فعلات، فاعلاتن، فعلات، فاعلاتن
(م.) 277، (ﻫ.) 194
1 فلگین غم و بلاسی، مگر انتهاسی یوخدور؟
بیر اوتانماز عار بیلمز، نه دیییم حیاسی یوخدور!
بو سپهر دون و ناساز، سیتمین ائدیبدیر آغاز،
ائلهمز حیا اوتانماز، بیرینه وفاسی یوخدور.
ائلهییب منی حواله، گنه محنت و ملاله،
نئلهییم بو هرزه بختین، منه بیر حِماسی یوخدور.
سیتم و غمی تۆکنمز، اؤلۆرمده رحمه گلمز،
بو زمانهنین منیم تک، غمه مبتلاسی یوخدور.
5 دوتوب اوت گنه آلیشما، بئله چوخدا پیس دانیشما،
بو سبب سنینله آخیر فلگین آراسی یوخدور.
بو سؤزۆ دانیشماز عاقیل، اولا گر بلایا قابیل،
سؤله هانسی شخصِ کامیل الم و بلاسی یوخدور؟
منیده بیر اؤزگه لیلا، ائلهدی بو چؤلده رۆسوا،
بو بلالی روزگارین من ایله وفاسی یوخدور.
یوخ ائدهن بیری نصیحت، ائلهسین اونا مذمّت،
مگر ای منیم عزیزیم! بو گۆنۆن صاباسی یوخدور؟
عجب آنلاماز ایمیشسن، سیبیلین آغاریب بیلمن،
نه جهت بو شوخ و شنگین سنه اعتناسی یوخدور؟
10 بو ظریف و شوخ و شئیدا ائلهدی خیال، گویا،
آتیلیبدی باشدا بؤرکۆ، اؤزۆنۆن لیباسی یوخدور.
دونو قالماییبدی بئلدن، شالی بئش قاریش قزیلدن،
آیاغیندا کفش ساغری، الینین حناسی یوخدور.
بونو بیل بوقدر پولسوز، پلو و پالاز و چولسوز،
یئرین اولسا باغ جنت، گنهده جلاسی یوخدور.
بئلینی کسیبدی قاتما، دور آیاغا بوردا یاتما،
ائله فیکر عؤمر کئچدی گئریوین قفاسی یوخدور.
ایشین اولدو ناله و آه، گذران دؤگۆل بو بالله!
داخی ایستهمه بو عؤمرۆ گئدیب اول، صفاسی یوخدور!
15 ایشیمیز عجب شولوقدور، بیری اهل درد یوخدور،
بابا مدرسه گؤرۆبسۆز کی اونون خلاسی یوخدور؟
هانی ایندی ملاجعفر؟ اونا خصم اولا پیمبر،
ائلهییب یقین جزاده بو عمل جزاسی یوخدور.
گله لعنتِ خدایا، یئته دردی منتهایه،
دۆشه قیرخ ایکی بلایه، ائشیدیم دواسی یوخدور.
قوی ایته سؤزۆن دانیشما، من اؤلۆم گل اۆستۆن آشما،
گؤرۆرهن سید نقیبین بو سؤزه ریضاسی یوخدور.
سن اؤزۆوی ائتمه بیعار، سؤزۆ چوخ اوزاتما، قورتار،
ائلهمه کلامی تکرار نئچۆن اقتضاسی یوخدور.
20 بو کدورت و ملاله آلیب، ایچ نئچه پیاله،
عبث عؤمرۆ وئرمه باده، بو جهان بقاسی یوخدور.
سؤله ساقییا! او مهرو، سالا مجلسه هیاهو،
هانی مطرب غزلگو؟ نئیینین صداسی یوخدور؟
تلف اولدو عؤمر هی! هی! دور اولان اوشاقلارا دی،
هانی دۆنبک و دف و نئی؟ نییه بس نواسی یوخدور؟
اولا گوشِ نُه فلک کر، قالا مات چرخ چنبر،
دیمهسین کسی مغنی سسینین غناسی یوخدور.]]>
مفاعیلن، مفاعیلن، مفاعیلن، مفاعیلن
(م.) 307، (ﻫ.)293
1 بو دۆشگۆن، غصه و غمدن یئتیبدیر جانا یا مولا!
یئتیرسین تا اؤزۆن بو صحن و بو ایوانا یا مولا!
نه زحمتلر چکیب یئتدیم بورا آللاها شۆکر اولسون،
وسیله اول دوباره گئتمهییم تهرانا یا مولا!
منی گل اؤز قاپیندان رد قیلما دۆشمۆشم الدن،
الیمدن دوت سنی وئررهم قسم قرآنا یا مولا!
نه چوخ اۆمّید ایلن گلدیم، منی مأیوس قایتارما،
دیدیم بوردا منیم دردیم یئتهر درمانا یا مولا!
5 گتیردیم اۆز سنه اولدوم او چاغ مأیوس هر یئردن،
واریم حاجت، روا قیل آز قاچیم هر یانا، یا مولا!
ایشیم داد و فغاندیر، آه! اوساندیم عؤمردن بالله،
علاوه صبر و تابیم یوخ، دولوب پئیمانا یا مولا!
سپهرین هرزه دؤورانی، داریخدیرمیش منه جانی،
هاچاغ عؤمرۆم اولور فانی، یئتهر پایانا یا مولا؟!
جیگر احباب هیجریندن یانیقدیر، پارهدیر، پاره،
اۆرهک اغیار جؤورۆندن دؤنۆبدۆر قانا یا مولا!
یئتیش دیوانیما، ظالیمدن آل مظلوملار دادین،
یئتیشمز سندن اؤزگه بیر نفر دیوانا یا مولا!
10 سنن هر مۆشکۆلۆ آسان ائدهن، سندن نجات اولدو،
او چاغ کیم نوحا دۆشمۆشدۆ گمی طوفانا یا مولا!
سن ابراهیمه یئتدین داده، قالمیشدی یازیق اول گۆن،
کیم آز قالمیشدی نمرودون اوتوندا یانا یا مولا!
قامی لال اولدو گر آچدین دیلین گفتارا هر یئرده،
عدو خوار اولدو گر قویدون آیاق مئیدانا یا مولا!
سنین کؤنلۆن اولا، قویمام دولانسین گؤی ـ یئرین دؤورۆن،
سنین مئیلین اولا، اگمهم بویون شئیطانا یا مولا!
غرض، ای مظهر باری! سنن یالقوزلارین یاری،
باخان بو قطرهیه ساری دؤنهر عمانا یا مولا!
15 دیمهم حق، حققهسن بنده، ولی مظهر خداونده،
سنن گۆزگۆ، باخان سنه، باخار یزدانا یا مولا!
ائدیم ناز اول خداونده، یاراتمیش سن کیمی بنده،
واریدیر هیدهجی اوندا طمع غفرانا یا مولا!
خلاصه اؤز قاپیندان بو گدانی گر قووان پایسیز،
روادیر آشنایا گۆلسه هر بیگانا یا مولا!
]]>
مفعول، مفاعیل، مفاعیل، فعولن
(م.) 233، (ﻫ.) 226
1 کیمدیر دییه اول شوخ گۆلاۆز، قونچا دوداغا؟
قیش گئتدی، باهار اولدو گلیب گۆل گنه باغا.
جانا! چمنه چک طرب و عیش بساطین،
قوربانین اولوم حجرهی خلوتده هاچاغا؟
صۆبحۆن دمی، گۆل موسمی، نوروز هواسی،
ناز ائتمه قادان جانیما ساقی! دور آیاغا.
بیر چیکگه او مئیدن کی دیریلدیر اؤلۆنۆ، تؤک
یمانهیه، گلسین بو قوجا بلکه دماغا.
5 یوخ تاب دیزیمده، چکیلیب نور گؤزۆمدن،
آرتار ایشیغی گر تؤکهسن یاغ چیراغا.
گؤیچک! منه حققیندیر، ائدهن ناز، چتیندیر
ترلان ائده راضی اؤزۆنۆ صحبتِ زاغا.
گهـگه بو قوجا عاشیقیوه ائیله نوازش،
قوی خلق دیسین: کهلیک اولوب یار کلاغا!
آل بیر گئجه اؤز قوینووا جانا! بو قوجانی،
تا صۆبح قوجاغیندا جوان دورسون آیاغا.
ای تۆرک! سنین تئللریوه طارم و خلخال،
قوربان اولا اول خالیوا تبریز و مراغا.
10 سردار مؤید آجیغی گلسه بو سؤزدن،
پاره ائدهرم بو ورقی ساللام اوجاغا.
ارباب صفا قونچا کیمی اۆزلری گۆلسۆن،
گلسین پیس آدام یونجا کیمی بوینو اوراغا.
بس پیرِ موغانا گیله ائتدیم کی:«ـ نه وقته،
رنجور و گرفتارِ غم و قوصصه و داغا؟
اولسایدی حقیقت منه معلوم»، بویوردو:
«ـ بیهوده دیزین قوجما اؤزۆن سیخما بوجاغا.
ای خام! بو سئودانی هوس ائیلهمه، اولماز
انباری تؤکن توربایا، دریانی چاناغا!»]]>
فاعلاتن، فاعلاتن، فاعلاتن، فاعلن
(م.)254، (ﻫ.)245
1 چیخدی جانانیم اوتاقدان، جیسمدن جانیم کیمی،
گئتدی جئیرانیم الیمدن، دین و ایمانیم کیمی.
گئچدی یئل تک من باخاردیم یئل داغیتدی چیگنینه،
عنبر افشان کاکیلین، حال پریشانیم کیمی.
سسلهدیم:«ـ هان ای محبّتسیز بوت نامهربان!
گئتمه، گل سیندیرما عهدی، قلبِ ویرانیم کیمی!»
دؤندۆ اوخ تک، غمزهسین تۆند ائتدی تؤکسۆن قانیمی،
قیرمیز ائتدی عارض گۆلنارینی قانیم کیمی.
5 قیلمیشام چوخ باغ و بوستانی تماشا، گؤرمهدیم،
بو اۆزۆ گۆل، آغزی قونچا، زۆلفۆ ریحانیم کیمی.
جمع قیلمیشدیم خیالی من ائدهم عزم وطن،
اول خیالی، بو پری اۆز پوزدو سامانیم کیم.
باشیما دۆشدۆ هواسی قالمادی هوش و حواس،
قوم و قارداشی فراموش ائتدیم اؤز جانیم کیمی.
گؤز گؤتۆردۆم نام و ننگ و عار و جار و جاهدان،
ترک قیلدیم مۆلک و مالی، باغ و بوستانیم کیمی.
من یازاردیم نئچّه مدت دین و دانش دفترین،
دین و ایمانی آپاردی اوغرو، دیوانیم کیمی.
10 چوخ ولایتلر گزیب هر قسم گؤردۆم نازنین،
گؤرمهدیم نامهربان اؤز یار و جانانیم کیمی.
دوغروسو عشقینده جانا قوصصه و غمدن ساوای،
من کی بیر زاد بیلمهدیم، بو درس عرفانیم کیمی.
ای محبتسیز! الیندن داد، قیلدین هئچ یاد:
«ـ من واریم بیر عاشیقیم بو مات و حئیرانیم کیمی؟»
کلّهم اوتلاشمیش، تؤکر قور، گؤزلریمدن سو آخار،
سینه دولموش سسلهنیر بو الده قلیانیم کیمی!]]>
مفاعلن، فعلاتن، مفاعلن، فعلن.
(م.)230، (ﻫ.)244
1 اۆزۆنده دامدیر اول زۆلفۆ، دانهدیرخالی،
باخیب کؤنۆل قوشو گؤرجک، قاریشدی احوالی.
تَنگ دوداقلاری قئیماق، آغیزینین سویو بال،
بو شوخ بیر یئره قئیماق ایلن قاتیب بالی.
یاخیب بو قونچا دوداق لاله تک منه جانی،
اگیب بو قدّی الیف دال تک منه دالی.
اگر بو تۆرک منیم کؤنلۆمۆ آلا الینه،
باغیشلارام تئلینه اردبیل و خلخالی.
5 بو روزگاردا ای سؤودۆگۆم یوخون ثانی،
مقدّمن هامی گؤیچکلره، یوخون تالی.
گؤزۆم یولوندادیر ای گؤزهلرین قاداسی منه!
مگر گلن، سنه اؤز دردیمی ائدهم حالی.
گؤزۆم سارالدی کؤکۆ، انتظار تا هاچاغا،
تۆکندی عؤمر، اۆرهک اولدو قوصصه پامالی.
صنم! سنی سینادیم گئت وفا و مئهرین یوخ،
دیمه کی شوخ و پریاۆزلرین بودور حالی.
حئییف بو عؤمرِ عزیزه کی وئجسیز گئچدی،
هانی منیم کیمی مغزی شعوردان خالی؟
10 من اول کسم کی نه دونیاسی وار، نه آخرتی،
نه فهمی وار، نه کمالی، نه مۆلک و نه مالی.
خدا بیلیر کی محبت یولوندا هیدهجلی،
بئلی بۆکۆلدۆ، قوجالدی، آغاردی ساققالی.]]>
مفاعلن، فعلاتن، مفاعلن، فعلن
(م.)230، (ﻫ.)243
1 جهاندا ایستهمهدیم جاه و منصب و مالی،
دیدیم اۆرهک ائوینی اؤزگهدن ائدیم خالی.
بو بینوایا طرف دوست باخمادی بیر یول،
کؤنۆلده قالدی قامی آرزو و آمالی.
هانی رفیق اونا قوصصهمی قیلیم اظهار؟
هانی طبیب اونا دردیمی ائدیم حالی؟
منه دیییرلر سنین نیّتین دؤگۆل خالص،
تلاش و سعی یوخون، هیمّتین دؤگۆل عالی!
5 دوغور دیییرلر ولی گر آدام ایتیردی یولو،
یانار داماغی، دۆشهر شؤوقدان، سویور دالی.
بلی بو بختی دولانمیش، بوجور چیخیب پَشَگی،
نئده بو اولدوزو یانمیش، بئله گلیب فالی.
سؤزۆن قولاغا آسان یوخ، عجیب یوخ جهتی،
مگر عمامهسی پوزوغون یوغون دؤگۆل شالی.
سویوق دانیشما، دیمه یاوه، هیدهجی! گئت دۆز،
او کس کی لاف محبت وورار، بودور حالی!]]>
بحر رمل مثمن مخبون محذوف
فاعلاتن، فعلاتن، فعلاتن، فعلن
1 قوجالیق اگدی منی، دور قادان آلیم ساقی!
عؤمردن بیر نئچه گۆندن دؤگۆل آرتیق باقی.
دیش دۆشۆب، بئل بۆکۆلۆب، اۆز قیریشیب، باشآغاریب،
نئجه کیم قار یاغار قیشدا آغاردار داغی.
هوشومو باشدان آپار، حالیمی زۆلفۆن کیمی پوز،
دؤوه مست اولدو، یۆک آلتیندا گلهر اویناقی.
من دایانمام، گئدهرم عشق و محبت یولونو،
گزهرم بو چؤلۆ هر یان، اوجانیـ آلچاقی.
5 وار خبرده کی آدام بیر زادی آختارسا تاپار،
باغلادیم من بو اۆمیده بئلیمه قورشاقی.
سالیکِ عارفه اؤز حالیمی عرض ائتدیم او گۆن،
دیدیم:«ـ اول دوست گؤرهن مۆمکۆن اولور گؤرماقی؟»
دیدی:«ـ آچ، باخ، گؤزۆوی یوخسا یئتیبسن کاما،
ناتی آچما! بو سؤزۆن یاخشی دؤگۆل چیپلاقی!
چوخ سؤزۆن صرفه سنینچۆن یوخو، اصرار ائلهمه،
ای داماغی قورو، بئینی بالا، دار قورساقی.
دیلیوی ساخلا، سنی وئرمییه آخیر اؤلۆمه،
اؤلۆمه وئردی بو سؤزلر نئجه شیخ اشراقی!»
10 حق بویوردو بو سؤزۆ دوغرو دیدی:«ـ یاخشی دؤگۆل
سیرری، ظاهیر ائلهمک.» ایمدی اودور یئیراقی ـ
کیم یوموم آغزیمی اول سؤودۆگۆمۆ اوخشاماییم،
آیری وقته قالا، یار باقی و صحبت باقی!
هیدهجی عشق طربنامهسینی یازدی بو گۆن،
چولقادی عیش و فرح دفترینه اوراقی.]]>
kas_Arab ara_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pbt_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab pes_Arab azb_Arab ckb_Arab pes_Arab azb_Arab kas_Arab ara_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab urd_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab pbt_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab urd_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab unk urd_Arab ara_Arab azb_Arab azb_Arab urd_Arab azb_Arab ckb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab kas_Arab ara_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab pes_Arab prs_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab ara_Arab ara_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab urd_Arab azb_Arab ara_Arab ara_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab pes_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab kas_Arab azb_Arab urd_Arab ara_Arab kas_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab bjn_Arab pes_Arab azb_Arab prs_Arab