شكيل لر يازي نين آرديندا ...
یازی نین آردی
( بو دییشمه نین شعیرلری یازی نین آردیندا دیر . )
یازی نین آردی
یادیما سالدی سنی مطلبینه چاتدی یاغیش
کوچه لر اولدو گؤزومده یئنه بیر آرپا چایی
منی سنسیز نئجه نیسگیل سئلینه آتدی یاغیش
اودو سؤندورمه گه سو قایداسیدیر آمما دونن
کؤزه ره ن کؤنلومو یاغدیقجا آلوولاتدی یاغیش
دامجی دامجی سنه لای لای دئدی قوینومدا منیم
نه دئیم بلکه سنی کورپه یه اوخشاتدی یاغیش
او قدر مستیدیم هئچ بیلمدیم آخیر نه زامان
سینه م اوسته ساریلان تئللری ایسلاتدی یاغیش
سورا بیلدیم آپاریب قورد کئچینین شنگولوسون
سنی مندن آلیب آنجاق منی آلداتدی یاغیش
گئجه لر يوخوسوز قويوبسان مني ...
يوخدور جاهاندا ، يار سن تك آفت ...
آرزيم ديله ييم سئوگيلي ياريم وطنيم دير ...
عشقي ائولاديله بير بولبولي نالان آنادير ...
ديلبرا ! ايله مه خيففت من اؤلنده ن سونرا ...
عظيم عظيم زاده 1880 اينجی ایلین آپرئل آییندا آذربايجانين نووخانی کندینده آنادان اولموشدور. آتاسینین اعتراضینا باخمایاراق ایبتیدایي تحصیلینی روس - تاتار مکتبینده آلمیشدیر. یارادیجیلیغی بویو عصرلردن بری فورمالاشان تبریز آذربایجان مینیاتور مکتبینین و روس رسساملیق مکتبینین عنعنهلریندن بهره لنمیشدیر. رسساملیغا مشهور "ملا نصرالدين" ژورنالیندا اؤز اثرلرینی درج ائتدیرمکله باشلامیشدیر. 1906 اينجی ایلده ن "ملا نصرالدين"، "بارابان"، "زنبور"، "طوطی"، "کلنیيت" و سایير ژورناللارین صحیفهلرینده ساتیریک گرافیک کاریکاتور لارینی نشر ائتدیرمک له آذربایجان ساتیریک قرافیکاسینین اساسینی قویموشدور ....
مطلبين آرديندا صنعتكارين اثرلريني گؤره بيلرسينيز ...
یازی نین آردی
سن گئتدین ائله بیل دونیا داغيلدی
یاز دا کؤچوب گئتدی ، یئری بوش قالدی
باهار اوره ییمی سنسیز قيش آلدی
من یازا وورغونام ، قيشي نئیليره م ؟؟؟
عشقيمي آپاریب سن گئتدین دئمک
عشق سيز بیر کؤنول نه ییمه گره ک ؟
سویوق داشا دؤندو او گونده ن اوره ک
سینه م دن آسیلان داشي نئیليره م ؟؟؟
هميشه آیریلیق، گئجه - گوندوزوک
بیریمیز تپه ییک بیریمیز دوزوک
اوستونون قاشی لا تانینار اوزوک
اوزویوم یوخدورسا ، قاشي نئیليره م ؟؟؟
نیه یاشاییرام من نیيه سن سیز
نه یئره باخمارام ، نه گؤيه سن سیز
من کی کور اولموشام هر شئيه سن سیز
کور گؤزون اوستونده قاشي نئیليره م ...
اوره ییم اینجهلر یاغیش یاغاندا
یادیما دوغمالار ، عزیزلر گله ر
نده ن سه گئجهلر یاغیش یاغاندا
یوخوما دریالار ، دنیزلر گله ر
گئجه یاغیش یاغار ، مین سس، مین صدا
تیکانلی نغمهلر دینله یه ر گئجه
اینهلر سانجیلان ، اینهلر باتان
زنجي بدنی تک اینله یه ر گئجه
گئجه یاغیش یاغار ، غم له کؤکله نن
بیر شاعير قلبینی عزيز له مک ايچون
گئجه یاغیش یاغار ، گوندوز چیرکله نن
گوناهکار دونیانی تمیزله مک ايچون
سما صاحیبکاری کؤورهلر یئنه
آچار ساندیقلاری ، دفینهلری،
گئجه یاغیش یاغار ، یاغار شعریمه
یووار هئجالاری ، قافیهلری
گؤزلریم یورولوب یورغون آی کیمی
سؤندوروب ایشیغی یاتاجاغام من
ایندی اوتاغیمی کلاغای کیمی
گئجهنین چینینه آتاجاغام من
ایندی اوتاغیما دولاجاق گئجه
گئجه نی یانیمدا قالاجاق گئجه
سحر آچیلاندا منیم ائویمدن
قوپ قورو چیخاجاق بیر اوتاق گئجه...
هؤکومدارین باشماغی
بئله روایت ائدیرلر کی، بؤیوک بیر مملکته باشچیلیق ائدن بیر هؤکومدار وار ایمیش. بیر گون هؤکومدار قرارا گلیر کی، پیادا اوزون بیر سفره چئخسین . بئله ده ائدیر . مملکتینی قاریش - قاریش گزیر . گئری قاییتدیقدان سونرا گؤرورکی ، داش قالاقلی یولدا گزمه دن آیاغی شیشیب . او ساعات بئله بیر قرار چیخاریر کی ، اؤلکهسینین بوتون یوللاری دری ایله دؤشه ن سين . لاکین وزیرلریندن بیری اونا بوندان داها گؤزل و فایدالی مصلحت وئریر . هؤکومدارا توصیه ائدیر کی ، بوتون مملکتی درییه بورومکدن سه، سادهجه آیاغینا گئیدیگی چاریغین آلتینا دری تیکمک داها مقصده اویغوندور .
بو حکایهدن گؤتوره جگیمیز عیبرت اودور کی ، اگر دونیادا خوشبخت یاشاماق ایستییرسن سه، بیر دفعهیه بوتون دونیانی دگیشمه یه جهد گؤسترمه . دگیشیکلیگه اؤزون دن باشلا. بوندان سونرا دونیانی دگیشمک له مشغول اول.
بوردا باكي دا ياشايان آذربايجانلي گنج شاعير " اژدر اول " دان ايكي شعر وطن حاققيندا ، mp3 فورماسيندا ، سيزين ايچون حاضيرلاميشام .
من سنی اونودا بیلمیره م، آخی
اونوتسام نه لری اونودام گره ک ؟
گؤیلره باخمیشیق آی لی گئجهده
اونوتسام گؤیلری اونودام گره ک !
دنیزی اونودوم، یا دالغالاری
خاطيره ن یادیمدان چیخایدی باری
پاییزدا خزانی ، قیشدا سا قاری
باهاردا گوللری اونودام گره ک !
دئ نئجه اونودوم من سنی نئجه؟
سئوگی دورنا دییل پاییزدا کؤچه !
یوخوما گلیرسن منیم هر گئجه
آیلاری، ایل لری اونودام گره ک !
سنین خیالیندیر حسرتله باخان
آدیندیر هر ساعات قارشیما چیخان
قاریشیب شکلینه گؤزومده ن آخان
یاغیشی، سئللری اونودام گره ک !
سینه مده پئشمان اوره ییم قالدی
اوچدون اللریمده لئليیم قالدی
نه لری ایتیریب ، باخ نه ییم قالدی
نه لری، نه لری اونودام گره ک !
سئوگي اس ام اس لري
دنیز قوملارداکی ایزلری سیلر اما هئچ بیر شئی اورییمده کی سئوگینی سیله بیلمز. سنی اؤلنه قدر سئوهجهیم.
گول نه دیر کی؟ سولوب گئدر. گون نه دیر کی؟ گلیب گئدر. آتش ندیر کی؟ سؤنر بیتر. اما سنه اولان سئوگیم سونسوزدور، آنجاق مزاردا بیتر.
بیر کولک اسرسه اورالارا ، سنه اولان سئوگیمی پیچیلداسا قولاغینا ، جاوابینی سئوگیمدن ایسلاندیغین یاغیشلارلا گؤندر .
عشقینه تؤکسم گؤزیاشلاریمی ، الین له بیر دفعه سیلجکسن می؟ بو اورییمی سنه وئرسم ، بیر گون گلهجک سئوه جک سن می؟
سنی اوزاقدان سئومیی ، منه باخمادان گؤرمیی ، سنی ائشیتمهدن دینلمیی، قوووشماق اوچون صبر ائتمیی ، هر شئیی اؤیرندیم اما سنسیز اولماغی اصلا ...
سنی ائله چوخ سئودیم ، اوزونو گؤرمهدن، سسینی ائشیتمهدن .یالنیزجا سنی دوشوندوم ، بلکه ده رئاللیقدا هئچ واخت اولمایاجاق بیر دونیا قوردوم سنینله ، او دونیا کی، ایچینده یالنیز سن و من وار ايدیم ، چوخ خوشباخت ایدیم ، قلبیمین درینلیکلرینده سئوگی بولاغی چاغلاییردی. یالنیز بو دونیامدا سنینله دانیشیر ، قارانلیق گئجهلرده سنینله بیرگه اولدوزلاری ساییردیق. آی دا بیزیم سئوگیمیزین اؤنونده باش اییر، بیزه حسد آپاریردی ائله بیل.
سنین اوچون آچاردی چیچکلر ، قوشلار سنین اوچون اوخویاردی. آنجاق بیر فصیل واردی قوردوغوم بو دونیادا ، سئوگی فصلی ، نه بیر قیش واردی ، نه ده بیر پاییز. گونش ده ایستی دی سنه اولان عشقیم کیمی.
بیر آخشام طرفی
گونش باتارکن
بیر گلینلیک دونو
کیرایه گؤتوره ک ...
بیر شوشه لیکؤر،
بیر قوتو سیقار …
و بیر قدر زامان
گئده ک
صحرالارین بیتن یئرینه …
دنیزین
دادینا باخاق،
قوملارا بورونک،
اولمازمی؟...
من سنین اولوم،
دونیاسا منیم …
…نیشان اوزوگي
ایسته میرم،
بارماغیمی
دیشلهسن یئتر …
دوداقیم دا ...
ماهنی چیچك له نیر ...
ساواش میدانین دان
غنيمت له قایيدان بیر عسگر تك
سئوینجلی ام ...
ساچلارین دان بیر نئچه تئل
فاتح اولموش بیر قوشون تک
بارماقلاریم آراسیندا اینتیظار چكیر ....
اوشاق لار ایچون درس لیک کیتاب " شن چیچک لر " آدلی pdf فورماسيندا
شن چيچك لر
آذربایجانین امکدار آرتیستی ُ تانینمیش گیتارا ایفاچی سی رافیق حوسین اف دان نئچه ایفا :
ناحاق ائنديك او داغلارين باشيندان
گره ك اوردا قال اوغلي قال اولايديق
عؤمروموزو گؤل عؤمرونه دؤندريب
زيروه ده قار ، پتك ده بال اولايديق
آللاها تن ، حاققا ياردي زيروه لر
يارانيش دان دوم آق قاردي زيروه لر
عؤمروموزو اوجالداردي زيروه لر
ناحاق ائنديك او داغلارين باشيندان
اوفوق لرده قوش اولماق دا گؤزه ل دير
شيمشك لره توش اولماق دا گؤزه ل دير
لاپ او يئرده داش اولماق دا گؤزه ل دير
ناحاق ائنديك او داغلارين باشيندان
حاق ائوي دير هر داش اوتاق هر كاها
سالام وئرير دان يئرينه ، صاباحا
تئزه تئزه قووشوردوق آللاها
ناحاق ائنديك او داغلارين باشيندان
سایین اوخوجولار ٬ چوخ سئوینیره م کی تورک اوغلان و قئز آدلاری خالقیمیزین طرفینده ن چوخ آختاریلیر . وار اولسون ائلیمی کی اوشاق لارینی اصیل تورک آدلارلا آدلاندیریر لار . بو گون ایکی پی دی اف فایلی سیز ایچون حاضیرلامیشام . تورک دیلینده اوغلان و قئز آدلاری . ... هئله لیک ...
آنا یوردوموزو قاریش قاریش گزیب دولانسان ، آغ بیرچک آنالار و آغ ساققال آتالارین صوحبتی آیاغیندا اوتورسان ، اونلارین شیرین شیرین ناغیل لاری نی دینله سن ، گؤرورسن کی قدیم حکایه لر و افسانه لری نئجه خوش سویله ییرلر . تاسف له ایندی بو ناغیل لاری یالنیز کاغیذ لاردا و کیتاب لاردا گؤرمه ک اولور . نه ائله مک !!! ائله بودا غنیمت دیر ... بیزلره گره ک دیر کی بو ناغیل لاری کی آنا یوردوموزون شیفاهی ادبیاتی دئمه ک دیر ، قورییب سونرا کی نسیل لره یئتیره ک . ایکی ناغیلی سیزه تقدیم ائدیره م .
بو گون موغام موسابيقه سينين بيرينجي غاليبي گوللو موراد اوا دان نئچه ماهني حاضيرلاميشام . بو ماهني لار موغام موسابيقه سي نين چيخيش لاريندان حاضيرلانيب و انتحاف اولونور عزيز موسيقي سئور خالقيما ...
قشم ميرزه اوغلي نجف اف 1959 اينجي ايل آپرل آييندا " ايميشلي " رايونوندا آنادان اولوب . 1981 اينجي ايلده يونيورسيته دن ادبيات شعبه سيني بيتيريب . حال حاضيردا آذربايجان يازيچي لار بيرليگي نين " آذربايجان " ژورناليندا شعر شعبه سي نين موديري و " تفككور " يونيورسيته سينده باش معلم دير . آشاغي د ا كي لينك لردن اونون اوز ديليتده اوخونان شعرلريندن دانلود ائده بيلرسينيز .
گلوبدور تنگه ای ظالم ، ستمله قان اولان کؤنلوم
همیشه باغ وصلینده ، گولوب خندان اولان کؤنلوم
دوشوب مجنون کیمی ، صحرایه بیر لیلی فراقیندا
بوتون عاشقلر ایچره ، منبع عرفان اولان کؤنلوم
نه اولدو بیلمه دیم دوشدو ، جدا گولزار کویوندان
همیشه خوان وصلین بزمینه ، مهمان اولان کؤنلوم
کیمه بیلمم ، گئدیب اظهار قیلسین محنت عشقین
دؤنوبدور قانه هيجرینده غمی پنهان اولان کؤنلوم
نه چاره ائیله سین ، بیلمم خلاص ائتسین اؤزون غمدن
اسیر محنت و پا بسته هيجران اولان کؤنلوم
اولورمی بیر زمان خرم ، یئتیشسه وصل جانانه
غم هجرینله افغانلار چکیب ، گریان اولان کؤنلوم
منم فرهاد ! عصرین سئودیگی واحيد گوزل لر دیر
اودور کی لاله داغین گؤستریر ، ویران اولان کؤنلوم
****
زولفونده نه لازیم ، گؤزلیم ، شانه دولانسین ؟
قویما او حرمخانه نی بیگانه دولانسین
عیب ایله مه ، کویوندا دولانسام گئجه گوندوز
شمعین گرک اطرافینه پروانه دولانسین
ساقی دولانیم باشینا مئی جامینی گزدیر
سرمست اولوم ، باشیما میخانه دولانسین
اول زولفه کؤنول وئرمه ، دییرلر منه ال چک
اونسوز نئجه بس بو دل دیوانه دولانسین
مجنون نه برابر منه صحرالره قاچدی
عشق اهلی اودور عرصه ده مردانه دولانسین
اغیار ایله اؤز یارینی همدم گؤرن عاشیق
دوشسون او گره ک دشت و بیابانه دولانسین
سرخوش لیق ایله عؤمرونی صرف ائیله مه واحید
عارف اونا دییرلر کی ، حکیمانه دولانسین
· وطنه گلدیم ، ایمانا گلدیم
· گؤز سوز یاشاماق اولار ، وطن سیز یوخ
· غریبی وورموشلار ، " وای وطن " دئمیش
· غربت یئردن وطن اولماز
· غربت گؤرمه ین آدام ، وطن قدرینی بیلمز
· کؤچن یوردون قدرینی ، دوشن یئرده بیلر لر
· ائل ایگیدلری ایله تانینار
· ائل ایچینده ، اول ایچینده
· ائل یاندیران شمعی سؤندورمه ک اولماز
· ائل گوجی ، سئل گوجی
· ائلی اولمایانین ، دیلی ده اولماز
· ائلین آتدیغی داش ، اوزاق گئدر
· اوزونی خالقا چئویره نین آرخاسی محکم اولار
· بیرلیک هاردا ، دیری لیک اوردا
· گوج بیرلیک ده دیر
1969 اينجي ايلين نوامبر آييندا ، آذربايجان راديوسو ندا ايلك دفعه ائفيره چيخان " بولاق " وئرليشي استعدادلي يازيچي مولود سلیمانلی طرفيندن يازيليب عرصيه گليب . بو وئرليشين ايچينده شعرلر ، آتالار سوزو و مثل لر ، باياتي لار ، سازلي سؤزلر ، و بير باخيمدا آذربايجان شيفاهي ادبياتيندان نمونه لر گؤرسنير . 32 ايل ليك بير عؤمرو ياشايان " بولاق " وئرليشي 1993 اونجو ايله قدر ادبيات گروپو تركيبي نده فعاليت گؤستريب . بو وئرليشدن آلينان ايكي فايلي سيز ايچون حاضيرلاميشام . ايسترديم كي اوره ك وئريب ديقت له قولاق آسا سيز . سيزين فيكيرلري گؤزله ييره م .
بولاق وئرليشي ( بيرينجي حيصه )
Sevginin yalnız
dadına baxa bildim.
Yemək istədim
Ayrılıqla doyuzdurdular...
سئوگي نين يالنيز
دادينا باخا بيلديم .
يئمك ايسته ديم
آیريليق لا دويوردو لار ...
Tək ürəyim yox!
Gözlərim gözlərin üçün,
əllərim əllərin üçün,
qulağım səsin üçün
darıxır...
تك اوره گيم يوخ !
گؤزلريم گؤزلرين ايچون ،
ال لريم ال لرين ايچون ،
قولاغيم سسين ايچون
داريخير ...
بیر یولدا دئدیم باخار گئدنده
باخدی قاپیدان کئچنده گولدو
بیلمیردی اوره ک اومار گئدنده
باغلاندی دیلیم اوره کده ن آمما
آز قالدی چئکم هاوار گئدنده
گئتمه گئدیسن ؟ یاواش – یاواش گئت
جانیم بیلی سن چیخار گئدنده
دؤندر گؤزونو خومار – خومار باخ
قویما منی ده ، خومار گئدنده
سن سیزلیگه دوزمه گیم چتیندی
گل جانیمی آل قوتار گئدنده
سندن سورا عشقی نئیلیرم من
آل عشقینی ده آپار گئدنده
مهر ائیله نوازش ائیله بلکه
گول بیتسین اورک ده قان گئدنده
من گؤر نه دئییردیم اؤز اؤزومنه ن
قول بوینوما بیر سالار گئدنده
بیچاره اوره ک بولود کیمین دیر
گؤردوکجه سنی دولار گئدنده
دای « جعفری » بسدی سیزلاما چوخ
سؤز اوستادی شهریار گئدنده
ایراندا هونر دیلنچی لیک دیر
باخما کی تاپار ویقار گئدنده
مطلب azpress سایتیندان کؤچورولوب .
خالق آرتيستي تارزن مهلت مسلم اف ، سيزي عادتا بئله تقديم ائديرلر ، بس اؤزونوز نئجه تقديماتدان راضي قاليرسينيز ؟
اول گره ك خالق سني سئوسين كي سونرا گليب اولاسان خالق آرتيستي . خالقين سئويملي سي اولمادان " خالق آرتيستي " اولماق كيمه لازيم دير ؟ ساغ اولسون خالقيم ، اؤزومون خبريم اولمادان ، گؤزومي آچديم ، گؤردوم خالق مني سئوير و دولتيميزده منيم زحمتيمه يئترينجه قيمت وئريب . صنعتكار اولماق اوچون ايكي عنصرون اولماسي خوشبختليك دئمك دير . شكورلر اولسون كي من هم خالق سئوگيسيني ، هم ده دولتين قايغيسيني حيس ائديره م . بودا مني داهادا روحلانديرير . تار بئله صنعت دير كي اون ياشيندا اوشاقا دا ياراشير ، دوخسان ياشيندا اينسانا دا ياراشير . بونو اؤزومده ن دئميره م ، بيزيم اوستادلارين سؤزو اولوب ، قوربان پيريم اف ، ميرزه منصوراف ، احمد باكي خان اف ، اونلاردان بعضي لريني شكيل لرده ، ويديو يازي لاريندا ، بعضي لريني ايسه جانلي اولاراق گؤرموشم . قوربان پيريم اف ۸۰ ياشيندا ، تار سينه سينده شكليني گؤرموشم ، نئجه گؤزل ياراشير . تارا اونا گؤره "اولو تار" دئييرلر كي ، اوشاقا دا ، جاوانا دا ، گنجه ده ، قوجايا دا ياراشير . او كي قالدي منه ، آذربايجانين عادي اوغلو كيمي ، تارزن مهلت مسلم اف كيمي تقديمات داها خوش اولار .
مهلت معلم، اؤزونوز گنج ليك ايللري نيز حاقيندا دانيشسانيز منه ائله گلير هر كس اوچون ماراقلي اولار .
اوشاقليغيم چوخلاري كيمي عادي ، كاسيب ، فعله عائله سينده كئچيب ، من بو گون اوتانمادان دئيره م كي ، كاسيب عائله ده دوغولموشام . آما آتامين ، آنامين موسيقي يه اولان هوسي منده بو صنعته اولان محبتي آرتيريب . ايلك دفه تار آلتيني من آتامين دايي سي گيلده ، بينه قدي كندينده ، علعسگر دايي مين ائوينده گؤرموشم . همين واخت منيم هارداسا 4 – 5 ياشيم وار ايدي ، او گونده ن ده وورولموشام بو آلته .سونرا مكتبه گئتميشم . بيله جري ده كي 18 سايلي موسيقي مكتبيني بيتيرديم . سونرا دا آصف زيناللي يا قبول اولدوم ، 4 ايل اوردا تحصيل آلاراق اوراني دا موفقيت له بيتيرديم . سونرا اوزيير حاجي بي اف آدينا كنسرواتوريا دا قبول اولوندوم و اوراني دا بيتيرديم . 22 ياشيم اولماميشدي هئله ، مني آصف زيناللي آدينا موسيقي تكنيكومونا معلم وظيفه سينه دعوت ائتديلر . بو گون گؤرورسونوز كي كنسرواتوريا دا چاليشيرام ، اساس ايش يئريم بورا دير ، بونا باخماياراق آصف زيناللي ني اونوتمورام ، اوردا دا ايشله ييره م ، اونا گؤره كي اوراني آتا بابا اوجاغي حيس ائديره م . هر اورا گئدنده ، ائله بيليره م احمد باكي خان اف ، حاجي بابا حسين اف و ميرزه منصور ون روحي اوردا دير . من دييرديم شرق دونياسيندا ان بويوك موسيقي مكتبي دير ، همين مكتب .
مهلت معلم ، سيز فخر ايله اوستادلارين آديني چكيرسينيز ، بس گله جك ده ائله طلبه لرينيز وارمي كي فخر ايله سيزين آدينيزي چكه لر ؟
نه قدر آذربايجان خالقي وار ، نه قدر بو تورپاق وار ، بو صنعت ياشاياجاق . من آذربايجان ديينده تكجه 9 ميليونو نظرده توتمورام ، اوتاي دا 35 ميليون خالقيميز وار . اردبيله گئدنده ، اؤزومي وطنيمده اولان كيمي حيس ائديره م . والله اوتانيرام اؤزوم حاققيندا دئمه يه ، 30 ياشيم وار ايدي ، مندن 4 – 5 ياش بويوك تار ايفاچي لاري گؤروردوم كي مني يامسيلاييرلار . بير آز ياشا دولدوم ، گؤردوم بو حال داهادا چوخالدي . ايندي 55 ياشيم وار گؤروره م كي ماشالله چوخو چالير . گئديرلر منيم 25 – 30 ايل بوندان قاباق كي لنت يازيلاريمي قويورلار ، قولاق آسيرلار . طلبه لريمين هر بيريندن سوروشسانيز ، هئچ منيم طلبه م اولمايان دا ، بو گون منه مراجعت ائدير . البته مني ايسته مه ين لر ده وار ، الله اونلارين دا جانيني ساغ ائتسين ، آما اونو بيليره م كي ايسته ين لر ، ايسته مه ين لري اون دفه اوسته له يير . علي آقا واحدين بير كلامي وار " نادان سئومير سئومه سين مني ، قدير بيلن ميليون اهالي م وار منيم " يعني ميليونون يانيندا ، مين نفر ، ايكي مين نفر ده اولمالي دير . بو گونده تار ياشايير ، چاليشيرام كي تارا يئني نفس گتيريم ، نه قدر قلبيمده اوره ك وورور ، تار هئله سينه مده اولاجاق .
اون بيرينجي عصرين سونلاري و اون ايكي اينجي عصرين اول لرينده ياشاميش بويوك آذربايجان شاعره سي مهستي گنجوي آذربايجانين پارلاق صنعتكار و مغني سي دير . مهستي هر صنعت ده بيرينجي ليك قازانميش دير . او ايلك مشهور آذربايجان شاعره سي ، ايلك شاهمات چي قادين ، ايلك گوركملي قادين موسيقي چي سي و چوخ احتمال كي ايلك قادين بسته كاريميز دير . روايت لره اساسا او گنجه نين "خرابات" محله سينده ياشاميش ، واختيني قوناق ليق لاردا موسيقي و رقص مجلس لرينده كئچيرميش دير . اونون شعرلرينده شراب و عشق دويغوسو ترنم اولونور .
شاعره نين اثرلري ايچره سينده گنجه نين خرابات محله سينده ياشايان گنج صنعتكارلارا ، درزي لره ، اييريجي لره ، قيزيل آختاران لارا و باشقالارينا حصر ائتديگي شعرلر سلسله سي داها چوخ مشهور دور :
دون كاشي كوزه مي داشلارا چاخديم
سرخوش ديم بيلمه ديم اليمدن سالديم
كوزه ديله گليب دئدي كي من ده
سنين كيمي ايديم ، بو گونه قالديم
بنزه ر، درزي اوغلو ، اوزون قمره
سنه يوز مهستي دونر چاكره
الينده كي ساپ تك يولوم دوشه كاش
شكر دوداقينا گونده مين كره
يون اييره ن اوغلان منيم جانيم دير
اونون زنخداني بير زيندانيم دير
اونون دوداقيندان بوسه وئر الله
چونكي او دوداق لار جان درماني دير
تورپاق اليين ين من عاشيقي ام
ديليم گلمير آچيپ سيرريمي دييم
او تورپاق ال له ييب قيزيل آختارير
من اليمده قيزيل اوني گزيره م
پاپاق چي سئوگيليم شوق ايله بياق
تيكيردي الينده اطلس ده ن پاپاق
هر پاپاقا يوز يوز آفرين دئديم
دوردونه بيري ده بس ايدي آنجاق
آذربايجان ادبياتي نين قدرت لي نماينده سي اولان مهستي گنجوي نين رباعي لري ، خاقاني و نيظامي اثرلري ايله باغلي اولماق لا ، دنيوي حس لر ترنم ائدير ، اينساني و اونون گوزه ل ليگيني ، آرزو و ايستك لريني ايفاده ائدير :
بير نال گوتوروب گلدي او نال بند اوغلان
نال وورماق اوچون اگيلدي قالديم حيران
كيم گؤردي بوجور معجزه ني عالم ده
وورسون هلال آت ديرناغينا بدر اوغلان !
* * * *
هرگاه كي گؤزومده ن ياشيم الوان توكولور
آغلار منه گوي ، ياشي بير عمان توكولور
سنده ن گؤزوم آيريلديغي گون قان توكدي
آيريلسا بدن دن باش اگر ، قان توكولر
* * * *
شهلا گؤزون اي گؤزه ل باخسا مستانه
سرخوش دا گلر ، مي ده گلر افغانه
رقص ايله سه ساچلارين سنين بير لحظه
مين فتنه قوپار ، كونول گلر طغيانه
یئنه گلدی باهار عطیرلی ، لاله لی غمزه لی نازلی نیگار
گئچدی عوموردن شاختا سازاقلی ، قارلی کولک لی ، غملی کدر لی گونلو قیشلار
بیر داها قارلی داغلار چیخاراجاق آغ کورکونو
گئیه جک یاشیل دونونو
تاخاجاق دوشونه آل لاله لری
توحفه وئرجک قوجاق قوجاق ... اتک اتک
مین بیر رنگ ایله بویانمیش لچک چیچک
بیر داها آخاجاق شلاله لر دامجی دامجی ، اینجه اینجه
نوروز گولو قار چیچگی بویلاناجاق توپراقدان دویمه دویمه
بوز بولاقلار ارییب آخاجاق طبیعت یاناغیندا
سوزه جک جان تاپاجاق بولاق اوتو
گوله جک یاماجلاردا بوینو بوکوک بنو وشه لر
گونش ساری تئلرینی یایاجاق سینه سینه داغلارین
چیچک قوناجاق آیلمیش بوداغلارینا آغاجلارین ، باغلارین
گوللر عطیر ساچاجاق دره لره ، داغلارا
باد صبا شانه چکر تئللره
خبر وئرر اوبالارا - ائللره
نه یاتمیسیز دورون شادلیق ائدین فرح گلیب دیللره
بولبول اوخور سئوینج گلیر گوللره
قارلی قیشا سون دی باهار
داغا یاشیل دوندی باهار
گولوش دی سانکی ، دوداقلارا قوندی باهار
سئوگیه باشلانیش حسرته سون دی باهار
غملر آتار سئوینج قاتار
دورنالاری قاتار قاتار
چیچک لری لئچک لئچک
سئل سولاری آشار داشار
یئل اولوب داغدان اشار
عطیر لرین قوجاغیندا ناز باهار
اوردوسونو گتیریب دیر بویانا
خوش قوخولو نوروز گولو ، بنووشه
لاله نرگیز یاییر آذربایجانا
باهارین خوش نسیمیندن بو گون روحلاندی سونبول لر
دونوب بیر جنته یوردوم آچیلدی جور به جور گول لر
بوتون گولشن لره ای دل نیگهبان اولدو بولبول لر
یاشیل چول لر صفالاندی چیچک گولدو چمن گولدو
الینه آینا آل ... ۴/۲ MB
آرازام کوره بندم ... ۲.۱ MB
آی قیز سنه بیر سوزوم وار ... ۱.۹ MB
چرشنبه یازین ، نوروزون ایلک قارانقوشی و مژده چی سی دیر . ایلین آخیر آیی نین دؤرد چرشنبه سی نین ایلکی ، سو چرشنبه سی دیر . بو گون سو چرشنبه سی دیر . دییرلر تانری هر شی دن قاباق سویو یارادیب . سو حایات منبعی و مقدس دیر .سو چرشنبه سینده ائلیمیزین قیزلاری آخشامدان ال لرینه آیاق لارینا خئنا یاخار ، تئل لرینی دارایار ، بزنیب دوزه نردیلر . مخصوص اولاراق قاباقجا دان بایرام اوچون آلدیقلاری تزه پالتارلارینی گئیینر ، سحر تئزدن بزه کلی دولچا سنک لری نی چیینلرینه آلیب بولاخ باشینا گئدرلر . قیز اوره گی کیمی تمیز ، بلور کیمی صاف ، هاوا کیمی شفاف ، بوز کیمی سرین سویون رمزی اولان سو ، چرشنبه آخشامی سفره یه قویولماق لازیم دیر . قیزلار بولاخدان گتیردیکلری سودان ائوین اطرافینا دؤره سینه سپرلر . بؤیوکلی کیچیکلی هامی بو سودان اوزونه چیله ییر .تونقالی اود چرشنبه سینده آلیشدیرسالاردا ، سو چرشنبه سی ده اودسیز اوجاق سیز اولماز . چؤن کی سو چرشنبه سی سویوق قیشدان سونرا ، اود نفس لی یازین یایین گلیشیندن خبر وئریر . هرکس اؤز قاپیسی نین اؤنونده ، حیطینده خیردا تونقال لار قالاییر ، یومورتا دویوشدورور . هر چرشنبه نین ده اؤز خوره کی ، اؤز خونچاسی وار . سو چرشنبه سی خونچاسیندا بولاقدان ، قویودان ، کهریزدن گتیریلمیش تمیز سو مطلق اولمالی دیر . دوره سینه قورو میوه ، رنگ برنگ شمع لر ، لب لبی ، کیشمیش و چتنه لی کنجدلی فندق لی قوزلی قوورقا قویارلار . یاشلی لاری دا اونوتمازلار اونلار ایچون قوورقادان قاووت چکیب اوستونه بال توکرلر . هر خانیم اؤز ذوقینه گوره خوره ک بیشیرر : سودلی پولو ، قیساوا ، لوبیه چیلو ... بونو دا دییم کی چرشنبه لرده یاس یئرینه ، حضوره ، غم ائوینه ، قبر اوستونه ده گئتمزلر .
کپنک لر گولدن گوله قونورلار
باهار گلیر پنجره نی باغلاما
بنوشه لر کردیمیزه دولورلار
بولاغ آخیر سن گؤزه لیم آغلاما
یئنه قالدی اوزو قارالیق کؤموره
ظالیم شاختا ساراییندا گول بیتیر
ایلیق یئللر اسیر سئزاق یئرینده
یاز چمنده آچیب چیچکدن چتیر
گول دردیمیز بوزا دؤنوب اریسین
خزان وورموش آرزی باغی گول آچسین
یاز گتیرسین یئنیلیک ین نغمه سین
کؤنول لرده اومود دالی زوغ آتسین
گول اوچوشسون دوداق دوداق دردیمیز
سئوگی سئلی سارسین عومور یوللارین
کؤلگه لرده سارالماسین گولوموز
اسیر تورپاق دادین آلسین باهارین
شاعیر میرزا علی معجز شبستری تبریزین شمال شرقینده واقع اولان شبستر شهرینین اهلی دیر . او 1252 شمسی ایلینده آنادان اولوب و حاجی آغا آدلی بیر تاجیرین اوغلی دیر . میرزا علی تحصیلاتین بیر کؤهنه اصول مکتبینده مشغول اولموش و اؤز یازدیغینا گوره آتاسی اونون 16 یاشیندا اولان زامان وفات ائدیب و قارداشلاری اونی استانبولا دعوت ائتمیشدیلر . معجز استانبولدا چوخ حکایت و ادبیات و تاریخ صاحه سینده یازیلان رمان لارین اوخوماقی ایله مشغول اولموشدیر . معجز 30 یاشا چاتاندا غربتی ترک ائدیب و اؤز وطنی شبستره مراجعت ائتمیشدیر و ان عزیز اوقاتینی شیخ محمود شبسترلی نین توپراغی کناریندا کئچیریب و شعر یازماغا مشغول اولموشدیر .
اثرلریندن واضح گورونور کی شاعیر اجتماعی حیات باره سینده بؤیوک و گؤرکملی آددیملار گوتوروب . مثلا دئیر کی :
چون قاییتدیم وطنه آچما دهانین دئدیلر
دینمه دانیشما و ترپتمه زبانین دئدیلر
دئدیم اللاهه باخین ائتمه یین آخر اولدوم
گر بوجور ائتمیه سن چوخدی زیانین دئدیلر
شاعیر اوز زندگانلیغیندا بئله یازیر :
"وطنه قایداندان سونرا یوردومون حالینی گؤروب نوحه خوانلیغا باشلادیم ! منیم نوحه خوانلیغیم آخوندلارین خوشونا گلمه دی و منه محاربه اعلانی ائتدیلر . 26 ایل ووروشدوم . خیرات وئردیلر منی دعوت ائتمه دیلر ، طوی اولدی منی چاغیرمادیلار ، یعنی یازدیم و گوشه کناردا باشا آپاردیم ."
او اؤز شعرلرینده خرافات اصول لاری و جهالت و ظلالته سوق ائدن عادت و مرض لری تنقید ائدوب ، اینسانلاری یاخشی شرح لر و گؤزل شعرلر وسیله سی ایله مدنیت و اجتماعی حقوق سمتینه سوق ائدیب و هئچ بیر زاددان قورخوسی یوخموش .
شعرلریندن نمونه لر عزیز اوخوجولاریما تقدیم اولونور ...
یازی نین آردی
آ جیران 8/1 MB
گوزلریم 7/2 MB
گوزلریمه باخان گلسین 2.6 mb
یارب منیم صبریمی وئر 2.3 mb
يیغدی خير و بركت سفره سين ، احسانیله گئتدی
امن امانليق دا يوكون باغلادی ، ايمانیله گئتدی
بيگ خان اولمازسا دئيه رديك اولاجاق كنديميز آباد
او خراب كتده ، و لاكن ائله بيگ خانیله گئتدی
(سيلو) داير اولالی ، هر نه دگيرمان ييغيشيلدی
آمما خالص تميز اوونلاردا ، دگيرمانیله گئتدی
مستبد سلطاني سالدوق ، كي اولا خلقميز آزاد
سونرا باخديق كي آزادليق دا او سلطانيله گئتدی
بير (بلی قوربان!) اولوب ايندی بيزه مين بلی قوربان
آمما (خلعت وئرن) اول بير بلی قوربانیله گئتدی
دوز مسلمانه ديئيرديك : قولاغی توكلو دی بدبخت
ايندی باخ ، گور كی او دوزلوك ده ، مسلمانیله گئتدی
وئرمه (صابر) دئدی ، او دولما فسنجانی آخوندا
آغزيميزدان دا داد ، اول دولما فسنجانیله گئتدی
دئدی انسانيمیز آزدير ، هامي انسان گرك اولسون
آمما انسانليقمزدا ، او آز انسانیله گئتدی
بو قدر (دفتر) و (اسناد) له ، بير حقه چاتان يوخ
حق وئرنلر (پيتيگي) ميرزا قلمدانیله گئتدی
بيزه بير دين قالا بيلميشدي ميراث ، بيرده بو ايران
دين گئدنده دئدی : " تك گئتمه رم! " ايرانیله گئتدی
ايسته ديك قانلا يوواق ئولكه ميزين لكه سين ، آمما
ئولكه ميز خالص ئوزی لكه اولوب قانیله گئتدی
يورقانی اوغری قاپاندا ، دئدی ملانصرالدين :
نيله سين چيلپاغيدی ، اوغري دا يورقانیله گئتدی
هاوا انسانی بوغور باش باشا " گاز كربنيك " اولموش
يئل ده اسمير ، ائله بير ، يئل ده سليمانیله گئتدی
سو ، كرج دن " كلور " ايله گلی پاسلی دميرده
گوره سن " شاه سويی " تك چشمه نه عنوانیله گئتدی
تركی اولموش قدغن ، ديوانيميزدان دا خبر يوخ
"شهريارين" ديلی ده وای دئيه ، ديوانیله گئتدی
هر زامانکی باخیرام باشینا قار وار گورورم
اوغول اولموش آتا تک گوزلرین آغلار گورورم
هر طرفدن چکیلیب سینه وه داغلار گورورم
آی آلان اوستونو غم چیسگینی ، هر یانی دومان
آی یاغان باشینا غملر اودو ، یاسلی ساوالان
گورموشوک یازدا کوچک لرده چیچکلر آچیلار
هر طرفدن چیمنین سینه سینه گول ساچیلار
ماهنی لار قوشماغا باشلار یئنه ده قوشماچیلار
یاز گلیب گئتدی یئنه گولمه دین اوچ آیدا بیر آن
آی یاغان باشینا غملر اودو ، یاسلی ساوالان
قرنیلر گئچدی سنین گولمه دی بیر لحظه اوزون
قانلی یاش توکدو سارالمیش اوزونه یاشلی گوزون
غصه دن دوندو قارانلیق گئجه اولدو گونوزون
نه سوران حالینی اولدی نه وئرن جیسمیوه جان
آی یاغان باشینا غملر اودو ، یاسلی ساوالان
آند وئررم سنی او قانه بلنمیش داشووا
گئجه گوندوز او گوزوندن توکولن قان باشووا
اورگین دردینی بیلدیر او "سهند" قارداشووا
سنی وارلیق سنی تانری سنی بو آه و فغان
آی یاغان باشینا غملر اودو ، یاسلی ساوالان
سالارام یادیما بیر لحظه او گئچمیش لریوی
توکولن سنگ جفائیله او دور دیشلریوی
ایزلرم بیر بیر او حئیرت یارادان ایشلریوی
هامی دان من سنین احوالینا آرتیق نیگران
آی یاغان باشینا غملر اودو ، یاسلی ساوالان
ساکیت اول ، آغلاما قوی بیرجه چکیلسین بو دومان
گون چیخیب ظولمنی بیر یوللوقا قووسون بورادان
"نبی" گلسین ، بو آت اولسون یئنه داغلار آتیلان
"هجر"ین بلکه یغیلسین گوزو یولدان ، آناجان
آی یاغان باشینا غملر اودو ، یاسلی ساوالان
سوندوره بیلمه دی گوز یاشین اورکدن اودووی
چاغیریم قوی کومک ائتسین سنه اوز اولادیوی
افتخاریله بوگون ذیکر ائدرم پاک آدیوی
مرد اوغوللار بئجریب خلقه وئرن شوهرت و شان
آی یاغان باشینا غملر اودو ، یاسلی ساوالان
"بابکین"گئتدی سه بوش قالمادی آمما قوجاغین
دولودور مین ائله اوغلانلاریلا هر بوجاغین
نه قدر یئل اسه طوفان قوپا سونمز اوجاقین
ای بلالر سپری ، خالقا یامان گونده آمان
آی یاغان باشینا غملر اودو ، یاسلی ساوالان
چنلی بئلده "ده لی لر " قوی یئنه قورسون بوساطی
قوچ کوراغلو یئنه جولانه گتیرسین قیر آتی
هئچ زامان اصلین ایتیرمز او کی دوزگوندی ذاتی
آند اولا آدیوا ، آی گوزلری آغلار ، یاشی قان
آی یاغان باشینا غملر اودو ، یاسلی ساوالان
سن دویوشلرده بیر آسلان کیمی دوردون ایاغا
اوخ آتیلدیقجا بیزه سینه نی وئردین قاباغا
غم یئمکدن داها جانیم یئتیشیب دیر دوداغا
نه یامان گونلره گور قالدی بو احساسلی بالان
آی یاغان باشینا غملر اودو ، یاسلی ساوالان
بابالاردان بیزه قالمیش بو مثل هاممی بیلر
سو ٬ گلن آرخا دئیبلر یئنه بیر گون سو گلر
فلکین داش اورگین آه اوخو آخیردا دَئلر
"بارز" اوغلوندا یئتر سئودیگی یاره او زامان
آی یاغان باشینا غملر اودو ، یاسلی ساوالان
بیر چینار کؤلگه سی ، بس ائدر منه
بیر لطیف بنؤوشه ، بیر یاشیل یارپاق
حزین بیر نئی سسی بس ائدر منه
...
بیر سونبول دنه سی ، بیر آیدین سما
بیتمز بیر خاطرات بس ائدر منه
بیر حسرتسیز عمور ، بیر سونسوز وفا
بیر عمورلوک حیات بس ائدر منه
...
بیر کؤرپه گولوشو ، بیر توی صداسی
بیر دوست صداقتی بس ائدر منه
بیر قارانقوش سسی ، بیر یاز هاواسی
بیرده ائل شفقتی بس ائدر منه
...
یئنی ایل ده شادلیق لار ، سالامات لار ،گولر اوزلر آرزولییرام سیزه ...
ایشالله بو ایل آذربایجانیمیزا برکت لی اولسون ...
شاد یاشایین
azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab ckb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab prs_Arab azb_Arab pbt_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab urd_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab urd_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab bjn_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab unk azb_Arab azb_Arab azb_Arab prs_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab pes_Arab pbt_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab bjn_Arab azj_Latn azj_Latn azj_Latn azj_Latn azb_Arab ara_Arab ace_Arab azb_Arab azj_Latn azj_Latn azj_Latn azj_Latn azj_Latn ace_Arab azb_Arab pes_Arab snd_Arab ace_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab prs_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab pbt_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab prs_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab urd_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab pes_Arab ara_Arab pes_Arab pes_Arab azb_Arab snd_Arab ace_Arab ara_Arab snd_Arab snd_Arab azb_Arab azb_Arab ara_Arab ace_Arab azb_Arab ara_Arab pbt_Arab bjn_Arab snd_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab bjn_Arab azb_Arab unk pes_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab unk azb_Arab azb_Arab pes_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pbt_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab ckb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab urd_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab bjn_Arab ara_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab pes_Arab pes_Arab azb_Arab bjn_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab prs_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab prs_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab unk azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab unk azb_Arab pes_Arab azb_Arab ara_Arab unk azb_Arab azb_Arab azb_Arab