281
وَ قَالَ عليه السلام كَانَ لِي فِيمَا مَضَى أَخٌ فِي اللَّهِ وَ كَانَ يُعَظِّمُهُ فِي عَيْنِي صِغَرُ الدُّنْيَا فِي عَيْنِهِ وَ كَانَ خَارِجاً مِنْ سُلْطَانِ بَطْنِهِ فَلَا يَشْتَهِي مَا لَا يَجِدُ وَ لَا يُكْثِرُ إِذَا وَجَدَ وَ كَانَ أَكْثَرَ دَهْرِهِ صَامِتاً فَإِنْ قَالَ بَذَّ الْقَائِلِينَ وَ نَقَعَ غَلِيلَ السَّائِلِينَ وَ كَانَ ضَعِيفاً مُسْتَضْعَفاً فَإِنْ جَاءَ الْجِدُّ فَهُوَ لَيْثٌ عَادٍ وَ صِلُّ وَادٍ لَا يُدْلِي بِحُجَّةٍ حَتَّى يَأْتِيَ قَاضِياً وَ كَانَ لَا يَلُومُ أَحَداً عَلَى مَا يَجِدُ الْعُذْرَ فِي مِثْلِهِ حَتَّى يَسْمَعَ اعْتِذَارَهُ وَ كَانَ لَا يَشْكُو وَجَعاً إِلَّا عِنْدَ بُرْئِهِ وَ كَانَ يَفْعَلُ مَا يَقُولُ وَ لَا يَقُولُ مَا لَا يَفْعَلُ وَ كَانَ إِنْ غُلِبَ عَلَى الْكَلَامِ لَمْ يُغْلَبْ عَلَى السُّكُوتِ وَ كَانَ أَنْ يَسْمَعَ أَحْرَصَ مِنْهُ عَلَى أَنْ يَتَكَلَّمَ وَ كَانَ إِذَا بَدَهَهُ أَمْرَانِ نَظَرَ أَيُّهُمَا أَقْرَبُ إِلَى الْهَوَى فَخَالِفُهُ فَعَلَيْكُمْ بِهَذِهِ الْخَلَائِقِ فَالْزَمُوهَا وَ تَنَافَسُوا فِيهَا فَإِنْ لَمْ تَسْتَطِيعُوهَا فَاعْلَمُوا أَنَّ أَخْذَ الْقَلِيلِ خَيْرٌ مِنْ تَرْكِ الْكَثِيرِ
امام علی (علیه السلام) (گؤزل خاصيّتلره هوسلندیرهرک) بويورموشدور:
کئچمیش زمانلاردا منیم الله يولوندا (ابوذزر غفاری و يا عثمان ابن مضعون آدلی) بیر قارداش و دینداشیم وار ایدی کی، دنيانین اونون گؤزونده کیچیک اولماسی، اونو منیم گؤزومده بؤيودوردو. قارنی اونا حاکم دئيیلدی. بئلهلیکله، تاپمادیغی شئيی آرزولامیر، تاپاندا ایسه اونو چوخ ایشلتمیردی. گونون چوخونو ساکت ایدی (دانیشمیردی)، دانیشاندا ایسه دانیشانلارا غالب گلیر (باشقاسینین دانیشماسینا يئر قويموردو) و سوروشانلارین سوسوزلوقلارینی (علم سويوندان اولان موعظه و اؤيود-نصیحتله) ياتیرداردی. (اللهـا اطاعت و بندهلیک، جماعتله صبرلیلیک نتیجهسینده) ضعیفلهمیش، الدن دوشموشدو و اونو ضعیف سانیردیلار. آمّا (هر هانسی بیر ایشده) سعي و تلاش ائتمک زمانی چاتاندا غضبلی آسلان و چوخ زهرلی صحرا ایلانی (کیمی) ایدی. (ایشی مطلق يئرینه يئتیریر و يا دوشمنی مغلوب ائدیردی؛ بیری ایله مباحثه ائدنده صبرسیزلیک ائتمزدی. وقتیندن قاباق) قاضینین يانینا گئدنه کیمی دلیل-ثبوت گتیرمزدی (دلیلینی قاضینین يانینا گئتدیکدن سونرا آچیقلاياردی. بو، انسانین نظر و دوشونجهسینین دوزلويونه بیر دلیلدیر)؛ بنزرینده بهانه يئری تاپدیغی ایشلرده، شخصین عذر و بهانهسینی ائشیتمگینجه هئچ کسی مذمّت ائتمزدی (و بو اصول، عدالت و انصافین ضرورتلریندندیر)؛ ساغالمايینجا (دچار اولدوغو) خستهلیکدن (هئچ کسه) شکایتلنمزدی (ساغالاندان سونرا دا شکایتلنمک اوچون دئيیل، باشینا گلنلردن خبردار ائتمک مقصدی ایله دئيردی). دئدیگینی ائدردی و ائتمهيهجگینی دئمزدی (چونکی دوزلوک و دوغرولوغو اؤز شعاری ائتمیشدی). اگر سؤزده اونا غالب گلیردیلرسه ده، سکوتدا مغلوب ائده بیلمیردیلر اونو. (يئرسیز دانیشیق و صحبتلرده ساکت ایدی.) دانیشماقدانسا قولاق آسماغا حریص ایدی (فايدالانماغی سؤيلهمکدن اوستون توتاردی). اگر غفلتاً (دوشونولمهدن) اونا ایکی ایش اوز توتسايدی، اونلارین هانسینین نفسی ایستگه داها ياخین اولماسینا باخار و اونونلا مخالفت ائدردی. اودور کی، سیز ده بو صفت و خصلتلره يیهلهنین و اونلارا رغبت گؤسترین. اگر اونلارین هامیسینا گوجوز چاتمیرسا، بیلین کی، آزی اله گتیرمک چوخو ترک ائتمکدن داها ياخشیدیر. (بونا گؤره هئچ اولماسا همین خصوصیتلرین بعضیلرینه ده اولسا يیهلهنین.)
282
وَ قَالَ عليه السلام لَوْ لَمْ يَتَوَعَّدِ اللَّهُ عَلَى مَعْصِيَتِهِ لَكَانَ يَجِبُ أَلَّا يُعْصَى شُكْراً لِنِعَمِهِ
امام علی (علیه السلام) (گناهی ترک ائتمک بارهسینده) بويورموشدور:
اگر الله (انسانلاری پیغمبرلر واسطهسی ایله) اونا قارشی گناه و اطاعتسیزلیک ائتمکدن چکیندیرمهسهيدی ده، نعمتلرینه شکر اوچون اونا قارشی گناه ایشلتمهمک واجب اولاردی. (چونکی عاغیل باخیمیندان هم سؤز، هم ده عملله نعمته گؤره شکر ائتمک واجبدیر. بونا گؤره ده اطاعت و شکرون ضرورت و طلبلریندن اولان گناهین ترک ائدیلمهسی ده واجب اولاجاقدیر.)
283
وَ قَالَ عليه السلام وَ قَدْ عَزَّى الْأَشْعَثَ بْنَ قَيْسٍ عَنِ ابْنٍ لَهُ يَا أَشْعَثُ إِنْ تَحْزَنْ عَلَى ابْنِكَ فَقَدِ اسْتَحَقَّتْ مِنْكَ ذَلِكَ الرَّحِمُ وَ إِنْ تَصْبِرْ فَفِي اللَّهِ مِنْ كُلِّ مُصِيبَةٍ خَلَفٌ يَا أَشْعَثُ إِنْ صَبَرْتَ جَرَى عَلَيْكَ الْقَدَرُ وَ أَنْتَ مَأْجُورٌ وَ إِنْ جَزِعْتَ جَرَى عَلَيْكَ الْقَدَرُ وَ أَنْتَ مَأْزُورٌ (يَا أَشْعَثُ ابْنُكَ) سَرَّكَ وَ هُوَ بَلَاءٌ وَ فِتْنَةٌ وَ حَزَنَكَ وَ هُوَ ثَوَابٌ وَ رَحْمَةٌ
امام علی (علیه السلام) (اؤز صحابه و يولداشلارینین منافق سیمالاریندان اولموش) اشعث ابن قيسه، اولادینین اؤلومونه گؤره باش ساغلیغی وئریب اونو صبر و دؤزوملولويه تشویق ائدرکن (دؤزومسوزلوک ائتمهمک بارهسینده) بويورموشدور:
ائي اشعث! اگر اوغلونا (اونون اؤلومونه) گؤره کدرلنسن، (اونونلا) باغلیلیغینا گؤره غملنمگه حقلیسن (سنین اولادینین اؤلومونه گؤره کدرلنمگین يئرسیز دئيیل). آمّا صبر ائتسن الله يانیندا هر بیر مصیبت و کدرین جانشینی (عوض و پاداشی) واردیر. ائي اشعث! اگر صبر ائتسن سنین بارهنده قضا-قدر جاری اولاجاق و سن ثواب و پاداش آلاجاقسان، آمّا دؤزومسوزلوک ائتسن سنین بارهنده ایلاهی حکم جاری اولاجاق و سن همین حالدا گناهکارسان. ائي اشعث! اوغلون (دنيايا گلن زمان) سنی شاد ائتدی، حالبوکی او، (سنین اوچون) بلا و چتینلیک ایدی و (اؤلومو ایله) سنی کدرلندیردی، حالبوکی (سنین اوچون) پاداش و مرحمت واردیر. (بونا گؤره ده اونون مصیبتینده صبرلی اولماغین داها مناسبدیر.)
284
وَ قَالَ عليه السلام عَلَى قَبْرِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه واله سَاعَةَ دُفِنَ إِنَّ الصَّبْرَ لَجَمِيلٌ إِلَّا عَنْكَ وَ إِنَّ الْجَزَعَ لَقَبِيحٌ إِلَّا عَلَيْكَ وَ إِنَّ الْمُصَابَ بِكَ لَجَلِيلٌ وَ إِنَّهُ قَبْلَكَ وَ بَعْدَكَ لَجَلَلٌ
امام علی (علیه السلام) اللهین پیغمبرینی (صل الله علیه و آله) دفن ائدن زمان او حضرتین قبرینین اوستونده (اونون وفاتینین بؤيوک ایتکی اولماسی بارهسینده) بويورموشدور:
صبر گؤزلدیر، آمّا سندن (آيریلماقدان) باشقا شئي اوچون، دؤزومسوزلوک پیسدیر، لاکن سنین (اؤلومون) اوچون يوخ!
سنه گؤره (سنین وفاتین سببیندن) يارانمیش غم-کدر بؤيوکدور؛ سندن قاباقکی و سندن سونراکی کدر (سن حضرتین غمینه نسبتده) آسان و کیچیکدیر.
285
وَ قَالَ عليه السلام لَا تَصْحَبِ الْمَائِقَ فَإِنَّهُ يُزَيِّنُ لَكَ فِعْلَهُ وَ يَوَدُّ أَنْ تَكُونَ مِثْلَهُ
امام علی (علیه السلام) (آخماقلا يولداشلیق ائتمگین زیانی بارهسینده) بويورموشدور:
آخماقلا يولداشلیق ائتمه. چونکی او (اؤز عاغیلسیزلیغی اوجباتیندان) ایشینی سنین نظرینده بزهيیب گؤزللشدیریر و سنین ده اونون کیمی اولماغینی (اونون آخماقلیقلارینا تابع اولماغینی) ایستهيیر.
286
وَ قَدْ سُئِلَ عَنْ مَسَافَةِ مَا بَيْنَ الْمَشْرِقِ وَ الْمَغْرِبِ فَقَالَ عليه السلام مَسِيرَةُ يَوْمٍ لِلشَّمْسِ
امام علی علیه السلامدان شرقله غرب آراسینداکی مسافهنین نه قدر اولماسینی سوروشدولار. او حضرت (اونلارین آراسینداکی مسافهنین معيّنلشدیریلمهسی بارهسینده بئله) بويوردو:
گونشین بیر گونلوک حرکت و فیرلانماسی مقداریندا!
287
وَ قَالَ عليه السلام أَصْدِقَاؤُكَ ثَلَاثَةٌ وَ أَعْدَاؤُكَ ثَلَاثَةٌ فَأَصْدِقَاؤُكَ صَدِيقُكَ وَ صَدِيقُ صَدِيقِكَ وَ عَدُوُّ عَدُوِّكَ وَ أَعْدَاؤُكَ عَدُوُّكَ وَ عَدُوُّ صَدِيقِكَ وَ صَدِيقُ عَدُوِّكَ
امام علی (علیه السلام) (دوست و دوشمن بارهسینده) بويورموشدور:
دوستلارین دا اوچدور، دوشمنلرین ده: دوستلارین سنین اؤز دوستون، دوستونون دوستو و دوشمنینین دوشمنیدیر. دوشمنلرین ایسه سنین اؤز دوشمنین، دوستونون دوشمنی و دوشمنینین دوستودور.
288
وَ قَالَ عليه السلام لِرَجُلٍ رَآهُ يَسْعَى عَلَى عَدُوٍّ لَهُ بِمَا فِيهِ إِضْرَارٌ بِنَفْسِهِ إِنَّمَا أَنْتَ كَالطَّاعِنِ نَفْسَهُ لِيَقْتُلَ رِدْفَهُ
امام علی (علیه السلام) گؤردو کی، بیر کیشی دوشمنینه زیان وورماق اوچون ائله بیر ایشده سعي و تلاش ائدیر کی، اؤزونه زیان وورور. (زیان وورماغین مذمّتینده) بويوردو:
سن ترکینه مینمیش شخصی اؤلدورمک اوچون اؤزونه نیزه باتیران کس کیمیسن.
289
وَ قَالَ عليه السلام مَا أَكْثَرَ الْعِبَرَ وَ أَقَلَّ الِاعْتِبَارَ
امام علی (علیه السلام) (اؤيود-نصیحت قبول ائتمهمک بارهسینده) بويورموشدور:
(روزگار و اؤيود وئرنلردن گؤتورولمهلی) عبرت و اؤيودلر نه قدر ده چوخدور، اؤيود قبول ائتمک ایسه نه قدر ده آز!
290
وَ قَالَ عليه السلام مَنْ بَالَغَ فِي الْخُصُومَةِ أَثِمَ وَ مَنْ قَصَّرَ فِيهَا ظُلِمَ وَ لَا يَسْتَطِيعُ أَنْ يَتَّقِيَ اللَّهَ مَنْ خَاصَمَ
امام علی (علیه السلام) (دعوا-دالاشین مذمّتینده) بويورموشدور:
چکیشمه و دعوا-دالاش مسیرینده چالیشاراق اصرارلی اولان کس گناه ائدیب. اوندا سهلنکارلیق و تمکینلیلیک گؤسترن ایسه ظلمه معروض قالار. (باشقاسی ایله) دعوا-دالاش ائدن کس (دعوا-دالاش اثناسیندا گناهدان اوزاق اولوب) پرهیزکار اولا بیلمز. (چونکی دعوا-دالاشدا تقوا و پرهیزکارلیغین ضرورتلریندن اولان عدالتلیلیک و حدّی آشماماق چتیندیر.)
291
وَ قَالَ عليه السلام مَا أَهَمَّنِي ذَنْبٌ أُمْهِلْتُ بَعْدَهُ حَتَّى أُصَلِّيَ رَكْعَتَيْنِ (وَ أَسْأَلُ اللَّهَ الْعَافِيَةَ(
امام علی (علیه السلام) (تؤبه ائتمگه هوسلندیرهرک) بويورموشدور:
او گناه کی، اوندان سونرا ایکی رکعت نماز قیلماق و اللهدان اونو (او گناهی) باغیشلاماسینی ایستهمک مقداریندا فرصت تاپدیم (غفلتاً اؤلمهدیم)، منی کدرلندیرمهدی.
292
وَ سُئِلَ عليه السلام كَيْفَ يُحَاسِبُ اللَّهُ الْخَلْقَ عَلَى كَثْرَتِهِمْ فَقَالَ عليه السلام كَمَا يَرْزُقُهُمْ عَلَى كَثْرَتِهِمْ فَقِيلَ كَيْفَ يُحَاسِبُهُمْ وَ لَا يَرَوْنَهُ فَقَالَ عليه السلام كَمَا يَرْزُقُهُمْ وَ لَا يَرَوْنَهُ
امام علی علیه السلامدان سوروشورلار کی: الله بو قدر چوخ مخلوقلا (قیامت گونو) نئجه حساب آپاراجاق و سورغو- سؤال ائدهجکدیر؟ او حضرت (اللهین هر شئيه قادر اولماسی بارهسینده بئله) بويوردو:
بو قدر چوخلوقلا اونلارا روزی وئردیگی کیمی! سوروشدولار: اونلار اونو گؤرمهيه-گؤرمهيه اونلارلا نئجه سورغو-سؤال آپاراجاق؟ بويوردو: اونلار اونو گؤرمهيه-گؤرمهيه اونلارا روزی وئردیگی کیمی!
293
وَ قَالَ عليه السلام رَسُولُكَ تَرْجُمَانُ عَقْلِكَ وَ كِتَابُكَ أَبْلَغُ مَا يَنْطِقُ عَنْكَ
امام علی (علیه السلام) (خبر گؤندرمک بارهسینده) بويورموشدور:
سنین قاصدین (باشقاسی اوچون) سنین عاغلینی بَيان ائدیر. (بونا گؤره ده گرک زیرک و بیلیکلی اولسون کی، سنین مقصدینی شیرین کلمه و دولغون سؤزلرله مقابل طرفی باشا سالا بیلسین.) هابئله سنین مکتوبون سنین طرفیندن دانیشان اَن يئترلی شئيدیر. (او، سنین دیلین کیمیدیر. آرتیق-اسکیک دانیشاراق چتینلیکلره دچار اولماق و محوه گتیریب چیخارماق احتیمالی اولان ائلچی کیمی دئيیل.)
294
وَ قَالَ عليه السلام مَا الْمُبْتَلَى الَّذِي قَدِ اشْتَدَّ بِهِ الْبَلَاءُ بِأَحْوَجَ إِلَى الدُّعَاءِ مِنَ الْمُعَافَى الَّذِي لَا يَأْمَنُ الْبَلَاءَ
امام علی (علیه السلام) (دعا ائتمگه هوسلندیرهرک) بويورموشدور:
درد-غمین چتینلیگه سالمیش اولدوغو گرفتار کس، دعايا بلا و درددن آماندا اولمايان ساغلام شخصدن داها محتاج دئيیل. (عکسینه، اونلارین هر ایکیسی اللهـا دعا ائدیب اوندان کؤمک ایستهمگه محتاجدیرلار. بیری ساغالماسینی، دیگری ایسه ساغلاملیغینین دواملی اولماسینی ایستهمگه محتاجدیر.)
295
وَ قَالَ عليه السلام النَّاسُ أَبْنَاءُ الدُّنْيَا وَ لَا يُلَامُ الرَّجُلُ عَلَى حُبِّ أُمِّهِ
امام علی (علیه السلام) (دنياپرستلرین مذمّتینده) بويورموشدور:
انسانلار دنيانین اوغوللاریدیر و کیشینی آناسینی سئومگه گؤره مذمّت ائتمزلر. (بو او سؤزه اوخشايیر کی: «پیس عمل و چیرکین ایشلر فلان کسین طبیعتینه چئوریلدیگی اوچون اونو مذمّت ائتمزلر.»)
296
وَ قَالَ عليه السلام إِنَّ الْمِسْكِينَ رَسُولُ اللَّهِ فَمَنْ مَنَعَهُ فَقَدْ مَنَعَ اللَّهَ وَ مَنْ أَعْطَاهُ فَقَدْ أَعْطَى اللَّهَ
امام علی (علیه السلام) (احتیاجلیلارا ال توتماق بارهسینده) بويورموشدور:
يوخسول و فقیر اللهین ائلچیسیدیر. (چونکی اللهین اونو روزیدن آز بهرهلندیرمهسی بونا اوخشايیر کی، وارلی و امکانلی بندهسینی اؤز ائلچیسی ایله سیناماق اوچون يوخسولو اونون يانینا گؤندریب.) بونا گؤره ده اونو (يوخسولو) محروم ائدن (اونا کؤمک ائتمهين) اللهی محروم ائدیب (اونون، وارلیلارین يوخسوللارا کؤمک ائتمهلرینین ضروریلیگی گؤستریشینه عمل ائتمهيیب.) اونا (يوخسولا) بیر شئي وئرن ایسه اللهـا وئریب (اونون گؤستریشینه عمل ائدیب).
297
وَ قَالَ عليه السلام مَا زَنَى غَيُورٌ قَطُّ
امام علی (علیه السلام) (زنا بارهسینده) بويورموشدور:
غیرتلی شخص هئچ وقت زنا ائتمز. (او، کیمینسه اونون ياخینلاری ایله زنا ائتمهسینی قبول ائتمهدیگی کیمی، غیرتی، اونون اؤزونون ده اونا حرام اولان قادینلا ياخینلیق ائتمهسینه اجازه وئرمیر.)
298
وَ قَالَ عليه السلام كَفَى بِالْأَجَلِ حَارِساً
امام علی (علیه السلام) (عمرون باشا چاتماسی بارهسینده) بويورموشدور:
(انسانی هر بیر حادثهدن) قوروماق اوچون أجل (عمرون سونا چاتما مدتی) کفایتدیر. (أجل چاتمايینجا هئچ کسین اؤلمهمهسی بونا بنزهيیر کی، أجل اونون قورويوجوسودور.)
299
وَ قَالَ عليه السلام يَنَامُ الرَّجُلُ عَلَى الثُّكْلِ وَ لَا يَنَامُ عَلَى الْحَرَبِ
و معنى ذلك أنه يصبر على قتل الأولاد و لا يصبر على سلب الأموال.
امام علی (علیه السلام) (مال و ثروته باغلیلیق بارهسینده) بويورموشدور:
انسان اولاد اؤلومونده ياتار (صبر ائدر)، مال و ثروتینین اوغورلانماسیندا ایسه ياتماز (دؤزومسوزلوک ائدهرک چالیشار)!
(سیّد رضی علیه الرحمه دئيیر:)
بو کلامین معناسی بودور کی، انسان اولادلارینین اؤلدورولمهسینه صبر ائدیر، ثروتینین اوغورلانماسینا ایسه صبر ائتمیر. (چونکی اؤلومدن سونرا اولادین قايیتماسی ممکن دئيیل، وار-دؤلتین قايیتماسی ایسه ممکندور.)
300
وَ قَالَ عليه السلام مَوَدَّةُ الْآبَاءِ قَرَابَةٌ بَيْنَ الْأَبْنَاءِ وَ الْقَرَابَةُ أَحْوَجُ إِلَى الْمَوَدَّةِ مِنَ الْمَوَدَّةِ إِلَى الْقَرَابَةِ
امام علی (علیه السلام) (دوستلوق بارهسینده) بويورموشدور:
آتالارین دوستلوغو (دوستلوقلارینین اثری) اوغوللار آراسیندا قوهوملوقدور (قوهوملوق کیمیدیر. چونکی اوغوللار آتالاری آراسیندا اولان دوستلوق و دوشمنچیلیگی ارث آپاریرلار و اونلارین بیر-بیرلرینه کؤمک ائتمهلرینین کؤکو دوستلوقدور و قوهوملوق اونون عامللریندندیر). و (بونا گؤره ده) قوهوملوق دوستلوغا، دوستلوغون قوهوملوغا احتیاجلی اولماسیندان داها محتاجدیر. (ابن ابی الحدید بورادا بئله يازیر: بیریندن سوروشورلار کی: «قارداشینی چوخ ایستهيیرسن، يوخسا دوستونو؟ دئيیر: اگر دوست اولسا قارداشیمی.»)
301
وَ قَالَ عليه السلام اتَّقُوا ظُنُونَ الْمُؤْمِنِينَ فَإِنَّ اللَّهَ جَعَلَ الْحَقَّ عَلَى أَلْسِنَتِهِمْ
امام علی (علیه السلام) (مؤمنین زیرکلیگی بارهسینده) بويورموشدور:
مؤمنلرین گمانلاریندان چکینین (اونا اهمیّت وئرین). چونکی الله حقّ و دوزلويو اونلارین دیللرینده قويوب.
302
وَ قَالَ عليه السلام لَا يَصْدُقُ إِيمَانُ عَبْدٍ حَتَّى يَكُونَ بِمَا فِي يَدِ اللَّهِ سُبْحَانَهُ أَوْثَقَ مِنْهُ بِمَا فِي يَدِهِ
امام علی (علیه السلام) (اللهـا توکّل ائتمک بارهسینده) بويورموشدور:
بندهنین عيب و نقصان صفتلردن پاک و اوزاق اولان اللهین (قدرت) الینده اولان شئيه آرخايینچیلیق و اینامی، اؤز الینده اولان شئيه اینامیندان چوخ اولمايینجا، اونون ایمانی دوغرو دئيیل.
303
وَ قَالَ عليه السلام لِأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ وَ قَدْ كَانَ بَعَثَهُ إِلَى طَلْحَةَ وَ الزُّبَيْرِ لَمَّا جَاءَ إِلَى الْبَصْرَةِ يُذَكِّرُهُمَا شَيْئاً قَدْ سَمِعَهُ مِنْ رَسُولِ اللَّه صلى الله عليه واله فِي مَعْنَاهُمَا فَلَوَى عَنْ ذَلِكَ فَرَجَعَ إِلَيْهِ فَقَالَ إِنِّي أُنْسِيتُ ذَلِكَ الْأَمْرَ إِنْ كُنْتَ كَاذِباً فَضَرَبَكَ اللَّهُ بِهَا بَيْضَاءَ لَامِعَةً لَا تُوَارِيهَا الْعِمَامَةُ
يعني البرص فأصاب أنسا هذا الداء فيما بعد في وجهه فكان لا يرى إلا مبرقعا
امام علی (علیه السلام) بصرهيه گلنده (حضرت پیغمبرین صحابهلریندن اولموش و رجال عالملرینین مذمّت ائتدیکلری) انس ابن مالکی طلحه و زبيرین يانینا گؤندردی کی، (او حضرتین يانیندا) اللهین پیغمبریندن (صل الله علیه و آله) اونلارین بارهسینده ائشیتدیگی سؤزو («سیز طلحه و زبیر علی ایله جنگ ائدهجکسیز و اونا قارشی ظالمسیز» حدیثینی) اونلارین يادینا سالسین. انس ایسه بو بارهده شهادت وئرمکدن بويون قاچیردی و او حضرتین يانینا گلنده دئدی: پیغمبرین او سؤزو منیم يادیمدان چیخیب. حضرت (اونا قارغیش ائدهرک) بويوردو:
اگر يالان دئيیرسنسه، الله سنه ائله بیر پارلاق آغلیق وورسون کی، عمّامه و چالما اونو اؤرتمهسین (سنین اوزونه ائله آغ لکهلر سالسین کی، عمّامه اونو جماعتین گؤزوندن گیزلهده بیلمهسین.
(سیّد رضی علیه الرحمه دئيیر:)
همین آغلیقدان مقصد قوتورلوقدور کی، اوندان سونرا انسین هر ایکی اوزونده ظاهر اولدو و او، (خجالتیندن ائل آراسیندا) آنجاق روبند ایله گؤرونوردو.
304
وَ قَالَ عليه السلام إِنَّ لِلْقُلُوبِ إِقْبَالًا وَ إِدْبَاراً فَإِذَا أَقْبَلَتْ فَاحْمِلُوهَا عَلَى النَّوَافِلِ وَ إِذَا أَدْبَرَتْ فَاقْتَصِرُوا بِهَا عَلَى الْفَرَائِضِ
امام علی (علیه السلام) (واجباتا اهمیّت وئرمک بارهسینده) بويورموشدور:
قلبلرین اوز توتما و اوز دؤندرمهلری (حاضرلیق و ازگینلیکلری) واردیر. بونا گؤره ده اوز توتما زمانی اونلاری (واجباتدان علاوه) مستحبّیلری ده يئرینه يئتیرمگه وادار ائدین. اوز دؤندرنده ایسه واجباتین يئرینه يئتیریلمهسی ایله کفایتلهنین. (چونکی واجباتی هئچ بیر حالدا، حتی انسانین قلبی اؤزونو الله درگاهیندا لازمی سویّهده حسّ ائتمسه بئله ترک ائتمک اولماز.)
305
وَ قَالَ عليه السلام فِي الْقُرْآنِ نَبَأُ مَا قَبْلَكُمْ وَ خَبَرُ مَا بَعْدَكُمْ وَ حُكْمُ مَا بَيْنَكُمْ
امام علی (علیه السلام) (قرآنی اوخوماغا و درک ائتمگه تشویق ائدهرک) بويورموشدور:
سیزدن قاباق اولانلارین خبری (کئچمیشلرین احوالاتلاری)، سیزدن سونرا اولاجاق شئيلرین (قبر، برزخ و قیامتین نئجهلیگی) خبری و سیزین آرازدا اولانلارین (واجب، حرام، مستحب، مکروه و مباح شئيلرین) حکمو قرآندادیر.
306
وَ قَالَ عليه السلام رُدُّوا الْحَجَرَ مِنْ حَيْثُ جَاءَ فَإِنَّ الشَّرَّ لَا يَدْفَعُهُ إِلَّا الشَّرُّ
امام علی (علیه السلام) (شرعین گئری قايتاریلماسی بارهسینده) بويورموشدور: داشی گلدیگی يئره قايتارین. (پیسلیگی، حدّی آشماماق و دینین حکملرینه ضدّ اولماماسی شرطی ایله اؤز مثلی ایله جزالاندیرین، عوض چیخین.) چونکی شر و پیسلیگی شردن باشقا بیر شئي آرادان آپارماز.
307
وَ قَالَ عليه السلام لِكَاتِبِهِ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي رَافِعٍ أَلِقْ دَوَاتَكَ وَ أَطِلْ جِلْفَةَ قَلَمِكَ وَ فَرِّجْ بَيْنَ السُّطُورِ وَ قَرْمِطْ بَيْنَ الْحُرُوفِ فَإِنَّ ذَلِكَ أَجْدَرُ بِصَبَاحَةِ الْخَطِّ
امام علی (علیه السلام) (صحابهلرینین خاصلاریندان، شیعهلرینین لياقتلیلریندن و او حضرته تابع اولانلاردان اولموش) کاتبی، عبید الله ابن ابو رافعه (خطّین گؤزللیگی بارهسینده) بويورموشدور:
مرکّب قابینی (اوندا اولان رنگی توز-تورپاق و چیرکدن) تمیزله، قلمینین اوجونو اوزون ائت (کی، مرکّب اوندان کاغذ اوستونه ياخشی آخسین)، سطرلرین آراسینی گئنیش گؤتور و حرفلری بیر-بیرینه ياخین ياز کی، بو اصول خطّین گؤزللیگی اوچون داها اويغون و مناسبدیر.
308
وَ قَالَ عليه السلام أَنَا يَعْسُوبُ الْمُؤْمِنِينَ وَ الْمَالُ يَعْسُوبُ الْفُجَّارِ
و معنى ذلك أن المؤمنين يتبعونني و الفجار يتبعون المال كما تتبع النحل يعسوبها و هو رئيسها
امام علی (علیه السلام) (اؤز مقامی بارهسینده) بويورموشدور:
من مؤمنلرین باشچیسی و رهبریيم، مال و ثروت ایسه پیس عمللیلرین رهبریدیر.
(سیّد رضی-رحمه الله علیه-دئيیر:)
بو کلامین معناسی بودور کی، بال آریسی اؤز باشچیسینا تابع اولدوغو کیمی مؤمنلر ده منه تابعدیرلر، پیس عمللیلر ایسه وار-دؤلته.
309
وَ قَالَ لَهُ عَلَيْهِ السَّلَامُ بَعْضُ الْيَهُودِ مَا دَفَنْتُمْ نَبِيَّكُمْ حَتَّى اخْتَلَفْتُمْ فِيهِ فَقَالَ لَهُ إِنَّمَا اخْتَلَفْنَا عَنْهُ لَا فِيهِ وَ لَكِنَّكُمْ مَا جَفَّتْ أَرْجُلُكُمْ مِنَ الْبَحْرِ حَتَّى قُلْتُمْ لِنَبِيِّكُمْ اجْعَلْ لَنا إِلهاً كَما لَهُمْ آلِهَةٌ فقالَ إِنَّكُمْ قَوْمٌ تَجْهَلُونَ
یهودیلردن بیری امام علی علیه السلاما دئدی: سیز (مسلمانلار) پیغمبریزی تورپاغا تاپشیرمامیش اونون بارهسینده اختلاف و ضدّیته دوشدوز. حضرت، (یهودیلرین مذمّتینده) اونا بئله بويوردو:
بیز اونون بارهسینده دئيیل، اوندان اولان شئي بارهسینده (اونون امّتینده جانشینلیک مسئلهسینه گؤره) اختلافا دوشدوک. (اونون پیغمبرلیگی، اللهین بیرلیگی و بويوردوقلاری بارهسینده فکر آيریلیغیمیز يوخ ایدی.) آمّا سیزین آياغیزین دنیز سويوندان اولان ياشلیغی قورومامیش (الله سیز یهودیلری فرعونچولاردان نجات وئرهرک دنیزی سیزین اوچون ياراندا و سیز اورادان کئچنده، فرعونچولاری ایسه سودا باتیراندا، بوتون بو توحید نشانهلرینی گؤرمگیزه باخماياراق، دنیزین ساحلینه چاتیب اورادا بوتلره پرستش ائدن بیر دستهنی گؤرن کیمی نادانلیق و اطاعتسیزلیک سببیندن) اؤز پیغمبریزه (حضرت موسی علیه السلاما) دئدیز: «اجْعَل لَّنَا إِلَـهًا كَمَا لَهُمْ آلِهَةٌ قَالَ إِنَّكُمْ قَوْمٌ تَجْهَلُونَ» (اعراف-138) «بیزیم اوچون اونلارینکی کیمی (گؤرونن) بیر تانری دوزلت. موسی دئدی: سیز دوغرودان دا چوخ نادان بیر طایفاسیز (و آزغینلیغا غرق اولوبسوز کی، بو قدر توحید نشانه و علامتی گؤرمگیزه باخماياراق، يئنه ده بو جور ياراماز سؤزلر دانیشیرسیز.).»
310
وَ قِيلَ لَهُ عَلَيْهِ السَّلَامُ بِأَيِّ شَيْءٍ غَلَبْتَ الْأَقْرَانَ فَقَالَ مَا لَقِيتُ أَحَدًا إِلَّا أَعَانَنِي عَلَى نَفْسِهِ
يومئ بذلك إلى تمكن هيبته في القلوب
امام علی علیه السلاما دئدیلر کی: (دؤيوشلرده) ایگیدلره نه ایله غالب گلدین (اونلاری نئجه خوار ائتدین و يا اؤلدوردون)؟ او حضرت (اؤز هيبتی و جماعتین اوندان قورخماسی بارهسینده بئله) بويوردو:
(دؤيوشده) قارشیلاشدیغیم هر بیر کس منه اؤز زیانینا (اونو اؤلدورمگیمه) کؤمک ائدیردی.
(سیّد رضی علیه الرحمه دئيیر:)
حضرت بو سؤزو ایله اؤزونون هيبت و قورخوسونون قلبلرده يئر آلماسینا (کی، ایگیدلر اونا گؤره اؤزلرینی ایتیرهرک مغلوب اولوردولار) ایشاره ائدیب.
311
وَ قَالَ عليه السلام لِابْنِهِ مُحَمَّدِ ابْنِ الْحَنَفِيَّةِ يَا بُنَيَّ إِنِّي أَخَافُ عَلَيْكَ الْفَقْرَ فَاسْتَعِذْ بِاللَّهِ مِنْهُ فَإِنَّ الْفَقْرَ مَنْقَصَةٌ لِلدِّينِ مَدْهَشَةٌ لِلْعَقْلِ دَاعِيَةٌ لِلْمَقْتِ
امام علی (علیه السلام) اوغلو محمّد ابن حنفیهيه (فقیرلیک و يوخسوللوغون مذمّتینده) بويورموشدور:
ائي اوغلوم! سنین اوچون يوخسوللوقدان قورخورام (کی، مبادا يوخسوللوق اوجباتیندان جماعتا تاماح الی آچاراق اللهین وئردیگینه راضی اولماياسان). بونا گؤره ده اوندان (اونون شرعیندن) اللهـا پناه آپار کی، يوخسوللوق دینده مغلوبیت و نقصان يئریدیر. (چونکی يوخسوللوق انسانی خيانته، يالان دانیشماغا، آلچاقلیغا و حقّه کؤمک گؤسترمهمگه وادار ائده بیلر و بونلار دینده نقصاندیر.) هابئله عاغلین سرگردانلیق يئریدیر (چونکی صبرسیز يوخسول دوز يولو ایتیرر و گؤرهجگی ایش بارهسینده عاغلی چاش-باش، دوشونجهسی سرگردان قالار). او هم ده دوشمنچیلیگه سبب اولار.
312
وَ قَالَ عليه السلام لِسَائِلٍ سَأَلَهُ عَنْ مُعْضِلَةٍ سَلْ تَفَقُّهاً وَ لَا تَسْأَلْ تَعَنُّتاً فَإِنَّ الْجَاهِلَ الْمُتَعَلِّمَ شَبِيهٌ بِالْعَالِمِ وَ إِنَّ الْعَالِمَ الْمُتَعَسِّفَ شَبِيهٌ بِالْجَاهِلِ )الْمُتَعَنِّتِ(
امام علی (علیه السلام) (سیناق و امتحان ائتمک مقصدی ایله) او حضرتدن چتین و آغیر بیر سؤال سوروشموش شخصه (بیلن شخصدن سؤال سوروشماق اصولو بارهسینده) بويورموشدور:
چتینلیگه سالماق اوچون دئيیل، باشا دوشمک و اؤيرنمک اوچون سوروش. چونکی علم اؤيرنن نادان، عالمه اوخشايیر (چونکی علم اله گتیرمگه حاضرلاشیب و دوز يولا آياق باسیب). آزغینلیغا قدم باسان (باشقاسینا غالب گلمک و اوستونلوک اله گتیرمک ایستهين) عالم ایسه نادانا بنزهيیر (چونکی او دا نادان کیمی لايق اولمادیغی شئيی طلب ائدیر).
313
وَ قَالَ عليه السلام لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْعَبَّاسِ وَ قَدْ أَشَارَ عَلَيْهِ فِي شَيْءٍ لَمْ يُوَافِقْ رَأْيَهُ لَكَ أَنْ تُشِيرَ عَلَيَّ وَ أَرَى فَإِنْ عَصَيْتُكَ فَأَطِعْنِي
امام علی (علیه السلام) عبدالله ابن عباس او حضرته نظری ایله اويغون اولمايان مصلحت وئرن زمان (انسانین اؤز امامینا تابع اولماسی بارهسینده) بويورموشدور:
سن گرک (مصلحت يولو ایله) منه یول گؤسترهسن و من اؤز نظر و دوشونجم ایله اونا باخام. آمّا اگر (سنین مصلحتینین سهو اولماسینی بیلیب) سنه تابع اولماسام، سن منه تابع اول.
314
وَ رُوِيَ أَنَّهُ عليه السلام لَمَّا وَرَدَ الْكُوفَةَ قَادِماً مِنْ صِفِّينَ مَرَّ بِالشِّبَامِيِّينَ فَسَمِعَ بُكَاءَ النِّسَاءِ عَلَى قَتْلَى صِفِّينَ وَ خَرَجَ إِلَيْهِ حَرْبُ بْنُ شُرَحْبِيلَ الشِّبَامِيِّ وَ كَانَ مِنْ وُجُوهِ قَوْمِهِ فَقَالَ عليه السلام لَهُ أَ تَغْلِبُكُمْ نِسَاؤُكُمْ عَلَى مَا أَسْمَعُ أَ لَا تَنْهَوْنَهُنَّ عَنْ هَذَا الرَّنِينِ وَ أَقْبَلَ حَرْبٌ يَمْشِي مَعَهُ وَ هُوَ عليه السلام رَاكِبٌ فَقَالَ له ارْجِعْ فَإِنَّ مَشْيَ مِثْلِكَ مَعَ مِثْلِي فِتْنَةٌ لِلْوَالِي وَ مَذَلَّةٌ لِلْمُؤْمِنِ
نقل ائدیلیب کی، امام علی (علیه السلام) صفّیندن (ساواشدان) قايیدیب کوفهيه گلن زمان (عرب قبیلهلریندن بیری اولان) «شبامیّین»ین يانیندان کئچنده آروادلارین صفّین (محاربهسینین) اؤلولرینه آغلامالارینی ائشیتدی. اؤز قبیلهسینین بؤيوکلریندن اولان «حرب ابن شرحبیل شبامیّ» حضرتین يانینا گلدی. امام علی (علیه السلام) (آروادلارین محاربه زمانی شیون قوپارمالارینین مذمّتینده) اونا بئله بويوردو:
آروادلاریز ائشیتدیگیم بو آغلاماقلاری ایله سیزه آغالیق ائدیرلر؟ اونلارین بو ناله و فريادلارینین قارشیسینی آلمیرسیز؟ (بونون قارشیسینی آلمالیسیز. چونکی بئله بیر وضعیّتده اونلارین آغلاياراق ناله ائتمهلری کیشیلرین ساواشدان قورخمالارینا سبب و اونلارین دؤيوشه گئتمهلرینه مانع اولور.)
حرب ایستهدی کی، مرکبده اولان او حضرتین يانی ایله پیادا گئتسین. امام (علیه السلام) (جاه-جلال سئومگین زیانی بارهسینده) اونا بويوردو: قايیت! سنین کیمیسینین منیم کیمیسی ایله پیادا گلمگی حاکم اوچون بلا و چتینلیک، مؤمن اوچون ایسه ذلت و خوارلیقدیر. (حاکم اوچون اونا گؤره بلا و چتینلیکدیر کی، بو ایش اونا ایلاهی عذاب و جزايا سبب اولان غرور و تکبّرلولوک گتیریر. مؤمنین ده بیر مرکبین يانی ایله پیادا گئتمهسی خوارلیقدیر. چتینلیک و بلايا، ائلهجه ده خوارلیغا سبب اولان هر بیر شئيی ترک ائتمک ایسه واجبدیر.)
315
وَ قَالَ عليه السلام وَ قَدْ مَرَّ بِقَتْلَى الْخَوَارِجِ يَوْمَ النَّهْرَوَانِ بُؤْساً لَكُمْ لَقَدْ ضَرَّكُمْ مَنْ غَرَّكُمْ فَقِيلَ لَهُ مَنْ غَرَّهُمْ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ فَقَالَ الشَّيْطَانُ الْمُضِلُّ وَ الْأَنْفُسُ الْأَمَّارَةُ بِالسُّوءِ غَرَّتْهُمْ بِالْأَمَانِيِّ وَ فَسَحَتْ لَهُمْ فِى الْمَعَاصِي وَ وَعَدَتْهُمُ الْإِظْهَارَ فَاقْتَحَمَتْ بِهِمُ النَّارَ
امام علی (علیه السلام) نهروان ساواشیندا خوارجین اؤلولرینین يانیندان کئچن زمان (اونلارین مذمّتینده بئله) بويوردو:
چکین جزازی کی، سیزی آلدادان کس زیان ووردو سیزه! دئدیلر: ائي امیر المؤمنین، کیم آلداتدی اونلاری؟ بويوردو: آزدیران شیطان و پیسلیگه امر ائدن نفسلر. پیسلیگه امر ائدن نفس اونلاری آرزولارلا آلداتدی، اونلارا اطاعتسیزلیک يولونو آچدی و (جنگده) غلبه قازانماغی وعد ائتدی اونلارا. بئلهلیکله، اونلاری چتینلیکله اودا آتدی (ابدی عذابا دچار ائتدی).
316
وَ قَالَ عليه السلام اتَّقُوا مَعَاصِيَ اللَّهِ فِي الْخَلَوَاتِ فَإِنَّ الشَّاهِدَ هُوَ الْحَاكِمُ
امام علی (علیه السلام) (گناهلاردان اوزاق اولماغا هوسلندیرهرک) بويورموشدور:
خلوتلرده (ده) اللهـا قارشی گناه ائتمکدن چکین. چونکی شاهد، حکم ائدهنین اؤزودور. (اگر گیزلینده گناه ائدیلسه و شاهد اولماسا الله هم شاهددیر، هم ده حکم ائدن. حکم ائدن اؤزو شاهد اولاندا ایسه اونون باشقالارینین شاهدلیگینه احتیاجی اولمور.)
317
وَ قَالَ عليه السلام لَمَّا بَلَغَهُ قَتْلُ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ رَضِىَ اللَّهُ عَنْهُ إِنَّ حُزْنَنَا عَلَيْهِ عَلَى قَدْرِ سُرُورِهِمْ بِهِ إِلَّا أَنَّهُمْ نَقَصُوا بَغِيضاً وَ نَقَصْنَا حَبِيباً
محمّد ابن ابو بکرین (الله اوندان راضی اولسون) (مصرده معاويهنین قوشونونون الی ایله) اؤلدورولمهسی خبری امام علی علیه السلاما چاتاندا (او حضرت اونون اوچون تأسفلنمک و کدرلنمک بارهسینده بئله) بويوردو:
بیزیم اونون اوچون اولان کدریمیز اونلارین اونا گؤره (اونون اؤلدورولمهسینه گؤره) اولان سئوینجلری مقداریندادیر. (اونون بارهسینده بیزیم کدریمیزین و اونلارین سئوینجلرینین چوخلوغو برابردیر.) آمّا (بیزیمله اونلار آراسینداکی فرق بودور کی،) اونلار بیر دوشمنی آزالتدیلار، بیز ایسه بیر دوستو الدن وئردیک.
318
وَ قَالَ عليه السلام الْعُمْرُ الَّذِي أَعْذَرَ اللَّهُ فِيهِ إِلَى ابْنِ آدَمَ سِتُّونَ سَنَةً
امام علی (علیه السلام) (بهانهنی قبول ائتمک بارهسینده) بويورموشدور:
اللهین آدم اولادینین عذر و بهانهسینی قبول ائتدیگی ياش حدّی آلتمیش ياشدیر.
319
وَ قَالَ عليه السلام مَا ظَفِرَ مَنْ ظَفِرَ الْإِثْمُ بِهِ وَ الْغَالِبُ بِالشَّرِّ مَغْلُوبٌ
امام علی (علیه السلام) (اللهدان باشقاسینین يولوندا غلبه قازانماغین مذمّتینده) بويورموشدور:
گناهین غالب گلدیگی کس ظفر چالمايیب. (الله اطاعتیندن آيری يئرده غلبه قازانمیش کس، نفسی ایستگه و شیطانا تابعدیر و اصلینده گناه اونا غالب گلیب.) پیسلیکله (گناهلا) قاباغا گئدن کس (اصلینده) مغلوب اولوب. (چونکی او، اَن پیس دوشمن اولان نفسی ایستگه مغلوب اولوب و دوشمنلرین اَن پیسینین الینده اسیر اولان کس غلبه قازانمايیب.)
320
وَ قَالَ عليه السلام إِنَّ اللَّهَ سُبْحَانَهُ فَرَضَ فِي أَمْوَالِ الْأَغْنِيَاءِ أَقْوَاتَ الْفُقَرَاءِ فَمَا جَاعَ فَقِيرٌ إِلَّا بِمَا مَنَعَ بِهِ غَنِيٌّ وَ اللَّهُ تَعَالَى جَدُّهُ سَائِلُهُمْ عَنْ ذَلِكَ
امام علی (علیه السلام) (زکات وئرمگه تشویق ائدهرک) بويورموشدور:
عيب و نقصان صفتلردن پاک و اوزاق اولان الله وارلیلارین ماللاریندا يوخسوللارین روزیلرینی واجب ائدیب. بونا گؤره ده وارلی اوندان (اونون اؤز حقّینی) اسیرگهمسه يوخسول آج قالماز. احتیاجسیزلیغی مطلق اولان الله (قیامت گونو) اونلاری بو ایشه گؤره سورغو-سؤال ائدهجکدیر.
321
وَ قَالَ عليه السلام الِاسْتِغْنَاءُ عَنِ الْعُذْرِ أَعَزُّ مِنَ الصِّدْقِ بِهِ
امام علی (علیه السلام) (بهانه گتیرمهمگین تعریفینده) بويورموشدور:
عذر و بهانه گتیرمگه احتیاجسیزلیق، اونون (عذر و بهانهنین) دوزگون و يئرینده اولماسیندان داها شرافتلیدیر.
322
وَ قَالَ عليه السلام أَقَلُّ مَا يَلْزَمُكُمْ لِلَّهِ سُبْحَانَهُ أَنْ لَا تَسْتَعِينُوا بِنِعَمِهِ عَلَى مَعَاصِيهِ
امام علی (علیه السلام) (گناهدان اوزاق اولماق بارهسینده) بويورموشدور:
سیزین، عيب و نقصان صفتلردن اوزاق و پاک اولان الله اوچون يئرینه يئتیرمهلی اولدوغوز اَن آز شئي، اونا قارشی گناه ایشلهدرکن (غضبینه سبب اولماماق اوچون) اونون نعمتلریندن کؤمک ایستهمهمگیزدیر.
323
وَ قَالَ عليه السلام إِنَّ اللَّهَ سُبْحَانَهُ جَعَلَ الطَّاعَةَ غَنِيمَةَ الْأَكْيَاسِ عِنْدَ تَفْرِيطِ الْعَجَزَةِ
امام علی (علیه السلام) (بندهلیکده سهلنکارلیق ائدنلرین مذمّتینده) بويورموشدور:
عيب و نقصان صفتلردن پاک و اوزاق اولان الله، عاجزلر (اطاعتده عاجزلر کیمی باشی سويوقلوق ائدنلر) سهلنکارلیق ائدن زمان اطاعتی زیرک و گؤزو آچیقلارین (ياخشی ایشلر گؤرن عاغیللیلارین) غنیمت و منفعتی ائدیب. (اونلارین سهلنکارلیقلاری مقابلینده عاغیللیلارین چالیشقانلیغی منفعت و قازانجدیر.)
324
وَ قَالَ عليه السلام السُّلْطَانُ وَزَعَةُ اللَّهِ فِي أَرْضِهِ
امام علی (علیه السلام) (پادشاهلار بارهسینده) بويورموشدور:
پادشاهلار اللهین يئر اوستوندهکی گؤزتچیلریدیرلر (کی، انسانلارین بیر-بیرلرینه زیان وورمالارینین و پیسلیک ائتمهلرینین قارشیسینی آلیرلار).
325
وَ قَالَ عليه السلام فِي صِفَةِ الْمُؤْمِنِ الْمُؤْمِنُ بِشْرُهُ فِي وَجْهِهِ وَ حُزْنُهُ فِي قَلْبِهِ أَوْسَعُ شَيْءٍ صَدْراً وَ أَذَلُّ شَيْءٍ نَفْساً يَكْرَهُ الرِّفْعَةَ وَ يَشْنَأُ السُّمْعَةَ طَوِيلٌ غَمُّهُ بَعِيدٌ هَمُّهُ كَثِيرٌ صَمْتُهُ مَشْغُولٌ وَقْتُهُ شَكُورٌ صَبُورٌ مَغْمُورٌ بِفِكْرَتِهِ ضَنِينٌ بِخَلَّتِهِ سَهْلُ الْخَلِيقَةِ لَيِّنُ الْعَرِيكَةِ نَفْسُهُ أَصْلَبُ مِنَ الصَّلْدِ وَ هُوَ أَذَلُّ مِنَ الْعَبْدِ
امام علی (علیه السلام) مؤمنین وصفینده بويورموشدور:
مؤمنین سئوینجی اوزونده، کدری ایسه قلبیندهدیر. سینهسی هر شئيدن گئنیشدیر (چتینلیکلر زمانی صبری قدرسیزدیر)؛ نفسی هر شئيدن خواردیر (تواضعکارلیغی چوخدور)؛ اطاعتسیزلیکدن زهلهسی گئدیر، ريا و گؤزه گیرنلیگه نفرت ائدیر. (ایشین سونو بارهسیندهکی) کدری اوزون، (لايقلی ایشلردهکی) سعي و تلاشی يوکسکدیر. (فکر و دوشونجه نتیجهسینده) دینمزلیگی چوخ، وقتی (اطاعت و بندهلیگه) مشغول، (اللهین نعمتلرینه) شکر ائدن و (بلا و چتینلیکلرده) چوخ صبرلیدیر. اؤز فکر و دوشونجهسینده (بندهلیک و ایشین سونو بارهسینده تفکّره) غرق اولوب، اؤز ایستگینده (باشقاسیندان بیر شئي ایستهمکده) سیمیجلیک ائدیر (احتیاجینی هئچ کسه بیلدیرمیر)، خاصيّتی يومشاق، طبیعتی ملایمدیر (تکبّرلو، مغرور و باشقالارینی اینجیدن دئيیل). او، قولدان خوار (هامیيا قارشی چوخ تواضعکار) اولماسینا باخماياراق، نفسی محکم داشدان دا برکدیر (دین يولوندا شجاعتلیدیر).
326
وَ قَالَ عليه السلام الْغِنَى الْأَكْبَرُ الْيَأْسُ عَمَّا فِي أَيْدِي النَّاسِ
امام علی (علیه السلام) (باشقالارینین مالیندا گؤزو اولماماق بارهسینده) بويورموشدور:
ان بؤيوک زنگینلیک جماعتین الینده اولان شئيلرده (وار-دؤلتده) گؤزو اولماماقدیر. (چونکی باشقالارینین مالیندا گؤزو اولمايان کس وارلیلار کیمی رفاه و آسايشدهدیر.)
327
وَ قَالَ عليه السلام الْمَسْئُولُ حُرٌّ حَتَّى يَعِدَ
امام علی (علیه السلام) (وعده وفا ائتمک بارهسینده) بويورموشدور:
بیر شئي ایستهنیلن شخص، وعده وئرمهيینجه آزاددیر (ایستسه ائدر، ایستهمسه ائتمز).
328
وَ قَالَ عليه السلام لَوْ رَأَى الْعَبْدُ الْأَجَلَ وَ مَسِيرَهُ لَأَبْغَضَ الْأَمَلَ وَ غُرُورَهُ
امام علی (علیه السلام) (آرزو بارهسینده) بويورموشدور:
اگر بنده (بصیرت گؤزو ایله) عمرون مدّتینه و اونون رفتارینا (اونو يوخلوق و فانیلیگه چکمهسینه) باخسا، آرزويا و اونون آلداتمالارینا نفرت بسلهير (اوندان اوزاقلاشار و فکرینی اونونلا مشغول ائتمز).
329
وَ قَالَ عليه السلام لِكُلِّ امْرِئٍ فِي مَالِهِ شَرِيكَانِ الْوَارِثُ وَ الْحَوَادِثُ
امام علی (علیه السلام) (وار-دؤلت بارهسینده) بويورموشدور:
هر بیر کسین مالیندا ایکی شریکی وار: بیری ارث آپاران، دیگری ایسه حادثهلر (بلا و مصیبتلر. بونا گؤره ده عاغیللی آدام ائله بیر ایش گؤرر کی، اونون پايی او ایکی شریکیندن آز اولماسین).
330
وَ قَالَ عليه السلام الدَّاعِي بِلَا عَمَلٍ كَالرَّامِي بِلَا وَتَرٍ
امام علی (علیه السلام) (اللهدان ایستهمک بارهسینده) بويورموشدور:
اطاعت و بندهلیگی اولمادان (اللهدان) بیر شئي ایستهين، کامانینین يايی اولمايان اوخ آتان کیمیدیر (کی، اوخو هدفه چاتماز).
نهج البلاغه تورکجه (قیسا سؤزلر)
برچسبها: تورکجه نهج البلاغه
, نهج البلاغه ترکی
, آذربایجان تورکجه سی نهج البلاغه
, حکمتلر
unk knc_Arab azb_Arab azb_Arab unk knc_Arab pes_Arab azb_Arab unk knc_Arab azb_Arab azb_Arab unk knc_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab unk knc_Arab azb_Arab azb_Arab unk knc_Arab azb_Arab azb_Arab unk knc_Arab azb_Arab azb_Arab unk knc_Arab azb_Arab azb_Arab unk knc_Arab azb_Arab azb_Arab unk knc_Arab pes_Arab azb_Arab unk knc_Arab azb_Arab azb_Arab unk knc_Arab azb_Arab azb_Arab unk knc_Arab azb_Arab azb_Arab unk knc_Arab azb_Arab azb_Arab unk knc_Arab azb_Arab azb_Arab unk knc_Arab azb_Arab azb_Arab unk knc_Arab urd_Arab azb_Arab unk knc_Arab azb_Arab azb_Arab unk knc_Arab ara_Arab azb_Arab azb_Arab urd_Arab azb_Arab unk knc_Arab azb_Arab azb_Arab unk knc_Arab azb_Arab azb_Arab unk knc_Arab azb_Arab azb_Arab unk knc_Arab ara_Arab azb_Arab azb_Arab urd_Arab azb_Arab unk knc_Arab azb_Arab azb_Arab unk knc_Arab azb_Arab azb_Arab unk knc_Arab azb_Arab unk knc_Arab azb_Arab azb_Arab unk knc_Arab ara_Arab azb_Arab azb_Arab urd_Arab azb_Arab unk knc_Arab azb_Arab azb_Arab unk knc_Arab ara_Arab azb_Arab azb_Arab urd_Arab azb_Arab unk knc_Arab azb_Arab azb_Arab unk knc_Arab azb_Arab azb_Arab unk knc_Arab azb_Arab azb_Arab unk knc_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab unk knc_Arab azb_Arab azb_Arab unk knc_Arab azb_Arab azb_Arab unk knc_Arab azb_Arab azb_Arab unk knc_Arab azb_Arab azb_Arab unk knc_Arab azb_Arab azb_Arab unk knc_Arab pes_Arab azb_Arab unk knc_Arab pes_Arab azb_Arab unk knc_Arab azb_Arab azb_Arab unk knc_Arab azb_Arab azb_Arab unk ara_Arab azb_Arab azb_Arab unk knc_Arab pes_Arab azb_Arab unk ara_Arab azb_Arab azb_Arab unk knc_Arab pes_Arab azb_Arab unk knc_Arab azb_Arab azb_Arab unk knc_Arab azb_Arab azb_Arab unk knc_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab ara_Arab ara_Arab azb_Arab urd_Arab