سال سوم شماره ی 97
قونسور افسانه لری (10)
بوببو قوشو
قدیم زامانلارین بیرینده ایکی قارداش بیر کیچیک کندده یاشایش ائدیرمیشلر. اونلارین بیری نین آدی خُولیوئر اوبیریسی نین آدی چُولیوئر ایمیش. خُولیوئر آغیللی و چُولیوئر ایسه آغیلسیز ایمیش. خُولیوئر ایله چُولیوئرین دار دونیا دا تکجه بیر اینَکلری وار ایمیش. گونلرین بیر گونو خُولیوئر، چُولیوئردن ایسته ییر اینَکی گؤتوروب گئتسین اؤروشه. و اُونو آخشامادَک چؤلده اُوتاریب آخشام ائوه گتیرسین.
چُولیوئر گون چیخارکن اینَگی تُووله دن چیخاریب اوتارماق ایچون اؤروشه آپاریر. چُولیوئر اینَکی قاچماسین دییه اُونو کندیرله قیچیندان تُووله میخینا باغلاماق قرارینا گلیب اینَکی اُوتلاق عوضینه آغولا یئرده باغلاییر. اینَکین دُووره سینده اُوتلاق اُولمادیغینا گؤره، اینَک آجیندان دارتینیب های کوی سالیر. چُولیوئر اینَکین های کویونو کَسمَک ایچون اُونا بیر داش آتیر تا بئله لیک له اُونو ساکیت لشدیرسین. داش اینَگه دَیمیر، دوشور تُووله میخی نین یانیندا بوببو قوشونون یُوواسینا. بوببو قوشونون یُوواسینا داش دَیدیکده بوببو قوشو، بوببو بوببو دئمَک له باشلاییر های سالماغا.چُولیوئر بوببونون سَسین ائشیدجَک بوببویا دئییر: هوبوببو بوبوببو نه ایستئییرسن؟. بوببو یئنه ده باشلاییر: بوببو بوببو سَسین چیخارماغا. چُولیوئر بو دفعه دئییر: هوبوببو بوبوببو : دئی گؤروم دردین نه دیر؟ آج میسان؟ سوسوزمیسان؟ و.... بس نه ایستئییرسن؟ چُولیوئر بوببودان بیر سؤز ائشیدمیر. بوببو بو دفعه ده بوببو سَسینی چیخارماقلا مشغول اُولور.
چُولیوئر هر نَقَدَر سعی گؤستَریر بوببو قوشونو دیله گتیرسین نتیجه وئرمیر.بوببو قوشو آخیردا حاجتینی چُولیوئره دئمیر. چُولیوئرده بوببو قوشوندان، بوببو بوببو سَسیندن باشقا بیر عمل گؤرمیر. بو آندا اینَک های کوی سالماغی داوام ائدیر. چُولیوئر عصبی لشیب یئنه ده اینَگه بیر داش آتیر.داش بو دفعه بوببونون اَیاقی نین آلتیندا کی داشلارا دَییب اُونلاری اوچوردور. بوببونون اَیاقی نین آلتینداکی داشلار اوچدوقدا بؤیوک بیر اُوتاقین قاپیسی آچیلیب قیزیل گوموشلر تؤکولور ائشیگه. چُولیوئر قیزیل گوموش لری گؤردوکده بَرک نایراحات اُولوب اؤز اؤزونه دئییر: من نییه هوببو بوببونون پوللاری نین باشینا بو اُویونو گتیریب اُونلاری ییه سیز باشینا بوراخیم؟ بئله لیک له چُولیوئر قیزیل گوموشلری بیر یئره تُوپلاییب اُونلاری اؤزیئرینه قُویوب اوستونوده داش قالاق ائدیر. تا بیر کیمسه اُوندان خبردار اُولماسین. چون یاخشی بیلیردی کی: هوببو بوببو بو قیزیل گوموشلری تُوپلاماق ایچون چُوخلو زحمت چَکیبدیر.
چُولیوئر آخشام چاغی ائوه قایتدیقدان سونرا باشینا گَلَنی قارداشینا دئییب نه اُولدوغونو اُونا تعریف ائدیر. خُولیوئر قارداشیندان ایسته ییر قیزیل گوموشون یئرین اُونا گؤسترسین. ولی چُولیوئر قبول ائتمیر. خُولیوئر، چُولیوئره دئییرکی: چُولیوئر قارداش، بیز بو قیزیل گومشله ائلیه بیله ریک وارلی آداملار کیمین یاشایش ائده ک، اُون ایچون قیزیل گوموشون یئرین قارداشینا دئسن یاخشی اُولماز می؟ آنجاق چُولیوئر قارداشی خُولیوئرین سؤزلرینی قولاخ آردینا آلاراق قبول ائتمه ییب دئییر: خُولیوئر قارداش، بو قیزیل گوموشلر هوببو بوببونون دیر. سونرا خُولیوئیر دئییر: چُولیوئر قارداش، اگر بو قیزیل گومشلر اوردا قالسا اُوغرو آداملار گیزلیندن اُونون یئرینی اؤگرنیب تاپیب آپارارلار. اُوغرولار قیزیل گوموشو آپارماسین دییه، بیرلیکده گئدیب اُونلاری ائوه گتیرمه لییک.تا اؤز گؤزموزون قاباغایندا اُولسون. اگر بئله اُولارسا، اُندا اُوغرو بیر کیمسه اُونا یاخینلاشا بیلمَز. چُولیوئر، نیهایت خُولیوئرین سؤزلرینی قبول ائدیب قیزیل گوموشلرین یئرینی قارداشی، خُولیوئره گؤستریر.
اُونلار گئدیب قیزیل گوموشلری گتیریرلر. قیزیل گوموشلر گلدیکدن سونرا، چُولیوئر گؤرور کی خُولیوئر اُونلارا صاحیب اُولماق فیکیرینده دیر. اُون ایچون قارداشینا یالوار یاخار ائدیر کی قیزیل گوموشلری بؤلوشدورمه سین لر. چوخلی سؤز صؤحبتدن سونرا آخیردا چُولیوئر قیزیل گوموشون بؤلوشدورمَگینی قبول ائدیب بیر آزکئچدیکدن سونراقارداشی ایله بیر قرارا گلیب خُولیوئرین سؤزونو قبول ائدیر.بو اثناده خُولیوئر قارداشینا دئییر: چُولیوئر قارداش، بس قیزیل گوموشو بؤلوشدورَک یاریسی سَنین یاریسی منیم. چُولیوئر بو بؤلگونو بیر شرطله قبول ائدیب دئییر: بئله دیرسه بیز قیزیل گومشلری گرَک کاتدانین بایداسی ایله بؤلوشدورَک.
خُولیوئر هر نقدر چُولیوئره ایصرار ائدیر کی بلکه اؤز بایدالاری ایله بیرلیکده قیزیل گوموشو برلوشدوره لر آنجاق چُولیوئر بو بؤلگونو قبول ائتمه ییب تکجه کاتدانین بایداسی ایله بؤلونمَگینه ریضایت وئریر. نیهایت خُولیوئر، چُولیوئر دییه نی قبول ائدیر. چُولیوئر گئدیر کاتدانی تاپیب اونا دئییر کی: گلمیشم سیزین بایدانی آمانات آپارام. کاتدا دئییر: اوغلوم اینشاللاه خئیر اُولسون؟ چُولیوئر دئییر: ایستئییره م خُولیوئرله هوبوببونون قیزیل گومشلرین بیرلیکده بؤلوشدرَک. کاتدا دئییر: بیر نفر بو قیزیل گوموشلری بؤلدورَن اُولماسا، بیربیرینیزله کئچینه بیلمزسینیز. بو آرادا من کیمین بیر نفر امین آدام اُولمالیدیر تا آرادا بَره پوزانلیق اُولماسین.
چُولیوئر دئییر: هه ائله دیر. آتا بابانا رحمت کاتدا قارداش. سن بایدانی گؤتور گل گئده ک قیزیل گوموشلری بؤلوشدور و اؤزونده زحمتیانالیق گؤتور. کاتدا اؤز ـ اؤزونه دئییر: داها دای بوندان یاخچی اُولماز. بئله لیک له اونلار یولا دوشوب گئدیرلر خُولیوئرین یانینا. چُولیوئر کاتدادان ایستئییر کی خُولیوئرین حوزوروندا قیزیل گوموشلری بؤلوشدورسین. کاتدا بایدانی گؤتوروب باشلاییر قیزیل گوموشلری بؤلوشدورمَگه. بیر بایدا قیزیل گوموش خُولیوئره، بیر بایدادا چِولیوئره وئریر. سونرا کاتدا اؤزی ایچون بیر بایدا اَیاق گلدی یانا، بیر بایدا زحمتیانالیق، بیر بایدا سیبیل یانالیق، بیر بایدا آغ ساققال یانالیق و نیهایت بیر بایدا دا کاتدایانالیق گؤتورب، بؤلگونو بو شکیلده ایدامه وئریر. چُولیوئر کاتدانی بئله گؤردوکده عصبی لشیب بایدا ایله کاتدانی ویریب اؤلدورور. چُولیوئر کاتدانی اؤلدوردوکدن سونرا اُونون قیزیل گوموشلرینی گؤتوروب اؤزونوده آپاریب حَیَت قویوسوندا باسدریر.
خُولیوئر بونو گؤردوکده چُولیوئره بیر ایش گؤره بیلمیب اَل اَیاقینی ایتیریب قاچیب گیزلنیر. چُولیوئر بیلیر کی خُولیوئر بو مسئله نی بیلدیکده اُونو کندلی لیرین هامیسینا خبر وئره جَکدیر. گودور تا آخشام اُولسون. آخشام اُولدوقدا چُولیوئر کاتدانین جنازه سینی قویودان چیخاریب آپاریب قبیرآستان لیقدا باسدیریر. قویویادا بیر کئچی اؤلوسونو آتیر. سحرلری کی کند اهالیسی کاتدانی خبرلشییب بیربیرلریندن اُونون نه اُولدوغونو و باشینا نه گلدیگینی سُوروشورلار. خُولیوئر بوآندا چُولیوئرین واسیطه سیله کاتدانین باشینا گتیردیلن لری اهالیه دئییر. اهالی خُولیوئرین سؤزلرینه اینانمیرلار. چُولیوئر اهالیه اوز توتوب دئییر: خُولیوئر دوز دئییر. سونرا خُولیوئر اُونلاری ایناندیرماق ایچون آند ایچیب دئییر: منیم سؤزومه اینانمیرسینیزسا هئچ اُولماسا چُولیوئرین سؤزلرینه اینانین، ایجازه وئرین چُولیوئر قویویا دوشوب کاتدانین اؤلوسونو چیخارسین. بئله لیک له خُولیوئرله چُولیوئرین آراسیندا موباجیثه دوشور. نیهایت کند اهالیسی دئییرلر: پوشک آتاق ایکی قارداشدان بیری قویویا دوشوب حیکایه نین نه اُولدوغونو کند اهالیسینه آیدینلاشدیرسین. پوشک آتیرلار چُولیوئره دوشور، ایپ گتیریب اونو قویویا سالیرلار. چُولیوئر قویویا دوشنَ کیمی قویودان سسلنیب دئییر: بوینوزو واردیر. مردوم دئییرلر: بعلی، وئر اوسته. چُولیوئر دئییر: قویروقو واردیر. مردوم دئییر لر: بعلی، وئر اوسته. چُولیوئر دئییر: دیرناغی واردیر. مردوم دئییرلر: بعلی، وئر اوسته. بئله لیک له چُولیوئر جنازه نی ایپه باغلاییب اوسته وئریر. کند اهالیسی گؤرورلر کاتدانین جنازه سی یوخ بلکه بیر کئچی نین جنازه سی دیر.
بئله لیک له خُولیوئر کند اهالیسی نین یانیندا بی آبیر اُولوب باشا دوشور کی یئلنَن گَلَن ثیروت سئلنَنده گئتمه لیدیر. بو حیکایه دن سونرا اُونلار قرارا گلیرلر هوببو بو ببونون پوللارینی آپاریب یئرینه قُویسونلار. ائله ده ائله ییرلر. قیزیل گوموش لر هوبوببو بوبوببونون یانیندا امانت قالیر.
بوببو قوشو و حسن بَی
قونسورلو حاجی حسن دئییر: تَزَه ائولنمیشدیم دده م رحمت لیک منی آیریب چیخارتدی. گوجو بیللاه ایله یئر آلیب باشلادیم اؤزوم ایچون ائو ائشیک تیکَم. بیر تَهَر ائوین و تُوله نین دوهارلارین قد ائله ییب یئتیشدیم اُونلارین اوستون آغاجلا اؤرتمَگه. آغاج آلماق ایچون سوبح آلا تُوردان یولا دوشوب گئتدیم سومرین کندینه. شانسدان چوخلو گزدیکدَن سونرا نیهایت آغاج تاپا بیلمه ییب سویو سوزوله – سوزوله قاییتدیم کی اینشاللا ائوه گَلَم. قونسور اؤروشونه یئتیشنده تؤشگومو دَریب یُورقولونلوغومو آلماق ایچون بؤیوک بیر داشین بؤرونده اُتوردوم هم بیر آز خورجوندان چؤرَک چیخاردیب یئییم همده بیر آز اوزانیم. من چؤرَک یییه نده بیر بوببو قوشو گلیب گؤزومون قاباغیندا باشلادی اُویناماغا. من بونو گؤرَن کیمین، اؤز اؤزومه دئدیم: حئیواندی آللاها خوش گئتمَز قُوی اُونا بیر پارا یاغلی چؤرگ آتیم یئسین بلکه بالالی دیر. چؤرگین اوستونه بیر آز کره یاغی یاخیب اُونو بوببو قوشونا طرف تُوللادیم. بوببو قوشو چؤرَگه باخمادان باشلادی های کوی سالماغا. قوش بیر طرفدن های کوی سالیردی بیر طرفدنده بیر داشین آلتینا گیریب چیخیردی. بوببو قوشو اُقَدَر بو ایشی داوام ائله دی. من عصبی لَشیب یئریمدن دوردوم اَیاغا کی گؤرَم بوببو گیریب چیخدیغی داشین آلتیندا نه وار دیر. بیر آن گؤزوم ساتاشدی قیزیل گؤموشه. دئمه بوببو قوشو آللاه طرفیندن منه وار دولت وئرمَگ ایچون مأمور ایمیش. آللاها چوخلو شوکور و ایستیغاثه ائله دیکدن سونرا قیزیل گوموشو گؤتوروب یولا دوشدوم. اُونلاردان بیرین گتیریب چیروونلارا (سعد اوللا گیله) گؤستردیم دئدیلر: حسن بو خالیص قیزیل دیر. سَسین چیخارتما. من ایسه اُو گوندن بَری وار دولتلی اُولدوم. سونرا لار مشهد، مکه و... گئتدیم. وار دولتیم آشیب داشدی. نیهایت اُولدوم حاجی حسن. دئمَک حسنی «حسن بَی» و یا «حاجی حسن» ائدن آللاهین گؤندردیگی بوببو قوشو ایمیش.
عمو تورک علی
pes_Arab azb_Arab bjn_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab