بیر منزر,
گئنیش بیر جبحه, اولوی بیر ذکا, دوشکونجه بیر سیما.
اوت, دوشکونجه بیر سیما; فقط پک نازلی, پک دیلبر...
بنیم ان سئودیییم بیر لئوحه, بیر تصویری-پورمعنا.
او دالغین گؤزلره باقدیقجا روحوم ائیلر ایستئلا,
او گؤزلر هر باقیشدا فیکره یوز بین رمز ائدر ایما.
او لاحوتی باقیشلار پک درین, پک حیرتفزادیر,
نه هیکمتلر آرار بیلمم کی, الواحی-طبیعتدن?
او سولغون چوهرهده بیر نوری-سفوت وار کی, پک نادیر...
او, بنجه, مورتسم بیر لئوحهدیر رنگی-حقیقتدن.
محببت, یا صمیمیییت تجسسوم ائتسه عالمده,
تجللی ائیلر آنجاق بؤیله بیر روحی-موجسصمده.
نه کوسکون بیر نظر, یا رب? نه معسومانه بیر صورت!
نه دوشکون بیر سئحیر, یا رب? نه مزلومانه بیر فطرت!
گولرمی, بیلمم آغلارمی? بوتون ایجزیمله حیرانیم,
فقط بیر نازهنین سیما کی, تقدیسه شیتابانیم.
سیلینمز لئوحی-قلبیمدن او نقشی-نازهنین, اولسم;
اونا روحوملا, ویجدانیملا مفتونیم. نیچین? بیلمم!
azb_Arab azb_Arab kas_Arab urd_Arab bjn_Arab por_Latn azb_Arab azb_Arab azb_Arab pbt_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab bjn_Arab azb_Arab azb_Arab snd_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab bjn_Arab azb_Arab azb_Arab pbt_Arab ara_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab kas_Arab kas_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab ace_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab ckb_Arab pbt_Arab ckb_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab urd_Arab prs_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab ckb_Arab prs_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab ckb_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab ckb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab ckb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab snd_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab prs_Arab azb_Arab pes_Arab prs_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pbt_Arab pes_Arab pbt_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab pes_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab prs_Arab pes_Arab prs_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab urd_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab prs_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab prs_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab prs_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab urd_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab prs_Arab azb_Arab kas_Arab pes_Arab azb_Arab urd_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab pes_Arab pbt_Arab azb_Arab unk azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab ckb_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab snd_Arab azb_Arab azb_Arab uig_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab bjn_Arab azb_Arab ara_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab bjn_Arab azb_Arab pes_Arab pes_Arab azb_Arab ckb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab prs_Arab azb_Arab azb_Arab prs_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab urd_Arab azb_Arab snd_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab pbt_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab snd_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab prs_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab prs_Arab azb_Arab kas_Arab urd_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab snd_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab prs_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab kas_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab