اونون شئعري ميللي ده یرلردن مایالانـیب, ميللي بویالارا بویانسا دا, آنجاق اينسانلیغین, بديعي- مدني ده یرلرينه اساسلانیر. اولو شاعيرين یارادیجیلیق سوزگجيندن كئچن شخصي تجربهلري, یاشانتیلاری عموميلشميش, و بشريلشميش بير دونیا دویومو, دونیا گؤرومو سويیهسينه یوكسلير. و یئني- یئني مضمونلار و فورمالاردا شئعيرلشير. پيئسلره, رومانلارا, منظومهلره چئوريلير. اونون قلميندن سوزولن مختليف بيچيملي صنعت اثرلري ايلدن-ايله كئچيركن, ديلدن- ديله چئوريلير. پيئسلري صحنهلشیر, رومان و داستانلاری فيلمه چكيلير و شئعرلري ماهنیلاشاراق، دونیامیزی صنعت ايشیغینا بورویور. بئله حالدا او تكجه بير خالقین دئیيل,بلکه بوتون دونیانـین, بوتون اينسانلیغین دوغما شاعير اوغلو, اؤلمز صنعتكاریدیر.
ناظيم حيكمت «كرم كيمي» یانسا دا, آمما او كول اولمایـیب, بلكه ابدي بير ايشیق منبعينه دؤنوب, دونیامیزین گونو- گوندن قارالماسینا باخمایاراق, او بو قاتی قارانلیقدا داها گور, داها ايشیقلی ساچماقدادیر. اونون صنعت یانغیسی اورهیيميزده آلیشیر, روحوموزون قارانلیقلارینا ايشیق توتور، ايچ اوزوموزو نورلا، شفقله بزهیير، بيز ده یاشاماق، سئومك هوسيني داها دا آرتـیریر. ناظيمين اثرلريندهكي آیدینلادیجی، تأثيرائديجي، جانوئريجي بو سئحيرلي قووّه، اونون یاشادیغی حیاتـیندان دوغوب تؤرهنير. اونون یاشایـیشیندان قایناقلانـیر. او اؤزو اثرلرينين باش قهرمانیدیر. ناظيم زينداندان گؤندرديگي بير مكتوبوندا یازیر:
«اوچ جور یاشاماق وار، بيرينجي- یاشادیغینـین فرقينده بئله اولماماق، یعني یاشادیغینـی، یاشاماق دئیيلن مفهومو بوتون عظمتيله درك ائتمهدن یاشاماق، یعني اينسانلارین بؤیوك اكثريیتي كيمي ... ايكينجيسي- هارادا اولورسان، هانسی شرايطده وار اولورسان اول، یاشاماق بير سعادتدير سنين اوچون. دوشونمك، اوخوماق, سئومك، دؤیوشمك، گؤرمك، ائشيتمك، چالیشماق، ايشكنجه گؤرمك، نيفرت ائتمك، بير سؤزله بوتون بو مادي و معنوي شئیلر سعادتدير سنين اوچون. یعني مستقيل و آزاد یاشاماق دئیيلن شئی نه گؤزلدير. بونو هرآن و هر شرايطده درك ائدهسن. اوچونجو- یاشاماق سادهجه بير وظيفهدير سنين اوچون، بعضن اؤلمك نئجه بير وظيفه اولورسا، یاشاماق دا ائله بير وظيفهدير. وئريلميش بير سؤزو یـئرينه یـئتيرمك كيمي. منيم اوچون یاشاماق مفهومو ايستر حبسده اولوم، یا اولمایـیم. ايستر سئوگيليمين الي اليمده آی ايشیغینـی سئیر ائديم، ايستر حبسخانادا اوتاغیمین تاوانـینـی, یاشاماق بير سعادتدير. حتّا منه ائله گلير كي، تورك ادبیاتـیندا «یاشاماق نه گؤزل شئیدير» دئین ايلك شاعير بندهنيزدير».
ناظيم دوغرودان دا دئديگي كيمي، سئوه- سئوه، دؤیوشه- دؤیوشه، یارادا- یارادا یاشادی. وطنينين، دونیانـین قورتولوش و گؤزللشمهسي نامينه دؤیوشدو، آغیر گونلره، زيندانلارا دؤزدو، بير اينسان كيمي یاشادی. خالقینـین، اينسانلیغین آغری آجیلارینی، حسرت و اوميدلريني اؤزونونكولشديردي، اونلاری یاشادی، ناظيم ميللي چرچيوهده، اؤزونو محدودلاشدیرمادی. او اوزونو بوتون بشريیته توتدو، دونیا ادبیاتـینی، باشقا خالقلارین فولكلورونو، دريندن اؤیرندي، منيمسهدي. اونلاردان بارلاندی و اؤز یارادیجیلیغیندا باجاریقلا اونلاردان استيفاده ائتدي. ناظيم صنعتينين ان قاباریق خصوصيیتي، اونون بشريليیي، اينسانيليیيدير. او ميللي اولدوغو قدر ده، بئینالميللدير. اونون اثرلري هئچ بير ميللي محدوديیت تانیمیر. آنجاق ناظيم شئعريني تورك خالقینین ديلي، ادبیاتی حیاتي ايله ائله قاينايـیب، قاریشیب كي، تورك ديليني ناظيمسيز و ناظيمي ده تورك ديليسيز تصوّور ائتمك بئله مومكون دئیيل.
ناظيم یازیر:
«شئعريمين كؤكو یوردومون تورپاغیندادیر. آمما بوداقلارینـی بوتون تورپاقلارا ... او تورپاقلار اوستونده قورولموش مدنیتلره, بوتون دونیامیزا اوزاتماق، ايستهديم. اينسان اوغلو هارادا، نه زامان و هانسی ديلده اولورسا، اولسون، اورهیيمه، بئینيمه اویقون بير شئعر سؤیلهميشسه، اونون سؤیلهیيشيندهكي اوستالیغی، اينجهلمهیه اوندان بير شئیلر اؤیرنمهیه چالیشدیم، تكجه اؤز ادبیاتـیمیزین دئیيل، شرق، غرب ادبیاتـینـین بوتون اوستادلارینـی اؤزومه اوستاد ساندیم».
ناظيم حيكمت شئعري، دویغو ايله- دوشونجهنين بير- بيرينه توخونماسی، بديعي تصويرلرله حیات حقيقتلرينين بير یئره قوووشدوغو، بير- بيريني تاماملادیغی بديعي بير وارلیقدیر. شئعرلرينين تخيّل گوجو نهقدر گوجلو و توتارلیدیرسا بير او قدر ده عیني و حیاتيدير. بو شئعرلر ساده
سالخیم سؤیود
آخیردی سو
گؤستریب آیناسیندا سؤیود آغاجلارینی
سالخیم سؤیود یویوردو سودا ساچلارینی!
یانان یالین قیلینجلاری چارپاراق سؤیودلره
چاپیردی قیزیل آتلیلار گونشین باتدیغی ییره!
بیردن
بیر قوش كیمی
وورولموش كیمی
قانادیندان،
یارالی بیر آنلی یووارلاندی آتـیندان!
باغیرمادی،
گئدنلری گئری چاغیرمادی
باخدی یالنـیزدولو گؤزلرله
اوزاقلاشان آتلیلارین پاریلدایان ناللارینا!
آه نه یازیق
نه یازیق كی او
دؤردنالا گئدن آتلارین كؤپوكلو بوینونا بیر داها یاتمایاجاق!
آغ اوردولارین آردینجا قیلینج اویناتمایاجاق!
نال سسلری سؤنور پرده - پرده
آتلیلار ایتیر گونشین باتدیغی یئرده،
آتلیلار،ً آتلیلار، قیزیل آتلیلار!
آتلاری روزگار قاناتلی لار
آتلاری روزگار قانات...
آتلاری روزگار.
آتلاری
آت...
روزگار قاناتلی آتلیلار كیمی كئچدی حیات!
كسیلدی آخار سویون سسی.
كؤلگهلر كؤلگهلندی
رنگلر سیلیندی.
قارا اؤرتولر ائندی
ماوی گؤزلرینه
ساردی سالخیم سؤیودلر
ساری ساچلارینین اوزرینه!
آغلاما سالخیم سؤیود
آغلاما !
الی قوینوندا دایانیب
قارا سویون آیناسینا باخا - باخا
آغلاما،
آغلاما!
******
اوره ک آغریسی
یاریسی بوردا ایسه قلبیمین
یاریسی چیییندهدیر، دوکتور
«ساری نهره» دوغرو آخان
اوردونون ایچیندهدیر.
- سونرا، هر شفق واختی، دوکتور،
هر شفق واختی قلبیم
گوللـهنـیر، گولـلهنیر یونان دا.
- سونرا، باخ! بورادا محكوملار یوخلایـیب,
زیندان خستهخاناسیندان ال- آیاق چكیلدیكجه؛
قلبیم، «چامـیلجا»دا یوخسول بیر ایوه باش چكر
هر گئجه دوکتور، هر گئجه.
- سونرا، بو اون ایلدن بری
منیم، فاغـیر خالقـیما وئرمهلی
تكجه بیر آلمام قالـیب، دوکتور
بیر قـیزیل آلما.
قلبیم.
نه دامار دارلـیغـی،
نه نیكوتین، زیندان, نه فـیلان,
باخ بو اوزدندیر، منده اورك آغریسی
دوكتور جان، بو اوزدن.
سییر ائدیرم گئجه نی من دمیربارماقلقلاردان.
و سینهمی سیخان آغری- آجی یا باخمـادان.
آنجاق
اورهییم سه ان اوزاق اولدوزلا بیرگه چیرپینیر!
******
دعوت
دؤردنالا گلیب اوزاق آسیادان
آغ دنیزه بیر مایدان باشی كیمی اوزانان
بو مملكت بیزیم.
بیلكلر قانلی، دیشلر كیلیدلی، آیاقلار چیلپاق
و ایپك خالییا بنزهین بو تورپاق،
بو جهننم، بو جننت بیزیم.
یادلارا باغلانسین قاپیلار، آچیلماسین بیر داها
یوخ ائدك انسانـین، انسانا نؤكرلییین،قوللوغون
بو دعوت بیزیم.
یاشاماق! بیر آغاج كیمی تك و آزاد
وبیر مئشه كیمی قارداشجا؛
بو حسرت بیزیم!
/**/
******
یولچولوق
بیر شاعیر یولچولوق ائدیر
بیر دنیزینده دونیامیزین
باخاراق اولدوزلارا.
یولچولوق ائدیر شاعیرین بیری
اولدوزلارین بیرینده بیر دنیزده
باخاراق دونیامیزا.
یولچولوق ائدیرلر شاعیرلر
دنیزلرینده كایناتـین
باخاراق بیر- بیرلرینه
******
شهر، آخشام و سن
چیریل- چیلپاق قوینومدا سینیز
شهر، آخشام و سن
اوزومه ساچیلیر آیدینلیغینیز
و بیر ده ساچلارینـیزین قوخوسو.
كیمین اورهییدیر چیرپینان؟
نفسلریمیزین اوستونو تاپ- تاپ چیرپینان سسلر
شهرینمی، آخشامینمی،
یوخسا منیم کی می؟
آخشام هارادا بیتیر، هارادان باشلانـیر شهر
شهر هارادا بیتیر، سن هارادان باشلانـیرسان
من هارادا بیتیب، هارادان باشلانـیرام؟
******
دنیزین اوستونده آلا بولوت
اوزونده گوموش گمی
ایچینده ساری بالیق
دیبینده ماوی یوسون
ساحیلده بیر چیلپاق آدام
دوروب دوشونور.
بولوتمو اولوم،
گمیمی یوخسا،
بالیقمی اولوم،
یوسونمو یوخسا؟ ...
نه او، نه او، نه او،
دنیز اولمالی، اوغلوم،
بولودیلا، گمیسیله، بالیغیلا، یوسونویلا.
azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab prs_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab uig_Arab snd_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab urd_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab unk azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab prs_Arab azb_Arab pbt_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab unk urd_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab unk unk azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab unk azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab unk azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab ace_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pbt_Arab azb_Arab azb_Arab