بییک شاهئرا توُوشان اِسنوُوا حاقده یاتلاما // آی ناز سعدیان
خالئ دوُقار اِللریم کِیتاپ اوقار دیل لریم
واطان اوٌچین خالق اوٌچین دئنمان ایشلأر ایل لریم.
گؤزه للیگی یارادان تانگرئ نئنگ آدی بیلن
بو پوُرصاتدان پیدالانئپ ماغتئم غولی جمغئیتی نینگ آغضالارئنا کی آرمانی-یادامانی توٌرکمن مده نیّت و صونغاتی گوٌللأپ اؤسمِگینه غایداوسئز زأحمت چِکِن لری اوٌچین منت دارلئق بیلدیریپ، اولارا آلئپ باریان ایشلرینده اوٌستونلیک دیله یأرین.
ایندی بوُلسا حوُرماتلی توُماشاچئ لارا وه توٌرکمن اِده بییاتی نئنگ موشتاق لارنئنگ دئقغاتئنا بییک شاهئرا توُوشان اِسنوُوا حاقداقی یاتلامانی هؤ دوٌرلِمِگی ماخول بیلیأرین.
توُوشان اِسنوُوا (1987-1915):
توُوشان اِسنوُوا توٌرکمن زنان لارئ نئنگ آراسئنداقئ ایلکینجی شاهئردی هِم ایلکینجی نمایشنامه نویس دی. ایلکی بیلِن اوُنونگ تِرجیمه خالئنی غئسغاچا گوٌرروٌنگ برین.
اوُل 1915نجی یئلدا قاقا اِطراپئندا دؤنیأ اینیأر، باشلانغئچ بیلیمی اوُبالارئنداکئ مِکدپده آلیار. 1928-1932-نجی یئل لاردا آشغابادئنگ عایال-غئزلار دانشکده سئندا اوُقایار، شوُندان سوُنگ یووردئنگ غازیت-ژورنال لاردا، رادیودا، تلویزیوندا ایشله یأر.
موُللا نِپس آدئنداکی آکادِمیکی دِرماتآتری نئنگ، سوُنگ غول مأممِدوف آدئنداقئ یاش لار تآتری نئنگ اِده بییات بؤلوٌمی نینگ موٌدیری بوُلوپ ایشله یأر . عؤمرونینگ سوُنگقی یئل لارئندا بوُلسا یازئجئ لار شوراسئندا گِنگشچئ بولوپ ایشله دی.
1938-نجی یئل دا اوُنونگ «پوُلات غئزلارا» آتلی غوُشغولاریئغئندئسی چاپ اِدیلدی. «اوزاق لارا ناظار»آتلی غوُشغولار یئغئندئسی، غاراغوم دِریاسئ نئنگ غورلوشئغی حاقدا صؤحبت آچیان «کلته بِدِن روُوایاتی»آتلئ منظومه سئ، توُوشان اِسنِوُوا مشهورلئق گِیتردی. بو اثرلر شوروی یورت لاری نئنگ شیله هِم داشاری یورت لارئنگ بیرنأچه سینده ترجیمه اِدیلدی.
توُوشان اِسنووا توٌرکمِن تآترئ نئنگ اوٌسمه گینه اؤنجیلی غوُشانت غوُشدی. اوُنونگ « شمشات» توٌرکمِن زنان لارئ نئنگ اؤزباغتلئ اوغرونداکئ گؤره شی حاقداکی «سنینگ اشئغئنگدا»«گلین گلیأر» طنزلاری توٌرکمِن توٌماشاچئ لارئ طاراپئندان غئزغئن غارشئ لاندی.
اِده بییاتدا بتیرهجن خئذمات لارئنی گؤز اؤنگوٌنده توتوپ ، توُوشان اِسنوُوا 1940یئلدا «توٌرکمِنستانئنگ آت غازاتان شاهئری» 1974-نجی یئلدا «توٌرکمنستانئنگ خالق یازئجی سئ» دییه ن خورماتلی آت داقئلدی.
مِن کؤپ یئل لاپ توُوشان اِسنووا بیلِن دول دِگشیر غوُنگشئ بوُلوپ یاشادئم. کؤپ گزه ک گؤرروٌنگدِش بوُلدوم. بیزنأچه گِزه ک دؤولت گروه لارئنا غوُشولوپ داشارئ یورت لارا بیله گیتدیم.
اوُل سوُواتلئ، مئلایئم حأصیت لی زنان دی، ایشنگنگیردی،
جمغیئت چیلیک ایشلرینه خاص کؤپ غاتناشیاردئ.
توُوشان اِسنووا توٌرکمن زِنان لارئ نئنگ آراسئندا ایلکینجی شاهئر بوُلان سونگ گچیریلیأن سئیاسئ-جمغیئت چیلیک چأره لری نینگ کؤپوٌسینه چاغئرئلیاردی. اول اؤزوٌنینگ کؤپ واغتئ نئنگ یئغناق
لاردا گِچیأندیگیندِن، دؤرده دیجی لیک بیلِن ماشغول لانماغا واغتئ نئنگ آزیوُلبان لئغئندان زیر نیأردی.
توُوشان اِسنوُوانئ آزات توٌرکمِن زِنان لارئ نئنگ سیمبولی حؤکموٌنده اؤنگه سوٌریپ دیلر. شِیله بوُلان سوُنگ اوُل اؤز دؤوروٌنده آلپینیست لِر توُپارئنا غوُشولئپ داغلارا چئقئپدی، اوچاردان چترلی بؤکوٌپدی، سوودا یوٌزوٌپدی. ماخلاصی، اوُنی جمغئتینگ أهلی اوُغورلارئندا اوسسات، باشارجانگ زِنان حؤکموٌنده گؤرکِز یأردیلر. اوُل حاقدا کؤپ یازیاردئلار. غازیت-ژورنال لاردا، صورات لارئ چکیلیأردی.
یِتمیشینجی یئل لاردا توُوشان اِسنوُوانئنگ«ییگرنجی غالئنگ» آتلئ ماقالاسئ چاپ ادیلیپ دی وه بو یوردئمئزدا غئزغئن آرا آلنئپ ماصلاحات لاشئ لئپدی، یئغناق لاردا منینگ ماقالامئ غوُلداپ چئقئش اِدیأریلِر یؤنه اؤز آرا، صؤحبتدِشلیک لِـرده یکه آدام هِم مِنینگ پیکریمی غولداماندئ واخ غالئنگا غارشئ گؤره ش منینگ آدئما دوولانئ لئپدی.
آصلئندا وه لین مِن اوُنونگ یالی، ماقالایازجاق زِنان دأل دییپ توُوشان دایزانئنگ جانئقماسئ یادئمدان چئقانوُق.
تـوُوشان اِسنوُوا 30-نجی-80-نجی یئل لارئنگ آرالارئندا توٌرکمن زنانئ نئنگ گؤرِلده-نوسغاسئ بوُلوپ یاشادی.
اوُنی داشارئ یورت لاردان گِلیأن مئخمان لارا گؤرکِزیأردیلر. داشاری یورت لولار اوُنونگ دؤره دیجیلیگی عؤمری، اؤیی، ماشغالاسئ بیلن غئزئق لانیاردی.
توُوشان اِسنوُوا یازئجی لار شوراسئندا ایشلأن یئل لارئندا مانگا شیله گوٌرروٌنگ بردی:
من عؤمروٌمی ایکی بؤلِگه بؤلیأرین: توٌرکمن زِنان لارئ نئنگ سِمبولی بوُلوپ یاشان یئل لارئم وه اوُندان سوُنگقئ عؤمروٌم . مانگا، دوُغروسی، سونگقی عؤمروٌم خاص لِذذتلی. سِبأبی مِن دورموشئنگ لِذذتینی آلئپ، آسودا، راخات، یاشایارئن.
شاهئرا، بوسؤزلِری دییسه-ده، دییپدی، یؤنه یاشلئق یئل لارئنئ، کؤیسه یأندیگی آچئق دویولیاردی. اوُندا شیله بیر برِک ائنـام باردی: «بیر دؤووٌر گِلِر منینگ دورموش یوُلوم، دؤره دیجی لیکیم، دوٌیپلی اؤرِنیلِر سِبأبی مِن مونگا موناسئپ ایشلری بیتیردیم». مِن هِم بو پیکیره ائنان یارئن.
چشمه سی: قاییوم تانگری غولی اُف،غاراغوم ژورنالئندان
azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab knc_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pbt_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab prs_Arab