علی علیه السلامین دیوانیندا اخلاقی نوکته¬لر
بهرام اسدی
عقل: و افضل قسمالله للمرء عقله فلیس من الخیرات شئٌ یقاربه
اذا اکمل الرحمن للمرء غقله
فقد کملت اخلاقه و مآربه
عاقل بیر انسان تدبیرلى اولار و هر ایشه باشلامادان اونون هر یؤنون گؤتور – قوْى ائدیب صلاح مصلحت ائدر.
اولورکى بو ایش اونو واراجاغى یولا وارماقدا یوباندیرسین ائله بونا گؤرهده بیر عده عارفلردن عقلى رد ائدیب عشقى قیمتلندیریرلر. نیه کى عشق هئچ نهیى نظره آلمادان معشوقا دوغرو چکیجىبیر قوهدیر. اونلارا گؤره تانرى تعالایا یؤنهلمگه عقل و صلاح – مصلحت لازم دگیل بو دوشونجهنین مقابلینده عقلى آغیر قیمتلندیریب عشقه محل قویمایان فیلسوفلار دورورلار.
بونلارا تنقیدى یاناشارکن »لا افراط و لا تفریط فى الاسلام« حدیثىایله اوزلشیریک دئمک اسلامدا چوخ ایرهلى گئتمک و چوخ گئرى قالماق هئچ بیرى اولمامالىدیر.
عقل آللاه وئرگى بیر نعمتدیر و تانرى تعالا قرآن کریمده دؤنه – دؤنه عقلى قیمت لندیریبدیر. ساده بیر یئکوندا دئییریک: انسانى تانرى تعالا عشقینه دوغرو یؤنهلدنده عقلین اؤزودور یوخسا دونیادا هر نوع عشق واردیر و عقل اولمایان حالدا هر نوع عشق انسانى اؤزونه چکه بیلر. مقام عشقى شهرت عشقى، قادین عشقى تانرینین انسانا ان بؤیوک پایى
عقلدیر دونیادا یوخ عقلین تایى
خئیر – برکت یوخ عقلسیز یئرده
هئچ بیر درد تاپیلماز چاتا بو درده
عقلین بوتؤولتسه تانرىکیمسهنین
سانکى بوتؤولهدیب اونون هر نهیین
***
تور آتان تورو
انما الدنیا فناءٌ
لیس للدنیا ثبوت
انما الدنیا کبیتٌ
نسجته العنکبوت
و لقد یکفیک منها
ایها الطالب قوت
و لعمرى عن قلیل کل من فیها یموت
انسانى بوتون منفى داوارنیشلارا سالان اونون دنیانى سئومگىدیر )حب الدنیا رأس کل خطیئة دونیانى سئومک هر خطانین باشىدیر حدیث(بونا گؤرهده امام على علیهالسلام مختلف یوللار و چئشیتلى دئییملر ایله دونیانى سئومگى قیناییر.
او دونیانى بیر هؤرومچک تورونا اوخشادیر هؤرومچک تورو بیزیم گؤزوموزده چوخ دوامسیز اولسادا بؤجوکلرى تورا سالماقدا چوخ قدرتلىدیر. عدالت وورغونو على علیهالسلام سؤزلرینین آردیندا بویورور: “دونیا دونیادا یئمک آختارانى دویوراجاقدیر.” بورادا بو دویماق گؤز دوْیماغى دگیل جسم دوْیماغىدیر.
یوخسا انسان وارلاندیقجا آرتیق حریص اولوب آرتیق ییغاجاق و هر یئنى بیر دؤولت اله سالدیقجا بیر آن “دوْیدوم” دئیهجک آنجاق بیر داها آجلیغى و حریصلیگى اؤز یئرینده قالاجاق البتده انسان گوْزونو دوْیورسا آزا قانع اولسا ائله اوز الیندهکیلرده اونو دویورار.
بو دونیا دئدیگین فانىدیر فانى بیر حالدا گؤرمزسن سنبودونیانى
دونیا بیر تور آتان تورونا اوخشار
توخویوبلار اونو چوخ تور آتانلار
سن اى بودونیادا یئمک آختاران دویوراجاق سنى دونیا دویونجان
بیر آنجاق عؤموردن دویماز اولورسان
دونیاداکى سولور سنده سولورسان.
خجالت: النار اهون من رکوب العار والعار یدخل اهله فى النار و العار فى رجلٍ یبیت و جارُه
طاوى الحشا متمزِّق الاطمار
والعار فى هضم الضعیف و ظلمه
و اقامة الاخیار بالاشرار
و العار ان تجدى علیک صنیعةٌ
فتکون عندک سهلة المقدار…
و العار فى رجلٍ یحید عن العدى
و على القرابة کالهزبر الضارى
و العار ان تک فى الانام مقدماً
و تکون فى الهیجا من الفرّار
اوتانماق و عار ائیلهمک بیر یاخشى نعمتدیر آنجاق بیر عدهلرین بو نعمتدن پایلارى یوخدور. یئرینه دوشرسه اودلارا یانماق بو اوتانماقدان آسان بیر ایشدیر. انسان نهدن اوتانمالىدیر؟على علیهالسلام بیر نئچه انسان اوتانمالى مسألهنى بو مصراعلاردا خاطرلادیر.
خجالتدن یاخشى اوددور انسانا
خجالت انسانى ائلهیر فنا
خجالت قونشوسو آج یاتانیندیر
الوان گئییب اونا فخر ساتانیندیر
خجالت ضعیفه ظلم ائدهنیندیر
یاخشىنى بوراخیب پیس گودهنیندیر
خجالت اوندادیر سنهیاخشىلیق
ائدهلر او سنه گله پیسقیلیق
خجالت دوشمنه دال چئویرهنین
اؤز یاخینلارینا سالان شیونین
صفده ان قاباقجیل گئدن انسانین
دوشمنى گؤرنده قویوب قاچانین.
نوشته شده توسط admin در شنبه, ۲۵ آبان ۱۳۹۲ ساعت ۹:۵۶ ق.ظ
pes_Arab pes_Arab azb_Arab ara_Arab prs_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab unk pbt_Arab pes_Arab kas_Arab azb_Arab ara_Arab ara_Arab pes_Arab ara_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab ara_Arab ara_Arab ara_Arab ara_Arab pes_Arab ara_Arab ara_Arab ara_Arab pes_Arab ara_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab