قافقاز
قافقاز - خزر و قارا دنیز آراسیندا داغ سیستئمینین عمله گتیردیگی، آوروپا ایله آسیا گیتهسینین سرحددینده یئرلشن جوغرافی رایون. بؤیوک قافقاز سیرا داغلاری بؤلگهنی شیمالی قافقاز و زاقافقازیایا آییریر. ان یوکسک نقطهسی ائلبروز داغیندادیر (5642 متر). بؤلگه اهالیسی مرکب ائتنیک و زبانی ترکیبده مالیکدیر و زنگین نئفت یاتاقلارینا صاحیبدیر.
Mündəricat
سرحدلری[redaktə]
قافقازین شرق سرحددینین خزر دنیزی, غربینین ایسه قارا دنیز اولدوغو قبول ائدیلیر؛ آنجاق شیمالی و جنوبی سرحدلری حاققیندا کونسئنسوس یوخدور. شیمالدا فیزیکی-جوغرافی سرحد کوما-مانیچ چؤککلیگی، حاضیرکی آدمینیستراتیو بؤلگویه گؤره ایسه کراسنودار و ستاوروپول ولایتلرینین و داغیستانین شیمال سرحدلری حساب ائدیلیر. بعضاً قافقازا شرطلی اولاراق کالمیکییادا داخیل ائدیلیر. شیمالی قافقازین بؤیوک حیصهنین تاریخی-ائتنوگرافیک اولاراق روس ستئپلرینه و آشاغی پووولژییایا داها یاخین اولدوغو نظره آلیندیقدا ایسه قافقازین شیمال سرحددینی کوبان چایی بویونجا, کوما, مالکه و تئرئکا تپریندن کئچیرمک اولار. بئلهلیکله کرانسودار ولایتینین جنوبدا, آدیگئی، کاراچئو-چرکز، کاباردینو-بالکار، شیمالی اوسئتییا، اینقوشئتییا، چئچئنئستان و داغیستانین بؤیوک بیر بؤلومو بو بؤلگهیه داخیل اولور.
جنوب سرحدلرینی سیاسی اولاراق آذربایجان, ائرمنیستان و گورجوستان ایله ایران و تورکیهنین سرحدلرینی تشکیل ائدیر.
ژئوسیاسی اؤنمی[redaktə]
تا قدیمدن قافقاز بیزانس ائمپئریاسی، ساسانیلر، عرب خیلافتی، قیزیل اوردا، روسییا ایمپئریاسی و آوروپا کیمی قوهلرینی سیاسی و مدنی توققوشماسینا شاهیدلیک ائتمیشدیر آنجاق هئچ بیری بو اراضییه تامامیله حکم ائتمهیه نائل اولمامیشدیر. بؤلگه زنگین یئر آلتی خام ماده احتیاطینا صاحیبدیر و تاریخی اولاراق تیجارت یوللارینین کسیشمه نقطهسی اولموشدور. تاریخی ایپک یولو بورادان کئچمیشدیر.
ائتنیک و دینی قورولوش[redaktə]
بورادا یاشایان خالقلار دیللرینه گؤره 3 گروها بؤلونور:
- قافقاز دیلی خالقلار: آبخازلار، آدیگئیلار، چرکزلر، کاباردینلر، چئچئنلر، اینقوشلار، لزگیلر، آوارلار، دارگینلر، لاکلار، گورجولر و باشقالاری.
- هیند-آوروپا خالقلاری: ائرمنیلر، تاتلار، داغ یهودیلری، تالیشلار، اوسئتینلر و روسلار.
ایسلم (شیعهلیک و سوننیلیک) و کریستییان دینلری اساس دینلردیر. موسویلیک دینینین نومایندهلری ده مؤوجوددور. تاریخی اولاراق قافقاز آتشپرستلیک دینینین مرکزلریندن ساییلیر.
بؤلگهده یئرلشن اؤلکهلر[redaktə]
کونفلیکتلر[redaktə]
- قاراباغ
- آبخازییا
- چئچئنئستان
- اوسئتییا
باخ[redaktə]
منبع[redaktə]
خاریجی کئچیدلر[redaktə]
Bu məqalənin latın qrafikalı Azərbaycan əlifbası ilə qarşılığı vardır. Bax: Qafqaz
azb_Arab azb_Arab azj_Latn kas_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab epo_Latn azb_Arab ckb_Arab pbt_Arab azb_Arab epo_Latn prs_Arab azb_Arab azj_Latn