بو بایراق باشلیغی، صفوی اوردوسونون آستارا اراضیسیندن کئچیب شیروانشاهلار دؤولتینه هوجوم ائتدیی دؤوردن قالیب.
صفویلر دؤولتینین قوروجوسو شاه ایسماییل ختاینین اولو باباسی شیخ زاهید گیلانی لنکرانین سیاور کندینده دفن ائدیلیب. سونرالار ایسه خزر دنیزینین سوییهسینین قالخماسی قبیر اوچون تهلوکه یارادیب و مزار حاضیرکی یئرینه - لنکرانین شیاکران کندی اراضیسینه کؤچورولوب. آیریجا، اوزرینده توربه اینشا ائدیلیب.
سونرالار شاه ایسماییل شیروانشاهلار دؤولتینین اوزرینه یوروش ائدرکن، پوتسر محلینین شیکران کندینه گلیب. شاهین بو اراضیده دوشرگه سالماسیندا اساس مقصد — اولو باباسینین دفن اولوندوغو توربهیه یاخین اولماق، تئز-تئز توربنی زیارت ائتمک و قیشی بورادا کئچیرهرک، یاز آیلاریندا شیروانشاهلارین اوزرینه هجومو داوام ائتدیرمک ایدی.
شاه ایسماییلین اوردوسونا مخصوص دؤیوش بایراغی حاضردا شیکران کند اورتا عموم تحصیل مکتبینین معلمی یونس غلام اوون ائوینده قورونور. او، ایسپوتنیک-ا آچیقلاماسیندا بو قدیم اشیانین آدینین "علم" اولدوغونو بیلدیردی.
موصاحیبین سؤزلرینه گؤره، "علم" عرب دیلینده "بایراق باشلیغی" دئمکدیر:
"بونو اوزون ایللر بیزده دینی بیر اشیا حساب ائدیبلر. یقین کی، بونا بایراق باشلیغینین اوزرینده عرب الیفباسی ایله بیر نئچه دفعه الله سؤزونون یازیلماسی سبب اولوب. لاکین بیر نئچه ایل اؤنجه من بو اشیانین نه اولدوغونو آشکار ائتمک اوچون آراشدیرما آپاردیم. سوندا بونون صفوی اوردوسونون دؤیوش بایراغینین باشلیغی اولدوغونو اورتایا چیخارتدیم".
"بو علم، تخمیناً ۱۸-جی عصرده اولو بابام طرفیندن تاپیلیب. او، کند تارلاسیندا اکین-بیچینله مشغول اولارکن بیر کوپ تاپیب. کوپون ایچریسیندن ایسه بو علم و بیر نئچه باشقا اشیا چیخیب. کوپون آغزینین خصوصی اصوللا — طبیعی حیوان دریسی ایله باغلانماسی دؤیوش بایراغی باشلیغینین کورلانماسینا ایمکان وئرمهییب. حاضردا من کوپون ایچریسیندن چیخان بو علمی و ۳ گوموش سیککهنی ساخلاییرام" — غلاموو بیلدیریر.
او، امیندیر کی، سؤزوگئدن بایراق باشلیغی صفوی اوردوسونون بو اراضیدن شیروانشاهلار اوزرینه گئتدیی زامانین یادیگاریدیر:
"بو علم شاه ایسماییلین حاکمیتی دؤورونه عاییددیر. چونکی علمین اوستونده ۱۲ ایمامین و ۲ معصوم خانیمین آدلاری، همچینین محمد پیغمبرین و حضرتی علی نین آدلاری دؤیمه اوصولو ایله یازیلیب. آراشدیریب اؤیرندیم کی، آرتیق ۲-جی شاه ایسماییلین حاکمیتی دؤورونده دؤیوش بایراغی باشلیقلاریندا ۱۲ ایمامین و ۲ معصوم خانیمین آدلارینین یازیلماسی قاداغان اولونوب. بونا سبب ایسه طریقتلر آراسیندا ایختیلافلارین یارانماسی ایدی".
علمین اوجونده ۳ آلوو دیلی، یان طرفلرده ایسه قوش باشی تصویر اولونوب. غلامووون دئدیینه گؤره، بعضی منبعلرده بو تصویرین معناسی "اوددا یانان سیمورغ قوشو" آنلامینا گلیر:
"المین اؤزو ایسه میس له گوموشون قاریشیغیندان آلینان مئتالدان دوزلدیلیب. ۳ آلوو دیلیندن اورتاداکی دیلین اوزرینده دؤرد اویما نقطه وار. بو دا صوفیزمه ایشارهدیر. چونکی بو ۴ اویما نقطه صوفیلیکده ۴ عنصره — هاوا، سو، تورپاق، اودا ایشارهدیر".
دؤیوش بایراغی باشلیغینین هر دؤرد کونجونده ایسه "شئیخ صفی بوتاسی" آدی ایله تانینان ایشارهلر حک اولونوب:
"بو دا نؤوبتی دفعه علمین صفویلره عایید اولدوغونو ثبوت ائدیر. باشلیغین اوزرینده "صفی الله" کلمهسی حک اولونوب. یئنه دقتله باخساق، قوش باشلارینین بیرینین آشاغی حیصهسینده چاپاجاق ایزی، بعضی حیسهنین سیندیغینی، سونرادان تکرار برکیدیلدیینی گؤرریک. بو ایسه بایراغین حقیقتا ده دؤیوشده ایستیفاده اولوندوغونا و دؤیوش واختی زده آلدیغینا ایشارهدیر".
معلومات اوچون بیلدیرک کی، صفوی اوردوسونون دؤیوش بایراغی باشلیغینین بوتؤو قالان و اوزرینده "صفی الله" یازیلان یئگانه نومونهسی، محض یونس غلامووون ائوینده قورونوب ساخلانیلان علمدیر.
azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab