زنجان
زنجان یا دا زنگان — آذربایجان و ایرانین بؤیۆک شهرلریندندیر. بۇ شهر زنجان اوستانینین مركزیدیر. ۱۳۸۵-جی ایلین نوفوس ساییسی اساسیندا بوُ شهرین ۳۴۹٬۷۱۳ نفر اهالیسی واریمیش.[۱] زنجان شهرینین اهالیسی آذربایجان تورکجهسیینده دانیشیرلار. زنجان هاوا دورومو باخیمیندان، یایدا مولاییم و قیشدا سوْیوق هاواسی اولار. یایدا مولاییم، قیشدا سوْیوق هاواسی اوْلان زنجان ایکی بؤیوک درهدن عبارتدیر: زنجان چای و قیزیل اؤزن؛ اوْنلارین آراسیندا قاراواس و آنقوران داغلاری(قافلان داغلاری) یئرلشیر. ۳۷۲-جی ایلده یازیلمیش «دۆنیانین سرحدلری» کیتابیندا چیچکلنن، زنگینلشن، نعمتلی شهر کیمی تصویر اوْلونوبدور.
زنجانین آدی[دَییشدیر]
زنجان آدی زنگان لفظینین معربی دیر، بۇ آنلام دا کی عربلر ایرانا مسلط اوْلان زامان نیه کی عربی الیفبا دا -گ- حرفی یوخدور زنگانی زنجان سسلیبلر.
زنگان آنلام دا زنگین و زنگینلشمکدن گلیر که آنلام دا -وارلی و آغیر- معناسیندا دیر.
تاریخ[دَییشدیر]
زنگان منطقهسیندن یونان حؤکومتینین دؤنمینده مدییا آدیندا سؤز آرایا گلیب کی تعریفینده یاخشی و دونیادا تایسیز سلاح یاپیلان بیر شهر دونیا دا تانیلینیب کی بۇ تعریف دوز کیشیلرین (قدمت:2800 ایل مسیح میلادینان قاباغ) چهرآوا معدنینده تاپیلان خنجر (نجاق) لا تأیید اولونور.
زنگانا موغوللارین هوجوموندان سولطان محمد خودابندهنین حاکیمیتی دؤورونده چوْخلو زیان دَیمیش، سولطانیه دَییشیب ایلخانی دؤولتینین و ایسلام یوُردونون بؤیوک پایتاخت شهری اوْلموشدور. اولجایتونون امری ایله فارتیفیکاسییا (قالا دیوارلار) چکیلمیشدیر. سولطانیهنین سرحدلرینده و اوْنون مرکزینده هوندور قالا تیکلیمیشدیر. اوْ، اؤزو اۆچون مسچید تیکدیرمیش و همین منبر خودابنده منبری کیمی تانینیب. سولطانیه تبریزدن سوْنرا رئگیوندا ان اهمیتلی شهرلریندن بیرینه چئوریلیر. شهر امیرتئیمور طرفیندن داغیدیلمیشدیر. ائرامیزین ۷۸۶-جی ایلینده ایلخانلار ییخیلدیقدان سوْنرا سولطانیه تنزّوله اوْغرادی. ۱-جی شاهطهماسیب صفوی دؤورونده بوُ شهرده فتحعلیشاه قاجار یای سارایی تیکدیرمیشدیر.
خالقی و دیللری[دَییشدیر]
زنجانین خالقین دیلی آذربایجان تورکجهسی [۲][۳][۴][۵][۶] و لهجه باخیمندان زنجان لهجه سی دیر.[۷][۸] دیل و کولتور باخیمیندان زنجان خالقی آذربایجانین او بیری شهرلرینه تای ساییلیر. فارس دیلی ایندیلیکده دؤولتین سیاستلرینه گؤره شهرده یایغینلاشیب.[۸]
اینانج[دَییشدیر]
زنجان خالقینین چوخونلوغو موسلمان اولاراق، شیعه مذهبینه اینانجلاری وار. زنجان خالقی شیعه اولاراق هر ایل حوسینه اعظمین خیابانی قورولدوغو مراسیملرده شیرکت ائدیرلر. بۇ مراسیملر زنجان شهرینین عزادارلیق و اینانجلارینین اؤنملی سیمگهلریندن دیر و زنجاندان و هابئله ایرانین اوبیری شهرلریندن و حتی خاریجی اؤلکهلردن ده بو مراسیملرده شیرکت ائدن وار، ائله کی عاشورا گۆنۆ بعضاً ایکی میلیوندان چوخ اینسان بۇ مراسیم ده شیرکت ائدیرلر.[۹]حوسینیه اعظم زنجان شیعه لیک جهانیندا اونملی مذهبی یئرلریندن دیر.[۱۰]
طبیعی دوروم[دَییشدیر]
جوغرافیا[دَییشدیر]
قونوم[دَییشدیر]
چایلار[دَییشدیر]
- زنجان چایی
- قزل اوزن
چای[دَییشدیر]
هاوا دورومو[دَییشدیر]
زنگانین هاواسی قیشدا چوخ سویوق و یایدا سرین اولور.
زلزله[دَییشدیر]
فرهنگ[دَییشدیر]
آشیقلار[دَییشدیر]
دبلر و رسملر[دَییشدیر]
سینما[دَییشدیر]
- سینما زنجان
- سینما روشا
کیتابائولری[دَییشدیر]
سیاست[دَییشدیر]
بلدیه[دَییشدیر]
کونسوللوقلار[دَییشدیر]
تفریحی یئرلر[دَییشدیر]
مکتبلر[دَییشدیر]
زنجانین بیرنجی مکتبی ۱۲۸۵ جی شمسی ایلده مهدی خان غفاری کاشانی زنجان حاکمی و علی محمد (فره وشی مترجم همایون) الیله تیکیلیب مکتبین یئری شهرین دارالحکومه سینده اولاراق شهرین اعیان و اشرافی اوندا تحصیل ائدرمیش لر.مکتبین موعلیم لری علوم دینی طلبه لریندن سئچیلیمیشدی هابئله یئنی اویرتیم یول لاری اونلارا اوریردیلمیشدی مکتب بیر ایل وزیر همایونون گئتمه سیندن سوْنرا باغلاندی.۱۳۲۷ جی قمری ایلد آقا میرزا احمد زنجانی بیر مکتب آچدی ۱۳۹۲ شمسی ایلده مترجم همایون یئنه زنجانا قاییدیب اسعدالدوله ذوالفقاری یاردیمی ایله یئنی بیر مکتب (اسعدیه) آدیلا آچدی. مترجم همایون زنجان شهرین اداره فرهنگ رئیس اوْلان وقتده (۱۲۹۵ تا ۱۳۰۱ خ) نئچه مکتب لر آچیلدی کی اونلاردان توفیقی مکتبی هله قالیر.[۱۱] زنجانین بیرنجی قیزلار مکتبی«دبستان بنات» آدلاناراق ۱۳۰۰ شمسی ایلده عالیه سنجیده الیله قورولدو و بیرنجی قیزلار دبیرستانی «دبیرستان آزرم» ۱۳۱۴ جی شمسی ایلده بانو مصداقی الیله آچیلدی[۱۱] وئریلمیش امارلار اساسیندا ایندیلیکده اوستاندا ۲۲۱۱ مکتب اولاراق ۸۳۷۵ دنه درس کیلاسی اونلاردا وار هابئله اوخوجولارین سایی ۱۷۴۰۵۳ نفر ایمیش بۇ آمارلاردان ۸۲۳۰۷ نقر قیز اوخوجوسو ۹۱۷۴۶ نفر اوغلان اوخوجوسو دیر.[۱۲]
یوخاری مکتبلر[دَییشدیر]
- زنجان بیلیم یوردو
- تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان بیلیم یوردو
- علوم پزشکی زنجان بیلیم یوردو
- آزاد اسلامی واحد زنجان بیلیم یوردو
- پیام نور زنجان بیلیم یوردو
- مرکز آموزش جهاد کشاورزی زنجان
- دانشکده فنی الغدیر زنجان
- مؤسسه آموزش عالی روزبه
- مؤسسه آموزش عالی عبدالرحمن صوفی رازی
- مؤسسه آموزش عالی میراث ایرانیان
- جامع علمی کاربردی زنجان بیلیم یوردو
- آموزشکده فنی و حرفهای قائم زنجان
- فرهنگیان بیلیم یوردو
دینی حوزوی مکتبلر[دَییشدیر]
شهر سورونلاری[دَییشدیر]
هاوانین باتماسی[دَییشدیر]
تیرافیک[دَییشدیر]
زنجان شهرینین تیرافیکی چوْخ آغیر اولار. زنجان بلدیهسی خیابانلاری عریض ائتسه بو سورون برطرف اولاجاقدیر.
زورآبادلار[دَییشدیر]
بؤلمهلر[دَییشدیر]
شهرین یئکلمهسی[دَییشدیر]
بلدیه بؤلوملری[دَییشدیر]
یام یاشیللیق فضالاری[دَییشدیر]
داشیماجیلیق[دَییشدیر]
زنجان ایله ایرانین آیری اوستان مرکزلرینین آراسی:[۱۳]
هاوا لیمانی[دَییشدیر]
زنجان هاوا لیمانی
دمیر یولو[دَییشدیر]
ترمینال[دَییشدیر]
یئیین اوتوبوس[دَییشدیر]
اتو تاکس[دَییشدیر]
ایدمان[دَییشدیر]
فوتبال[دَییشدیر]
والیبال[دَییشدیر]
درمانی مرکزلر[دَییشدیر]
مریضخانالارین دورمو[دَییشدیر]
مریضخانالار[دَییشدیر]
مدیالار[دَییشدیر]
TV و رادیو[دَییشدیر]
درگیلر[دَییشدیر]
بیلیمیوردولار[دَییشدیر]
گؤرمهلی و تاریخی یئرلر[دَییشدیر]
- گاوازنگ سوآنباری سئیرانگاهی
- تهم سوآنباری سئیرانگاهی
- حسن آبدال سوآنباری سئیرانگاهی
- میلّت پارکی
- گاوازنگ اَیلَنجه (تفریح) مرکزی
- نور آلیش-وئریش و اَیلَنجه مرکزی
- تهم سو آنباری
- زنگان اورمان (مئشه) پارکی
- اسکی شیلاندر (چیلاندره) کندی
- گلجیک ماغاراسی زنجان ۳۵کیلومترلیگینده
- زنگان ال ایشلری سرگیسی
- بینالمللی کاسپین سرگیسی ایللیک اولاراق، ۲۰دن چوخ سرگی بو یئرده کئچیریلیر.[۱۷]
- ایران و آذربایجانین اَن بؤیوک گونش ساعاتی زنگان بیلیم یوردونون مرکزی مئیدانیندا یئرلشیر.[۱۸]
تیکینتیلر[دَییشدیر]
- زنگان بازاری
- پالتاریوماق ائوی (رختشوی خانه)
- زنگان داش کاروانسارایی
- سولطانیه گونبزی سولطانیهده
- داش کسن معبدی سلطانیهده
- کتله خور ماغاراسی قیدار-گرمابدا
- حاجداداش حامامی -بازار
- بهیستان قالاسی ماهنیشاندا
- میربهاالدین کؤرپۆسۆ
مسجیدلر[دَییشدیر]
ائولر[دَییشدیر]
- ذوالفقاری سارایی دوزلو کیشیلرین ساخلاندیغی یئر
- دارائی سارایی
هوْتِللر[دَییشدیر]
- بویوک هوْتِل (4 اولدوزلو)
- هوْتِل پارک (3 اولدوزلو)
- هوْتِل سپهر (3 اولدوزلو)
- سپید هوْتِلی (2 اولدوزلو)
- جهانگردی هوْتِلی
سنّتی یئمکلر[دَییشدیر]
آرماغان و سوغات لاری[دَییشدیر]
ال ایشلری[دَییشدیر]
اکینچیلیک[دَییشدیر]
حمل و نقل[دَییشدیر]
قارداشلیق[دَییشدیر]
آدلیملار[دَییشدیر]
چاغداش شاعیر لری[دَییشدیر]
گؤرونتولر[دَییشدیر]
بوُ گۆن شهرده بؤیوک اهالی یاشاییر. زنگان شهرینین طبیعت، تاریخ و دینی باخیمدان ان اهمیتلی یئرلری آشاغیداکیلار دیر:
- بیر نئچه مینئرال سوُ بوُلاقلاری؛ - آندوران قوروغو؛ - مؤحتشم زولفاقاری بیناسی؛ - زنگان قالا دیوارلاری؛ - شامیران، سانسیز و ساتی قصرلری؛ - گۆلشن و مایسک کاراوانسارایلاری، قدیم حاماملار؛ - بیر نئچه کؤرپو؛ - قالیجاک و خارمانچسار تاریخی ماغارالار؛ - سید، میرزیی و قولایر جالی مسجیدلری؛ - ایمامزاده سید ایبراهیم.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ ایرانین آمار مرکزی
- ^ http://countrystudies.us/iran/41.htm
- ^ &hl=en&sa=X&ei=NOFNT-jKI8ibOsChwLYC&ved=۰CC8Q6AEwAA#v=onepage&q=majority%۲۰of%۲۰the%۲۰population%۲۰of%۲۰East%۲۰Azarbaijan%۲۰and%۲۰a%۲۰majority%۲۰of%۲۰West%۲۰Azarbaijan. &f=false Iran Country Study Guide Volume 78 of World Country Study Guide Series Archived 2018-12-25 at the Wayback Machine., Authors IBP USA, USA International Business Publications, Editor IBP USA, Publisher Int'l Business Publications, 2005, ISBN 0-7397-1476-7, ISBN 978-0-7397-1476-8, Length 348 pages
- ^ &hl=en&sa=X&ei=NOFNT-jKI8ibOsChwLYC&ved=۰CDoQ6AEwAg#v=onepage&q=majority%۲۰of%۲۰the%۲۰population%۲۰of%۲۰East%۲۰Azarbaijan%۲۰and%۲۰a%۲۰majority%۲۰of%۲۰West%۲۰Azarbaijan. &f=false Iran A Country Study, Author Federal Research Division, Edition reprint, Publisher Kessinger Publishing, 2004, ISBN 1-4191-2670-9, ISBN 978-1-4191-2670-3, Length 340 pages
- ^ &hl=en&sa=X&ei=NOFNT-jKI8ibOsChwLYC&ved=۰CFkQ6AEwCA#v=onepage&q=majority%۲۰of%۲۰the%۲۰population%۲۰of%۲۰East%۲۰Azarbaijan%۲۰and%۲۰a%۲۰majority%۲۰of%۲۰West%۲۰Azarbaijan. &f=false Encyclopedia of the Stateless Nations: S-Z Volume 4 of Encyclopedia of the Stateless Nations: Ethnic and National Groups Around the World, James Minahan, ISBN 0-313-31617-1, ISBN 978-۰–۳۱۳–۳۱۶۱۷–۳, Author James Minahan, Publisher Greenwood Publishing Group, 2002, ISBN 0-313-32384-4, ISBN 978-0-313-32384-3, Length 2241 pages
- ^ http://www.ciaonet.org/pbei/winep/policy_2006/2006_1146/index.html
- ^ http://books.google.com/books?id=w7_e4qjR854C&pg=PA123&dq=majority+of+the+population+of+East+Azarbaijan+and+a+majority+of+West+Azarbaijan. #v=onepage&q=majority%20of%20the%20population%20of%20East%20Azarbaijan%20and%20a%20majority%20of%20West%20Azarbaijan. &f=false
- ^ ۸٫۰ ۸٫۱ آفتاب
- ^ اجتماع میلیونی در حسینیه اعظم زنجان (فارسجا). یوخلانیلیب دی ۱۳۸۶.
- ^ همشهری آنلاین / آشنایی با مسجد حسینیه اعظم - زنجان. یوْخلانیلیب13 Sep 2013.
- ^ ۱۱٫۰ ۱۱٫۱ نگاهی به تاریخچه آموزش و پرورش جدید در زنجان. هفته نامه پیام زنجان. سال بیستم، شماره ۶۲۶
- ^ سایت رشد http://roshd.ir/Default.aspx?tabid=388&SSOReturnPage=Check&Rand=0
- ^ [۱], بهراه
- ^ میراث فرهنگی زنجان. آثار ثبت شده زنجان در فهرست آثار ملی (فارسی). یوخلانیلیب ۱۲ اسفند ۱۳۸۹.
- ^ مسجد میرزایی زنجان،قکانون توجه مرمتگران.
- ^ پورتال استان زنجان. خانههای تاریخی زنجان (فارسی). یوخلانیلیب ۱۸ شهریور ۱۳۹۰.
- ^ خبرگزاری ایسنا Archived 2011-11-15 at the Wayback Machine.، سرویس: شهرستانها، کد خبر: ۸۷۰۶–۰۳۵۳۰: بازدید: اوت ۲۰۰۸.
- ^ از بزرگترین ساعت آفتابی ایران رونمایی شد. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2012-01-15. یوْخلانیلیب2015-10-24.
خاریجی لینکلر[دَییشدیر]
- صفحههای حاوی پیوند جادویی آیاسبیان
- ویکیلشدیرمک لازیم اولان مقالهلر
- بۆتون ویکیلشدیرمک لازیم اولان مقالهلر
- گئنیشلندیرماغا احتیاجی اولان مقالهلر
- بوتون گئنیشلندیرماغا احتیاجی اولان مقالهلر
- Articles with WorldCat-VIAF identifiers
- زنجان بؤلگهسینین یاشاییش یئرلری
- زنجان اوستانینین شهرلری
- ایران اوستانلارینین مرکزلری
azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab kas_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab pes_Arab pes_Arab prs_Arab pes_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab pes_Arab pes_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab ckb_Arab ckb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab prs_Arab prs_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab prs_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab knc_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab prs_Arab eng_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn zho_Hans eng_Latn prs_Arab azb_Arab pes_Arab pes_Arab eng_Latn pes_Arab pes_Arab pes_Arab azb_Arab pes_Arab pes_Arab azb_Arab prs_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab eng_Latn azb_Arab azb_Arab azb_Arab