اگر فعلین مضمونو ائله اولور کی، ایشین نتیجه سی ده ایش گؤره نین اؤزونون اوستونه قاییدا، بئله فعللره قاییدیش فعللری دئییلیر. دئمک، بو فعللر مجهول فعللرین عکسینه دیر. بو فعللرده تاماملیق اولمور. مثلا: یویوندو، گئییندی، بیلیندی..
قاییدیش نوع فعللری تاثیرلی فعللردن معین شکیلچیلرین واسطه سیله دوزه لیر. بو شکیلچیلرین مهملری بونلاردیر:
١. دؤرد جور یازیلان ین٤/ﹾین- ̂ین- ون- ۆن/
بو شکیلچیلر مضمونو مناسیب اولان تاثیرلی فعللرین کؤکلرینه علاوه اولوب قاییدیش فعلی دوزلدیر. مثلا: گؤروندو، یویوندو..
٢. دؤرد جور یازیلان یل٤/ﹾیل- ̂یل- ول- ۆل/
بو شکیلچیلر ده بعضی تاثیرلی فعللردن قاییدیش فعلی عمله گتیریر. مثلا: آچیلدی، جیریلدی..
گؤردویونوز کیمی قاییدیش نوعو شکیلچیلرله مجهول نوع فعللری شکیلچیلری عینیدیر. لاکن بونلاری جمله داخیلینده بیری بیریندن فرقلندیرمک چوخ آساندیر. اگر جمله ده ایش گؤرن معلوم اولماسا، فعل مجهولدور، اما اگر جمله نین فاعلی معلوم اولسا، و ایشن نتیجه سی ایش گؤرنین اوستونه قاییتسا، فعل قاییدیش نوعوندیر.
مثلا: "گول بوداغیندان اوزولدو جمله سینده ایشی گؤرن معلوم دئییلدیر. بونا گؤره ده "اوزولدو" فعلی مجهولدور، لاکن "اورییم اوزولدو" جمله سینده ایش گؤرن "اورییم" دیر و "اوزولدو" فعلینین نتیجه سی ده اونون اوستونه قاییدیر، بونا گؤره ده بو فعل قاییدیش نوعونده دیر. عینی سؤزلری "قاپی آچیلدی" و "گول آچیلدی" جمله لری و هابئله "قاپی برک "وورولدو" و "کرم اصلییه وورولدو" و سایر جمله لری باره ده دئمک اولار.
یوخاریدا قید ائتدیک کی، قاییدیش فعللری یالنیز تاثیرلی فعللردن دوزه لیر. اونا گؤره کی، بونلار دا مفعول لازیمدیر کی، فاعل اونون یئرینی توتسون.
قاییدیش نوع فعللری یوخاریدا گؤستردییمیز کیمی، مستقیم تاماملیغا مالیک اولا بیلمیر، اونا گؤره کی، ایشین نتیجه سی بو فعللرده فاعلین اؤزونه قاییدیر و مفعولا حاجت اولمور. لاکن معاصر دیلیمیزده خلق داخیلینده بعضا قاییدیش شکیلچیسینه مالک اولان فعللر مستقیم تاماملیق ایله ایشله نیر.، یعنی تاثیرلی فعل اولور: آسلان پالتارینی گئییندی. عاریف پالتارینی سویوندو.
بو جمله لرده " گئییندی" و" سویوندو" فعللری شکیلجه قاییدیش فعلدیر، لاکن مستقیم تاماملیغا مالیک اولدوقلاری اوچون تاثیرلی فعل حساب اولور و بونا گؤره ده قاییدیش فعلی اولماقدان اوزاقلاشیر. بئله فعللر قاییدیش نوعو آدلانا بیلمز.
azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab