دوشونجه شیوه سینه یؤنه لیک
یاشار بئی گلشن ه خیطابن
تورکیه مسئله لری عمومیتله بیزیم (گونئی آزربایجان و ایران دا تورک لری) اوچون ایکی آچی دان آنالیز ائتمک اولور؛
بیرینجی سی؛ گونئی آزربایجان ین میللی ماراق لاری آچی سیندان و
ایکینجی سی؛ تورکیه نین دئمکراتیک لشمه آچی سیندان
من تورکیه سیاست لرینه گلدیکده عمومیتله گونئی آزربایجان ماراقلاری آچی سیندان مسئله له ره یاخینلاشماق نییه تینده اولموشام. البته بعضن ده تورکیه نین دئمکراتیک گلیشمه سی آچی سیندان یازیلاریمدا سؤز آچمیشام. چون کو، تورکیه نین گلیشمه سی و دئمکراتیک لشمه سی گونئی آزربایجان دا و ایران دا تورک خالقی نین اؤز گوونجینه یاردیمجی اولور و خالقیمیزین وارلیغینا اینانجینا گئده گئد آرتیریر. باشقا دئیش له تورکیه ده گلیشمه لر دوز و یا دولایسی ایله خالقیمیزی اؤز گوه نجین گونئی آزربایجان و ایران دا گؤجلندیریر. تورکیه نین دیققت مرکزینده اولماق، آدین چکدییم آچیدان ایستر- ایسته مز خالقمیزین حرکاتیندان اؤنملی ائتگیسی اولابیلیر. بو ائتگی گونئی آزربایجان سیاسی حرکت لری تورکیه ده کی پارتیالارین و حتی تورکیه دئولتی نین قویروق اولماسی معناسینا گلمز. چون کی تورکیه ده کی سیاسی پارتیالار و تورکیه دئولتی (اشاغی- یوخاری) تورکیه نین میللی ماراق لاری اساسیندا سیاست آپارماقدادیر، و دوغال اولاراق گونئی آزربایجان دا گئده ن میللی دئمکراتیک حرکاتین آکتورلاری دا گونئی آزربایجان ین میللی ماراق لارینا اساسلاناراق حرکت ائتمه لی دیر. میللی ماراق لار ساحه سینده گونئی آزربایجان اؤزل اولاراق یالنیز تورکیه دئیر، بلکه آزربایجان جمهوریتیندن ده بعضی آلانلاردا فرقلی موقع ده دورور.
بو یازیمدا سیزین دوشونجه منطیقی نیزه ایشاره ت ائتمک ایسته ییرم. آدین چکدییم منطیق مسئله لرین آنالیزینده حیاتی بیر رول اویناییر. البته چالیشیرام اه لیمدن گلدیکجه قیسسا یازمیش اولوم.
دوشونجه شیوه یه یؤنه لیک
بیر:
یازیرسینیز کی؛ "من تورکييه وطنداشي اولسايديم ایناندیقلاریما خاطير ... شوبهه سيز کي آک پارتي منيم سئچه نه ییم اولابيلمزدي. من تورکييه نين ديشيندا هر آراشديرمانی ده يه رله نديرنده اؤز اينانجيم يوخ بلکه بوتون فاکتور لاري نظرده آلمالييم." (سیتاتین سونو)
دئیرسینیز کی تورکیه وطن داشی اولسایدینیز "آکپ نی شوبهه سیز ترجیح ائتمزدینیز". آمما تورکیه نین دیشین ده بیر یاشایان کیمی "بوتون فاکتورلاری نظره آلمالییام". هر کس سیزده ن سورا بیلیر کی تورکیه نین گلیشمه سین آنالیز ائتمک اوچون تورکیه وطنداشی "اولماق" و یا "اولماماغا" نه علاقه سی وار؟ یعنی تورکیه وطن داشی اولسایدینیز "بوتون فاکتورلاری نظره آلمیاجاقدینیز می؟". باشقا دئیش له سیزجه تورکیه وطنداشی اولماق "بوتون فاکتورلاری نظره آلماماق" و تورکیه وطن داشی اولماماق "بوتون فاکتورلاری نظره آلماق" معناسینا گلیر می؟
باشقاجا دئیرسیز کی تورکیه وطن داشی اولسایدینیز "شبهه سیز" آکپ"نی ترجیح ائتمزدینیز. آمما تورکیه لی اولمامادیغینیز اوچون آکپ نی ترجیج ائدیرسینیز! بو ایفاده لر سیزجه هانکی منطقی داشییر؟ آکپ نین سیاست لرینین سونوجو، سیزین تورکیه لی اولوب- اولماماغینیزا نه علاقه سی وار کی تورکیه لی اولاندا آکپ نین سیاست لری پیس اولور، آمما تورکیه لی اولمایانین گؤزوندن آکپ نین سیاستلری دوزگون چیخیر! سیزجه بو دوشونجه شیوه سی دوزگون بیر شیوه اولابیلیر می؟ دولت لرین سیاست لری ائورنسل ده یه رلره (لیبرال دمکراسییا، اینسان حاقلارینا، سکولاریزمه، اوشاق و قادین حاقلاری، بیرائسیل (فردی) و توپلومسال حقوقا...) و دئمکراتیک نورملار و سوسیال سیاسی نظریه لره دایاناراق آنالیز اولونور. بو مسئله ده وطن داش اولوب اولماماقلا هئچ بیر علاقه سی یوخدور.
آکپ یه گلدیکده بو پارتیا بیرینجی و ایکینجی کره نین اورتالارینا قدر حکومت ده اولوملو آتدیملاری آتماغی اوچون هم تورکیه ده و هم دونیا سویه سینده آلقیشلاندی. آمما بو پارتیانین داها چوخ گوجلنمه سی و اردوغانین ایکی یؤنلو دینچی و آتوریتیر کاراکتری یاواش یاواش تورکیه و بؤلگه سل سیاست ده باشقا بیر تابلونو مئیدانا قویماقلا هم ایچه ریده و الخصوص خاریجده تورکیه یه قارشی تنقیدلر گئتدیکجه چوخالمایا باشلامیشدیر.
ایشارت ائدیم کی بوگون تورکیه نین آنا یاساسیندا مجلیس نماینده لرینه توخونولمازلیق قانونونو قالدیرماقلا تورکیه دمکراسی سینا بؤیوک بیر ضربه ووردو و تورکیه دمکراسی سی ایللرجه گئرییه دؤندو. بو آنا یاسا دئیشیک لییی آوروپا مئدیاسیندان "پارلمانین تورکیه دمکراسی سینا قارشی بیر کودوتا" حئساب اولوندو. بو طورلو تشبوصلر هر گون تورکیه نین سیماسین دونیا چاپیندان تخریب ائتمک ده ن باشقا هئچ بیر سونوجو یوخدور. اردوغانین دئمکراسی آنلایشی بودور.
ایکی:
یازیرسینیز کی: "یونوس بی-ین یازیسیندا تورکيه نين بوگونکو شرائيط-ينه آنتي تورک محفل لرين گؤزوندن باخيلیب و بو محفل لرين تئرملري تکرار اولونوب. من پ ک ک ادبياتي ایله أردوغاني، هيتلر کیمی فيگورلار ایله مقايسه ائدن بیر یازینی نئجه جیدیه آلا بیله ره م؟" (سیتاتین سونو)
یازینیزی بو بؤلومو دویقولارا دایانیرکن یاسلایجی (توجیه گرایانه) بیر مئتودو یانسیدیر. یازیرسیز "یونوس بئ ین یازیسی... آنتی تورک محفل لرین گؤزوندن باخیلیب و بو محفل لرین تئرملری تیکرار اولونوب". عجبا "آنتی تورک" سؤزو گرچک دن معین بیر منطیق داشییرمی؟ تورکیه ده مخالیفت ده اولان پارتیالار، و باشقا آنالیزلر طایب اردوغانی "آنتی تورک" تانیدیب و اونون اومته اینانجینی سرگیله میشدیرلر. سیزجه اردوغانا "انتی تورک" دئمک اولور مو؟ اما بو قاورام (آنتی تورک و یا آنتی ایران و یا ...) گرچکچی و دئمکراتیک بیر آچی دان، گئریه قالمیش بیر ادبیاتا دایانان، استبدادا سؤیکه نن، باسدیریجی بیر حیسسی گؤسته ریر و عمومیتله هر بیر اؤلکه ده ایفراطچی میللتچی لرین (ناسیونالیست لرین) ادبیاتی سایلیر. باشقا دئیش له سیزین "آنتی تورک محفل لری" ایفاده نیز سیزین (ائحیانن) ایدئولوژیک دوشونجه نیزدن قایناقلانابیلیر. آمما بو ایفاده هئچ بیر محکمه ده دلیل کیمی ایشله دیله بیلمز. و حتی بو ایفاده بوگونکو دئمکراتیک ادبیات دا تانینمیش بیر "پوپولیستی" قاورام سایلیر.
مسئله یه بیر باشقا آچی دان دا باخا بیله ریک. اگر سه آدین چکدینیز "آنتی تورک محفل لر" بعضی فیکیرلری د ه مئیدانا قویورلارسا، گینه ده او محفل لرده ن گلن آنالیزلر دیققت له ایزلنمه لی و اؤنمسه مه لیدیرلر. چون کو دوشمن و یا مخالیف دن بیر تنقید گلیرسه، او تنقیدین کؤکلری اولمالی دیر، یوخسا کیمسه کؤکسوز تنقیده اؤزه ن گؤسته رمز. آوروپا و حتی آمئریکا دا اولان اؤلکه لرین مئدیاسیندا "آنتی" سؤزو ایشله نیلمز. نمونه اولاراق سوئده حاکیم پارتیا هر نه قدر آغیر تنقیدده معروض قالیرسا تنقید ائدن لری هئچ زامان "آنتی سوئد محفل لرین ده ن گلن " سؤزلرله اتهام ائدیلمزلر. بلکه چالیشارلار کی بو تنقیدلره دوزگون جاوابلار بولسولار. بو طورلو اتهام لار یالنیز گئریه قالمیش اؤلکه لرین سیاسی ساحه سینده بیر چماق کیمی، بیر سرکوب آلتی کیمی ایستفاده اولونور. یقینیم وار کی سیز گئری قالمیش اؤلکه لرده و او جمله دن ایران دا بو ادبیات لا یاخیندان تانیش سیز. آمما نه اوچون تورکیه سؤز قونوسو اولاندا معین بیر تعصبه قاپسانارکن همن اتهامی بیر باشقاسینا (هله او باشقاسی دا گونئی آزربایجان آکتیویست اولارکن) وورماقدان چکین میرسیز؟
سیزجه، بیزلر گینه ده گئرییه قالمیش ارتجاعی ادبیاتی مودئرن آزربایجاچیلیق ایدعالاریمیز اولارکن ایستفاده ائتمه لییک می؟ مودئرن آزربایجانچیلق و دئمکراتیک تورکچولوک حرکاتیمیزین اساسلاری سایلیرسا بو طورلو آنتی دئمکراتیک قاورام لاردان آرا آچمالییق می؟. دیالوقا، دئمکراتیک تنقیده سؤیکن مه لییک می؟ عکس حالدا حرکت لریمیز یئریندن- کؤکوندن اولومسوز بیر حاله گلیرلر.
گؤدویونوز کیمی، "آنتی تورک" قاورامی نه مودئرن بیر ادبیات ایله ایقون دور، نه ده دئمکراتیک دوزه نین برپا اولماسینا شرایط یالاردیر. بلکه عکسینه گئریه قالمیش ادبیاتی مودئرن آزربایجانچیلیغا قارشی قورویوب ساخلاماق ایسته ییر، عین حالدا بو ادبیات توپلوموموزدا استبدادی و پوپولیستی دوشونجه نین تمثیل ائدیر.
بیرده، یازینیزدا من ده ن چوخ یالنیش بیر سؤزده نقل اولموشدور. من هئچ زامان اردوغان لا هیتلری موقایسه ائتمه میشم و بئله بیر سؤزو هئچ یئرده نه دئمیشم و نه یازمیشام. بو سؤزو گرچک دن هارادان گتیرمه نیزی ده مراک ائدیره م.
اوچ:
یازیرسیزکی: "ايللر بويو تورکييه نين سياستينده، سيلاحلي قووه لرين دخالت لريني و نئچه دن بير کودتا ياپمالاريني تنقيد ائله رکن، گليب ايندي بو پرابلئمي آرادان قالديران بير دولتي بو ايشينده ده قيناييرسا داها منه دئمه لي سوز نه قالير؟" (سیتاتین سونو)
آکپ ایندی 14 ایلدیر تورکیه ده ایقتیداردادیر. آکپ نین ایلک دؤنم لرده، قاباخجا یازدیغیم کیمی، تورکیه نین دئمکراتیک لشمه سی اوچون اولوملو آتدیملار آتمیشدیر. او جمله دن حربی قوه نی، اوستون موقع دن، حقوقی بیر آلانا سئوق ائتمه سی ایدی. باخمییاراق کی تورکیه نین سون سئچیمیدن سونرا اردوغان حربی قوه نین سیاست ده رول اویناماسینا یول آچماقدادیر. منیم تورکیه نین آکپ ایقتیدارینداکی گلیشمه لر، او جمله دن دئمکراتیک لشمه حاقیندا بیر نئچه یازیمدا واردیر. آمما بیزیم دانیشدیغیمیز قونونون زامان آلانی 14 ایلی قاپساییر. بو 14 ایلده آکپ و الخصوص اردوغان دونیا سویه سینده بیر پوپولر سیاسی رهبردن، بیر آتوریتر، ایسلامجی و سئویلمه یین بیر سیاسی لیده ره چئوریلمیشدیر.
بوردا گینه ده سیزین دوشونجه و یا آنالیز مئتودونوز گرچک چیلیک ده ن چوخ جیددی فورمادا آرا آچیر و اردوغانین ایلکین ایللرده سیاسی رفورملارینا دایاناراق سون ایللرده آپاردیغی قارانلیق سیاستلری اؤرت- باسیر ائتمک ایسته ییر. اردوغانین تورکیه ده دوشونجه و میللی شخصیت لری ارگنه کن سناریوسی ایله بیر فلاکته چئویرمه سی و هر کسین نئچه ایل حبس ده یاتماسی و نئچه ایلدن سونرا اونلارین محکمه لردن آزاد اولماسی تورکیه نی سیاسی آلاندا بحرانا یوروتدی. ارگنه گن سناریوسوندا تورکیه نین اردوسونون باشقانی (باش بورو) تروریست حئساب اولدو و ایللر بویو زینداندا یاتاندان سونرا هئچ نه اولمایب کیمی آزاد اولوندو. اردوغانین حربی قوه لرینده رئفورم وئرمه شیوه سی تورکیه نی سارسیتدی. تورکیه امنستی نین راپوروندا ژورنالیست لرین زیندانی کیمی تانیدیلدی و او اؤلکه ده دمکراسی نین اه ن اؤنملی قولو، مئدیایا باسقی دوزنله مه سی دونیادا دیلله ره دوشدو، اردوغانین محکمه سیستئمینه اه ل قویماسی و ایقتیدارین باخانلارینین و حتی اؤزو و آعیله سینین ریشوه خورلوقدان قورتارماق اوچون تورکیه نین حقوقی دئولتین بیر امنیتی/پلیسی دئولته چئویرمه سی، دینی مکتب لری (امام خطیب مکتب لرین) رسمی اخول لارینین یئرین آلماسینا چابا گؤسته رمه سی، مئدیانین 70 فائیزین اؤز الینه گئچیرمه سی، تورکیه نین علم آداملارینین اؤزگورجه دوشونجه ایفاده لرینه باسقی دوزنله مه سی، خاریجی سیاست ده تمام اؤلکه لرله گرگین بیر علاقه ده اولماسی و بعضی اؤلکه لرده حتی تورکیه نین سیفارت خاناسی بئله اولماماسی. سوریه ده گئریه قالمیش النصره قوروپوندان حمیات ائتمه سی، کورد مسئله سینین چؤزومونون سؤزون دانیشان، آمما عملده وئردیی وعده لره عمل ائتمه مه سی، تورکیه نین کورد بؤلکه لرده ایچ ساواشی نین گئنیشمه سی، تورکیه نین بیر نئچه شهری سوریه ساواش گؤرموش شهرلریندن آیریلمییان بیر شکیله گلمه سی و اونلارجا جیددی مسئله لر سیزین آنالینیزده گؤزه چارپمیر. اردوغانین اسرائیله، آمریکایا، آوروپایا و روسیه ایله تورکیه علاقه لرین گرگینلیک و ساواش حالینه گتیرمه سی سیزین قلمینیزده گؤزه چارپمیر. و ان سونوندا قئید ائتدییم کی آنا یاسادان توخونولمازلیق قانونونو قالدیرماق تورکیه دئمکراسی سین قارانلیق لارا آپارماق دئمکدیر.
اگرسه بیز بو قونولاردا تورکیه حکومتینه تنقیدی گؤز ایله باخیلماسا، البته کی خارجی قوه لر بو ضعیف نوکتالاردان تورکیه دئولتین سارسیلتماق اوچون ایستفاده ائده بیلیرلر. آمما سونوجوندا بو یالنیشلیق لار، بو آنتی دمکراتیک آنلایش و سیاست لر آکپ و اردوغانا آیید سیاستلردیرلر. بو سیاست لری تنقید ائدنلری آنتی تورک آدلاندیرماق آتوریتر بیر حکومتین یانیندا دورماق و تورکیه نی داها آرتیق فلاکته سوره کله مک دئمک دیر.
گؤردویونوز کیمی دوشونجه منطیقینیز بورادادا یئته رسیز بیر دوروما گلیر. بو آنلایش آچیسیندان بیر نئچه مثبت سیاستی قابارتماق لا اونلارجا آنتی دئمکراتیک و سارسیدیجی سیاست لری گؤزدن قاچیرماغا چابا گؤسته ریر. بو شیوه لری گونئی آزربایجانین سیاسی حرکاتینا گتیرمه مک لازیمدیر. بو دوشونجه طرزی فیکیر خلاقییتینه قارشی اولارکن گئریه قالمیش دوشونجه لرین گونئی آزربایجاندا گئنیشمه لرینه زمین یارالدیر.
دؤرد:
یازیرسیز کی: "اگر ايران دا اولان ميللي آيري سچکيلييي ايللر بويو قيناميش شخص لر بو پرابلئمي تورکييه ده حل ائتمه يه چاليشان دولتي -بو پروسئسه ایخلال ائدنلرین یئرینه - تنقيد ائده نده من بونا نئجه موناسيبت گؤستره بیله رم؟ (سیتاتین سونو)
بو ایفاده نیزده چوخ اینصافسیز داورانمیسینیز. تورکیه ده اوجالان توتوقلاناندان سونرا کورد مسئله سینین چؤزومونه او اؤلکه ده بیر شرایط یارانمیشدیر. آمما بو شرایط اردوغانین یاناشما سیاستی ایله سونوجلانا بیلمه دی. کورد مسئله سی نین چؤزومو اردوغانین سیاستینده تورکیه حکومتی ایله پ ک ک نین گیزلی آنلاشمالاری ایله سونوجلانیردی. کیمسه بو موذاکیره لردن خبری اولمادی. حتی تورکیه نین مجلیسی بئله چؤزوم سوره جینه قاتیلا بیلمه دی. کورد مسئله سی تورکیه نین گئچن 100 ایلی نین پروبلئمی اولماسی اوچون، کورد سورونو تورکیه ده بیر توپلومسال پروبلئم حالینه گلمیشدیر. بو سورونون حلی تامام آلانلاردا موباحیثه اولونمالی ایدی و بو ساحه ده کامو اویو فورمالاشمالی ایدی. آمما نه دن سه، هر شئی گیزلی گئدیردی و مذاکیره لرین گیزلی گئتمه سی کامو اویوندا به سونوجا وارمادی و نه یازیق کی آکپ نین پ ک ک ایله موزاکیره لری سونوجو بولمادی و ساواشین اه لولاری قات قات آرتدی.
یازینیزین تاریخی گئچن اون گوندور. تورکیه نین حربی قوه سی کورد شهرلرینده پ ک ک نی دیشله مک اوچون آیلارجا ساواش حالینده دیر. هر گون هر طرفدن اؤلوم خبری گلیر. تورک مئدیاسینا گؤره تورکیه نین کورد یاشایان بعضی شهرلری تمامیله ویران اولموشدور. بو شهرلرین سیماسی سوریه ده کی شهرلرله هئچ فرقی یوخدور. باخمییاراق کی مئدیا دئولت کنترولو آلتیندا او شهرلردن راپور سونور. آمما دونیانین گوج مرکزلرینده اردوغانین پ ک ک یه قارشی سیاستی قنانماقدادیر. هم پ ک ک و هم سوریه نین پ ی د سی بؤیوک گوجلرین حمایتین آلمیشدیر. آمریکا، آوروپا، سون زامان دا روسیه آکتیوجه کورد حرکاتیندان حمایت ائتمک ده دیرلر. بو شرایط ده، سیز یازیرسینیز کی گویا من اردوغانین کورد مسئله سینین چؤزومه یه چالیشماسینی گؤرمه مزلیک ده ن گلیرم. حال بوکی چؤزوم سوره جی باشلاناندا من تورکیه ده کورد سورونو نا آچیلیش باشلاماسی اوچون یازی یازدیم و آلقیشلادیم. آمما ایندی دوروم تمامیله بیر باشقا یؤنده گئدیر. آمما سیز حالن اردوغان حربی قوه لری کورد شهرلرینه سئوق ائدن دن سونرا دا اونو کورد مسئله سینی چؤزمک چاباسی اوچون اونو آلقیشلاییرسیز!
من آنلییا بیلمیرم کی سیز یئنی شرایطی کورد سورونون دا نئجه گؤرمک ایسته میرسیز. و کورد مسئله سی نین چؤزومونون دایانماسینا باشقا سبب لر بولورسوز. کورد سورونو تورک دئولت چیلیینین مدرن چاغی و 100 ایللیک حیاتیندا بیر ده رین یارادیر. بو یاریا مرحم قویماق لازیمدیر، حل ائتمک گرکیر. حل اولمویان حالدا گونئی آزربایجان دا بو زیان دان اؤز پایین آلماقدادیر.
گؤردویونوز کیمی، کورد سورونوندادا تاریخی آچی دان باشقا گلیشمه لری و یئنی شرایطی هر طورلودور گؤزدن قاچیرماق ایسته ییرسینیز. بو باخیش، بو دوشونجه طرزی، مودئردن لیک له قارشی قارشییا دورور. چون کو سیاست ساحه سینده هر زامان دئیلیب و دئیلمه لی دیر کی؛ سیاست معین شرایط ین مشخص آنالیزیندن فورمالاشیر. آمما یوخاریدا قئید ائتدیمیز کیمی سیزین آنالیز طرزینیزده زمان دایاندیریلیر، شرایط دوندورولور و معین شرایطین مشخص آنالیزی اساسیندا فیکیر فورم تاپماییر. بو دوشونجه شیوه سین سونوج لاری توپلوم اوچون، سیاست اوچون و خالقین گله جک آرزو و ایستک لری اوچون چوخ آغیر اولور.
2016/05/21
********
قایناق:
1.یاشار گلشن:
حؤرمتلی سيمين خانيم، من مهران بي باهارلي-يه يازديغيم يوروم دا اردوغان-ين سياستينه موثبت يا منفي نظر بيلديرمه ميشم اما او یازییه گئچن 25 ایلده اولان حادیثه لری گؤر مه دیی سبب دن توخونموشام. بو سببه گؤره سيزين يونوس بي-ين عئینی پرابلئمی اولان يازيسينی بو يورومون آلتيندا ياييب و اونو منطقی سانمانیزی آنلامیرام. اما هر حالدا بو دا من نظریم:
بيرينجي سي من تورکييه وطنداشي اولسايديم ایناندیقلاریما خاطير – دوغروسو اینانمادیقلاریما خاطير! - شوبهه سيز کي آک پارتي منيم سئچه نه ییم اولابيلمزدي. اما من تورکييه نين ديشيندا هر آراشديرمانی ده يه رله نديرنده اؤز اينانجيم يوخ بلکه بوتون فاکتور لاري نظرده آلمالييم. منجه مهران بي-ين و يونوس بي-ين یازیلاریندا گئچن 20-30 ده اولان دونياداکی دئييشيکلر کي تورکييه ني يئني وضعيتله اوز اوزه قويوب و اوردا فرقلی سيياسي مؤوقع توتماغا مجبور ائدیب نظره آلينمير. بوندان علاوه، یونوس بی-ین یازیسیندا تورکيه نين بوگونکو شرائيط-ينه آنتي تورک محفل لرين گؤزوندن باخيلیب و بو محفل لرين تئرملري تکرار اولونوب. من پ ک ک ادبياتي ایله أردوغاني، هيتلر کیمی فيگورلار ایله مقايسه ائدن بیر یازینی نئجه جیدیه آلا بیله ره م؟
ايکينجي سي، آراشيرمالاردا بير سيرا اوليه پرينسيبلر نظر ده آلينماياندا آراشديرما منه گئچرسیز گؤرونور. اگر بير فيکير صاحيبي و يا آراشديريجي -ايستر سول باخيشي-ایله، ايستر ليبرال دئموکرات باخيشي-ایله- ايللر بويو تورکييه نين سياستينده، سيلاحلي قووه لرين دخالت لريني و نئچه دن بير کودتا ياپمالاريني تنقيد ائله رکن، گليب ايندي بو پرابلئمي آرادان قالديران بير دولتي بو ايشينده ده قيناييرسا داها منه دئمه لي سوز نه قالير؟ بونا به نذر، اگر ايران دا اولان ميللي آيري سچکيلييي ايللر بويو قيناميش شخص لر بو پرابلئمي تورکييه ده حل ائتمه يه چاليشان دولتي -بو پروسئسه ایخلال ائدنلرین یئرینه - تنقيد ائده نده من بونا نئجه موناسيبت گؤستره بیله رم؟
azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab unk unk azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab