دؤردونجو آشیقلار بایرامی – مییانا : دؤکتور م. کریمینین دانیشیق متنی
گؤزهللیکلر یارادان گؤزل آللاهین گؤزل آدییلا
ایلک اؤنجه آذربایجانا “باشین ساغ اولسون” دئییرم. بیلیرسینیز طبیعتین شیلتاغی سئل یولا سالدی و ائلیمیزدن قوربانلار آلدی. اؤلنلره رحمت و قالانلارا اورهک توختاخلیغی دیلهییرم.
ایکینجیسی، بو گؤزهل قورولتایی قورانلاردان اؤز تشکورومو و منتدارلیغیمی بیلدیریرم.
اوچونجوسو، بو بایرامی بوتون آشیقلاریمیزا تبریک ائدیرم و هامیسینا ساغلیق، شنلیک آرزو ائدیرم. بو مجلیسلر گؤستهریر کی آشیق ادبیاتی و موسیقی سی گونو – گوندن گلیشمهدهدیر، موسیقیمیزده و ادبیاتیمیزدا یئنی جیغیرلار آچیر، دیرچهلیر و آکادمیک آراشدیرمالارا یول آچیر. آشیق ادبیاتینین سسی تاریخین درینلیکلریندن گلیر. ۱۳۸۹جو ایلده آراز قیراغیندا خدا آفرین کؤرپوسونون یانیندان بیر قوپوز تاپیلدی. اونون کاساسی توسباغا کاساسیندان دوزهلینمیشدیر. گاما رِی ایله اونون دوزهلینمه تاریخی ۴۲۰۰ ایل بوندان قاباغا عائید اولدوغو اعلان اولدو. بو قوپوز یا ساز بوگون تبریزین “آذربایجان” آدلی موزهسینده ساخلانیلیر. تاریخی ورقلهینده اوخویوروق: میلاددان اؤنجهدن اسلاما قدر، آشیقلار مختلف آدلارلا شامان، قام، باکسی و اوزان آدلانیرمیشلار. اونلار دینی و ملی مراسیملری ایفا ائدهرک خالق ایچینده یاشاییرلار. آنجاق ایراندا اسلامدان سونرا – سلجوقیلر زمانی اوزانلار ایکی بؤلومه بؤلونور: درویشلر و آشیقلار.
درویشلر مذهبی تبلیغلری بویونلارینا آلاراق اماملارین مدحیهلری، اونلارین رشادت و شجاعتلرینی داستان و شعر صورتینده خالق ایچینده یایماغا چالیشیرلار. اونلار مولودیه لر اوخویور، داستانلار سؤیلور و تصوّفون بیر شاخه سی کیمی چالیشیرلار. آذربایجان ادبیاتی تاریخینده یوزلرجه اثرلر واردیر؛ او جمله دن یوسف مداح، شیاط حمزه، عاشیق پاشا و باشقالاریندان چوخلو کتابلار واردیر. بونلار تصوف عالمی نین بؤیوک شاعیرلری تانینیرلار. مثلا یوسف مداح ۷۰۰ ایل بوندان قاباق “مقتل حسین” آدلی اثرینده کربلا حادثهسینی بیر ائپیک داستان کیمی قلمه آلیر. همان شاعیر، بوگون آشیقلاریمیز سؤیلهین “ورقا و گولشا” داستانینی دا شعره چکمیش و آشیقلیق عنعنه سینه وفالی قالمیشدیر. هابئله باشقا تصوف شاعیرلریمیز ده بئله اولموشدولار.
ایکینجی بؤلوم آشیقلاردیر. آشیقلار یوزایللر بویو خالق ایچینده ساز و سؤز ایله شنلیک یارادیب، شنلیک مراسیملرینی ایرهلی سورموشلر، بونونلا بئله، مذهبدن ده قیرمامیشلار. اونلارین مولاسی و رهبرلری شاه مردان – علی (ع) اولموش و اکثر داستانلاریمیزدا حضرت علی(ع)، عاشیقلارا بوتا وئریر، قهرمانلارا یول گؤستهریر و اونلارا یاردیمچی اولور.
آشیق نئچه صنعته مالیکدیر: او، اوخویور، ساز چالیر و داستان سؤیلهییر. ماهیر آشیقلار شعر ده قوشور، بیر سیراسی داستان دا یارادیر و رومان یازاری کیمی یازیب – یارادیر. داها ماهیر اولاندا بستهکار کیمی موسیقی هاوالاری یارادیر. بونلارین یانیندا ایفاچیلیق مهارتی وار اولور. بئله آشیقلارا “دده” آدی وئریلیر. دده آشیق آدلانان آشیق، ساز و سؤزده بلکه اؤز اوستادیندان دا یوخاری مقاملارا چاتیر. خالق آراسیندا بؤیوک بیر ایشلر و مسئولیتلری یاخشیجاسینا بویونلارینا آلیب و دوزگون یئرینه یئتیرهن آشیقلار دا اولموشدور. اونلار یاس مجلیسلرینی تویا چئویریرلر، ساواش میدانلارینی باریشا دؤنده ریرلر و توپلومدا بؤیوک اثرلر یارادیرلار. بونلار “حق آشیغی” دئییلهرک تانینیرلار. حق آشیغی ائله بوگون واردور؛ او جمله دن رحمتلی “آشیق قشم جعفری” بو حق آشیقلاریندان اولماسا، اونا نه دئمک اولور؟!. او، ۲۵ ایل تامام شاه رژیمینین قارشیندا دایاندی. ظولمه باش اَیمهدی، هئچ زمان بیر قولدور خانین مجلیسه گئتمهدی. همیشه حقدن – حقیقتدن مودافیعه ائتدی. دئییرلر بیر مجلیسه چاغیراندا، ایلک اؤنجه اؤزو سازسیز مجلیسه واراردی. مجلیسده بیر ظالیم، پیس آدام، اؤزگهنین جانیندا – مالیندا و ناموسوندا گؤزو اولان خبیث بیر آدام اولسایدی اونو مجلیسدن قوواردی. سونرا اؤزو ده ائشیگه چیخیب – سازی الینه آلیب، ساز ایله مجلیسه گیرنده دئیردی: ایندی منیم یوخ، بلکه سازین احترامینا آیاغا قالخین! دوغرودور سازین حؤرمتی واجبدیر. تاریخده ده بئله اولموشدور، دده قورقود کتابیندا اوخویوروق ایکی ایگید بیر – بیریله ساواشاندا بیرینین یانیندا ساز اولسایدی قیلینجی یئره قویاردی و ساواشا گیرمزدی؛ ساز قارشیندا باش اَیردی. خالقیمیزین سازا بسله دیگی حؤرمتی تاریخ بویو بئله گؤستهریلیر.
تاریخ بویو آشیقلاریمیز دوزگون – ایگید و صادق انسانلار اولموش، خالق ایچینده پاکلیق، دوزلوق، یاخشیلیق، ادب – نزاکت و صداقت یایماغا چالیشمیشلار. اونلار شنلیکله برابر ائلیمیزه باریش، قهرمانلیق و باشی اوجالیق گتیریرلر. یئنی یوللار آچیرلار، سینیرلاری پوزورلار، ائلدن – ائله، یورددان – یوردا دولانیب، ادبیاتیمیزا دایاناراق گلیشیرلر . من بو آشیقلاری باغریما باسیب، اللریندن اؤپورم و هامیسینا باشاریلار دیلهییرم. آشیقلارین ساغلیغینا آلقیشلار دئییرم.
بو مراسیم فروردین آیینین ۳۰وندا مییانا شهرینده ارشاد ادارهسینین فرهنگسراسیندا، یوزلرجه تاماشاچیلارین حضورو ایله، اونلارجا آشیقلار و شاعیرلر اشتراکی ایله، مییانانین باجاریقلی آشیغی – آشیق عباس ستارینین قورولوجوغو و دوستلارینین حیمایهسیله، گوجلو شاعیریمیز جلیل درهمجانی – تایماز مییانالی آپاریجیلیغی ایله قورولدو.
azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab