سؤزوم یاغیشدا قالیب
گؤزوم یاشی دونوبدو قیشدا قالیب
ایچیمده هـرنـه واریـمیش تؤکندی ایـزلـریـنه
دادیم دوزوم شیرین دانیشدا قالیب
یوخوم بالیشدا قالیب
زُلال
نئجه شعر دیر ؟
گیریش
« زُلال » شعیری ، ۱۳۸۸ هیجری شمسی ایلی، بهمن آیی نین ایکی سینده ، بوتون یول یؤندملر و تانیملاماکلاری ایله بیرلیکده اینترنت دونیاسیندا، ادبیات عرصه سینه تحویل وئریلیب باشقا شعیر قالیبلر ی قارشیندا اؤزونه دوزگون یئر آچیبدیر ، ایندییه دک دونیانین آیری اؤلکه لرینده ده نئچه دیلده، بو یئنی فورمادا شعیر یازماغا علاقه گؤستریبدیرلر. هله زلالین دوغوموندان چوخ زامان کئچمه ییر کی بورادک زلال حاققیندا نئچه کیتاب چاپ اولوب و چوخلو اؤلکه لرده یاییلییب و گئتدیکجه بو سایاقدا یازانلارین سایی آرتیر. بو نوع شعیرده عرفانی و عاشقانه دویغولار ساده جه ایفاده ده یارانان استعاره لره مالیک اولدوقدا پیامی دورو ( زلال ) دیر.
زلال شعیری نین عروضی قالیبلری، آذربایجان ماهنیلارینا جان وئرن خاصّ بیر آخیما مالیک اولدوقدا ، موسیقی ساهه سینده یئری واردیر.
زلال یازماق، باجاریق و دؤزوملوک ایسته ییر. بیر شاعیر کی زلالین قالیبین ساخلادیقدا سؤوزونون جوهرین آچا بیله، شاهکار ائدیبدیر. زلال شعیری دونیادا افتخار یاراتدیقدا کؤکو درینله شیر و داها قوروماغا یئری یوخدور . زلال گئتدیکجه آخیب، گله جک نسیللرده چیچکلی – عطیرلی ، ماهنی یوللاری سالاجاقدیر ، نییه کی جور به جور قالیبلریله دادلی ریتملر قوینوندا کی آهنگ لر ساهه سینده موسیقی و هنر ایله دوزگون قاووشوبدور.
آنجاق دوزگون زلال اودور کی قایداسیندان آزماییب بیر ریتمده یازیلسین.
بئله بیر شعیرده کی آدیندان بللی دیر، پیام، ساده جه و دورو اولمالی دیر. عروضی زلال لاردا سطیرلرین برابر آخیمی گؤزل دویغولو ماهنی لار یاراتماق اوچون جان وئریر. دئمه لییم کی زلال قالیبلرینده عشقیلی - شورلو عرفانی و مذهبی شعیرلر یاراتماق اولار. آنجاق بو قالیبده یازماق آرتیق دؤزوم ، بیلیجیلیک و دویغو دؤشونده کلیمه لری دوزوب فورما سالماق اوچون داها یاراشیق لازیمدیر. منیم نظریمجه زلال یازماق شاعیرلیکدن علاوه هنر دنیزیندن قالارغی بیر ایزدیر.
او کی زلال شعیرین آیری شعیرلردن آییریر تایسیز قالیبلر و اؤزونه گؤره خاص بیر تعریف و قانونلارا مالیک اولماقی دیر. دئمک اولار بو شعیرین قالبی نین آراشدیرماسی دا یوزه یوز آیری قالیبلریله فرقیلیدیر. بونا گؤره دیر کی زلال شعیری باشقا متودلار و شعیر فورمالاریندان سئچیلرکن، اؤزگه قالیبلره باغیملی اولا بیلمز. اؤز تانیملاریلا آیاق دوتان زلال ، بو گون باغیمسیز و بوتونلوکده آنا متوددور.
آنجاق سیز اوخوجولاری قیسسا حالدا بو فورما ایله تانیش ائدیب ، ایسته ییرم آرتیق بیلگینیزی بو ساهه ده اینترنت عالمیندن ده فایدالاناسیز.
« زلال » شعیری نین بوتون تعریفی:
« زلال » بیر نوع شعیردیر کی آزدان باشلاییب آزدا قورتاریر ( پیلله پیلله نظم اوزره ، آز سطیردن باشلاییب آز سطیرده برابر، قورتولور )
بو شعیرین قالیبلری آزی 5 سطیر و چوخو 11 سطیردیر.
وزن باخیمیندان اوزون سطیره کی اورتا سطیردیر « آنا سطیر » و قیراق سطیرلره « ایکیز سطیرلر » دئییلیر.
« زلال » قالیبی ایکی جوره دیر (عروض و آزاد) کی هره سی نین اؤزونه گؤره خاصّ قائده و یول یؤندَملری واردیر.
«زلال»ین بوتون قانونلاری:
۱- ایلک سطیر و سون سطیر ، چوخو بئش ضرباهنگ (دینگیلتی) عروضی مثلّثی وزنده و یا چوخو آلتی هیجا (بارماق سایی) آزاد مثلثی وزنده دیر.
۲- ایکی سطیرین آراسیندا اولان دینگیلتی نین سایی ( ایکی یان سطیرلرین بیر بیریندن باصاماک فرقی ) عروضی مثلثی وَزنده یالنیز « 2 » دینگیلتی و هیجانین سایی ، آزاد مثلّثی وَزنده چوخو آلتی بارماقدان عبارتدیر کی برابر آرا آچماقلا پیلله سایاغی فورموندا آزالیب چوخالیر.(( یعنی: اگر ایکینجی سطیرین دینگیلتی سایی ( تعداد ضرباهنگ ) ایلک سطیرین دینگیلتی سیندن ایکی دانا چوخ اولسا ، گرکدیر کی اوچونجو سطیرین ضرباهنگی نین ساییدا ایکینجی سطیردن ایکی دانا چوخ اولا. بئله لیکله ایکی ایکی پیلله تکی قالخیب یئتیشیر آنا سطیره ، سوندا ائله او سایاقدا ایکیز و برابر حالدا آزالیر. ))
۳- موسیقی آخیمی باشلانیشدان قورتولوشادک بیر هاوادا قالمالیدیر .
۴- هر بیر زلال ، ۵ سطیردن آز و ۱۱ سطیردن چوخ اولمایاجاقدیر.
۵- حتماً سطیرلر بیر بیری نین آلتیندا یازیلسین.
۶- ایکیز سطیرلر ، عروضی وزن بویو و یا هیجا و دینگیلتی ساییسی باخیمیندان بیر اولمالیدیر.
(( بو سیرری دویون : بوتون عروضی زلال لارین سطیرلری نین اورتاسیندا اولان ضرباهنگ ( دینگیلتی ) ، یالنیز « ۲ » ضربه دیر.
« زلال » ین نوعلاری
بوتونلوکده زلال ژانری نین قالیبلری دؤرد یئره بؤلونوبدور کی بونلاردان عبارتدیبر:
۱- قافیه لی عروضی زلال
۲- قافیه سیز عروضی زلال
۳- آزاد زلال
۴- آردیلی زلال
اوسته کی هر دؤرد زلال حاققیندا ، زلالین بوتون قانونلاری رعایت اولور آنجاق بو فرقلن کی:
الف- قافیه لی عروضی زلال دا ، شعیرین عروضی وزنی ، آخیملی موسیقی هاواسیندا قاباغا گئدیر و قافیه دن تعریف اوزره اؤلچوسونده فایدالانیر . بوجورکی: اؤنجه ایکی سطیر و سون ایکی سطیر قافیه لی و قالان سطیرلر آرا بیر ، قافیه دن فایدالانیر.
( یادا سالمالییام کی : گؤرورسن بیر شاعیرین خوشو گلیر بوتون سطیرلری قافیه لی ائدیر . آنجاق دئمک اولار بو ایش شاعیرین اختیارینا یئتیر و هئچده عیبی یوخدور )
ب- قافیه سیز عروضی زلال دا شعیرین عروضی وزنی ، آخیملی موسیقی هاواسیندا قاباغا گئدیر آمما شاعیر قافیه ایشلتمگه مقیّد دَییل. ائلییه بیلر قافیه دن هئچ حالدا فایدالانمایا و یادا ایکی اوچ سطیرده ، شعیر صنعتی باخیمیندان، گؤزللیک اوچون فایدالانا.
ج- آزاد زلال دا، آخیملی عروضی وزن و هاوادان ، سطیرلرده فایدالانماییب، ردیف قافیه دن خبر یوخدور . بورادا قالیبین شکیل تیکینیشی ( مثلّث یا لوزی فورموندا ) قانون ساهه سینده هنره مالیکدیر. ائله بیلیرسن کی اوزوگون قاشین یونورسان داها آرتیق ماراقلیغی گؤزه چیرپسین!
زلال یازماق دؤزوم ایسته ییر .
بیری اگر زلال قالبین عیبسیز الده ساخلایا و اورگینده کی سوزونون شیره سین او قالیبده تاماشایا گویا بیله ، ادبیات تاریخینده قالارغی و هنری شاهکارا مالیک اولماغا چیخار گؤرسه دیبدیر.
د- آردیلی زلال دا ، ایکی یا نئچه زلال ، دال با دال ، بیر مضموندا یازیلیر.
یعنی اگر بیر موضوع دا ایکی یا ایکی دن چوخ زلال بیر وزنده اولاراق ، برابر حالدا بیر بیری نین آلتیندا قرار تاپالار اونا آردیلی زلال ( زلال پیوسته دئییلیر ). بو نوع زلال دا ، بوتون قرینه سطیرلر و آنا سطیرلر اؤز تایلاریله بیرلیکده ، بیر وزن ده و بیر هاوادا و یا بیر اؤلچوده – هیجادا اولمالیدیر.
دئمک : آردیلی زلال دا ، آنا سطیرلرین وزنی بیر بیر لریله، برابر و بیر هاوادا داوام تاپیر.
آردیلی زلال اؤزو اوچ بؤلومدن عبارتدیر:
۱- قافیه لی عروضی آردیلی زلال
۲- قافیه سیز عروضی آردیلی زلال
۳- آزاد زلال
توجّه: هاچان ایسته سز بیله سیز بیر شعیر زلال قالیبینده دیر یا یوخ؟
اؤنجه زلالین اوسته یازیلان « ۶ » بندده اولان بوتون قانونلارینا دقّت بویورن!
الف- قافیه لی عروضی زلالین تعریف و قانونلاری:
۱- بو نوع قالیبده ، شعیر ، آخیملی عروضی هاوادا بیتیشیر.
۲- سطیرلرین سایی بئش دن اون بیره دک دیر
۳- ایلک و سون سطیرلرین وزن باخیمیندان ، اوزونلوغو نون چوخو بئش ضرباهنگ ( دینگیلتی ) دیر
۴- ایکی برابر سطیرلرین وزن باخیمیندان اوزونلوغونون فرقی ، یالنیز « 2 » ضرباهنگدیر
۵- ایکیز سطیرلرین ریتم و وزن اوزونلوغو ،بیربیرلریله برابر اولمالیدیر.
۶- ایکی اؤنجه سطیر و ایکی سون سطیرلر قافیه لی ، قالان سطیرلر آرا بیر قافیه لی دیرلر.
ب- قافیه سیز عروضی زلالین تعریف و قانونلاری:
بو نوع قالیبده، نئجه کی آدیندان بللی دیر، شعیر آخیملی عروضی وزنده یارانیر آمما قافیه دن آزاددیر. ائلییه بیلر قافیه دن فایدالانماسین، یادا قالیبین منظّم حالدا ریتمین گؤزللندیرمک اوچون ، کلیمه لرین سَسینده شیرینلیک یاراتماق اوچون نئچه یئرده قافیه دن فایدالانسین.
قافیه سیز عروضی زلالین فایداسی بوردادیر کی زلالین قالیب هنرین یاراتدیقدا قافیه دارلیغیندا اؤزون ایتیرمه ییب راحاتلیقلا پیامین یئتیریر. آنجاق بوردا گؤزل استعاره لره میدان آچیلیر.
ج- آزاد زلال نئجه قالیبدیر؟! :
آزاد زلال ، ردیف قافیه حبسینده قالماییب، عروضی وزنیندن آرخاییندیر. دئمک اولار بورادا قالبین شکیلی قانونو مراعات ائتمکله اؤز یاراشیغین گؤزه چکیر. بو نوع قالیبده، شاعیر ردیف قافیه و عروض باخیمیندا زورا دوشمه ییر آمما هنر گؤزللیکلری خاص بیر شیرینلیک یارادیر. بو نوع زلال دا چوخلو تصویر ، تخیّل، آز دئییب ناز دئمک، و پیامی مؤحکم و سادجه یئتیرمک ، خاصّ افاده لریندندیر.
بونو دویماق لازیمدیر کی: آزاد زلال ، زلال شعیرینین بوتون قانونلاریندان قیراغا چیخماییر. بو نوع زلالین آزادلیغی یالنیز عروض زحمتلری و ردیف قافیه یورقونلوقلاریندان بَری اولماقدیر.
بو نوع قالیبده زلالین بوتون قانونو اوزره ، سطیرلرین آراسی هیجا سایی لاریله اویغون اولمالیدیر .
آزاد « زلال » ین قانونلاری:
۱- ایلک و سون سطیر ، هره سی ، لاپ چوخو آلتی (۶) هیجادان عبارتدیر.
۲- ایکی سطیرین اورتاسیندا اولان هیجانین سایی ، لاپ چوخو آلتی (۶) اولمالیدیر و سطیرلرین آراسیندا اولان هیجا سایی لاری نین فرقی برابر گئتمه لیدیر.
۳- هیجانین ساده ریتمی اؤن سطیردن سون سطیره دک بیر هاوادا قاامالی دیر.
۴- سطیرلرین سایی بئش دن آز و اون بیردن چوخ اولمایاجاقدیر.
۵- سطیرلر حتماً بیر بیری نین آلتیندا یازیلسین . سطیرلرین نظافتی اؤز تعریف و قانونو و حساب کیتاب اوزره اویغونلاشسا ، قالبین شکیلی صحیفه نین قیراغیندا «مثلّث» و صحیفه نین اورتاسیندا « لوزی » فورمونا دوشور. بو شکیللر بیزیم کئچمیش قالارغی هنرلریمیزده ، عرفانی – مذهبی و ماراق یارادان ، مقدّس طرح لردن دیر.
۶- قرینه سطیرلر بیرگه ، وزن بویو باخیمیندان و هیجا تعدادیندان داها برابر اولمالیدیرلار.
د- آردیلی زلال ( زلال پیوسته ):
بو نوع زلال، ایکی یا ایکی دن چوخ زلال دان یاراندیقدا،
بیر موضوعدا، بیر وزن ده اولوب و هر زلالین سطیر سایی لاری بیر بیرلریله برابر دیر. حتّی آنا سطیرلر و قرینه سطیرلر برابر و بوتونلوکده بیر هاوادا قوشولمالیدیرلار.
آردیلی زلال ، اؤزو ایکی جوره دیر: ( عروضی – آزاد ) کی بودا عبارتدیر:
۱- آردیلی عروضی قافیه لی زلال
۲- آردیلی عروضی قافیه سیز زلال
۳- آردیلی آزاد زلال
قافیه لی عروضی آردیلی زلالین قانونلاری:
۱- هر زلالین سطیرلری نین سایی بئش دن اون بیره دک ( ۵ – ۱۱ )
۲- اؤن و سون سطیرلرین وزن اوزونلوغو ، چوخو بئش (5) ضرباهنگ ( دینگیلتی )
۳- ایکی سطیرین آرا فرقی یالنیز ایکی (2) ضرباهنگ ( دینگیلتی )
۴- قرینه سطیرلر هامیسی بیر بویدا و بیر هاوادا اولمالیدیر.
۵- هر زلال دا ، ایکی اؤنجه سطیر و ایکی سون سطیرلر قافیه لی ، قالان سطیرلر آرا بیر قافیه لی اولمالیدیرلار و لازیم دَییل بیر زلالین قافیه لری او بیریسی ایله اوخوسون. هر بیر زلال آیری قافیه ایله مضمونا داوام وئره بیلر.
( بوکی بیری نین خوشو گله هامی سطیرلری قافیه لی ائده شاعیرین اختیاریندان ساییلیر. )
۶- زلال لارین سطیرلری نین سایی بیرگه برابر اولمالیدیرلار. ( مثال اوچون: آردیلی زلالدا ، زلالین بیری بئش سطیر و بیری یئددی سطیر اولماسین. ائله بئش سطیرله باشلانسا ، هامیسی بئش سطیر بئش سطیر داوام تاپسین ).
۷- آنا سطیرلر هامیسی وزن باخیمیندان بیر بویدا و بیر هاوادا اولمالیدیرلار.
عزیز قلمداشلار!
یوخاریدا کی زلال سایاغی نین قالیبلری نین هر هانسی سین ایسته سز ، اینترنت دونیاسیندا تاتپیب اوخویا بیلرسیز.
آنجاق نمونه اولاراق بیر بالاجا زلال عروض نوعوندان و بیر دانادا « آزاد زلال » ، باشا دوشمک اوچون ، آچیقلاییب سیز ایستکلیلره بؤیوک تانری دان داها آرتیق سئوگی دیله ییب ، آرزیلاییرام گونو گوندن بو سایاق شعیر ،اؤلکه میزده بوداقلانارسا ، گلن نسیللر اوچون یاخشی پای اولسون.
گله جکده « عروضی زلال ماهنیلاری » بیزیم قورتولماز اؤوونمکلریمیزه اینجار باغیشلایاجاقدیر. حئییف کی اوندا من ایستکلی نسیللرین یغینجاقلاریندا و دادلی توپلانتی لاریندا اولمایاجایام ، نییه کی عؤمورلره اعتبار یوخدور. دویغوز داواملی اولسون.
آشاغیداکی زلال شعیرینه باخین:
قـارداش دیلک لـردن دانیش!
یـار دؤشلری،سینمیش اورک لردن دانیش!
داغـلار تـانیشدیـر دویـغومـا ، گـؤزلــر یـانـاشدیـر باغریما
دیل بیلمه یَن یولسوز کولک لــردن دانیش!
سینمیش بیلک لردن دانیش!
یوخاریداکی شعیر، قافیه لی عروضی زلال و موسیقی ریتمی بویوندا « مستفعلُن مستفعلُن » هاواسیندا « مستفعلُن » دَخالتی ایله داوام تاپیبدیر:
مستفعلُن مستفعلُن
مستفعلُن مستفعلُن مستفعلُن
مستفعلُن مستفعلُن مستفعلُن مستفعلُن
مستفعلُن مستفعلُن مستفعلُن
مستفعلُن مستفعلُن
قالیبین فنی آچیقلاماسی:
ض= ضرباهنگ، دینگیلتی
۲- قـارداش دیلک لـردن دانیش!( ۴ ض)
۱- یـار دؤشلری،سینمیش اورک لردن دانیش! (۶ض)
+- داغـلار تـانیشدیـر دویـغومـا ، گـؤزلــر یـانـاشدیـر باغریما (۸ض)
۱- دیل بیلمه یَن یولسوز کولک لــردن دانیش! (۶ض)
۲- سینمیش بیلک لردن دانیش! (۴ض)
۲- مستفعلُن مستفعلُن(۴ض)
۱- مستفعلُن مستفعلُن مستفعلُن(۶ض)
+- مستفعلُن مستفعلُن مستفعلُن مستفعلُن (۸ض)
۱- مستفعلُن مستفعلُن مستفعلُن(۶ض)
۲- مستفعلُن مستفعلُن(۴ض)
شعیرین آخیمی : عروضی
دینگیلتی دوزومو: ۴-۶-۸-۶-۴
سطیرلرین آراسینداکی دینگیلتی نین سایی: ۲ ضربه
بوتون سطیرلرین سایی = ۵
آنا سطیر(+):
+- داغـلار تـانیشدیـر دویـغومـا ، گـؤزلــر یـانـاشدیـر باغریما (۸ض)
+- مستفعلُن مستفعلُن مستفعلُن مستفعلُن (۸ض)
آنا سطیرین دینگیلتیسی سگگیز بارماقدیر و ایکیز سطیرلریله بیر هاوادا
ایکیز سطیرلر(۱):
۱- یـار دؤشلری،سینمیش اورک لردن دانیش! (۶ض)
۱- دیل بیلمه یَن یولسوز کولک لــردن دانیش! (۶ض)
۱- مستفعلُن مستفعلُن مستفعلُن(۶ض)
هر ایکی سطیر ین دینگیلتیسی آلتی بارماق ، هر ایکی سی ده بیر اؤلچوده و بیر هاوادا دیر.
ایکیز سطیرلر(۲):
۲- قـارداش دیلک لـردن دانیش!( ۴ ض)
۲- سینمیش بیلک لردن دانیش! (۴ض)
۲- مستفعلُن مستفعلُن(۴ض)
هر ایکی سطیر ین دینگیلتیسی دؤرد بارماق ، هر ایکی سی ده بیر اؤلچوده و بیر هاوادا دیر.
زلال قالیبی نین قیلیقین اله گتیرمک اوچون آشاغیداکی یازییادا دَریندن باخین:
مستفعلُن مستفعلُن
قـارداش دیلک لـردن دانیش!
مستفعلُن مستفعلُن مستفعلُن
یـار دؤشلری،سینمیش اورک لردن دانیش!
مستفعلُن مستفعلُن مستفعلُن مستفعلُن
داغـلار تـانیشدیـر دویـغومـا ، گـؤزلــر یـانـاشدیـر باغریما (آنا سطیر )
مستفعلُن مستفعلُن مستفعلُن
دیل بیلمه یَن یولسوز کولک لــردن دانیش!
مستفعلُن مستفعلُن
سینمیش بیلک لردن دانیش!
یوخاریداکی زلالین قافیه دورومو:
...........قافیه
....................قافیه
...............................آزاد
....................قافیه
...........قافیه
سؤنوچ :
یوخاریداکی شعیر ، زلال فورماسی نین قالیبلری نین قایداسینا باخاراق ، عروضی قافیه لی زلال دیر.
« آزاد زلال » قالیبیندن نمونه آچیقلاما:
یورقون گؤزلریندن
ایـچیـله جـــه یـَـم سنـه دای.
سـن منــی گــؤی کیـپـریکـلــرینـدن ، آه
سن منــی آسلایــان گـوندن
تـؤکـولورم سنـه!
۲- یور/قون/ گؤز/ لـَ/ ـرینـ/دن = ۶ تاققا
۱- ای/چی/له/ جه /یـَم / سـَــ/نه/ دای = ۸ تاققا
+- سن/ مــَــ/نـی/ گـؤی/ کیپ/ ریک/ لَ/ رین/ دن/آه / = ۱۰ تاققا
۱- سن/ مــَـ/نی/ آس/ لا /یان/ گون/ دن = ۸ تاققا
۱- تـؤ/ کـو/ لو/ رم/ سـَـ/ ـنـه = ۶ تاققا
دقّت بویورون:
۲- یورقون گؤزلریندن ( ۶ تاققا)
۱- ایـچیـله جـــه یـَـم سنـه دای (۸ تاققا)
+- سـن منــی گــؤی کیـپـریکـلــرینـدن ، آه ( ۱۰ تاققا )
۱- سن منــی آسلایــان گـوندن (۸ تاققا )
۲- تـؤکـولورم سنـه! ( ۶ تاققا )
آنا سطیر(+):
+- سـن منــی گــؤی کیـپـریکـلــرینـدن ، آه ( ۱۰ تاققا )
+- سن/ مــَــ/نـی/ گـؤی/ کیپ/ ریک/ لَ/ رین/ دن/آه / = ۱۰ تاققا
نئجه کی گؤرورسوز ، آنا سطیر اون تاققادیر و کلیمه لرین موسیقی ریتمی ایکیز سطیرلریله بیر هاوادا دوزه لیشیبدیر.
ایکیز سطیرلر(۱):
۱- ایـچیـله جـــه یـَـم سنـه دای (۸ تاققا)
۱- ای/چی/له/ جه /یـَم / سـَــ/نه/ دای = ۸ تاققا
۱- سن منــی آسلایــان گـوندن (۸ تاققا )
۱- سن/ مــَـ/نی/ آس/ لا /یان/ گون/ دن = ۸ تاققا
نئجه کی گؤرورسوز، ایکیز سطیرلرین هره سی سگگیز تاققا و کلیمه موسیقی هاوالاری دا بیردیر.
ایکیز سطیرلر(۲):
۲- یورقون گؤزلریندن ( ۶ تاققا)
۲- یور/قون/ گؤز/ لـَ/ ـرینـ/دن = ۶ تاققا
۲- تـؤکـولورم سنـه! ( ۶ تاققا )
۲- تـؤ/ کـو/ لو/ رم/ سـَـ/ ـنـه = ۶ تاققا
نئجه کی گؤرورسوز، ایکیز سطیرلرین هره سی آلتی تاققا و کلیمه موسیقی هاوالاری دا بیردیر.
سؤنوچ :
یوخاریداکی شعیر ، زلال فورماسی نین قالیبلری نین قایداسینا باخاراق ، آزاد زلال دیر.
عزیز اوخوجولار! نئجه کی اوسته اشاره اولموشدو ، زلال شعیری ایران اؤلکه سیندن سونرا آیری یئرلرده ده او جومله دن تاجیکستان کیمی اؤلکه ده استقبال اولوندو. خانیم دوکتور ثریا حکیم آوا ، تاجیکستاندا ، خجند دانشگاهی نین تدقیقاتچیلاریندان و ادبیّات اوستادلارینداندیر. تاجیکستانین ادب ساهه سینده چالیشانلاریندان اولان و باجاریقلی زلال یازان ، دوکتور خواجه اف خجسته جنابلاری ، تلفون ایله منه بویوردولار خانیم دوکتور حکیم آوا ،خجند دانیشگاهیندا زلال باره سینده تدقیقاتا باشلادیقدا اؤزوده گؤزل زلال لار یازیرلار. اونا گؤره ایسته دیم ، زلال شعیرین باشقا اؤلکه لره یاییلدیغینا گؤره ، قیسسا حالدا نظرلرین ایسته سینلر کی اودا لطف قیلیب بیزه گؤندریبلر. آشاغیدا اوخودوغوز یازی عزیز شاعیر و اوستاد، خانیم دوکتور ثریا حکیم آوا داندیر. خاطیرلامالییام کی منیم قافیه لی عروضی زلال دان چوخ خوشوم گلیر ، آنجاق بو نوعدان یازاجایام.
ساغ اولون ، ساغ یاشایین!
قلمداشلارین قوللوقچوسو
ابوالفضل عظیمی بیلوردی (دادا)
پروفوسور دوکتور ثریا حکیم آوا نین زلال اوچون باخیشی:
ایکی ایل اولار کی « زلال » شعیری آذربایجانلی شاعیر دادا بیلوردی جنابلاری نین چالیشیقلاری ایله معاصر ادبیات عالمینه وارد اولوبدور. بو آز زاماندا زلال فورماسی ( سبک زلال ) اؤز ایستییه نلرین و هاواسین ساخلایانلارین یانینا چکدی. سئوینیریک کی بو گون ایران، افغانستان، تاجیکستان، آذربایجان و باشقا باشقا اؤلکه لرده ، بو سبک ده شعیر یارادیرلار. اوجور کی من بیلیرم، بو گونه دک ایکی یوز حدودینده شاعیر دونیانین اؤلکه لرینده زلال دئییرلر. و نئچه لری ده ، زلال شعیرین تانییاندان سونرا ، باشقا شکیلده کی شعیرلرین داها دالیسین دوتماییرلار.
چوخ زلال یازان شاعیرلر واردیلارکی ایسته سک بیر بیر اونلارین آدین آپاراق اوزونا چکر. و بونا گؤره ده کی بو ژانرین آردیسی واردیر و قلمدن دوشن اولار ، بیرینین دلگیر اولماسینا سبب اولماغی ایسته میرم. آنجاق شکّ سیز ، دونیادا باجاریقلی شاعیرلر واردیرلار کی بو یئنی « زلال » فورماسیندان استقبال ائدیب ، قالارغی و شاهکار زلال یارادیرلار. بونو بیلمک لازیمدیر کی : بیر شعیرین یئنی یارادیجیلیغیندا، هنری باخیملار اونون قالارغی اولماغیندا مؤثّردیر . دئمک اولار بدیعی سبک ده، ژانر قانونلاری، ریتم و آهنگ هاوالاری ، ادبی صنعتلر و قالیبین شکیلی نظره آلینمالیدیر.
« زلال » شعیرین، یاراشیق و هنر باخیمیندان سالیب چیخماق ، درین ساوادلا دوزگون تدقیق ایسته ییر. چونکی اوزدن باخماقلا « زلال » قالیبلری نین بوتون چیخارلارین ، شعیر عالمینده ، یئنی یارانیش باخیمیندان ، سایماق مومکون دَییل. بونلان بئله زلال قالیبی نین داها موسیقی چیخارلیغین و هنری گوجون دانماق اولماز . نییه کی شاعیرین بوتون ایسته یینه جاواب وئرندیر و یئری واردیر بو چیخارلاردان کی باشقا شعیر قالیبلرینده ده کی آز دَییل، باجاریقلی فایدالار تؤرنسین.
نه اولار ائشیدک: بیر « زلال » یاراناجاقدیر کی بوتون ادب یانقی لارین بو گؤزل و دادلی قالیبده دویورسون! بو ایش اولماز مگر باجاریقلی زلال یازانلار چالیشیقلاری نین دالیسین دوتسونلار.
خوشبختلیکدن، بو گونه دک یارانان زلال لارین چوخو، زلال فورماسی نین گله جکده داها ایشیقلانماسیندان خبر وئریر. هئچ شکّ ائتمه یین کی « زلال » ، یاخین گله جکده ، دونیا ادبیّاتیندا، اؤز واقعی یئرین آلاجاقدیر.
دوکتور ثریّای حکیم اوا
استاد دانشگاه خجند. تاجیکستان.
قیش – 1390 هــ. ش
اگر ایسته ییرسیز زولال یازان اولاسیز
آشاغایا کیلیک ائدین:
http://zolal94.blogfa.com/
ایستکلی دوستلار!
زلال حاققیندا آرتیق فایدالانماق اوچون
آشاغیداکی باغلانتیلارا گئده بیلرسیز:
http://hagzolal.blogfa.com/cat-14.aspx
http://zolalfarsi.blogfa.com/
http://www.hagzolal.blogfa.com/cat-8.aspx
زلال هم سبک آدی دیر هم قالیب آدی
غزلیمدن ده ایچیرسیز؟
بیر آووج غزل قوللوغوزدایام
کلیک: http://dadabilverdi.blogfa.com/page/1
azb_Arab azb_Arab azb_Arab ckb_Arab azb_Arab ara_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab prs_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab prs_Arab azb_Arab azb_Arab prs_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab kas_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pbt_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab kas_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab urd_Arab urd_Arab urd_Arab urd_Arab urd_Arab azb_Arab ace_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab urd_Arab urd_Arab urd_Arab urd_Arab urd_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab urd_Arab azb_Arab urd_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab urd_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab urd_Arab azb_Arab azb_Arab urd_Arab azb_Arab urd_Arab azb_Arab urd_Arab azb_Arab urd_Arab azb_Arab urd_Arab azb_Arab azb_Arab prs_Arab prs_Arab kas_Arab prs_Arab prs_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab pes_Arab pes_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab pes_Arab pes_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab pes_Arab azb_Arab uig_Arab urd_Arab pes_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab uig_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab prs_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab zho_Hans azb_Arab azb_Arab azb_Arab por_Latn ita_Latn wol_Latn azb_Arab azb_Arab azb_Arab nno_Latn