باتی آزربایجان چئوره قوروما قورومو گنل مودورو حسن عباسنژاد، اورمو گؤلونون اوز اؤلچومونون یوزده 53 قورودوغونو بلیرتیب
50 مین هکتار اوز اؤلچومو ایله ایرانین قوزئی باتیسی، آزربایجان بؤلگهسینده یئرلشن اورمیه گؤلو، ایرانین ان بؤیوک گؤلو و دونیانین ایکینجی ان بؤیوک دوز گؤلودور. اوزمانلارین دئدیگینه گؤره؛ اورمو گؤلونون دابانیندا 10 میلیارد تون توز واردیر.
سویو جیغاتی، تاتائو، گدار، باراندوز، شهرچایی، نازلی و زولا چایلاریندان تأمین ائدیلن اورمیه گؤلو، سون 20 ایل ایچینده تیکیلن 35 سد نتیجهسینده 5/5 میلیون مترمکعب داها آز سویا صاحیب اولموشدور. داها اؤنجه یاریم میلیون مترمکعبی ده دیگر چایلاردان و بولاقلاردان تأمین اولان اورمو گؤلو، یانلیش پولیتیکالار سونوجوندا بو سولاردان دا محروم قالمیشدیر.
بیر زامانلار انزلی باتلاغیندان سونرا ایرانین ان بؤیوک طبیعی حیوان باریناغی ساییلان اورمیه گؤلو، یونسکو طرفیندن قید اولونان 102 آدادان اولوشماقدایدی کی، حاضیردا اونلاردان هئچ بیر اثر قالمامیشدیر.
دئییلنلره گؤره، بیر زامانلار اورمیه گؤلونون دوز مقداری هر لیترده 80 قرام ایدی و اورمیه جنتی اولاراق بیلینردی.
اوزمانلارا گؤره، اورمو گؤلونون قوروماسی یالنیز بؤلگهنی دئییل، عراق و تورکیهنی ده ائتکیسی آلتینا آلاجاقدیر.
باتی آزربایجان چئوره قوروما قورومو گنل مودورو حسن عباسنژاد، اورمیه گؤلو اوز اؤلچومونون یوزده 53 قورودوغونو بلیرتهرک، آراز چاییندان ایللیک بیر میلیارد متر مکعب سویون گؤله کؤچورولمهسی گرکدیگینی وورغولادی.
اورمیه گؤلونون گونئی بؤلوملرینین 10 کیلومتر گئریلهدیگینی سؤیلهین عباسنژاد، دونیانین 2-جی دوز گؤلو اولان اورمو گؤلونون گئچن 15 ایل ایچینده هم یاغیشلارین آزلیغی، هم ده یئر آلتی و یئر اوستو سولارین اویغونسوز بیر شکیلده ایشلهدیلمهسینه شاهید اولدوغونو سؤیلهیهرک، "حاضیردا اورمیه گؤلونون دوز مقداری هر لیترده 400-380 قراما چاتاراق کریستاللاشمیش و بو دوروم سون درجه تهلوکهلیدیر" دئدی.
عباسنژادا گؤره، 5 مین 700 کیلومترمربع اوز اؤلچومو اولان اؤرمیه گؤلونون 2 مین 700 کیلومترمربعی دوزلوغا دؤنوشموش و دوز تپهجیکلرینین بلیرمهسی، گؤلون یؤنهتیمینی چتینلشدیرمیشدیر.
باتی آزربایجان چئوره قوروما قورومو گنل مودورو، بؤلگهده هاوا ایستیلیگینین 2 درجه آرتماسی ندنی ایله، سویون دا داها سرعتلی بیر شکیلده بوخارلاشدیغینی وورغولایاراق، قوشلارین، اؤزللیکله ده اورایا کؤچ ائدن فلامینگولارین قانادلاری یاپیشان دوزلار اوزوندن اوچماقدا چتینلیک چکدیکلرینی ده سؤزلرینه اکلهییر.
عباسنژاد آیریجا، سون زامانلاردا بورو یولویلا اورمیه گؤلونه سو کؤچورولمهسی پروژهسینین دؤلت کومیسیونوندا اونایلاندیغینی و یاخیندا 18 کیلومتر بورو چکیلهرک، ساری جئیرانلارین اؤنملی یاشام مرکزلریندن اولان اشک آداسینا سو کؤچورولهجگینین ده موشتولوغونو وئریر.
عباسنژاد، 1390-جی ایلده حیاتا گئچیریلهجک اولان بو پروژه اوچون اوستان بودجهسیندن 500 میلیون تومن پول آیریلدیغینا دا اشاره ائدیر.
چئوره اوزمانی و بیلییورد اوستادی دوکتور اسماعیل کهرم ایسه دؤلتین سولاما سیستمینده اصلاحات آپاریلاجاغینا سؤز وئردیگینی، آنجاق اکین یئرلرینین هله ده گلهنکسل یؤنتملرله سولاندیغی ندنی ایله چوخ مقداردا سویون بوخارلاشاراق هدر اولدوغونو سؤیلهییر.
کهرما گؤره، اورمیه گؤلو تام قورودوغو تقدیرده، یئل، دوز ذرهلرینی اکین یئرلرینه داغیداجاق و اورمیهنین مشهور اوزوم و آلما باغلاری قورویاجاقدیر.
اورمیه گؤلونو قورتارما درنگی باشقان یاردیمجیسی بشیر جعفری، اورمو گؤلو چئورهسیندهکی اکینچیلیک ایشینین دایاندیریلدیغینی سؤیلهیهرک، بؤلگه کندلرینین هله بوشالدیلمادیغینی، آنجاق سوسوزلوغون جیدی شکیلده ایشسیزلیق یاراتدیغینی بلیرتیر.
اورمیه گؤلونو قورتارما پروژهلرینین حیاتا گئچیریلمهدیگیندن تأسوفونو بیلدیرن بشیرییه گؤره، اگر اورمو گؤلوندهکی بو دوروم کونترول آلتینا آلینمازسا، یاخین گلهجکده اؤلکه اوچون جیدی بیر بحران یارادابیلر.
اونا گؤره، اورمیه گؤلونون قورتاریلماسی اوچون عملی بیر گیریشیم باشلادیلمازسا، ایرانین هر طرفینی و اؤزللیکه اؤلکه نین قوزئی باتیسینداکی آزربایحان ایالتینی دوز توزو باساجاقدیر.
اکینچی ائوی گنل یازمانی دوکتور عیسی کلانترییه گؤره، اورمو گؤلونون اوچده ایکیسی قوروموشدور و اگر تامامی قورویارسا، بؤلگه اهالیسی اورانی ترک ائتمک زوروندا قالاجاق.
کلانتری دئییر: ارومیه گؤلونون قوروماسی ایله آغدنیزدن ایرانا و دوغویا دوغرو حرکت ائدن کولک، دوزلاری اردبیل، زنجان و قزوینه قدر داغیداجاق و حتی تبریز و قوشاچای (میاندوآب)کیمی شهرلر بوشالدیلاجاقدیر.
اورمو گؤلونون قورتاریلماسی اوچون ایرهلی سورولن اؤنریلری شاشیردیجی اولاراق دگرلندیرن کلانتری، آراز چاییندان سو کؤچورولمهسینین ده ایران اوچون بیر پایین اولماماسی ندنی ایله اجرا ائدیلهبیلمز بیر پروژه اولدوغونون آلتینی چیزیر.
کلانتری علاوه ائدیر: آرازدان سویون انتقالی اوچون یول اوزرینده سویون 700 متر یوکسکلیگینده پومپاملانماسی گرکیر. خزر دنیزیندن سویون انتقالی اوچون ده سویون 1000 متر یوکسکلیگینده پومپالانماسی لازیمدیر.
اونا گؤره، اورمو گؤلونون قورتاریلماسی، دؤلتین بیر اؤنجهلیکلری آراسیندا دئییل و بؤلگهدهکی سیاستلر داها چوخ فابریکا و قونالقا (هاوا آلانی) تیکینتیسی اوزرینده اوداقلانمیشدیر.
قایناق:
http://tinyurl.com/3se3v2x
azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab oci_Latn