«بئش ان یاخشی آذربایجان حکایهسی» سورغوسوندا ۱۰۰ حکایهنین آدی چکیلیب. اوخوجولارین ماراغینی نظره آلاراق بو حکایهلری درگیمیزده یاییملاییریق. شاهمارین «کؤینک» حکایهسینی تقدیم ائدیریک.
«هؤرمتلی مکتوب.
آتاما، آناما، ننم، میم، قارداشلاریما و جمیلین اوشاقلارینا اؤز مهریبان سلاملاریمی گؤندریرم. دده، منیم بارمده نیگاران قالمایین. یاخشییام، یاخشی دا دولانیرام. سون زامانلار مکتوب آلمیرام سیزدن. بیلمیرم نییه یازمیرسینیز؟ بلک آوگوستدا گلمدییم گؤره مندن اینجیگیبسینیز؟ دده، واللاه گلجکدیم، منی اعزامیته گؤندردیلر. بو یاخیندا گلجیم. یازین گؤروم نئجه دولانیرسینیز، سالاماتلیقدیرمی، پیللکنی دوزلتدینیزمی، میم بیز گلیب-گئدیرمی؟ جمیل یئنه کؤهنه یئریندمی ایشلییر؟ ائو آلیبمی؟ دئیین اونا دیکلیک ائلمسین، کیچیین-بؤیویون یئرینی بیلسین. پرورابنان پرورابلیق ائلمیین آخیری یوخدور، واللاh. دئیین باشینی سال آشاغی، ایشینی ایشل.
ننم ن تهردیر، یاخشیدیرمی؟ گؤزو سولانیرمی یئنه؟ کئچن آی اون مانات گؤندرمیشدیم، گؤرن آلیبمی؟
منیم سیزه بیر ایشیم دوشوب، دده. چوخ فیکیرلشدیم یازیم، یازماییم، سونرا دئدیم قوی یازیم. بیلیرسینیز کی، نه واختدیر اینستیتوتو قورتارمیشام، ائله او واختدان دا بوردا ایشلییرم. اما نه خیری؟ نه ائو آلمیشام، ن وطیفه م آرتیب. یوز دفعه گئتمیشم دیرکتورون یانینا، دئییر ائله گؤزله، گؤزله. چیخیب گئتمک ایستییردیم، اما فیکریمی دییشدیم. بو یاخیندا بیز یئنی دیرکتور معاوینی گلیب. دوغرو دئییبلر کی، آدامدان-آداما فرق اولارمیش. بو آیری جور آدامدیر، آی دده، جاواندیر اؤزو، اما ایش بیلندیر، قوچاقدیر. بوردا اونون باشینا آند ایچیرلر.
مندن د راضیدیر، خاطریمی ایستییر. او گون منی چاغیردی، صحبت ائلدیک. سوروشدو کی، نیی گؤزلییرسن، کیمی گؤزلییرسن، نیه یاتیبسان؟ دئدی: بیزیم دیرکتورا اومید اولما او اؤز هاییندادیر. آی دده، یالان-گئرچک، دئییر سنین ایشین منیم بوینوما. آزی بیر آیا شعبه مدیری اولارسان، دئییر. اما بیر آز پول لازیمدیر، دئییر. بونسوز اولماز، دئییر. چونکی نئچه آدامی گؤرملیدیر، نئچه آداملا دانیشمالیدیر. جمعی بئش یوز، آلتی یوز مانات. منده او قدر پول هارداندی، آی دده.
یاشلی بیر قادین ایشلییر بیزده. یازیق هاواختدان چالیشیردی کی، خاریج گئتسین. حکیملر قویموردو، دئییردیلر شکرین وار. همین اوغلان اونون سندلرینی ایکیجه گونون ایچینده دوزلتدی. ایندی آرواد اونا گئجه ده، گوندوز ده آلقیش ائلییر. بیر سؤزله خییر-شره یارایان آدامدیر. من هلم چوخونو یازمیرام.
مسئله باخ بو یئرددیر، آی دده. دئدیم، گنشیم سیز، گؤروم نه دئییرسینیز، بینینیزه باتسا، قول قویارسانیز. اوندا... اگر پولون اولسا... من د بیر مرتبه یه چاتسام عوضینی چیخارام، ساغلیق اولسون.
اینجیمه مندن، آی دده.
جمیلین اوشاقلاری نئجدیر؟ جامال مکتب گئدیرمی؟ نازلی دیل آچیبمی؟
هللیک بو قدر، دای ساغ اولون.
اوغلونوز یوسیف».
سونرا ایستدی یازسین کی، «هه-یوخ»اونوزو گؤزلییرم. دوشوندو کی، یاخشی دئییل. کاغیذی ظرفه قویاندا تصورونه گتیردی کی، مکتوبو نئجه اوخویاجاقلار. آناسی کؤورلجک. آتاسی پاپیروس چکه-چکه قولاق آساجاق. آتاسی اونون مکتوبلارینا قولاق آسماغی سئویردی. او، اوریینده یوز فایز امیندی کی، پولو گؤندرجکلر. بیرینجی آناسی دئیجک: گؤندر. جمیل ده راضی اولار. ددسی اوندان هئچ واخت هئچ نیی سیرگمییب. او دا هئچ واخت ددسیندن هاوایی یئره پول ایستمییب. بیر ده دوشوندو کی، ددمین پولو اولار. اولاندان سونرا نیه گؤندرمسین، آخی. دئملی، مکتوبون ایکی گون گئتمیی، ایکی گون اوردا قالماغی، ایکی گون گلمیی. آلتی گوندن، اوزاقباشی بیر هفته دن سونرا جاواب گلمهلیدیر.
آلتی گون کئچدی. جواب یوخدو. یوسیف نه ایشلهیه بیلیر، نه ائوده-ائشیکده دینجلیک تاپیردی. یئددی گون کئچدی. هئچ نه یوخدو هله. ناهار فاصیلهسینده او، بوفتده اوتوروب چؤرک یئییردی.
- بوشدور بورا؟ - دئی سوروشدولار.
- بویورون، بویورون، - یوسیف آز قالدی آیاغا دورسون.
دیرکتور معاوینی بوشقابلاری، بیر ایستکان پرتغال شیرهسینی ایستولون اوستونه قویدو. اؤزو ده اوتوردو.
- نئجه دیر ایشلر؟
- ساغ اولون.
- دونن باخدین فوتبولا؟
- بلی.
- آخماق فوتبولدو. تکنیکاسی یوخ، اوستانووکاسی یوخ، اشی... - باشینی بولادی. بیردن سوروشدو:
- نه اولدو؟
یوسیف دئدی کی، یازمیشام ائوه، جاواب گؤزلییرم.
یوخاری چیخاندا او، یوسیفه باخمادان دئدی:
- یوسیف، قارداش، بیردن اوریینه آیری شئی-زاد گلر.
- یوخ، یوخ! اؤزوم اؤلوم یوخ، واللاه یوخ، بو نه سؤزدور؟!
جاواب سککیزینجی گون گلدی. اؤزو ده پول یوخ، پوسیلکا کاغیذی. بو بیر پارچا کاغیذی او، الینده اوینادیر، بیلمیردی نئیلهسین. «بونلار نئجه آداملاردیرلار، ا» من ده گؤزلییرم پول گؤندرجکلر»...
لاپ دیلخور اولموشدو.
آخشام پوچتا گئدیب اون کیلوگراملیق قوطونو آلدی. قاییداندا آوتوبوسون ایچی هئیوا اییی ایله دولموشدو. آداملار تئز-تئز اونا و قوطوسونا باخیردیلار. آغلینا بیر فیکیر گلدی. بلکه پول یئشیکدهدیر. یادیندادیر، اینستیتوتدا اوخویاندا آناسی، مکتوبلارین ایچینه اوچلوکدن-بئشلیکدن قویاردی. ائوده قوطونو ماسانین اوستونه قویدو، پنجیینی سویوندو، قوطونو آچماق اوچون بیچاغی گؤتورنده گؤردو کی، اللری اسیر. گولدو. «آخماقلامیشام»، - دئدی. قوطونو آچدی. قوطو ساری هئیوالار و نارلا دولویدو. بو اونون پایی ایدی.
او، هئیوا و نارلاری تلسیک ایستولون اوستونه تؤکدو. قوطونون دیبیندن قزئته بوکولو نسه دوشدو. «پول» – دئیه اوریی چیرپیندی. «بئش یوز مانات پول». آچدی قزئتی. «بو ندیر؟» کاغیذین آراسیندا ستین پارچادان تیکیلمیش بیر اوشاق کؤینیی واردی. «پول هانی بس؟» کؤینیی چئویردی، قوللارینا باخدی، سیلکهلهدی، هئچ نه یوخدو. کؤینک الینده دورموشدو. نسه تانیش گلیردی کؤینک. هارادا گؤرموشدو بو کؤینیی! هر شئیی بیر آندا آنلادی. اما آنلادیغی، درک ائلدیی شئیی بوتون داخلی ایله، گوجویله قبول ائلمک ایستهمهدی. یاد باخیشلارلا خیلی مدت کؤینهیه باخدی، سونرا ایستولا اوتوردو. اللری سوستلمیشدی. اؤز-اؤزونه یاواشدان: «گؤر نه گؤندریبلر، گؤر نه گؤندریبلر»... – دئیه پیچیلداییردی.
اژدر معلیم دئدی:
- بیرده دئییرم سیزه. ساباح رایوندان اینسپکتور گلجک، صینیفلری بیر-بیر گزهجک، دفتر-کیتابلارینیزی یوخلایاجاق، ایین-باشینیزا فیکیر وئرجک. اونا گؤر د هامینیز بیر نفر کیمی آغ کؤینک گئیرسینیز، تمیز شالوار گئیرسینیز، قالستوکلارینیزی اوتولیرسینیز. اوزونوزو، قولاقلارینیزین ایچینی یاخشی-یاخشی یویارسینیز، دیرناقلارینیزی توتارسینیز، آیاققابلارینیزی...
- نه وار، نصیب، نه اولوب اوردا؟ نه دئییرسن؟ بیرینجی، معلیم دانیشاندا سوال وئرمک اولماز. ایکینجی، معلیمله دانیشاندا آیاغا دور. بلی، بلی. مین دفعه دئییبلر سیزه. نه بویورورسان؟ ائشیتمیرم! اینسپکتور قادیندیر، یا کیشی؟ بو نه سوالدی، های، سوروشورام سندن، بو نه سوالدی؟! بورا سنین اوچون هارادیر، های؟ بیر بونون باشینا-ساچینا باخ سن! صاباح سنی بو وید-فاسوندا گؤرسم صینیفه بوراخمایاجاغام. اوتور!
«آغ کؤینک» – دئیه یوسیف ائوه گئده-گئده دئیینیردی. «آغ کؤینک گئیرسینیز». یوخدور منیم آغ کؤینییم. هاردان آلیم؟ یئردن چیخاردیم؟
ائوده آناسی اونا دئدی:
- قادان آلیم، هاردان آلاق؟ یوخدان الله دا بئزاردی، بنده ده. دونن ددن دونلوغونون هامیسینی خرجلهدی. یاغ آلدی، قند آلدی، اون آلدی. بیر آز دؤز، اینکیمیز دوغان کیمی سنه هر شئی آلاجاغام. کؤینک ده، آیاققابی دا...
- اشی، منه کؤینک ایندی لازیمدیر، بیر آیدان سونرا یوخ! آغزیمدا دئییرم اینسپکتور گلیر، سن ده دئییرسن اینک دوغاندا.
- آ بالا، قوربان اولوم، بو این... این... دیلیم ده یاتمیر، بو گلن کؤینیینیزین آغلیغینی-قارالیغینی یوخلایاجاق؟
- یوخ آی آنا، یوخ! دیرکتور دئدی هامینیز آغ کؤینک گئیرسینیز. باشا دوشدون؟ – او، کیتابلاری ایستولون اوستونه آتدی.
آناسی:
- اونو هئچ ساغ گلمهسین، - دئدی. – اؤزونو نیه هلاک ائلییرسن؟ گل اوتور چؤریینی یه. قوی ددهن گلسین گؤرک، باشیمیزا هارانین داشینی سالیریق. دئییر، گرک ائله آغ کؤینک اولسون؟
- ه! ه! ه! ه!
لاپ حیرسلندی. او، قاپینی چیرپیب چیخدی. گئدیب ددسی گلن کیمی توت آغاجینین آلتیندا اوتوردو.
ددسی گئج کلدی. گلن کیمی د تؤولیه گئتدی. یوسیفی سسلییب دئدی کی، بیر قوجاق اوت گتیر. اوتدان گلن چورونتو، یونجا قوخوسو اونون حرصینی بیر آز سویوتدو. اوتو اینیین قاباغینا تؤکدو. ددسی اییلیب اوتو یایمالادی، ایچیند بیر اوووج قورو یونجانی اینیین آغزینا توتدو. اینک دوداقلارینی اوزادیب یونجانی آلدی، خیرتاخیرتلا گؤوشمه یه باشلادی. ددسی اینکین قاشقاسینی قاشیدی.
- قاراگؤز بالام منیم، قاراگؤز اینییم!
اینک آغیرلاشمیشدی، آیاقلاری اوست گوجله دوروردو.
آخشام سوفره باشیندا آناسی:
- آی حسن، - دئدی. - مکتبده یوسیف گیله دئییبلر یوخلاما اولاجاق، گرک هامینیز آغ کؤینک گئیسینیز.
یوسیف آناسینا باخدی.
ددسی یئمیینی قورتاردی، بوشقابی ایتلییب:
- چای سوز، - دئدی. چایی نلبکی تؤکندن سونرا: - نه کؤینک؟ - دئیه سوروشدو.
یوسیف دئدی: - رایوندان اینسپکتور گلهجک. دیرکتور تاپشیردی کی، آغ کؤینک گئییب گلسین هامی.
- باشقا کؤینک اولماز؟
- یوخ.
ددسی گولدو. الینی اوزون چکدی، باشینی بولادی و بیر ده برکدن گولدو.
- آ بالا، سوروشماق آییب اولماسین، کیم چیخاردیب بو قانونو. ساباح باشقا کؤینک گئیسن نه اولاجاق یعنی؟ دونیا قوپاجاق؟ نه دئیجکلر سنه؟ قوواجاقلار؟
یوسیف باشینی آشاغی سالیب دینمیردی. آز قالیردی گؤز یاشلاری بوشقابین ایچین تؤکولسون.
- آی فاتطما، دور بیر آز سو قوی، آیاقلاریم سینیر.
سونرا بیر ده اوغلونا:
- آ بالا، - دئدی، - بیرینجیسی، کیم بونو دئییرسه غلط ائلییر. ایکینجیسی، نیین وار اونو گئیرسن. داهآ آغ کؤینک، قیرمیزی کؤینک بیلمیرم. دئسلر ندیر بو، نه کؤینکدیر، دئنهن هر ندیر، اؤزوموندور، نییم وار اونو دا گئیینیرم. گلیب سیزدن کؤینک ایستسم، اوندا آیری مسئله.
نسه دئمک ایستین یوسیفه، ددسی برکدن:
- قورتاردیق! - دئدی.
قارانلیقدا او، کور کیمی آددیملادی، ال هاواسینا توت آغاجینی تاپدی، باشینی اونا سؤیکییب آغلادی. اوریینده آند ایچدی کی، بو کؤینک مسئله سینی اونوتمایاجاق. هئچ بیر واخت. قوی بو توت آغاجی، بو قارانلیق گئجه، بو ائوین ایشیقلاری شاهید اولسونلار.
- ساغلیق اولسون، ساغلیق اولسون، - دئیه او آتاسیندان ائشیتدیی بو سؤزلری دؤنه-دؤنه پیچیلداییردی.
ساباح، دوغرودان دا، بؤیوک هنگامه اولدو. هامی آغ کؤینک گئیمیشدی. بیرینجی صینیفین اوشاقلاری دا، ایکینجی صینیفین اوشاقلاری دا... آللاهین نصیبی ده آغ کؤینک گئیمیشدی. یوسیف گلیب پارتاسیندا اوتورموشدو، باشینی دا اللری آراسینا آلیب گؤزونو دیکمیشدی کیتابا، گویا کی، کیتاب اوخویور. آنجاق اوریی برکدن وورور، قولاقلاری گویولدییر، باشی شیشیر، گؤزلری اؤنوند آغ کؤینکلر فیرلانیردی. نه چالینان زنگی، نه معلیمی، نه اوشاقلارین سس-کویونو، هئچ نیی، هئچ نیی ائشیتمیردی. ائله بیل او، هارادانسا باشقا یئردن، باشقا مکتبدن گلمیشدی. اؤزو د بورادا هئچ کسی تانیمیر، نه ده اونو تانیییرلار. تنفسه چیخمادی. اوشاقلار گورولتو ایل قاچیب گئتدیلر. صینفین سسسیزلیگینده تک قالدی. باشینی قالدیردی. یازی تاختاسی خوش بیر ایشیلتی ایله اونا باخیردی و بو ایشیلتیدان آز قالدی هؤنکورتو ایل آغلاسین. باشینی آشاغی سالیب کور-کور کیتابا باخدی یئنه. زنگ سسلندی، قاپی شاراققیلتی ایله آچیلدی، آددیم سسلری دهلیزدن صینیفه دولدو. کیمسه گولدو، کیمسه میولدادی، کیمس اؤسکوردو. قیزلار پیچیلداشیردیلار. اینسپکتور اوچونجو درسده گلدی. اؤزو ده دیرکتورلا. پارتالار سسلندی، اوشاقلار کوماندا وئریلمیش کیمی آیاغا دوردولار. اوشاقلارین جلد دورماسیندانمی، یا هامیسینین بئله قشنگ-تمیز گئیینمسیندنمی، ندنسه اینسپکتور گولومسوندو، لیل:
- ایلشین، ایلشین، - دئدی.
پارتالارین قاپاغی تاققیلدادی، هامی اوتوردو، سوکوت چؤکدو.
دیرکتور یاواشدان نسه دئدی. اینسپکتور:
- یوخ، یوخ، ائله بئله یاخشیدیر، - دئدی و بوتون صینیف بو سؤزلری ائشیتدی.
دیرکتور یوسیفی بیردن گؤردو. باخدی، ایکی دفعه اؤسکوردو. اینسپکتور طرفه چؤننده گؤردو کی، او دا یوسیفه باخیر.
- دور گؤروم آیاغا.
یوسیف دوردو، باشینی قالدیران کیمی یئنه یازی تاختاسی گؤزلرینه ساتاشدی، بیلدی کی، اؤزونو ساخلایا بیلمیچک، اوزونو چئویردی.
دیزلری اسیردی.
- سن نیه آغ کؤینک گئیمییبسن؟
یوسیف دینمدی. اما حس ائلییردی کی، آجی بیر شئی سینسین، بوغازینا دولور.
- آی بالا، سنننم، سوروشورام نیه سن ده باشقا شاگیردلر کیمی گئیینمییبسن، های؟ نیه آیدین کیمی، یحیی کیمی، قنداب کیمی، لطیف کیمی، باخ، مسی کیمی گئیینمییبسن، های؟
سوکوت...
اینسپکتور دیرکتورا مزممتلی باخدی. یاواش-یاواش یوسیفین یانینا گلدی.
- اوغلوم، معلیمین یقین اونو دئییر کی، سن ده یولداشلارین کیمی اولاسان، قشنگ گؤرونسن، اونلاردان سئچیلمیسن.
- معلیم، اولار؟
دیرکتور:
- نصیب، بویور - دئدی.
- معلیم، اونلارین ائوی اوزاقدادیر. درس گلنده ائودن قارانلیقلدا چیخیر. قارانلیقدا کؤینیینی دییشیک سالیب یقین. آغین یئرین بوزو گئیینیب.
گولوش قوپدو. اینسپکتور دا گولدو، دیرکتور دا گولدو، درس دئین معلیم ده گولدو. سونرا اوشاقلارین هامیسی گولدو، بیرجه یوسیفدن باشقا.
او، سس کسیلن کیمی:
- معلیم، منیم آغ کؤینییم یوخدور، - دئدی. - نییم وار اونو دا گئیینیرم، اگر... اگر، گلیب سیزدن کؤینک ایستسم اوندا آیری مسئله، - دئدی و گؤزوندن یاش تؤکوله-تؤکوله صینیفدن چیخدی.
بو کوینکده اوشاقلیغی، اوشاقلیق علامتلری واردی؛ آتاسینین ایشلدیی دمیر یولو، موحاریبدن سونراکی یوخسوللوق، کؤینیینین بوغاز و قوللارینی باغلاییب کؤوشن یئریندن ییغدیغی باشاقلا اونو دولدورماسی واردی؛ اوشاقلارلا آت چاپماسینی، آتدان ییخیلماسینی، بیر دفعه کلوبدا دالاشماسینی، گئجهلر کندین یاخینلیغینداکی قامیشلیقدان قورخماسینی خاطیرلادی؛ سونرا قارداشینی وورماسینی و او وورماغین اونو ایندی ده یاندیرماسینی مکتبدن «قاز—۵۱» مارکالی ماشیندا «اورورا» قیشقیرا-قیشقیرا اوت ییغماغا گئتملرینی، او واخت سوروجولرین اؤزلرینی برک چکمکلرینی خاطیرلادی. دوستو الکبر (ایندی بیلمیر هئچ هاردادی او) ائولری، حیطلریندکی اریک، ایده، توت آغاجلارینین سئیرک دوماندا «آغلاماسی»، کندی بوروین تورپاغین تری و اونون ایستی بیر گونده چپردهکی بؤیورتکن کولونا گیریب، قونشولاری عمرانین یای آرمودلارینا تامارزی-تامارزی باخماسی یادینا دوشدو. بیر دفعه بئلجه تاماشا ائلدیی یئرده آتاسینین بؤیوردن چیخماسی، سرت و غضبله: «بیر ده سنی بوردا گؤرسم، گؤزلرینی چیخارداجاغام» - دئیه قیشقیرماسی دا یادینا دوشدو و آنلادی کی، آتاسی نه اوچون پول یوخ، مکتوب یوخ، محض بو کؤینیی گؤندریب. آنجاق بیر شئی مات قالمیشدی. نئج اولوب کی، بو کؤینک ایندیه کیمی سالامات قالیب؟..
azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab urd_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab bjn_Arab azb_Arab azb_Arab uig_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab bjn_Arab azb_Arab azb_Arab urd_Arab prs_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab