تبریز بیلیمیوردو
تبریز بیلیمیوردو، تبریزده بیر بیلیمیوردودور کی ایراندا تاریخ باخیمدان، ایکینجی و علمی باخیمدان، اونونجو تحصیل اوجاغی ساییلیر[۱] کی 1325-جی گونش ایلینده، سید جعفر پیشهوری، آذربایجان میلّی حکومتینین باشچیسی، بویوردوغو اساسیندا قورولدو.[۲]
ایچیندهکیلر
- ۱ آدی
- ۲ تاریخی
- ۳ اوستادلار و اؤیرنجیلر
- ۴ کئنچنکی باشچیلار
- ۵ فاکولتهلر و موسیسهلر
- ۶ گئچهجک
- ۷ آدلیم اؤیرنجیلر و باشچیلار
- ۸ بیرده باخ
- ۹ قایناقلار
- ۱۰ خاریجی کئچیدلر
آدی[دَییشدیر]
تبریز بیلیمیوردونون آد قویماسی بئلهدیر کی 1325ده(قورولوش تاریخی) ترتیب ایله ،«آذربایجان میلّی دارالفنونی»، «آذربایجان خلق اونیورسیته سی» و نهایتده «آذربایجان اونیورسیته سی» بو بیلیمیوردا سئچیلدی. بیلیمیوردونون آدی 1326جی ایلینده «تبریز بیلیمیوردو» و نئچه ایل سونرا «آذرآبادگان بیلیمیوردو»نا و یئنیدن «تبریز بیلیمیوردو»نا چئویریلدی کی سونرالاردا«تبریز طب علملر بیلیمیوردو» اوندان آیریلدی.[۳]
تاریخی[دَییشدیر]
میلّی حکومت دؤورهسی[دَییشدیر]
ایکینجی دونیا ساواشیندان سونرا، آذربایجان میلّی حکومتینین دؤورونده، سید جعفر پیشهورینین بویوردوغو اساسیندا، تبریز بیلیمیوردونون تؤرمه فیکری باشلاندی. 1324-جی ایلین 9-جو آیین 10-جو گونو بو دستور وئریلدی. آذربایجان میلّی حکومتینین مجلیسی تصویب ائلدی کی:
- دانیشسرا تیکینتیسینی بوشالدیب و گلن ایلده بو ایشه ایختیصاص وئریلسین.
- بیر یاخشی یئر نظرده آلینسین و بیر کامیل بیلیمیوردونون تیکینتیسی و تجهیزاتی اوردا قویولسون.(بو یئر او زامان صاحب دیوان باغی آدلانیردی و رضاشه زامانی اوردا زندان تیکینتیسی یارانمیشدی.)
دوکتور جهانشاهلو افشار بو بیلیمیوردون باشچیلیغینا سئچیلدی و بیر 7 نفرلیک کومیته درسلرین، اوستادلارین و باشقا ایشلری بیر یئره ییغیماق اؤتری قورولدو. 1325-3-22سینده اصلی تیکینتینین تؤرهمهسی اولجه بیر یادیگار داشین دانیشسرایا قویماق و چاغیریلانلار اصل تیکینتینین تؤرهمه یئرینه گئدمه و بیر یادگار اونون پینین بئتونونا قویماق ایله باشلاندی. 1 میلیون بیلیمیوردون اول مرحله تیکینتیسینه و 1 میلیون جاری هزینهلر اؤتری نظرده توتولدو. 1325-4-10دان 1325-5-15قدر آد یازدیرما زامانی ایدی. 12-ی اوخویانلار کونکورسوز و اونلار کی 11-ی اوخوموشدولار و یا ایلک دانیشسرانی اوخوموشدولار کونکورلا بیلیمیوردونا گئتدیلر. کوکنکور 6-جی آیدا اولدو و زامانیندا کیلاسلار باشلادی. اوندا بیلیمیوردو 3 فاکولتهدن تشکیل تاپمیشدی:
- طب علملر فاکولتهسی(60 نفر اویرنجیسی وار ایدی و 6 ایل چکیردی.)
- اکینچیلیک فاکولتهسی(کی بعضی لر بو فاکولته و حقوق فاکولتهسین گلهجکده یارانماسین خبر وئریب و اوندا اولماغینی دوز بیلمیللر.)[۴]
- تربیت و تعلیم فاکولتهسی(4 یئره بؤلونوردو و هر بؤلومده 30 اؤیرنجی و 3 ایل چکیردی.)
-
- دیل و ادبیات
- تاریخ و جوغرافیا
- ریاضیات و قیزیک
- شیمی و طبیعیات
اوستادلارین تبریزین باش دوکتور، موهندیس و اوستادلارندان سئچیلمیشدی و بیر ریاضیات اوستادیدا باکیدان گلمیشدی. پیشهوری دیل و ادبیات اوستادلاریندان ایدی.[۲] تورک دیلی(آذربایجان تورکجهسی) بوتون ریشتهلر ایجباری ایدی و بو درسین اوستادی گنجعلی صباحی ایدی. کیلاسلار ناهارچاغی ساعات 2دن آخشام 8قدر ایدی.[۲][۴] تبریزذه ساکین اولمایان اؤیرنجیلره یاتمایئری نظرده آلینمیشدی و بوتون اؤیرنجیلره صبحانه، ناهار و شام یئمهکلری موفته ایدی. وارهایت قازئتین (غربی آلمان قازئتی) یازدیغی اساسیندا آذربایجان میلّی حکومتینین بیلیمیوردا وئردیغی بوتون آزربایحانین بودجهسیندن، پهلوی دؤورونده، چوخ ایدی.[۲]
پهلوی حکومت دؤورهسی[دَییشدیر]
بیر ایلدن آز فعالیتدن سونرا، آذربایجان میلّی حکومتینین آرادان گئتمهسی ایله، بو بیلیمیوردودا نئچه آی تعطیل اولدو. سونرا مصطفی حبیبی و خانبابا بیاتی، تهران بیلیمیوردونون اوستادلاری و منوچهر اقبال و شفق، ایلین 10-جو آیی تبریزه گلیب و یئنیدن بو بیلیمیوردو ایشه سالدیلار.[۴][۵] آذربایجاننین میلّی شورادا اولان نمایندهلری و یوللانان هیئتین چالیشمالار اساسیندا قرار اولدو یئنیدن بیلیمیوردو آچیلسین. دوکتور اقبال او زمانین باشباخانی تبریز بیلیمیوردونون 13-جو قورولان ایل دؤنومونده دئییب:«13 ایل بوندان اول(1325-10) بیز تبریزه گئتدیک. بیر سیرا افراد اورانین باغلانماسین ایستییردیلر آمّا بیز اؤیرنجیلرین تکلیفین آیدین ائتمک اساسیندا بیلیمیوردونون یئنیدن ایشه باشلانماسین ایستهدیک.»1225- اؤیرنجیلرین گوناهسیز اولماقلارینا اؤتری بو هیئت تصمیم توتدو کی «1325-10-14 ده بیر کمسیون دوکتور اقبال (بهداری باخانی)، دوکتور حبیبی، دوکتور کاسمی، دوکتور بیانی، صادقنژاد (فرهنگ باخانی) و دوکتور رضازاده شفق حضورلاری ایله تبریزده قورولدو و تبریز بیلیمیوردونون ایشینه دوام وئرماغی تصویب اولوندو.»[۴]
ایران ایسلام جومهوریت دؤورهسی[دَییشدیر]
ایران اسلام انقلابیندا تبریز یئنه تبریز بیلیمیوردو نئچه آی تعطیل اولدو.
اوستادلار و اؤیرنجیلر[دَییشدیر]
تبریز بیلیمیوردو 18,000دن چوخ اؤیرنجیسی وار کی 841-ی دکترا اؤیرنجیسی، 4,780-ی فوقلیسانس اؤیرنجی سی دیلر ؛ همده 500 اوستادی(علمی هیئت اوستادی) وار.[۵]
کئنچنکی باشچیلار[دَییشدیر]
فاکولتهلر و موسیسهلر[دَییشدیر]
تبریز بیلیمیوردونون 17 فاکولته، 1 تحصیلیئری 1 اولوسلارآراسی پردیسی، 6 آراشدیرما مرکزی واریدیر.
فاکولتهلر[دَییشدیر]
- فارسجا ادبیات و باشقا دیللر فاکولتهسی
- ریاضیات فاکولتهسی
- شیمی فاکولتهسی
- اکینچیلیک فاکولتهسی
- اینسانسئل و ایجتماعسئل علملر فاکولتهسی
- تربیتچیلیق و روانشوناسچیلیق فاکولتهسی
- طبیعی علملر فاکولتهسی
- فیزیک فاکولتهسی
- برق و بیلگیسایار موهندیسچیلیک فاکولتهسی
- عومران موهندیسچیلیک فاکولتهسی
- میکانیک موهندیسچیلیک فاکولتهسی
- ارس اولوسلارآراسی پردیسی
- مال طب فاکولتهسی
- مرند فنلی و موهندیسچیلیک تحصیلیئری
- اهر اکینچیلیک فاکولتهسی
- یئنی فنلر فاکولتهسی
- ایلاهیّات و ایسلام علملر فاکولتهسی
- میانا فنلی و موهندیسچیلیک تحصیلیئری
- موحیط علملر و معمارچیلیق فاکولتهسی
موسسیهلر[دَییشدیر]
- نجوم و تطبیقی فیزیک آراشدیرما مرکزی
- تبریز علم آراشدیرما مرکزی
- ایسلامسئل-اینسانسئل علملر آراشدیرما موسسیسهسی
- جوغرافیا آراشدیرما قروپو
- ایجتیماعسئل آراشدیرما موسیسهسی
- صنعتده ریاضیات
موکمیل مرکزلری[دَییشدیر]
- فوتونیک موکمیل مرکزی
- مئکاترونیک موکمیل مرکزی
- شیمالی-غربی جوغرافیا موکمیل مرکزی
- مولئکولیار بیتکی ایصلاح موکمیل مرکزی
- بیولوژی موکمیل مرکزی
- یئنی مادهلر و تمیز شیمی موکمیل مرکزی
گئچهجک[دَییشدیر]
بیلیمیوردلار[دَییشدیر]
فاکولتهلر[دَییشدیر]
- موهندیسچیلیک فاکولتهسی
- ادبیات، اینسانسئل و ایجتماعسئل علملر فاکولتهسی
آدلیم اؤیرنجیلر و باشچیلار[دَییشدیر]
- مهدی باکری[۶] — ایران-عراق ساواشینین، ایرانلی ساواش قاهرامانی
- صمد بهرنگی[۷] — ایرانلی اوشاق حیکایهلری یازار(مثلا: کیچیک قارا بالیق)
- منوچهر اقبال — تبریز بیلیمیوردونون باشچیسی و اسکی باشباخان[۸]
- یحیی رحیم صفوی[۹] — سپاه باشچیسی
- علی سعیدلو[۱۰]— ایران جومهور باشکانی اولوسلارآراسی ایشلر باشکان یاردیمجیسی[۱۱]
- غلامحسین سعیدی — یازار و اویونیازاری
- فرج سرکوهی — ایرانلی ادبیات تنقیدچیسی
- عبدالعلیزاده[۱۲][۱۳] — ایراننین اسکی مسکن باخانی
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ (فارسجا) تبریز بیلیمیوردو یئنهده ایرانین 10 باش بیلیمیوردلار آراسیندا قرار تاپدی.. تبریز بیلیمیوردونون مهم خبرلری. یوخلانیلیب 1391-07-27.
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ (فارسجا) تبریز بیلیمیوردونون تاریخی. رضا همراز. رضا همرازین رسمی وئبسایتی (2012). یوخلانیلیب 2012-10-09.
- ↑ (فارسجا) سندلر و شکیللر. تبریز طب علملر بیلیمیوردونون موزهسی. یوخلانیلیب 2012-10-12.
- ↑ ۴٫۰ ۴٫۱ ۴٫۲ ۴٫۳ (فارسجا) آذربایجانین اسکی عالی تحصیل اوجاغلاری. آرشیو نوسخهسی. تبریز طب علملر بیلیمیوردونون عمومی ایشلر دائیرهسی. یوخلانیلیب 1391-07-26.
- ↑ ۵٫۰ ۵٫۱ (فارسجا) تبریز بیلیمیوردونون تاریخی. تبریز بیلیمیوردونون رسمی سایتی. یوخلانیلیب 1391-06-25.
- ↑ (اینگیلیسجه) مهدی باکری. ایسلام چاغری رادیوسو. یوخلانیلیب 1391-07-28.
- ↑ (اینگیلیسجه) صمد بهرنگی. بشیرینین ایران و اورتا آسیا حاققیندا مقالهلری. یوخلانیلیب 1391-07-28.
- ↑ (فارسجا) دکتور منوچهر اقبال باخانی جومهورباشکانینین اؤزهل نومایندهسی ایرانین بؤیوک ییغینجاقلار سالونون یاراتما اؤتری سئچیلمهسی. ایران موعاصیر تاریخینین آراشتیرما موسسیسهسی. یوخلانیلیب 1391-07-28.
- ↑ (فارسجا) رحیم یحیی صفوینین یاشایش یازیسی جومهورباشکانینین اؤزهل نومایندهسی ایرانین بؤیوک ییغینجاقلار سالونون یاراتما اؤتری سئچیلمهسی. دوکتور سید یحیی صفوینین رسمی سایتی. یوخلانیلیب 1391-07-28.
- ↑ (فارسجا) دؤلتنین یئنی دؤورهسینین اؤنرگه باخانلاری. تبیان نئت. یوخلانیلیب 1391-07-28.
- ↑ (فارسجا) نئیه سعیدلو کئچن 2 آیدا موریتانیا، پاکیستان و بیلاروس اؤلکهلرینه گئدیپ؟. خبر آنلاین. یوخلانیلیب 1391-07-28.
- ↑ (فارسجا) ایران مجلیسنین 6-جی دؤورهسینین 223-جو جلسهسینین موزاکیرهسینین مشروحو. ایران مجلیسنین بلگه مرکزی. یوخلانیلیب 1391-07-28.
- ↑ (فارسجا) بی عبدالعلیزاده مسکن باخانی جومهورباشکانینین اؤزهل نومایندهسی ایرانین بؤیوک ییغینجاقلار سالونون یاراتما اؤتری سئچیلمهسی. ایران مجلیسنین آراشتیرما مرکزی. یوخلانیلیب 1391-07-28.
خاریجی کئچیدلر[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده تبریز بیلیمیوردو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab unk azb_Arab prs_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab snd_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab prs_Arab prs_Arab prs_Arab prs_Arab prs_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab