بایرام
بایرام گلیر چاتیر، هر ایل ده تیکرارلانیر. آذربایجانلان باشلانالاراق، دونیانین چوخ یئرلرینده بایرام یایقین دیر. هر یئرین یئرلی آداملارینا اویغون بایرام دبلرینی گؤرمک اولور. بیر سیرا یئرلرده بو دبلر آغیر اولور، باشقالاریندا بیر آز یوموشاق. اینسانلار بیر آز اؤزلرین آیدین فیکیر حیس ائتدیکده بو دبلر کئچمیشینکیدیلر دئیرهک اؤزلرینی مودرن گؤرستمک اوچون، بوتون بایراما عایید دبلری اؤزلرینده سیلدیرمهیه چالیشیرلار. بایرام دبلرینی وورغولادیقدا تکجه او دبلری یورورلار، چوخ بویوک آتدیم آتدیقدا بیر یازی یازیرلار، بیر رسیم چکیرلر اینانا بیلمدیکلری بیر اولایی نه جور یوروب، ناخیشلییرلار آللاه بیلیر. البت یازی یازیب ناخیش چکن لر چوخ دا یاخشی ایش گؤرولر، آنجاق بو دیرلری اؤزلری یاشایا بیلسهلر یازیلاری، ناخیشلاری آرتیقراق جانا یاتار.
وورغولامالییام، بیر دب یاشاماسا، زامان سورهسینده آرادان پوزولوب، تکجه خاطیرهسی قالار، سونرا بیرلری ده تاپیلیب اونلاری یئنیدن قورماق ایستهیهنده بو ایستهمک یاراماز، یارادیقدا انهشوش یارار، هر نه ترسه یئرینه اوتوروب، یئنیدن قوران چالیشار بئنینده اولانی دب یئرینه، میللته وئرسین. گؤرهک وئردییی نه چیخیار؟ یئرین آلار، خالقا ایشلر، خالق ایشلهدر؟ نئچه ایل یاشار؟!
البت یاراییب، یارامادیغینی من قرار وئره بیلمرم، آنجاق یاشادیغیمیز ایللرین تجروبهسی بونون ترسینی گؤستریر، دئمک اولار یاشایان هر بیر اثر خالقین یارارلاندیغی اولایلارین آخینیندا اولسا او یئرینه اوتورار.
هاچاندان یارانماغی بیلینمهینله نئچه مین ایللردن قالان دبلرین و کیمین یاراتدیغی بللی اولمایان دبلری آچیقلاماق بو آسانلیقلا اولماز. میللتلرین اوزون زامانلاردا اولوشدوتدوقلاری دبلر، زامان سورهسینده تاپدالانیب، یونتولوب چوخلو دونلار دییشیب، آشامالاری آشدیریب بیزه گلیب چاتیب. بو دبلرده دین، افسانه، اوسطوره، عئلم، خورافه و .... یاشاییر. دبلرین هانسی یئری هانسی دونو گئیدیـیینی بیلمک داها چتین دیر. بیر سیرا دبلرین ده ندنین بیلمهدیـییمیزده اونو سیلیب قیراغا قویماق بویوک یانلیشلیق دیر. لئوی ایشتیراوسین گونئی آمریکانین یئرلی خالقلارینین آراسیندا آپاردیغی آراشدیرمالاردا، کئچمیشدن قالان یاشام طرزلرینده اوسطورهای دوشونجه یاشادیغینی وورغولویور. بوگون بوردا اولان بیلگیلر اونو چؤزه بیلمهدیکلری اوچون اونلاری گئری قالمیش دوشونجه آدلاندیریرلار. بئله آدلاندیرماغین تکجه ندنی بیر یؤنلو باخیشلار دیر.
بایرامدان اوزاق دوشمویهلیم، یئر دولانیر، گونه یاخینلاشیب، یئر قیزیر لوتلنیر، هر نه وار ایچینده ائشیگه توکوب، بیر شئی قالمادیقدا سوزالیر، سارالیر گوندن اوزاقلاشیر، لوتلهشدیگینه گؤره آغ دون گئییر، یئر دونور، بیر داها گونه یاخینلاشماق ایستهدیکده بایرام اولور. دئمک تام دوغایا(طبیعته) باغلی بیر اولای دیر. قیش بوتون قیشلیغیلا باشا چاتدیقدا یئرین جانلانماسینین خبری، بایراما بیر آی قالمیشدان یئر گؤیو بورویور. بو اولایی قوتلاماق، بئله بیر دورومو یاشایان یئرلرده یاشانار، یاشامادیقدا دوشونوب یاشادا بیلمز.
اودون دیرینی سویوقدا یاشایان اینسانلار بیلر. کئچمیش زامانلار اوجاقلارینین سؤندویونده یئنیدن اودو یاندیرماق چتین اولار، بو چتینلیک قیشدا ایکی قات آرتار، بلکه ده اونلارین حایاتلارینین سونونا آپاراردی. ائله اونا گؤره ده اوجاق قوتسال بیر آنلام تاپیر.
زومارین سونا چاتدیغیلا باغلی، قیشین قارقیشیندان قورتولوب بیر ایل داها یاشاماق ایمکانی تاپان اینسانلار تکجه بایرام آدینی بئله بیر اولایا وئره بیلرلر.
بایرامی دوشوندوکده هر نه یئنیدن دوغولور، یئنیدن باشلانیر. هر نهیی یئنیدن باشلاماغا نئینهمهلیـییک، بو سئوینجی بوتون اینسانلارلا پایلاشمالیـییق، قاریلا قیش آرامیزا آرا سالدیغی اینسانلاری ایزلیییب تاپمالیییق. دیری قالدیقلارینا سئوینیب، اؤلنلری خاطیرلاییب، حایاتی اولدوغو کیمی یاشامالیییق. بایرام اؤزو هر نهیی چاتدیریر. هر بیر باشقا اولایین عزیزلهمهسینین باشقا آدی اولمالیدی. قویروق دوغور، سونای اولور، هالای وورلور هالای پوزان اویانیر، گونوز دارالیر، گئجه اوزانیب، چیللهسینه چاتیر. کوسالار یولا دوشور، کیچیک چیلله گلیر، بایرام یئلی اسیر(وعده یئلی)، سون چرشنبهلر سووشدورولور، آخیر چرشنبه کئچیر بایرام گلیر، ایل دؤنور. بایرام سوفرالاری آچیلیر. برکتلردن یئددیسی سوفرالارا قویولور. هر کس تاپا بیلدیگی قدر برکتلره عایید سوفرالاری بزَییر.
برکتلرین یئددیسی بونلاردان عیبارت اولور:
1- تورپاق برکتی: قووورقا، بوغدا، تورپاق
2- سو برکتی: بالیق، سو
3- آغاج برکتی: آلما، ایده، گیردکان...
4- معنوی گؤی برکتی: قوران
5- آل-وئر برکتی: پول، سیککه
6- حئیوان برکتی: یومورتا
7- گؤیرمهیین برکتی: گؤی بئجرتمک
ایسلام گلمهمیشدن اؤنجه بایرام تکجه ائله بایراما دئییلیردی. آنجاق ایسلام گلدیکدن سونرا داها ایکی اولایا بایرام آدی وئریلیر: قوربان بایرامی، فیطیر بایرامی. بو ایکی بایرامدا دا یئنیلمک اولور. معنوی یئنیلنمک. ایچریدن پیسلیکلری آریتلاماق بایرامی. بایرام تک دئییلدیگینده بیلینیر ایل بایرامی دیر، قوربان بایرامیلا فیطیر بایرامی. قوم قدیر ده سئییدلرین بایرامی آدلانیر. کئچمیشدن قالان دبلر دین گلدیکده آرادان گئتمیییب تزه دون گئییر. دینیله اویغونلاشیر.
سونوندا آرتیرمالییام برکتلردن یئددیسی ناصر منظورینین دیلماجدا چاپ اولدوغو آیین دوشونجه مطلبیندن آلینیب.
بایرامیز موبارک اولسون.
یومورتالاری قیرمیزی بویایین، قیرمیزی بالیقدا یاددان چیخماسین، قوورقانی دا تؤو وئرین، ایده، قیرمیزی آلما، گؤیرتمیش گؤیون قیرمیزی قورشاغی دا یاددان چیخماسین. الیزه خینا دا قویون قیرمیزیسی بویانمیش یومورتایا چالیر.
azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab kas_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab