بو قیاما اساس ساییلان سببلردن، ظلمین قارشیسیندا دایانماق و آردینجا انسانی آزادلیق و عزّت ایدی. امام حسین (ع)، قیامین اوّلیندن شهادته قدر یئر به یئر بو مسألهلره تأکید بویوروردولار. امامین نظرینه گؤره ظالم حاکمین سلطهسیندن قورتولماق، فقط سیاسی-اجتماعی حرکت دئییل بلکه اصیل انسانی خصلته قاییتماغا حرکتدیر. بونا گؤره فقط ظلمدن آزاد اولان جامعهده، انسان عزّتی و کرامتینه شاهد اولا بیلریک.
امام حسینین (ع) ائله بو پیامی ایدی کی زمان و جغرافی سرحدلری آشدی و بوتون ضد ظالملره بیر نمونه و الگو کیمی ساییلدی.
عاشورا قیامی خاص زماندا و مکاندا محدود قالمادی. بو قیام چوخلو قیاملارین انگیزهسی و قایناغی اولدو. بو قیاملارین بیرینجیسی توّابلار قیامی ایدی کی داها چوخ وجدان عذابینی جبران ائتمگه و حسّیّاتا دایانان بیر قیام ایدی و بیریده مختار قیامی ایدی کی قدرت دنگهسینه داخل اولماغا فرصتدن دوزگون استفاده ائتمک ایدی. آما تاریخ بویو مختلف یئرلرده اولان بو قیاملاری، بیری-بیرینین یانینا قویاندا اونلارین بعضی خصوصیّتلرینی چوخ اوخشار گؤروروک. آیری سؤزله کربلا قیامینین بعضی تعلیماتی داها آرتیق دقّت مرکزینده اولوب داها آرتیق درک اولوب. بو تعلیماتدان بونلاری آد آپارماق اولار: ظلمی قبول ائتمهمک، مظلوما کؤمک ائتمک، ظالم و فاسد حکومتلرین علیهینه قیام ائتمک، معروفا چاغیریب منکردن ساخلاماق، متعالی هدف یولوندا جانفشانلیق ائتمک، اؤلومو ذلّتلی یاشاییشا ترجیح وئرمک و . . . .
امام حسین(ع)، عاشورا نهضتینین یئر به یئرینده بو تعلیملری یئرلشدیریب، اونلاری حرکت آنیندان شهادته قدر دیری ساخلاییب. هم اوردا کی مدینه حاکمینین بیعت ایستهمهسی جوابیندا بویورور بو بیعت اسلام تابوتونا تأیید مؤهرو وورماق معناسیندادیر، هم اوردا کی قارداشی محمد حنفیهیه قیامین هدفینی پیغمبر امّتینین اصلاحی و اونون سنّتینه قاییتماغی ساییر، و هم اوردا کی عاشورا ساواشینین توفه-توفونده قارشی قوشونا خطبه اوخویور و حجّتی تمام ائلیر.
حرکتلرین و قیاملارین چوخو دا ائله بو پیاملارلا اؤز گوجلرینی بسیج ائدیب قیاملارینی سهمانا سالیبلار.
میرزه عبدالصمد ملکی
azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab