پیغمبر(ص) صحابه لر ایلن تانئش اولاق
سلمان فارسی(2)
سلام، عزیز و حورمتلی اوخوجولار. او جوره کی بیلیر سینیز، آرتا قزئتی نین اؤتن نمره سینده، سلمان فارسی نین بیر سری کئچه نه گینه اشاره ائتدیک و اونون حضرت پیغمبر اسلامه ایمان گتیرمه سی باره سینده دانیشیق ائتدیک. ایندی بو نمره ده سلمان فارسی نین آیری بیر کئچه نه گی باره سینده دانیشاجاییق. بو باشلاماق ایلان کی سلمانین اصلی آدی: «سلمان محمدی»دیر. اوتن نمره ده عرض اولدو کی سلمان بیر یهودیه برده لیق ائدیردی و چون بدر و احد غزوه سینده آیری بیر شخصین اختیار ینده ایدی، بو توققوشمالاردا مشارکت ائده بیلمه دی. و احد غزوه سیندن سونرا حضرت پیغمبر(ص) سلمانا بویوردوکی: سلمان، اؤز اربابوایلان دانیش و اؤزونو آل و سلمان چوخ چالیشاندان سونرا اؤزون آلدی و قرار اولدو کی بیر باخیم قیزیل و خورما شوره نی اون ایچون تحویل وئرسین.
حضرت پیغمبر، مسلمانلارا امر اتئدی کی سلمان ایچون یاردیملیق ائدین تا سلمان بونلاری تدارک ائتسین و حضرت پیغمبر امر اتئدی: شوره نین یئرین قازین تا من اؤزوم اؤز اللریم ایلن بو شوره نلری اکیم و بئله لیک ایله بوتون مسلمانلار سلمانا یاردیم اولوب و شوره نلرین یئرلرین قازدیلار و سونرا حضرت پیغمبر بوتون شوره نلری اوزموبارک اللری ایلن اکدی. شوره نلری اکنده ن سونرا اونون قیزیلندا تهیه ائتدیلر و بو ترتیب ایلن سلمان برده لیکده ن قورتاردی و چیخدی و اؤزونه گونرا آزاد بیر انسان اولدو.
سلمان فارسی نین چوخلو فضلیت لری واردیر و اونون فضلتی باره سینده بو سؤز بس دیر کی سلمان فارسی کی شیراز یا اصفهان اهلی دیر، او هاشمی پیغمبرین عائله سیندن سانا گلیر و بونا گونرا چوخلو روایه لر واردیر که بو مطلبه شاهد دیلر. مثلاً بوکی حضرت پیغمبر بویوروبلار: « سلمان منا اهل البیت» یعنی بو کی: سلمان منیم عائله مین اعضا سیندان دیر.
اسلامین پیغمبری (ص) بوتون یاردیملارین چوخ ایستردی و اونلار ایچون چوخلی محبت و مهربانچیلیق گوستریردی امما سلمانا نسبت فقط مرید و مراد اولما قلیق دگیلیدی، بلکه ده پروردگار عالم طرفیندن مامور ایدی کی بیر عده مسلمانلاری چوخ ایسته سین کی اونلارین بیریسیده سلمان فارسی ایدی. البته اسلامین پیغمبری نین متعال اللاه طرفیندن فرمان واریدی کی دورت نفری ایسته مه گ ایچون. بیری اینجی نفر علی(ع)، ایکی اینجی ابوذر، اوچ اینجی سلمان فارسی و دورت اینجی نفرده مقداد بن اسوء کندی ایدی کی عیاشی تفسیرینده بیر روایه واردی کی بواوچ نفرین ایسته مه سی پیغمبر طرفیندن بونا گونرا ایدی کی اونلار حضرت علی (ع) ولایت مقام ایچون اقرار و اعتراف ائدییلر.
همیده روایه لرده واردی کی حضرت علی (ع) محضرینده سورو شوبلار: سلمان فارسی نین باره سینده نه سؤزون وار سؤیله گیلن؟ او حضرت بوروبلار: نمه عرض ائله ییم بیر شخصین باره سینده کی بیزیم توپراق و پا لیچیقیمیزدان خالق اولوب، روحی بیزیم روحه یاخئندیر و متعال اللاه اونون ایچون علمین اول و آخرین و ظاهر و باطنین مخصوص ائدیبدیر و چوخلی روایه لر واردی کی، سلمانین متعال اللاه محضرینده و اونون پیغمبرینین محضرینده اوجالی مقامی واردیر.
او یئره قده ر کی پیغمبر بویوروبلار: سلمان مندندی و هر کیمسه اونو اینجبیده ائله بیل کی منی اینجیدیبدیر و هرکیمسه اون ایچون ستم روا بیله، ائله بیل کی من ایچون ستم روابیلیدیر و بوسؤزلری کی پیغمبر بویوروبلار متعال اللاه طرفیندندی. البته بیر عده، سلمانی «مجوسی» دینینده سانا گتیریبدیلر، ولی پیغمبر اونلارین جوابینده بویوروبلار : سلمان مجوس دگیلیدی و بلکه ده او مؤمنیدی، ولی اؤز مؤمن لیگین کتمان ائدیب و گیزلدیردی.
انس بن مالک دن بیر روایت اولوبدور، کی او روایتین خلاصه سی بودور: حضرت پیغمبر (ص) بویوروبلار: « الجنه مشتاقه الی اربعه من امتی» بو معنی یه کی بهشت دورت نفر ایچون مشتاق ایدور و بو دورت نفری پیغمبر بئله معرفی ائدیر: علی (ع)، سلمان، مقداد و ابوذر. بونا گونرا سلمانین مقامین حتی متعال اللاهین بهشتی نین محضرینده ده مشاهده ائدیریک و عجب بودورکی ابن عباس سلمان دان سوروشوب، اللاهه ایمان گتیرمه دن سونرا هانسی بیر ایش بهشت ایده افضل دیر؟ سلمان سؤیله ییر: آخرت ده علی بن ابیطالب علیه السلامین دوست لیق و اوندان تبعیت ائتمه دن هئچ بیرایش افضل دگیل.
سلمان فارسی زهد و تقوا ده ده بیر یئره چاتمیش دیر کی اؤز زاماننیدا اولان انسانلارا باشچیل و قابا خچیل ایدی. او ئیره قده ر کی بو باره ده سلمانی مثال ائدیللر و هربیر زامان ایسته سه لر زهد و تقواده ن تعریف ائده لر و بیرکیمسه نی بو حاقدا تانیتدیرالار، دیللر کی: او عصرین سلمانی دیر.
و امام صادق (ع) ده ن بیر روایه واردیر کی سلمانی اون اینجی رتبه ده قرار وئریبدیر. سلمان ارتزاق ائتمه ایچون حصیر توخویاردی و اؤز قازانجیندان یاریم تایین صدقه وئریردی.
و امما سلمانین باره سینده گره ک بیان اولسون، اونون عبادت ائتمه سی دیر. او عبادتی علم ایلن ائده ردی، اونا گونرا اونون عبادتی ده آیریلارین عبادت ایلن تفاوتی واریدی و چوخلو حکایه و روایه لر سلمانین عبادتی باره سینده دییلیبدیر کی بونلارین بوتونی اؤز یرینده ائشیدمه لیدیلر.
همیده سلمانین علمی نین باره سینده، حضرت پیغمبرین هئچ بیر یاردیملارینین ایچینده بیر کیمسه یوخیدی کی علم مرتبه سینده سلمانا چاتسین. نیه کی سلمان بوندان آرتیخ کی 250 یا 350 ایل عمر ائله ییبدیر، بوتون بو مدتده تحصیل ائتمه گه مشغول ایدی.
بومنظوره گونرا نئچه ایللر بویو، بویوک دانشنمدلری اختیار ائله ییب و او زامان کی مسلمان اولدو، خاص بیر وقت لرده حضرت پیغمبرالین خلوت ائدیب و او حضرتده ن فیض کسب ائده ردی و روایه لرده سلماندان لقمان حکیمین نمونه سی یاد ائدیبلر. مخصوصاً حضرت علی و ائمه اطهار (ع) سلمانی هم کئچه نه کلرین لرین و همیده گله جه کلرین علمی نین عالم اولما قیندا معرفی ائدیبلر. او همیده محدث ایدی و فرشته و ملکلرایلن ارتباطی اولوب و اونلاردان حدیث آلارمیش دیر.
داوامی واردیر...
اکبر غاربی کلخوران
azb_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab