als_Latn uzn_Latn ron_Latn
Jeta e Shn Joanit t Shkalls
Shn Joani i Shkalls nderohet nga Kisha si nj asketik i madh dhe autori i librit spiritual t mirnjohur SHKALLA, prej te cilit ai merr edhe emrin "Shn Joani i Shkalls" (ose Shn Joan Klimakos n greqisht)
Nuk kemi gati fare t dhna mbi origjinen e Shn Joanit. Nj tradit sugjeron q ai kish lindur n Konstandinopoj rreth vitit 570 dhe ishte i biri i Ksenofonit dhe Marias.
Joani shkoi n Sinai kur ishte vetm 16 vje, duke u dorzuar tek Abba(At) Martirios q u b instruktori dhe udhheqesi i tij shpirtror. Pasi kaluan 4 vjet, Shn Joani u hirotinis si murg. Abba Strategjios i cili ishte prezent n hirotonisjen e Shn Joanit, parashikoi se ai do te bhej nj figur e shquar e Kishs s Krishtit.
Pr plot 19 vjet Shn Joani bri progres n monasticizm duke iu bindur Atit t tij shpirtror. Pas vdekjes s Abba Martyrios, Shn Joani filloi jetn e izoluar, duke jetuar n nj vend t eger t quajtur Thola, n t cilin ai kaloi 40 vjet duke punuar n qetsi, duke agjruar, duke u lutur, duke qar me lot pendese.
Nuk sht rastsi q n librin SHKALLA Shn Joani flet pr lott e pendess: "Ashtu si zjarri djeg dhe shkatrron drurin, ashtu edhe lott pastrojn do papastrti, si t jashtme edhe t brendshme." Lutja e tij e shenjt ishte e fort dhe e konize, sic mund ta shihni nga nj shembull i jets s shenjtorit q e knaqi Perndin.
Shn Joani kishte nj dishepull t quajtur Moisi. Njher shenjtori e urdhroi dishepullin e tij q t sillte pleh pr t fertilizuar kopshtin e perimeve. Pasi dishepulli e prmbushi porosin me bindje te plot, Moisiu u shtri n hijen e nj shkembi t madh pasi bnte vap prvluese vere. Shn Joani ishte n qelin e tij n gjum t leht. Papritur, nj njeri me nj pamje t mahnitshme iu shfaq asketikut t shenjte dhe e zgjoi nga gjumi, duke i trhequr vmendjen: "Joan, si t flihet pa u merakosur fare kur Mosiu sht n rrezik?"
Shn Joani u zgjua menjher dhe filloi t lutet pr dishepullin e tij. Kur Moisiu u kthye n dark, Shn Joani e pyeti nse e kish zn ndonj fatkeqsi.
Murgu iu pergjigj: "Nj shkemb i madh do t me kishte zn nn t teksa flija posht tij nga dreka, por u largova nga ai vend n koh sepse kujtova se dgjova zrin tnd duke m thirrur mua." Shn Joani nuk i tha dishepullit t tij pr vizionin e tij por falenderoi Perndin.
Shn Joani e hante ushqimin q lejohej nga rregullat monastike por vetm n mnnyr t moderuar. Ai nuk flinte shum, vetm aq sa t kish fuqi pr vete, q t mos e prishte mendjen me vigjilje pa pushim. "Un nuk agjeroj n menyr t ekzagjeruar," tregonte pr veten e tij, "as nuk qndroj n vigjilje t gjata tr natn, as nuk shtrihem n tok, por e kontrolloj veten..., dhe Perndia m shptoi shpejt."
Shembulli i mposhtm i prulsis s Shn Joanit vlen t prmendet. Duke qen se i ishte dhuruar dallimi midis s mirs dhe s keqes dhe urtsia nprmjet eksperiencave shpirtrore, ai priste me dashuri q t gjith ata njerz q i vinin pr ta takuar dhe i udhzonte n rrugn e shptimit. Nj dit disa murgj ziliqar i trhoqn vemendjen se fliste shum dhe kshtu Shn Joani nuk nxorri asnj fjal nga goja pr nj vit. Murgjit e kuptuan gabimin e tyre dhe shkuan tek asketi dhe iu lutn q t mos tua mohonte prfitimin shpirtror t bashkbisedimit me t.
Q ti fshinte nga t tjert veprat e tij asketike, Shn Joani nganjher shkonte n nj guv, por fjalt pr shenjtrin e tij u perhapn shum larg nga vendi ku ai jetonte. Vizitor nga t gjitha shtresat e shoqris i vinin ta takonin, pr t dgjuar fjalt e tij pr lartsimin moral dhe shptimin. Pas 40 vjetsh n asketizm t izoluar, ai u zgjodh si igumen (abot) i Manastirit t Shn Katerins n Sinai n moshn 75 vjeare. Shn Joani e qeverisi manastirin e shenjt pr 4 vjet.
Me krkes t abotit t manastirit t Raithu, Shn Joani shkruajti SHKALLN e papakrahasueshme, nj libr me udhzime pr murgjit q dshironin q t arrinin perfeksionin shpirtror.
Duke e njohur urtesin dhe dhuratat shpirtrore t Shn Joanit, aboti i krkoi atij q t shkruante gjithka q ishte e nevojshme pr shptimin e atyre q ndiqnin jetn monastike. Nj liber i tille do t ishte "nj shkall e ngritur n tok" (Gjen 28:12), q do ti udhhiqte njerzit n dyert e Parajss.
Shn Joani mendonte se nj detyr e till ishte prtej aftsive t tij, por pr tiu bindur abotit ai e prmbushi krkesn e tij. Shenjti e quajti veprn e tij SHKALLA, sepse libri sht "nj shkall e ngritur q t shpie nga gjrat toksore n T Shenjtin e t Shenjtve..." Tridhjet hapat e perfeksionit shpirtror korrespondojn me 30 vitet e jets s Zotit Krisht. Kur ti kemi ndrmar kto 30 hapa, do ta gjejm veten n mes t t drejtve dhe nuk do t pengohemi m. SHKALLA fillon me heqjen dor nga gjrat toksore dhe prfundon me Zotin, i Cili sht dashuri (1 Jn 4:8). Pavarsisht se libri u shkruajt pr murgjit, do i Krishter n bot pasi ta lexoj do ti referohet librit si nj udhzim i pagabueshm pr tu ngjitur tek Perndia dhe si nj ndihmes e madhe n jetn shpirtrore.
Hapi i 22 n SHKALL flet pr format e ndryshme t mburrjes. Shn Joani shkruan:
Kur agjeroj, un mburrem dhe kur e lejoj veten q t haj ushqim n menyre q t fsheh nga syt e njerzve agjerimin, un perseri mburrem me kujdesin q tregoj. Kur vishem me rroba t mira m pushton ndjenja e vetknaqsis dhe kur vishem me rroba t vjetruara prsri m pushton ndjenja e vetknaqsis. Nse flas, mburrja m nnshtron. Nse dua t rri pa folur, prsri dorzohem tek mburrja. Kur lloj gjembi kur del qndron me majn lart.
Nj person q mburret duket sikur knaq Zotin, por n fakt ai prpiqet q t knaqi m shum njerzit se sa Zotin.
Njerzit me shpirt fisnik i durojn fyerjet pa iu dridhur qerpiku dhe me dshir, por vetm t shenjtt dhe t drejtt mund t dgjojn ldvdata pa u dmtuar prej tyre.
Kur msoni se fqinji ose shoku ka folur keq pr ju, prapa krahve tuaja apo n sy, lavdroje dhe duaje at.
Prulesi nuk tregon ai q korigjon vetveten, pasi kush eshte ai q nuk e duron veten e tij? Por vetm ai njeri q sht ofenduar nga dikush dhe prsri vazhdon t tregoj dashuri pr t.
Kushdo q sht krenar pr dhuratat e tij natyrore, si inteligjenca, t msuarit, t lexuarit, t komunikuarit t pastrt, dhe cilsi t tjera t ngjashme me kto q fitohen pa shum pun, ai njeri asnjher nuk ka pr t marre dhuratat supernatyrale. Kushdo q nuk sht i besuar me gjra t vogla (Lk 16:10) nuk sht i besuar as me gjra t mdha, por ama sht mburracak.
Ndodh shpesh q Zoti i prul mburracakt duke u drguar nj fatkeqsi t papritur. Por nse lutja nuk e shkatrron krenarin, duhet t sjellim ndr mend largimin e shpirtit nga kjo jet. Dhe nse as kjo nuk na ndihmon, le t kemi frik nga turpi q vjen pas nderimit. "Sepse kushdo q do ta pruli veten do t lartsohet, dhe kushdo q e lartson veten do t perulet" (Lk 14:11). Kur ata q na lavdrojn ne, ose m mir t themi na joshin ne, fillojn t na lavdrojne, duhet t sjellim ndr mend mkatet tona t shumta dhe pastaj kemi pr ta kuptuar qe nuk jemi t denje pr ato qe ata na thon apo bjne pr t na nderuar.
N librin SHKALLA Shn Joani prshkruan ngjitjen lart pr n perfeksionin shpirtror q sht e rndsishme pr t gjith ata q duan t shptojne shpirtin e tyre. sht nj prmbledhje e shkruar e mendimeve t tij, t bazuara n urtsin e akumuluar t shum asketve t urte dhe n prjetimet shpirtrore t vet shenjtorit. Libri sht nj ndihm e madhe n rrugn pr tek e vrteta dhe virtyti. Me prjashtim t Shkrimeve t Shenjta dhe librit "Jeta e Shn Antonit" t Shen Athanasit, ky sht libri m i kopjuar dhe me influencen m t madhe n gjith historin e Krishtrimit.
Hapat e SHKALLS hidhen gradualisht nga nj fuqi n tjetrn n rrugn e nisur pr n perfeksion. Destinacioni nuk arrihet papritur por gradualisht ashtu si thot edhe Shptimtari: "...Mbretria e qiejve po pson dhun dhe t dhunshmit e grabitn." (Mt 11:12)
Shn Joani i Shkalls prkujtohet t Dieln e katrt t Kreshms s Madhe dhe n 30 mars t do viti.
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn