نگار رفیعبیگلی ۱۹۱۳ ایلینده بیر حکیم و طبیب عائیله سینده گنجه شهرینده دُنیایا گؤز آچدی. یاخشی تربیه آلیب و ۱۷ یاشیندا اولاراق شعر و ادبیاتا ماراقلی اولاراق شعر یازماغی اؤز استعدادینی شعر یازمادا سیناییر، آز بیر سوره ده شعرلری بؤیوک شاعرلر طرفیندن آلقیشلانیر و بیر شاعر کیمی سئویلیر. گنج شاعرین شعرلری روسجایا چئویریلیب و شاعرین شهرت قازانماسینا زمینه یارادیر.
نیگار رفیع بیگلی شعردن علاوه، نمایش یازمادا دا چالیشیر و باشاریلار الده ائدیر، اؤزو ده نمایشنامه لرینی صحنه یه چیخارماق اوچون چالیشیر و باشاریلار قازانیر. نیگار ددهقورقود و آذربایجان تاریخی عنوانلی درامینی صحنه یه چیخاریب، و ۱۹۳۴جو ایلده بیرینجی شعر دفتری “شعرلر” عنوانییلا چاپدان بوراخیلیر. ایکینجی دُنیا ساواشیندا، “ظفر نغمه سی” آدلی اثرینده آذربایجان قادینلارینین فداکارلیقلارینی شعره چکیب شاعرانه باخیشی ایله جانلاندیردی. باشقا اثری اولان “آوروپا سیاحت دفتریندن” عنوانلی کتابیندا دا آوروپا سفرینده گؤردوکلرینی تصویره چکیر. بوندان علاوه آذربایجان کلاسیک و چاغداش ادبیاتینا عاید یازیلارینی هم اؤز آنادیلینده و هم روسجایا یازیر و یاییملاییر. بونلاردان علاوه حکیم خیام، حکیم نظامی، شیلر، چخوف، پوشکین و میخائیل لرمونتوف اثرلرینی آذربایجان تورکجه سینه چئویرهرک، ادبیاتیمیزین زنگینلشمه سینده بؤیوک خدمتلر گؤسته ریر. آنجاق بونو دا اونودماییرام کی آذربایجان گؤرکملی شاعر و ادیبی اولان رسول رضا ایله عائیله قوروب و سعادتلی بیر یاشاییش کئچیرمیش و نهایت ۱۹۸۱جی ایلده دُنیاسینی ده ییشیر. آنجاق، آذربایجانلی شعر و ادب سئورلرین اوره یینده قالارقی بیر یئر تاپیر. بوگون باکی شهرینده نیگار رفیع بیگلی آدینا خیاوانلار، فرهنگی مؤسسه لر و باشقا یئرلرین آدی قویولموشدور. بونلارین هامیسی شاعرین خالق اورهیینده یئر آچدیغینی گؤسته ریر. چکیجی نکته ده بوراسیدیر کی ۲۰۱۳جو ایلده آذربایجان جمهور باشقانی طرفیندن نیگارین ۱۰۰ ایللیک دوغومو اوچون بؤیوک بیر عزیزله مه مراسمی قورولور؛ و ادیبلر، شاعرلر و صنعتکارلار بو مراسمده اشتراک ائدهرک اؤز حرمت و سایغیلارینی شاعریمیزه گؤستهریرلر.
نیگار رفیعبیگلینین بیر سیرا کتابلاری بونلاردان عبارتدیر:
شعرلر
ظفر نغمهسی
آغاج کؤلگهسینده
آکتریسا
فضولیگئجه صحبتی
آغ گؤیرچین
آنالارین سسی
آزادلیق بایراقی
هولاندانین چیچکلری
گنج نسلین کومونیزم روحوندا تربیهسی
دوشرگهلر نغمهسی (۱۹۵۷)
گونشین جوابی
حیات سسو . . .
شُبهه ائتمیریک کی نیگار آذربایجان آوانگارد شعر و ادبیاتینین اؤنجوللریندن ساییلا بیلر. نیگار پداگوژی بؤلومونده درس آلمیش، ایللر بویو بیر اوره یی یانان معلم کیمی اؤز خالیقینین گنجلرینی تربیه ائتمه ده چالیشیب و بونونلا برابر باکی کینو – سینما سناریولاری یازمادا چالیشاراق بدیعی ادبیات شعبه سینده فعالجاسینا اشتراک ائتمیش و گؤزل اثرلریله خالقینین خدمتینده اولموشدور. اؤزه للیکله اوشاقلار اوچون یازیب – پوزماق و اونلارین گله جه یی اوچون ایشله مک گؤرکملی شاعریمیزین اورک ایسته یی اولموش و ایللر بویو بو ساحهده چالیشمیشدیر.
نیگار عُمرونون سون گونلرینه قدر ادبی یارادیجیلیغینا دوام ائتمیش و ملی فرهنگی نین گلیشمه سی اوچون باشقا خالقلارین ادبیاتیندان نمونه لر سئچیب آنادیلینه چئویرمیشدیر. شُبهه سیز اونون حیات یولداشی – رسول رضا، شاعرین استعدادلارینین انکشافیندا ائتکیسیز اولمامیش و بو ایکی نهنگ شاعر، ال اله وئریب و بؤیوک اینجه لیکلر و گؤزه للیکلر دیلیمیزه و ادبیاتیمیزا هدیه ائتمیشلر. بو ایکی شاعر و ادیبین اوچ اوشاغی اولموش و بیر اوغلو دونیانین تانینمیش عالیم اولموش، بو گؤرکملی شاعر و ادیب ده بوگون ادبیات ساحه سینده بؤیوک خدمتلرینه گؤره درین سایغیلارلا اوز-اوزه گلمیشدیر.
نیگاری عزیزله مه مراسملری، تکجه شاعرین اؤز وطنینده یوخ، بلکه دنیانین مختلف اؤلکه لرینده و فرهنگی مرکزلرینده ده عزیزله مه مراسمی قورولموش و هر بیر اؤلکه ده اونو عزیزله میشلر؛ او جمله دن آلماندا قورولان و آوروپا صنعتکارلارینین اشتراکی قید ائتمک لازمدیر کی آوروپا ادیب و شاعرلری ده، شاعریمیزی عزیزلهمکله اؤز سایغیلارینی گؤسترمیشلر. بوگون نیگارین شعر دُنیاسی، دُنیا انسانلارینین آرزی و ایستکلرینی بیان ائتمه ده آلقیشلانیر. اؤزه للیکله قادینلارین اورک ایستکلری اونون شعرلرینده سسلنمه سی، دوغرودان دا هر بیر آذربایجانلینی فَرَحلندیریر.
نیگار طبیعت سئوگیسیله یاشاییر و طبیعته، وارلیغل و دُنیایا شیرین بیر باخیشلا باخیر:
نه ایستهدیم، هر نه ایسته دیم
وئردی منه طبیعت.
او، گونشدن گنجلیک، مئشهدن دینجلیک، گوللردن عطیر، قوشلاردان قانات، عُمُردن حیات، داغلاردان عظمت، انسانلاردان محبت گؤزله ییر و آلا بیلمیشدیر. چونکی شاعر بیر طبیعت وورغونودور. طبیعتین هر بیر شئیی اونا شیریندیر؛ گئجه نین ساکتلیگی، دنیزین دالغالاری، ائولرین ایشیغی، اورکلرین محبتی، انسانلارین صداقتی، ایگیدلرین فداکارلیغی، قادینلارین وفادارلیغی، سحرین گونش دوغان چاغدا اَسَن نسیمی، چیچکلر اوستونده اوتوران شئحلی مینجیقلاری، فسونکار گئجهلر؛ نهلر، داها نهلر کی شاعری ذوقا گتیرمیر!! او، انسانلاری سئویر، طبیعتی سئویر، حتا دردلری و غملری ده سئویر. دُنیایا سئوگی باخیشییلا باخیر. اونون باخیشیندا همیشه گوندوزلر ایشیقلی و گئجه لر سئوینجلی، باهارلار فرَحلی و قیشلار فسونکاردیرلار. بو پنجرهدن باخاندا انسانلار سئویملیدیرلر.
نیگار یوخولو کپنکلری دویور، یورغون قوشلاری حس ائدیر، گوللرین اینجه گولوشلرینی، بولبوللرین هجراندان یانان اورکلرینی دوشونور، دویور و شعرلرینده سؤیله ییر. بو اینجه لیکلری گؤرمک و دویماق تکجه بیر شاعر اوره یی ایسته ییر؛ بیر شاعر باخیشی لازمدیر. نیگارین اورهیی بئله بیر اورکدیر. باخیشی دا بئله بیر باخیشدیر. آنجاق شاعر انسانسئور بیر شاعردیر و ایلک باشدا آنامحبتیله اورهیی ساکتله شیر و آناسیندان بئله ایستهییر:
آنا، منه ماهنی اوخو،
آنا، گئتمه، یانیمدا قال.
گؤزلریمه قونسون یوخو،
آنا، منه بیر لایلا چال.
آنا، منه ماهنی اوخو،
گؤیده اولدوزلار دا یاتسین.
آنا، منه بیر لایلا چال،
آیدا یومورلانیب باتسین.
یوخلاسین مئشه، دنیز
یوخلاسین دنیا سسسیز.
یوخلایاق هر ایکیمیز.
آنا، منه ماهنی اوخو،
گؤزلریمه قونسون یوخو.
یوخولاریم چیچک-چیچک،
قانادلاری زر کَپنک.
اَسیب گلسین سرین کولک.
آنا، منه بیر لایلا چال،
گؤزلریمه قونسون یوخو،
آنا، گئتمه، یانیمدا قال.
آنا، منه ماهنی اوخو.
عینی حالدا شاعر خیاللارا قاتلاناراق، اونون باخیشیندا هم وصال شیریندیر و آیریلیق دا خوشدور:
نه خوشدور چیرپینماق باهار عشق ایله
نه خوشدور آیریلیق، نه خوشدور وصال،
باغلاییب گونلری، آیلان ایله
سن یئنه اوچورسان جیلووسوز خیال…
سولار لیلله ننده، چایلار داشاندا،
باهار نازلی-نازلی یاخینلاشاندا،
سن، جوشقون خیالیم، تاپمیرسان مکان،
نه دویماز اژداها اولورموش انسان …
گؤر عالم نه خوشدور، ائن، گل، خیالیم،
یئتر، یولچولوقدان دینجَل، خیالیم.
چیرپینما دئمیرم، سن کی بیر قوشسان،
بو گئنیش دنیادا یوکسل، خیالیم …
بوندان آرتیق شاعر حقینده دانیشماق لازم دئییلدیر. منجه شاعرین اؤز سؤزونو اؤز دیلیندن اوخوماق داها گؤزلدیر. من ده سون سؤزومده “علی اصلانی” جنابلارینین بو دفترده اولان سئچیلمیش شعرلری توپلاییب کؤچورمه یی اوچون تشکرلریمی بیلدیریب، عزیز و گنج یازیچیمیزا باشاریلار دیله ییرم و اوخوجولارا بو گؤزل شعرلرله لذت دویمالارینی ایسته ییرم.
azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pbt_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab urd_Arab kas_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab pes_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab urd_Arab prs_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab