“بی” ین آلما آتماسی
یازیچی: دوکتور مرتضی مجدفر
کنده قوناق ایدیم. قوناق الدوغوم ائوین حیه طی گول – چیچکلی بیر یئر ایدی. اورادا یاتیپ، اوتوردوغوم اتاقدان، حیه طده اولان تازا آچمیش غونچه لرین گوزه للیکلرینی گوره بیلیردیم و یاز گوللری نین عطرینی بوتون ووجودوملا حیس ائدیردیم. یاز فصلی نین باشلانماسینی، حیه طده شئح تورپاقلاردان قالخان خوش و گویده جولانا گلمیش قوشلارین جه – جه وورماسیندان، دویماق چتین دگیلدی. خوروزلار، نئچه ساعات گون چیخمامیشدان قاباق، گؤیچک یاز گونونون یئتیشمه سینی اعلام ائتمیشدیلر. چوخ مدت ایدی کی یوخودان آییلمیشدیم. آنجاق یئریمدن دورماغا کاهیللارشیردیم. حیه طده کی خوروزلارین سسی، بیر داها دا اوجالدی. ائله بیل بود دونه منی، یئریمدن دورماغا گوره هده له ییردیلر. یئریمدن آیاغا قالخیب، حیه طه چیخدیم. بیر آن کوکسومه دولان ساغلام هاوا، منی سون درجه شنلندیردی، هاوانین بوقدر تمیز اولماسیندان تعجب لندیم. حیه طده، ال – اوزومو یویان زمان، قوناق اولدوغوم ائوین دامیندان یوخاری قالخان توستونو گوردوم. توستولر بورولا سمادا یول آچیردیلار. دئمک، ائوین آروادی، چوره ک پیشیریردی. حیه طده، یاز فصلی نین یاراتدیغی گول – چیچکلرله مشغول اولدوم. ائو یییه سی اوغلونون قیشقیردیغی سسی ایله، یئریمدن بودره دیم. آنجاق اللریمین آراسیندا ساخلادیغیم، یاز فصلی نین تازا بالاسی نین، بالاجا تیکانی الیمه باتدی! آخی من اونونلا دانیشماقداایدیم.
آغیزآلما یا تزه پیشیریلمیش چؤره ک و کند پئندیری حاضیرلاممیشدیلار. چای ایسه، اودساماوارین اوستونده دم ده ایدی. ایللر ایله یئییب – ایچمه دیگیم، دادلی – دوزلو ب یئرمائده لر منیم اینتیظاریمدا ایدی.
قئین آلتینی یئدیکدن سونرا، ائو یییسه نین همان بالاجا اوغلو، منی حیه لرینده کی پیه یه آپاردی. پیه ده نئچه دنه یال – قویروقلاری کیلکه لی اولان آت باغلامیشدیلار. اوغلاندان قویون – قوزولارین خبرینی آلدیم. دئدی: عم اوغلو، اونلاری، قارداشیم اوتلاماق اوچون آپاریبدیر. قارداشیم هر گون اونلاری داغا آپارار. سحر گئده ر، آخشام گلر.
دئدیم: بو آتلارین بیرینه مینه بیله رم می؟ دئدی: ائله سنی، آت سئچمک اوچون بورایا گتیرمیشم.
بیر کهر آت، قومرال گوزلری ایله منه باخیردی. اونون جیلووندان توتوپ، آتلارین صفیندن ائشیگه چیخارتدیم. بالاجاقوناقچیم، تئز اونو یهرله دی. بیرآز سونرا، آت ایله کندین داشلی کوچه لر ینده چاپماغا باشلامیشدیم.
کندین کوچه باغلاری دا، اورادا قوناق اولدوغوم ائو کیمی گول – چیچکله بزه نمیشدیر. کوچه – باجالاردان و باغلارین دووارلاریندان ائشیگه توکولن غونچه لری، ائله بیل کی یئددی رنگله بویا میشدیلار. اونلارین شن قوخوسو، باغلارداکی آغاجلارین دیبینه وئریلمیش پئیین اییی ایله بیرلشمیش و یاز رایحه سینی کنده یایمیشدی. هاوانین خوش اولدوغو، او قدر منی شوقا گتیر میشدی کی فیکرده سیغیشمایان بیر سرعتله، آتی چاپدیرماقدا ایدیم. کوچه لردن کئچن زمان، آت، قدرتلی آیاقلاری ایله، کیچیک جولالارا ییغیلمیش، دونن گئجه کی یاغیشین سویونو، هر بیر یانا سووورودو.
آتی، سرعتله چاپدیردیغیم اوچون، تئز نفسدن توشدو. او نفسدن دوشن زمان، منی کندین قیراغیندا اولان بولاغا یئتیرمیشدی. بولاغین سرین سویوندان ایچدیم. ب یر آز اوره گیمین آلوونو آلدی. آت، هله ده تویشومه ده ایدی. اوره گی، آز قالیردی یئریندن چیخسین. الیمی یاشالتدیم اونون بدنینه چکدیم. گؤزلرینی قییاراق، سانکی دئییردی:
– “اوغول آت گؤرمه میسن، منی بئله چاپدیریرسان؟!” نه بیلیم بلکه ده اونو تومارلادیغیما گوره، مندن تشکر ائتمک ایسته ییردی. آتین احوالاتی منی ائله اوزومه دالدیرمیشدی کی، بولاغین هنده – ورینده اولان گؤیچک کند قیزلارینی گؤرمه میشدیم. اونلارین هامیسینین، اللرینده سو سهنگی وار ایدی. قیزلار دوزلو، ملاحتلی ایدیلر. قیافه لریندن، کنده ده اولان صفا – صمیمیت آیدینجا بللی ایدی.
اونلار بیر اللرینده سو سهنگینی ساخلایاراق، اوبیری اللریله باشماقلارینی اوزلری نین قاباغینا چکمیشدیلر. باخیشلاری چوخ غریب ایدی. او باخیشلاردان، هئچ نه آنلاماق اولموردو. بیلمیرم ندن هامیسی دینمز- سؤیله مز، سهنگلری الده دورموشدولار. اؤز اؤزؤمه دئدیم گورسن منیم بورادان گئتمگیمی ایسته ییرلر؟! اونا گوره، بیرداها دا اونلارین آی بنیزلرینه و معنالی باخیشلارینا نظر سالدیم، سونرا آتیمی مینیب، یاواش – یاواش یئریمگه باشلادیم. بولاق باشیندان آزجا اوزاقلاشمیشدیم کی، اونلارین گؤلؤش سسینی، هم ده سویون شارپا شاپ سسلندیگینی ائشیتدیم. سویون سسی سهنگلرین دولدورماسیندان یارانمیشدیر، آنجاق گؤلؤش سسلری نین سببینی دویا بیلمیردیم.
آتیم یورولموشدو. ائله اونا گوره، آتی یورغا یئریدیردیم. کنددن چوخ اوزاقلاشمیشدیم. کندین ائشیگینده اولان بیر زمی یه یئتیشن واخت، هله گون گؤیون اورتاسینا یئتیشمه میشدی. زمینی، قوجا بیر کیشی، بالاجا بیر اوغلانلا بیرلیکده بئلله ییردیلر. قوجا منی گؤره رکن، بئلی یئره قویدیو الینی بئلینه دایادی. قوجا کیشی گیله یاخینلاشماق کیممی دئدیم: عمی قوت… یورولمیاسان! قوجا جوابیمدا دئدی: ساغ اولاسان بالام… .
آتدان آشاغی یئندیم. بالاجا اوغلانین الینده کی بئلی آلدیم و زمینی، بئش آلتی یئردن زده له دیم. دئییردیم بس من ده یئری شوخوملاییرام! قوجا کیشی، زمیسینی یاز فصلی نین ایلک گونلریندن شوخوملاماغا باشلامیشدی. او دئییردی کی بورادا بوغدا اکه رم. زمی نین آراسیندا، سو قویوسی وار ایدی. قویودان سو چکدیم و ال-اوزومو یودوم. قوجا و اونین یانیندا اولان اوغلانا بیر داها آللاه قوت وئرسین دئیه، آتین جیلووو الیمده، اورادان اوزاقلاشدیم و کنده ساری یولا دوشدوم.
کندین ائشیگینده قومسال بیر یول وار ایدی. بو یولون واسطه سیله کنددن آیری یئرلره گئتمک اولاردی. آتی یول قیراغیندا ایره لی آپاریردیم. هارا گئتمگیم معلوم دگیلدی. یولون دور- برینده ده یاز فصلی نین بزه دیگی گوی چمنلری و خیردا-خیردا انسان روحونو اوخشایان الوان گوللری گؤرمک اولوردو. اونلارا باخدیقجا صفالانیردیم. آت،یولون قیراغیندا اولان اوت-علفلری یولوب، یئییردی. بیر آز یول گئدیکدن سونرا، اوزاقدان کیچیک بیر بینا، گؤزومه دگدی. اورایا یاخینلاشدیقجا، بالاجا-بالاجا اوشاقلاری دا سئچمک اولوردی. اونلار اویان-بویانا قاچیردیلار. بینانین قاباغینا چاتان زمان، اونون مدرسه اولدوغونو آنلادیم. اوشاقلارین معلمی، تاختا بیر صندلین اوستونده اوتورموشدو و اولاردا، مدرسه نین قاباغینداکی گؤی گؤیرنتی لرین آراسیندا اویناییردیلار. بالاجا بیر قیز اوشاغی چمن لرین آراسیندا چیخان تکجه – بیر ساری گوللردن، گول دمتی دوزلتمکده ایدی. اونلاری کیمه وئره جگیندن خبریم یوخ ایدی. معلم، منی گؤروب یئریندن دوردو. دورونه قومالاشان اوشاقلار اوندان فاصیله آچدیلار. معلم، اونلارا “اوشاقلار قاچین اوینایین، ناغیل قالسین سونرایا”، دئیه، منله گؤروشدو. بیر مدت دانیشدیق. معلم دن چوبانلارین هانسی داغ اتگینه گئتمه لرینی خبر آلدیم. اودا الیله گؤستردی. اونونلا وداعلاشدیم. آتی میندیم و سرعتله اورادان اوزاقلاشدیم. بیرداها دؤنوب، بالاجا بینایا باخاندا، مدرسه نین قاباغیندا هئچ کیم یوخ ایدی. معلم گؤستره ن داغین اتگینه یونلانمیشدیم و آت ایله بیرلیکده اورایاساری قدم گؤتوروردوم. اورایا چاتمامیشدان قاباق، گورولتولو سسله داغ-داشی سئیرائده ن و بوروق-بوروق یوللاردان گلن گلن چایین قیراغیندا دایانیب، آتیما سو وئرمیشدیم. کندین گؤزه للیگی، مخمل چمنلری، گول-چیچکلری و آغاجلارلا بورونمه سی، چایین برکتلی سویوندان ایدی.
دوز گونش گویون اورتاسیندا دایانمیشدی کی، داغین اتگینه یئتیشدیم. آت ائوییه سینین اوغلونو گوردو کده، اوجا سسله کیشنه دی. آتدان دوشدوم، آت اؤزونو اوغلانا یئتیردی و اونون اوز-گؤزینی ایی له دی.
قویونلار داغین دوشونده اوتلاییردیلار و دایانمادان اوت یئییردیلر: سود امر اوشاق، آناسینین دؤشوندن سوت یئدیگی کیمی. سحر یئدیگیم چؤره یین بایاتی، همان پئندیر؛ بیرده نئچه فال گیرد کان ایچی وارایدی. اونونلا ناهار یئمگه یولداش اولدوم. ناهار یئیه-یئیه اویان-بویاندان دانیشیردیق. دانیشیقلارین دیبی باشی یوخ ایدی. . هر باجادان سؤز آچیردیق. سؤزلز چوخ قات-قاریشیق ایدی. اوغلان دئییردی کی بو داغین ایچی بوشدو، اینانمیرسان باخ، گؤر! سونرا بیر نئچه دؤنه داغین اتگینده کی گؤی-چمنلرین اوستونده آتیلیب، دوشدو و داغ بوش طبیل کیمی سس وئردی. من ده بیر، ایکی دفعه داغا یوموروق ووردوم. داغ دا اوغلان دئیه ن کیمی سسلنمگه باشلادی.
سحردن دولانماقدا ایدیم. یورغون-آرغین اولموشدوم. یئریییب کنده گئتمگه، حتی چوبان اوغلانلا دانیشماغا قودرتیم یوخ ایدی. ائله اونا گؤره، داغین اتگینده دوشوب یاتدیم. نئچه ساعات یاتماغیمی بیلمه دیم. بدنیم اولو کیمی اولموشدو. آنجاق، چوبان اوغلان منی یوخودان اویادان زمان، گونش افقده گیزلنمگه حاضیر لانیردی.
اوغلان، اویان-بویانا یاییلاق قویون-قوزولاری بیر یئره ییغماغا باشلادی. بوزمان، چوبانبن ایتی ده، محکم سسله، قیریق-قیریق هورمگه باشلادی. اونون قدرتلی سسینی ائشیده ن حیوانلار، هئچ بیری، صفدن اوزاق دوشمگی روا بیلمیردیلر.
چوبان اوغلان، قویون-قوزولاری قاباغینا قاتدی و اونلارا “هو-هو” دئیه، بیرلیکده کنده ساری یوللاندیق. قویون سوروسو داغدان آشاغی یئنن واخت، اونلارین گؤتوردویو قدملرین سسیندن ریتملی بیر نغمه و یئری بوروین توز-تورپاق گؤیلره قالخمیشدی. قویونلارین بعضی سی نین بوینونا باغلانان زینقروو ایسه بو نغمه داها دا گؤزه للشمیشدی. بیز کنده یئتیشن زمان، گونش یاتمیشدی . کندین میدانچاسیندا اولان قهوه خانادا، کندلیلر بیر ایستیکان چای ایچمکله، گونده لیک یورغونلوقلارینی، جانلاریندان چیخارماق ایسته ییردیلر. منی ده اؤز یانلارینا چاغیردیلار. چوبان اوغلاندا، سوروسونو پیه ده یئرلشدیر مگه گئتدی.
قهوه خانادا اوتوران کیشی لر، اذان دان سونرا کی توی دان دانیشیردیلار. منی ده تویا چاغیردیلار. مئیدانچا دا اولان گؤلون سویوندا ال-اوزومو یودوم و یئنه ده قهوه خانانین قاباغینا دؤشه نیلن تخت لرین اوستونده اوتوردوم. اذان سسی کندین بالاجا مسجدیندن گؤیه قوزانمیشدی. ائله بیل نئچه نفر بیرلیکده اذان دئییردیلر. ایکینجی چاییمی ایچمه میشدیم کی، گؤردوم گلینی گتیریرلر. گلین گوللو-بزه نکلی آغ پالتارلارلا- گئیینمیشدی. اونو، آغ بیر آت اوستونه میندیر میشدیلر. آتین بدنین ایسه، قئرمزی چیت پارچالارلا اؤرتموشدولر. اوننان بیاز داللیق، بی یی و ساغ-سولوندا اولان ایکی جوان اوغلانی دا گؤرمک اولوردو. بیگ، بدنبنه دار اولان قارا کوت شالوار، هم ده یاخاسیز آغ کؤینک، گئیمیشدی. گلینی بیر چوخ کند آرواد، اوشاغی، بیرده نئچه کیشی توی ائوینه آپاریردیلار. قهوه خانا قاباغیندان کئچن زمان، قهوه ده اولانلارین هامیسی تویا گئدنلرین صفینه قاریشدیلار. دسته نین قاباغیندا، بیر عاشیق، چالیب اوخوماقدا ایدی. او، موختلیف ماهنی لار اوخوردو و جور به جور هاوالار چالیردی.
توی ائوینه نئچه آددیم قالمیشدی. یاز دا اؤز توی پاییسینی یوللادی. یاغیش بالا-بالا، داملالاری ایله کند ائو-ائشیکلرینی یاشالدیردی. یاغیشین یاغماسی ایله، یئنه ده یاز فصلی نین طراوتی، اوره کلری اوخشاییر، شنلندیریردی.
توی ائوینده، یئکه-یئکه قازانلاری اوجاق اوستونه قویموشدولار. بی-گلین اؤز یئرلرینده اوتورموشدولار و قوناقلار حیه طین، دام-دووارین دورد بیر یانینی دولدورموشدولار. آشیق یورولمادان چالیردی. هره بیر ماهنینین اوخونماسینی طلب ائدیردی. اودا، هئچ کسین سؤزونو جواب سیز قویموردو. آنجاق، آشیقین اوخودوقو ماهنی لاری هئچ بیر زمان من، باشقا یئرلرده ائشیتمه میشدیم. او اوخودوغو نغمه لرین ان چوخونو بیرینجی دفعه اولاراق، ائشیدیردیم. عاشیق اوخویان ماهنی لارین، آنجاق بیری یادیمدا قالیبدیر. بیلمیرم نییه اونلارین هامیسینی یادیمدا ساخلایا بیلمه دیم.
آشیغین اوخودوغو ماهنی لاردان یادیمدا قالانی، ائله بیل یاز هاققیندا ایدی. او، اوخوردو:
اکینچی الیله، داغ اتگینده / پاییزدا اکیلن، جاوان گیلانار،
یازدا بسله نر، آغ چیچکینده / یایدا میوه وئره ر، قیرمیزی گول نار
چکیلن امکله آچیلار گوللر / دالغالانار چولده، ساری سونبوللر
باغلاردا گؤیه ره ن عطیرلی گولپر
آیدینلادیب گؤزو، کؤنولو اوخشار
پالچیق داخمالاردا، بؤیوین قیزلار
یابانی چیچکلر، ساری اولدوزلار
یاغیشلی پاییزلار، گونشلی یازلار
بو قارا تورپاغی ائده رلر گول زار…
اونلار کی دونیادان چوخ تئز کؤچرلر
خرمنلری دؤیوب، بوغدا بیچرلر
قارا چؤره ک یئییب، شورسو ایچرلر
بیر گون کور یوخودان اولارلار اویاخ!
سحر نسیمی ایله گوللنن اوتلاق،
چمن ده آچیلان سوسنی زانباق
دونیانی بزه یین امکدیر آنجاق
اولمازسا قارا قیشلار، گوللنمز یازلار!
تویدا اولان جوان اوغلانلار، به یه ده بیر نئچه دنه قیرمیزی آلما گتیردیلر. آلما آتما مراسیمی نین نئجه اولدوغون ائشیتمیشدیم، آنجاق یاخیندان گؤرمه میشدیم. بی آلمانی الینه آلان زامان، یئنه ده عاشیق اوخوماغا باشلادی:
آل آلما، دژرد اولایدی
دوشمنه درد اولایدی
بو آلمانین صاحیبی
سئودیگیم مرد اولایدی
آلما آتدیم نارلیغا
گوونمه بو وارلیغا
گؤزه للیک سندن گئده ر
الین دوشر دارلیغا…
بی آلمانی، الینده یوخلادی، سونرا اونو گلینه ساری آتدی. آلما بی ین الیندن قورتاردی و برک منیم آلنیما دگدی… او، باشقا بیر آلما گؤتوردو و آتدی؛ آنجاق یئنه ده منه دگدی. مجلیس ده اولانلارین هامیسی گولدولر. اوچونجو آلما اوزومه دگن زمان، آنامین سسی، منی اؤزومه گتیردی. گؤزلریمی آچدیم، گؤردیم آنام الینی اوزومه قویوب، دئییر: اوغول، دور! بئواخت دیر، ایشیندن قالارسان… .
پنجره دن اوتاغیما دولان توستونو کوکسومه دولدوردوم و ماشینلارین های-کویلو سسلرینی، اوره ک دردی ایله دینله یره ک، یئریمدن آیاغا قالخدیم. دووارداکی تقویم اوزه ره، یاز فصلی ایدی. آنجاق، آغاجلارین یارپاقلارینا، کدر توزو قونموشدور.
تهیه نسخه متنی: www.aharri.ir
برداشت از: ماهنامه«خدا آفرین» – دی 1387- شماره 54 – صفحات 33 و 34 و 35.
منبع تصویر : خبرگزاری مهر
azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab prs_Arab pes_Arab pes_Arab