وكیف كان، فهذا الوجه مخالف لظاهر كلمات الباقین
هر حالدا بو ایكینجی وجهه (كاشف الغطاء و تابعلری دئیَن وجهه) آیری عدّهنین دئدیگینه قارشیدیر. (آیری عدّه دئییر: استثنا ثمنین تعیینی اوچوندور. اوّل هامیسینی چكرلر، مبیعین چكیسینین بللی اولماسی نه حقیقتاً و نه حكماً لازم دئییل. هامیسینی بیر یئرده چكی حسابی اولمادان ساتیرسا كی استثنا لازم دئییل. آما چكی حسابی ایله ساتیرسا، بیر آز استثنا ائدریك.)
ایكی فاضل علامه و اوغلوندان و آیریلاریندان گؤردویون كیمی، راضیلاشماغی اوردا لازم و معتبر بیلدیلر كی، استثنانین حقیقی چكی ایله فرقلی اولدوغونا یقین اولسون. استثنا مبیعین وزنینی بیلمك و عقدین تصحیحی اوچون اولسایدی، راضیلاشماق مطلق اولاراق معتبر اولمالیدی. (آرتیق-اسكیكلیگه یقین اولاندا و یا احتمال وئرنده) چونكی راضیلاشما اولمادان عقدی مخصوص ثمنله مخصوص وزنین اوزرینه واقع ائتمهسینین معناسی یوخدور.
محقق ثانی و شهید ثانی، آرتیق-اسكیكلیگه یقین اولاندا، راضلاشماغین معتبر اولماسینی تصریح ائدیبلر. [اونلار بئله تصریح ائدیبلر:] چونكی بو دورومدا راضیلاشمادان استثنا ائتمك، اونلارین بیرینین مالینین تضییع ائتمك آنلامیندا اولار. گیزلی دئییل كی استثنا عقددن اوّل، اونون تصحیحی اوچون معتبر اولسایدی، مال تضییعی حیاتا كئچیریلمزدی. چونكی بو دورومدا ثمن، مظروفون قارشیلیغندا اولوب. (ائله مظروف كی مقداری تنزیلاً بللی اولوب.) ایستر بیر آز آرتیق اولسون، یوخسا بیر آز اسكیك اولسون.
وكیف كان، فهذا الوجه مخالف لظاهر كلمات الباقین، فإن جماعة منهم - كما عرفت من الفاضلین وغیرهما - خصوا اعتبار التراضی بصورة العلم بالمخالفة، فلو كان الإندار لإحراز وزن المبیع وتصحیح العقد لكان معتبرا مطلقا، إذ لا معنى لإیقاع العقد على وزن مخصوص بثمن مخصوص من دون تراض.
وقد صرح المحقق والشهید الثانیان فی وجه اعتبار التراضی مع العلم بالزیادة أو النقیصة بأن فی الإندار من دون التراضی تضییعا لمال أحدهما.
ولا یخفى أنه لو كان اعتبار الإندار قبل العقد لتصحیحه لم یتحققتضییع المال، لأن الثمن وقع فی العقد فی مقابل المظروف، سواء فرض زائدا أو ناقصا.
بؤلوم :
یازار : صمد كامران قراملكي
ara_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab ara_Arab ara_Arab ara_Arab azb_Arab pbt_Arab