مختلیف ساحهلرین اینسانلاری ایله ادبیاتدان، فیلملردن، موسیقیدن دانیشماق همیشه اوخوجولارا ماراقلیدیر. بو دفعه تاریخچی، قاراباغ آزادلیق تشکیلاتینین صدری آکیف ناغییلا صحبتیمیز اولدو.
آخار. آذ تلگراف. کوم-آ ایستینادا اونونلا مصاحیبهنی تقدیم ائدیر:
- آکیف معلم، بیر واختلار قاراباغلا باغلی شعر مسابیقهلری کئچیریردینیز...
- بلی، کئچیریردیک. وتنپرور شئیرلر ایستییردیک. سون مسابیقهلرین بیرینده تانینمیش قیراتچی آزاد شوکوروو ناراضیلیق ائلدی کی، بیز بو مسابیقهلری کئچیریریک، دیپلم وئریریک، نه اولسون؟ ائله اوندان سونرا هوسدن دوشدوم. من ادبیاتچی دئییلم، قاراباغ مسئلهسینین ادبی طرفی شاعرلرین، یازیچیلارین ایشیدیر. قاراباغ محاربهسی ایله باغلی هئچ بیر کیتاب یازیلماییب. بیز بیر کیتاب یازمیشیق، "قاراباغ محاربهسی - قیسا تاریخ". ماراقلا دا قارشیلانمیشدی. بو یاخینلاردا یاس یئرینه گئتمیشدیم، سوال وئردیلر کی، آکیف معلم، نیه زهرانین اؤلومو ایله باغلی هئچ نه ائتمدینیز. جاواب وئریرم کی، قارداش، سیز ده بو وطنین اؤولادلاریسینیز، سیز نیه هئچ نه ائتمدینیز؟ ائله گرک کیمسه اؤنه چیخیب سیزی باشینا ییغا؟!
- دئییرسینیز کی، قاراباغلا باغلی هئچ نه یازیلمیر. هئچ ادبیاتی ایزلییرسینیزمی، اوخویورسونوزمو؟
- من چالیشیرام کی، اوخویوم. سون دؤورلرده عاقیل عباسین "دولو" سو خوشوما گلیب. فیلمینه ده باخمیشام. دئییرلر کی، قاراباغلا باغلی میندن چوخ ماهنی وار. اما عسگر مارشیندان باشقا آداملارا هئچ نه تأثیر ائلمیر، نسه چاتیشمیر.
- بو نه ایله باغلیدیر؟
- اثرلر ضعیفدیر، جلب ائدیجی دئییل. «دولو»نو اوخویاندا ایسه تمام باشقا تأثیر باغیشلادی. مثلاً، ائلچین حسین بی لینین حکایهسینی اوخوموشدوم. سونرا واریسین اثرینی. سونرا بیزیم شکیده تشکیل ائتدییمیز فورومدا ائلچینی گؤردوم. اؤزونه دئدیم کی، اثری یازمیسان، اما وئردیین مئساژ ندیر؟ اوبراز ان آزی ایکی-اوچ ائرمهنی اؤلدوریدی، یوخسا اؤز تورپاغیمیزا جان وئرمک اوچون گئدیر.
- دئدینیز «دولو» فیلمینه باخمیسینیز، فیلم سیزه نئجه تأثیر باغیشلادی ؟
- بلی، فیلم چوخ ماراقلی ایدی، یاخشی چکمیشدیلر. اصلینده عاقیله گؤره گئتمیشدیم، کؤنولسوز ایدی. اما باش رولدا کماندیر رولونو اوینایان آکتیور اعلا اوینامیشدی.
- قاراباغ ماهنیلاریندان دانیشدینیز. سیزه ائله گلمیر کی، بو ماهنیلار حددن آرتیق بدبیندیر؟
- باخین، «دولو»دا دؤیوش روحو وار. اونا گؤره ده آداما تأثیر ائدیر، خوش گلیر. بیز تشکیلاتدا حتی هیمنی بئله اؤزوموز دؤیوشکن روحدا اوخویوروق.
- ۲۰ یانوار گونونون ده قهرمانلیق داستانی یاخود ماتم گونو اولماغی تام بیلینمیر. سیزجه؟
- اولا قابوی چیخدی. قابوی دا گؤزدن دوشدو، ۲۰ یانوار آلتینه چئوریلدی. هر شئی ایلکین تملدن آسیلیدیر.
- دونیا سوییهسینده محاربه فیلملری وار. "پیانوچو"، "قارین اسیرلیینده" و س. فیلملر وار. بس بیزیم محاربه فیلملری نیه دونیا سوییهسینه چیخمیر؟
- بودجه... یهودیلر گویا نه ائدیب کی؟ اؤزلرینی همیشه ماغمین، مظلوم اوبرازیندا تصویر ائدیبلر. مثلاً، «کؤهنه توفنگ»ده بیرجه اوبرازین تیمثالیندا فرانسیزلار دؤیوشکن تأثیر باغیشلاییر. چونکی، او واختلار فرانسیزلار محاربه باشلایاندا آلمانلارا مقاومت گؤستره بیلمهدیلر. بیر آیا آلمانلار پاریسی اله کئچیردی. فرانسیزلار اؤزلری بارهده منفی ری فورمالاشدیردیلار. اونلار محاربهدن سؤز دوشنده دانیشمیرلار. فرانسیزلارین ایمیجینی شارل ده قول خلاص ائلمیشدی. نئجه کی، «کهنه تفنگ» کیمی. بیزیم فیلملره ده بودجه آیریلمالیدیر. ائله گؤتورک «جسور اورک» فیلمینی. بوتون دونیا باخیر، ایدئیا کیمی قبول اولونور.
- محاربه فیلملری آخی کوتلوی صحنهلردن عبارت دئییل. مثلاً، «قارین اسیرلیگی»نده فیلمی وار، فیلمده آنجاق بیر داخمادا قیشین اورتاسیندا دوشمن جبههنین عسگرلری آراسینداکی مناسیبتلر گؤستریلیر.
- بودجه کوتلوی صحنه اوچون لازیم دئییل آخی. صحبت مشهور آرتیستلرین جلب اولونماسیندان گئدیر.
- محاربهده اینجه صنتین رولو ندیر؟
- ایبراهیم پیغمبری یاندیریردیلار، بیر سرچه دیمدیینده سو آپاریردی. بو روایتی ائشیتمیسینیز، ائشیتمهسهنیز ده ایکی جملهدن هر شئی بللی اولور. ایندی بو پرینسیپله بیز ده او سرچه کیمی الیمیزدن گلنی اسیرگمملیگیک. او واختلار یاریشلار تشکیل ائدیردیک، پولیگوندا کماندالار یاریشیردی، تلویزییادا یاییملاندی. رزوناس دوغورموشدو. رایونلاردان جاماعات کماندا ایله مراجعت ائدیردیلر. شعر مسابیقهلری ده همچینین. او مسابیقهلرده آقشین یئنیسئی ده، قان تورالی دا ایشتیراک ائدیب یئر توتموشدولار. اما بیز اوزاقلاشدیق. نیه؟ چونکی، بیز دوست قازاندیقسا، اوندان چوخ دا دوشمن قازاندیق. سببسه فیلانکسه نیه دیپلوم وئریلمهدی؟!
- گنج یازارلاردان کیملری اوخویورسونوز؟
- آیسل علیزادنی، علی اکبری اوخوموشام. ایندیکی گنجلرین یاناشماسی فرقلیدی. علی اکبرین "زاور و آرتوش"اوندا اثرین یاریسی بیزه عاییددیر. گویا آکیف ناغی وحشیدیر، ارمنیلره ظلم ائلییر، زیرزمیلرده دؤیور. قوی اولسون، آدیم تاریخده قالاجاق.
- موغام دینلییرسینیزمی؟
- بلی... اما منه عالیم قاسیموودان سوال وئرمه.
- نه اوچون؟
- کلاسسیک موغامی سئویرم. عالیم قاسیموو بدیعی تصورله دئسک، بو بویدا اوکیانین ایچینده بالاجا بیر گؤل یارادیب، او گؤلون ایچینده نه ایستییر، ائلییر. اما موغام بؤیوک اوکیاندیر. گرک بو اوکیاندا اوزه بیلهسن. گؤلمچهده اوزمهیه نه وار کی؟!
- عالیم قاسیموو سئویلیر آخی...
- صنتکار کیمی قبول ائدیرهم، سئویلیر. دونیایا چیخیر، مغامی یئنی فورمادا سئودیریر. اما من بیراز مهافیظه کار اینسانام. مغامین نئچه مینیللیک تاریخی وار. مثلاً، غرب موسیقیسینین کؤکونده آفریکا ریتملری دورور. غرب بو ریتملری اؤزونکولشدیردی و دونیایا یایدی. تکی عالیم قاسیموو دا بونا نایل اولا بیلسین.
azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab