قادینین گؤزللیکدن تاریخی پایی!
بولود مورادی
گؤزللیگین آلین یازیسی:
« گؤزللیک»، فلسفه و ادبیاتین اورتاق چیزگیلریندن ساییلیر، سون یوز ایللیکلرده فلسفهدن قوپوب باغیمسیز بیر علم کیمی حیاتا کئچسه ده؛ ائستاتیکا منجه قادیندیر. بو قاورام بیولوژیک و پئسیکولوژیک باخیمدان قادینی خاطیرلادیر منه:
گؤزللیک، اینسان بئینی و عصب باخیمیندان قادین جئندئرین بیولوگیاسیلا داها اویغونلوق گؤستریر. بئینین سول حیصهسی صنعت و گؤزللیگین مرکزیدیر، بوراسی تخیل، دویغو، هیجان و.. گؤزللیگین ایجادینا و داوامینا زمین اولان ساییره اؤزللیکلرین چالیشما مرکزیدیر. قادین سئکسی(جنسی) بو حیصه ده کیشی جنسیندن داها باجاریقلی و گوجلودور.
بئیینده دیل مرکزی و عصبلری ادبی گؤزللیگی وارلیغا کئچیریر. گؤزللیک اوزرینده هیجان و دویغولارین رولونو خاطیرلایاندا، رفتار و کاراکتئر باخیمینداندا گؤزللیگین قادینلا یاناشی گئتدیگینین ندنینی آنلاییرام. قادین جئندئرینین(جنسیتی) مشهور اولان پئسیکولوژیک اؤزللیکلرله اورتاقدیر گؤزللیک. بو اوزدن سؤیلهنیلیر: صنعتچیلرین قادین یانا کاراکتئرلری وار!
قادینین ائرکهیه گؤره داها اوغور قازاندیغی بیولوژیک_ پئسیکولوژیک اؤزللیکلرله گؤزللیگین مستقیم ایلگیسینه محدودلانماییر، بلکه گؤزللیگین قاباریق ایچهریگی( محتواسی) ده قادیندیر!
گؤزللیکله قادینلیقلا ایلگیسینی ندنلیک( سبب اولما، سبب_ مسبب) و تانیتیجیلیق، یاناشیلیق( مجاورت) بیلیرم.
اینسانین قادینلیق آدلانان بیولوژیک_ پئسیکولوژیک وارلیغی گؤزللیگین تانریسیدیر، آیریجا ایلک حیاتیندان بری ایچرلهدیگی گؤزللیگین تانیتیجیسی دا همین قادینلیقدیر. تاریخه موراجیعتله بو دوشونجهمی ایرهلی سورمک ایسته ییرم:
گؤزللیگین تاریخینی اوج گئنل دؤنمه بؤلوروک: ایلک چاغ، میتولوگیا و ایلکل دین غلبهسیله تانینیر؛
اورتا چاغ، یوخسا کیلاسیزم آدیلا تانینان دؤنم، عاغیلچیلیق_ فلسفه چیلیکله بزه نیر؛
سون چاغ، چاغداش دونیامیز اولاراق مودئرنیزم عنوانیله سسله نیر.
قادینا گؤره گؤزللیگین تاریخینی اؤزتلهسک، دئمهلییک ایلک چاغدا قادین، گؤزللیگین هم تانریسیدیر هم آپاریجیسی!
اورتا چاقدان مغلوبلوق یاشاییر قادین، آنجاق نئجه گؤرونوشو کیشی مرکزلی سیستمه محکوم اولسا دا، گؤزللیکین قونوسودور یئنه؛
چاغداشلیغا گلینجه قادین اورتایا گئریدن دؤنوب گؤزللیکدن پایینی آلماق ایستدی، آنجاق “تانریشاهلیق” روللارینی گئری قازانماغا یوباندیغینی دا بیلیریک، بو اورتامدا قادین رولو اورتاقلیق، امکداشلیق و گؤزللیگین ایدارهسینده دئموکراتیک مودورلوک اولا بیلر.
گؤزللیگین تاریخینده قادین:
تاریخدن اؤنجه: بیلیریک شعرین ایلک وئرژئنی دین، دینین ده ایلکل قیلیغی اوسطورهدیر. ایلک سطیرلرده ساووندوغوموز بیولوژیک نه دنلردن اؤترو ایلک اوسطوره چیلری ده، دین یالاواجلاری دا، یانی سیراسیندا ایلک شاعیرلری ده قادین اولدوغونو سؤیلمک اولار. نئجه کی بیلیریک تورک شامانیزمینده بئله ایلک شامانلار قادینلار اولوبلار. ائلین کؤچمنلیک یاشادیغی دؤنمدیر بوراسی.تاریخدن اؤتهلیک: آناشاهلیق دؤنمی!
تاریخ و سونراسی: کیلاسیزم دؤنمی آدلاناراق، بو چاغلاردا انسانلارین یئرلشیمی( سکونت) باشلاییر، یئنی چاغین طلب ائتدیکلرینه گؤره میتولوژیک دوشونجه سیستمیله ساواش گئدیر، یئرینه عاغیل، منطیق و فلسفه چیلیک( لوگوس مرکزلیلیک) اوتورور. اسکی یوناندان باشلانمیش بو حرکتده گؤزللیک سویوت( انتزاعی)قاوراملارلا تعریفله نیر، منطقی اؤلچولرله یاسالانیر: بیان،معانی( ریتوریقا) و بدیع آدلانان کیلاسیک گؤزللیگین فلسفی تمللری بو چاغدا قورولور. یئرلشمیش توپلوم قادینی یاتاق، مطبخ کونجونه سورگون گؤندریر. آنالیق و اوشاق دوغوب بئجرمه ماسکاسینا گؤمور، قادینلیغی قاداغان ائدیر؛ توپلومون هر ساحهسینده تک سسه مالیک اولان کیشی گؤزللیگی الده ائدیر، اؤز پنجره سیندن گؤردویو قادینا محتوالیق رولو وئریر. آتاشاهلیق باشلانیر.
تاریخ اؤتهسی و یا مودئرنیزم: ایکی مین نئچه عصیر سورن کلاسیزم اون سککیزینجی یوز ایللیگین اورتالاریندان بری بیتیب یئرینی مودئرنیزم آدلانان یئنی چاغا وئریر. بوراسی سئلوقانلیق( شعاری) اولسادا گؤزللیگه قادینلیق یؤنلرینی قایتارماق اددعاسینین باشلانقیجیدیر.قادین اؤز جنسیتییله توپلوما و البته صنعته قاتیلیر، گؤزللیکدن پایینی آلماغا باشلاییر. کیشی گؤزوندن یوخ اؤز پنجره سیندن هرنه یه و او جومله دن ده اؤزلویونه باخیب گؤسترمک ایسته ییر، قادین سسی ادبیاتدا ائشیدیلمه یه اؤیره نیر..
سون: اورتاچاغدا اقتصاد و تولید شیوهسی قادینی توپلومدان آتدی، اؤزو ده توپلوما گئری گتیردی سون چاغدا. گؤزللیکده کی پایی دا اقتصاد و تولید شیوهسینه باغلیدیر…
گؤره سن قادین گؤزللیکدن پایینی آلا بیلجکمی؟
azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab