Sürgündə Güney Azərbaycan (İran) Qələm Əncüməninin Bəyaniyyəsi
ایلک دفعه 1981 ایلینده 25 نوامبر گونونده لاتین آمریکا و کاراییب فمینیستلری کلمبیا بوگوتارا دا بیر آرایا گلیب، بو گونو قادینلارا شیددته قارشی موباریزه گونو اولاراق دگرلندیردیلر. بو توپلانتینین آنا نوکتاسی «قادینلارا یؤنهلیک هر نوع شیددتی، ایستر خصوصی یاشاییشدا اولسون، ایستر دؤولت طرفیندن قادینلارا اویغولانسین» قیناماق و محکوم ائتمکدی. تؤپلانتینین سونوندا 25 نوامبر گونو میرابال باجیلارین و شیددت قوربانی اولان قادین و قیزلارین آنما گونو اولاراق اعلام ائدیلدی.
15 دسامبر 1999 تاریخینده بیرلشمیش میللتلر تشکیلاتی 83 اونجو ایجلاسیندا 79 اؤلکهنین تمثیلچیسینین قاتیلیمی ایله 25 نوامبر گونونو رسمی اولاراق «اولوسلارآراسی قادینا یؤنهلیک شیددتی آرادان قالدیرما گونو» اعلام ائتدی. عئینی ایلین 22 دسامبریندا بیرلشمیش میللتلر تشکیلاتی «قادینلارا یؤنهلیک شیددتی آرادان قالدیرماق» بیلدیریشینی تصویب ائتدی. بو بیلدیریشده «قادینا یؤنهلیک شیددت» بو شکیلده تعریف ائدیلیبدیر:
"قادینلارین خصوصی یاشاییشلاریندا و توپلومدا جینسیتلریندن اؤترو معروض قالدیقلاری هر نوع شیددت کی قادینلارین جیسمی، جینسی و یا روحی باخیمدان ضرر گؤرمه لرینه سبب اولور، حتی اؤزگورلوکلرینین قیسیتلانماسینا یول آچان فاکتورلار و دؤولت طرفیندن اویغولانان تدبیرلر قادین علئیهینه شیددت ساییلیر."
بیرلشمیش میللتلر تشکیلاتینین بئله بیر گونو دگرلندیرمکدن هدفی بوتون دونیادا قادینلارین علئیهینه یایغین اولان ظولمه و شیددته قارشی اینسانلارین دیققتینی چکمکدیر.
اینسان حاقلاری تشکیلاتی قادین حاقلارینی اینسان حاقلارینین آیریلماز بیر پارچاسی کیمی ساییب، قادینلارین و کیشیلرین آراسینداکی ائشیتسیزلیگی قادینا یؤنهلیک شیددتین ان بلیرگین و آیدین نیشانهسی اولاراق گؤرور:
"قادینا اویغولانان شیددت، قادین اؤزگورلوگونون و اساس حاقلارینین ایخلالی دیر و قادینلارلا کیشیلرین آراسینداکی ائشیتسیزلیگه و آییریمجیلیغا یول آچار، بو دا کیشیلرین حاکیمیتی نین ایدامه سینه، توپلومدا باریشین و قادینلارین ایرهلیلهمهلرینه مانع اولار."
قادینلار و کیشیلر موساوی حاقلارا صاحیب اولمازلارسا قادینلارین اؤزگولوگوندن سؤز ائتمک عبث بیر بحث اولار، نییه کی توپلومدا قادینلارین کیشیلردن داها آشاغی وضعیتده اولمالاری اونلاری کیشیلره باغلی وارلیقلار حالینا گتیرر.
اولوسلارآراسی تشکیلاتلارین و قادین حاقلاری چالیشانلارینین چابالامالارینا رغمن هله ده دونیانین دؤرد بوجاغیندا قادینلارهر نوع شیددته و ظولمه معروض قالیرلار. رسمی ایستاتیستیکلره گؤره دونیاداکی قادینلارین یوزده یئتمیشی هر گون شیددتله اوزاوزه دیر. ساواشلارین و اؤلکهلردهکی ایچ چاتیشمالارین ان چوخ قوربانلاری قادینلار و قیز اوشاقلاریدیرلار. دونیا ساغلیق تشکیلاتی نین وئریدیگی آمارا گؤره هر 18 ثانیهده بیر قادین شیددته معروض قالیر و هر 10 قادین قورباندان اوچو قادین عائله لرینین کیشیلری طرفیندن اؤلدورولور. امنستی اینترنشنالین وئردیگی ایستاتیستیکلره گؤره شیددت نتیجهسینده اؤلن قادینلارین ساییسی سرطان و تصادوفده اؤلنلرین ساییندان داها چوخ آرتیق دیر.
ایراندا مخصوصأ ایسلام جومهوریسینین قورولوشو ایله قادینا یؤنهلیک شیددت قانونلاشدیریلیبدیر. ایران ایسلام جومهوریسینین آنا یاساسی قادین و کیشی آراسینداکی ائشیتسیزلیگی رسمیته تانیماقلا بیر طرفدن مدنی و جزایی قانونلارینداکی قادین علئیهینه اولان قانونلاری مشروعلاشدیریبدیر، باشقا طرفدن ده کیشی حاکیمیتینین ایدامهسینه و داها دا گوجلنمهسینه سبب اولوبدور. بئلهلیکله ایراندا قادینا یؤنهلیک شیددت تکجه قادینلارین خصوصی یاشامالاریندا دئییل، توپلومدا و دؤولت طرفیندن ده اویغولانیب، دستکلنیب و گوجلندیریلیر.
ایراندا تورک قادینلاری وار اولان قانونلاردان ایکی قات ضررگؤرموشلر و هله ده گؤرمکده دیرلر. بیر طرفدن جینسیتلریندن اؤتورو خصوصی یاشاملاریندا و توپلومدا دورمادان هر نوع شیددته معروض قالیرلار، باشقا طرفدن ده غئیری فارس میللتینه باغلی اولدوقلاری اوچون ان اساس اینسانی حاقلاریندان یعنی اؤز وارلیقلارینی اؤزگورجه اعلام ائتمک، اؤز آنا دیللرینده تعلیم تربیت آلماق و ان اؤنملیسی اؤز موقدراتلارینی تعیین ائتمه حاققیندن یوخسول بوراخیلمیشلار. بو فاکتورلار اونلارین توپلومدا یالنیز کیشیلرله دئییل، فارس قادینلاری ایله ده ائشیتسیز بیر رابیطه ده اولمالارینی ساغلاییر. بو دوروم قادینلاریمیزین یالنیز دواملی شکیلده هر نوع شیددته معروض قالمالارینا و ایرهلیلهمهلرینین انگللنمهسینه یول آچماقلا قالماییب، اؤلکه ده قادینلار آراسینداکی بیرلیک و دایانیشمانی بؤیوک اؤلچوده آزالدیر.
گونئی آذربایجان قلم انجومنی هر نوع آییریمجیلیغی و شیددتی، مخصوصأ قادینلارا یؤنهلیک قابالیغی محکوم ائدیب، ایراندا:
- آییریمجیلیغا و شیددته دایانان حاکیمیت شکلینین رد ائدیلمهسینی،
- قادینا یؤنهلیک هر نوع شیددتی و آییریمجیلیغی اورتادان قالدیرماق اوچون بونلاری دستکلهین و تبلیغ ائدن عنعنهلر و قانونلارلا جیددی شکیلده موباریزه ائدیلمهسینی،
- قادینلا کیشینین ائشیتلیگینی اساس آلان یئنی یاسالار و قانونلارین وضع ائدیلمهسینی،
- قادین حاقلارینین دستکلنمهسی و شیددتین اؤنلنمهسی اوچون قادین تشکیلاتلاری نین قورولماسینی،
دستکلهییب و طلب ائدیر.
سورگونده گونئی آذربایجان (ایران) قلم انجومنی
http://www.un.org/documents/ga/res/48/a48r104.htm
azj_Latn azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab fur_Latn