als_Latn uzn_Latn mlt_Latn
Identiteti juaj sht nj gj e muar, edhe kur bhet fjal pr nj bot virtuale online. Mbrojeni!
Kurr mos iu prgjigjni t panjohurve! Gatishmria pr t'u dhn informacion personal t panjohurve mund t shndrrohet n nj rrezik konstant pr identitetin tuaj dixhital. Interneti gjithmon e m shum po krijon mundsi t reja pr gjetje, shkmbim apo prdorim informacioni.
N shum site prdoruesve t rinj u krkohet q t regjistrohen pr t prdorur kt sit. Kur regjistrohemi pr t marr informacion nga nj portal n Internet, kur lexojm lajmet online, kur vendosim nj emr prdorimi dhe nj fjalkalim pr postn elektronike, e kshtu me radh, n t gjitha kto rasteve krijojm nj identitet dixhital q prbhet nga nj bashksi informacioni personal (emr, mbiemr, adres, numr telefoni etj.), si dhe nga nj mnyr identifikimi dhe nj fjalkalim.
Ky identitet dixhital na lejon t marrim informacion, t blejm t mira dhe shrbime n botn virtuale online. Por duhet pasur shum kujdes q t tregohemi t kujdesshm pr t mos rn n dor t mashtrues dixhital. Kta t fundit prdorin teknika t shumta pr ta br t tyren identitetin ton dixhital, dhe m pas pr ta prdorur pr vjedhje apo pr t shkaktuar t tjera dme, ne ose t tjerve. M posht po listojm 10 kshilla pr t parandaluar vjedhjen e identitetit, si online ashtu edhe n jetn reale.
1 Mos i tregoni askujt mbi fjalkalimet personale. Mos tregoni as mnyrn se si i krijoni kto fjalkalime. Mos i shkruani n copa letrash, q lehtsisht mund t bien n dor t gjithkujt.
2 Prpiquni q t mos prdorni gjithmon t njjtin fjalkalim, pr t hyr n site apo shrbime t ndryshme n internet. Gjithsesi, do t ishte e udhs q me nj sforco minimale t mund t'i ndryshoni rregullisht fjalkalimet tuaja kryesore, minimalisht do 90 dit.
3 Prdorni fjalkalim t prbr nga, t paktn 8 shkronja, midis t cilave kshillohet t prfshini edhe numra. Shmanguni gjetjes s fjalve t prdorimit t prditshm pr fjalkalimin tuaj n Internet. Shmang gjithashtu edhe t dhnat personale, si emrin e qytetit t lindjes, emrat e rrjetit familjar, ditlindjen e kshtu me radh.
4 Shmangni prdorimin e fjalkalimit me t njjtn emr t prdorur edhe si fjal identifikuese apo t kombinimit t shkronjave q n tastiern e kompjuterit qndrojn afr me njra-tjetrn.
5 Jini t kujdesshm n dhnien e informacionit personal t panjohurve, informacion q n pamje t par mund t duket si i parndsishm, si data e lindjes, pasi mund t prdoren kundr jush pr t'jua zbuluar fjalkalimet.
6 Nse ju krkohen t dhna personale (emr, email, adres, telefon, numrin e llogaris rrjedhse etj.) verifikoni mnyrn e prdorimit t tyre, pra q t mbahen sekret dhe t mos ndahen me asknd tjetr.
7 Gjithmon verifiko identitetin e kujt personi apo kompanie po t krkon t dhna personale. Nse jeni n duar t sigurta, nuk keni pse t ndruheni pr t dhn numrin e telefonit dhe adresn fizike, pr t br verifikimin. N t kundrt, hiqni dor!
8 Krkojini ofruesit tuaj t shrbimeve internet (banks online ose Internet provider-it), nse ofron instrumente m t sigurta se vet fjalkalimet, pr t'u mbrojtur nga prdorimi i paautorizuar t llogarive tuaja rrjedhse n Internet.
9 Kur bni blerje online, verifikoni q n pjesn fundore t faqes s hapur t jet e shfaqur ikona e nj elsi krahas emrit t adress, ku gjendeni momentalisht. Kjo tregon se lidhja juaj internet sht e mbrojtur. Pr m tepr, klikoni dy her mbi kt els dhe n ekran do t shfaqet informacion mbi sitin dhe mnyrn se si jeni lidhur pr t prdorur shrbimin q krkoni.
10 Mos u mashtroni nga posta elektronike, n dukje t pafajshme, por n realitet absurde t tipit "ju keni fituar nj shum t madhe parash" etj. Banka apo organizata t tjera serioze nuk u krkojn kurr klientve t tyre t dhna t rezervuara nprmjet email-it, si fjalkalimin apo numrin e llogaris rrjedhse.
Gazeta Biznesi Online
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn