ایران چوخمیللتلی اؤلکهدیر. بو اراضیده یاشایان میللتلر و میللی اقللیتلر دیل علامتلرینه گؤره ایکی یئره – ایران و تورکدیللی میللتلره بؤلونورلر. ایراندیللی خالقلار – فارس، کورد، لر، گیلک، بلوج، تالیشلاردان عبارت اولدوغو حالدا، تورکدیللی خالقلار ایسه آذربایجان تورکلری، قاشقایلار، تورکمهنلر، افشارلار، شاهسونلر و س. اتنیک طایفالاردان عبارتدیر.
سایلارینین آز-چوخلوغوندان آسیلی المایاراق ایراندیللی خالقلار ایله ایران و گونی آذربایجاندا تورکلر ساکیندیرلر. تورکدیللی خآلقلارین اساس حیصهسی گونی آذربایجانین ویلایتلری ایله یاناشی، خراسان، اصفهان ایالتینده، همدندا، قزوینده، ساوهده، اراکدا، سلطاناباددا، تهراندا، گیلاندا و مازانداراندا مسکونلاشماقدادیر. او جملهدن قاشقایلار فارس ایالتینده، همین ایالتین قاراباغ رایونوندا مسکن سالمیشلار. اونلار اؤز دیل و عادت-عنعنهلرینی قورویوب ساخلامیشلار. مثلاً، ۱-جی شاه ایسماییل دؤوروندن فارس ایالتینه کؤچورولموش قاشقایلار ایندی ده کؤچورولدوکلری اراضیده فارسلارلا بیرگه یاشاماقدادیرلار. لاکین اؤز دیل و میللی عنعنهلرینی قورویوب ساخلامیشلار.
حتی میللیتجه فارس اولان اوغلانلارا قیز اره ورمکدن ایمتینا ادیرلر. لویس فاووستون یازدیغی کیمی، آذربایجان اهالیسینین اکثریتی ایرانین دیگر شهرلرینه کؤچموشلر. بونا گؤره ده ایرانین اکثر محلیندا آذربایجانلیلار ساکیندیرلر. لاکین آذربایجانلیلار اؤز دیل و مدنیتلرینه اولان باغلیلیقلارینی ایتیرممیشلر. حتی اونلار ایرانین دیگر بؤلگهلرینده یاشادیقلاری اوچون اؤزلرینی آذربایجاندا اولدوقلاریندان داها داها درک ائده بیلیبلر. ۱۹-جی عصر اینگیلیس شرق شناسی ادوارد براون یازمیشدیر کی، ایرانین جنوبو و شیمالی آراسیندا ساکین اولموش ایرقلر آراسیندا او قدر ده علاقه و محببت یوخدور.
بو اونو گؤستریر کی، گونی آذربایجاندا ساکین آذربایجانلیلار آراسیندا فارس شوینیزمینین آیری-سچکیلیک سالمالارینی گوندهلیک حیاتلاریندا حس ادیرلرسه، ایرانین دیگر شهرلرینده یاشایان آذربایجانلیلار بلاواسیطه بو آیری-سچکیلیگی گوندهلیک حیاتلاریندا، اوشاق باغچاسیندان توتموش، ابتدای، اورتا، عالی مکتبلرده، ایدارهلرده شاهیدی اولورلار.
azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab