«زنگان» کلمهسی هاردان گلیب؟
زنگان کلمهسی، زنگان شهری کیمی چوخ قدیمی بیر کلمهدیر. بو کلمه عرب دیلینده «زنجان» اولوبدور. اسلامدان قاباق بو کلمه و شهر واریمیش. «زنگان چایی» بو شهره منسوبدور، بلکهده زنگان بو چایا منسوبدور، آنجاق بو مسئله بیزه چوخ آیدین و آچیق دگیل. «آنندراج» کتابی اوّل دفعه، زنگان کلمهسینی «زندیگان/ زندیقان»کلمهسینه نسبت وئردی. بو نسبت اشتباه نظره گلیر. چون اولاً هم اسلامدان قاباق هم اسلام دان سورا دینسیزلره و ملحدلره و مانوی و مزدکیلره زندیق دئیرمیشلر. مثلاً؛ انوشیروان و زرتشتی موبدلری، قتل عام ائدن مزدکیلره «زندیق» دئییبلر. نظره گلیر زندیق کلمهسی (زند- پازند) کلمهلرینه هئچ ارتباطی یوخدور. ثانیاً آنندراجدان قاباق هئچ بیر منبع (اسلامی و غیر اسلامی) بئله بیر سؤزه یعنی زنگانلیلارین زندیق اولدوقلارینا اشاره ائتمهییبدیر. زند- پازند اهلی یعنی زرتشتی اولماغیدا صرفا زنگانا منحصر ائتمک اولماز. آنجاق بیز نه پهلوی دیلینده نه فارسی دیلینده زنگان کلمهسینی گؤرموروک و اونا مشابه و همریشه کلمهده تاپا بیلمیریک. بو کلمه بارهسینده آشاغیداکی نظرلری وئرمک اولار:
1- زنگان کلمهسی، گاوازنگ، زنگیل، زنگین، کلمهلریایله بیر عائلهدن اولا بیلر.
2- زنگین تورکوده (وارلی- محتشم) معناسیندادی
3- زنگانی بعضی کتابلاردا «شانجان»دا یازیبلار
4- بعضی نظرلر زنگانی «زاج- زنگ» مادهسینن مرتبط بیلیر و خمسهده اولان معدنلرین چوخلوغونو دوشونور
5- بعضی نظرلر زنگانی «سایان»،«سایین» کلمهسینن مرتبط بیلیر.
6- حمدا... مستوفینین «شهین» و اردشیر بابکان نظریهسینی بیر عده قاطعانه رد ائدیرلر. چون اوندان قاباق هئچ بیر منبعده زنگانی، شهین یازمییبلار. (باخین مهندس رامین سلطانی یازان «جستاری در تاریخ زنجان» کتابینا)
7- شهین بیر فارسیِ دری، کلمهسیدیر و ایرانین مرکز و غربینده اولان دیللره هئچ ارتباطی یوخدور. بلکه حمدالله مستوفی (سایین – سایان) کلمهلرینی شهین تصور ائدیبدیر.
8- سایین (صائین) و سایان کلمهلری تورکوده بؤیوک، محترم، محتشم و وارلی معناسیندادیر.
9- .....
azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab unk