فعلین لازیم شکلی ایشین ایجراسینین لازیم اولدوغونو بیلدیریر. اونون زامان شکیلچیسی اولماز، لاکن خصوصی علامتی واردیر. لازیم شکلی ایکی جور اولور:
١- ساده فورما: بو فورمانین علامتی "آسی- اسی" دیر کی، فعلین کؤکونه قوشولور. فعلین کؤکو سسلیله قورتارسا، همچینین بیتیشن شخص عوضلییی سسلی ایله باشلانارسا، اونلارین آراسیندا سس سیز "ی" ده علاوه اولار. بو فعللرده زامان علامتی اولماسادا، ایشین گلجکده باش وئره جیی تصویر اولونور. مثلا: آل+ آسی+ی+ آم- آلاسییام، اوخویاسییام..
٢.- مرکب فورما: بو فورمانین علامتی "ایدی" دیر کی، یوخاریداکی "آسی- اسی" شکیلچیلرینه علاوه اولور. اؤزوده هم کامل، همده اختصارلا یازیلا بیلیر. یعنی/ آسی ایدی= آسییدی+ اسی ایدی=اسییدی/. بو فورما حکایت مضمونو بیلدیریر. مثلا: آلاسی ایدیم، آلاسی ایدینیز..هر ایکی فورمانین غیر شهودی شکلی "ایمیش=میش" واسطه سیله دوزه لیر. مثلا: آلاسی ایمیش سینیز= آلاسییمیشسینیز..
قئید ائتمک لازیمدیر کی، لازیم فورمانین مرکب شکلینده اولان ایکی نوعون همده مضمونجا فرقلری واردیر. بئله کی، "دی٤" ایله دوزلن نسبتا یاخین کئچمیشی گؤستردییی حالدا، "ایدی" ایله دوزلن داها اوزاق کئچمیشی گؤستریر.
لازیم شکلینین ساده سینین عمومی فورمولو بئله دیر:
فعلین کؤکو+ فورم علامتی+ شخص سونلوقلاری
مرکب فورمون عمومی فورمولو ایسه بئله دیر: فعلین کؤکو+ فورم علامتی+ کمکچی فعل+شخص سونلوغو.
فعلین لازیم شکلی ایله "ایدی" و "ایمیش" کمکچی فعللردن علاوه همده "ایسه=سه" کمکچی فعلی ایشلنیر. آنجاق اگر "ایدی" کمکچی فعلی "حکایت"، "ایمیش" فعلی "روات" مضمونو بیلدیریرسه، "ایسه" کمکچی فعلی "شرط" مضمونو ایفاده ائدیر.
"ایسه" ایله یارانان فعلین لازیم فورمو ایشین ایجراسینین لازیم اولدوغونو، معین شرطله، یا گلجک و یا دا کئچمیش زامانا باغلاییر.
"ایسه= سه" کمکچی فعلی، "ایدی" و "ایمیش" کمکچی فعللرینین اشتراکی اولمادان ایشله نه بیلر و اوندا "ساده لازیم فورم" آدلانیر و گلجک زامانی بیلدیریر. مثلا: اوخو+یاسی+ ایسه+ م= اوخو+یاسی+یام+ سا..
گؤروندویو کیمی "ایسه" کمکچی فعلینینین لازیم شکلی علامتیندن سونرا گلمک شرطیله ایکی یئرده ایشلتمک ممکندور.
"ایسه= سه" کمکچی فعلی لازیم شکلینده همده "ایدی" و "ایمیش" کمکچی فعللریله بیرلیکده ایشله نه بیلیر. بو حالدادا او کئچمیش زامانا عاید اولور. مثلا: اوخو+یاسی+ایدی+م+ایسه= سه، اوخو+یاسی+ ایمیش+ه م+ایسه= سه..
دئمک "اوخویاسییام" لازیم شکلینین ساده گلجک زامانی، "یازاسییامسا" لازیم شکلینین مرکبی، گلجک زامانی و شرطی، "اوخویاسی ایدیم" لازیم شکلینین مرکبی، حکایه سی و کئچمیش زامانی، "اوخویاسی ایمیشم سه" لازیم شکلینین مرکبی، روایتی، شرطی و کئچمیشیدیر.
لازیم شکلینین اینکاری "دئییل" واسطه سیله دوزه لیر کی، "آسی- اسی" شکیلچیسیندن سونرا یازیلیر. مثلا: یازاسی دئییلم، یازاسی دئییل ایدیم، یازاسی دئییل ایمیشم، یازاسی دئییلدیک
azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab prs_Arab prs_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab