als_Latn dik_Latn sag_Latn
Kujdes! Tiroidet te burrat dhe gratë, rrezik për infertilitetPostuar më: 03 March 2017 09:53
Gerond Husi, doktor Endokrinolog në Shërbimin e Endokrinologjisë në Qendrën Spitalore Universitare “Nënë Tereza” në Tiranë, në një intervistë për MAPO shpjegon se megjithëse ka shumë arsye që çojnë në infertilitet, funksioni jo normal i tiroides mund të jetë një prej tyre, duke rrezikuar seriozisht mundësinë për t’u bërë prindër
Shumë çifte nuk e kuptojnë se funksioni normal i tiroides është i nevojshëm për të pasur një shtatzëni. Fatkeqësisht, mjekët rrallë përfshijnë si rutinë testet që tregojnë funksionin e tiroides. Por, pakësimi apo shtimi i funksionit të tiroides mund të jetë një shkak i infertilitetit. Gerond Husi, doktor Endokrinolog në Shërbimin e Endokrinologjisë në Qendrën Spitalore Universitare “Nënë Tereza”, në një intervistë për MAPO shpjegon se megjithëse ka shumë arsye që çojnë në infertilitet, funksioni jo normal i tiroides mund të jetë një prej tyre. Prandaj shumë çifte kur tentojnë të bëhen prindër dhe nuk arrijnë, nuk të mos neglizhojnë kryerjen e analizave dhe testeve që matin funksionin e tiroideve, pasi sëmundjet e tiroideve mund të jenë një ndër shkaqet për mos arritjen e shtatzënisë. Megjithatë, endokrinologu Husi shpjegon se problemet e tiroides janë të zgjidhshme dhe trajtimi i duhur mund të jetë edhe zgjidhje për problemet me infertilitetin.
Problemet
Funksioni riprodhues është një proces vital për vazhdimësinë e jetës dhe kërkon një bashkëveprim të përshtatshëm midis sistemit endokrin, molekular dhe qelizor. Në secilën fazë të këtij procesi që nga maturimi i folikulit ovarian e deri në implantimin e embrionit kërkohet një mjedis endokrin i përshtatshëm, i cili përfshin edhe nivele normale të hormoneve të tiroides. Studimet kanë treguar që ka një lidhje midis shëndetit riprodhues dhe funksionit të tiroides, duke përfshirë këtu mbiprodhimin (hipertiroidizëm) dhe nënprodhimin (hipotiroidizëm) të hormoneve të tiroides. Infertiliteti përkufizohet si dështimi për të konceptuar një shtatzëni (pavarësisht shkaqeve) pas 1 viti marrëdhëniesh seksuale të pambrojtura. Infertiliteti prek afërsisht 12-14% të çifteve në moshën riprodhuese. Infertiliteti mund të jetë mashkullor (30%), femëror (35%), i kombinuar (20%) dhe idiopatik (nuk dihet shkaku) (15%).
Çiftet
Shumë çifte nuk e kuptojnë se funksioni normal i tiroides është i nevojshëm për të pasur një shtatzëni. Fatkeqësisht, mjekët rrallë përfshijnë si rutinë testet që tregojnë funksionin e tiroides gjatë tiroides. Pakësimi apo shtimi i funksionit të tiroides mund të jetë një shkak i infertilitetit. Megjithëse ka shumë arsye që çojnë në infertilitet, funksioni jo normal i tiroides mund të jetë një prej tyre, kryesisht për ata pacientë te të cilët nuk është gjetur asnjë problem riprodhues specifik ose janë diagnostikuar si infertilitet idiopatik. Sëmundjet e tiroides janë relativisht të shpeshta dhe të padiagnostikuara. Në praktikën e përditshme ndodh që pacientë të cilët kanë probleme me fertilitetin të kenë të çekuilibruar funksionin e tiroides. Lajmi i mire është që problemet e tiroides janë të zgjidhshme.
Cili është funksioni i gjëndrës së tiroides?
Gjëndra e tiroides ka formën e fluturës dhe është e vendosur në pjesën e përparme të qafës. Funksioni i saj është të kapë jodin e marrë nëpërmjet ushqimit dhe ta konvertojë atë në hormonet e tiroides (T3 dhe T4), të cilat pasi prodhohen hidhen në gjak dhe shkojnë në çdo ind të organizmit. Sekretimi i këtyre hormoneve rregullohet nga hipofiza, që është një gjëndër e cila gjendet në tru, kjo e fundit është vetë e kontrolluar nga një gjëndër tjetër e vendosur në tru që quhet hipotalamus. Të gjitha qelizat e trupit tonë janë të varura nga hormonet e tiroides për të rregulluar metabolizmin e organizmit, energjinë e prodhuar, përdorimin e oksigjenit, ekuilibrin e hormoneve të tjera, peshën trupore. Hormonet gjithashtu ndihmojnë trurin, zemrën, muskujt dhe organet e tjera që të punojnë në mënyrë të përshtatshme.
Cilët janë faktorët që dëmtojnë tiroiden?
Ekspozimi ndaj substancave toksike, (radiacioni elektromagnetik, kimikatet, pesticidet, metalet e rënda), trashëgimia, niveli i lartë i stresit, deficitet nutricionale, sëmundjet autoimune, infeksionet, çekuilibri i hormoneve të tjera si estrogjenet, nivelet e larta të prolaktinës.
Si ndikojnë sëmundjet e tiroides në fertilitet?
Funksioni i pakët ose disfunksioni i tiroides çrregullon balancën natyrale të hormoneve seksuale.
Te femrat
Cikli menstrual është shumë më i komplikuar se ç‘mund të imagjinohet, është një proces i orkestruar në mënyrë shumë të kujdesshme, për t’i dhënë vezës një mundësi që të fertilizohet çdo muaj. Problemet e tiroides mund të ndërpresin këtë proces dhe kjo mund të rezultojë në një cikël menstrual të çrregullt e deri në mungesë totale të ciklit (amenorre).
Cikle anovulatore. Ovulacioni ndodh në mes të ciklit, rritja e nivelit të estrogjenit do të shkaktojë rritje të (LH) Hormoni Luteinizues. Ky hormon është shumë i rëndësishëm për të stimuluar vezoren në lirimin e një veze, por nëse hormonet e tiroides nuk janë në normë atëherë nuk e ndihmojnë LH që të kryejë punën e saj. Dhe nëse veza nuk del nga vezorja, shtatzënia është e pamundur. Mund të ketë cikle të rregullta menstruale por të mos ketë ovulim.
Probleme në fazën Luteale. Në gjysmën e dytë të ciklit menstrual (faza luteale) është shumë e shkurtër si pasojë e përgjigjes së varfër të LH dhe prodhimit të pamjaftueshëm të progesteronit (T3 është i nevojshëm që progresteroni të çlirohet nga qelizat luteinizuese), veza e fertilizuar nuk mund të implantohet dhe mund të përfundojë që të largohet nga trupi (abort) në të njëjtën kohë kur menstruacionet vijnë. Në këtë rast aborti mund të ngatërrohet gabimisht me një cikël të rregullt.
Ulja e temperaturës trupore. Ulja e funksionit të tiroides do të rezultojë në uljen e temperaturës trupore. Ndarja e shpejtë qelizore që ndodh në embrionin e vogël kërkon një temperaturë specifike. Nëse temperatura e trupit është shumë e ulët embrioni mund të mos jetë në gjendje që të vazhdojë rritjen normale. Kjo rrit rrezikun për abort.
Nivele të larta të prolaktinës. Nivele të ulura të T4 mund të rrisin nivelin e prolaktinës (e prodhuar normalisht gjatë shtatzënisë, përgjegjëse për laktacionin). Rritja e prolaktinës si rezultat i uljes së prodhimit të T4 ka një efekt negativ në fertilitet dhe mund të dëmtojë ovulimin ose të krijojë cikle menstruale të çrregullta.
Te burrat
Është po aq e rëndësishme sa dhe te gratë përgatitja për një shtatzëni të shëndetshme. Funksioni i tiroides ndikon në spermatogjenezë (prodhimin e spermës). Ka një numër të madh receptorësh për hormonet e tiroides në qelizat e Sertolit, qelizat që ndihmojnë maturimin e spermës në teste. T3 lidhet me receptorët dhe influencon prodhimin dhe lëvizshmërinë e spermës.
Disfunksioni i tiroides redukton prodhimin e testosteronit, ul libidon, jep çrregullime erektile, dhe ul numrin dhe lëvizshmërinë e spermës. Të dyja, hipo dhe hiper tiroidizmi, rrisin stresin oksidativ, i cili dëmton integritetin e ADN-së, formën ose morfologjinë e spermës.
Rreziqet gjatë shtatzënisë
Problemet e tiroides të padiagnostikuara ose të patrajtuara, mund të rrezikojnë shtatzëninë, të çojnë në lindje të parakohshme, të rrisin rrezikun për abort, ose të përkeqësojnë probleme të lidhura me të, si: lodhja, rënia e flokëve, depresioni, të vjella.
Rreziqe për bebin
Disfunksioni i tiroides mund të çojë në lindje të parakohshme ose peshë të vogël të bebit në lindje. Ekziston rreziku se problemet me tiroiden japin vonesë rritjeje dhe zhvillimi të testeve te meshkujt dhe probleme të mundshme me fertilitetin në moshën adulte. Mungesa e theksuar e jodit rrit rrezikun për probleme konjunktive dhe të zhvillimit të trurit te bebet.
Trajtimi i sëmundjeve të tiroides nuk është një kurë për të gjitha format e infertilitetit, por megjithatë për shumë gra (dhe burra), në momentin që funksioni i tiroides është përmirësuar, problemet e tyre me fertilitetin janë zgjidhur dhe kanë vazhduar një shtatzëni të shëndoshë dhe kanë përjetuar kënaqësinë e të qenit prindër.
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn nob_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn