آفساید
دوکتور جئری
ایرانین برجام آنلاشماسیندان ایستهدیگی سونوجلاری الده ائده بیلمهمهسینین ندنلرینی آراشدیردیقدا، اؤلکه سیاستچیلرینین فوتبال اویونونون قایدا-قانونلاری ایله تانیش اولماماسی اورتایا چیخیر. سیاست، فوتبال یاریشی کیمی بیر اویوندور. ایران سیاستچیلری 5+1 دانیشقلارینا باشلایاندا اؤزلری بو قونویا ایشاره ائدهرک وورغولامیشدیلار:بو اویون بیر-بیر (یاخود اوتدو- اوتدو) نتیجهسی ایله سونوجلاناجاقدیر. [فوتبالدا بونا تبانی دئیرلر، فیفانین بوندان خبری اولسا تاخیملاری آغیر جزالارا محکوم ائدیب ددهلرینی یاندیرار!] آنجاق یاریش گونو، آنلاشیلان کیمی، 5+1 ایلک دقیقهده ایلک گولو ووروب سانتیریفیوژلاری سیرادان چیخاردیب اتم رئاکتورونا سیمان باساندا، ایران ایسه 90-نجی دقیقهده مساوی گولو ووروب میللت اورتالیغا تؤکولوشوب شنلیک ائلهینده، سیاستچیلر سئوینجلریندن بیر باخمادیلار، قیراقداور "ایرانین گولو آفسایددیر" دئیه بایراغینی گؤیه قالدیریب!
گؤنده ر بؤلوم لر: ساتیریك یازیلار
آمریکا ایله بیزیم فرقیمیز ندیر؟
دوکتور جئری
آمریکانین یئنی جومهور باشقانی، دونالد ترامپ دئدی:
ائحتیاجیم اولمادیغی اوچون جومهور باشقانلیغی آیلیغینی آلمایاجاغام.
بو سؤزدن بئله آنلاشیلیر:
آمریکادا میلیادئرلر گلیب باشقان اولورلار؛ ایراندا ایسه باشقانلار گلیب میلیادئر اولورلار.
گؤنده ر بؤلوم لر: ساتیریك یازیلار
یوکسک ماعاش آلان مودیرلرین یئنی سییاهیسی اورتایا چیخدی!
یوکسک ماعاش آلان مودیرلرین حوقوق فیشلرینین اورتایا چیخماسینین آردیندا، بوگون گئنه یئنی بیر سییاهی آیدینلیغا چیخاریلدی. بو سییاهیدا اؤلکهنین باشی یئکه مدیرلرینین آدلاری گؤرونمکدهدیر:
1- کئفلی ایسکندر، عایله رئیسی، آلدیغی ماعاش: یوز آلتمیش میلیون شاهی، آلدیغی یارانه : قیرخ بئش میلیون شاهی، توپلام آیلیق گلیر: ایکی یوز بئش میلیون شاهی.
2- قلئیچی مورتوض، سانسورال خبر آژانسینین باش مودیری، آلدیغی ماعاش: یوز ییرمی میلیون شاهی، آلدیغی یارانه: دوخسان میلیون شاهی، توپلام آیلیق گلیر: ایکی یوز اون میلیون شاهی.
3- اوستاد دفتری، لال قزئتهسینین رئیسی، آلدیغی ماعاش: یوز میلیون شاهی، آلدیغی یارانه: ییرمی یئددی میلیون شاهی، توپلام آیلیق گلیر: یوز ییرمی یئددی میلیون شاهی.
4- دوکتور جئری، ایگنه رئیسی، آلدیغی ماعاش یوز دوخسان میلیون شاهی، یارانهسینی آلمیر.
5- قودرت موعللیم، مدرسه مودیری، آلدیغی ماعاش: یوز سکسن میلیون شاهی، آلدیغی یارانه: ییرمی یئددی میلیون شاهی، توپلام آیلیق گلیر: ایکی یوز یئددی میلیون شاهی.
6- کل اوغلان، شاعیرلر رئیسی، آلدیغی ماعاش: یئتمیش میلیون شاهی، آلدیغی یارانه: قیرخ بئش میلیون؛ توپلام آیلیق گلیر: یوز اون بئش میلیون شاهی.
7- موللا انیشتین، مکتبخانا مودیری، آلدیغی ماعاش: ایکی یوز میلیون شاهی، آلدیغی یارانه: اللی بئش میلیون شاهی؛ توپلام آیلیق گلیر: ایکی یوز اللی بئش میلیون شاهی.
8- پروفئسور نصرالدین؛ بیلیم یوردو رئیسی، آلدیغی ماعاش: اوچ یوز میلیون شاهی، یارانهسی کسیلیب.
9- هاماش خانکیشیزاده، یول ایدارهسی مدیری، آلدیغی ماعاش: یئتمیش میلیون شاهی، آلدیغی یارانه: اون سککیز میلیون، توپلام آیلیق گلیر: سکسن سککیز میلیون شاهی.
10- قوتور خججه، یئتیملر رئیسی، گلیری آلدیغی یارانهدن: ییرمی یئددی میلیون اوچ یوز مین شاهی.
گؤنده ر بؤلوم لر: ساتیریك یازیلار
تؤرهدیلن پرابلئملره گؤره دوکتور جئری-نی بلگفادا ایسه ایزلهیه بیلرسینیز:
گؤنده ر بؤلوم لر: ساتیریك یازیلار
تاتسیز تورک بولماس!
دوکتور جئری
مجلیس سئچکیلرینین گئچن دؤورهلرینده، همیشه کورد آزینلیغیندان بیرجه آدای نگهبان شوراسی سوزجکیندن گئچیب شهریمیزده آدای اولاردی. میلّی چالیشقانلار بو آدایا کاتالیزور آدی وئرمیشدیلر! بیلدیگینیز کیمی، رئاکسییالادا کاتالیزورون گؤروی؛ سورعتی، حرارتی، جوشقونو، قاتیلیمی آرتیرماقدیر!!
شهریمیزین آدایلاری، تبلیغات سورهسینده، خالقی کاتالیزورون چیخماسیندان قورخوداراق دئیردیلر:
- ائی میلّت بیلیرسیز کورد نومایندهسی چیخسا نه اولاجاق؟!.. بوتون ایدارهلر، اورگانلار، نهادلار... کوردلرین الینه دوشهجک!.. ائویز ییخیلیب بدبخت اولاجاقسیز!...سؤزه باخان اولمایاجاق!...
سونرا بارماقلاری ایله بیربیرینی سوچلایاراق قیشقیراردیلار:
- ائی آغایی فیلانی! ائی آغایی بئهمانی!.. سیزکی بیلیرسیز بئش-آلتی مین رأیدن آرتیق گتیرمهیهجکسیز... نییه میلّتین رأیینی بؤلوشدورسوز؟! نییه قیراغا چکیلمیرسیز؟!... اولمایا ایستهییرسیز کورد چیخا؟!.. سیز میلّتین منفعتینی دوشونورسوز یوخسا اؤز منفعتیزی؟!...
سونوندا سئچکیلرین بیتمهسی ایله کورد پروندهسی گلن سئچیمهدک قاپاناردی.
*
سئچکیلرین بو دؤورهسینده، تعجوبله کاتالیزور آدایدان بیر ایز- توز یوخ ایدی؛ عوضینده هر کندیستاندان بیر باش، توپلام ییرمی باش آدام، آدای اولموشدو!
بو کز آدایلارین دانیشقلاریندا، کوردلرین ایدارهلری قاپسما تهولوکهسیندن خبر- اثر یوخ ایدی. بو اوزدن سئچیم سسسیز- کویسوز، دینج بیر اورتامدا گئچیریلیب ایکی آدای، بیر داها یاریشماق اوچون ایکینجی آشامایا قالدیلار.
دونن خالقین آغزیندا گزیشن خبرلردن آنلادیم : ایکی آدای تک- تک کورد اربابلارینین یانینا گئدهرک ایدارهلردن، اورگانلاردان، نهادلاردان وئرهجکلری پای قارشیلیغیندا اونلارین حیمایهلرینی ایستهمیشلر!!...
اؤز- اؤزمه دئدیم: مین ایل بوندان قاباق رحمتلیک کاشغارلی ماحمود بوش یئره دئمهییب؛ تاتسیز تورک بوْلماس (اولماز)، باشسیز بؤرک بوْلماس. دوغروداندا اولماییب، اولماز! اؤز الیمیزله طرفی سوخوروق اویونا، سونرا قیرمیزی کارت ایله ده ائشیگه اؤتوره بیلمهیهجهییک بیلهسینی!...
گؤنده ر بؤلوم لر: ساتیریك یازیلار
بنیاد ادب و شکر آذربایجان!
دوکتور جئری
اسکیلر، گلین، بیگ ائوینه گلنده قایناتا قاباغا کئچیب، "خوش گلدین" دئیندن سونرا، "قیزیم! دوعا ائله من مکّهیه گئدیم، قاییداندا سنه ایستهدیگین خلعتی گتیریم!" دئیردی. گلینده اوتانا-اوتانا، " وار اول آتا!..من تکجه ساغلیغیزی ایستهییرم" دئیه یانیت وئرردی. (البته ائشیتدیگیمه گؤره، گلینلرین بیری قایناتاسینا:" آتا! اولماز خلعتی بو باشدا وئرهسن بلکه گئتدین مکّهیه گلمهدین!" دئمیشدی)
حسن آغا ایروحانی جومهور باشقانی سئچکیلرینده تبریزه گلنده "منه اوْی (رأی) وئرسهز باشقان اولاندا نه ایستهز سیزه وئرهجگم" دئمیشدی. میللتده سئوینجک،" ساغ اول، وار اول!" یئرینه تئز، "بیز فرهنگستان زبان ترکی ایستهییریک" دئمیش.
حسن آغا جومهور باشقانی سئچیلندن سونرا میللته وئردیگی سؤزو یادینا سالاراق، "من فرهنگستان زبان ترکییم کجا بود؟" دئیه نئیلهییم- نئیلهییم دوشموش. آلآلتداکیلار باشقانا،" فرهنگستان زبان ترکی یئرینه بنیاد فرهنگ و هنر آذربایجان وئرین بو ایش بیتسین، گئتسین!" دئمیشلر. جومهور باشقانی،" بئله ائتسم میللت مندن اینجیمز می؟!" دئیه سوروشموش. الآلتداکیلاردا: "آرخایین اولون؛ بیگ وئرن آتین دیشینه باخمازلار!"دئمیشلر.
جومهور باشقانی، " بنیاد فرهنگ و هنر آذربایجان"-نین قیرمیزی شیریغینی کَسَندن سونرا الآلتداکیلار ،" بو میللتی ادب ائلهمهسک یارین(صاباح) آیری ایستکلری اولاجاق" دئیه قورومون آدینی "بنیاد ادب و هنر آذربایجان"-ا چئویرمگی دوشونموشلر....
دیلکچه:
الآلتداکیلارین دیقّتینه چاتدیریلمالیدیر: اؤنردیگینیز " بنیاد ادب و هنر آذربایجان" آدی بیر آز ساقینجالیدیر! کسینلیکه بو آد پانتورکیستلری سئویندیریب سوء ایستفادهلرینه یول آچا بیلهجکدیر!...
بیلدیگینیز کیمی اسکیدن بری، " ترکی هنر است، فارسی شکر است" دئییبلر. "بنیاد ادب و هنر آذربایجان" آدیندا، "هنر" سؤزجوگو ترکی آنلامینی آنیمساتدیغی (خاطیرلاتدیغی) اوچون، ریجا اولونور سون دئییشیک اولاراق "هنر" سؤزجوگو یئرینه "شکر" سؤزو ایشلهدیلسین.
گؤنده ر بؤلوم لر: ساتیریك یازیلار
دومبالان
دوکتور جئری
بیلمیرم ایندییهدک دومبالان یئمیشسینیز یا یوخ؟!.. یئمهسهنیز الینیزدن گئدیب قارینیزا بورجلوسونوز! دومبالان چوخ یئملی، گؤزل قوخولو، گؤبلک چئشیدیدیر. کئچن هفته یولداشلارلا دومبالان چیخارتماغا گئتدیک آنجاق هر ایلکی یئرلری نه قدر چوخ آختاردیقسا او قدر آز تاپا بیلدیک، ائلهبیل دومبالانچیلار دیبینه داش آتمیشدیلار. آخشام باشی آرغین-یورغون، توز-تورپاق ایچینده ائوه قاییتدیقدا کوچهده پروفسور نصرالدینله قارشیلاشدیق. الیمیزدهکی بئل- قازمایا باخا- باخا ماراقلا سوروشدو:
- خئیر اولا یولداشلار!.. هاردان گلیرسیز؟!.. فهلهلیگه گئتمیشدیز؟!...
قاش- قاباقلا:
- یووو... دومبالان چیخارتماغا گئتمیشدیک!- دئدیم.
الیمدهکی توربایا باخدی. گؤزلرینین ایچی گولدو:
- منیم پاییم یادان چیخماسین!..
پرت اولدوم:
- نه پایی!.. سحردن آخشاما اوچ- دؤرد آداما بیر کیلو دومبالان چیخارتمامیشیق.. اولماسا اونودا وئرهک سنه؟!..
پروفسور اؤزونو سیندیرمادان:
- اوچ- دؤرد آداما بیر کیلو چیخارتمیشسیز؟.. بهیم سیز هارایا گئتمیشدیز؟..- دئیه سوروشدو.
- چیمنلره.
-چیمنلره؟!!..سیز قولاغیزین دیبندهکی دومبالانلیغی اؤتوروب او اوزاقلیقداکی چیمنلره گئتمیشسیز؟!!..
چاشیردیم:
- قولاغیمیزین دیبیندهکی دومبالانلیق؟!!
پروفسور یئنه گؤزلرینی الیمدهکی توربایا تیکدی. توربانین آغزینی آچیب قاباغینا توتدوم:
- قولاغیمیزین دیبیندهکی دومبالانلیق هایاندادیر پروفسور؟
الینی توربایا سوخوب ایکی دنه، یورمورتا یئکهلیگینده دومبالان چیخاردیب جیبینه یئرلشدیرهرک بیج- بیج گولدو:
- جمعه گونو مصلّایا باش وورون!!..
Dombalan
Dr.Jery
Bilmirəm indiyədək dombalan yemişsiniz ya yox?!..Yeməsəniz əlinizdən gedib qarnınıza borclusunuz!.. Dombalan çox yeməli, gözəl qoxulu göbələk çeşididir. Keçən həftə yoldaşlarla dombalan çıxartmağa getdik ancaq hər ilki yerləri nə qədər çox axtardıqsa o qədər az tapa bildik, elə bil dombalançılar dibinə daş atmışdılar. Axşam başı arğın- yorğun, toz-torpaq içındə evə qayıtdıqda küçədə professor Nəsrəddinlə qarşılaşdıq. Əlimizədəki bel- qazmaya baxa- baxa maraqla soruşdu:
- Xeyr ola yoldaşlar!.. hardan gəlirsiz?!.. fəhləliyə getmişdiz?!...
Qaş- qabaqla:
- yooo... dombalan çıxartmağa getmişdik!- dedim.
گؤنده ر بؤلوم لر: ساتیریك یازیلار
آنادیلی گونونه حاضیرلیق
دوکتور جئری
21. فوریه(اسفندین ایکیسی) آنادیلی گونو؛ آنادیلی بایرامیدیر. ائلیمیزده، بایرام ایشلرینی نئچه هفته قاباقدان گؤرولدوگونو گؤز اؤنونه آلاراق بیزده ایندیدن بو گونله باغلی کئچیرهلهجک برنامهلره حاضیرلیقلی اولمالیییق. بو دوغرولتودا یوردداشلاریمیزدان ایستهییریک آشاغیدا سایدیغیمیز شئیلری ایندیدن تداروک گؤرسونلر:
1- مجوّز
2- آنادیلی برنامهلری
3- قالین ایپ بؤرک
4- کتانی باشماق
5- حیَط سندی
باشلیقلارین آچیقلاماسی:
1- آنادیلی برنامهلرینی دینج بیر اورتامدا کئچیرمک اوچون بوتون شهرلرده سوروملو ایدارهلره (فرمانداری، ارشاد ایسلامی و...) مراجیعه ائدهرک مجوز آلینمالیدیر.
2- چالیشمانین مدنی اولدوغونو گؤسترمک اوچون سیاسته بولاشمامیش آنادیلی ایله ایلگیلی برنامهلر حاضیرلانمالیدیر.
3- گؤزلهنیلمهدن وئریلن مجوز لغو اولونوب مامورلار ییغینجاغی داغیتماغا گلسهلر قالین ایپ بؤرک باشی باتومدان قورویا بیلر.
4- آنلاشیلماز ندنلره گؤره، بو گونده توت-ها-توت اولسا کتانی باشماقلا یاخشی قاچیب آرادان چیخماق اولار.
5- حیَط سندی ایله توتولان شخصلر ضامینه بوراخیلا بیلرلر.
آرتیریلمالیدیر:
بو گونون قوتلانماسینا ایجازه وئریلمهدیگی تقدیرده، گؤیساتان بلندگولاری ایله اویغار دونیانین ساغیر (کار) قولاغینا قیشقیرماق یورددشلاریمیزین دوغال حاقلاریدیر.
Anadili gününə hazırlıq
Dr.Jery
210 Fevral (isfəndin ikisi) Anadili günü; Anadili bayramıdır. Elimizdə, bayram işlərini neçə həftə qabaqdan görüldüyünü göz önünə alaraq, bizdə indidən bu günlə bağlı keçirələcək bərnamələrə hazırlıqlı olmalıyıq. Bu doğrultuda yurddaşlarımızdan istəyirik aşağıda saydığımız şeyləri indidən tədarük görsünlər:
گؤنده ر بؤلوم لر: ساتیریك یازیلار
اینسان حاقلاری خورجوندادیر!
دوکتور جئری
1
بیر گون موللا نصرالدین ائششگینی ساتماق اوچون بازارا آپاریر. یولدا ائششگین قویروغو پالچیغا بولاشیر. موللا، " اولا بیلر، بونون اوزوندن ائششگی آشاغی آلالار!" دئیه دوشونرک قویروغو کسیب خورجونا قویور. بازاردا موشتریلر قویروغو یوخ ائششگی گؤردوکده دئییرلر:
- یاخشی ائششکدیر، نه یازیق قویروغو یوخدور!
موللا دئییر:
- سیز ائششگین قیمتینی کسین، قویروق خورجوندادیر!
2
فارسلارین بیر مثلی وار؛ چوخ دوشوندوروجودور: " خرِ ما از کرهگی دُم نداشت". یعنی: ائششگیمیزین قودوقلوقدان قویروغو یوخایدی.
2+1
ایران، اینسان حاقلارینین اولمادیغینا سوچلاندیقدا سوروملولار جلد تپکی گؤستریرلر:
- اؤلکهده اینسان حاقلاری وار، لاپ یاخشیسی دا وار!
- هانی بیز نییه گؤرموروک؟- دئیه سوروشولدوقدا، مثللرینی اونوتموش کیمی،
- آنایاسادیر!- دئییرلر.
Insan haqqları xurcundadır!
Dr.Jery
1
Bir gün Molla Nəsrəddin eşşəyini satmaq üçün bazara aparır. Yolda eşşəyin quyruğu palçığa bulaşır. Mulla, " ola bilər, bunun üzündən eşşəyi aşağı qiymətə alalar!" deyə düşünrək quyruğu kəsib xurcuna qoyur. Bazarda müştərilər quyruğu yox eşşəyi gördükdə deyirlər:
- Yaxşı eşşəkdir, nə yazıq quyruğu yoxdur!
Molla deyir:
- Siz eşşəyin qiymətini kəsin, quyruq xurcundadır!
2
Farsların bir məsəli var; çox düşündürücüdür: " xər-e ma əz korrəgi dom nədaşt". yəni: eşşəyimizin qoduqluqdan quyruğu yox idi.
1+2
گؤنده ر بؤلوم لر: ساتیریك یازیلار
آذربایجان مسئلهسینده سعدی شیرازینین روْلو
دوكتور جئری
ایران ایسلام دئوریمیندن سونرا، آذربایجان توركلرینین میلّی - اینسانی حاقّلارینی الده ائده بیلمهدیكلرینین ندنینی آراشدیردیقدا، اؤنجهلری بونو پهلوی دؤنمیندن بعضی سوروملولارین بئیینلرده تورتالانیب قالمیش شوْوئنیستی دوشونجهلرله باغلی بیلیردیم آنجاق سون واختلاردا اینجهلهمهلریم سونوجا واریب سوچسوز اینسانلارین بابالینی یودوغومدان پئشمانلیق دویدوم. آنلادیم؛ آذربایجان توركلرینین میلّی ایستكلرینین یولونا شاتیر اوزادان بونلار یوخ، بلكه شئیخ مصلحالدین سعدی شیرازی ایمیش!
سعدی شیرازی كیمدیر؟
سعدی شیرازی، اورتاچاغ فارس ادبیاتینین أن گؤركملی شاعیر، یازیچی، دوشونورلریندن اولوب اونون گولوستان كیتابی، اسكیدن بری، مكتبخانالاردا، قوتسال قورآن كیتابی ایله یاناشی اؤیرهدیلیب اؤیودلو سؤزلری توپلومدا اویقولانماغا چالیشیلمیشدیر. ایراندا، گولوستان كیتابینا اینانلارا سعدی اویومجولاری دئییلیر....
اولا بیلر سوروشاسانیز؛ سعدی شیرازینین نه ایلیشكیسی وار آذربایجان مسئلهسینه؟!...
آچیقلاییرام:
فارس تاریخینده سوركلی ادبسیز، بیر كیشیدن دانیشیلیب. بو كیشی ادب اولماق اوچون، اون ایل رضاشاهین تورمهلرینده دوستاق اولوب ایكینجی دونیا ساواشی سیراسیندا آزادلیغا بوراخیلاراق تبریزه گئدیب آذربایجان میلّی حؤكومتینی قورموشدو. بو پیس كیشینین آدی سئیید جعفر پیشهوری ایدی.
پیشهوری بیر ایللیك حؤكومتی سورهسینده، ایران اؤلكهسینه یاراشمایان چوخ پیس ایشلره ال وورموشدو. اؤرنك اولاراق او:
- ایران چرچیوهسینده اؤزأرك آذربایجان حؤكومتی یاراتمیشدی.
- توركجهنی آذربایجانین دؤولت دیلی اعلان ائتمیشدیر.
- آذربایجانا میلّی مجلیس، میلّی اوردو، میلّی پول یاراتمیشدی
- مدرسهلرده آنادیلینین اوخونماسینی ایجباری ائلهمیشدی.
- خالیصه یئرلری كندلیلرین آراسیندا بؤلوشدورموشدو.
- آذربایجان موسیقی، تئاتر، ادبیاتینی یئنیدن دیرچلتمیشدی.
- آذربایجان میلّی اونیورسیتهسینین تملینی قویموشدو.
- وئرگیلری آذربایجانا خرجلهییب تهرانا گؤندرمهمیشدی.
- آذربایجان كند- شهرلرینین آوادانلیغینا چالیشمیشدیر.
- توركجه درگی - قزئتلر بوراخمیشدی.
- قادینلارین كیشیلرله برابر سس وئرمه حوقوقونو رسمیّیته تانیمیشدی.
- ایران آنایاساسیندا آسیلی قالان ایالتی - ویلایتی انجمنلری قانونونو یورولوگه سالمیشدی.
......
سعدی شیرازینین اویومجولاری پیشهورینین بو پیس ایشلرینی گؤردوكده دریندن سارسینتی گئچریب اؤزولموشلر. اونلار ال - اله وئرهرك (دونن دوست، بو گون دوشمن) آمریكانین یاردیمی ایله آذربایجانا سالدیریب اؤلدورهنی اؤلدوروب، اؤلدورمهینی دیدرگین یاخود سورگون ائلهمیشلر. اونلار، پیشهورینین پیس ایشلرینین ائتكیسینی نئجه آذربایجاندان سیلهجكلرینی ده دوشونموشلر آنجاق عاغیللاری بیر یئره چاتمایینجا گولوستان كیتابیندان فال آچمیشلار:
بیلگه لوقماندان، " ادبی كیمدن اؤیرندین؟ " دئیه سوروشدوقدا، "ادبسیزلردن اؤیرندیم" دئمیشدی."بئلهكی، بونلارین نهلری منه خوش گلمهدیسه اونلاری ائتمكدن چكیندیم".
سعدی اویومجولاری فاللارینا چیخان اؤیكونو اوخودوقدا سئوینجدن چیرتیك چالا- چالا پیشهورینین پیس ایشلرینی آذربایجاندان سیلمهیه باشلاییب قالاق-قالاق یاندیریلان كیتاب تونقالینین باشیندا آند ایچمیشلر؛ سونسوزادك آذربایجانی پیشهورینین گؤردوكلری پیس ایشلردن اوزاق ساخلاسینلار.
Azərbaycan məsələsində Sədi Şirazinın rolu
Dr.Jery
Iran islam devrimindən sonra, Azərbaycan türklərinin milli - insani haqqlarını əldə edə bilmədiklərinin nədənini araşdırdıqda, öncələri bunu Pəhləvi dönmindən bəzi sorumluların beyinlərdə tortalanıb qalmış şovenisti düşüncələrlə bağlı bilirdim ancaq son vaxtlarda incələmələrim sonuca varıb suçsuz insanların babalını yuduğumdan peşmanlıq duydum. anladım; Azərbaycan Türklərinin milli istəklərinin yoluna şatır uzadan bunlar yox bəlkə şeyx Müsləhəddin Sədi Sirazi imiş!
گؤنده ر بؤلوم لر: ساتیریك یازیلار
نئجه یازمایاق؟
دوکتور جئری
اؤدوللو یاریش:
آشاغیداکی سؤزجوکلرده، هانسی سیرانین یازیلیشی یانلیشدیر؟
1- ؟ 2- ؟ 3- ؟
(سورغونو دوغرو اولاراق یانیتلایانلارا، بیر عدد باهار آزادی سیککهسی وئریلهجکدیر.)
1- صاحب 2- ساحب 3- صاحیب
1- صحبت 2- سوحبهت 3- صؤحبت
1- صبر 2- سهبر 3- صبیر
1- صندوق 2- سندووق 3- صاندیق
1- عمر 2- عومر 3- عؤمور
1- حقهباز 2- حوقهباز 3- حوققاباز
1- محتاج 2- موحتاج 3- مؤحتاج
1- محاکمه 2- موحاکمه 3- موحاکیمه
1- مسلمان 2- موسلومان 3- موسلمان
1- معلم 2- موعلم 3- موعللیم
1- منتظر 2- مونتهزر 3- مونتظیر
1- طلاق 2- تهلاق 3- طالاق
1- ظلم 2- زلم 3- ظولم
1- فاصله 2- فاسله 3- فاصیله
1- محال 2- مهحال 3- ماحال
...
سورغونون یانیتی:
بیرینجی سیرداکی سؤزجوکلرین یازیلیشی دوزدور؛ فارسلار کیتابلاریندا بئله یازارلار.
ایکینجی سیرداکی سؤزجوکلرین یازیلیشی دوزدور؛ کوردلر کیتابلاریندا بئله یازارلار.
اوچونجو سیرداکی سؤزجوکلرین یازیلیشی یانلیشدیر. تورکلر کیتابلاریندا بئله یازارلارسا، کیتابلارینین باسیلماسینا (بیرینجی سیراداکیلار کیمی یازیلمایینجا) ایجازه وئریلمهییب، وئریلمهیهجکدیر.
سورغونو دوغرو اولاراق یانیتلایانلار، اؤدوللرینی بورادان یوکلهیه بیلرلر.
گؤنده ر بؤلوم لر: ساتیریك یازیلار
ایكی اوشاق یئتمز!
دوكتور جئری
آنلاشمازلیق
هردن بئله گؤرونور؛ میللت ایله دؤولت بیر بیرینین سؤزونو آنلاماقدا چتینلیك چكیر! دونن قونشوموز كبلایی خوجا وئردینین نوهسینین آد قویماسی ایدی. كوچهده قارشی قارشییا گلدیك. سوروشدوم:
- كبلایی! اوشاغین آدینی نه قویدونوز؟
دؤشونو قاباغا وئردی:
- امیر محمد علی
- امیر محمد علی؟!!
- هه!.. گلهجكده جمعیتیمیز آزالماسین دئیه بیزده دؤولتین نیداسینا لبئیك دئیهرك اون ایلدن سونرا نوه صاحیبی اولوب آدینی امیر محمد علی قویدوق!
باشیمی توولاییب دئدیم:
- كبلایی! دؤولت دئییب؛ دؤرد-بئش اوشاق دونیایا گتیرین نه اوچ-دؤرد اوشاغین آدینی بیرینین اوزهرینه قویون!...
جمعیتیمیزین آرتماسینین یولو
جمعیتین گئتگئده آزالماسی اؤلكه باشچیلاریمیزی دریندن قورخویا، قایغییا سالاراق چئشیدلی یوللارلا میللتی دوغوم-دوغوشا شیرنیكدیرمگه چالیشیرلار. بو دوغرولتودا، بیزده، بیر اؤنری ایله بو سورونون اورتادان قالخاماسینا یاردیمچی اولماق ایستهییریك:
اؤنری:
قبیرداشی كیمی، كفن كیمی، مؤهور-تسبئح كیمی، چادیرا كیمی، قیبلهنوما كیمی، تومانباغی كیمی، دیشقوردالایان كیمی، ساققالداراغی كیمی، ركعتسایان تزگاهی كیمی، دوندورما چؤپو كیمی ... دؤولت، آغازادهلرین بیرینه تاپشیرسین جمعیتمیزین آزالماسینین قاباغینی آلماق اوچون چیندن، چیناوشاغی وارید ائلهسین...
آج اینسان
چوخلو یوردداشلاریمیز دوشونورلر؛ جمعیتیمیزین آزلماسینین ندنی یوخسوللوقدور، فقردیر. بو دوشونجهنین یانلیش اولدوغونو، برزیللی بیلگین دوكتور خوزه دو كاسترو، "آج اینسان" كیتابیندا بیلیمسل آچیدان قانیتلامیشدی. خوزه دو كاسترو بیر دئنهمهده آغیرلیق، اوزونلوق، ساغلاملیق باخیمیندان عینی اولان ایكی بؤلوك سیچانی؛ بیرینجی بؤلوگو آج، ایكینجینی بؤلوگو توخ ساخلایاراق یوخلامیشدی. بیر سوره سونرا، او، اینانیلمازجاسینا، آج سیچانلارین چوخالماسینا، توخ سیچانلارین آزالماسینا، هردن ده سونسوز، دوغماز دوروما دوشدوگونه تانیق اولموشدو. او كیتابیندا بو سونوجا وارمیشدی: آج اینسان چوخ بالالار!..
بو آراشدیرمادان آنلاشیلیر، اؤلكهمیزین جمعیتینین آزالماسینین قاباغینی آلماق اوچون میللت یوخسوللوغا، فقره سوروكلنمهلیدیر. البتته دانماق اولماز، بو یؤنده سوروملولار بؤیوك آددیملار آتیب، آتماقدادیرلار...
هامی دوغماغا ایرهلی!
جمعیتیمیزین آزلماسینین قاباغینی آلماقدا آغالار، خانیملار چیگین-چیگینه چالیشماقدادیرلار. دونن خستهخانایا بیر آغانی گتیرمیشدیلر، یانچیلاری تلم-تلهسیك سوروشوردولار:
- آغالارین دوغوم اوتاغی هانسیدیر؟!
هامی شاشیردی:
- آغادا دوغارمی؟!...
یانچیلاری برانكاردی توولا ایتهلهیهرك:
- آغامیز باهالیق آلتیندا دوغماقدادیر!..-دئدیلر.
نییه جمعیتیمیزی چوخالتماق ایستهییریك؟
دئییر: دئییرلر؛ اللی ایل سونرا، یئر آلتی، یئر اوستو سولارین قورویوب اؤلكه سوسوز بیر چؤللوگه دؤنوشهجكدیر.
دئییرم: دوز دئییرلر !
دئییر: دئییرلر؛ اللی ایل سونرا، نئفت-گاز یاتاقلاریمیز قورتولاجاقدیر.
دئییرم: دوز دئییرلر !
دئییر: دئییرلر؛ اللی ایل سونرا، چئوره كورلانیب، مئشه- اورمانلاردان، یابانچی حئیوانلاردان بیر ایز- توز قالمایاجاقدیر.
دئییرم: دوز دئییرلر!
دئییر: دئییرلر؛ اللی ایل سونرا، یئرلی دیل، كولتورلر آرادان گئدیب تاریخدن سیلینهجكدیر.
دئییرم: دوز دئییرلر!
دئییر: دئییرلر؛ اللی ایل سونرا، ایش یئرلری بوس-بوتون قاپاناجاقدیر.
دئییرم: دوز دئییرلر!
دئییر: دئییرلر؛ اللی ایل سونرا،.................
یورولور؛ دئییر: بئله ایسه نییه گرهك ایندیدن اللی ایل سونرایا جمعیتیمیزی چوخالتماق فیكرینده اولاق؟
دئییرم: چوخ آدام بیزه لعنت اوخوسون!
Iki uşaq yetməz!
Dr.Jery
Anlaşmazlıq
Hərdən belə görünür; millət ilə dövlət bir birinin sözünü anlamaqda çətinlik çəkir! Dünən qonşumuz kəblayı Xucaverdinin nəvəsinin ad qoyması idi. Küçədə qarşı qarşıya gəldik. soruşdum:
- Kəblayı! uşağın adını nə qoydunuz?
döşünü qabağa verdi:
- Əmir Məhəmməd Əli
- Əmir Məhəmməd Əli?!!
- Hə!.. gələcəkdə cəmiyyətimiz azalmasın deyə bizdə dövlətin nidasına ləbbeyk deyərək on ildən sonra nəvə sahibi olub adını Əmir Məhəmməd Əli qoyduq!
Başımı tovlayıb dedim:
- Kəblayı! dövlət deyib; dörd-beş uşaq dünyaya gətirin nə üç-dörd uşağın adını birinin üzərinə qoyun!...
گؤنده ر بؤلوم لر: ساتیریك یازیلار
یوردوموزون آدی نهدیر؟
دوكتور جئری
اوشاق سوروشور:
- گؤلو قوروموش تورپاغی سویا گئتمیش یوردوموزون آدینی نهدیر.. بیگلر؟!
چوخ هویتلی آغا هویوق-هویوق اوزومه باخیر....
یاردیمینا قوشورام:
- تاریخین درینلیكلریندن باشلایاراق پهلویجه آتورپاتَكان، پارسجا آذربادگان، یونانجا آتروپاتنه، بیزانسجا آذربایگانون، ائرمنیجه آذربایاقان، سوریانجا آذربایغان، عربجه آذربیجان دئییلن؛ ایندیسه دونیادا آذربایجان آدی ایله تانینان یوردوموزون آدینی سوروشور؟!
چوخ هویتلی آغا دوداغینی بوزوشدورور:
- ائوینین آدرئسینی اونوتموش كیشی كیمی یوردوموزون آدینی اؤزگهلردن اؤیرنمگه گرك یوخ!..- دئییر- یوردوموزون آدی: آغ اوستاندیر، آش اوستاندیر، اردبیل اوستاندیر، زنجان اوستاندیر، قزوین اوستاندیر، خویاوستاندیر، مرند اوستاندیر، میانداب اوستاندیر...
كاكا عوثمان اوركلهنیر:
- كورد اوستان یادینیزدان چیخماسین چوخ هویتلی-چوخ یوردلو آغالار!
بنزر یازی:
گؤنده ر بؤلوم لر: ساتیریك یازیلار
چوخ هویتلی میللت
دوكتور جئری
بیز آذربایجانلیلار چوخ هویتلی میللتایك. بیزیم كیمی چوخ هویتلی میللت، سانیرام یئر اوزونده تاپیلماز. چوخ هویتلی اولدوغوموزون كؤكو نیسبیلیگه ایناندیغیمیزداندیر بلكه. ساده بیر سورغو ایله بیزیم چوخ هویتلی اولدوغوموزو آنلاماق چتین دئییل.
سیز هانسی میللتدنسینیز؟
بیریسی بیزدن بو سورغونو سوروشسا، اؤنجه سوروشانین كیملیگینی اؤیرهنیب سونرا یانیتلایاریق سورغوسونو.
سوروشان فارس اولسا، دؤشوموزو قاباغا وئریب، "تورك زبان"-یق دئیهریك.
سوروشان كورد اولسا، "عجم" اولاریق.
سوروشان ائرمنی اولسا، "موسلمان" آدلاندیراریق اؤزوموزو.
سوروشان قوزئی آذربایجانلی اولسا، "ایرانلی"-لاشاریق.
سوروشان توركیهلی اولسا، بیز "آذری"-ییق افندیم، سؤیلهیهریك.
سوروشان آذربایجانین سوننی توركلریندن اولسا، "شیعه" اولوب حضرت علینین حاققینین تاپدالانماسیندان سیزلایاریق.
سوروشان زنجان، همدان، قاشقایستان،خلجستان،خوراسان توركو اولسا، اؤزوموزو "آذربایجانلی"-ییق دئیه تانیتدیراریق.
سوروشان اؤزوموز اولساق، "چوخ هویتلی میللتایك" دئیهریك اؤزو اؤزوموزه.....
گؤنده ر بؤلوم لر: ساتیریك یازیلار
فیطره ذكاتی نئچه وئرمهلیییك؟
دوكتور جئری
موبارك اوروجلوق آیینین بیتمهسینه چوخ آز بیر سوره قالیب. اوروجلوق آیینین اؤنملی فرضلریندن بیری فیطره ذكاتی وئرمكدیر.فیطره ذكاتی یوخسوللارا وئریلیر (فیطره ذكاتی وئرمك اوچونبؤیوتَج(میكروسكوپ) اله آلیب ایرانی الك-ولك ائتسهنیزده یوخسول تاپا بیلمهیهجكسینیز چونكو وئریلن نقدی یارانهلر هامینی باریندیریب). فیطره ذكاتی اوروجلوق آیینین سون ایكی گونوندن باشلایاراق بایرام نامازینا قدر یوخسوللارا وئریلمهلیدیر. فیطره ذكاتینین مقداری اوچ كیلوقرام اولوب ایل بویو ان چوخ یئیلدیگی یئمكلردن وئریلیر. مثلا: هندیستان دویوسو (كیلوسو: 5000 تومن)، آمریكا بوغداسی (كیلوسو: 800 تومن)، برزیلی ات (كیلوسو:17 مین تومن)، توركیه تویوغو(كیلوسو 4800 تومن) خزر خاویاری كیلوسو: بووووق تومن)....
البته میللتمیزین سحره، ناهارا، شاما ان چوخ یئدیكلری شئیلردن بیریده حیرسدیر؛ باهالیق حیرسی ، سوروملولارین حیرسی، باش بیلنلرین حیرسی، تلویزیون حیرسی و ...
گؤنده ر بؤلوم لر: ساتیریك یازیلار
prs_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab unk azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab bjn_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab sun_Latn gaz_Latn azj_Latn azj_Latn azj_Latn azj_Latn azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab pes_Arab azb_Arab pes_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azj_Latn gaz_Latn azj_Latn azb_Arab azb_Arab azb_Arab unk azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab unk azb_Arab unk azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azj_Latn gaz_Latn unk azj_Latn azj_Latn azj_Latn azj_Latn unk azj_Latn unk azb_Arab azb_Arab uig_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab unk azb_Arab azb_Arab azb_Arab azj_Latn gaz_Latn azj_Latn azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab unk azb_Arab snd_Arab pes_Arab pes_Arab pbt_Arab azb_Arab pes_Arab urd_Arab pes_Arab pbt_Arab pes_Arab pes_Arab urd_Arab pbt_Arab prs_Arab pes_Arab unk azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab uig_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azj_Latn gaz_Latn tur_Latn azj_Latn azj_Latn azj_Latn azj_Latn azj_Latn azj_Latn azj_Latn azj_Latn azb_Arab azb_Arab uig_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab bjn_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab uig_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab uig_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab