آنادیلی گونو
سلاملار، سئویملی قوروپداشلار، آنادیلی گونو یاخینلاشیر و من ایسته ییرم آنادیلی حاققیندا دانیشام. اؤزونوز بیلیرسینیز کی آنا دیلی، آنا سودو ایله انسانین جانینا گیریب، تکجه اؤلوم ایله جاندان چیخار. انسان آنا دیلینی آنا قارنیندا اولان چاغدان اؤیرهنیر. علم و عالیملر اثبات ائتمیشلر: انسان آنا قارنیندا اولدوغو زماندان آنانین اورَک دؤیونتولریله آنا دیلینی ده اؤیرهنیر، آنا هر زمان دانیشیر، هر دیلده فیکر ائدیر اوشاق دا اونو حیس ائدیر. حتا یئدیگی هانسی غذانین تامینی آنا بَیهنیرسه، اوشاق دا اونو خوشلاییر. اوشاق بو اؤیزندیکلریله بو دونیایا گلیر.
دیل، عالیملرین نظریله بیر لوکوموتیودیر کی اؤزو ایله قاتارین مختلف واگونلارینی ایرهلی چکیر. بو واگونلارین مختلیف یوکلری وار: بیری فرهنگ، بیری دب و عنعنهلر، بیری تاریخ، بیری دوشونجه و فلسفه و . . . هر بیری انسانا باغلی اولان معنویتی داشییر. هر زمان بیر دیل اؤلورسه بیر قاتار حرکتدن دایانیر. ۱۹۸۶م / ۱۳۶۴جو ایلده دونیا دیلچیلری هوپی دیلینین سونونجو دانیشانی اؤلومونو “عمومی عزا” اعلان ائتدیلر. بو دیل ۲۰جی عصرین باشلانغیجیندا تکجه ۵۰۰ دانیشانی واریدی. او ایل سونونجو دانیشان دا اؤلدو. یانی هوپی دیلی، بشریت عالمیندن سیلیندی. قاتاری دایاندی. بشریت بو دیلین یاراتماسیندان محروم قالدی. بو، دیلچیلرین انسانا اهمیت وئرمکلرینی و انسانا حؤرمت بسلهدیکلری گؤستهریر. دوغرودور، دیل اؤنملی بیر مسالهدیر، حتا انسان شخصیتی نئچه عاملدن یارانیر: ایناملار، اعتقادلار، اجتماعی دوروم و . . . آنجاق بونلارین حرکتی و تکوینی، دیل ایله مومکوندور.
بوگون دونیادا، بوتون انسان سئورلر و بیلگین لر هئچ بیر دیل ایله دوشمان اولامازلار. یونسکو سازمانی آنادیلینین اؤیرنمه سینی بیر تکلیف کیمی دولتلرین بوینوندا بیلیر. تاسوفله دونیادا تکجه بیزیم اؤلکه میزده آنادیلی ایله مخالف اولانلار چوخلوق گؤسته ریر و بونون دا سببی شوونیست عنصرلرین قدرت تاپماسی نین نتیجه سی دیر. آنایاسامیزدا بو حق بوتون ایرانلیلارا وئریلدیگی حالدا، هئچ کیم آنایاسانین اجرا اولماسینا چالیشیق گؤسترمیر. جمهور باشقانین دان توت، مجلیس نماینده لری، قضائییه قوه سی و شورای نگهبان قانون اساسی او زادا کی اصلا توجه ائتمه ییر آنایاسامیزدیر. آما وقتی گلنده هامی آنایاسانین اجرا اولماسی و ۱۵جی اصلین پیاده اولماسینا شعار وئریرلر.
بئله بیر دوروما نه دئمک؟ کیمدیر بو اؤلکه ده انسان حقلرینه دقت ائتسین؟ بوگون دونیانین هر هانسی بیر اؤلکه سینه باخیرسان، انسانلارین، حتا مهاجیرلرین آنادیلینه او قدر اؤنم بسله ییرلر کی بیر مدرسه ده تکجه ۵ اوشاغین بیر دیلده اولدوغو، دولتین بوینونا بو تکلیفی قویور کی اونلارین آنادیلیللرینه کتاب حاضیرلاییب معلم تدارکی گؤرسون و بوتون هزینه لری بوینونا آلسین. بئله قانون بوگون اوروپا اؤلکه لرینده او جملهدن سوئد، بلژیک، دانمارک، نروژ، کانادا و باشقا اؤلکه لرده اجرا حالیندادیر. آما بیزیم اؤلکه ده ۴۰ میلیون انسانین اؤز آنادیلینده اؤیرنمک و اوخوماق امکانی یوخدور. جالب بوراسی دیر کی بونلار حقوق بشردن دم وورورلار. یا داها دوزگون دئسک حقوق بشری تکجه ایراندا دوز اولدوغونو ادعا ائدیرلر. بوگون چوخ آزاراق اؤلکه تاپیلار کی اورادا بیر و یا نئچه دیل یاساق اولسون، حتا عراق و افغانستاندا مختلف دیللرده دانشانلار اؤز حقلرینی الده ائتمیشلر و بیز – ایرانلیلار هله اسیر کیمی یاشاییریق. سؤزونه بو جمله ایله سون قویورام کی هر بیر دیل ایله دوشمن اولان، انسانسیتله، بشریتله دوشمندیر.
اؤلکه میزده تکجه بیر دیلین اؤیرنمه سی رسمیت تاپمادا، باشقا ائللره ظلم ساییلیر. بو امر، انسان اؤلدورمه و نسل اؤلدورمکله هئچ بیر فرقی یوخدور. آنجاق بئله بیر دورومو یارادانلار بیلمه لی دیرلر کی بو دورومدان تکجه فارس دیلی و ادبیاتی زیان گؤره جکدیر و ایرانی پارچالاماق معناسیندادیر. ایرانی پارچالایانلار اونلاردیرلار کی ایراندا تکجه بیر دیل – او دا فارس دیلینی بیلیرلر. بونلار بیلمه لیدیرلر کی باشقا دیللر یاساق اولدوقدا، فارس دیلی گونو گوندن ضعیفلهییب اؤلمهگه یاخینلاشا بیلر. آما ایرانلی دیللرین آزاد اولماسیلا فارس دیلی ده گوجله نیب رغبت قازاناجاق و ایران خالقلاری ال اله وئریب بیرگه دوشمانلار قارشیندا باشاریلار الده ائده جکلر.
ایراندا تورک دیلی یئرلی و محلی بیر دیل یوخ، بلکه ایرانین باشا باشیندا تورک دیلی عموم خالق دیلی دیر؛ آذربایجان تورکلری نئچه اوستان، خراساندا، تورکمنلر، قاشاقاییلار، خلج لر و قازاقلار دا وطنیمیزده یاشاییرلار. تورک دیلی تاریخ بویو ایرانین وارلیغینی ساخلامیش و ایران توپراقلاری تورک خالقیمیزین قانی ایله بویانیب و وطنیمیز دیری قالیبدیر. وطنیمیزین استقلالی آذربایجانلیلارین و تورکلرین جاندان کئچمهلریله اله گلمیشدیر. باشقا خالقلارلا ال-بیر اولوب ایرانی ساخلامیشدیر. بوگون ده ایران بوتون ایرانلی لارین دیر و تورکلر هر زامانکی کیمی ایرانی ساخلایاجاقلار.
جامعه شناسلار، روان شناسلار بئله اینانیرلار کی آنادیلیندن محروم اولان انسانلار، محرومیتی حس ائدیب داها اجتماعی فعالیت لرده قیراغا چکیلرلر. بئله بیر اؤلکه گونو گوندن ایچی بوشالیب و بیر گون تکجه سلاح و نظامی قوهلره آرخالانار و ملت پوزولار. بیر حالداکی دیل آزادلیغی، انسانلارین وارلیغینا دهیر وئرمک و اونلاری بیرلشدیرمکدیر. بئله بیر واحد ملت اؤز سرمایالاریندان موغایات اولوب دوشمنه فرصت وئرمز.
دیلدن بوگون دؤرد تعریف الدهدیر: آنا دیلی، ملّی دیل، رسمی دیل و اورتاق دیل. رسمی دیل بیر قرارداددیر و حاکمیت ارادهسی اوندا واردیر. زمان کئچمهسیله و توپلومون دهییشیلمهسیله دهییشیله بیلر. آنجاق دیل مسالهسینی فرهنگی، معنوی و اجتماعی فضادان سیاسی بیر فضایا گتیرمک، اونو عرشدن فرشه گتیرمک کیمیدیر. او زمان، تنوع، داها تهدید کیمی گؤرونر. ارباب – نؤکر سیستمی یولا دوشر. تأسوفله بوگون ایراندا بئله بیر دورومدا اوز – اوزه گلمیشیک.
دیل بیر وسیلهدیر انسانلار آراسیندا ایلگی قورماق اوچون، آما تکجه وظیفه سی بو دئییلدیر. دیل بیلیم، تاریخ، دب و عنعنه لری، دوشونجهلری، حکمت و فلسفه نی بیریندن باشقاسینا چاتدیرماق وسیلهسیدیر. پس دیل، دوشونجه وسیلهسیدیر. انسانین باشقا حیوانلارا امتیازی، اونون دوشونجهسینین وارلیغیندان آسیلیدیر. دیل اولغون اولدوقجا دا دوشونجه اولغونلاشیر. دیل بیر لوکوموتیودیر کی آردیجا یوزلرجه واگونی چکیر و بو واگونلاردا تاریخ، ادبیات، دبلر و عنعنهلر، فلسفه و باشقا کولتورلری داشییر. آنجاق لوکوموتیو دایاندیقدا بوتون واگونلار دا دایانیز. بیر دیلی دایانماسییلا بیر قاتار بشریتدن دایانیر. هئچ بیر دوشونجهلی انسان بونا راضی اولا بیلمز.
بیلیم دونیاسینین عواملیقلا ایشی یوخ، شرافتله یاشاماق و انسان کیمی داورانیش، علم و منطقله ایلگیلیدیر. نژادپرستی – عرقچیلیک دؤورانی توکهنیب؛ بئله فیکیرلر هله بیزیم اؤلکهده واردیسا، تاریخین آشغالینا قویلانمالیدیرلار.
تورک دیلینین ایراندا یاییلماسینا چوخ قدیم زامانلارا قاییدیر. دیلیمیزین دوشمانلاری، چالیشیرلار تورک دیلینی سلجوقلاردان سونرا گلمه بیر دیل تانیتدیرسینلار. آنجاق میلاددان اؤنجه تورک دیلینین وارلیغی اوچون الده معتبر سندلر وار. شوبهه یوخدور کی هر دیلین اؤزونه محصوص اؤزه للیک لری و گؤزه للیک لری وار و هر بیر دیل گؤزلدیر. هر دیل اؤزو اوچون بلکه بشریت اوچون معنوی خزینه لری واردیر. دیلیمیز تورکجه دیر و ایراندا مین ایللر تاریخه مالیکدیر. یئنه بونا تأکید ائدیرم کی بیز آذربایجانلیلار آتالاریمیز کیمی همیشه ایرانلی اولدوغوموزا گووه نیب و فارس دیلینی ده سئویریک. آنادیلینی سئوه نه پان تورک دئمک فقط نادان و احمق آداملارین ایشی دیر. ایران تاریخی هخامنشلرله باشلانماییر؛ بلکه ۳۰۰۰ ایل هخامشدن اؤنجه آذربایجاندا هورری لر، گوتتی لر، آراتتی لر، اورارتولار، ماننالار و مادلار یاشامیشلار و دونیا دیلچی لری بونلارین دیلی التصاقی اولدوغونو تصدیق ائتمیشلر. آنجاق اسلام دؤورونده تمام مورخلر، ایران و اؤزه للیکله آذربایجانین تورک اولدوغونو مسجل بیلمیشلر. خزرلر اسلام زمانی آذربایجاندا حکومت قورموش و دیللری تورکجه دیر و بوگون نوم بیتیک آدلی کتاب اونلاردان بیزه یادگار قالمیشدیر. اسلام و عرب مورخلری او جملهدن طبری، ابن اثیر، ابن کثیر، جاحظ، ابن فضلان، ابن حسّول، ابن خلدون و باشقالاری آذربایجانی تورک یوردو بیلیرلر، آذربایجان خالقینی تورک دیللی بیلمیشلر و تورکلری تایید ائتمیشلر. تاریخ طبریده، عبید ابن شریه معاویهیه راپوروندا، آذربایجانین تورکلر یوردو اولدوغونو آنیریق. (تاریخ طبری، ۱۳۵۲، ص ۲۹۳). همین کتابلار ۲۴، ۹۰، ۹۹، ۱۰۵ ایللری نین حادثه لرینده اسلام قوشونو آذربایجاندا تورک لرله اوز – اوزه گلدیکلرینی یازیرلار. ابن کثیر ده البدایه والنهایه اثرینده همین حادثهلره اشاره ائدیر و تورکلرین وارلیغینی ایرانین باشاباشیندا و آذربایجاندا تایید ائدیر. جاحظ (۱۶۰ – ۲۵۵ ه) “رساله فی فضیله الاتراک” و “مناقب الترک” کتابلارینی یازیر. “تاریخ گزیده”نین یازدیغینا گؤره بنی عباس خلیفهلری آذربایجاندا تورک کوماندانلاری الیله دولانیلیر (تاریخ گزیده، ص ۳۴۱). هارونالرشید زامانیندا تورکجه اثرلر عربجهیه چئوریلیر. قرآن تورکجهیه همین زمان چئوریلیر. بابک اؤزو تورکجه دیللی بیر آلپدیر. اونون ۷ – ۸ سرداری واریکن چوخونون آدی تورکجهدیر. طرخان، سول تکین، آی تاخ، و بابک اؤزو تورکجه بیر آددیر (تاریخ طبری، ). غزنویلر ساراییندا تورک دیللی شاعیرلرین ساییسی اون یئددی شاعیریمیز وار. ایلک باشدا آی تگین دایانیر، آردیجا کاتبی، ایلاقی و باشقالاری واردیرلار. سلجوقی دؤورونده تورک سؤیلهین شاعیرلرین ساییسی یوزدن آرتیقدیر.
زمخشری ایرانی گزیب دولانیر، استرآباددان توتوب شوشتره قدر دولانیر و تورک سؤزجوکلرینی توپلاییر و “مقدمه الادب” اثرینده یازیر. بو اثر اوچ دیللی (عربجه، فارسیجا و تورکجه) بیر اثر اولاراق مین ایل سورهسینده ایراندا شیرازدان توتوب اصفهان، مازندران و باشقا شهرلرده درسی کتاب کیمی مکتبلرده اوخونوردو.
۵جی یوزایلده اسلام دونیاسی تورکلرین الیندهدیر و خلافت دستگاهی تورکلرین الیله دولانیر. ایراندا دا دوروم بئلهدیر. قوتادغو بیلیک اثری ایراندا تانینمیش بیر اثردیر. سعید نفیسینین دئدیگینه گؤره بو کتابی آلپ ارسلان اوخوموش و صدراعظمی اولان خواجه نظام الملکدن ایستهییر بونا تای بیر کتاب یازسین تا سلطانلار اونون اساسیندا اؤلکهنی دولاندیرسینلار تا اؤلکه آباد و خالق راحانلیقدا یاشاسین. آنجاق آلپ ارسلان اؤلور و اوغلو ملکشاه هله ۱۸ یاشینا چاتمادان سلطنت تختینهه چیخیر و او دا آتاسینین یولونو داوام ائدیر و ۶ بؤیوک وزیرلردن ایستهییر “سِیرَالملوک” عنوانیندا کتاب یازسینلار و نهایت خواجه نظامالملکون “سیاست نامه”سی یازیلیر. نظامالملک سیاست نامه سی نین مقدمهسینده بو موضوعا اشارخ ائدیر.
۵جی عصر تورک دیلینین یاییلماسی و ادبیاتینین زنگین بیر دؤورهسیدیر. بو زمان محمد ابن قیس اوغوز تورکلریندن “تبياناللغاتالتركي علي لسان قنقلي” کتابینی یازیر. جاراله زمخشری “تفسير کشاف” و “مقدمة الادب”، محمد شهرستانی “الملل و النحل” اثرینی و اسماعيل جوهری فارابی “الصحاح فی اللغه” کتابلارینی تورک دیلینین گلیشمهسی زامانی – ۵جی عصرده – یازمیشلار.
تورک دونیاسی شرقدن توتوب غربه قدر یاییلیر. قاراخانلیلار چین جواریندا بؤیوک امپراتورلوق یارادیرلار. غزنویلردن اؤنجه ایراندا سوبکهری (Sübkəri) حکومتی فارس اوستانیندا یارانمیشدیر (تاریخ سیستان و ابن خلدون تاریخی) و اونلارین آردیجا غزنویلر، حکومتی الده ائدیرلر.
ابن سینا تورک بیر فیلسوفدور و بوگون اونون دؤرد ورقدن عبارت سلطانی قطعینده یازیلان تورکجه اثری قاهرهده خدیویه کتابخاناسیندا ساخلانیلیر. “فهرست المخطوطات الفارسیه” اثرینده موجوددور. بو کتابدا بئله یازیلمیشدیر: “اشعار ابن سینا و هی اشعار عربیه و فارسیه و ترکیه منسوب له فیالطب و الحکمه، من ورقة ۱۹۲-۱۹۳” (فهرست المخطوطات الفارسیه فیدارالکتب المصریّه بالقاهره: ج۱، ص۱۸).
سلجوق دؤورونده شیخ حسام الدین اینانج تاریخی بیر اثری یازیر و ملک نامه اثری اونون روایتلری اساسدا یازیلیر. ابن راوندی، رشیدالدین فضل الله و امیرعلی شیر نوایی بونا اشاره ائتمیشلر.
سعید نفیسی فارس دیلینی آذربایجاندا عارض اولان دیل تانیتدیریر و یازیر:
“این نکته مسلم است که زبان شعر فارسی زبان طبیعی و رایج مغرب ایران مخصوصا آذربایجان و اران نبوده و زبان مشرق بوده است که از راه ادبیات وارد این سرزمین شده است. شعر دری در آذربایجان از قرن پنجم و زمان اسدی و قطران آغاز شده و در قرن ششم در زمان ابوالعلاء گنجوی و خاقانی و نظامی و فلکی و قوامی و مجیرالدین بیلقانی که بزرگترین سرایندگان این سرزمین در این دوره اند به اوج بلندی خود رسیده است.
ناچار شاعران بزرگ آذربایجان زبان دری را از مادر خود نمی آموخته و از آموزگار درمی یافته اند و اینکه گاهی در آثار ایشان مخصوصا در شعر خاقانی و نظامی ترکیبات و تلفیقات و تعبیراتی دیده میشود که در عرف شاعران خراسان و عراق یعنی جایی که زبان دری زبان طبیعی بوده است دیده نمی شود جزین دلیل دیگری ندارد” (سعید نفیسی، کلیات قصاید و غزلیات نظامی گنجوی، ص ۱۳۶ و ۶۳).
ایران دیللری – ایلک باشدا تورک دیلینین سیخینتیسی و آرادان قالدیرماسی، رضاشاه دوروندن باشلادی. پهلوی سارایی انگلیس دستوریله ایراندا تکجه بیر دیل اولسون و حتا ایران پرشیا آدلانماغینی ایرهلی یئریتمک ایستهدی. بو حرکت اوچون تئوری لازیم ایدی. محمدعلی فروغی، دولتیله برابر احمد کسروی کیمی ساتقینلاری ایشه چکدیلر تا “آذری زبان باستان آذربایجان” کیمی کتابلاری یازیب “سِر” لقبینی پاداش آلسینلار. همان زماندان مدرسهلر و مکتبلر، مطبوعهلر و آردیجا رادیو، وار گوجلریله دیلیمیزی محو ائتمهیه دوردولار. بوتون گوج اونلارا تاپشیریلدی، محمود افشار کیمیلر دستک اولدولار. اونلار “بیر دیل، بیر دولت” شعاریله یئنی مودئرن حکومت یاراتماغا چالیشدیلار و دیلیمیزی قیراغا قویدولار. بو یولدا آذربایجان خالقینا توهین، تهمتلرله برابر دوستاق – سورگون ائتمهلر ده باشلاندی. بیر طرفدن یالانچی بیر تاریخ بزهییب اونا گوونمک و بیر طرفدن تاریخی تحریف ائدیب تورکلری ازمک شدتلندی. دوزگون دوشونجهلیلری ده باسینج آلتیندا ازدیلر.
رضاشاه ایش اوسته گلمکله دیللرین ازیلمه سی ایراندا باشلاییر. بو سیاسته تئوری لازیم ایدی. محمدعلی فروغی دولتینی بو اساسدا قورور تا اربابی نین تئوری لرینی یئرینه یئتیرسین. احمد کسروی “آذری زبان باستان آذربایجان” اثرینی یازیر و اونون آردیندا دایانان شوونیستلر: محمود افشارلار، مستوفیلر، شیخ الاسلامیلار، حمید احمدیلر، علی مرشدی زادلار و باشقالاری تورک دیلینه قارشی چیخیب آرادان آپارماسینا گؤره تورک دیلینی یاساقلاییرلار. کتابلاری یاندیریرلار. آنجاق اسلامی انقلابیمیزلا آزادلیق نسیمی اسیر. دیلیمیز دیرچلمه یه باشلاییر.
بوگون علم و قاباقجیل انسانلار، چئشیدلی علملر طریقیله اثبات ائدیر کی آنادیلی هر بیر انسانین ایلکین بشری حاقلارینداندیر، انسانین وارلیغی، دوشونجهسی آنادیلیله یارانیر، عصبشناسلار، جامعهشناسلار و دیلچیلر آنادیلینین اؤنمینی دوشونوب و اعلان ائدیرلر. نه یازیق کی بئله دوشوننلر ایراندا باسقی آلتیندا سؤزلرینی دئینده دوستاقلارا معروض قالیب و اصلا تورک اولمادیقلاری حالدا دا “پانتورک” آدلانیرلار (؟!).
بیز بونا اینانیریق کی دولت، ملتین حقلرینی حفظ ائتمهسه و مخصوصا آنادیللرینه حؤرمت قویماسا، اؤلکهنین بیرلیگینی و تاماملیغینی تهلوکهیه سالیر. آنادیلی انسانین ایلکین حقلریندن ساییلیر و بوگون دونیا دوشونرلری بو حق و حقوقو دانیلماز بیر حق بیلیرلر.
کیملیک مسالهسی ایراندا ائله آغیر بیر سؤز اولوبدور کی هویتطلب دئینده سانکی بیر خارقالعاده انسانلا طرفدیرلر. اؤز آنادیلینه محبتی اولان کیمسهنی تجزیهطلب آدلاییب “پان تورک” بیلیرلر. آنجاق دوزو بودور کی بو گؤرکملی انسانلار انسانین ایلکین حقی اولان آنادیلینه باغلیدیر والسلام. تکجه دیلینی سئویر و آنادیلیندن یارارلانمانی اؤز انسانی حقی بیلیر: او ایستیر آنادیلینده یازیب – اوخوسون. بوگون چوخلو اؤلکهلرده نئچه دیللی اولماقلا گؤسترمیشلردیر: بیر اؤلکهنین بیر پارچا اولدوغو دیلین بیر اولدوغوندا آسیلی دئییل، بلکه حقلرینین بیر ساییلماسیندان ایرهلی گلیر. ایراندا اساسن تجزیهطلبلر اونلاردیرلار کی فارس دیلیندن باشقا دیللرین نابود اولماسینا چالیشیرلار.
بیزیم وطنیمیز ایران اسکی زامانلاردان کثیر الملله بیر اؤلکه تانینیر بورادا فارسلار، تورکلر، کوردلر، بلوچ، لور، عرب و باشقا دیللر بیرگه یاشاییب و وطنیمیزین باشی اوجالیغی یولوندا چالیشیبلار. دیللر فرقلی اولاراق اورکلری بیر اولموشدور. آما کئچن یوزایلدن باشلاییب ملتیمیزی دیل اوزه رینده بیری بیریندن آییریرلار و اودا فارس دیلی نین رسمیتی ایله بو ایشی گؤرورلر. دیل آزادلیغی اسلامدان سونرا آزاد اولموشدور. آما ایندی تکجه بیر دیل، فارس دیلی آزاد اولدیر؛ باشقا دیللردن یارارلانماق، اؤیرنمک و ادبیات یاراتماق یاساقدیر. بوگون اسلامی اؤلکهمیزین آنایاساسیندا ۱۵جی اصل ۴۰ ایلدیر تعطیل اولموش و هئچ بیر چالیشما بو ساحهده گؤرونمور. فقط سئچگیلر زامانی کاندیدالار گلیب شعار وئریرلر و خالقین باشینی قاتیب رای توپلاییرلار. داها بسدیر، اؤز آیاغیمیز اوستونده دایانمالیییق.
آنادیلیمیزده گؤزل دوشونجه لر، ادبیات، فلسفه و حکمت، مختلف بیلیم لر و گئنیش بیر ادبیات موجوددور کی بشریت اونلاردان یارارلانا بیلر. تورک دیلی رسمیتله تانینماسا، تکجه بیز ایران تورکلرینه ظلم اولمور، بلکه بوتون بشریته بو ظلم اولور چونکی دونیا خالقلاری بو گئنیش و درین دوشونجه لردن و ادبیاتدان محروم اولورلار. بیزیم مینلرجه ده یرلی اثرلریمیز مختلف ساحه لرده موجوددور کی اونلارین یاییلماسی و دونیایا تقدیم اولونماسی، دیلیمیزین رسمیتی ایله امکان تاپا بیلر. دیلیمیزین رسمیت تاپماسی بیزیم ایلک ایسته ییمیزدیر. دیلسیز انسان یاشایا بیلمز. بیز دیلیمیزی اؤیرنمک ایسته ییریک.
آنجاق تکلیفلریمیز:
۱ – دیلیمیزی بیز قورومالیییق. دیلیمیزی دوزگون اؤیرنمهلیییک. تاریخیمیز و ادبیاتیمیزلا تانیش اولمالیییق. پروفسور زهتابی دئمیشکن: تاریخینی بیلمهین بیر ملتی نوخود کیمی هر آشا تؤکرلر.
۲ – دیلیمیزه صاحاب چیخمالیییق. بو او دئمک دئییلدیر کی بوگونه قدر صاحاب چیخمامیشیق بلکه بوگون بوینوموزدا داها آرتیق بیر وظیفه واردیر. اوشاقلاریمیزلا تورکجه دانیشماق گرهک، مغازالاریمیزا و شرکتلریمیزه تورک آد قویماقلا شهریمیزی بزیهیک،
۳ – شهریمیزده و هر یاندا آنادیلیمیزدن یارارلاناق. دیلیمیزی دوشونمهدیکده فارسیجا دانیشاق.
۴ – دیلیمیزی علمی سویهسینده اؤیرهنک
۵ – دیلیمیزه دایاق دوروب و اونو دستکلهک. تورکجه کتابلاری آلیب اوخویاق و کتابلارین تیراژینی ۱۰۰۰دن آرتیراق. کتاب آلماق بیر تکلیفدیر. هر ائوده بیر کتابخانا دوزلتمهلیییک. بئلهلیکله کتابلارین ساتیشی و یازارلاریمیزدان حیمایت ده یولونا دوشر.
۶ – اوشاقلاریمیزا تاپشیراق مدرسهده آنادیللریندن یارارلانسینلار و معلملردن تورکجه دانیشیغی ایستهسینلر.
۷ – بیر – بیریمیزه دایاق دوروب، عالیملریمیزی، یازارلار و شاعیرلریمیزی دستکلهمک بیزه وظیفهدیر.
۸ – رأی قازانماق اوچون نماینده لر فعاللاشاجاق. آلدانمایاق، ایستکلریمیزی آشکار – آیدین آچیقلامالیییق.
۹ – عائیله ایچینده منطقی دانیشیقلاری زورلاندیرماق گرکدیر. ائویمیز، دیلیمیزه آلینماز بیر قالادیر. سون سنگریمیزدیر. اونو دوشمانا وئرمهریک.
هامییا آیدینلاشدیرمالیییق: بیز ایرانلی ییق و فارس دیلی و بوتون دیللری سئویریک. فارس دیلینده آتا – بابالاریمیز مینلرجه شاهاثرلر یاراتمیشلار، بیز ده داوام ائدهجهییک. بیز فارسی دیلیله دوشمن یوخ بلکه دوستوق؛ آنجاق دیلیمیزی سئویریک و سئوهجهییک. ایندی اؤزونوزو راضی ائتمک اوچون نه ائدیرسینیز ائدین. بیز واریق و اولاجاییق.
۱۰ – دیلیمیز اوچون رسمی اولماغی، آنا یاسانین ۱۵جی اصلی تمامیله اجرا اولوب بشری حقوقلاریمیزدان بیرینجیسینی ایستهییریک. داها سؤز بسدیر آقالار، عمل وقتیدیر.
۱۱ – سون سؤزوم: اوخوماق، اوخوماق، اوخوماق و نهایتده قلم اله آلیب یازماق.
azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab