جینایت کودلاری، غزّه و گئتو
رقیه کبیری
بو گونلر اورتا دوغونون حادیثهلری عاغلیمی قاریشدیریب. «نوبل صولح» اؤدولو بئش پارایا دَیمز بیر قارا پولا دؤنوشوب عاغلیمدا. همین حادیثهلر گؤستردی کی، کاپیتالیزمین تؤرهمهلرینه سیلاحلارین ساتیشی اوچون صولح سؤزو اویونچاقدان باشقا بیر شئی دئییلمیش. بیر زامان نازیسمین سوی قیریمینا معروض قالان انسانلار، ایندیسه غزهده فیلیسطینلیلره اربابلیقلارینی ثوبوت ائتدیرمک اوچون اوچ هفتهدن چوخدور کی گئجه- گوندوز اونلارین باشینا اود یاغدیریرلار. آشویتس ظولمونون میراثچیلاری ایندیسه کئچمیش تاریخین آجیغینی اوشاق، بؤیوک، قاری، قوجا و… عومومیتّله سیلاحسیز انسانلاردان آچیب و بئلهلیکله نازیسمین آدام یاندیران کورهلرینده اؤلدورولموش والدئینلرینین تراژیک فاجیعهلرینه یئنی معنا باغیشلاییب، اؤزلرینین اَن بؤیوک دوشمنی ساییلان آدولف هیتلرین ضدّ یهود ظولملرینی اؤز ظولملرینده ایتیریب- باتیرماغا چالیشیرلار.
وحشت و قورخو یاراتماق مسئلهسی گونوموزده دونیانین بؤیوک گوج صاحیبلرینین عادی سیاستلرینه چئوریلیبدیر. بو آرا دا اوشاقلار، قادینلار و گوناهسیز انسانلار ضد بشری سیاستچیلر و سیلاح دلاللاری اوچون قوربان پایی حساب اولونور.
بو گونلر دونیا رهبرلرینین و هابئله بیرلشمیش میلّتلری تشکیلاتینین گؤزلری قاباغیندا مدافعهسیز غزهده اوز وئرن جنایتلر، آشویتسده و داخائودا اوز وئرمیش جنایتلردن هئچ ده اکسیک دئییل. ایندیسه غزه، اورتا دوغونونKMM 360 بویوندا قتلگاهی ساییلیر. فیلیسطینلی حکیملرین دئدییینه گؤره، بو سطیرلر یازیلان زامان، یعنی ۲۳ گون نابرابر بیر ساواش سورهسینده ۱۲۰۰ فیلیسطینلی و ۵۳ اسراییل عسگری اؤلدورولوب و مینلر یارالی، یایین بو جیزلاماسیندا سوُسوز و الکتریکسیز خستهخانالاردا اؤلوم انتظاری چکیرلر. آمارلارا گؤره بو قتلگاهین جمعیتینین یوزده اللی فاییزی اونبئش یاشیندان آشاغی یئنییئتمهلردن عبارتدیر.
آمئریکانین «پرینستون» بیلیمیوردونون جهود سویلو اوستادی، ریچارد فالکین (Richard Falk) ایللر اؤنجه، غزهده اوز وئرمیش انسانی فاجیعهنی هولوکاستلا اؤلچمهسی، دئمک، هئچ ده یئرسیز دئییلمیش. بیر آیری یازیچی ایسه غزهده اوز وئرن جنایتلری ایکینجی دونیا ساواشیندا، ۱۹۴۳- جو ایلده، ورشو شهرینین گئتوسوندا[۱] اوز وئرن انسانی فاجیعهلریندن قالیجی بیلمیر. بو اوزدن ایکینجی دونیا ساواشیندا، نازی دؤولتینین اؤلوم اوردوگاهلاریندا و گاز اوتاقلاریندا دَدهسی و هابئله عائیلهسیندن چوخلو آدام جان وئرمیش جهود سویلو یازیچی، ژان موئیز برَتبرگ Jean-Moïse Braitberg اسراییل دؤولتیندن ایستهییر، یَد وشم (Yad Vashem) موزئیینده، یادبود لؤوحهلرینین ایچینده، دَدهسینه عایید اولان لؤوحهنی، غزهده اوز وئرن جنایتلره گؤره موزئیدن گؤتورسون. ژان موئیز برَتبرگ، اسرائیل دؤولتینه یوللادیغی مکتوبدا یازیر: «اوشاقلیق چاغلاریمدان، اؤلوم اوردوگاهلاریندان جان قورتارمیش انسانلارین آراسیندا یاشامیشام. اونلارین قوللارینا دؤیولموش نومرهلری گؤرموشم. اونلارین ایشکنجه خاطیرهلرینی دینلهمیشم، چارهسیز عذابلارینین و کابوسلارینین شاهیدی اولموشام. اؤلوم اوردوگاهلاریندان جان قورتارمیش انسانلارین چکدییی مصیبتلردن بو نتیجهنی آلمیشام کی، داها بئله جنایتلر اوز وئرمهمهلیدیر. یئر اوزونده هئچ بیر انسان سوی، مذهب، دین و… اوزوندن آیری انسانا نیفرت بسلمهمهلیدیر. هئچ کیم انسانین بیرینجی حاقّی، حؤرمت و امنیتله یاشاماغینین اوستونده اویون قورمامالیدیر.»
بو گونلر، شووا (عبری دیلده هولوکاست آنلامیندا) واریثلری، یئنیدن ۲۰۰۸- جی ایلین جنایتلرینی تکرار ائدیب، و غزه میلّتیله نابرابر بیر ساواش باشلامیشلار. بو ساواشدا دونیا میلّتلرینین اعتراضی، اوستهلیک، بیرلشمیش میلّتلر تشکیلاتینین اعلانیهلری بئله، اسراییلین وئجینه دئییل. آنجاق بوتون دونیادا، بوراجان جغرافیا سینیرلاری بللی اولمایان بیر دؤولت- میلّت آنجاق و آنجاق اسراییلدیر. بیرده بوتون غزه میلّتینی حماس تشکیلاتی آدلاندیریب، سیلاحسیز انسانلارین باشینا آتش آچان یئنه همین رژیمدیر.
غزّه حادیثهلریله باغلی بیر پارا اجتماعی- سیاسی گؤرونتولر منی سوی و سویقیریمی سؤزلرینی یئنیدن معنا ائتمهیه یؤنلدیریر. دوشونورم کی جغرافیا، تورپاق، سوی، دین و بو کیمی اؤزللیکلر، بیز انسانلارا نه اوستونلوکلر وئره بیلر؟ هانسی اؤلچولر سبب اولور کی، “بعضی” سوی قیریمینا اعتراض ائدن انسانلار غزهیه یئتیشنده، اورادا اوز وئرن جنایتلرین اؤنونده دوداقلارینا سکوت دامغاسی ووروب، گوناهسیز انسانلارین اؤلومونه گؤز یوموب، و قولاقلارینی عدالتسیز هارایلارینی ائشیتمکدن یاییندیریرلار؟ اؤز- اؤزومه سوروشورام: انسانلیغین اؤلچو و معیاری ندیر؟ یاشام حاقلاری نه دئمکدیر؟ آیا دیندیر؟ سویدیر؟ تورپاقدیر..؟ یوخسا دؤولتلرین آرخا پیلانلارینین اویونونا گیریب و بیلر- بیلمز اونلارین بوساطیندا اویناماقدیر..!؟ انسانی بیر اؤلچو و معیاری نئجه و هاردان تاپماق اولار!؟
منجه انسان و انسانیت اؤلچوسو قطعیا پروفسیونال سیاستچیلرین و سیلاح دلاللارینین اؤلچوسو اولا بیلمز. شوبههسیز کی هانسیسا بیر دین، سوی و تورپاق آتا- بابالاریمیزدان، اَسکی اجدادیمیزدان بیزه یئتیشمیش بیر میراثدیر. غزهدهکی سوی قیریمینی خوجالی سوی قیریمیندان نئجه آییرماق اولار؟ داعشین جنایتلرینه معروض قالمیش عیراقین هانسیسا نؤقطهسینده یاشایان انسانلار، کرکوکداکی تورکسویلو و شیعه مذهبلی انسانلارین اؤلومو، موصل قادینلارینا ختنه حؤکمو یوروتمک کیمی، کسینلیکله جنایتدن باشقا بیر زاد اولا بیلمز. تورپاق، سوی و دین نه انسانا اوستونلوک وئره بیلر، نه ده آیری انسانلارین اؤلومونه (دونیانین هر هاراسیندا اولور، اولسون) مشروعیت باغیشلایا بیلر.
هم دونن آشویتسده و داخائوداکی ضد یهود فاجیعهلرین، و هم بو گون غزهده اوز وئرن ضد عرب جنایتلرین کودلاری شوبههسیز کی بیردی. تاریخ بیرینجیسینی یازیب، ایکینجیسینی ده یازاجاقدی.
ایضاح:
[۱]- گئتو: ایکینجی دونیا ساواشیندا، ۱۹۴۳- جو ایلده، نازی دؤولتی لهستانین ورشو شهرینین گئتو آدلی بیر بؤلومونون اطرافینا چکدییی دیوارلا، لهستان جهودلارینی گئتودا بیر یئره توپلاییب، ایکی ایل بویوندا او مکاندا توپلانمیش جهودلارین دؤردده بیری، ایشسیزلیق، آجلیقدان و یاشامین آغیر شرایطی اوزوندن، گئتونون سینرلارینین آرخاسیندا جان وئریب و محاصیرهدن جان قورتاران جهودلاری، نازی دؤولتی اؤلوم اوردوگاهلارینا گؤندرمیشدی. آمما جهودلار نازی آلمان قوشونونون اؤنونده تسلیم اولماییب و بو اوزدن نازیلر گئتونون ائولرینی خیاوانبهخیاوان اودا چکیب، جهودلارین مقاومتینی سیندیرماغی باشارا بیلمیشدیلر.
۹۳.۵.۸
azb_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab unk