داش داش اوسته قالمازدی
دئییرلر کی، موللانین آنادان اولدوغو کند چوخ گؤزل ایمیش. چوخ گؤزل
هاواسی، جوربهجور سولاری، قشنگ باغلاری، باغچالاری وار ایمیش.
ایستی یای گونلرینین بیرینده موللا ائشیدیر کی، شهرین حاکمی واخت کئچیرمک
اوچون هامان کنده گزمهیه گئدیب. قالیر کندین قئیدینه کی،
گؤرهسن حاکمین بو واخت کئچیرمیی کنده نَیه باشا گلهجک؟
بیر هفته کئچیر. موللا ائشیدیر کی، حاکم قاییدیب گلیب. دوروب حاکمین
یانینا گئدیر. باخیر کی، حاکمین کئیفی چوخ سازدی.
سلام-کلامدان سونرا موللا حاکمدن سوروشور:
- یاخشی، حاکم آغا نئجه کئچدی؟ راضی قالدینمی؟
حاکم دئییر:
- بیلیرسن نئجه یاخشی کئچدی... هئچ بیلمهدیم کی، بیر هفته نئجه گلدی،
نئجه کئچدی؟ بیر ده باخدیم کی، قورتاریب. باخ، بیرینجی گون کندده بؤیوک
بیر یانغین اولدو، کندین تامام یاریسی یاندی. جاماعت ائله قیشقیریب
قاچیردی کی، آدامین گولمکدن قارنی جیریلیردی. حتی بیر نئچه آدام دا
یاندی.ایکینجی گون بیر قودورموش ایت اون-اون بئش نفرهجن آدام قاپدی.
اؤزون فیکیرلش گؤر نه قیامت اولار دا... لذّت وئردی. صاباحیسی بیر سئل
گلدی، بیر سئل گلدی، داها نه دئییم... تزه بیچیلمیش بوغدالار سویون
ایچینده اوزوردو، اونلارین دالینجا آداملار اؤزلری ده اوزوردولر. چوخلو
آدام دا آپاردی. دؤردونجو گون بیر کندلی دلی اولدو، بئش-آلتی آدام اؤلدوردو.
بئشینجی گون بیر دام اوچدو، بوتون کولفت قالدی آلتیندا. اؤلن، قولو
سینان، باشی ازیلن. آلتینجی گون بیر آرواد اؤزونو بوغوب اؤلدوردو... آخیر کی،
دئمینن باشا گلن دئییل. باشقا جور کئیف چکدیک. من عومرومده بئله
کئیف گؤرمهمیشدیم.
موللا حاکمین سؤزلرینه قولاق آسیب دئییر:
- یاخشی کی، بیر هفتهیه گلیبسن. بیر آز دا قالسایدین کندده داش
داش اوستده قالمازدی.
موْللانین بوْستانیندا
بیر آخشام اوستو موْللا اؤز بوْستانیندا قوْوون دریرمیش. اۆچ نفر آدام
گلیب سلام وئریر. موْللا سلامی آلدیقدان سوْنرا تئز بیر قوْوون کسیر کی:
- بۇیورون، قوْوون یئیین!
قوْناقلار یئییب دوْیاندان سوْنرا دۇرورلار کی، گئتسینلر، موْللا دئییر:
- قوْوونلاردان سئچین، گؤتورون، اۇشاقلارا دا آپارین!
ائله موْللا بۇنو دئجک قوْناقلاردان ایکیسی هرهسی ایکی قوْوون، اۆچونجوسو
ده اللشه-اللشه اۆچ قوْوون گؤتورور. موْللا تئز اۆچ قوْوون گؤتورن قوْناغا
تزیم ائدیب دئییر:
- پادشاه ساغ اوْلسون! سنه اؤز وزیر-وکیلینله منیم بوْستانیما خوْش
گلمیسن!
قوْناق حئیرتله سوْروشور:
- سن نهدن بیلدین کی، من پادشاهام، بۇنلار دا وزیر-وکیل؟
- مۆفتخوْرلوغونوزون درجهسینه گؤره.
هامینیزین دردینی چکیرم
شهرین حاکمی موللا نصرالدینه اؤزونون ان قورخولو دوشمنی کیمی
باخارمیش. بوتون فیکری-ذکری بو ایمیش کی، بیر فورصت تاپیب موللایا پیسلیک
ائلهسین.اما هر نه حیله قورارمیشسا، موللا ایشین ایچیندن ائله مهارتله
چیخارمیش کی، حاکم اؤزو آخماق وضعیتده قالارمیش.
گونلرین بیرینده موللانین ائششیی اؤلور. حادثه موللایا او قدر
تأثیر ائلهییر کی، کیشی عمللی-باشلی یاسا باتیر. نه دینیر، نه دانیشیر، ائله درد
چکیر. شهرین حاکمی مسئلهدن خبردار اولور. هئچ اولمازسا موللایا
ساتاشماق اوچون یاخشیجا فورصت دوشدویونه سئوینیر. آدام گؤندریب موللانی
حضورونا چاغیرتدیریر.سلامدان سونرا یالاندان قاش-قاباغینی ساللاییب
دئییر:
- بو نه بدباختلیقدیر سنه اوز وئریب، آی موللا!؟ دئییرلر جانیندان
آرتیق ایستهدیگین، اؤزونه لاییق بیر ائششهیین وار ایمیش، اؤلوب... بس بیزیم کیمی
دوستلارا نییه خبر وئرمهمیسن؟
موللا باشا دوشور کی، حاکم اونو تحقیر ائلهمک مقصدیله چاغیریب.
هئچ اؤزونو پوزماییب دئییر:
- سیز حاقلیسینیز، حاکم آغا! من دوغرودان دا او ائششیی چوخ ایستهییردیم.
او، منه هم ائششک ایدی، هم آت، هم ده سیزدن یاخشی اولماسین، گؤزل
بیر دوست ایدی. یازیق ائله بیردن-بیره آزارلادی، عومرونو باغیشلادی سیزه.
حاکم باخیر کی، موللا یئنه ده اونو اوستلهدی. یانینا چاغیرماغینا
دا پئشمان اولور. بیر تهر باشدان ائلهمک اوچون دئییر:
- چوخ دا فیکیر ائلهمه! دونیانین وفاسی بودور. هامیمیز او یولون
یولچوسویوق دا... نه ائتمک اولار کی؟
موللا دئییر:
- اشی، سیز ساغ اولون! الله اونون عومروندن کسسین، جالاسین سیزین کیمی
دوستلارین عومرونه. او نئجه دئیرلر، تورپاغی سانی یاشایاسان. آنجاق من
ده ائله تک بیرجه ائششهیین دردینی چکمیرم کی؟.. بیلیرم کی، سیز هامینیز
او یولون یولچولاریسینیز، اودور کی، ائله هامینیزین دردینی بیردن چکیرم.
ساققال ایختییاری
دئییرلر کی، هرهنین بیر عادتی اولار. موللانین دا عادتی بو ایمیش کی، چوخ
تئز-تئز ساققالینی تومارلارمیش. تئیمور لنگ اینجیتمک مقصدی ایله بیر
گون اونا دئییر:
- ساققال تومارلاماغی سنه قاداغان ائلهییرم. بیر ده تومارلاسان
ساققالینی قیرخدیراجاغام، الینی ده کسدیرهجهیم.
موللا تئیمورا یاخشی بلد ایمیش. بیلیرمیش کی، چوخ دا اونون ایپینین
اوستونه اودون ییغماق اولماز. اودور کی، یازیق ساققالینی تومارلاماغی ترگیدیر.
بو احوالاتدان بیر مدت کئچیر. گونلرین بیرینده تئیمور موللادان
سوروشور:
- موللا، من نه ائلهییم کی، اهالی منیم عدالتیمه اینانسین؟
موللا دئییر:
- هر شئیدن قاباق، قیبلهی-عالم، هر کیشینین ساققالینین ایختییارینی
اؤزونه قایتار!
یالان اولاجاق
موللا بیر گون یولدا ائششهیینی ایتیریر، نه قدر آختاریرسا، تاپا بیلمیر.
آخیردا ال چکیب پییادا ائوه قاییدیر. بیر آز گلندن سونرا قونشوسو چیخیر
قاباغینا. موللا قونشوسونو گؤرجک سوروشور:
- قونشو، کندده تزه نه وار، نه یوخ؟
قونشو دئییر:
- ائله تزه بیر شئی یوخدور. نئجه؟
موللا سوروشور:
- بس کندده دانیشمیردیلار کی، موللانین ائششیی ایتیب؟
قونشو دئییر:
- یوخ، ائشیتمهمیشم.
موللا تئز شوکور ائلهییر کی:
- اللها شوکور. دئیهسن ائششهیین ایتمیی یالان اولاجاق. اگر دوغرودان
ایتسیدی، جاماعت دانیشاردی.
موللا و جاوان
قیش آخشاملاریندان بیرینده موللا محلهدکی چایچی دوکانینا گئدیر.
فیکیر وئریب گؤرور کی، دوکانین کونجونده بیر جاوان اوغلان اوتوروب، اما
ائلهدی، ائلهدی کی، ائله بیل قم دریاسینا باتیب. موللا ماراقلانیب جاوانا
یاخینلاشیر، بیر آز اوردان-بوردان صؤحبت ائلهیندن سونرا سوروشور:
- قارداش، دئ گؤروم، سنه نه درد اوز وئریب کی، بئله قم دریاسینا
باتمیسان؟
جاوان بیر آه چکیب باشلاییر کی:
- موللا عمی، سندن آییب اولسا دا، من فیلان تاجیرین قیزینا عاشق اولموشام.
قیز دا منی سئویر. ایکیمیز ده بیر-بیریمیزه سؤز وئریب عهدپئیمان
باغلامیشیق. او، دؤولتلی تاجیر قیزیدی، اما من، نئجه کی گؤرورسن،
یوخسول بیر اوغلانام. چوخ گؤتور-قوی ائلهیندن سونرا آخیری دونن
گئتدیم تاجیرین یانینا کی، بس، قیزینی وئر منه. تاجیر بیر آلتدان یوخاری
منه باخیب دئدی:
- قیزیمی نه قدر سئودیگینی گرک ثبوت ائلییهسن. او دا بئله اولار
کی، گرک چایدا بوزو سیندیریب گیرهسن سویوق سویون ایچینه. تا سحره قدر
اورادا قالاسان. ایر بونو ائلهسن اوندا قیزی سنه وئرهرم.
من محبتین گوجوندن "باش اوسته" دئییب اورادان چیخدیم. گؤزلهدیم
قارانلیق دوشدو.گلدیم چایین کنارینا. بوزو سیندیریب بوغازاجان
گیردیم سویوق سویون ایچینه. قار یاغیردی، کولک ویییلداییردی، بیر سویوق
وار ایدی کی، دای نه دئییم. دوز صوبحه قدر قالدیم سویون ایچینده. ائله کی،
سحر آچیلدی، سودان چیخدیم، اوز قویدوم تاجیرین ائوینه. ایچرییه گیریب دئدیم:
"تاجیر، ال-عهدو مینل-وفا. من شرطی یئرینه یئتیردیم، سن ده
ودینه عمل ائیله". تاجیر یئنه ده بیر آلتدان یوخاری منه باخیب دئدی:
- یالان دئییرسن. ثبوت ائله کی، سن دوغرودان دا سحره قدر سودا
قالیبسان.
من آند-آمان ائلهییب دئدیم:
- واللاه، بالله، قالمیشام. حتی او اوزاق کندلرین بیرینده بیر پنجرهده
بیر شام دا یانیردی.
تاجیر گولوب دئدی:
- دئمک، شرطیمیز پوزولوب. سن گؤزونله ایشیغا باخیب قیزینیبسان.
من نه قدر ائلهدیم کی، "آی جانیم، ایکی آغاجلیقدان دا شام ایشیغینا
باخماقلا آدام قیزینا بیلرمی؟" - کار ائلهمهدی کی، ائلهمهدی. من ایشی
حاکمه وئردیم. بیلمیرم حاکمله گئدیب نه چوغوللاشدی، نه چوغوللاشمادی،
حاکم ده اونون دئدیکلرینی تسدیق ائیلهییب منی چیخاردیب قوودو.
ایندی ایشیم اولوب بئله آهو-زار.
موللا اولدن آخیرا کیمی دقتله قولاق آسیب جاوانا دئییر:
- صاباح آخشام منه قوناقسان. گلمهمیش اولما!
موللا دوروب اورادان بیر باش تئیمور لنگین حضورونا گئدیر. باش
اییب دئییر:
- قیبلهی-عالم، صاباح آخشام منه قوناقسینیز.
اورادان گئدیب همن حاکمی، همن تاجیری ده چاغیریر. بلی، صاباح
اولور. تئیمور، حاکم، تاجیر و باشقا دعوت اولونموشلار گلیرلر. موللا
بونلاری یاخشیجا قبول ائلهییر، ایلشدیریر، اؤزو هارایا ایسه چیخیب گئدیر.
تئیمور اطرافا گؤز گزدیریب گؤرور کی، نه اوجاق یانیر، نه قازان قایناییر.
قالیر معطل کی، بو نئجه قوناقلیقدیر... غرض، بیر-ایکی ساعت گؤزلهییرلر،
موللا گلمیر. آخیردا تئیمور آروادی چاغیریب سوروشور:
- آی باجی، بس موللا هارا گئتدی؟
آرواد دئییر:
- باغچانین دیبینده سیزین اوچون پلوو بیشیریر. تئیمور قوناقلاری دا
گؤتوروب گئدیر باغچانین دیبینه. باخیر کی، موللا اؤجا بیر آغاجین باشیندان
بیر پوتلوق قازان آسیب، آغاجین دیبینده ده بیر شام یاندیریب، اوتوروب گؤزلهییر.
تئیمور سوروشور:
- موللا بو نه دیر؟ بورادا نه قاییریرسان؟
موللا چوخ ساکیت دئییر:
- قیبلهی-عالم ساغ اولسون! سو آسمیشام، گؤزلهییرم قایناسین، سیزین
اوچون پلوو بیشیریم.
تئیمور حیرصلهنیب دئییر:
- آده، سن اؤزونو دولامیسان، یا بیزی؟ بورادان دا اورایا ایستی دیَیب
سو قیزار؟
موللا اوندان ده برک حیرصلهنیب دئییر:
- بس ایکی آغاجلیقدا یانان شاما باخماقلا دا بدن قیزار کی، سن او
حؤکمو چیخاریبسان؟
تئیمور سوروشور: "بو نه مسئلهدیر؟". موللا احوالاتی اونا دانیشیر،
قیزی آلیب اوغلانا وئریر.
گوجوم چاتمایاجاق
تئیمور لنگین خاصیتلریندن بیریسی ده بو ایدی کی، یوخودا هر
کیم اونا پیس سؤز دئسه ایدی، یاخود پیس صورت گؤسترسه ایدی، یوخودان اویاناندا
اونو آسدیراردی. موللا نصرالدین اونون بو خاصیتینی بیلن کیمی شلشولهسینی
ییغیشدیریب بیرباش قاچیر کندلرینه. کندلیلر اونون باشینا
ییغیشیب سوروشورلار:
- موللا نییه قاچیب گلدین؟ نه قدر کی، سارایدا ایدین، یئنه جاماعتا
خئیرین دَییردی. وئرگیدن-مئرگیدن آز-ماز باغیشلاتدیرا بیلیردین.
موللا دئییر:
- آییقلیقدا، دوغرودور، تأثیر ائلییه بیلردیم. آنجاق گؤردوم بو ظالم
اوغلو ظالمین یوخوسونا گیرمهیه، اؤزو ده خوشونا گلمهیه منیم
گوجوم چاتمایاجاق. اونا گؤره ده باشیمی گؤتوروب قاچدیم.
کاسیب چوخدور
تئیمور لنگ بیر گون صؤحبت اسناسیندا موللادان سوروشور:
- موللا، جنّت بؤیوکدور، یا جهنم؟
موللا دئییر:
- جنّت بؤیوک اولار.
تئیمور سوروشور:
- ندن بیلیرسن کی، جنّت بؤیوک اولار؟
موللا دئییر:
- چونکی کاسیب دؤولتلیدن چوخدور. اگر جنّت حاقیندا دئییلنلر
دوغرو چیخسا، بو دؤولتلیلر کی، بو دونیادا بئله ایشلر گؤرورلر، من
هئچ اینانمیرام کی، اورا بیرجه نفر ده اولسون دؤولتلی گئده بیله.
آیاقلاشا بیلمیردی
تئیمور لنگ بیر گون موللانی جیدیردا ایشتیراک ائتمک اوچون دعوت
ائدیر. موللا اؤکوزونو چوللاییر، آغزینا دا بیر یوین ووروب میدانا گلیر.
تئیمور لنگ موللانی بئله گؤروب دئییر:
- آی موللا، اؤکوز ده آت ایله آیاقلاشا بیلر؟ بونو نییه مینیبسن؟
موللا دئییر:
- واللاه، چوخداندیر کی، مینمهمیشم، اما چر دیَمیش بوزوو
واختیندا ائله یامان قاچاغان ایدی کی، آت ندی، هئچ قوش دا اونونلا آیاقلاشا
بیلمیردی.
قییمت مسئلهسی
تئیمور لنگ بیر گون موللا نصرالدینی اؤزو ایله برابر حاماما
آپاریر. تئیمورون بئلینده چوخ قییمتلی بیر فیته وار ایمیش. یویوندوقلاری
واخت اورادان-بورادان صؤحبت ائلهییرلر، آخیردا تئیمور موللادان سوروشور:
- موللا، من نئجه آدامام؟ قییمتلی آدامام، یوخ؟
موللا بیر آز فیکیرلشیب جاواب وئریر:
- نییه، بیر اون تومنه دیَرسن.
تئیمور دئییر:
- آی ائوین تیکیلسین، اون تومن ائله منیم بئلیمدهکی فیتهنین قییمتیدیر.
موللا دئییر:
- ائله من ده فیتهیه قییمت وئریرم ده...
عدالتیندن دانیشسینلار
تئیمور لنگ بیر گون موللا نصرالدینی قورخوتماق و اوتاندیرماق
مقصدیله سارای آداملارینین ایچینده بیردن-بیره اوزونو اونا توتوب
حیرصلی-حیرصلی دئییر:
- آلدیغیم معلوماتا گؤره، دونن بیر مجلیسده جاماعت منی تعریفلهییرمیش،
منیم عدالتلی بیر پادشاه اولدوغوم بارهده دانیشیرمیشلار.
سن ده اورادا ایمیشسن. منیم یاخشیلیغیم بارهده هئچ بیر سؤز دئمهییبسن.
موللا هئچ حالینی پوزمادان جاواب وئریر:
- خئییر، قیبلهی-عالم ساغ اولسون! یالان سؤزدور. من نینکی دونن،
حتی بوتون عومرومده هئچ ائله بیر مجلیسده اولمامیشام کی، اورادا سنین
عدالتیندن دانیشسینلار.
azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pbt_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab ckb_Arab ace_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab prs_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab urd_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab