ایستالیندن توتموش قورباچووا قدر ۶ سووئت لیدریله ایشلمیشدی، "میستر نت". بو لقبی ایسه اونا قربده وئرمیشدیلر. هئچ بیر کومپرومیسه گئتمدیی اوچون. بو اودیوز فیقور قربلی همکارلاری ایله دیپلوماتیک دانیشیقلاردا س س ر ی-نین مؤوقعیندن بیرجه آددیم دا گئری چکیلممیشدی. و بو لقبی دوغرودان دا حاق ائدیردی.
۱۹۰۹-جو ایل ایولون ۱۸-ده بئلاروسون قومئل ویلایتینین ایستاری قرومیکی کندینده آنادان اولموشدو. کاسیب کندلی عائلهسینده. اصلینده آندریگیلین نسلینی بورماکوولار آدلاندیردیلار. اما او، محض کندلرینین آدییلا اؤزونه سوی آد گؤتورموشدو.
اوستوندن ۳۰ ایل کئچندن سونرا بو سوی آد اونون کمکینه چاتاجاقدی. دئییلنه گؤره، س س ر ی خالق خاریجی ایشلر کومیسسارلیغینا جلب اولونان یئنی کادرلارین سیاهیسی ایستالینه وئریلیر. ایستالین سیاهییا نظر سالیب ناظر مولوتووا ائله بئلهجه ده دئییر: "بو کندلی بالاسینی آمئریکا اؤلکهلری اوزره شعبهیه رهبر قویون. چوخ گؤزل فامیلییاسی وار: "قرومیکو».
و همین گوندن دوز ۵۰ ایل اونون حیاتی دیپلوماتییایا باغلانیر.
۱۹۵۷-جی ایلین بو گونو، فورالین ۱۵-ده س س ر ی-نین خاریجی ایشلر ناظری تعیین ائدیلیر، نه آز، نه چوخ، دوز ۲۸ ایل بو وظیفهده قالیر.
دئییلنه گؤره، قرومیکونون هئچ واخت س س ری-نین بیرینجی شخصی اولماق فیکری اولماییب. اما آندروپووون اؤلوموندن سونرا سووت لیدئرلری اوستینوو، تیخونوو و دیگرلری ایله دانیشیقلارا گئدیب. اما اوستینوو قرومیکونون سونرادان باش اغریسینا چئوریلجییندن احتیاط ائدیب، چرننکویا اوستونلوک وئریب. چرنکونون لیدرلییی ایسه اوزون چکمهییب. بیر ایل کئچممیش وفات ائدیب.
اونون یئرینه گورباچووون سئچیلمهسینین تشببوسکاری ایسه ائله قرومیکونون اؤزو اولوب. خاطرلرینده یازاجاقدی:"پشمانام، بو منیم ان بؤیوک سهویم ایدی».
س س ر ی دولت تهلوکسیزلیک کمیته سینین صدری ویتالی کریوچکوو دا سونرادان خاطیرلایاجاقدی: "منه معلومدور کی، پارتییانین لیدری مؤوقعینه نامیزدلر مذاکیره ائدیلرکن، گورباچووون آدینی ایلک چکن قرومیکو اولدو. اولجه باشلادی کی، بسدیر اویون اوینادیق، رهبرلیین آراسیندا گنج، انرژیلی آدام وار و اونو دا سئچمک لازیمدیر. قرومیکونون مؤوقعیی مذاکیرهنین گئدیشینی معیینلشدیردی، اونو باشقالاری دا دستکلهدی، مسئله حل ائدیلمیشدی. تئزلیکله قرومیکو پارتییانین لیدری پوستونا گورباچووون نامیزدلیینی وئرمهسی بارده تأسفله دانیشماغا باشلادی. عمرونون آخیریندا آرتیق بو بارهده داها یوکسکدن حیفسیلهنیردی، بؤیوک سهو ائتدیینی، گورباچوودا یانیلدیغینی دئییردی. اؤزونون، تکلیف ائتدیی و نامیزدلیینده تاکید ائتدیی اینسانین اوجباتیندان اؤلکهده دؤولت و جمعیت اوچون تهلوکهلی پروسئسلرین باشلانماسیندا گوناهکار بیلیردی».
روسییانین ایندیکی خاریجی ایشلر ناظری سئرگئی لاوروو قرومیکونو "سسری دؤورونون ان بؤیوک دیپلوماتی» آدلاندیریب. ان آزی کاریب بحرانیندان توتموش، دونیانین ایریلی-خیردالی محاربه اوجاقلارینین یارانماسینا یول وئرمهییب. ائله اونون اؤزو بئله دئییردی: "بیر گون محاربهدنسه، ۱۰ ایل دانیشیقلار آپارماق داها یاخشیدیر». بو سؤزلر دیپلوماتلار آراسیندا بیر آفوریزمه چئوریلیب. هه، اونون بیر ماراقلی دئییمی ده وار. "اووا چیخارکهن من هر شئیی اونودورام. حتی آتوم بومبالارینی بئله».
قرومیکو فعالیتی دؤورونده بیرجه دفعه آذربایجانا گلیب، یاردیملی رایونونون، دئمان کندینه.
۱۹۴۸-جی ایلین اوکتیابریندا یاردیملی رایونو اراضیسیندن سسری-نین سرحدی پوزولموشدو. ایرانین خوی بریقاداسی گؤزلنیلمهدن دؤولت سرحدینی کئچهرک نئیترال اراضییه و آذربایجانین سرحدیانی کندینه سوخولموشدو. اوچ گون داوام ائدن دؤیوشلر نتیجهسینده قارشی طرف بؤیوک ایتکیلر وئرهرک گئری چکیلمهیه مجبور اولموشدو.
باش وئرمیش هادیسیله باغلی درهال موسکوایا خبر وئریلمیشدی. ایستالین ایسه حادثه یئرینه محض قرومیکونو گؤندرمیشدی. قرومیکو بیر مدت یاردیملیدا قالمیشدی. همین واخت ایران طرفی هلاک اولموش و آذربایجان اراضیسینده قالان عسگرلرینین مئییتینی طلب ائتسه ده، قرومیکو اننوی اولاراق "یوخ» دئمیشدی. هلاک اولموش ایران عسگرلرینین مئییتلری چوخ آز آدامین بیلدیی یئرده تورپاغا تاپشیریلمیشدی.
آذربایجانین خالق یازیچیسی، باش ناظرین موعاوینی ائلچین ده بیر مقاما گؤره قرومیکونو خاتیرلاییر. یازیچی موصاحیبهلرین بیرینده دئییر: "بو یاخینلاردا تصادفهن ایلهوسئین هوسئینووون (آذربایجان دتک-سینین کئچمیش صدری – (س.م.) خاطرهلر کیتابی علیمه کئچدی. او، همین دؤورلرده کقب-نین تئز-تئز دییشهن صدرلریندن بیری ایدی و او کیتابدا اوخودوم کی، "وطن» جمعیتی سوو.ایکپ مک-نین پولیتبورو ایجلاسیندا موذاکیره ائدیلیب، او زامان سسری آلی سووئتی ریاست هئیتینین صدری وظیفهسینده ایشلهیهن کئچمیش خاریجی ایشلر ناظری آندرئی قرومیکو "وطن» جمعیتینین علیهینه کسکین چیخیش ائدیب».
ماراقلیدیر، گؤرونور "وطن»ا ده یوخ دئمهیه هازیرلاشیرمیش. سادهجه، عؤمور وفا ائتمهدی. ۱۹۸۹-جو ایلین ایولوندا وفات ائتدی.
azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab