تورک دونیاسینین بؤیوک شاعیری نسیمی
لاچین ائل قیزی
اون دؤردونجو عصرین ان بؤیوک شاعیرلریندن عمادالدین نسیمی دیر. او، آزربایجان تورکجهسینده شعر دیوانی یاراتمیش و فارسجا و عربجه دیللرینده دیوان یازمیشدیر. نسیمی نین شعرلری غنایی شعرین ان گؤزل نمونه لریدیر.
نسیمی نین دوغولدوغو یئر، شیروان اطرافیندا شاماخی دا و عراق تورکلری نین باخیمیندان باغداد دا و بیر سیرا قایناق لار دا ایسه تبریزده اولدوغو دئییلیر. نسیمی نین آدی علی نسیم الدین، آتاسی نین آدی ایسه محمد و قارداشینین دا آدی شاه خندان دیر.
نسیمی گنج لییینده یاخشی تحصیل آلمیش و زمانه سینده اولان علم لری اؤیرنمیشدیر. اؤز دیلیندن باشقا، فارسجا و عربجه نی یاخشی بیلیردی و فلسفه، منطق، نجوم، طب و ریاضی کیمی علم لرینى ده بیلیردی. نسیمی عؤمرونون بیر حصه سینی باکی دا کئچیرمیشدیر و حروفیه فرقه سی نین قوروجوسو اولان تبریزلی فضل الله نعیمی ایله شیرواندا تانیش اولموش و اونون شاگردلییینی قبول ائتمیشدیر و سونرادا نعیمی نین خلیفه سی و ان یاخشی تبلیغاتچیسی اولموشدور. فضل اللاه نعیمی، میرانشاه طرفیندن اولدورولدوکدن سونرا نسیمی باکی دان آنادولویا و بیر مدت سونرا دا حلبه یه گئتمهیه مجبور اولموشدور.
نسیمی تورک دیلینین آنادولو و تورکمن لهجه لرینده شعر قوشموشدور و تصوف شعرلری اورتا آسیادا بو گون معروف دور. آنادولو دا نسیمی مقدس بیر شاعر کیمی تانینمیش دیر. نسیمی ایدئالیستیک فیکیرلرینی غزل، قصیده، مثنوی، مستزاد و ترجیع بند لرینده بیان ائتمیشدیر. نسیمی یارادیجیلیغی نین آنا خطی اینسانین آللاهلا عئینی لشدیریلمه سی و ایلاهیلییی ایدئیاسیندان کئچیر.
نسیمی حلب مفتیسی فرمانروانین امری ایله حلب شهرینده مفتی نین حضوروندا اوتوز آلتی یاشیندا دریسی سویولاراق اؤلدورولدو. سلطان مؤید امری صادر اولونموشدور کی نسیمی نین دریسی سویولسون، جنازه سی یئتدی گون حلب شهرینده گؤستریلسین و سونرا شققه لنسین. او اؤلومو زامانی بو شعری سؤیله دی:
منده سیغار ایکن جهان من بو جهانه سیغمازام
جؤوهر لامکان منم کؤون و مکانا سیغمازام
نسیمی نین مزاری حلب شهری نین فرافراه محله سینده واقع اولوبدور. اونون مزاری اوستو قیمتلی ایپک پارچا ایله اؤرتورولوب، بیر تابوت قبیر، اورتادا بیر کیچیک چار حوض، دیوارلاردا چرچیوه یه سالینمیش یازیلار وار. نسیمینین مزاری اولان یئرین دیوارلاریندا یازیلان شعرلردن بیری:
یوزولدون دؤنمه دین مردانه لیکدن،
ایلاهی! بؤیله دیر حب صمیمی.
کثافتدن چیخیب اولدون بحقه،
گولوستان ایلاهی نین نسیمی.
azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab