حبیب ساهر: تورکجه یازان هر شاعره آلقیش اولسون، آلقیش اولسون!
میانالی علیرضا
خالقینا باغلی، تورپاغینا، وطنینه حیران اولان شخصیتلرینی اونودان خالق گلهجهیینی اوغورلی، ساغلام و کیفیتلی قورا بیلمز-دئمیشلر. شوکورلر اولسون کی، ساوالادیغیم کیفیتلره مالک گلهجهییمیز اولاجاق. نییه کی، گئج ده اولسا یاواش-یاواش میلتیمیز اؤز آدلیم شخصیتلرینی، وطنه، توپراقا باغلی انسانلارینی عزیزلهمهیه، اونلارین صنعتلرینی دهیرلندیرمهیه باشلامیشدیر. خالق آراسیندا جریان ائدن، قولاقدان-قولاغا دولاشان بؤیوکلریمیزدن ائشیتدیییم بئله بیر سؤزده وار: یاخشی انسانلاردان دانیشاندا بیر چوخ دیگر یاخشیلاردا یادا دوشور. سئویملی صنعتکاریمیز، قوجامان شاعر مرحوم حبیب ساهرله باغلی دوشونجهلریم منی گؤرهک هارایا یا خود کیملری یاد ائتمهیه چهکهجکدیر.
شبهه سیز کی، ان باشدا اؤز ملتینین بؤیوک زحمتینی چکن، معاصر ادبیاتیمیزین انکشافی یولوندا اونودولماز خدمتلر گؤسترن ادبیات شناس عالم، شاعر، ژورنالیست “استاد یحیی شیدا” بو کاروانین اؤن سیراسیندا گئدنلردندیر. اوزون ایللرین زحمتی حسابینا ایشیق اوزی گؤرن اونون بیر اثرینین آدی بئلهدیر: ادبیات اوجاغی!
بو هامییا آیدیندیر کی، هر هانسی ملتین اؤز دولتی اولور، او دولتین حسابینا، او ملتین ملی دهیرلرینین بوتون ساحهلرینی احاطه ائدن و ایشیقلاندیران ائنسکلوپئدییاسی یارادیلیر. بیزیم اؤلکهیه اوخشار اؤلکهلرده حاکیم- محکوم ملتلر پرنسپی جریان ائتدیییندن محکوم ملتلره خاص اولان ملی دهیرلرین نشری، تبلیغی، انکشافی دایاندیرلمیشدیر. دولت سویهلی بو نهنگ ایشین قارشیسی آلنیمیش، ساغلام پراسئس اولمادیغیندان انسانلارین شعوریندا، دوشونجهسینده، یاشامیندا، اجتماعی – سیاسی مناسبتده تاثیر گوجونه مالک ایزلر بوراخمیشدیر. دولتین یاد مناسبتینه باخمایاراق ملی دهیرلریمیزین انکشافی و تبلیغی یولوندا یارادیجی انسانلاریمیزین امهیی آز اولمامیشدیر. ائله او باخیمدان استاد یحیی شیدا ملتیمیزین ادبیات اوزره تام اولماسادا ائنسکلوپئدییاسینی یارادان یارادیجی شخصیت لریمیزدن اولموشدور.
استاد شیدانین “ادبیات اوجاغی” نی ادبیاتیمیزین اینسکلوپئدییاسی آدلاندیریرامسا، گؤره ک کؤورک دویغولارین ترنمچوسی, اونودولماز شاعریمیز حبیب ساهر حاقیندا اوندا هانسی معلوماتا راست گلمک اولار؟ قئید ائتمک یئرینه دوشرکی، آدینی چکدیییم کتابین بیرینجی جلدی ۱۳۶۴- جی ایلده تبریزین “نوبل” کتابخاناسی طرفیندن شفق مطبعه سینده ۵۸۸ صحیفه ده چاپ اولموشدور. اونون ایکینجی جلدی، ایکی ایل سونرا ۱۳۶۶- جی ایلده همن نشریات طرفیندن ۶۹۸ صحیفه ده چاپ اولموشدور. ادبیات اوجاغینین ایکینجی جلدی نین ۲۸۱- جی صحیفه سینده حبیب ساهر حاقیندا بئله بیر معلوماتا راست گلمک اولور:
میر حبیب ساهر ۱۲۸۲- جی ایلده تبریزده آنادان اولدی. او ادبیاتیمیزدا رباعی شعرلری ایله واؤزونه مخصوص اسلوبی ایله بؤیوک مقام الده ائدی. ساهر ابتدائی و اؤرتا تحصیلینی قورتاردیقدان سونرا استانبولا گئتدی. جغرافی فاکولته سیندن دیپلم آلدی. معلم لیک ائتدی. زندانا دوشدی. سورگون اولدی. خلاصه باشینا دنیانین مصیبتی گلدی. لاکین، او قوجامان داغ کیمی دایاندی. اؤز مخالف لرین قدرتدن سالدی. ساهیر نظم ده، نثر ده فاناتیزم علیهینه وخالق دوشمنلرینین ضدینه قلم ووروب دیکتاتورلوغون دیش قیجیرتدیغی ایللرده کی، هر کس اؤز کؤلگه سیندن قورخوردی یازیب-یاراتدی. ساهیر آزاده لیک و حریت شاعری دیر. اونون شعر و نثر قلمی بیر فسونکار رسام فیرچاسی قدر طبیعتین و انسان روحونون اینجه لیکلرینی و یاراشیقلارینی دوغرولتماقدا ساحر دیر.
بو قیسا، کانکرئت و دهیرلی رای استاد شیدانین ادبیات اوجاغی کتابیندا معاصر شعریمیزین بایراقداری حبیب ساهر حاقیندا یازیلان سؤزلردیر. بونونلا دا همن کتابدا علاوه اولاراق حبیب ساهرین شعرلریندن ۶- سینیدا اوخوماق، او شعرلردن فایدالانماق شرایطی یارادیلمیشدیر. او شعرلرین سونونجو سو “سورگونلر” آدلانیر:
سحر واختی کؤوشنلری بزهین
یئنی- یئنی آچان ساری گوللر دیر.
آخشام چاغی یاپراقلاری ترپه دن
ساری داغدان آشیب گلن یئللردیر.
یای گئجه سی های- کوی سالان قافله
سورگون لردن دؤنوب گلن ائللردیر.
خاطرهلریمیزی، یادداشیمیزی شوملایان، اوزاق دئییل یاخین تاریخیمیزی آندیران، شعرده گئدن سورگونلر شبههسیز کی، ۲۱ آذر حرکاتی نین مغلوبیتیندن سونرا سورگون اولان، دیدرگین دوشن انسانلاریمیزدان دانیشیر، سؤز آچیر. بو آجی طالعی یاشایان سورگون لردن دؤنوب گلن ائللرین ایستهیی، آرزوسو، محکوم اولدوغو گوناهین اوزهرینده دایانماق، بلکه ده شعرینده اساس قایه سینی آچپقلایا بیلر!
۱۹۴۵- جی ایلده یارانان آذربایجانین ملی حکومتی خالقیمیزین اجتماعی اقتصادی و سیاسی حیاتینین بوتون ساحهلرینده اساسلی دهیییشکلیکلر عمله گتیره بیلمیشدیر. او جملهدن یاردیجی انسانلاریمیزین معنوی و بدیعی تفکر عالمینده یئنی دؤور آچمیشدیر. ادبیات و اینجه صنعتیمیزه معنوی قایدا، یئنی ایلهام بخش ائتمیشدیر. ادبیاتیمزین ان قاباقجیل قوللاریندان اولان شعر صنعتیمیزین یارادیجیلاری ملی حکومتدن ایلهام آلارق “صنعت، صنعت اوچون دئییل- صنعت خالق اوچون دور” شعاری ایله چیخیش ائتمه یه باشلادیلار.بو دؤورلرده و اوندان سونراکی ایللرده، صمیمی حسلر شاعری حبیب ساهرین یارادیجیلیغی هم ایدییا-مضمون، هم ده بدیعی کیفیت باخیمیندان داها دا یئتگینلشمیشدی.
آذربایجان ملی حکومتی دؤوروندن باشلایاراق حبیب ساهر اؤز شعرلری ایله آردیجیل شکیلده حرکاتدا اشتراک ائتمه یه باشلامیشدیر. فیلولوگیا علملر نامزدی وفا علی یئو “حریت فدائیسی” آدلی مونوگرافیاسیندا یازیر کی، شاعرین اثرلری ایستر ملی حکومت دؤورونه قدر و ایسترسه ده اوندان سونراکی دؤورلرده خالقین انقلایی مبارزهسینده مهم اهمیت کسب ائتمیشدیر. او همیشه حقوقسیز خالقینین آرزو و ایستک لرینی ترنم ائدن قاباقجیل بیر شاعر اولموشور.
۱۹۴۵- جی ایل یئنی دؤورون آچیلیشی ایله سئوینن شاعر” ۱۹۴۵- جی ایله” آدلی شعرینده یازیردی:
سؤندی قانلی شفق لرین ۱۹۴۵- جی ایل
صدف رنگلی فجر آچیلدی صحرا لار دا، دنیزده.
قان آغلایان دنیا گولدی، آچدی عمل گوللری
دنیا خالقی سئوینرکن گولومسه دی تبریز ده.
آزادلیغین بایراغینی ارکین اوسته تاخدیلار،
یئنه سؤنموش معبدلرده شعله لری یاخدیلار.
وفا علییئو علاوه ائدیرکی، رئال حیات حادثهلرینی بدیعی تفکرون یوکسک ذیروه سینه قالدیران حبیب ساهر اجتماعی قورولوشون دوغوردوغو حاقسیزلیقلارا و دهشتلره قارشی اؤز عصیانکار سسینی اوجالدیردی. ملی حکومتین اؤلکه نین اجتماعی حیاتیندا ائتدی یی اونودولماز دهییشیکلیک لری گؤرن شاعر یازیردی:
اکینچی یه تورپاق وئردی.
چؤره ک وئردی، چیراق وئردی.
مکتب تیکدی، فابریک قوردی.
یوردون ده میر قاپی سیندا
کئشیک دوردی …
قیزیل گول له بزندیلر
اورمیه، خوی، مرند، تبریز!
آنا دیلی اؤیرندی لر،
اوزاق، یاخین ائللریمیز…
وفا علییئو حبیب ساهره حصر ائدییی “حریت فدائیسی” آدلی مونوگرافیاسیندا بو نتیجهیه گلیر کی، حبیب ساهر یاردیجیلیغینا گوجلی بیر رومانتیکا حاکم دیر. او یازیر کی,.اونون لیریک شعرلرینده خیال نه قدر قوتلی اولور- اولسون، او جمعیتله، حیاتلا بیر او قدر دریندن باغلیدیر. ایستکلری دوغما خالقینی آزاد و خوشبخت گؤرمکدیر.
حبیب ساهرین شعرلری اجتماعی حیاتدان، رئال وارلیقدان کناردا قالماییب، اساسا دوغما وطنین آزاد گلهجهیینین ترنومونه حصر ائدیلمیشدیر
آذربایجان ملی حکومتینین اصلاحات پروگرامیندا بیرینجی سنگر آنادیلی اولموشدی. ملی حکومتین باش ناظری سید جعفر پیشه وری دئییردی: بیزیم نهضتیمیزین ملی خاصیتیندن بیریسی دیل مسئله سی دیر. او بو حاقدا بئله بیر فیکیر ایره لی سوروردی: بیز ایندی هر جور گذشت ائتسکده دیل مسئله سینده گذشته کئچمهریک. بو فیکیرین ایضاحیندا ایسه او قئید ائدیردی: سیاسی مبارزه ده دالی-قاباق گئتمک اولار، لاکین اساس سنگر الدن وئریلسه مغلوب اولماق اولار. بیزیم ده دیل مسئله میز اساس بیر مسئله دیر.
شاعر حبیب ساهر ایسه دوغما آنا دیلینده یازیب یاردان قلم صاحب لرینی اوره کدن آلقیشلایاراق یازیردی:
گؤروم کؤنول گولذارینا
سحرلردن ایشیق دولسون.
او وطنین باغچاسیندان
نه قوش اوچسون، نه گول سولسون.
تورکجه یازان هر شاعره
آلقیش اولسون، آلقیش اولسون.
او زامان حبیب ساهرین تورپاغا، یوردا، ائله، اوبایا جان-دیلدن وورغون اولدوغونی گؤرن بعضی سول دوشونجهیه منسوب اولانلار اونون بو داورانیشینا، فیکرینه منفی مناسبت بسلهییردیلر. تاسف لرکی، ادبیاتیمیزین انکشافی یولوندا اونودولماز زحمتلری اولان ادبیات شناس عالم جعفر خندان دا حبیب ساهر حاقیندا بیر یازیسیندا منفی رای له چیخیش ائدیردی.
وفا علی یئوین یازدیغی کیمی دئسک، ادبیات شناس عالم جعفر خندان، حبیب ساهر یارادیجلیغی نین بو دؤوروندن بحث ائدرکن شاعرین رومانیتیزمی اوزرینده خصوصی دایانیر. او یازیر: جنوبی آذربایجاندا ملی-آزادلیق حرکاتی دؤورونده یارانان رئالیست ادبیات لا بیر سیرادا مجرد رومانتیکایا دا راست گلیریک کی، بونوندا گؤرکملی نماینده سی حبیب ساهردیر. ائله جه ده علاوه ائدیرکی، عمومیت له، معاصر جنوبی آذربایجان یازیچی لاری نین یارادیجیلیغی اوچون مجرد رومانتیکا سجییهوی دئیلدیر. استانبولدا تحصیل آلان تک-تک ضییالیلار دا ایسه بیز بونی گؤروروک.
منجه بو سؤزلرین، فیکیرلرین هارادان باش آلیب گلدی یینی حس ائتمک چوخدا چتین دئییل دیر. ادبیات شناس عالم جعفر خندان، حبیب ساهر یاردیجیلیغینی دئییل، یالنیز فرقلی اولان باشقا دوشونجه سیستیمینی بو یازیسیندا تنقید ائدیر. یوخسا بیر آز اول تقدیم ائتدی ییم شعرده هانسی مجرد رومانتیکادان سؤز آچماق اولار؟
گؤروم کؤنول گولذارینا
سحرلردن ایشیق دولسون.
او وطنین باغچاسیندان
نه قوش اوچسون، نه گول سولسون.
تورکجه یازان هر شاعره
آلقیش اولسون، آلقیش اولسون.
بو معنادا گؤزهل صنععتکاریمیز، صمیمی حس لر شاعیری، تورپاغا، یوردا وورغون حبیب ساهرین اؤزونه ده آلقیش اولسون، دئمک تام یئرینه دوشر. نییه کی، بو شعرده مذاکره یه بوراخیلان موضوع وطنه، یوردا گرهک اولان ان تمیز حس لردیر، لکه سیز دویغولاردیر. ملته ایسه امید، روح یوکسکلییی و اینانج یئری دیر. آدینا نه دئییلیرسه، بیزیم قایساق باغلایان یارامیزی ائشهلهیندی. بیزی اؤزوموزه قایتاراندی. اؤز ملی وارلیغیمیزا تاپیندیراندی. تورکجه یازان هر شاعره آلقیش اولسون مفکوره سی ایسه ملتیمیزین ملت روحلی، وطن ایناملی، یوردعطیرلی آدی اونودولماز صنعتکاریمیز حبیب ساهرین خیر- دعاسی دیر. آرزوسودور، امیدی دیر، اینانجی دیر
بیر چوخ لارینین یازیلاریندا حبیب ساهر یارادیجیلیغی حاقیندا آیریلیقدان یازان، حزنیلی شاعر، نیسگیلدن دانیشان- حسرتلی شاعر کیمی ایفاده لر چوخ- چوخ سسلندیریلیر. بو سبب دن اؤنجه قید ائتدی ییم موضوع یا فیکریمی یئنی دن قایتارماق ایستردیم. یاخشی انسانلاردان دانیشیلاندا، بیر چوخ باشقا یاخشی لاردا یادا دوشور قید ائتمیشدیم. یادیما معاصر آذربایجان شاعری گؤزه ل صنعتکاریمیز رامیز روشنین هاچانسا آذربایجان رادیو وئرلیشلرینین بیرینده شعر حاقیندا سؤیلهدییی فیکیرلر دوشور. او بو وئریلیش ده بئله بیر فیکیر ایره لی سورور: دئییرلر کی، فلان شاعر اوخوجی ایله چوخ صمیمی دیر. او در حال بو قناعته گلیر کی، شاعر اوخوجو ایله دئییل باشدا اؤزی ایله صمیمی اولمالی دیر. بو معنا دا حبیب ساهر یارادیجیلیغینی ایزلرکن، اونون اثرلرینی تکرار- تکرار گؤزدن کئچیررکن، باشی آسمانا دیرهنن داغلاریمیزین دؤشوندن آخان زولال بولاقلایمیزین سویو کیمی صاف، دوری و تمیز اولان بو شعرلرین تکرارلانماسی، بو قاییدیب یئنه اوخوماق شخصا من اوخوجونی یورمور. اونا گؤره یورمورکی، اونلارین هره سی اؤزلویونده اوریژینال بیر صنعت اثری دیر. هئچ بیری باشقا سینی تکرارلامیر. باشقا سینی دئییل، اؤزونی تکرارلاسا بئله یئنه کؤنول اوخشاییر. تکرار مراجعت یوخ، باشقاسینی تکرارلاماق یوروجودور.
هئچ بیر اوریژینال اثر نه قدر تکرار اوخونسادا، مراجعت اولونسا دا گونده لیکدن دوشمور. سئویملی شاعریمیز حبیب ساهر یارادیجیلیغی کیمی. اونون خیال دنیاسینین رومانتیک اولماسی نین نه دنی وار، سببی وار. اولو بیر ملتین چوخ عصرلی ادبیات تاریخینی منیمسهین بیر یاردیجی ائنی-اوزونی، بویی و چکبسی تام آیدین، تام دقیق هانسی دهیردن تام اولاراق سؤز آچا بیلر؟
محتشم بو تاریخی یاد ائدن یارادیجی بیر صنعتکار بو بویدا فاجعه نی حس ائده- ائده، محکوم ادبیاتینی گؤره-گؤره مطلق حسرت بویالی، آیریلیق ندالی، حزینلی و لیریک دوشونجهلی چیخیش ائتمهیه اوز توتاجاقدی. او صنعتکار ائله تام معناسی ایله سئویملی شاعریمیز حبیب ساهر اولاجاقدی.
ایکینجی دنیا محاربه سی ایللرینده قیزیل اوردونون ایرانا داخیل اولماسی ایله قیزیل اوردو ترکیبینده تبلیغ اوچون تبریزه گلن لر سیراسیندا جعفر خندان دا وار ایدی. ادبیات شناس عالم جعفر خندانین اؤز اینانجیندان اوزاق حبیب ساهر حاقیندا دئدییی رای سونرا کی، ایللرده بیزیم دوشونجهمیزی تصدیق ائتدی. سهو ائتمیرمسه جعفر خنداندا سونراکی ایللرده سیبره سورگون اولان ضیالیلاریمیزدان بیری اولدی. اودا ا. استالین حکومتیننین غضبینه توش گلدی.”آذربایجان”مجله سینین ۱۹۴۶- جی ایل بیر یئرده نشر اولان ۱۱ و ۱۲- جی ساییندا یازیچی مهدی حسین “حبیب ساهر” باشلیقلی یازیسینی بئله آچیر:
ایران آذربایجانینین معاصر شاعرلری ایچه ریسینده حبیب ساهرین ده آدی حؤرمتله یاد ائدیلمکده دیر. شبهه یوخدورکی، او، سون درجه اوریژینال استعدادا مالک شاعر دیر. اونون اثرلرینده اؤزونه مخصوص گؤزه ل خصوصیتلر آز دئییل دیر. ساهرده ان چوخ نظری جلب ائدن بیر جهت حادثهلره اولدوقجا صمیمی و هیجانلی مناسبت گؤسترمسیدیر. اونون شعرلرینده ایفاده اولونان فیکیرلر، بدیعی صورت لر و بدیعی تصویرلر یولی ایله ایفاده اولونور. شاعر چالیشیر کی، بدیعی لوحه لر اؤزی اونون آمالینی اوخوجونون قلبینه یاخینلاشدیرسین. اوندا هیجان اویاتسین. البته بو دوغری یولدور. قزئته چی ایله شاعرین ده فرقی بوندادیر.
یازیچی مهدی حسین بو مقاله سینده نهایت جعفر خندان کیمی رایه گلسه ده ساهر یارادیجیلیغینی اصل شاعر یارادیجیلیغی کیمی قبول ائتمهسینیده اونوتمور، گیزلتمیر. گؤرونور اودا جعفر خندان کیمی فیکری نه دئییرسه کؤنلو اونون تام عکسینی سؤیله ییر، او یازیر کی، عمومیتله، ساهرین بدیعی اثرلینده لیریک بیر حقیقتلیک و صمیمیلیک واردیر.
شبهه سیز کی، بودا اصیل صنعت اثری نین ان لازیم و گره ک اولان حصه سی دیر. قالان نه وارسا صنعت اثرینه یاماقدیر، جالاقدیر. بیزیم نظریمیزجه قوزئی آذربایجاندا ۱۹۲۰- جی ایلدن سونرا سوسیالیزم قوروجولوغوندا ملی-دئموکراتیک دوشونجه سیستمینین قارشیسی نین آلینماسی ۱۹۴۵- جی ایلده گونئی آذربایجاندا ملی حکومتین یارانماسی ایله یئنیدن حرکت ائتمهیه، داها دوغروسی یئنی دن جوجرمه یه باشلامیشدیر. بو آخین، بو روح ایسه اساسا او دؤوورده قیزیل اوردو ترکیبینده سوسیالیزم قوروجولوغونون تبلیغاتچی لاری کیمی باکیدان تبریزه گلن نمایندهلر طرفیندن داشینمیشدی. بو فاکت ایسه تبریزه گلن همن یازیچی- شاعرلرین ۱۹۴۵- جی ایلدن اؤنجه و سونراکی، ایللرده یازیلان اثرلری نین آردیجی آراشدیرماسینی اصل منبع لردن بیری کیمی گؤسترمک اولار. بو مفکوره نین اوزه رینده دقیق سؤز دئمک باشقا بیر یازی طلب ائدیر. امید کی، یاخین گله جکده اونادا نائیل اولاق. سونرا کی، دؤورلرده قوزئی آذربایجاندا ملی دئموکراتیک دوشونجه سیستمی نین سرعت گؤتورمه سی تکجه بیزیم ایره لی سوردویوموز مدعالار دئییل، بیر سیرا باشقا عاملین اولماسی داهادا تا’ثیر گوجونه مالک اولموشدور. او جمله دن ان باشلیجا سبب دیلین اورادا آزاد اولماسی، تحصیل سیستمی نین آنا دیلینده یارانماسی، ملی مدنیتیمیزین انکشافی، ملی دهیرلریمیزدن اولان موسیقی میزین داها سرعتلی حرکت ائتمه سی بو یولی هامارلامیشدی و گونئی آذربایجانا دا سونراکی، دورغونلوق ایللرینده اؤز تاثیرینی گؤسترمیشدی. او جمله دن حبیب ساهر یارادیجیلیغینا.
حبیب ساهریارادیجیلیغی حاقیندا قوزئی آذربایجانین ادبیات شناس نماینده لری ایله یاناشی گونئی آذربایجانین ادبیات نمایندهلریده دهیرلی فیکیرلر ایرهلی سورموش. باشدا، همن سیرادان استاد یحیی شیدا نین فیکیرلرینی مذاکره یه چیخارماغا اساسلاندیق.
حبیب ساهر حاقیندا ادبیاتیمیزین تانینمیش آغ ساققاللاریندان استاد محمد علی فرزانه دؤنه-دؤنه فیکیرلر سؤیله میش، اثرلری حاقیندا مثبت و دهیرلی رایلرله چیخیش ائتمیشدیر. خالقیمیزین چالیشقان و یارادیجی اوغلانلاریندان حسین دوزگون- صدیق، اؤز مطبوعات اورقانلاریندا تکرار- تکرار حبیب ساهر یارادیجیلیغینا مراجعت ائتمیش، شاعر حسن ایلدیریم اونون حاقیند تدقیقات آپارمیش و بیر چوخی حبیب ساهر شخصیتی و یارادیجیلیغینا شعرلر یازمیشدیر. مهندس علیرضا صرافی ایسه حقیقتا ساهر یارادیجیلیغینی تبلیغ ائدنلریمیزدن بیری اولموشدور. حبیب ساهرین انقلاب ایللرینده چاپ اولان “ سحر ایشیقلانیر” آدلی اثری مهندس علیرضا صرافینین امهیی حسابینا ایشیق اوزو گؤرموشدی. اونونلا بیرلیکده گؤزهل شعرلر مولفی، فسونکار قلم صاحبی سحر خانیم اردبیلی نین حبیب ساهر شعرلریندن بیرگه حاضرلادیقلاری کاست ایندی ده منیم یادداشیدا دولاشیر. نه اینکی ساده جه یادداشیدا بلکه ان عزیز و کؤنول اوخشایان بیر هدیه کیمی واخت آشیری دینله دی ییم و ذوق آلدییم اولموشدی.
حبیب ساهرین ایزی ایندی بوتون گونئی آذربایجان شاعرلری نین اثرلینده اؤزونی آچیق گؤسترمه سه ده، معاصر آذربایجان شاعری بختیار نصرت بیر نؤوع حبیب ساهر یارادیجیلیغی نین داوامچیسی کیمی چیخیش ائتمیشدیر. امید ائدیریک کی، بو یول باشقا- باشقا چالارلارلا داها زنگینلشسین. وطنیمیزین یارادیجی اوغوللاری، قیزلاری او یولی سؤنمه یه قویماسین. او یول حبیب ساهر یولی ملی کیملیییمیزه اساسلانان، ملت روحونا سؤیکه نن، معنویاتیمیزدان کئچن، عادت-عنعنه میزی یاشادان یولدی. او حقیقتا ادبیاتیمیزین، خصوصا شعریمیزن یول گوستریجی لریندن اولموش، اومانیست روحلی، انسان خاصییتینه اینان یارادیجی صنعتکاریمیزدیر. اونون حاقیندا داها گئنیش یازماق اولار. اونون یارادیجیلیغی نین ایلک دؤورلری حاقیندا و اونون رولی اطرافیندا گئنیش معلوماتلا چیخیش ائتمک اولار. ۱۹۴۵- جی ایل حرکاتیندان سونرا کی ایللری- او دورغونلوق ایللری خاطرلاماق اولار و یازماق اولار. ایران-اسلام انقلابی ایللر و حبیب ساهر یارادیجیلیغی موضوع سوندان بحث ائتمک و گئنیش یازماق اولار. اونون آنا دیلیمیزده یازدیغی کؤنول اوخشایان نثرلری حاقیندا گئنیش معلوماتا توخونماق اولار. امید کی، گلهجکده صادالانان بو اولایلار حاقیندا صحبت آچماق امکانی یاراناجاقدیر.
azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab prs_Arab azb_Arab ckb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab