7. فلکلر یاندی آهیمدان [1]
216 صحیفهلیک بو کیتابین 40 صحیفهسی مقدمه و قالانینی شاعیرین مختلیف اثرلریندن سئچمهلر احتوا ائدیر. مقدمهنی کنگره نشرینی حاضیرلایان شخص یازمیشدیر. مقدمه، بیر سیرا نقل قوللار، بیر آز احساسی جملهلر و بیرده فضولینین اثرلرینین معرفیسینه شامیل اولور.
مقدمه یازانین شیوهسی ایله تانیش اولماق اوچون کیتابدان بیر پارچا نقل ائدیریک:
«بعضی شرقشناسلار، فضولینین کورد سویلو بایات ائلیندن اولدوغونو سؤیلهییرلر[2] ... حدیقة السّعدانین دیباچهسینده یازیر:
ای فیض رسان عرب و تورک و عجم!
قیلدین عربی افصح خلق عالم،
ائتدین فصحای عجمی عیسی دم،
من تورک زباندان التفات ائیلهمه کم.
بیرینجی مصراعدان اونون تورک سویلو اولدوغو چیخیرسا، سونونجو مصراعدان بئله «تورک دیللی» اولدوغو بیلینیر.»[3]
مؤلف کیتابین ایکینجی و اساس بؤلومونده شاعیریمیزین تورکجه دیوانی و باشقا اثرلریندن نمونهلر وئرمیش و مصراعلاردا گئدن فارسجا- عربجه لغت و اصطلاحلاری معنی و مصراعلاری شرح ائتمیشدیر. غزللرین شرحینده یئنهده خالوق ایپکتن ـین کیتابیندان یارارلانمیش ولاکین آدینا هئچ اشاره ائتمهمیشدیر.
8. آذربایجان ادبیاتی تاریخی [4]
ایراندا سون زامانلاردا نشر اولان قیمتلی ادبیات تاریخ مجموعهلریندن بیریسی همین اثردیر. بو کیتاب بیر ادبیات درسلیگی کیمی حاضیرلانمیشدیر.
440 صحیفهلیک بو کیتابین 70 صحیفهسی «محمد فضولی» آدلانیر و درسلیگین اساس بحثی کیمی گئدیر. بو مقالهده شاعیرین حیاتی، یارادیجیلیغی، غزل تحلیلی، قطعه تحلیلی، دیل و اسلوب، لیلی و مجنون مثنویسینین تحلیلی و بدیعی خصوصیتلری، نثر اثرلری، آذربایجان ادبیاتیندا فضولی ذیروهسی، فضولی و دونیا ادبیاتی باشلیقلی بؤلوملر یئر آلیر. آراشدیریجیلار اونون تورکجه دیوانی حاققیندا بحث ائتدیکدن سونرا، دئییرلر:
« ... بو اثرده، محبت و گؤزهللیگین وصفی، ظولم و شرّین، غیر انسانی دویغو و دوشونجهلرین انکاری خصوصی یئر توتور. فضولی شعری، باشدان باشا عاغیل، حکمت و مُدرلیک رمزیدیر. اوبرازلی تفکّر و بدیعی منطیق نمونهسیدیر. »[5]
برچسبها: ملا محمد فضولی, پژوهشهای استاد دکتر حسین محمدزاده صدیق پیرامون ملا, دکتر صدیق, حسین دوزگون, آذربایجان شاعیرلری, شناختنامه ملا محمد فضولی, فضولی بغدادی, محمد فضولی
ادامه مطلب...
مولانا حکیم ملا محمد فضولی حاققیندا دونیادا یوزلر کیتاب، مقاله، لیسانس، دوقتورا و دوچنتلیک تئزلری، آنتالوژیلر، آنسیکلوپدیک اثرلر و ... یازیلمیشدیر. بونلاری یالنیز سایماق اؤزو بیر کیتاب اولارکی بیر نئچه نفر او جملهدن «مژگان جونبور» همین موضوعدا علمی اثر نشر ائتمیشدیر.[1] بیز بورادا بئله اثرلر آراسیندان، اؤلکهمیز ایراندا نشر اولان کیتابلاری و ادبیات تاریخلرینده گئدن یازیلاری، هابئله دونیادا بیرینجی دوقتورا تئزی و ایلک مقالهلر توپلوسو و ایلک درسلیک کیتابینی معرفی ائدیریک.
1. ایلک دوقتورا تئزی[2]
فضولی حاققیندا ایلک دوقتورا تئزینی عبدالقادر قازاخان حاضیرلامیشدیر. اونون کیتابیندا مقدمهدن سونرا «قایناقلارین تنقیدی» (47-44) بحثی گلیر. سونرا بیرینجی بؤلومده (138-61) مؤلف عراق بؤلگهسینین جغرافیاسی، تاریخی، اجتماعی- اقتصادی و مدنی حیاتی حاققیندا بحث آچیر. ایکینجی بؤلومده (216-139) فضولینین حیاتی و اجتماعی محیطی، شاعیرین عثمانلی دؤولت آداملاری ایله مناسبتی حاققیندا سؤز گئدیر. اوچونجو بؤلومون باشلیغی «فضولینین شخصیتی» دیر (360-217). بورادا اونون ملّیتی، مذهبی و روحیاتی موضوعو تدقیق اولونور و نتیجه (396-361)دن سونرا سون بؤلومده (425-367) وثیقهلر باشلیغی آلتیندا استفاده ائتدیگی قایناقلاردان سندلر گتیریلیر.عبدالقادر قاراخانین بو اثری اونون دوقتورا رسالهسی اولاراق، مدافیعه ائدیلمیشدیر. ولاکین تدقیق اوصولو نقطهی نظریندن، بیزیم نظریمیزجه بیر پارا جدّی نقصانلاری واردیر. اوّل بو کی او، جغرافی محیطی و عراق بؤلگهسینین اقلیمی دورومونو تدقیق ائدرکن. فضولی شخصیتی و یارادیجیلیغی ایله هئچ علاقهدار اولمایان یوروجو و لزومسوز بحثلر گتیریر. گرچه اؤزو تصدیق ائدیرکی «فضولینی فضولی ائدن بیر طرفدن عیرقی، بنیوی خصوصیتلر، دیگر طرفدن جغرافی اقلیم و تاریخی زنگینلیک» ایدی. و لاکین او، اساس دقّتینی بیتگیلر، حئیوانلار، سرحدلر، درهلر و تپهلرین ایضاحاتینا صرف ائدیر.
باشقا طرفدن او، فضولینین روحیات و پسیكولوژیاسینی شرح ائتمك اوچون «ارنست كرشمر» Kretschmer آدلی بیر آلمانلینین «بدن قورولوشو و سجیه» عنوانلی نظریهسینه استناد ائدیب اثبات ائتمهگه چالیشیر كی فضولی بدن جهتیندن چیركین اولدوغو و جنسی محرومیت چكدیگی اوچون شعرلرینده، درد، حسرت، عشق و بو كیمی مضمونلار ایشلتمیشدیر! او دئییر:
برچسبها: ملا محمد فضولی, پژوهشهای استاد دکتر حسین محمدزاده صدیق پیرامون ملا, دکتر صدیق, حسین دوزگون, آذربایجان شاعیرلری, شناختنامه ملا محمد فضولی, فضولی بغدادی, محمد فضولی
ادامه مطلب...
azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab urd_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab pes_Arab