شکیل
بابامی من کور ائلمیشدیم. بونا بوتون وارلیغیملا ایناناجاق قدر بالاجا، ویجدان عذابی چکهجک قدر بؤیوک ایدیم. بئله باخاندا، اؤزونده ده گناه واردی. چوخ عصبی ایدی. ائوده اوستوموزه قیشقیریر، بیزی دانیشماغا، اویناماغا قویموردو. آتام اونا اوزون بیر چوبوق دوزلتمیشدی، یاتدیغی تاختین اوستوندن ائوین او باشینا چاتیردی. شولوق ائدنده همین سهرلی چوبوق بیزی هر طرفده آختاریب تاپیر، تپهمیزده بیر دفعه «تاققق» ائلیهرک چکیلیردی. الی ده آغیر ایدی. ووراندا باشیمیزی اوووشدورا-اوووشدورا قالیردیق.
بئله واختلاردا باباما نیفرت ائدیردیم. آتامین اونون ساققالینی، باشینی قیرخماسینا، آنامین آیاقلارینی یوماسینا راضی اولموردوم. آخی کیمی ایدی ائ، بو اقویست قوجا؟ هاردان گلیب دوشموشدو ائویمیزه؟ او اولماسا ائله گؤزل اولاردی کی، هر شئی. آناملا دا دالاشیردی هردن. حتی بیر دفعه شیلله ده وورموشدو. چوخ پیس اولموشدوم. گوجوم چاتسا من ده بابامی دؤیردیم. بیرجه آتاما گووهنیردیم کی، او دا دینیب-دانیشمیردی. ائله بیل گؤرمور، ائشیتمیردی. ائله ده چوخ ایستییردی کی... «دده، سنه قوربان اولوم» دئیهنده بئشی ده یانیندان تؤکولوردو. تضییقی قالخاندا قارشیسیندا چؤمبلیب آیاقلارینی ایستی سویا قویوردو، پالتارینی دییشمهیه کمک ائدیردی، کولکلی هاوالاردا قولوندان توتوب سو باشینا آپاریردی. اما بابام بونون عوضینده عمیمی داها چوخ ایستییردی. بوتون گونو اوستونه دوشوردو کی، ائولنسین. عمیمسه اونو وئجینه آلمیردی. ائلجه گولوب کئچیردی.
«نه وورورسان ائ؟!» – بیر دفعه بالاجا الیمی ایرلی اوزادیب باباما ساری قیشقیردیم. لاپ حرصلندی. یاتاغیندان قالخیب دالیمجا دوشدو، قولاغیمین امزیینی ائله برک چکدی کی، آلتیندان قان گلدی. هم ده سؤیدو منی: «سودونه لعنت!» – دئدی. او گون-بو گون دوشمن کیمی باخیردیم اونا. آخشاملار آتاملا-آنام حیطده ایشلهمهیه گئدنده منی ها چاغیریردی قصداً جاواب وئرمیردیم. سو ایستییردی، آپارمیردیم. اؤزو مجبور اولوب قالخیر، دهلیزده سنیی آختاریب تاپیر، ال-آیاغی اسه-اسه سو سوزوردو. اونون بو حالیندان اینانیلماز زوق آلیردیم. اوسا دوداقالتی دئیینیردی. بلکه ده سؤیوردو منی.
بیجلشمیشدیم آرتیق. منه حرصلننده قاچیب تاختین آلتیندا گیزلهنیردیم. اورا نه چوبوق ایشلییردی، نه ده اؤزو دوشوب گله بیلیردی.
آتام توتاشماغیمیزا گولوردو: «یولا گئتمیرسیز؟ هاهاها!» بابام دا گولومسونوب ساققالینی اوووشدوروردو.
اؤزو بیر یانا، دیوارین باشیندان آسیلان جاوانلیق شکلی ده غضبله باخیردی منه. او شکیلدن ده زهلم گئدیردی. آتامین دئدیینه گؤره، محاربهیه گئدنده چکدیرمیشدی. لاپ جاوان ایدی. ساچلارینی یاندان وورموشدولار، اورتاسیندا بیر توپا قیسا پامازوک کیمی قالمیشدی. اینیندهکی عسگر کؤینیی بوغازیناجان دویملنمیشدی. ائله قتیتله باخیردی کی، ائله بیل گئدیب بوتون آلمانییانی داغیداجاق. اما هم ده گولملی ایدی. اوندان فاشیست اؤلدورن اولمازدی. گوجو منه چاتاردی ائله... جبههیه گئدن کیمی یارالانمیش، اسیر دوشموشدو. کریمدا اولموشدو، دئدیینه گؤره. ائوده گیزلینجه آلمانلاری تعریفلییردی. دئییردی، بیزی اسیر آلاندا چوخ یاخشی باخدیلار، سود، بولکا وئردیلر. ورمیشل، دویو، پچنی... حتی شکلات! من اینانمیردیم بونا. آتام اینانیردی. آتامین دئدیینه گؤره، بابام محاربهدن، داها دوغروسو اسیرلیکدن گلندن سونرا قورخوسوندان دوز اوچ ایل دانیشماییب. اؤزونو لاللیغا ووروب. قورخورموش کی، اونو ساتقین کیمی توتوب گولللیرلر. هامینی ایناندیریب لال اولماسینا. هئچ سسی ده چیخمیرمیش. آرا بیر آز ساکیتلشنده ایلک دفعه آتاملا یاواش-یاواش دانیشماغا، اونا وضعیتی ایضاح ائلمهیه باشلاییب.
کاش او واخت اسیرلیکده اؤلدوریدیلر. ائله سئوینردیم کی! یعنی اؤلدورموش اولسایدیلار و هم ده من بابامی تانیمیش اولسایدیم سئوینردیم. یوخسا آتاما گؤره پیس اولاردیم. یقین او دا اؤز آتاسینی منیم کیمی چوخ ایستییردی.
بابام منی سؤیدویو اوچون ها ائلییب اوندان قیصاص آلماغا چالیشیردیم. یاتدیغی یئرده بیغلارینی یولماق، داز باشینی شیللهلهییب قاچماق، چایینین ایچینه توپورمک، آیاققابیسینا ایشمک... اما ندنسه بونون هئچ بیرینی ائلمدیم. دئیهسن، دیوارداکی شکیلدن قورخوردوم. او، منه ائله غضبله باخیردی کی... اما بیر گون، نهایت کی، آمانسیز قیساسیمین یولونو تاپدیم! ییهسیزلییه سالیب شکلی دیواردان آچدیم، دؤشهمیه قویدوم، پرگارین اوجویلا گؤزلرینین دیدهسینی اویوب تؤکدوم. آنام منی قفیل جینایت اوستونده یاخالادی و نئجه هیجانلاندیسا «اوییی!!!» ائلییب اوزونو جیریرمیش کیمی سیفتینی خیشمالادی. قورخدوم. آغلادیم. «او، منی نیه سؤیور؟» – دئدیم. آنام منی ساکیتلشدیریب، شکلی گیزلدی. بیر ده باشا سالماغا چالیشدی کی، اصلینده، بابان سنی دهشتلی درجهده چوخ ایستییر، کؤرپه واختی لوت سویوندوروب کؤینیینین آلتیندان قوینونا سالیردی، دودوشوندان اؤپوردو، بوغازینی، سینهنی بال کیمی یالاییردی، سن ده، ماشاللاه، آغاپپاق، کوپپوش اوشاقدین، قورخوردوم بیر گون سنی هوپپ ائلییب اودار...
گولدوم خیلی، خوشوما گلدی. اما شکلین گؤزلرینی تؤکمهیه پشمان اولمادیم. بیرجه عمیمین زحمتینه هاییفیم گلیردی. او شکلی مسکوادا پوچتلا بؤیوتدورموشدو. نئچه گون حسرتله یولونو گؤزلمیشدی. بئله گؤزل آلینماسینا ائله اورکدن سئوینیردی کی... کیبریت بویدا کهنه شکلی کیتاب بویدا تزه شکیلله یاناشی قویوب باخدیقجا باخیردی. بابام دا، آتام دا، آنام دا، حتی قونشولاریمیز دا ییغیشیب هر ایکی فوتویا ماراقلا تاماشا ائتمیشدیلر. هامی معطل قالمیش، حیرانلیغینی گیزلهده بیلممیشدی.
آللاه اوچونه بابام شکلینین دیواردان آسیلماسینی ایستهمیردی. دئیهسن، اؤلمکدن قورخوردو. بیر گون اؤز دیلیله دئدی: «بالا، هله اؤلممیشهم ها!» عمیم اونو قوجاقلاییب قولاغیندان اؤپدو: «قارباچوو دا اؤلمهییب، دده، هر طرفه شکلینی ووروبلار.»
من بابامین شکلینین گؤزلرینی اویان گون محاربه خبری گلدی. دئدیلر، بورالاردان کؤچوب گئتمسک هامیمیزی اؤلدورر، اسیر آپارارلار. آتام تلاش ایچینده ائویمیزی بیر ماشینا یوکلدی. باباملا آنام کابینهده، آتاملا بیز بالاجالار کوزادا اوتوردوق. سئوینیردیک. یقین ماراقلی یئرلر گؤرجکدیک. دوزنلیکلر... فوتبول... سلاحلی عسگرلر... تانکلار... من ده بؤیویوب عسگر اولاجاقدیم...
او گوندن سونرا بابامین فوتوسونو آسماغا هئچ واخت دیواریمیز اولمادی.
من بونا بیر آز سئوینیردیم ده. چونکی آتام شکلین گؤزلرینی اویدوغومو هئچ واخت بیلمهیهجکدی. آنام اونو گیزلمیشدی.
عمیم حیوانلاریمیزی گتیرمک اوچون کندده قالدی. بیزیمله نئجه گؤروشدویونو یاخشی خاطیرلاییرام. بابامی لاپ چوخ قوجاقلادی. آتاملا سویوق گؤروشدو. آنام دابانلارینی قالخیزیب عمیمین چنهسینین آلتیندان اؤپدو. اوجابوی ایدی. تفنگی ده واردی. منه باخیب گولدو. اوزومدن اؤپنده توفنگ چینیندن سوروشوب اوستومه دوشدو. دوزلتدی چینینده، باش بارماغینی قاییشینا کئچیریب گؤزونون بیرینی قییدی: «داریخما، گلهجم اووا گئدک. حاجی سلیماندا یاخشی دووشانلار اولور.» و آغ آتیمیزی مینیب یولداشلارینین دالینجا چاپدی.
او گوندن عمیمی بیر داها گؤرمدیک. ایتکین دوشدو محاربهده. اما آغ آتیمیز گلیب چیخدی. هارداسا آتی یولداشلارا امانت ائدیب یول ماشینلاری ایله بیزی یولوخماغا گلیرمیش. نه گلیب بیزی تاپا بیلدی، نه ده گئری قاییدیب یولداشلاری... بیز عمیمین یوخا چیخماسیندان بیر آی سونرا خبر توتدوق. ائله بیلیردیک، یولداشلارلا قالیب. بلی، آغ آتیمیز گلدی، عمیم یوخ. بابامی ایلک دفعه اوندا آغلایان گؤردوم. آتین بوینونو قوجاقلاییب آلنینی یالمانینا سؤیکدی: «آی بیوفا، اوغلومو نئیلدین؟ من اونو سنه اعتبار ائلمیشدیم...» - دئدی و هزین-هزین آغلادی. آتیمیز اولجه سسینی بوغازیندا اینجیک-اینجیک قاینادیب اعتراض ائلسه ده، بابامین آغلادیغینی گؤروب سوسدو، قولاقلارینی ساللادی. ائله بیل بابامین اوزونه باخماغا خجالت چکیردی.
عمیمین حاجی سلیمان دئدیی یئر گؤز ایشلدیکجه دوزنلیک ایدی. یووشان، یاغتیکان، قاراغان توپالاری، خیردا اوتلار و تکمه سیرک یولغون کوللاریندان باشقا هئچ نه گؤزه دیمیردی. اطراف شورانلیق ایدی. ائله دهشتلی ایستیلر کئچیردی کی، نفس آلماق اولموردو. سو دا یوخ ایدی بورالاردا. کؤهنه یاتاق یئرینده بیر طرفی ییخیلمیش یئرالتی داما ییغیشدیق. آتام اورا-بوراسینا ال گزدیردی. اوستونه تزه موشمبه چکممیش عمیمین خبری گلدی و بیزی باباما تاپشیریب قارداشینی آختارماغا گئتدی.
بابام آغ آتیمیزلا دانیشان گوندن چئوریلیب باشقا آدام اولموشدو. دئیهسن، دوغرودان دا آنام دئین ایدی. اونون مرهمتلی قلبی واردی. گؤزلری خیلی ضعیفلهسه ده بیرجه گون راحت اوتورموردو. کئچیلریمیزی اوتاریر، حیط-باجانی قایدایا سالیر، ایلان یووالارینین اوستونو اؤرتور، ییخیق تیکیلیلرده سالامات آغاج، شیفر آختاریردی. سحرلرسه منی گؤتوروب یاغیش سویو ییغماغا گئدیردی. بابام حاجی سلیمان تورپاقلارینی یاخشی تانیییرمیش. دئییردی، بیر-ایکی هفتهیه یاغیشلار کسیلهجک، گؤیدن اود یاغاجاق.
عینی هئچ آچیلمیردی. اوزدهن گولومسهسه ده ایچینده قان آغلادیغینی حس ائدیردیم. قالین لینزالی عینکینی تاخیب توزاناقلی یوللارا باخیر، هئچ نه گؤرمهیهنده مندن سوروشور، چوخلو سواللار وئریردی. بعضا من کئچیلرین دالینجا اوزاغا گئدنده فورصت تاپیب آغلاییردی. یانینا گلنده سسیمی قیسیر، چؤر-چؤپ آیاغیمین آلتیندا قالیب سس سالماسین دئیه آستا یئریییر، بابامین آغلاماغینا مانع اولماق ایستهمیردیم. داها دوغروسو بوندان چکینیردیم. منه ائله گلیردی کی، اونون آغلاماغی چوخ واجیب بیر آییندیر و راحت آغلاییب کیرییندن سونرا هر شئی یاخشی اولاجاق.
بابام قان-یاش تؤکدوکجه گؤزلری داها دا ضعیفلییردی. ائله بیل ایستیلر اونون گؤزلرینی ده قورودوردو. گئتدیکجه اؤلزییر، گئری چکیلیر، ایچینده آغ حالقالار پیدا اولوردو. آرتیق کئچیلری سایا بیلمیردی. منیمسه سایدیغیما اینانمیر، بوش یئره مباحثه ائدیر، یاخشی گؤرمدیی اوچون گؤزلرینی سؤیوردو. او، هم ده آریقلاییردی و آریقلادیقجا شکیلدهکی آداما داها چوخ اوخشاییردی. بابام شکیلدهکی آداما اوخشادیقجا من واهیمهلهنیردیم.
آنجاق منی داریخماغا قویموردو. دئییردی، اینسان گرک ان چتین واختلاردا دا یاشاماغی باجارسین، محکم اولسون. آغیر ایللردن، بوندان داها آجیناجاقلی واختلاردان مثاللار چکیر، ناغیللار دانیشیردی.
بیر دفعه سوروشدوم: «بس ائلدیسه، اؤزون نیه آغلیییرسان عمیمدن اؤتری؟»
دیکسیندی. اوزون مدت سوسدو. هاندان-هانا دریندن آه چکیب دئدی: «اونا قارداشیمین آدینی قویموشدوم. قارداشیم دا او بیری محاربهده ایتکین دوشدو...»
***
آرتیق حاجی سلیمان تورپاقلارینا یاغیشلار دا یاغمیردی. حاجی سلیمانین تکجه یئری دئییل، گؤیو ده قوروموشدو. ایستیدن نفس آلماق اولموردو. ائله بیل بیزی ایپله یانان تندیرین ایچینه ساللامیشدیلار. بدنیمیزدن یانمیش یاغ اییی گلیردی. یئر ایستیدن ائله چاتلاییردی کی، آز قالا چیرتیلتی سسینی ائشیدیردیک. ایلان-چایانلار دا دهشتلی ایستیلره دؤزمهییب یوخا چیخیردی یاواش-یاواش. دیتدیلی و میغمیغالارین الیندن راحتلیق یوخ ایدی. میغمیغالار میچتکندن ده کئچیردی. اطراف گئتدیکجه داها چوخ شورانلاشیر، اوزاقدان-اوزاغا قار کیمی آغاریردی. قوروموش تورپاق آیاق آلتیندا خیریلتییلا اووولوب توزا چئوریلیر، کولک اسنده بو توز هاوایا قالخیب اطرافی توستو کیمی بورویور، گونلرله چکیلمیردی. توز سئیرلنده اوزاقدان چای آخدیغینی گؤروردوم. بابام دئییردی، هئچ واخت بونا آلدانیب گئتمییم. بو، ایلغیمدیر. ایستیدن آدامین گؤزونه گؤرونور. دئییردی، حاجی سلیمان تورپاقلارینین هر طرفینه بلهدهم، بورالاردا بینه یی-قدیمدن چای، بولاق اولماییب. اما واللاه آخیردی. گؤروردوم او چایی. یوخو دئییلدی. ایلغیم-فیلان دئییلدی. دالغالاناراق، شاققیلدایاراق خوشبختجهسینه آخیردی. سؤز یوخ، نه قدر سوساسام دا او چایا طرف گئتمیردیم، عمیم کیمی ایتمکدن قورخوردوم.
توزاناق قالخاندا هئچ نه گؤرونموردو. آداملار آزیب ائولرینین یولونو تاپمیردیلار. حیوانلار دا آزیردی بئله توز-دومانین ایچینده. ائله بیل بابامین شکلی آسیلان ائویمیزدن سیمورغ قوشونون قانادیندا گلیب تامام فرقلی بیر دونیایا دوشموشدوم. بورداکی تورپاق دا، سو دا، گونش ده تامام باشقا ایدی. اوردا تانیدیغیم آداملار دا بوردا تامام دییشمیشدیلر. قورخاق، آجیز، آغلاغان اولموشدولار. بابام منی اؤیرتمیشدی کی، کولیین هاردان اسدیینه همیشه دقت ائدیم. کولیی حس ائلمهینده بارماغیمی آغزیمدا ایسلادیب هاوادا توتوم. و بونونلا ایستیقامتی تاپیم. آدام ساغینی-سولونو بیلسه، بیر ده ایلغیما آلدانماسا هئچ واخت آزماز.
«عمیم ده ایلغیم گؤروب، بابا؟» – سوروشدوم بیر دفعه.
«او، آزماییب.» – هیرسله دئدی - «یوللاری بیلیر. گله بیلمیر!»
بیزیم حیوانلار قاپیمیزی یاخشی تانیییردی دئیه، راحت ایدیم. هاردا اولسام منی گتیریب چیخاراجاقدیلار. بیرجه ایلغیما آلدانماسام یئتر. نه اولسون کی، حقیقتا ده چای آخیردی اوردان. آخیر آخسین، منه نه!
بابام او یایی چوخلو ناغیللار دانیشا-دانیشا، بیزه چوخلو مصلحتلر وئره-وئره دامیمیزین دهلیزینده اوتوروب اوبایا گلن یولو وروورد ائلمکله کئچیردی. او، گؤزونون سون ایشیق پارچالارینی دا عمیم اوچون خرجلییردی. اوفوقدهکی چایین یانیناجان اوزانیب گئدن توزاناقلی یوللار بابامین گؤزونون ایشیغینی امدیکجه امیر، سانکی قصداً اورا-بورا بورولوب اونو اذیته سالیردی. بعضا باخیشلاری شبههلی بیر قارالتییا ایلیشیب قالیر، اوزونو قیریشدیریب داها دقیق گؤرمهیه چالیشیر، بیر شئی چیخمایاندا منی هارایلاییردی.
قار یاغاناجان بیرتهر دؤزدوک. اصلینده، دؤزه بیلمدیک هئچ... نئچه دفعه خسته لندیک، ایکی اینییمیز قیزدیریب اؤلدو. آیاقلاریم یارا تؤکدو. ائله اینجیدیردی کی... بابام منی اوباداکی بالاجا، آغ واقونا - یاردیم حکیملرینین یانینا آپاراندا «آیاققابیسی یوخدور» دئمهیه اوتاندی. دئدی، نادینجلییندن آیاقیالین گزیر. دیک ممهلری ایچیمی قیدیقلایان قارا دیکدابانلی اوجابوی حکیم ملاحتلی سسیله ترجومهچییه سؤیلهدی کی، بیر داها آیاقیالین گزمییم. بدنیمده یاغتیکان زهرینه قارشی آللرگییا وار، یوخسا باشقا پروبلملر یارانا، حتی زهرلهنمه اولا بیلر. آیاقلاریمین چیرکینه و یارالارینا گؤره حکیمدن اوتاندیم، اونلاری اوتوردوغوم چارپایینین آلتیندا گیزلهمیه چالیشدیم. دیکدابانلی حکیم بونو گؤروب قریبه بیر دوغمالیقلا گولومسهینده لاپ اؤزومو ایتیردیم. باشیمی آشاغی سالدیم. بو آن ندنسه عمیمین گولوشو گلیب دوردو گؤزومون قاباغیندا و قفیل فرقینه واردیم کی، دیکدابان گئیینمیش حکیم بیر سویوندان عمیمه اوخشاییر. دوغمالیغی دا اونداندیر. بلکه ده هئچ اوخشامیردی، منه ائله گلیردی.
یاردیم هحکیملری بابامین گؤزلرینه ده باخدیلار. دئدیلر، گوجلو تضییقی وار. عصب و ایسترسدن ایشیغینی تامام ایتیره بیلر. بوردا هئچ بیر شرایط یوخدور. تعجیلی هاراسا خسته خانایا گئتمهلیدیر.
منه بالاجا سلوفانین ایچینده چوخلو آتما درمان، ایکی-اوچ ماز وئردیلر. درمانلار خیلی کؤمک ائلسه ده آیاقلاریمین گیزیلتیسینی آخیراجان اووودا بیلمدی. اوندا بابام قاپیمیزداکی تویوقلاردان بیرینی کسدی، دریسینی سویوب آیاقلاریما چکدی، اوستوندن یومشاق پارچا بوکوب قاتمایلا باغلایاندا دوداقلارینین آلتیندا دعا کیمی بو سؤزلری پیچیلدادی: «منیم گؤزل بالام». گؤزلریم دولدو. آنامین دئدیی کؤینک صحبتینه بوندان سونرا ضررهجه شک-شبههم قالمادی. و بابام بو سؤزلری ائله بؤیوک سئوگیله دئدی کی، ایکی-اوچ گونه آیاقلاریم ساغالیب آنادانگلمه اولدو.
آتام یایین بیر اورتاسیندا گلیب چیخدی. عمیمدن خبر یوخ ایدی. دئدی، بیزیم طرفلرده قانلی دؤیوشلر گئدیر، گونده او قدر آدام اؤلوب، ایتکین دوشور کی... کیمی آختاراسان؟ کیمدن نه سوروشاسان؟
عمیمدن خبر گتیرمدیینه گؤره بابام آتامین اوزونه باخمیر، اونو دانیشدیرمیردی. آتام گیزلینده دئیینیردی: «آخی منیم نه گناهیم وار؟»
ایستیدن اومیدلریمیزین ده یانیب کؤسؤوه دؤندویو عادی گونلرین بیرینده بابام باشینی گؤیلره دوغرو قالدیریب اؤز-اؤزونه پیچیلدادی: «یاغیش یاغاجاق!» «ندن بیلیرسن، بابا؟» – یانینا قاچدیم. «هاوادان داغلارین ایگینی آلیرام» – بورون پرهلری قالخیب-ائندی. اوزاقدان بیزی ماریتلایان آتام میزیلداندی: «کیشینین باشینا هاوا گلیب.» بابام تمکینینی پوزمادان داها دا ایناملی سسله: «یاغاجاق» – سؤیلدی – «مطلق یاغاجاق.» – بوغازینی آریتلادی کی، سسی تیترهمسین – «باخارسیز...»
بیر آزدان دوغرودان دا گؤی اوزونه قارا بولود گلدی، شیدیرغی یاغیش باشلادی. چوخ سئویندیک. بابام دا سئویندی. عینکینی تاخیب بولودلارا باخدی. اما دئیهسن، هئچ نه گؤرموردو. اللرینی یاغیشا آچدی. هاوانی قوخلادی، قوخلادی... ایسلانمیش تورپاق قوخوسو منیم ده ایچیمی یاشاماق عشقیله دولدوردو.
***
«سریاللاهین سلاحا
قولهوواللاهین سلاحا
برکیریدیر جبرئییل
امانتین قاهالا...»
معناسینی ایندی ده آنلامادیغیم بو سؤزلر کؤرپه واختی منی لوت سویوندوروب کؤینییدن ایچری سالان بابامین منه اؤیرتدیی دعالارداندیر. قورد آغزی باغلاماق دعاسی... دئدیم آخی، بزهن حاجی سولئیماندا حیوانلار دا آزیر، گلیب صاحبینین قاپیسینی تاپا بیلمیردی. سحرلر اوردا-بوردا جسدلری قیزاریردی. قاچقین اوبالارینا جاناوار دادانمیشدی. جاناوارلار بیلیردی کی، بو دوزهنلیکلرده نابلد حیوانلار وار. بابام دئییردی بونو. دئییردی، جاناوار چوخ عقللی حیواندیر. اصل چوبان هم سورونو، هم جاناواری اوتارمالیدیر. یوخسا جاناوار اونو اوتاراجاق. حتی دئییردی، آشاغی اوبالاردا بیر دسته قارابؤلوک آداملارا هوجوم ائدیب. بیلمیرم، بلکه ده منی قورخوتماق اوچون اویدوروردو بونلاری. دوشونوردو کی، اوبادان اوزاقلاشیب آزارام.
یاغمورلو پاییز گئجهلرینین بیرینده آغ آتیمیز گلمهدی. دلییه دؤندوم. هئچ عمیم ایتکین دوشهنده بو قدر سارسیلمامیشدیم. آغ آتی بلکه آتامدان دا چوخ ایستییردیم. گؤزل آت ایدی. اؤمرومده بئله آغاپپاق، بئله جسور، بئله گوجلو حیوان گؤرممیشدیم. کیشنهیهنده آدامین اوریینه اود دوشوردو. سسی ائله نیسگیللی ایدی کی، ائشیدنلرین ایچینی تیترهدیر، هم ده روحونا ساکیتلیک گتیریردی. هله قوخوسو... ایلاهی!
اصلینده آغ آتیمیز حیوان دئییل، ائویمیزین بیر ساکینی ایدی. ائویمیزی، عائلهمیزی اونسوز تسووور ائلمیردیم. هم ده عمیمین هنیرینی آلیردیق اوندان. آرامیزدا عمیمی آخیرینجی دفعه گؤرن آغ آتیمیز ایدی. اونو جاناوار یئسه دؤزه بیلمزدیم. بلکه ائله ایندی اوستونه قارابؤلوک دوشموشدو؟ بلکه، همینکی کؤورک، آدامین ایچینی تیتردن سسیله کیشنهییب آتامی، عمیمی، حتی منی کمکه چاغیریردی؟ گاه ایچری گیریر، گاه چؤله قاچیر، گاه دا قاپینین یاناویندان واهیمهلی قارانلیغا باخیردیم. باخدیقجا داها چوخ اوشنیردیم. بابام گؤزگؤرتی هاوالاندیغیمی گؤرونجه جیبیندن قاتلاما بیچاغینی چیخاریب آچدی، آغزینا یاخینلاشیردی و بو سؤزلری اوخویا-اوخویا اوفوروب باغلادی: «سریاللاهین سلاها...» سونرا دا قاتمایلا برک-برک ساریدی: «قوردون آغزینی باغلادیم! بو گئجه آتیمیزا خطر دیمهیهجک! اما گرک آتی تاپانا قدر بیچاغین آغزینی آچمایاسان!» بیچاغی آپاریب گیزلدیم. قاییداندا بایاقکی سؤزلری تکرار-تکرار سوروشوب ازبرلدیم.
آغ آت ساغ-سالامات گلدی. قاچیب اونون یولاف قوخویان یومشاق بورنوندان اؤپدوم. بیچاغین دا آغزینی بیر هفته آچمادیم کی، جاناوار باشقا حیوانلارا خطر یئتیرمهسین.
حاجی سلیمانا قار دوشن گون بابامین گؤزلری تامام توتولدو. بورنونون اوجوندا بارماغیمی گاه «بیر»، گاه «ایکی» توتوب سوروشوردوم، بیلمیردی. آنجاق ندنسه یئنه عینکینی گؤزوندن چیخارتمیردی. حتی شوشهسینی آناما سیلدیریردی ده.
بابام یئرآلتی قازمامیزین بؤیروندهکی باسمانین یانیندا آلا-تالا گؤرونن قارا طرف اوتوروب اؤزو اوچون نسه دوشونرکن بیردن آغلیما گلدی کی، بوتون باش وئرنلرین باعث کاری منم. اگر پرگارین اوجویلا بابامین شکیلدهکی گؤزلرینی اویماسایدیم، او، کور اولماز، ائویمیز داغیلماز، عمیم ایتکین دوشمزدی. حتی بابام کور اولماسا اوزون چوبوغونو الینه آلیب یاد آداملاری ائویمیزدن قووار، عمیمی تاپار، بیزی حاجی سلیمانین ایستیلرینین-میغمیغالارینین الیندن خلاص ائدردی.
و بونا ایناناجاق قدر اوشاق، بوندان عذاب چکهجک قدر بؤیوک ایدیم.
***
بابام اؤلنده وسیت ائلدی کی، یانیندا عمیم اوچون یئر ساخلاسینلار. ساخلادیلار. اما عمیمین اؤلوسو ده گلمهدی.
قبرین اوستونو گؤتورهنده داشا وورماغا باشقا شکیل تاپمادیق. آنام دویونچهلرینی قوردالاییب گؤزلرینی تؤکدویوم شکلی چیخارتدی، داش اوستاسینا اونو وئردیلر.
باش داشینداکی شکلی ائله دوشوب کی، پرگار یئرلرینی بیرجه من گؤره بیلیرم و هر گؤرهنده ایچیم سیزیلداییر. و ائله سیزیلداییر کی، من ده بیر وسیت ائلمهیه هازیرلاشیرام: اؤلنده عمیمین یئرینه، بابامین یانینا گؤمسونلر منی. کؤرپه واختی لوت سویوندوروب کؤینیینین آلتینا سالدیقلاری کیمی... سینهسینه سیغینیب منی باغیشلاماسینی ایستییم. گؤزلرینی تؤکوب دونیامیزی زولمته چئویردییم اوچون.
آوقوست، ۲۰۱۵
azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab unk azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab unk pes_Arab azb_Arab azb_Arab snd_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab unk azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab