اوغوز تیوی :صفتلر جمله داخیلینده اساسا اسملری تعیین ائدر، یعنی اونلارین مختلیف علامتلرینی بیلدیریر. صفتلرده تعیین ائتمه درجه سی بعضا آز و بعضا چوخ اولا بیلر. بعضا ایکی شئیین عینی بیر علامتی مقایسه ائدیلر. بورادان دا صفتین تعیینلیک درجه سی موضوعو مئئدانا گلیر. صفتین بو خصوصیتی اونو باشقا نطق حصه لریندن فرقلندیریر، یعنی بو مسله یالنیز صفته عایددیر. صفتین اساسا 3 تعیین ائتمه درجه سی وار.
بونلار آشاغیداکیلاردان عبارتدیر:
١. عادی درجه: بو درجه ده اولان صفتلر شئیلرین علامتینی عادی شکیلده بیلدیریر. بو درجه بوتون درجه لر اوچون معیار حساب اولور. مسلا: قیرمیزی لاله، یاخشی انسان، چالیشقان شاگرد…
٢. آزالتما درجه سی: بو درجه شئیلرده کی علامت، صفت و کئیفیتین عادی درجه دن آز اولدوغونو بیلدیریر. مثلا “ساری” صفتی عادی بیر رنگی بیلدیریر، لاکن “ساریمتیل” صفتی ساریلیقدان خئیلی آز ساری رنگی، سارییا چالان رنگی بیلدیریر.
صفتین بو درجه سی آشاغیداکی شکیلچی و سؤزلرله دوزه لیر:
الف) اﹾیمتیل- ̂یمتیل- ومتول- ۆمتول- بو شکیلچیلری صفتلرین کؤکلرینه علاوه ائتمکله صفتلر دوزلیر کی، کئیفیتین عادی درجه دن آز اولدوغونو بیلدیریر. مثلا: قیرمیزیمتیل، ساریمتیل، گؤیومتول..
ب) سوﹾو- بو شکیلچینین صفتلره آرتیریلماسی ایله صفتلر عادی درجه دن آزی بیلدیریر. مثلا: اوزونسوو، دلی سوو..
ج) تهر- بو شکیلچی صفتلردن ائله صفتلر یارادیر کی، اونلاردا کی کئیفیت عادی درجه دن خئیلی آزدیر. مثلا: قیرمیزی تهر، اوزون تهر..
د) متراق- مثال: قیرمیزیمتراق..
ه) آلا- صفتین اولینده ایشلنن بو سؤزله صفتلر دوزه لیر کی، کئیفیتین آزلیغینی، ضعیفلییینی بیلدیریر. مثاللار: آلاقارانلیق، آلایاریمچیق..
و) شین- بو شکیلچی علامتین عادی درجه دن خئیلی آز اولدوغو صفتلر یارادیر. مثال: قاراشین، ساریشین..
ز) آچیق- صفتلرین اولینه قوشولان بو سؤز کیچیلتمه درجه سی یارادیر. مثلا: آچیق ساری، آچیق قارا..
٣. چوخالتما درجه سی: صفتین بو درجه سی واسطه سیله دوزه لن صفتلرده کئیفیت، علامت و صفتین مقداری عادی درجه یه نسبتن آرتیر. بو درجه نین علامتی”جا-جه” شکیلچیسیدیر. مثاللار: خیرداجا، کؤرپه جه
صفتین ایلک هجاسینین سون سامتینین “م، پ،رس سامتلریندن بیری ایله عوض اولونماسی و صفتین تکرار اونا قوشولماسی ایله صفتین چوخالتما درجه سی ده دوزه لیر. مثلا: گؤی-گؤم گؤی، قیرمیزی- قیپ قیرمیزی.صفتین ایلک هجاسی صائتله بیترسه، بو سامیتلردن بیری همین هجایا قوشولور. مثلا: یاشیل- یامیاشیل، ساری- ساپساری
عادی درجه ده اولان صفتلرین اولینه ان، لاپ، چوخ، داها، اولدوقجا عداتلاریندان بیری، دوم حصه جیی و زیل و توند سؤزلری آرتیریلیر. مثاللار:
عداتلار و زیل سؤزو آیری، دوم حصه جیی بیتیشیک، توند ایسه تیره ایله یازیلیر. مثاللار: ان گؤزل، لاپ یاخشی، چوخ ماراقلی، داها عاقیللی، اولدوقجا باجاریقلی، زیل قارا، دوماغ…
azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab prs_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab