«فروید»ین روح بیلیمی{پسیخوآنالیزی}
بیر نفر یازمیشدی: اییرمی یوز ایلین نئجهلیینه اوچ یهودی ال قویوب. مارکس، فروید، انیشتین. انیشتین ایسه «فروید»ا مکتوبوندا اونون تاپدیقلارینی اؤزونون تاپدیقلاریندان قات-قات آرتیق ساییردی. بلکه ده اونا گؤره کی، انیشتین فیکرینجه انسانین ایچ دونیاسینا باخاندا، دیشاری دونیانی اؤیرنمک چوخ راحاتدیر.
فروید ایسه، ایدئیالارینی اورتایا آتاندا، اتریش{اونون وطنیدیر} جاماعاتینین چوخو اونو اخلاقسیزلیق گتیرَن، پوزغونلوقلارا باش ووران عالیم سایمیشدی. ایندینین اؤزونده ده اوجوندان-قولاغیندان ائشیتدیکلری اساسیندا «فروید»ی اخلاقسیزلیقلا باغلایانلار آز دئییل. منطیق بئلهدیر: ایندی کی قربده سکسووال دئوریم فرویددان دا اولماسا، اونون داوامچیلاریندان باشلاییر، ایندی کی فروید انسان حاققیندا بئله آییب-آییب شئیلر دانیشیر، دئمهلی اخلاقی جهتدن او اؤزو «یؤننو بیر آدام اولابیلمز». فروید ایسه انسانلاری اخلاقی بلالاردان، پسیخی دردلردن قورتارماق اوچون چالیشیردی. او ایستهییردی کی، اخلاقسیزلیغا، نئوروزا{پسیخی ساپینتیلارا} گتیریب چیخاران سببلری گؤسترسین و سونرا دا دئسین کی، اونلاردان فیلان جور ساغالماق اولار. بس دئدیکلری نه اولدو؟ دئدیکلرینین، دوغرودان دا، باشینا چوخ ایشلر گلدی. سئویملی اؤیرنجیسی کارل یونگ، اوندان آیریلیب چوخلو باشقا نظریهنی حاضیرلادی. فروید اؤز نظریهسینی روح بیلیمی{پسیخوآنالیز} آدلاندیرمیشدی، یونگ ایسه بیله-بیله بو آدی ترسینه چئویردی و اؤز اؤیرهتیسینی آنالیتیک پسیخولوگییا آدلاندیردی.
روح بیلیمی{پسیخوآنالیز} انسانین ایچ دونیاسینی، پسیخولوژیسینی اینجهلهیه-اینجهلهیه اؤیرنمک دئمکدیر. آنجاق علم کیمی پسیخوآنالیز تمیز پسیخولوگییا علمی ده دئییل. «فروید»ین پسیخوآنالیزی انسانی و مدنیتی اؤیرهنیردی و بونا گؤره ده اونا مدنیت فلسفهسی کیمی ده باخماق اولار. فروید اؤزو، فلسفهنی اؤزللیکله اون دوققوز یوزایل آلمان فلسفهسینی سئومیردی، بئله دوشونوردو کی، بورادا بیلیک آدی آلتیندا بوش و دولاشیق دوشونجهلری سوخوشدورورلار.
ایشده «فروید»ین یازی طرزی ده کانتدان، شئللینقدن، هگلدن، شوپنهاوردن فرقلهنیر. بو فیلوسوفلاری بیر آز دا اولسا، آنلاماق اوچون گرک فلسفهنین تاریخینی یاخشیجا منیمسهمیش اولاسان. «فروید»ی ایسه پسیخولوگییا حاققیندا ایلکین سوراقلار اساسیندا دا آنلاماق اولار. آنجاق بونا باخمایاراق محض «فروید»ین سایهسینده انسان حاققیندا علمی دوشونجهلر گؤرونمهمیش دَرینلیکلره چاتا بیلمیشدیر. تکجه بیلیمسل دوشونجهلر یوخ، ائله بدیعی اثرلر ده «فروید»ین کؤلگهسینده انسانین چوخ درین قاتلارینا گؤزلریمیزی آچیب.
علمی کیتابلار، عادتن تئز کؤهنهلیر. تاپینتیلاری اولان علمی آراشدیرمانین اساس ایدئیالاری گؤرورسن کی، باشقا کیتابلاردا تئز-تئز تکرار اولونور و هامی بو ایدئیالارا اؤیرهشیر. نتیجه ده سونراکی نسیللر بو ایدئیالارا اؤیرشدیکلری اوچون همن ایدئیالاری ایلک دفعه اورتایا آتمیش کیتابی اوخویاندا، آرتیق، ایدئیانین تزهلیینی دویمور. اونا گؤره ده اوخودان بؤیوک حظ آلمیر. چوخ غریبهدیر، بو حال فروید اثرلرینین اوخوسوندا اؤزونو گؤسترمیر، اونون یازیلارینی داریخا-داریخا اوخوماق مومکون دئییل. «فروید»ی قانان آدام (بو سؤزدن دیکسینمهیک، یاخشی سؤزدور) اوخویاندا اونا اینانمایا بیلمیر. راضی اولماق ایستهمهسه، گرک اونون آچدیقلارینا قارشی باشقا نظریهلرین آچیملارینی قویسون، بلکه اوندا اینانماسین.
ایندیسه «فروید»ین نظریهسینه کئچک. زیگموند فروید انسان روحبیلیمینی{پسیخولوژیسینی} اوچ یئره آییریر: «من»، «اوست من»، «او». «من» روح بیلیمینین اوست طرفیدیر، باشقا انسانلارا چوخ و یا آز گؤرونن طرفیدیر. «او» انسان شعورونون آلتیدیر. بونا بیلینج آلتی دا دئمک اولار. «اوست من» ایسه «من»له «او» آراسیندا دوران دَنَتلهییجی {نظارتچیدیر}.
آردی وار…
مهدی نیازی (فلسفه تاریخینده فلسفه)
حاضیرلایان: افشین شهبازی
azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab