افغانستان عامه ساغ لیک وزیرلیگی ملازم لری نی ایتیشیچه، ایدز یا اچ آی وی ویرو سیگه آلوده بولگن سورنج لر مخدره ماده لربنگی لر آره سیده مشترک قولنیشنی بو کسللیک نینگ اصلی عاملی اوله راق دیب ایتیشماقده.
ایدزگه مبتلا بولگن اکثر افغان لرقوشنی ایران و پاکستان ده مهاجرت پیتی ده بو کسل لیکه چلنگن لری دن سوز یورتدیلر.
32 یاش ده بولگن بیر شخص ایران ده مهاجر بولگن پیتی ده اچ آی وی ویروسیگه مبتلا بولگنی دن گپره دی:
"ایران ده بارگنیم ده ایشم اوته اغیر ایدی موزاییک توزتی دیم ایشمیز ایگه سی نیچه باشقه ایران لیک لر بیلن بیزنی اتاق میزده تریاک چکی دیلر . کیل سن هم چک دیب هردایم ایتریدی .تریاک چکسنگ چرچه می سن دییدی .خوب من هم چکدیم . نیچه ییل دن کین پودر چیکشنی باشلدیم. شو پیت ده محبوس بولدیم قماقخانه ده پودر تاپلمس ایدی فقط تریاک باریدی . قماخانه ده تریاک نی قینتیب سورنج ارقلی رگ میز گه اوتکرر دیک. یعنی بیر سورنچ دن مثلا یوز یا ایککی یوز کیشی قولنردیک اویلشیمچه من انه اوشه ییردن ایدز الدیم دیدی بو افغان وطنداشی "
اوتکن التی _ییتی ییل الدین گه چه ایدز کسل لیگی نی افغانستان عادی اهالی سی اونچه لیک تانی می دیلر اما حاضر مملکت نینگ بیرقطار ولایت لریده ایدز کسل لیگی نی آلدینی آلیش اوچون ایجاد ایتیلگن مرکز لر فعالیتگه باشله گنی و باشقه تماندن بو کسل لیک خطرلری بویچه یولگه قویلگن ترغیبات دستور لرباعث اکثر اهالی اونی خطر لریدن اگاه بولگن لر.
فاریاب یشوچی سی بولگن سراج قریب اون ییل الدین ایران ده مخدره ماده گه معتاد بولگن. او بیش ای الدین ایران دن رد مرز بولگن و حاضر چه هرات شهرنینگ کمرکلاغ منطقه سیده باشقه بنگی لر بیلن بیرگه یمان احوال ده کون کیچرماقده او هم ایدز کسل لیگی نی یخشی تانیم دی.
هرچند افغانستان نینگ اکثر ولایت لریده ایدز کسل لیگی گه قرشی کورش مرکز لری عامه ساغ لیک وزیرلیگی تمانیدن ایجاد ایتلیب فعالیت قیلماقده، اما افغانستان غربیده جایلشگن هرات ولایتی ده بو کسل لیکگه چلینگن لر سانی کوپ بولگنی گه قرگنده پایتخت گابل دن سونگ ایدز کسل لیگی نی دوالش ایکنچی مرکزی هم ایجاد ایتیلگن.
اوتکن ییلی عین شو کون ده هرات ده ایدزگه چلنگن 62 شخص بارلیگی رویخط ده آلنگن ایدی اما اوشبو مرکز مسولی داکتر عارف شهرام جاری ییل ده ایدز کسل لری سانی 98 گه یتیب بارگنی دن خبر بیره دی :
"بیز هرات ولایتی ده ایدزگه چلنگن 98 واقعه نی رویخط ده الگن میز. بولردن 12 سی نی شوحاضر تداوی قله یاتیک. بخت گه موافق ایدز کسل لری نی دوالش اوچون افغانستان نینگ ایکنچی مرکزی هرات ده جایلشکن. ایدزی بولگن هر بیر شخص اگر دوالنشگه ضرورتی بولسه بیز اونی بو مرکز ده تداوی قله میز.بو مرکز دکی برچه خذمت لر پول سیز طریقه ده کورستلدی دیدی شفاکار شهرام جناب لری".
افغانسان عامه ساغلیک وزیر لیگی معلوماتیگه اساسا یالیغز جاری ییل ده 1300 کیشی ایدز کسل لیگی گه چلینگن .
هرچند ایدز بیمار لری یوزده یوز دوالنیشی حاضرچه افغانستان ده ناممکن اما بو کسل لیک گه قرشی کورش یگانه یولی وقایعه بولگنی گه قرگنده ، افغانستان عامعه ساغلیک وزیرلیگی تمانیدن بو توغریده یولگه قویله یاتکان دستور لر فقط شهر لر مرکزیده چیکلنیب قالگنی دن تنقید لر هر دایم ایتلماقده.
azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab pes_Arab pes_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab