als_Latn lit_Latn uzn_Latn
Kishat e spitaleve janė vende shumė tė frekuentuara dhe sipas njė studimi tė publikuar nė Psychology of Religion and Spirituality nga Universiteti i Massachusetts dhe ai i Virginia-s, ato amerikane janė gjithmonė e mė shumė. Ata qė besojnė te lutja si njė kurė e vėrtetė shtesė kundėr sėmundjeve janė rritur me 6 pėr qind nė 5 vjet dhe vazhdojnė akoma tė rriten. Kjo rritje ka pėrfshirė sidomos personat me ngjyrė, hispanikėt, gratė dhe njerėzit me nivel tė lartė arsimor. Sipas njė studimi, ata qė luten sot pėr shėndetin e tyre apo tė njė personi tė afėrm janė rreth gjysma (43 pėr qind) e tė rriturve amerikanė dhe rreth 70 pėr qind e atyre qė i kanė shpėtuar njė tumori.
Vlerėsimi
Ky pėrfundim u bė nga vlerėsimi i rreth 31 mijė personave me tė paktėn 18 vite jete pėrmes njė pyetėsori tė bazuar te tri pyetje: 1) nuk jam lutur kurrė pėr shėndetin tim apo tė ndonjė tjetri; 2) jam lutur nė vitin e fundit; 3) nuk jam lutur nė vitin e fundit. Variablat kryesorė qė influencojnė nė drejtimin drejt lutjes rezultuan: seksi, raca (e bardhė, e zezė, hispanike), gjendja civile dhe niveli i arsimimit. Mė pak tė rėndėsishėm ishin niveli ekonomik, stili i jetės, paaftėsia fizike apo shkalla e pėrkeqėsimit tė sėmundjes.
Terapi efikase
Nė rastet e dhimbjes kronike nė vitin e fundit janė vlerėsuar edhe tregues tė veēantė, si pėr shembull prezenca e dhimbjes sė dhėmbėve. Lutja rezultoi efikase edhe nė shqetėsimet psikike, ku duket se funksionon pėrballė depresionit, ankthit dhe stresit. Tė moshuarit ishin ata qė luteshin mė shumė pėr shėndetin e tyre nė krahasim me tė rinjtė, ndėrsa mes kėtyre tė fundit e praktikonin ata qė nuk pinin duhan dhe alkool. Tė rinjtė qė nuk luteshin fare ishin zakonisht ata qė vinin nga familje shumė tė pasura, kishin gjithēka nė jetė dhe merreshin rregullisht me aktivitete fizike. Gjithsesi ajo qė tė bie mė shumė nė sy ėshtė se si ky akt besimi po konsiderohet gjithmonė e mė shumė njė terapi alternative pėr tė lehtėsuar simptomat e sėmundjes dhe pėr tu ndier mė mirė. Edhe vetė mjekėt amerikanė, tė habitur para kėtij fakti, po e shtojnė kėtė kurė tė re shtesė nė recetat qė u rekomandojnė pacientėve tė tyre.
Studimi
Sipas disa kėrkimeve tė fundit tė bėra nė pacientė qė u ishin nėnshtruar ndėrhyrjeve kardiake, kanė nxjerrė nė dritė se ata e morėn veten mė shpejt kundrejt atyre qė nuk luteshin. Njė rezultat kaq i veēantė i ka shtyrė shkencėtarėt tė thellojnė kėrkimet e tyre pėr tė marrė tė dhėna mė tė sakta. Ėshtė parė se nė harkun kohor tė dedikuar lutjes, organizmi pėsonte njė sėrė modifikimesh biokimike: niveli i tė gjitha hormoneve i ngritur nga niveli i stresit ulej ndjeshėm, ndėrsa niveli i endorfinės (analgjezik natyror qė e disponon trupi, ose tė ashtuquajtura hormone tė kėnaqėsisė) ndihej menjėherė. Pėrfundimi? Njė ngadalėsim i ndjeshėm i rrahjes sė zemrės dhe frymėmarrjes i shoqėruar me qetėsimin e tė gjithė muskujve, pėrmirėsimin e qarkullimit tė gjakut dhe tė sistemit imunitar. Tė gjitha kėto avantazhe janė tė njėjta me ato tė konsumimit tė ilaēeve ose me anė tė meditimit dhe ėshtė pikėrisht kjo disiplinė qė po i afrohet gjithnjė e mė shumė lutjes. Flitet pėr momentin e njė pėrmbledhjeje tė brendshme si njė lloj takimi me vetė shpirtin, tė afta tė rrisin ndėrgjegjėsimin dhe vetėshėrimin. Lutja i bėn mirė ēdo njeriu, jo vetėm atyre qė e kryejnė rregullisht kėtė ritual. Sipas njė studimi tė zhvilluar nga njė profesor nė njė spital tė San Franciskos, u vu re se nga lutjet e grupeve prej 5-7 personash, tė cilėt u lutėn pėr 192 pacientė, ata patėn mė pak nevojė pėr antibiotikė dhe operacione se 201 tė tjerėt, pėr tė cilėt nuk u lut njeri. Pra duket se lutja luan njė rol tė rėndėsishėm dhe ėshtė krejt e pavarur nga distanca qė ndodhen personat qė luten. Kėtė fenomen e kanė quajtur pjesėmarrje nė shpėrndarjen e dashurisė universale. Ēdo lutje ėshtė e mrekullueshme, sidomos kur shprehet jo si njė pėrgjėrim personal dhe e mbushur shpesh me kėrkesa. Lutjet antike tregojnė njė mėsim tė shenjtė pėr persona qė duan tė kenė takime me shpirtin si njė burim mirėqenieje shpirtėrore. E nėse herė pas here dėshirohet edhe pak hapje ndaj recitimeve tipike tė botėve tė tjera tė besimit, duke ushqyer nė vetvete dashuri pėr tė tjerėt, mund tė jetohet njė moment evolucioni mė i madh dhe tejkalimi paragjykimesh. Fjalėt qė njeriu i ka drejtuar Zotit, pėrbėjnė nė fakt njė pasuri tė pafundme pėr shpirtrat e sinqertė qė kėrkojnė gėzim.
Burmi : Gazeta Shqip
als_Latn als_Latn als_Latn hat_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn