آشیق علی خداداد مددلو ایله دانیشیق
دانیشیقی آپاران: محمدرضا شوکتی الوارعلیا
موسیقی اینسانین پاک حیس لرینین ترننومودور.
اؤن سؤز:
بو گونکو دونیامیزین بحرانلارینین کؤکونو فرهنگی استبداد وهجمه لرده آختارمالی ییق . بیر اجتماعین قورولوش و مؤحکم بیناسی اؤزگه لرین چوروموش و ارزیش سیز کؤلتورونون هجمه سی ایله اوچوب آرادان گئدر.
استثمارچیلار بو ایشی بیر اصل ساناراق اؤنجه بیر اؤلکه نین موسیقی سینه ال آپاریب، اونو آراشدیریب و اونو اؤزلری سئودییی کیمی ده ییشیب، اونون معنوی لییینی آرادان گؤتوروب جوربه جور اویدوروجو بویالارو آدلارلا ائله او اؤلکه نین جاوانلارینا تقدیم ائده رلر. بیر آیری معنادا دئسک اؤز فرهنگیمیزی یئنی بوخچالارلااؤزوموزه ساتارلارکی تأسسوفله بیزده به به ، چه چه له آلیب اونلاردان آرتیق لذت آپارریق .
موسیقی دونیاسی چوخ گئنیش بیر دونیا اولاراق هر طرفدن هجوملارا معروض قالمیشدیر، کی بیریده استعمار چیلار طرفی دیرکی زامان ده ییشدیکجه ، اینسانلار تمدونه ،علمه و تکنولوژییا ال تاپدیقجا بئله استعمار و استثماریندا میدانی گئنیش لنیب و مشتری سی چوخالیر.
آشیق علی خداداد مددلو بئله استعمارو استثمارچیلارلا مبارزه آپاران بیرآشیقدیر. فرهنگی هجمه نین قارشیندا دوران و اؤز کولتور، منلیک،علم، مدنیت و وارلیغینی سئویب و اوندان حیمایه ائده ن بیر کیمسه دیر.
حؤرمتلی اوخوجولاریمیز! ملی وارلیغیمیزین قوروقچوسو آشیق علی خداداد مددلوایله آز چوخ تانیش لیغینیزواردیر. سازلی سؤزلوبیرآشیقدیر،25 ایلدن آرتیق ساز-سؤزدونیاسینا قدم قویان آشیق علی1348 – اینجی گونش ایلینده دونیایا گلیبدیر. موغانین مددلو ائلیندن اولان ،محمود اوغلو علی خداداد مددلو، آشیق رسول قربانی دان الهام آلیب، آشیق صداقت گنجه ای دن ساز اؤیره نیب و بیرینجی دفعه اولاراق «قوپوزون ایلکین مکتبی» آدلی ساز هاوالارینا بیرنوت کیتابی دا یازیبدیر.
آشیق علی ایله سؤزصؤحبتیمیزموسیقی نین استثمارچیلارالینده بیر اویونچاق کیمی اولدوغوندان وبیر سیرا موسیقی چیلر اونلارین الچی و نوماینده لری کیمی رول اویناماقلاریندان ایدی کی ائله بوساحه ده بیزیم بیر نئچه سورغوموزا جاواب وئریبدیر.
س: بیرینجی سوالی بئله سوروشوم کی : موسیقی استعمارچیلارین الینده، میللتلری اؤزلوکلریندن و هویت لرینده ن چیخارماق اوچون بیر آلت وبیر حربه اولوبدور.بئله کی ایشی اؤز سؤیدوکلری کیمی قاباغا آپاریرلار. سیزجه اونلار آذربایجان موسیقی سی حاققیندا نه ایش گؤروبلر؟
ج: اؤنجه سیزی و حؤرمتلی اوخوجولارینیزی سلاملاییرام ، سورغونوزون جاوابیندا بئله دئمه لییم کی، موسیقی آدینا غیراخلاقی و عاغلا سیغماز ایشلری ایندیکی تبلیغاتی وسیله لرله جاوانلارین فیکرینده اوتوردوب و اونلارین عاغیل وهوش باشلارین آلیبلاراللرینه ، ائله کی جاوانلارین چوخ عیدده سی اؤز موسیقی لریندن نیفرت ائدیرلر.حتی موسیقی چیلریمیزده مستقیم یا غیرمستقیم استعمار اولوبلار. اونلارفیکرائدیرلرکی غیراخلاقی حرکتلرله مترقی بیر موسیقی چی کیمی جیلوه لنرلر.میثال اولاراق: ایرانیمیزدا خصوصی ایله تبریزده پاپ ویا جاز آدیله موسیقی واردیر.«جاز» لغت ده مزخرف معناسینا دیر.بوکلمه نین معناسینی بیلمه دن بیرسیرا موسیقیچیلرافتخارائدیرلرکی جاز ایشله ییرلر. یا پاپ موسیقی سی آدینا بیرزاد واردیرکی بیرسیرا خواننده لریمیزاونا گووه نیرلر. پاپ باشقا بیردینده روحانی بیرروتبه دیر،بوموسیقی نین کلیسا موسیقی سینه ربطی یوخدور.کلیسادا مبتذل موسیقی اولا بیلمز مبتذلی معنوی قالیبده بیزه وئریرلر،ویا پاپولیارکی بو موسیقی نین آدی حتماً کی بو کلمه دن آلینیب «مشهور اولماق» و موسیقی ده «مردمی» آنلامدادیر. دئمه لییم کی موسیقی لرین هامیسی مردمی دیر . اما اونلارین مردمی لییی باشقا بیر معنا داشیییر. اودا یالان شهرت و اؤزایستکلرینه چاتماقدان باشقا بیرزاد دئییل . بیرسیرا موسیقی چیلرکی بئله – بئله یالان شهرتلرو آدلارا اویوبلار، استعمارچیلارین قوللاری و الچی لریدیرلر.تکجه ایراندا یوخ بلکه دونیا سوییه سینده اینسانلارین معنویت، فرهنگ وتاریخلرین تحریف ائتمک دالیجادیرلار.آنجاق بو موسیقی چیلرین بیلربیلمزبو تحریفلرده روللاری واردیر. میثال اولاراق:
آمریکالی جنیفرلوپزتورکیه ده کنسرت قورموشدو. اونون 150 –نفر اکیبی وارایدی کی ایکی شخصی طیاره ایله تورکیه یه گلمیشدیلر.هراوچ نفره بیرسوئیت توتموشدولار.هرسوئیت 3600 یورو ایدی. بونلارین یئییب ایچمک خرجلرینی ده گلسک اوستونه ،بؤیوک بیرپول اولار. بونلارایکی یا اوچ گون کنسرت وئردیلر. ایندی سوروشمالی ییق کی، بو ائکیپین بوتون خرجلرینی او اوچ گونده ساتیلان بلیط لر تأمین ائده بیلر؟ البته کی یوخ! پس بونلار هاردان تأمین اولورلار؟ جاوابی آیدیندیر.همن استعمارچیلارین الی ایله. اونلار الچی دیرلر.پول دالیجا دئییللر. بونلار میللتلرین وارلیقلارین تالاماق اوچون، اونلارین فرهنگ، مدنیت،معنویت ووارلیقلارینی اللریندن آلماقدان اؤترو دولانیرلار.اونلارایستیرلرایسته دیکلری میللته غلبه چالیب واونلاری اللرینده ساخلاسینلار.بو باره ده یورو ویژئنیده میثال چکمک اولار.
س: بیزیمده شهریمیزده موسیقینین اوستونده استعمارالی واریایوخ؟
ج: بلی کی وار. بیرسیرا موسیقی چیلر «مزخرف» سؤزلری کئچیردیرلرریتم و موسیقی چرچیوه سینه وئریرلر خلقه و تأسسوفله جاوانلاریمیزدا بونلارا اویوب ، رسانه لرده بو مبتذل موسیقی نی ایفا ائده نلری تبلیغ ائدیرلر.
س: ادبیاتچیلارلا موسیقی چیلربوایشلرین قاباغیندا نه ائتمه لیدیرلر؟ واونوندا داوامیندا بئله سوروشوم کی استعمارچیلارنجور اولور بیزیم جاوانلاریمیزی اللرینه آلیرلار؟
ج: تأسسوفله بیز استعمارا توولانان واونلارین ایشلرینه اویان جاوانلاردان قاچیریق.اصلینده بئله اولمامالیدیر. بیز نه قده ر اونلاردان اوزاق گزسک استعمارچیلار موفق اولوب باسقین گله جکلر. بو جاوانلار بیزیم دیرلر، بیزاونلارا یاخینلاشمالی ییق. موسیقی ، ادبیات، فرهنگ و مدنیتیمیزی دوزگون و دوز یوللارلا اونلارا دوشوندورمه لی ییک. ایش عالی کیفیت ده و ده یرلی اولارسا جاوانلار قبول ائده جک .بیر سؤزو ده قبول ائده ک کی فرهنگ ایله مدنیتی ساخلاماغا اینساندا قایغی کش لیک و غیرتین ده گره یی واردیر.آغ یئل مه یئل اولمامالی ییق.
بیزیم موسیقی میز گؤزه لدیر.اما ایفا و ارائه سینده آخسامیشیق، مشکل له اوزبه اوزوق. جاوانلارلا ارتباط قورا بیلمه میشیک .بیر جاوان من به ینمه ین لیباس گیرجک من اوندان قاچمیشام ونتیجه ده استعمارچی گلیب میدانا اونا صاحاب چیخیب.
س: بیرسیرا موسیقی گروپلاریندا جوربه جور موسیقی آلتلری ایشه آپاریلیر و بیر سیرا سیندادا موسیقی آلتی چوخ آزاولور،میثال اوچون بیرتار اولوربیر کامانچا.یا آشیقدا تکجه ساز اولورویا....سیزجه بونلارین نه فرقی واردیر؟
ج: بیرسیراموسیقی چیلر سازلارین ترکیبی نی بیلمه دن گتیریب موسیقی آلتلرینی ایکی ایکی ییغیرلارمیدانا کی من مترقی وعلمی بیرموسیقی چییم . اما فیکیرلشمیرکی اوخودوغوماهنی دا بوآلتلرین یئری واریا یوخ. شایدده بونلارین او ماهنی نین معنا ومفهوموندان دا خبرلری یوخدور. بیرنفر چیخا ( بیر متخصص) بو ارکسترین رهبرینه دئیه کی هانسی علمی اساسلارلا بو آلتلری بیربیری نین یانینا دوزوبسن؟ یقیناً کی جاوابی اولمایاجاقدیر.نه یه؟ چونکی بوبیلمیرهر میللتین اؤزونون سسینه اویغون سازی وار. سازین قورولوشو ایله سیمی نئجه دیر؟
باخین ! بیرخلقین سسلری اوستونده تحقیق اولوب سونرا اونون سازی دوزه لیب . ساز اینسانین بوغازینا گؤره جورلنیب ، بوغاز سازا جورلنمه ییب دیر. بو سیرا آداملاربیلربیلمزاستعماراولونوبلار.چوخلاری غیرمستقیم وبیلمه یه بیلمه یه استعمارچیلارا یاردیم ائدیرلر،و بیرسیرا دا بیله بیله اونلارین قوللوقچوسودورلار. اونلارا الچی دیرلر، مزدوردولار، بونلاراؤز فرهنگینه ، اؤزمدنیتینه خیانتچی دیرلر.
بئلنچی گروپلاردا ایشله نیلن موسیقی آلتلرینین چوخو غربی آلتلردیرکی آزجانا علمی باخساق گؤره ریک کی نه اونلارین سسی بیزیم سازیمیزین اوستونده اوتورا بیلر، نه بیزیم سازیمیز اونلارین سسینده. نئجه کی دانیشیقلاریمیز فرقلی دیر.سسلریمیزده فرقلی دیر.موسیقی ده ده بوفرق واردیر.سازلارین قورولوشوفرقلی دیر. پس گؤروروک کی آرادا مرز وار. اما استعمارچیلاربیزه بئله اؤیره دیبلرکی مرز یوخدور.من دئییرم ایتالیادان بیرارکستر گتیرسینلرکی ویولوندان باشقابیر آیری سازدان بهره لنیرلر. پس مرز وار.
هر میللت ایسته ییرکی اؤزلویون دونیادا تانیتدیرسین، کی تکجه یولو موسیقی دیر.موسیقی ایله بیر میللت هرزادین تانیتدیرابیلر.
س: سیز بیر آشیق اولاراق قوپوزداندا دانیشین .
ج: بیزیم قوپوزوموزون تاریخ بویوعؤمرو واردیر. بوباره ده سندلر وار.آشیق سازی بوتون سازلارین آناسیدیر. جرأتله دئیه بیلره م کی دونیانین بوتون سازلارینین آناسیدیر.موسیقی نی بیز دونیایا چاتدیرمیشیق. اما تأسسوفله بیز اونلارا باش اییریک . ابراهیم زاهیدی نین بوحاقدا بیرشعری واردیرکی دئییر:
من نه یه سوسمالییام حاققیمی بیگانه یئیه
من واریمدان دئمیره م چوخلاری یوخدان دانیشیر
اونلار یوخلوقلاری ایله بیزه صاحاب چیخیرلار.بیز وارلیقیمیزلا اؤز کولتوروموزه صاحاب چیخا بیلمیریک.نه یه؟ ائله دئدیییمیز کیمی استعمار الی واردیر.بیرسیرا خایین ساتقین آداملاروالچیلر باعیث دیرلر.
س: ماهواره ای کاناللارین نه نقشی واردیر؟
ج: دوزون آختارساق بیز یوخلامیشیق. تکنولوژینی چوخ کیچیک ساییریق .بوتکنولوژینی همن استعمارگر جورله ییب و اؤز ایشینی ده گؤرور.اما بیزیم رسانه لریمیز بونلارین قاباغیندا ساکیت دیرلر.اونلارین فرهنگی ایشلری بیزیم ائولریمیزین ایچینده دیر.اما قاباغیندا دایانان یوخدور. بونلار مبتذل موسیقی لری بیزیم جاوانلاریمیزا یئدیردیرلر.بیزده گره ک سرمایا قویوب همان ماهواره ایله اؤز موسیقی میزی دونیایا چاتدیراق.اوچالیشیر پیس ایسته یین دونیایا چاتدیرسین.بیزدوروب باخیریق.دوران اؤکوزله یاتان اؤکوزون مثلی دیر. بیرایش کی گؤموروک هئچ اؤنملی بوراسیدیرکی اونلاردان استقبالدا ائدیریک. بیرسیرا آداملار دئییر : آقا سئویریک . اونلاردان سوروشان یوخدورکی سئومک نه یه دئیر؟ حتماً کی بونا جاوابلاری اولمایاجاقدیر.نه یه کی بواوّلده اؤزونه فیکر ائتمک اجازه سی وئرمه ییبدیر.بونا دئیرلر فرمایشی میللت شریعتی بونلارا «الینه» اولونموش آداملار دئییر.
س: هر بیر صینف ده اولان بیر کیمسه نین ساوادی اولمالی دیر. موسیقی ده ساوادلی کیمه دئییلیر؟
ج: چوخ گؤزل بیر سوال سوروشدوز نه یه کی موسیقی چیلریمیزین ساوادسیزلیغیندان بیزه مزخرف موسیقی وئریلیر. ساوادلی، مکتب یا دانشگاهی مدرکی اولانا دئمیریک. هر میللت ده نئچه ساواد وار : میللی ساواد، اقتصادی ساواد، تاریخی ساواد، جغرافی ومعنوی ساواد.بوبئش ساواد هربیر میللت ده اولارسا اونون وارلیغی قورونار. آکادئمیک ساوادلابرابربوساوادلاریندا اولماسی گره کلی دیر.اما تأسسوفله بیزیم جامعه ده مدرک وار،ساواد یوخدور. هامیمیزین دؤکتور- مهندیس لیک ادعامیز وار،اما دانیشماق باجارمیریق.اؤزکولتوروموزدن اوزاغیق. اودورکی یاشاییش بیزه چتین اولور.فرمایشی میللت یانی بو.استعمارگر بو میللته تئز چاپار.
س: استعمارچیلار ندن موسیقی یه هرزاددان آرتیق اؤنم وئریرلر؟
ج: استعمارچیلارین جوربه جور ابزارلاری واردیر.میللتلرینده یاشاییشیندا موسیقی نین چوخ اؤنمی واردیر.بئله کی اونلار همه شه موسیقی ایله مشغول دورلار.اودور کی استعمارچیدا بونا چوخ اؤنم وئریب ، اونون محوینده چالیشیر.
چون موسیقی اینسانین پاک حیس لرینین ترننومودور، استعمارچیدا چالیشیرکی بو پاکلیغی آپارا، همده موسیقی نی ابتذالا چکه. ائله اونا گؤره دیرکی بیر موسیقی گروپوندا بیر سیرا خانیملاری پالتارسیزصحنه یه چیخاردیرلار. موسیقی نین محبوبیتیندن فایدالانیب،حتی محبوب موسیقی چیلره ده رحم ائتمه ییبلر.اونلارین شُهره تیندن فایدالانیب ، اونلارین معنویتین اللریندن آلیب مختلیف یوللارلا اونلاریدا ابتذالا چکیرلر.دونیا سوییه سینده بو ایشلردن چوخ گؤروبلر.نمونه اولاراق ژانویه جشنلرینده باکی تیلویزییاسیندا بئلنچی صحنه لره شاهید ایدیک.
س: بوایشلرین قاباغیندا سیز ائدیبسینیز؟
ج: بئکار اوتورمامیشام. بیرآلبوم چیخارماق فیکرینده یم. بونون اوستونه عالی کیفیت ده کلیپ چکه جاغیق.هله لیک سسلری ضبط اولور. بو آلبوم جاوان نسلیمیزه مخصوص دورکی باجاردیغیمیزجا اونلاری اؤز موسیقی میزه یاخینلاداق . بوآلبومون آهنگلری ایله شعرلری اورجینال دیر.
س: مسئوللاردان نه ایسته ییز وار؟
ج: خواهیش ائدیریک مسئوللار بیزه یاردیم ائتسینلر.اللریندن گلرسه میللی رسانه لرده دوزوبه یه نیلمیش موسیقی میزی یایسینلار.کنسرت لریمیزه مجوز وئرسینلر.موسیقی چیلریمیزین اختیارلاریندا سالون قویسونلارتا متعهد بیر موسیقی چی فرهنگی هجمه نین اؤنونده قد آچیب ،صاف ،خالیص ،متین ومعنوی بیرموسیقی
ارائه ائتسین. نه یه کی هر زاد اؤزجینسی ایله قورونمالی دیر.متعهد موسیقی چی نین وظیفه سیدیرمبتذل موسیقی ایله مباریزه آپارسین. موسیقی اینسانین یاشاییشیندان هئچ زامان سیلینمه ییب ، سیلینمه یه جکدیر.اوسسلرکی اونلاردا ریتم وار،نظم واراونلارموسیقی دیر.دونیادا هئچ زاد موسیقی سیزدئییل.حتی کایناتدا نظم وار،ریتم وار،موسیقی وار.
قوشلارین صداسی، سو شیریلتی سی ، آغاجلار،یئللرو......هامیسی موسیقی یارادیرلار.معنویت میزله موسیقی میز قاریشیق دیر.معنوی موسیقی میز وار بیزیم . ابتذالی، موسیقی چرچیوه سینه کئچیردیب اونون حرام اولماسینا باعیث اولورلار.ائله استعمارگرین ایسته یی بودورکی منی حراما سالیب معنویاتیمی آرادان آپارسین.
س: سون سؤزونوز؟
ج: هر اینسانین آز بیلمه یی اونون اؤز اؤزوندن قورخماسینا سبب اولار.اؤز اؤزونو ایفاده ائده بیلمه ین آدام اؤزونو اؤزگه کیمی خلقه تانیتدیرار.موسیقی میزده ده اوجوره دیر.بیر سیرا موسیقی چیلریمیزکی دونیا سوییه سینده ایش گؤروبلر،اؤزلری اؤزلرین سئودیکلری کیمی ایفاده ائده بیلمه ییبلر.اؤزگه نین کؤلگه سی آلتیندا و اؤزگه سسی ایله بؤیویوبلر.اؤزلریندن اوقدربیلیکلری یوخدور.اؤزکیملیکلرینی تانیماییرلار.بو تانیماماقدیرکی اونلاری قورخودور.
خواهیشیم بودورکی اؤزلویوموزو آختاراق ، اؤزوموزو یاخشی تانییاق.یاخشی دوشونک. اؤزوموزو،اؤزوموز کیمی دونیا سوییه سینده تانیتدیراق.
نهایت سیزه واوخوجولاریزا جان ساغلیقی آرزیلاییب، حیات یولداشیم «فاطمه خانیم عبدی» نین کی شعرده (کؤنول) تخلص ائدیر،بیرغزلین سیزه تقدیم ائدیرم .
فریادیما بیلمم نه یه بس هئچ کیم اویانمیر
باتمیش قولاغی یا کی فلک یاخشی دویانمیر
گئتمیش یوخویا یوخدوداها بیراویاق اینسان
بو عالمی میز بیر یوخودور کیمسه اینانمیر
سس سیز گئجه دیر، آیداکی یاتمیش نه زاماندیر
اولموش ائله ظولمت کی بیر اولدوزدا دولانمیر
باتمیش غمه عالم یئنه یاسلی ائوه اوخشور
واردیرسببی کیمسه بوعالمده قالانمیر
اؤلموش هامی دفن اولماغینا واخت ساییلار
منده یاری جان، سانکی اجل جانیم آلانمیر
بخت اولدوزومو غم یوخوسوندان اویادان یوخبیچاره (کؤنول) بختی کیمی یاتمیش اویانمیر.
برچسبها: مصاحبه, آشیق علی خداداد مددلو, موسیقی و استعمارگران
محمدرضاشوکتی ایله دانیشیق
دانیشیغی آپاران :رضا عالی
اؤن سؤز
رحمتلیک اوستاد شیدانین دیلی ایله دئسک«....آرتیق محرومیت چکن جوان شاعیر محمد رضا شوکتی ...ایندییه ده ک اوندان دورلو شعر و نثر، محلی نشریات طرفینده ن اوخویوب گؤرموشوک ».
۱۳۶۹اونجو ایلین سونلاریندان مطبوعات دونلاسینا آیاق قویان، طنزپرداز یا ساتیراچی شاعیر،محمد رضا شوکتی اؤنجه طنز شعرلریله تانینیب سونرا بیرروزنامه نگارکیمی...اونون «گوله-گوله» آدلی طنز شعرلرکیتابی آز زامان چکمه ده ن داها تاپیلمادی. مختلیف ادبی انجمنلرده «جسور بیرشاعیر»آدیله تانیناردی ....
عصر آزادی گونده لیینده «کیم کیمه دیر»،«هانی به یالانچی»،«نه بیلیم آتام،ایشلره ماتام»و....عنوانلی مقاله لرینی«آلوارلی رضا»آدیله یازیب «کئچل آغا»ایله دئییشمه لری مطبوعات دونیاسیندا اؤزونه مخصوص بیرشهرت قازانیب بیر سیرا یئرلرده سس سالیب، غوغا یاراتدی کی ائله بو سیزا مقاله لرین چیراغین پوفله دی و داشین آتدی قارانلیق دره یه، یانی نه؟! یانی آللاه کئچل آغایا انصاف وئرسین ...!
- سؤزو اونون اؤز دیلینده ن ائشیده ک :
یعقوب اوغلو محمد رضا شوکتی یم.1351-اینجی گونش ایلی تبریزین یاخینلیغیندا یئرلشن «یوخاری الوار»کندینده اکینچی بیرعاییله ده آنادان اولموشام . شاید روزگارین آجی خاطیره لری و باشیما گلن لرین بیرسیرادا یاخشی پیس تاثیراتی آلتینداطنز یازار بیر شاعیره چئوریلدیم.
ایش سیزلیکلرو آرتیق محرومیت چکدییم ایللرین ثمره سی دیر بو طنزقلم. اما آتامدا ذاتی بیر شوخ طبعلیک ده واردیرکی اودا منده تاثیرسیز دئییل.
1369-اونجو ایلده ن «فروغ آزادی»روزنامه سی واسیطه سیله و رحمتلیک اوستاد شیدانین یول گؤستریشلریله و رحمتلیک آرش آزاد جنابلاری نین آلقیشلاری و حؤرمتلی شاعیر«علی نایل پور»ون قلمی نین تاثیراتی آلتیندامطبوعات دونیاسیله تانیش اولوب«مهد آزادی»«پیام نو»«شمس تبریز»«عصرآزادی»«کوشا»«تجارت وتوسعه»و«امیدتبریز»نشریه لرینده مختلیف شعرلرو مقاله لرله بو گونه قده رنفس چکیره م .
اما آذربایجانین شیفاهی خالق ادبیاتی منده اؤز ایشین گؤروب، کند محیطی وکند یاشایشی دا اونا اوسته لیک. سونرالار«چاغداش»«سهند درنه یی»«پیام نور دانیشگاهی نین ادبی انجمنی»«آزاد دانیشگاهیندا اوستاد دادبرین انجمنی»و ان ماراقلیسی«عصر آزادی» گونده لیینده تانیش اولدوغوم ان سئویملی شاعیرو اوجاق صحیفه سینین آتاسی و طنز دونیاسینین معجزی رحمتلیک اوستادیالقیزهله ده وار یاشاییر،چیغیرباغیروچال ها چال یارادیر کؤنلومده، جیغان ویغان سالیردفتریمین واراقلاریندا.
اوایللر دئمک83-اونجوایلده ن سونرااوستاد ذوالفقارکمالیوجنابینیزلا(رضاعالی)بیرلیکده اوجاق صحیفه سینی عصرین«ملانصرالدین»اینه چئویرمیشدیک. او صحیفه قاپاندی،بیزله لک لندیک ویالقیز...!(گؤزلری یاشلا دولور...)
82-اینجی ایلده «گوله گوله»آدلی طنزشعرلرکیتابیم احرار انتشاراتی طرفینده ن یاییلدی.
1384-اونجوایلده زنجانین شمالغرب مطبوعاتی جشنواره سینده ادبی مقاله ده بیرینجی مقامی وطنزو اجتماعی مقاله لرده اوچونجومقامی اله گتیردیم.
- سیزجه ادبیات یا بئله دئیک طنز نه دئمکدیر؟
بیرخالقین آراسیندا اولان عادت،کولتور،شعر،یازی،افسانه و ناغیللارین توپلوسونا ادبیات دئییریک. ادبیات هربیر خالقین یازیلان دئییلن دیلی، دردلرینی تصویره چکن ژانری دیر وطنز،گولمه لی سؤزلر، شعرلرهابئله شکیللره کی ائشیده ن و گؤره نین دوداقلاریندا گولوش یارادا بیله طنزدیر اما آذربایجانین ادبیات تاریخینده صابیری گؤروروک، معجزی گؤروروک،کی طنزدیلی ایله آغلادیر. طنز مبارزه مکتبی دیر. بو مکتب آرتیق قورخمامازلیق ایسته ییر. بو مکتبه جسارت لازیمدیر. عادی بیر کیمسه جامعه ده اولان چتینلیک و سیخینتیلاری، بیررییسین خطالارینی دئیه بیلمزسه،بیرطنز یازان شاعیریا یازیچی دئیه بیلر.
حق سیزلیک، ظولم، جینایت،محرومیت طنازشاعیرین ایلهام قایناقلاری دیرلار. طنزیازان شاعیرین سیاسی باخیشی اولمالیدیر.
ایندیکی طنزیازان شاعیرلریمیزحؤرمتلی حسین شهرک و کریمی جنابلاری بو سیرا شخصیت لردندیرلر.آللاه یالقیزا،سخامهره، ساپلاغا و...رحمت ائله سین . بؤیوک اینسانلاری الده ن وئردیک.
- ادبیات تاریخینده ن بیزه معلومات وئرین؟
بیزه دئییرلر تاریخیزده ن نیشانه وئرین. ان آزی 1000-ایل قاباقدان نم نیشان گتیرین. بئله آداملارا تکجه بیرجاوابیم وار اودا بوکی:
«تینقیر الک تینقیرساج--- الیم خمیر قارنیم آج»
بو مثلین 7000-ایل تاریخی وار. گئدین صحیفه لری،ایللری، ادبیاتی آراشدیرین بو سومئرده ن بیزه یادگار قالان بیر مثلدیرکی عینا دئییلیر. سومئردیلین آراشدیران گؤره رکی 300- ده ن آرتیق کلمه وادیرکی اوزامان دان ایندییه قده ر هله ده وار ایشله نیر، بیریسیده بو...! ادبیات تاریخی بوندان آیدین؟!
- یاراتدیغینیز اثرلرده ن دئیین؟
دئدیییم کیمی بیر«گوله گوله» آدلی طنز شعرلر توپلومو دور. آذربایجانین طنز یازار شاعیرلری آدلی مقاله لرینبیریئره توپلاماق قصدینده یم. طنز شعرلریمین ایکینجی جیلدی ده حاضیر اولالی چاپایئتیره جه یم و مختلیف کؤچورمه لریم واردیرکی چوخ ده یرلی وفایدالی دیلار، مادی وضعییتیم دوزه لرسه دئمک دؤرد کیتاب حاضیرلایاجاغام.
- بیرخوش خاطیره ....؟
دوخسان اینجی ایلین شهریور آیی نین 20- سینده اوستاد شهرکین دعوتی ایله تهرانین بهمن فرهنگسراسینا گئتدیک. اورادا اوستاد ساپلاغین خاطیره سین عزیزله مه مراسیمی کئچیردی،قوجامان طنز یازار شاعیر اوستاد نجار اوغلو،من و اوستاد شهرک اورادا چیخیش ائتدیک. ایکی گئجه اوستاد نجار اوغلونون خیدمتینده اولماق منه بؤیوک بیر شانس و گؤزه ل بیر خاطیره دیر. ماراقلی اوراسیدیر کی او گون اوستاد نجار اوغلونون قارداشی گیله قوناق ایدیک.
- سون سؤزوز؟
اوخوجولارا جان ساغلیغی وطنز بیر شعر:
لاب دونمادادیر قیشدا کاسیب جان آراسیندا
تیر-تیرتیتیریر،تور کیمی یورقان آراسیندا
هئی یالواریر اؤزتانریسینا یایی گتیرسین،
قیزسین جانی خرداد ایله آبان آراسیندا
چوخ ال له شیر آمالینا چاتسین چاتا بیلمیر
دونموش قیچی گلمیر بئله بحران آراسیندا
چیخمیریایا تاهای سالاداغلاردا«نفس کش»
چون قیشدا قالیر قارایله بوران آراسیندا
ایستیر دؤشه سین سینه سینه حاققینی آلسین
بیرده ن شیشیر اما دیلی دندان آراسیندا
بیت المالا قداره چکن چوخدورآ دوسلار
باخ فرقه سن اینسان ایله اینسان آراسیندا
یوخ فرقی بو دؤوراندا گولوم حق ایله فتقین
هر کس یئییر آرتیست اولور ایران آراسیندا
اونبئش یول اؤلورموفته کفنده ن اؤتورافسوس
ساخلیر پولو آمما اتیلن قان آراسیندا
ای عدل ایلن اینصافی یادیندان چیخادان کس
گل فاصیله سال عقل ایله شیطان آراسیندا
بوش وعده لری حب کیمی قویدوم دیلیم آلتدا
سوردوم شیره سین آه ایله افغان آراسیندا
حقه دیله ایمانیله وجدانه باخین سیز!
بیرچؤپدو فیریلدیر یئکه طوفان آراسیندا
ملت اؤلور ای تانری یئتیش داده آماندیر
آز فاصیله سال دردایله درمان آراسیندا
چوخ آزتاپیلارشهرده رشوت یئمه ین کس
دلال دولانار قندایله قندان آراسیندا
بیر تصدیقی ایتمیش شوفئره بنزیری حالیم
هئی رشوه وئریر سائیله میدان آراسیندا
سن قارقایا باخ هر نه پاریلدیر اونو خوشلور
بیلمیر ندی اما بئله عنوان آراسیندا
بهلول ایله رؤیاده قوناقلیقدا ایدیم من
یئنگیم یه دئییب سفره مستان آراسیندا
گؤزلرده دیرعقل ای عمی جان سؤیله دی بهلول
یازسن بونو قالسین هله دیوان آراسیندا
ای«شوکتی» شعرین ماشینین هر یئره سوردون
سرسم دئمیسن چرخ ایله فرمان آراسیندا
قایناق:
آفتاب آذربایجان آیلیق درگیسی،نومره 60 - بئشینجی ایل-دی ماه ۹۰ صحیفه۳۴- ۳۵
برچسبها: مصاحبه, رضا عالی و محمد رضا شوکتی, روزنامه عصر آزادی, اوجاق, شعر طنز
كندوان كيرانلارينين معماري «ناصرسلیمانی»ايله دانيشيق
دانيشيقي آپاران: محمدرضا شوكتي
اؤن سؤز:
كندوان آذربايجانين ان گؤزهل و گؤرملي يئرلر و سئيرانگا هلاريندان دير.كندوانين ائولري كؤهولده ياشايان آتا بابالاري، تاريخده ايتيب گئدهن اينسانلاري بيزه خاطيرلادير. كندوان تاريخين ياديگاريدير. كندوان او كيرانلار و كله قنديلريايله توريستي جاذيبه لردهن و گزمهلي دولانمالي و گؤرمهلي يئرلردهن دير كي طبيعتين قوينوندا آغ بيرچك و اوز گؤزو قيريشميش بير آنا كيمي جيلوه لنير. طبيعت گؤزه لدير، كندوانين طبيعتي اوندان دا گؤزهل.
كندوان اوسكو شهريستانينين 15- كيلومتيرلييندهدير. طبيعي و شفا باغيشلايان سولاري، عطيرلي گول چيچهيي و هرزاددان باشقا حئيران ائديجي معمارليغي، هر ايل مينلر نفر ايرانلي و خاريجهلي توريستي اؤزونه قوناق چاغيرير.
همه شه اؤز اؤزومه فيكيرلشرديم كي گؤرهسن او ائولري قازيبلار يا ازهلدهن ائلئيميشلر؟ امّا سونرالار دوشوندوم كي بشر هرنه ايستهسه ائلييه بيلر «داغي داغ اوسته» ده قويابيلر. هله قالسين داغين ايچين اويا!
«ميراث فرهنگي و گردشگري» سازمانينين سالونوندا «ناصر سليماني» آدلي بير نفرله تانيشاولدوم. دئييردي من اورانين هتلينين معمارييام. اؤز ايچهريمده دئييرديم كي، گؤرهرسن بو آدام تاريخدهن گليب؟ بو كيمدير كي آتا باباسينين هنريني قورويوب ساخلاييب. اونونلا بير دانيشيق آپارماغا ماراقلانديم.
دانيشيق قراري قويوب، ياخشي بير فورصتده خيدمتينده اولدوم. اؤنملي معلومات وئردي. امّا بير آغير غم كدهرهده ماليك ايدي. او غم كده ر كي بو زامانين جاوانلاري اونونلا اوز به اوزدورلر. او دئييردي: كوزهچي سينيق كوزهده سو ايچر. منده معمارام امّا اؤزومه بير ائو جورلهيه بيلمهميشم، رييس جمهورا نامه يازيب درديمي دئديم. مثبت جاواب وئرديلر. امّا تأسوفله ميراث فرهنگي سازمانينين مسئوللاري منه كله قنديلرده ائو جورلهمه ايذني وئرمهديلر، «ايگنه هاميني بزهر اؤزو لوت گزه ر». سيز حؤرمتلي اوخوجولاري بو دانيشيغا قوناق ائديريك.
س: خواهيش ائديريك اؤزونوزو اوخوجولاريميزا تانيتديرين.
ج: آديم ناصر، سويآديم سليماني كندجاني دير. 1351 – اينجي گونش ايلي كندوان دا آنادان اولموشام.
س: كندوان هارادير لوطفاً اورانين تاريخيندهن بيزه بويورون!
ج: اوسكونون 15 كيلومترليينده و اوسكو شهريستانينا تابع دير.
كندوان گؤزهل و گؤرمهلي و عجيبه طبيعتي ايله آدليم دير. منجه اورا 1500- ايل بوندان اؤنجه مسكونلاشيب. امّا دئييلنلره گؤره اورا ان قديم و بيرينجي اينسانلارين يورد – يوواسي ايميش. كيرانلار يا «كله قندي»لرين تاريخي بئله دئيير.
كندوانين اهاليسي قاباق زامانلار چايين اوتاييندايديلار، امّا سويوق، ساختمان مصالحينين اولماماغي و امن آمانسيزليق باعيث اولوب كي بوتايا گليب، كيرانلاري قازيب و اؤزلرينه آوادانليق جورلهسينلر. اونلارين ياشاييشينا لازيم اولانلارين هاميسي كيرانلارين ايچهريسينده ايدي. مال داوارين طويله سي، اوت، يونجا آنباري، چؤرهك بيشيرهن اوتاق يا ميطباخ دا كيرانلاردا قازيلميشدي. كيرانلارين ايچهريسي قيشدا ايستي و يايدا سرين اولار.سهند داغلاريندا «كندوان داغي» آديندا بير يئر واردير كي روايته گؤره حضرت «آدمله حوانين» توپراغين اوردان گؤتوروبلر.
«اسامه بن فرقه» آدلي بير امامزادانين دا قبيري اورادادير. دوشمانلار او زامان اونو قوووب اورادا شهادته يئتيريبلر. اؤزلريده آللاهين ايذنيايله داش اولوبلار. «گووور قيزي» آدلي بير داش هئيكل ده اورادا واردير كي دئيرلر دوشمنلرين باشچيسي ايميش.
كندوانليلار هر ايل پاييزدا قويونلارين او امامزادايا زيارته آپارارلار، هانسي قويون اورادا ياتسا اونو قوربان كسرلر.
س: «ارشد چيمني» هارادير؟
ج: كندوانين ان گؤزهل و گؤرمهلي سئيرانگاهلاريندان دير كي گؤزهل طبيعي واردير. اورانين شفا وئرهن سويو (كي بؤيرهك داشينا فايدادير)، داوا – درمان خاصيت لي گؤي گؤيهرهنتيلر و يئرلي، يئمهلي – دادلي پنيري و طبيعي بالي ان آدليم دير.
س: آقاي سليماني سيز كندوانين لاله آدلي كيراندا قازيلان هتلينين معماري سيز بو بارهده بيزه معلومات وئرين.
ج: او يئر 77 – اينجي ايلده مهنديس تقيزادهنين (او زامان ميراث فرهنگي سازمانينين مديري) دستوروايله موزئي و چايخانا آدي ايله دوزه لدي. بيرده كندوانليلارين ائولريندهن بير نمونه قرار ايدي دوزهلسينكي خاريجي و داخيلي توريست لر اونلاردان گؤروش ائتسينلر. داها يئرلي آداملارين ياشاييش يئرلري گؤروشه گلنلرين آياغي آلتدا قالماسين. امّا تأسسوفله مهنديس تقي زاده جنابلاري سازماندان گئدهندهن سونرا بو موزه و چايخانا، هتله چئوريلدي، اورادا هتله برق وئرمك اوچون بير موتورخانادا قوشدولار. ميراث فرهنگي سازماني آرتيق اينصافسيزليقلا ان آشاغي موزدلا بيزدهن ايش چكدي و...
س: سيز نه جورهسي بورانين قازماغين قبول ائتديز؟
ج: منله قوربانعلي خدايي كي دهده بابادان معمارديرلار ميراث فرهنگينين نمايندهسي آقاي خيالي ايله گؤروشوب، دانيشاندان سونرا و او زامانين مديرينين سؤزو ايله ايشه باشلاديق، كي بو ايش 9 – ايل چكدي. بورا اون سوئيت دير. هر سوئيت 120 متير مكعب. بورانين رستوراني 600 متير مكعب دير، كي هاميسيدا قاپي – پنجره ليديرلر. اوچ بؤيوك پنجره، ايكي بالا پنجره و ايكي قاپيسي واردير.
س: معمارليق هنرين هاردان يا كيمدهن اؤيرهنيب سن؟
ج: بو ايش له آز چوخ تانيشليغيم وار ايدي. سونرالار قوربانعلي خداييدان اؤيرهنديم. او هتلي من، قوربانعلي خدايي، قوربانعلي فكري و منصور بهادري قازميشيق.
س: بورانين توپراغي نه جينسدهن دير؟
ج: وولقان ارگينلريندهن دير كي يئرلي ديلده «كيران» دئييريك. چوخ برك دير، كولونگدهن سونرا هئچ زادلا قازماق اولماز. ديناميت ده پارتلاتماز.
س: بو بؤلگهده ائله تكجه كندوان بئلهدير؟
ج: بو ياخينليقدا «بيله ور» آدلي بير كندده واردير كي، ايلخانلار دؤورونون زامانيندان قالمادير. اينديليك بوشدور، هئچ كيمسه اورادا اوتورمور. اونون دا قازينتيلاري «يئر آلتي» دير. يئرين آلتيندان 80 – ائو چيخارديب و يئني دهن تعمير ائديبلر. اورانين دا پروژه مهنديسي، مهنديس كرميدير.
س: كندوانليلار نه ايش گؤرهرلر؟
ج: مال حئيوان ساخلاييب و اكينچيليك ائدهرلر.
س: مسئوللارا نه سؤزون واردير؟
ج: سؤزوم چوخدور امّا...! بيز او زامان او يئري (ايندي كي هتلي) 9 – ايلده قورتارديق. امّا تأسسوفله مسئوللار رييس جمهورون معاوينينه 6 – آي دئديلر!؟ و بير تهرانلي شيركتي پيمانكار معرفي ائتديلر. بو تهران شيركتي تكجه موتورخاناني قاييرميشدي. اودا بير ميليارد ديلسيز آغيزسيز پول ايله كي معلوم دئييل بو بير ميلياردي اورانين هاراسيندا قويلاييبلار.
س: اورانين سويو هاردان گلر؟
ج: «سولطان بولاغيندان» لولهايله گلر.
س: كندوانليلارين هتلين بارهسينده نه نظرلري واردير؟
ج: بو هتل كندين «طرح هادي» سينين ايچهريسيندهدير. اوندا كي موزه آدي ايله دوزه ليردي اهالي بير سؤز دئمهديلر. امّا ايندي كي هتل آديايله سسلهنيب هامينين اعتيراضي واردير. اونلار دئييرلر هتلين صاحابي اؤزو يئر آليب اؤزونه ايش گؤرسون، ميللتين ماليندان و ميللي سرمايادان موفتهسينه بهرهلنمهسين. كندواندا ائله آدام واردير كي ائوي يوخ، ايجاره اوتورور، اونلارا ائو وئرميرلر، بير سرمايادارا موفته هتل باغيشلاييرلار.
س: ميللت توريستلرله نئجه ياناشيرلار؟
ج: چوخ ياخشي. امّا چون كيرانلارين هاميسي شخصي ائولرديرلر. توريست لر گيريب ائولره باخاراق خالقين ياشاييشي آياق آلتدا قالير. بير يئر جورلهيهلر كي تكجه توريستلرين باخماغي اوچون اولا، موزهكيمي يا نمايشگاه كيمي اولا چوخ ياخشي اولار.
س: كندوانين شورا و دهياري سي نه ايش گؤروبلر؟
ج: چوخ زحمت چكيبلر. بهداشت قويوبلار، تيلفون چكيبلر، سو چكيبلر، يولو آسفالت ائديبلر، امّا گازيميز يوخدور.
س: سون سؤزونوز؟
ج: سيزه و حؤرمتلي امكداشلاريزا جان ساغليغي آرزيلاييرام. چوخ تشكور ائديرهم كي منيم اورهك سؤزلريمي يازديز.
برچسبها: ناصر سلیمانی, کندوان, معماری کندوان, مصاحبه
azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab urd_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab prs_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab urd_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab prs_Arab azb_Arab prs_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab pbt_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab bjn_Arab azb_Arab bjn_Arab ara_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab bjn_Arab pes_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab ace_Arab azb_Arab snd_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab