آشيق سؤزوٍ ديليميزده اوٍچ آنلام داشييير: آ ـ هم اوْخويان، هم چالان، هم ده سؤز قوْشان ساز شاعيري. بير آشيق أکهسن بير ساز گؤيره؛ بير شاعير أکهسن بير نانا حسرت؛ بير پاييز أکهسن بير ياز گؤيره؛ من بونا حسرتم، آي آنا حسرت. (ن.ايلاهي) ب ـ قوْيونون ديز قاپاغيندان چيخان اوْيناق سوٍموک. اوشاقلارين آشيقآشيق اوْيونوندا ايشلتديکلري …
Read More “نئجه یازاق: آشيق/ عاشيق | ایواز طاها”
بیلمیرم بو چیرکین ”تأسف ائدیجی“ سؤزو هاردان دیللره دوشوب؟ ایسماریج [مئساژ] وار ”تأسف ائدیجی“ ایله باشلانیر؛ بعضن گومان ائدیلیر، ”تأسف ائدیجی“ سؤزونو ایشلتمهدن آنلامی یئترینجه چاتدیرماق اولماز؛ بعضن ده سیاسی بیر اولایین تراژیک ماهیتینی گؤسترمکده ”تأسف ائدیجی“دن یان کئچیلمیر. سانال اورتامدا بئله بیر جومله ایله قارشیلاشدیم: ــ تاسف ائدیجی دیر که حبس اولان اشخاص لار …
Read More “نئجه یازاق: ”تأسف ائدیجی“ یازمایین! | ایواز طاها”
آزردیکت سایتیندا “confirmation” سؤزونون دوغما قارشیلیغینی آختاردیم. بیر چوخ دیللردن دؤغمالاشمیش کلمه گلدی اما دوغما دیلدن یادلاشدیریلمیش هئچ بیر سؤز گلمهدی: اساس ثبوت فاکت دلیل تصدیق ائتمه راتیفیکاسیا ائدیلمه تصدیقلنمه تصدیقلمه تصدیق سؤزجویون آنلاملاری سیراسیندا هئچ اولماسا بونلار دا گله بیلردی: دوغرولاما دوغرولانما ساغلاملاشدیرما وورغولاما وورغولانما اونایلاما دیلده باشقا دیللرله مدنی موبادیلهیه قارشی دئییلم، یابانچی …
Read More ““confirmation” سؤزونون دوغما قارشیلیغی”
مجهول فعللر آوروپا دیللرینین ائتکیسی ایله دیلیمیزده چوخ واخت یئرسیز ایشلهنیر. مجهول فورمالارین فارسجادا گئنیش ایشلنمهسی ده پروبلئمین کؤکلرینی داها درینلشدیریر. ــ پرئزیدئنت طرفیندن معین اولونموش هئیت. یوخاریداکی جومله ده بیلینمیر پرئزیدئنت هئیتی اؤزو معین ائدیب، یوخسا معین ائتدیریب؟ جوملهنی بو بیچیمده آیدینلاشدیرماق فارسجادا مومکون دئییل. چونکی فارس دیلینده بعضی فعللرین تأثیرلی [متعدّی] فورماسی …
Read More “مجهول فعللر سورونو | ایواز طاها”
بیر موًددت اؤنجه دوستلارین بیری توپلومسال شبکهلرده یازمیشدی: «صمد بو گونون تاریخینده، دنیاسین دئیشیب! صمد آذربایجانین عزیز و صداقتلی اوغلی، آذربایجانین اوره ینده یئر آلیب. صمدین یولی خالقین یولی صمدین یولی دواملی اولسون: آنا دیلینده مدرسه – اولمالیدی هر کسه.» بو متنه بئله بیر دوًزهلیش وئرمک اولار: ــ بو گونون تاریخینده > بئله بیر …
Read More “نئجه یازاق: جوملهلره دوزهلیش (1) | ایواز طاها”
گونئی آزربایجانین أدبی دیلینده بؤیوک جانلانما وار. بو گئدیشده دیلله یئترینجه تانیشلیغین یوخلوغوندان دولایی گئنیش یانلیشلیقلار بوراخیلیر. بونون اوچون گونئی یازارلاری رئسپوبلیکانین رسمی دیلینی دقیق اوخومالیدیرلار. گونئی دیل باخیمیندان قوزئیه مؤحتاجدیر. آنجاق بیزده موًثبت مقام دا وار–طنطنهلی دیلدن اوزاقلاشماق. بیز آذ تیوینین یاری روس، یاری فارس تورکجهسینی قوللانماقدانسا دوغما سؤزلره اوًستونلوک وئریریک. “داخیل اولماق” یئرینه …
Read More ““داخیل اولماق” یئرینه “گیرمک”دن اوتانیریقمی؟ | ایواز طاها”
“سیاسال” سؤزو صیفت اولسا دا اونو ایسم کیمی ده ایشلهدیرلر. بو، اینگیلیسجه the political ایصطیلاحینین قارشیلیغیدیر. آذربایجان تورکجهسینده ایندییه قدهر ایشلنمهمیش بو تئرمینین (بوندان اؤنجه اونو بیر نئچه کز قوللانمیشام) ایستانبول تورکجهسینده قارشیلیغی “سیاسال”دیر، فارسجادا ایسه “أمر سیاسی”. “سياسال” تئرمینی گوج قورولوشلارينا (پوليس) قارشی اولدوغوندان آنلام قازانیز. و “سیاست” سؤزوندن ده فرقله نیر. سیاست اؤلکهنی …
Read More “سیاسال [امر سیاسی]”
هارون قولچاغی آنارکن پوپ موسیقیسینه خور باخیرام. دئمیرم قولاق آسمیرام، آسیرام. آمما سیلئندیونون داریخدیریجی ماهنیلارینا نیسبت آندرئا بوچئللیدن یورولمورام. لاکین بوتون بونلارا باخمایاراق پوپ موسیقینین بعضن وازکئچیلمز سیمالاری وار. دوغرودور، نزار قبانینین “قارئه الفینجان” شعری عبدالحلیم حافظین دیلیندن سسلندیکده آزقالا زامانین دونوب قالماسینی دیلهییرم. آمما بو، هئچ ده پوپ مغنیلری الیسا و یا ماجده الرومی …
Read More “اورومچودان قاراچایاجان ایستانبول تورکجهسی | ایواز طاها”
آشاغیداکی سؤزلوک [لغتنامه] سون واختلار ایشیق اوزو گؤرموش بیر کیتابین چتین سؤزلرینی ایچهریر. کیتابین آدی بودور: «کیملیکچی سیاست بارهسینده پاتولوژیک تئزلر.» کیتابدا سیزین اوچون قاورانیلماسی چتین اولان باشقا سؤز، جومله و پاراگراف وارسا بیزه یازین. بیز اونلارین آچیقلاماسینی دا بو سؤزلویه آرتیراجاغیق. بو سؤزلوکده “آذ” آذربایجان جمهوریتینده ایشلهنن دیله ایشارهدیر، “تر” ایسه ایستانبول تورکجهسینه. آبسورد …
Read More “سؤزلوک: “کیملیکچی سیاست…” کیتابینین چتین سؤزلری”
جودیت باتلئرین سون آمئریکا سئچکیلرینه تپکی اولاراق قلمه آلدیغی قیسا یازیسیندا بیر سؤزبیرلشمهسی وار: left of center. بونو نئجه چئویرمهلیییک؟ «مرکزین سولو»مو؟ رسمی آذربایجان تورکجهسینده بونون دقیق قارشیلیغی [معادلی] یوخدور. فارسجادا ایسه اونو “چپ میانهرو” چئویریرلر. آمما ایستانبول تورکجهسینده اونون دقیق و یئرینه دوشموش فارشیلیغی واردیر: “مرکز سول”. هابئله، آک پارتینین بیرینجی کز سئچکیلری قازاندیغی …
Read More “سؤزلوک: “مرکز سول” یوخسا “اورتا سول” | ایواز طاها”
عقل و نقل سؤزلری بیزده منیمسهنیلهرک آرتیق “عاغیل” و “ناغیل” کیمی سسلهنیر. اوستهلیک، اونلارین ایکینجسی آنلام دییشیکلییینه اوغرایاراق “افسانه” معناسی قازانمیشدیر. آمما عاغیل سؤزونو بعضن “عاقیل” کیمی یازمالی اولوروق. بونون سببی نهدیر؟ دئدیییمیز کیمی “عاغیل” سؤزو “عقل”ین دیلیمیزین شرطلرینه اویغونلاشمیش فورماسیدیر. آمما “عقل”دن گلمه باشقا بیر عرب سؤزو ده وار. بو سؤز “عاقل”دیر. دوغرودور قایدالارا …
Read More “نئجه یازاق: عاغیل، عاقیل | ایواز طاها”
آشاغیداکی متن یانلیش یازیلیب: «سلام لار و سایقی لار دیرلی دیل داشلاریم عزیز یولداش و سیرداشیمیزین سایین یاشار* جنابلارینین آناسینین ۴۰اینجی حایاط دیشیم گونو تانری دان دوستوموزا صبیر دیلیریک» یوخاریداکی متنده چئشیدلی یانلیشلیقلارا یول وئریلیب: – “سالام” سؤزونون منیمسهنیلمیش فورماسی یازیلماییب. – “سایقی” سؤزونده ق حرفی غ یازیلمالی ایدی. – جمع نیشانهسی اولان “لار” أکی …
Read More “نئجه یازاق: یانلیش جوملهلر | ایواز طاها”
یئنی سوزلرین آزربایجان تورکجه سینده دوز شکیلده یارانماسی سیزین اونملی قایغیلارینیزداندیر. یازیلارینیزین بیرینده چوخ یئرلی سویله ییب سیز: ” هر سؤزجویون دیل جوغرافیاسیندا بللی یئری، چالاری و قونومو وار. اوستهلیک، سؤزجوکلرین تکلیکده ذاتی آنلاملاری یوخدور. اونلار آیریلاری ایله یانیانا اوتوردوقلاریندان آنلام قازانیرلار.” سیز یازیلارینیزی بیر نئچه سینده* فئرکانس سوزجویونه “تئزلیک” قارشیسین ایشلدیبسیز. بو سوزجویو گوجلو …
Read More “تئزلیک (ایواز طاهانین ایلشتدییی تئرمین حاققیندا تنقید) | محمود لاهرودی”
سایین محمود لاهرودی بیر مئساژیندا ایواز طاهانین یو”یازی قایداسی و سؤز آنارشیزمی” باشلیقلی یازیدا گئتمیش ایکی تئرمینین یانلیش قوللاندیغینی وورغولاییب: رئداکته و فئنومئن. همین یازیدا فئنومئن سؤزو بو جوملهلرده یئر آلیب: «بو داورانیش یایغین [شایع] بیر فئنومئندیر. چوخلارینین متنله ایشلری یوخدور. اونلار متنده آرین [خالیص] سؤزجوک آختایریرلار. دیلله بئلهجه داورانماق دوزگون دئییل. مثلا بو یازیداکی “فئنومئن” …
Read More ““فئنومئن و رئداکته”؛ محمود لاهرودی یه جاواب | ایواز طاها”
رسمی آذربایجان تورکجهسینده یابانچی سؤزلر چوخدور. آمما همین سؤزلرین ائگهمنلیییندن [هژمونیسیندن] قورتولماغین یولو، ألیمیزه کئچن دوغما سؤزلری دیله سوخوشدورماق دئییل. یابانچی سؤزجوکلرین قارشیلیغی [معادل] اولاراق یئنی یانلیشلیقلار قوندارماقلا، دیلی تمیزه چیخارماق اولماز. اصلینده سؤزجوکلرله اویناماق چتین ایش دئییل. هر کس ایستهدییی یابانچی سؤزجویه ایستهنیلن سؤزلوکلردن دوغما قارشیلیق تاپا بیلر. لاکین باشقا سؤزلرله اویوم ایچینده اولمایاراق …
Read More “یازی قایداسی و سؤز آنارشیزمی | ایواز طاها”
“بیلمک” فعلینین یاردیمی ایله یارانمیش “گؤره بیلمهرم” کیمی انکار فورما واردیر. آنجاق همین فعلین ایستانبول تورکجهسینده ییغجام انکار [نفی] فورماسی واردیر: گؤرهمم. بیزده فعلین بئله بیچیمی یوخدور (بعضی آغیزلاردا “گؤرهممهرم” گئدیر). بونو تورک دیلینین بیر قولوندان باشقا قولونا گتیرمک تاپینتی اولاجاق. بیزده کؤمکچی فعلین بؤیوک قوللانیش تئزلییی [فرکانسی] واردیر. نتیجه اعتیباری ایله، بو گیریشیم دیلیمیزی …
Read More “نئجه یازاق: بیلمک / بیلهمم | ایواز طاها”
أسکی یونان دوشونجهسینده کوتلهنین چئشیدلی آدلاری واردیر: “اوخلوس” بیچیمسیز قارماقاریشیق کوتلهیه دئییلیر. “دئموس” ایسه بعضی فرقلیلیکلرینه باخمایاراق دئموکراتیکجه ایداره اولونان بو گونکو وطنداش توپلومو ایفاده ائدیر. ژاک رانسیئره گؤره، دانیشان حئیوانین باشلیجا اؤزللییی دیلی آنلاماقدا دئییل، بونو اوشاقلاردا باجاریر، دیلین اورهتیمیندهدیر. دیلین نیظاملانماسی واسیطهسی ایله دئموس و وطنداش یارانیر، بو سیاست آنیدیر. بوندان اؤنجه بیچیمسیز …
Read More “سیاست، دیل و دئموس | ایواز طاها”
هر بیر سؤزون بؤلمهجیکلرینی بیتیشیک، یاخین و آیری یازماقلا چئشیدلی آنلاملاری ایفاده ائده بیلهریک. مثلن “کی” باغلاییجیسی اؤزوندن قاباقکی سؤزه بیتیشدیکده بللی بیر آنلامی ایفاده ائدیر، آیری یازیلدیقدا ایسه باشقا آنلامی. اؤرنک: – ایندی کی، توْی قوْرتاردی، گل گئدک [حال که جشن پایان یافت، بیا برویم]. – ایندیکی توْی قورتاردی، گل گئدک [جشن فعلی تمام …
Read More “نئجه یازاق: ایندیکی، ایندی کی | ایواز طاها”
“کی” باغلاییجیسی دیلیمیزده منیمسهنیلسه ده اونون منفی ائتکیلری آز دئییل. “کی” سادهجه بیر باغلاییجی اولسا دا اؤزو ایله گئنیش اؤزگه گراماتیک چالار گتیریر. هارا گلدی “کی”دن یارالانماق، جوملهلرین فورماسینی دییشیب آجیناجاقلی بیچیمه سالیر. دئمک فارسجادان گلمه “کي” سؤزونون ديليميزده ايشلنمهسي چوْخواخت یئرسیزدیر. بئله اولماسایدی آشاغيداکي عئيبهجر جوملهلرله قارشيلاشمازدیق: ـ اوْ آداملار کي، داريخيريرلار، ائل گؤلونه …
Read More “نئجه یازاق: “کی” بارهده | ایواز طاها”
یازیلاریمیزدا بعضن “قزئت” و “درگی” ایصطیلاحلارینی یانلیش اولاراق بیربیرینین یئرینه ایشلهدیریک. درگی سؤزو اینگیلیسجه “ژورنال” عربجه “مجلّه” سؤزونون قارشیلیغیدیر. آنادولو تورکجهسینده ایشلک اولان بو سؤز ایضاحلی لوٍغتده گئتمهمیشدیر. توٍرکجه سؤزلویه گؤره «سیاست، أدبیات، تئکنیک، ایقتیصاد و باشقا قونولاری اینجهلهین و بلیرلی آرالیقلارلا چیخان سوٍرهکلی یایین و توپلو» درگی آدلانیر. قزئتین ده آنلامی بونا یاخیندیر. قزئت …
Read More “نئجه یازاق: قزئت، درگی، ژورنال | ایواز طاها”
“آماج”دان مقصد هر بير بديعي أثرين قارشيسينا قويولموش خارجي مقصددير، اؤرنک اوچون استالين′ين دوْغوم گونو ايله باغلي معين شعرين قوْشولماسي بارهده شاعره امر وئريلير. بئلهجه یارانمیش شعرین دیشآماجی وار. آمما “آماجليليق” أثرين داخلي قورولوشونا قاييدير، شعر بيردن بيره شاعيرين بيلينجيندن فوّارهلهنير. بئلهجه آدلانديرما چتينليک تؤرهديرسه بيرينجيسينين يئرينه “ديش آماج”، ايکينجيسينين يئرينه ايسه “ايچ آماج” اصطلاحلاريني …
Read More “آماج و آماجلیلیق”
گئرچکلشمیش سوسیالیزم: سوسیالیزم تحقق یافته در اتحاد جماهیر شوروی، سوسیالیزم موجود. بو ایصطیلاحی Real Socialism تئرمینینین قارشیلیغی اولاراق قوندارمیشام. پوستمارکسیست متفکرلر، “گئرچکلشمیش سوسیالیزم” دئدیکده سووئتلر بیرلیییندهکی سوسیالیزمی نظرده توتور، بونونلا دا اونو “ایدئال سوسیالیزم”دن فرقلندیریرلر. ایواز طاها
paradigm یونان منشألی بو تئرمین حرفی باخیمدان “اؤرنک” و “میثال” آنلامینا اویغون گلیر. فلسفی و علمی چئورهلرده «کونکرئت علمی آراشدیرمالاری معینلشدیرن نظری و مئتودولوژی ایلکین شرطلرین توپلوسو» کیمی باشا دوشولور. باشقا دئییشله، پارادیگما بیلیمده هر هانسی بیر پروبلئمین آراشدیرما قونوسو کیمی سئچیلمهسی و او پروبلئمی چؤزه بیلن هر هانسی سوالین و یا سواللارین قویولماسینین ایلکین …
Read More “پارادیگما [پارادایم]”
اوتایلی-بوتایلی آذربایجان تورکجهسینین بیرجه گراماتیکاسی وار. بونا تام رعایت ائتمهلیییک. آمما اوتایدا ایشلهنن یانلیش و یا عئیبهجر سؤزجوکلری بوردا ایشلتمهیین یئری یوخدور. اؤرنک: ــ فارسجادا آزغین آداما “گمراه” دئییلیر. آمما رسمی دیلده گومراهدان gümrah مقصد قیوراق، ساغلام و قوتلی آدامدیر. “یاشینا باخمایاراق چوخ گومراهدیر.” ــ أمکپرور: أمکسئون. “نئفت قورغولارینداکی [تأسیسات-لارینداکی] أمکپرور فهلهلر.” ایلک باخیشدا بئله …
Read More “نئجه یازاق: سؤزلری دَییشدیرکمی؟ | ایواز طاها”
“اسليمي” صنعت، يا ” آرابئسک”arabesque دقيق هندسي شکيللر و يا استيليزه اوْلموش (سادهلشميش) بيتکي ناخيشلارينا أساسلانير. اسليمي داش، مرمر، پيشميش کرپيج، تاختا و موزائيک اوزهرينده ايشلنميش بللي ناخيشلارا دئييلير. بو ناخيشلاردا بيتکيلرين سادهلشميش فورمالاريندان آلينميش موْتيولر و گئومئتريک [هندسي] شکيللرين چئشيدلي نوعو ايشلهنير. بئله کي، بيتکيلرين قيوريم ساپلاريني و گئومئتريک شکيللري اؤرنک آلاراق ديوارلاري، ائو …
Read More “اسلیمی و یا آرابئسک”
“يئني دؤنم” The New Age ایصطیلاح ايييرمينجي یوزایللییین ايکينجي ياريسيندا غرب اؤلکهلرينده يارانميش مدني آخيما اشاره ائدير. 1968 اوْلايلاري آردينجا غرب آيدينلاري سانکي بؤيوک يئنيلگييه اوغراديلار. فرانسا باشدا اوْلماقلا غرب اؤلکهلري 1968ـجي ايل گئنيش اؤيرنجي حرکاتينين Evenments شاهیدي اوْلموشدو. بو اوْلايلار، بوتون غربده 60ـجي ايللرين اوْرتالاريندان باشلانميش گنجلر و اؤيرنجيلر عوصيانينين پارتلایيش نؤقطهسي ايدي. مؤوجود …
Read More “یئنی دؤنم”
سؤزجوک روْلونو اوینایان “و” باغلاییجیسینین هاردان گلدییینی بیلیرک. عربجه و فارسجادا سؤزلر، سؤز بیرلشمهلری، یاریم جوٍملهلر و جوٍملهلری بیربیرینه باغلاماق اوٍچون “و”دن یارالانیرلار. لاکین بیزیم دانیشیق دیلیمیزده بو باغلاییجی ایشلنمیر، یا دا آز ایشلهنیر. باخمایاراق کی، بو سیرتیق باغلاییجی یازی دیلیمیزین هر بیر کونجونده پوسقو قورور. چوخواخت دا جوٍملهنی بللی یئرده بیتره بیلمهمهیيیمیزین بدلینی اؤدهییر. …
Read More “نئجه یازاق: “و” باغلاییجیسی | ایواز طاها”
بوندان اؤنجه “نه جالاق دیل، نه ده دیل تملچیلییی” باشلیقلی بیر مقاله وئرمیشم. دوستلارین کیمیلری دئییر: مقالهنین بعضی بؤلوملرینده چتینلیک تؤرهدن ییغجاملیق [ایجاز مخل] وار. بونلاردان بیری سؤیلم [سؤیلم] قونوسودور. سؤیلهننلری گؤز اؤنونه آلاراق اوچ گیریشیمده بولوناجاغام: ــ مقالهنین ییغجام یئرلرینه شرحلر آرتیراجاغام؛ _ چاتیشایان مقاملاری قیساجیق آنالیز ائدهجهیم؛ _ چتین تئرمینلر و عیبارهلره آیدینلیق …
Read More “آرتیرما (1): “نه جالاق دیل، نه ده دیل تملچیلییی””
سؤزجوکلر بیزیم اوچون اؤنملیدیر، چونکی داها دانیشمایان کیمسه آرتیق گئجیکمهدن قتل تؤرهده بیلر. ائ. ژئلینئک آذربایجان رئسپوبلیکاسیندا ایشلهنن بیلیمسل دیل پروبلئماتیکدیر. پروبلئم ایلک باخیشدا اؤزونو تئرمین آلانیندا گؤستریر.[1] دئمک اولار تئرمینلره سؤیکنمهسی قاچیلماز اولان بیلیمسل نثرده، فعللردن باشقا دوغما دیلدن بیر ایز قالماییب. فعللرین چوخو دا جالاقدیر. منطیق، فلسفه، حقوق، دیلچیلیک و ریاضیات کیمی …
Read More “نه جالاق دیل، نه ده دیل تملچیلییی | ایواز طاها”
هر بیر سؤزون بؤلمهجیکلرینی بیتیشیک، یاخین و آرالی یازماقلا آیری آیری آنلاملاری ایفاده ائده بیلهریک. بیتیشیک یازماق: “چی/چو” أکی اؤزوندن قاباقکی سؤزه بیتیشیک یازیلیر: ــ آتچی (آت+چی) یاخین یازماق: “لر” أکی نه اؤزندن قاباقکی سؤزدن آرالی یازیلیر، نه ده اونا بیتیشیر، بلکه یاخین یازیلیر: دییشیکلیکلر (دییشیکلیک+لر) آرالی یازماق: آردیجیل گلن ایکی سؤز بیربیریله ایله سیخ …
Read More “نئجه یازاق: ایندیکی / ایندی کی | ایواز طاها”
«جالاق دیل» گرگینلییی، دیلیمیزه سوخولموش اؤزگه گراماتیک قایدالاردا اؤزونو داها قاباریق گؤستهریر. بو قایدالارین چوخو دیله باسقین ائدهرک اونو پوزماقدا بؤیوک رول اویناییرلار. شوبههیه قاپیلمادان بونلارین ائگهمنلییینه سون قویمالیییق. آمما أریییب دیلیمیزه قاریشمیش، یا دا منیمسهنیلمیش اؤزگه قایدالار دا واردیر. آزساییلی بو قایدالاردان چکینمک بیزی گرهکسیز چتینلیکلره سالیر. قایدالارین (یا دا قایدالاشمیش یانلیشلیقلارین) بیری …
Read More “نئجه یازاق: “بیج” کی، “دینج” کی | ایواز طاها”
آشاغیداکی جوٍملهلرین هانسی دوزگوندور: – تبریزهجک اوْنونلا یوْلداش اولدوم. – تبریزهدک اوْنونلا یوْلداش اولدوم. – تبریزهجن اوْنونلا یوْلداش اولدوم. آشاغیداکی جوٍملهلرین هانسی دوٍزگوندور. – بابک قالاسیناجاق یوٍرودوم. ― بابک قالاسینادک یوٍرودوم. – بابک قالاسیناجان یوٍرودوم. یوخاریداکی قیرمیزی جوٍملهلردهکی “تبریزهجک” و “قالاسیناجاق” اؤرنکلری یانلیشدیر. بونون اوٍچون بئله حاللاردا آنجاق “جن/ جان” و “دک” اکلریندن یارارلانمالیییق. …
Read More “نئجه یازاق: جان/ جن/ دک”
علیرضا قولونجو [آمئریکانین سسی] گونئیده یاشایان فیلوسوف ایواز طاها آمئریکانین سسی ایله صؤحبتده دیلین ایران آذربایجانیندا یاشایان تورکلرین کیملییینین اساس فاکتورو اولدوغونو آما بونون فارسلار یا ایران دؤولتینین بوتونلویو اوچون تهلوکه حئساب ائدیلمەسینین دوغرو اولمادیغینی ایفاده ائدیر. ”متندن باشقا بیر دونیا یوخدور” کیمی تورکجه فلسفه و ادبییات کیتابلارینین موللیفی حاضیردا آنالیتیک فلسفەده دیله یالنیز …
Read More “ایواز طاها: دیل وارلیغیمیزین ائویدیر (آمئریکانین سسی ایله موصاحیبه)”
بو جوملهلرین هانسی دوزگوندور: «اونا دوشونورم.» یوخسا «اونو دوشونورم.» “دوشونمک” سؤزو گونئیده بعضن یانلیش جومله قورولوشوندا ایشلهنیر. بو فعلی ایسم، هم آذربایجان تورکجهسینده (ایضاحلی لوغت)، هم ده ایستانبول تورکجهسینده (تورکجه سؤزلوک) ایکینجی واریانتا اویغون اولاراق ایشلنمیشدیر: «اونو دوشونورم.» ـــ فهله و ضیالیلاریمیز آنجاق جبههنی دوشونورلر. (م. ایبراهیموو) ـــ ایندی کامال نه ائدهجهیینی دئییل، نئجه ائدهجهیینی …
Read More “نئجه یازاق: “اونا دوشونمک” یوخسا “اونو دوشونمک” | ایواز طاها”
ساده یوللارلا یازینیزی گؤزللشدیره بیلرسینیز. بو یوللارین بیری دورغو ایشارهلرینه [سجاوندی علامتلره] رعایت ائتمکدیر. مقصدیم ویرگول، نؤقطه، نؤقطهویرگول، سورو ایشارهسی و دیرناقآراسی کیمی علامتلری یئرلی یئرینده ایشلتمکدیر. آنجاق منیم آماجیم بوندان دا سادهدیر. * «نؤقطه، ویرگول» کیمی دورغو ایشارهلرینی اؤزوندن قاباقکی سؤجوزیه یاخین یازین، اونلاردان سونراکی سؤزو فاصیلهلی یازین. ــ بئله یازمایاق: یاشار ، فولیا …
Read More “نئجه یازاق: یازیلارینیزی گؤزللشدیرمکدن قورخمایین! | ایواز طاها”
ـــ کیتابدا يازيلميشدي. [در کتاب نوشته شده بود.] ـــ کیتاب دا يازيلميشدي. [کتاب هم نوشته شده بود.] گؤروٍندويو کيمي يوخاريداکي ايکي جملهنين يازيليشي عيني دئييل، آنلاملاري دا فرقلهنير. بو اوْرادان ايرهلي گلير کي، آذربايجان توٍرکجهسينده نئچه جوٍره «ده/ دا» واردير: بيرينجي: أک رولونو اويناييرسا، يعني فارسجا «در» آنلاميندا گئديرسه، اؤزوٍندن قاباقکي سؤزجوٍيه بيتيشر: اوْتاقدا [در …
Read More “نئجه یازاق: “ده، دا” سؤزدن آیری یازیلمالیدیر، یاخین، یوخسا بیتیشیکمی؟”
۱. دیلین اؤزهرک [خودبسنده] وارلیغی واردیر. او، یالنیز دوشونجهنین ایفاده آراجی دئییل، یالنیز اینسانلار آراسیندا اۆنسیت قوللوقچوسو دئییل. گلهنکسل دیلچیلیکده، دیلله دوشونجه ایلگیسی ایکینجیسینین خئیرینه یوزولموشدو. آنالیتیک فلسفه و چاغداش دیلیچیلیک بو باخیشی چوخدان آرخادا قویموشدور. بوردان آشیری سونوج چیخاراراق دیلی دیل اوچون قابارتماق ایستهمیریک. پراتیک سویهده، دیلی دیل اوچون گلیشدیرمک آبسورددور. تکجه آبسورد دئییل، …
Read More “ديل اینسانلارا یاشام، تانريلارا ایسه آد باغيشلايير! | ایواز طاها”
“آنجاق” سؤزجوٍيو رسمي ديلده داها چوْخ «يالنيزجا» و «تکجه» آنلامینی داشييير. ـــ ايندي دنيادا يوْللار يوْخ، آنجاق کوٍچهلر وار. (ح.هئريسچي) لازیمسا جهالتله گوٍلشمک؛ بير چاره وار، آنجاق يئنيلشمک. (ح.جاويد) “آمما” سؤزوٍ ايسه، جوملهلري و جمله عضولريني بيرلشديرهرک قارشيليق بيلديرير، باغلاييجي وظيفهسيني يئرينه يئتيرير. ـــ آت قوْجادير، آمما چوْخ گوجلودور. سيزه گلرديم، آمما واختيم يوْخدور. …
Read More “نئجهیازاق: آنجاق/ آمما | ایواز طاها”
بعضن أیلش یا أیلهش [بنشین]، أیری [بزرگ]، أیمک [کج کردن] کیمی کلمهلرین اوخونوشو چتین آلینیر. سبب ایسه فتحهنین بوروشوق قونومونا قاییدیر. بو مسئله اورتوگرافی قلاووزوندا دا چؤزولمهمیش قالیب. چوخلاری مثلن أیری سؤزونو “اهیری” کیمی یازیرلار. یعنی بیر سس اوچ کاراکتئرله یازیلیر: ا، ه، یاریمفاصیله. بو نه دقیقدیر، نه ده سؤز اقتیصادیاتی باخیمیندان صرفهلی. هابئله بئلهجه …
Read More “نئجه یازاق: ایری (بزرگ) /أیری (کج) | ایواز طاها”
“خ” ” و “غ” حرفلري بير هجالي سؤزلرين سوْنوندا و بوٍتون سؤزلرين اوْرتالاريندا اؤز سسي ايله يازيلير: آخ، يوخ، اوْخودوم. آمما چوْخهجالي سؤزلرين سوْنوندا «ق» حرفي ايله يازيلماليدير: قالماق، بوداق. آنجاق بو سؤزلرین سونونا سسلی حرف آرتیریلیرسا اوندا “ق” حرفی “غ” حرفینه چئوریلیر: قالماغی /قالماغا، بوداغی /بوداغا. ◊ سایتلارین بیرینده، نسیمینین بیر بئتینده گئتمیش “ایراق” …
Read More “نئجه یازاق: قالماق-قالماخ، بوداق-بوداغ | ایواز طاها”
توٍرکجهميزده يازيلان متنلرده، اؤزهلليکله قزئتلر، درگيلر و سانال اورتامدا، چئشيدلي يانليشليقلارلا قارشيلاشيريق. بوردا اوْنلارين بعضيسينه ایشاره ائدهرک دوٍزگون ساندیغیم واريانتي اؤنري [پيشنهاد] کيمي ايرهلي سوٍرورم. جوملهلرده گئتمیش یانلیشلیقلارا دوزهليش وئرهرکن، بعضن اونلارین ندهنينه ده توخونورام. بو اؤرنکلري أليمده اوْلان يازيلي قايناقلاردان، و یا مئدیادان تصادوٍفي اوْلاراق سئچميشم. ـــ ستارخان بير کيشي دئييلدي کي، ساتقين و …
Read More “نئجه یازاق؛ یانلیشلیقلار اؤرنکلری (1) | ایواز طاها”
عربجه “حتی” سؤزونون دیلیمیزده قارشیلیغی “بئله” سؤزودورمو، یوخسا “بیله”؟ بیلدییینیز کیمی بو سؤزجویون قوللانیم تئزلییی [فرکانسی] دیلده چوخدور. منجه اونون قونومونو معینلشدیرمک آردیجیل تکرارلانان بیر سورونو چؤزه بیلر. اؤنری [پیشنهاد]: عربجه “حتی” سؤزونون قارشیلیغی اولاراق “بیله” سؤزونو ایشلهدک. ــ یاشار سوال بیله وئرمهدن خارابایا گیردی. (یاشار حتتا سوال وئرمهدن خارابایا گیردی.) “بو کیمی، بو جور، …
Read More “نئجه یازاق: “بئله” یوخسا “بیله” | ایواز طاها”
اؤزچولوک اینگیلیسجه essentialism قارشیلیغیدیر. اطراف گئرچکهلییه بئله بیر باخیشدا، هر شئیین سرت بیر ذاتی اولدوغو گومان ائدیلیر. اؤرنهیین، اؤزچولر اینسان طبیعتینین بللی ذاتی اؤزللیکلری اولدوغونا اینانیرلار. ذات هر بیر نسنهنین ائله خوصوصیتلرینه دئییلیر کی، یوخا چیخدیقدا نسنه ده یوخا چیخمالیدیر. باشقا دئییشله دئسک، اؤزچولوک فلسفه ده بللی نؤوعه داخیل وارلیغین او نؤوعه عاید کئیفیتلر و …
Read More “اؤزچولوک”
آذربايجان توركجهسينده وئريليش يايان یئرلی راديو و تلويزيون كاناللاري گئنللیکله يانليش دانيشيرلار. ديليميزين کورلانماسیندا بونلارين بوراخدیغی بؤيوک ائتکی دانيلمازدير. بو بيلگي آراجلاري، اوخوجو، دينلهييجي و گؤروجولرین بؤيوك كوتلهسي ايله دیالوگدا اولدوقلارینی گؤز اؤنونه آلدیقدا، مسئلهنين اؤنمي داها دا آرتير. گؤرونور، بئله بير آپاريجي مانعهدن يان كئچمك، ديلين آلینیازیسینا گؤز يومماقدان باشقا بیر آنلام داشيماياجاقدير. بیلیریک …
Read More “يئرلي راديو و تلويزيونلارين جالاق ديلی | ایواز طاها”
گؤرهن دوٍگمه يازيلماليدير، يوْخسا «دوٍيمه»؟ گؤگرچين يازيلماليدير، يوْخسا «گؤيرچين»؟ چوخ هجالي سؤزلرين بيرينجي يا ايکينجي هجاسينداکي سسيز حرف [صائت]، بير هجالي سؤزلرين ايسه سْون سسيز حرفي [صامتي]، داها چوخ «ي» و بعضن «گ» دئييلن سؤزلر، «ي» حرفي ايله يازيلير. دوٍيمه، گؤيرچين. بو سس «گ» ايله «ي» آراسيندا تلفظ اوْلونور. اوْنو گؤسترمک اوٍچون الفباميزدا اؤزهل بير …
Read More “نئجه یازاق: ايينه/ ايگنه”
azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab eng_Latn azb_Arab prs_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab prs_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab prs_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab eng_Latn azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab eng_Latn azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab eng_Latn azb_Arab prs_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab eng_Latn azb_Arab pes_Arab azb_Arab eng_Latn