غلامحسین علی عسگر اوغلو ساعدی ۱۹۳۶-جی ایل یانوارین ۴-ده تبریز شهرینده، یوخسول بیر عائلهده دونیایا گؤز آچیب. مکتب یاشینا چاتاندا بالاجا غلامحسین ده یاشیدلاری کیمی مکتبه گئدیر. مکتبده آنلایا بیلمه دیی بیر حادثه ایله قارشیلاشیر. هله مکتبین نه اولدوغونو، مکتب نیظام-اینتیظامینین نئجه اولدوغونو آنلامایان ساعدی ائوده-ائشیکده، کوچهده-باجادا دانیشدیقلاری دیلده فیکیرلرینی ایفاده ائتمک یاساقلارینی گؤرور.
کولت. آذ خبر وئریر کی، مکتبی بیتیردیکدن سونرا غلام حسین ساعدی حربی خیدمته یوللانیر. گئری قاییتدیقدان سونرا تبریزه دؤنمور. تهراندا «دیلگوشه» آدلی طیب مرکزی آچیر. اصلینده بو طیب مرکزی هم ده تهرانین ادبی، فلسفی و سیاسی فیکیر آداملارینین توپلانتی یئرینه چئوریلیر.
ادبیاتا شعیرله گلن غلام حسین ساعدی پوبلیسیستیکادا، نثرده، دراماتورگییادا، همچینین ترجومه ساحهسینده ده قلمینی سیناییر. ۱۹۶۵-۱۹۷۵-جی ایللرده ۸۰ اثر، او جملهدن پیئس، حکایه، پانتومیم، رومان یازیر و ترجومهلر ائدیر. ۱۹۶۴-جو ایلدهن جلال آل-احمدین رهبرلیک ائتدیی ایرانین تدقیقات و اجتماعی آراشدیرمالار مرکزینده چالیشماغا باشلایان لام حسین ساعدی «کیهان»، «اطلاعات»، «آیندگان»، «آزادی»، «رهایی» و ب. قزئت، ژورناللارا مقالهلر یازیر، «الیفبا» ژورنالینی نشره باشلاییر. آراشدیرمالار مرکزیندهکی ایشی ایله باغلی سفرلره چیخان لام حسین ساعدی آذربایجانین بیر چوخ شهر و کندلرینی، ایرانین جنوب بؤلگهلرینی قاریش-قاریش گزیب دولاشیر، خاریجی اؤلکهلرده اولور، سفر تاثوراتلارینی و توپلادیغی اتنوگرافیک ماتریاللاری «خیاو، یا مشکین شهر»، «ایلخچی»، «قاراداغ»، «کؤرفز کناریندا خوش بیر کؤلگه»، «ساده هاواشناسلیق»، «آه- ناله» آدلی آلتیندا کیتابلار چاپ ائتدیریر.
لام حسین ساعدی ده دونیا ادبیاتیندا باش وئرهجک دییشیکلیکلردن خبرسیز یازیب یارادیردی. او، ۱۹۶۵-جی ایلده یازمیش اولدوغو سککیز حکایهنی بیر یئره توپلایاراق تهراندا «بیلده یاس» آدی آلتیندا چاپ ائتدیریر. اثر اوخوجولاردان تئز ایرانین خصوصی خیدمت اورگانلارینین، ساواک امکداشلارینین دقتینی چلب ائدیر. اونلاری کیتابداکی حکایهلرین یئنی اوصلوبو دئییل، مؤوضوعسو برک ناراحات ائدیر. گنج یازیچینین جمعیتدهکی نقصانلاری تنقید ائتمهسینی دؤولت علیهینه آپاریلان تبلیغات کیمی قیمتلدنیریب حبس ائدیرلر. اوزون اورن ایشگهنجهلی ایستینتاق نتیجهسیز باشا چاتسا دا، بو عدالتسیزلیکدن لام حسین ساعدی برک سارسیلیر.
ایراندا شاه رژیمینه قارشی موباریزه باشلایاندا لام حسین ساعدی اونو آلقیشلایانلاردان، اؤنده گئدنلردن اولور. ۱۹۷۹-جو ایلده ایراندا ایسلام اینقیلابی غلبه ایله باشا چاتیر. اینقیلابین اومیدلری دوغرولتمادیغینی گؤردوکده لام حسین ساعدی یئنیدن موخالیفتین جرگهلرینده اؤزونه یئر تاپیر. ایران یازیچیلار جمعیتینی یارادانلاردان بیری ده او اولور. ایسلام رژیمی مؤحکملندیکجه موخالیفلره قارشی تعقیب و تضییقلری آرتیریر. لام حسین ساعدی دؤزولمز شرایطدن جانا دویوب ۱۹۸۲-جی ایلین سونلاریندا فرانسایا گئدیر. پاریسده اولارکن بدر لنکرانی آدلی بیر خانیملا عائله قورور. او ایللرده «اوتللو غریبه مملکتده»، «نورلو قلبلر»، «دوکتور اکبر» و «رنسانس» سناریلرینی و داریوش مهرجویی ایله بیرلیکده «ائو تمیز اولمالیدیر» حکایهسی اساسیندا «مولوس-کورپوس» سناریسینی یازیر. پاریسده اولان مدتده یئنیدن «الیفبا» ژورنالینین نشرینه باشلایانلام حسین ساعدی دؤرد ایله ژورنالین یئددی سایینی چاپ ائتدیره بیلیر. لام حسین ساعدی «شهرده بیر غریب»، «توپ» «گولر اوزلو تاتار» رومانلارینی تاماملاشا دا، «اؤلوم یئری«، «سینیقچی» اثرلرینی تاماملاییب نشر ائتدیره بیلمیر.
۱۹۸۵-جی ایل نویابر آیینین ۲۳-ده – ۴۹ یاشیندا پاریسده دونیاسینی دییشیر و پرلاشن قبریستانلیغیندا دفن ائدیلیر.
azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab