ثُم انّ أكثر من تعّرض لهذا الشرط لم یذكر من الحقوق الا الثلاثة المذكورة
بو شرطه اعتیراض ائدن عالیملرین چوخو بو اوچ دانادان باشقا (وقف، رهن، ام ولد) آیری حاقّی ذیكر ائتمهییبلر. سونرا جینایتكارین (جینایته مورتكیب اولان قول) حاقّینی ذیكر ائدیبلر. (اینسان جینایت ائدن قولونو ساتا بیلر یا یوخ؟) عالیملر اونون حؤكمونده ایختیلافلی اولوبلار. ظاهیر بودور كی مانع اولان حاقلار بو اوچ دانادان و یا دؤرد دانادان آرتیقدیلار. بیزیمله موعاصیر اولان عالیملردن سونراكیلارین بعضیسی بو حاقلاری ایگیرمیدن آرتیغا چاتدیریبلار. دئییلن دؤرد دانادان سونرا بونلاری ذیكر ائدیبلر:
1. بیعدن اوّل عینه تعلّوق تاپان نذر
2. مبیعه تعلّوقو اولان خیار
3. مملوكون مورتد اولماسی
4. ساتماماسینا آند ایچمك
5. مكهده حجّده قوربانلیغا موعیّنلشن حئیوان
6. لازیم (قطعی) عقدده قولون آزادلاماسی شرطی (قولو ساتیر و شرط ائدیر كی آلیب آزاد ائدهجكسن)
7. مشروط كیتابت (آغا قول ایله شرط ائدیر كی اؤزو اؤز پولونو تماماً اؤدهسه آزاد اولاجاق) و یا موطلق كیتابت (آغا قولا دئییر كی پول وئردیكجن بللی فاییزین آزاد اولور.) هله آزاد اولمایان حیصّهسینه نیسبت. چونكی كیتابت پولو اؤدنمهمیشدن آغا اونو اؤز مولكوندن خاریج ائتمگه ایجازهسی یوخدور.
8. آغادان غیرینین اؤلمهسینه تدبیر اولماق (آغا دئییر كی فیلان كس اؤلورسه سن آزادسان و ایندی آغا اؤلور آما فیلان كس هله دیریدیر.) بو تدبیرین دوز و صحیح اولماسینا اساسلاناراق، آغانین اؤلدوگو زمان و آزادلیغین اونا باغلی اولان آدامین اؤلمهدیگی دورومدا، واریثلر بو قولون صاحیبی ساییلیرلار آما اوندا تصروف ائدهمزلر.
9. وصیّت ائدن(موصی) اؤلوب، اونون نفعینه وصیت اولانین(موصی له) بو وصیتی قبول ائلهمهسیندن اوّل، وصیت اولان شخصین (موصی له) حاقّینین وصیت اولان مالا (موصی به) تعلوق تاپماسی. بو اساسدا كی واریث قبولدان اوّل ایرثده تصروف ائتمهسی منع اولا.
10. شوفعه حاقّینین مالا تعلوق تاپماسی. شوفعه حاقّی مالیكین ائلهدیگی تصروفلرین لازیم (قطعی) اولماسینا مانع اولار. شفیع (شوفعه حاقّینا مالیك اولان شخص) ائلیه بیلر حیاتا كئچیریلن موعامیلهلری باطیل ائده. (شوفعه حاقّی شریكلی مالدا شریكه تعلوق تاپان حاقّدیر)
11. آغا حامیله كؤله آلان زمان، كؤلهنین قارنینداكی ولدین آغانین نوطفهسیندن قیدالانماسی نتیجهسینده اوّلكی كؤله صاحیبی كی اوشاق اوندان عمله گلیب، اوشاغی ساتا بیلمز چونكی كؤله قارنینداكی اوشاق ایكینجی آغانین نوطفهسیندن قیدالانیب. بو اساسدا كی او اوشاغی ساتماق جاییز دئییل. (عربده بئله اینانج وار: آنانین بطنیندهكی اوشاق دؤرد آی اون گونهقدر آتانین نوطفهسیندن قیدالانار)
12. اوشاق مملوك (قول) اولا و ننهسی ایكی شریك آغانین اورتاق كؤلهسی اولا. آغالارین بیری كؤله ایله یاخینلیق ائده و بو اوشاق فقط اوندان اولا. دوغولان اوشاق یاخینلیق ائتمهین مالیكین مملوكو ساییلسادا اوندا باشقا تصرّوف ائده بیلمز. مگر بو كی اونا قیمت قویولا و او اؤز پایینا دوشن قیمتی آلا.
13. مولكیّت سببی و مولكیّتی زاییل ائدن سببلرین تعاروضو. نئجهكی بیر موسلمان عسكر آتاسینی اسیر توتسا اونو اؤزونه قول ائده بیلمز چونكی آتاسیدیر. (بیرینجی سبب:موسلمانلار دوشمنی اسیر توتان زمان اونو اؤزلرینه قول ائدرلر. ایكینجی سبب: اینسان آتاسینا مالیك اولا بیلمز.)
14. بؤلمكدن اوّل غنیمتلرده مولكیّت. بونا اساساً كی ایستیلا (موسلّط اولماق) زمانی مولكیّت حاصیل اولار نه اینكی بؤلمكدن سونرا. چونكی مولكون مالیكسیز قالماسی محالدیر.
و بونلارا تای كی ساییبلار.
آما بیز اصحاب ذیكر ائدنلره كیفایتلنیریك:
1. وقف
2. ام ولد (آغادان دوغان كؤله)
3. رهن
4. جینایت (جینایتكار قول)
بؤلوم :
یازار : صمد كامران قراملكي
ara_Arab azb_Arab urd_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab prs_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab ara_Arab pes_Arab snd_Arab pes_Arab azb_Arab pbt_Arab