دیل مسألهسیندن اؤنجه قورآندا قومیّتلر و طایفالار مسألهsینه بیر باخیشیمیز اولاجاقدیر: قورآندا تانری تعالانین دیلیندن یازیر: ]یا ایهاالناس انا خلقناكم من ذكر و انثی و جعلناكم شعوباً و قبائل لتعارفوا ان اكرمكم عندالله اتقیكم = ای انسانلار بیز سیزی بیر كیشی و بیر قادیندان یاراتدیق سونرا سیزی طایفا – طایفا و شعبه – شعبه قیلدیق بونونلا دا ایستهدیك بیری – بیرینیزی تانیاسینیز. آللاه یانیندا سیزین عزتلینیز ان تقوالیلارینیزدیر. )حجرات – ۱۳)]
بو آیتدن بئله آنلاشیلیر كی انسانلارین مختلف طایفالارا و قبیلهلره بؤلونمكلری تانری تعالانین امری و اونون الی ایله اولموشدور بو طایفالاردان ایسه هئچ بیری او بیریسیندن اوستون اولماییبدیر. بو آیتده طایفالارین هامیسینا بیر گؤز ایله باخیلیبدیر و هامیسیندان ایستهنیلیبدیر كی باشقالارینی تانیماغا سعی گؤسترسینلر. تانری تعالانین یانیندا ایسه دگرلی اولماق و اؤنملی ساییلماق طایفادان و قبیلهدن آسیلی اولمایاراق هر انسانین تقواسینا باغلیدیر و تقوانین معناسی دا پیس ایشلردن اوزاق گزمكدیر. بو آیتده بشر حقوقونون ان گؤزل افادهسی آیدین گؤرولمكدهدیر .
قورآنی واراقلایاركن روم سورهسینین ۲۱ – جی آیهسینده اوخویوروق ]و من آیاته خلقالسموات والارض و اختلاف السنتكم و الوانكم ان فی ذلك لایات للعالمین[ همین آیهنین ترجمهسی بئله اولور: »و اونون )تانری تعالانین( آیتلریندن گؤیلرین و یئرین یاراتماسی و دیللرین و بویالارین مختلف اولماسیدیر اوندا بیلنلره نشانهلر وار« تفسیر علمینه مراجعت ائدهرك بئله آنلاشیلیر كی گؤیلرین و یئرلرین یارانماسیندان سونرا دیللرین اختلافین مطرح ائتمك بو مسألهنین نهایت قدر اهمیّتینی گؤستریر. دئمك بو مسأله بیر او قدر اؤنملیدیر كی گؤیلرین و یئرین یارانماسی ایله بیر سیرادا دایانیبدیر و حتی اؤزوندن سونرا گلن بویالارین یعنی رنگلرین و سویلارین چئشیتلی اولدوغوندان داها اؤنملی ساییلیبدیر چونكی قورآندا بیر سؤزون باشقا بیر سؤزدن اؤنجه و سونرا گلمگی اونون اهمیتینین چوخ و آز اولدوغونو گؤستریر نئجه كی مختلف آیهلرده »اقیموالصلوة و اتواالزكوة = ناماز قیلین و زكات وئرین« دئییلدیكده نامازین زكاتدان آرتیق اهمیت داشیدیغی دویولماقدادیر و باشقا بیر آیتده ]اطیعوالله و اطیعواالرسول و اولوالامر منكم. آللاهدان و اونون ائلچیسیندن و ایش صاحابلاریندن اطاعت ائدین [دئییلنده بیرینجی اهمیت داشیان اطاعت آللاهین اطاعتیدیر سونرا اونون ائلچیسینین و داها سونرا ایش صاحابلارینین .
یوخاریدا گتیردیگیمیز آیتده ایسه بیرینجی اهمیت گؤیلرین و یئرین یارانماسی، ایكینجی دیللرین و اوچونجو سویلارین مختلف اولماسینیندیر. بو مختلف اولماقدا ایسه سیررلر وار و بو سیررلری عالیملر بیلر و عالیملر اوندان سؤزلر دوشونرلر .
الشعراء سورهسینین ۱۹۶ - جی آیهسینده قورآنین دیلی حاقیندا دانیشیلیر و اونون ]بلسان عربی مبین = بیر دورو عرب دیلینده [اولدوغو قئید اولوناراق نئچه آیه سونرا بئله دئییلیر: ]و لو نزّلنا علی بعض الاعجمین فقرأه علیهم ماكانوا به مؤمنین = اگر اونو عربدن باشقا بیر دیلده گؤندرسهایدیك و سن ده اونو اونلارا اوخوسایدین هئچ بیری اینانیب مؤمن اولمازدیلار – شعراء ۱۹۹ و ۲۰۰] بو اونو گؤستریر كی قورآن یالنیز عربلرین ایچینده نازل اولدوغونا گؤره عرب دیلیندهدیر و آیدیندیر كی همین كتاب توتالیم توركلرین ایچینده نازل اولسایدی تورك دیلینده اولاجاق ایدی و باشقا بیر ملّتلره باشقا دیللرده اولمالی ایدی و بو جهتدن عرب دیلینین باشقا دیللره و عرب قوومونون باشقا قووملارا هئچ بیر اوستونلوگو یوخدور و اوستونلوك آنجاق قورآنیندیر و اوندا گلن سؤزلرین .
همین معنانی باشقا بیر فورمادا بیان ائدن آیریجا بیر آیت فصّلت سورهسینین ۴۴ – جو آیهسیدیر: ]و لو جعلناه قرآناً اعجمیّا لقالوا لو لا فصّلت آیاته اعجمی و عربی، = بو قورآنی عجم دیلینده قیلسایدیق نیه آیتلری آیدینلاشماییبدیر؟ دئیهردیلر. عرب دیللیلره عجم دیللی قورآن اولارمی؟[
ابراهیم سورهسینین ۴ - جو آیهسینده همین مسأله گئنیش بیر سویّهده آچیلیبدیر : ]و ما ارسلنا من رسول الا بلسان قومه = بیز هئچ پیغمبری طایفاسینین دیلیندن باشقا بیر دیلده گؤندرمهدیك[ بو آیهده اشاره اولدوغو كیمی مسألهیه گئنیش باخیلیبدیر و دئمك آللاهین پیغمبرلری هر قووم و هر طایفایا گئدركن اونلارین اؤز دیللری ایله دانیشیبلار و ائله اونلارین اؤزلریندن اولوبلار .
یوخاریدا گتیردیگیمیز، قورآنین دیل حاقّیندا اولان نئچه آیهسینین شرحیایدی همین مسأله حدیثلرده چوخ گئنیش آچیلیبدیر آنجاق سؤزوموز چوخ اوزانماسین دئیه بو مقدارا قناعت ائدیریك و بونو خاطرلادیریق كی هر قوومون و هر ائلین اؤز دیلینده یازیب - اوخوماسی هله بینالملل قانونلار قالسین تانری تعالا طرفیندن اونا وئریلن آیدین بیر حقدیر و بو حقّین قارشیندا دایانانلار آللاهین آیتلرینه منكر اولاراق یوللارین كفره دوغرو اگیبلر ]فبأی الاء ربكما تكذبان = آللاهینیزین هانسی آیتلرین دانیرسینیز؟ – رحمان سورهسی[
ایندی ایران جامعهsینده معلمچیلیك پیغمبرلیك ایشلریندن ساییلیر و یوخاریدا گلدیگی كیمی هئچ پیغمبر اؤز طایفاسیایله باشقا بیر دیلده دانیشماییبدیر آنجاق نهدنسه بو پیغمبرلر )معلملر( ایرانین تكجه فارس دیللی اوشاقلاریایله اؤز دیللرینده دانیشیرلار و باشقا اوشاقلار بو آللاه وئرن نعمتدن محروم قالیبلار؟ انشاللاه قورآن آیهلرینه عمل اولوناراق اونلار دا اؤز حقلرینه چاتسینلار.
یازار : استاد بهرام اسدی
http://durnanews.ir/?p=1162
بؤلوم لر:
یولداشلار
،
azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab ltg_Latn azb_Arab azb_Arab unk