قویی مینیو
ینگی سوزلر
عزیز تیلداشلر سلام،
سیز فایده لنماقچی بۉلیب تورگن اوشبو سۉزلیک، طالبان حاکمیتی چاغی، مهاجرلیکده تاشکېنتده یشب تورگن پیتلریمیزده ۴- ۵ ییل چۉزیغیده تینیمسیز و ایزچیل ایش و محنت طفیلی تألیف اېتیلگن. کتاب ایران نینگ "شورای گسترش زبان فارسی" آتلی اداره سینینگ فرمایشی و حامیلیگی اساسیده، اۉزبېکستانده گی ایران ایلچی خانه سی، فرهنگی رایزنلیگی ارقه لی عملگه آشگن.
تاشکېنتده بیرکونی ایران فرهنگی رایزنلیگی بیز بیلن تماس آلیب، "اۉزبېکچه-فارسچه" و "فارسچه-اۉزبېکچه" سۉزلیکلرنینگ تألیفی مسأله سینی کۉنده لنگ قۉییب، بو ایشده بیز ایکله میزنی (محمد حلیم و دکتور شفیقه یارقینلر) نی مناسب، دېب تاپگنینی ایتدی. اولرنینگ ایتیشیچه، ایران نینگ "شورای گسترش زبان فارسی" اداره سی برچه تورکی جمهوریتلرده شونداق ریجه سی باراېکن.
بیز بو ایشنی قدرلب، درحال یخشی قرشیلب آلدیک. بیراق افغانستانده گی وطنداشلریمیز اوچون فایده لی بۉلگن "اۉزبېکچه-فارسچه"سینی گینه یازیشگه سۉز بېردیک. کېلیشووگه کۉره، سۉزلیک ایضاحلی (تشریحی) و لغتچیلیک نینگ اېنگ سۉنگگی متودلر و خصوصیتلری، چمه سی قیرق مینگته سۉزلی بۉلیشی کېرهک اېدی. سۉزلیک، بیر قنچه اېسکی و حاضرگی تورکچه و اۉزبېکچه سۉزلیکلر همده بیر و نېچه تیللی سۉزلیکلر اساسیده کته حجمده تألیف اېتیلدی.
بویورتمهچی تمانی شرایطی و بیتیمی (قراردادی) گه کۉره سۉزلیک تألیفیده، اۉزبېکستان ادبی تیلی شیوه سی و ایران فارسچه ادبی شیوه سی اساس آلینیشی، قاله بېرسه یازوو و املا مسأله سیده هم اۉزبېکستان لاتین یازووی، املاسی و فونتیکی و فارسچه املا و فونتیکی رعایت قیلینیشی لازم اېدی. شونینگ اوچون، سۉزلیکده افغانستان اۉزبېکلری و دری شیوه لری قۉلـله نیلمه گن. بیراق کۉپلب سۉزلرده بیز فرقلرنی امکان باریچه کۉرستگنمیز؛ اۉرنک اوچون: اۉزبېکستانده "سبزی"، فارسچه ده "هویج"، افغانستان اۉزبېکلریده "زرجومه" و دری ده اېسه "زردک" یا غلویر فارسچه ده غربال، افغانستانده غربیل شکللر بېریلگن. یا هم فونتیک جهتدن هم فرقلر کۉرسه تیلگن: طبله (طویله)، غیشت (خشت)، خاله وچه (خاله بچه)، زمبیل (زنبیل) و بشقه لر.
ایران فارسچه املا قاعده سیگه کۉره کتاب نینگ آتی "فرهنگ ازبکی به فارسی" دېب یازیلگن. بو بیزنینگ تیلیمیز املا قاعده سی اېمسلیگی طبیعی، البته. متنده گی اۉزبېکچه اۉرنکلرده (اۉزبېکچه، اۉزبېک، .. ) یازیلگن. سۉزلرنینگ جایلشتیریلیشی هم لاتین یازووی اساسیده بۉلیب، قرشی سیده عربچه یازوویده هم بېریلگن.
هرحالده ایش حجمی جدا ییریک بۉلیب، ۴۰۰۰۰ گه یقین سۉز، بیریکمه، اتمه و عباره دن عبارت میده خط بیلن ۱۴۳۳ بېتلی ایضاحلی بیر سۉزلیک وجودگه کېلدی. اونی ایران نینگ مشهور و معتبر انتشارات مؤسسه لریدن بۉلگن "سخن" چیرایلی یۉسینده ۱۳۸۶ ییلی، ۲۲۰۰ نسخه، ایکی جلد ده باسمه دن چیقردی.
بو کتاب اۉشه ییلی تهرانده ۴۰ مملکتدن آرتیق اشتراک اېتگن خلق ارا کتاب کۉرگزمه سیده ۱۳۸۶ ییل نینگ ۱۰ ته اېنگ یخشی کتابلری قطاریدن مخصوص علمی کمیسیون تماندن تنله نیب، بیز مؤلفلرگه مخصوص ساورین، تقدیر لوحی و یارلیغ نی نصیب قیلدی. ساورینلرنی کابلده ایراندن کېلگن هیأت انتر کانتینینتال هوتلیده طنطنه لی بیر ییغینده تاپشیردی.
بوندن تشقری، دکتور شفیقه یارقین اوشبو سۉزلیک همده اۉزی نینگ بشقه کېنگ کۉلملی علمی و ایجادی ایشلری طفیلی ایراندن "داکتر محمد معین" ناملی جدا معتبر خلق ارا ساورین نی هم نصیب بۉلگن. بو معتبر علمی ساورین، تیلیمیز و اېلیمیز اوچون جدا اهمیتلی بویوک علمی واقعه اېدی، البته.
بونداق خلق ارا مقیاسیده گی یوتوقلر حالیگچه افغانستاندن نه پشتو، نه دری و نه هم بشقه تیللر نصیب بۉلالگن. بو یوتوقلر، تیلیمیز بایلیگی و پارلاق مدنیتیمیزنینگ کوچلیلیگی طفیلی خلقیمیزنینگ کمترین خدمتچیلری بۉلگن بیز اېر-خاتین نینگ فداییلرچه محنتی طفیلی قۉلگه کېلگن، البته. دېمک، بو موفقیت، یوتوقلر و معتبر ساورینلر برچه میزگه، بیرینچیدن اۉزبېک چوچوک تیلی و اونینگ اصل اېگه سی بۉلگن - اۉزبېک خلقی گه تعلقلی دیر.
سۉزلیک، کمچیلیکلردن بۉش اېمسلیگی طبیعی، اینیقسه بونداق کته حجملی و چیگل و آغیر علمی ایشلرده. دېمک، ینگلیش سیز و نقصانسیز تېنگریگینه، خلاص. اوندن تشقری، بو افغانستانده تیلیمیز اوچون نشر بۉلگن بیرینچی سۉزلیک بۉلسه هم، بیراق سۉنگگی سی هم اېمس. چنانکه بیرآز اۉتمه ی توریب، استاد نورالله آلتای نینگ "اۉزبېک تیلی سۉزلیگی" هم اۉشه ییل نشر اېتیلدی. بویوک علامه محمود کاشغری باشلب بېرگن بو عنعنه، تغین دوام اېتیشی مقرر. تیلیمیز رواجله نیب، یوکسه لیب بارماقده. بیلیم و تخنیک هم دایم ترقیده. شو اوچون، ینگی سۉزلیکلرگه احتیاج تاپیلیشی طبیعی.
اوشبو احوالگه قره شلی ملی تویغوگه اېگه بۉلگن یاش احساسلی ییگتلریمیز کمپیوتر ترماغیده گی بیلیم و تجربه لریدن فایده له نیب، "فرهنگ اوزبکی به فارسی" اثرنینگ فایده له نیش ساحه سی کېنگ و کۉپراق بۉلیشی اوچون سۉزلیک نینگ بوتون متنی نی انترنتده جایلشتیرگنلر. بیز اېسلنگن سېویملی ییکتلریمیزگه چین کۉنگیلدن منتدارلیک و چوقور تشکر بیلدیریب، اولرنینگ برچه اېزگو علمی و ملی ایشلریگه اولوغ تېنگریدن اولکن موفقیتلر تیلب قاله میز.
حرمت بیلن (محمد حلیم یارقین و دکتور شفیقه یارقین)
kas_Arab ckb_Arab urd_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab prs_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab urd_Arab