als_Latn lit_Latn uzn_Latn
Meqense ma kishin hedhur ne Koshe thirrjen qe beja dje qe asnji Shkodran te mos i behet kurban Ed Rucit sot ne "mitingun paqesor" tom dosh-or e Gjin Ndreor ala Caush-or po e perseris prape ketu.
Lajmeroni mamate o Shkodranė e shkodrane qe ti mbajne femijet neper shtepia sot kur barbaret do cfaqin barbarin e tyre ne Shkoder sepse Ed Ruc Taku nuk mjaftohet me 3 zivera qe i vrau ne Tirane. Ata do vrasin dhe femije qe ta "gozhdojne" mire Saliun e PD-ne ne birucat e INa Nevzate Nexhmije Ramiz Ed-Rame Rucit.
Djallezia e tyre ska kufi.
Ketu e 60 vjet me pare baballaret e gjysherit e kesaj bandes qe po terrorizon Shqiperine dje e sot luajten nje film te felliqur.
KEXHIBI_Gestapoja Bllokqene e athershme Pra Komitetit qendror i Enver Ramizit gjeten nji Tom Dosh Nard ndok e Gjin Ndre dhe e cuan naten te fuse ne bodrum te kuvendit franceskan nje vandak me ca pushke te vjetra.
E pastaj faza e dyte e filmit. U rrethua ky institucion i nderuar nga po keta kanibale qe i pame ne 21 janar si vampire e ne 28 te maskuar si dele dhe bene "kontrollin e befasishem" dhe "zbuluan" se si Kleri katolik reaksionar po pergatiste "kryengritje te armatosur kunder pushtett popullor".
Dhe pastaj Terror..
Biruca tortura pushkatime burgime e masakra mbi qindra klerike te lavdishem e familje te nderuara Shkodrane.
Po Ata sot.. kan zbarkuar ne Shkoder.
Me te njejtat qellime si athere.
Ruajuni.
Mos Dilni nga Shtepite.
Mendja e tyre djallezore eshte e paparashikushme.
Ruajuni nga terrori i News 24-tres e i TOP chanellit.
Mund te sajojne lloj lloj provokacionesh.
Mbyllini ato ekrane Vrasese.
Selia Roze do gjak te derdhet dhe ne Shkoder.
Kini Kujdes.
,,
Ndryshuar pėr herė tė fundit nga Brari : 04-02-2011 mė 01:35
Shum shpesh vi ne Shqipri dhe une sa shof atje., Shqipria po hecen perpara.
Gerdecin nuk e shkaktoi Saliu ..mos e fajsoni per gjdo gje Saliun,sesht e ndershme.
Ju vertet keni nji sistem aq te brisht sa vertet nuk i perngja te jeni shtet.
Sistemi juridik funksionon sipas individit e jo sipas ligjit.Ket e kom ven re sa her qe shkoj atje.
Ka fukarallek te tmerrshem por per ket fajso popullin sespse ai mban pergjegjsin krysore.
Edhe pse e dua kombint shqiptar shpirti me qan per gjith ata njerz qe me gjith ato begati qe i fali zoti Shqipria esht larg asaj qe do mund te ishte.
Ajo qe ju te Shqipris nuk e dalloni apo nuk deshironi ti dalloni esht se i ngatrroni shkaset dhe qellimi.
Ju deshironi nji jet me te mir qe esht shum e natyreshme dhe ne vend se ti thoni mbylle gojen o qeni Ram e mos tju ndjehet zeri largoni ata qe kan qellime te mira dhe ftoni nji tjeter qe ju rrah e ju imponon ti thoni faliminderit.
Ktu me keni ngatrruar me nji tjeter.
Duhet pune dhe kerkesa te dukshme dhe jo me inskenime e kurtha te socialistve te beheni viktima te poshtersirave socialiste.
Vende pune ,siguri ,trajtim te barabart para ligji keni te drejt dhe arsye te plot te i kerkoni pore ju nuk do ti keni keto gjersa te i largoni sherbtoret e grekut e serbit me ne kry komandant Edvin kristaq Ramen.
Vllai ,..une ju dua e u respektoi dhe sinqerisht me vje keq se keni njimij e njiqind brenga e halle por pa e kuptuar thelbin e problemit nuk do hecni perpara si shtet.
Edvinistet jon e keqja e juaj ..ket do ta kuptoni dhe koha do te deshmoj.
Deri ather do duhet koh por nji dit jom mese i prir te besoi se koha do me jep te drejt.
Vllazerisht Ganimet.
BE: Qeveri teknike nė Shqipėri, pa Berishėn (?)
Qeveria teknike me kryeministėr nga Partia Demokratike dhe zėvendėskryeministėr nga Partia Socialiste ėshtė i vetmi opsion, qė pritet tė propozohet nga Bashkimi Evropian pėr zgjidhjen e krizės nė Shqipėri.
E pėrditshmja tiranase Shekulli, duke transmetuar njė njoftim tė Agjencisė sė lajmeve AMA, shkruan se formula e zgjidhjes sė krizės ėshtė ende duke u pėrpunuar nga Bashkimi Evropian.
BE-ja pret nga kjo qeveri ta menaxhojė zhvillimin e zgjedhjeve lokale nė pėrputhje me standardet evropiane, realizimin e reformave tė kėrkuara nga qeveria teknike deri nė zgjedhjet e ardhshme tė pėrgjithshme, qė mund tė mbahen nė vitin 2012.
Kryeministėr pritet tė mos jetė mė Sali Berisha, por njė mbėshtetės i tij, siē thuhet, i pranueshėm nga opozita.
Ndėrsa, Partia Socialiste do tė ketė zėvendėskryeministrin.
Ndėr emrat e mundshėm dhe tė parėt qė do tė diskutohen janė Gazmend Oketa nga PD-ja dhe Pandeli Majko nga PS-ja.
"Nėse Berisha nuk pranon zgjidhjen e BE-sė, atėherė vendi rrezikon sanksionet",- thotė Agjencia e lajmeve AMA.
Koha.net
Kryeministri dhe anetaret e keshillit te ministrave jane administratore fondesh?! Kete po ngul kembe te thuash? Po mire, si te duash ti. Po ta le mbare. Meqe ti thua se je njohes i kushtetutes, "plotesisht dhe doktrinisht"...ashtu duhet te jete....
phiiiu...
BE e konsideron diskutimin mbi zgjedhjet e 2009 si njė kapitull i mbyllur pėrfundimisht bazuar nė vlerėsimin e bėrė nga raporti i OSBE / ODIHR!, u shpreh Lajcįk, duke shtuar se 'nė Bashkimin Evropian ka zero mbėshtetje pėr zgjedhje tė parakohshme apo pėr bojkot tė zgjedhjeve lokale'.
Mė tej, zoti Lajcįk theksoi se ėshtė koha tashmė qė Shqipėria tė fokusohet nė hapat e mėtejshėm pėrpara me axhendėn evropiane. Ai u shpreh se pėr kėtė kėrkohet hetim pėr zbardhjen e plotė e tė paanshme tė ngjarjeve tė 21 janarit nė kuadrin e institucioneve dhe shtetit ligjor, e sė dyti shmangia e ēdo lloj akti tė mėtejshėm provokues duke i konsideruar nė kėtė kontekst demonstratat si mbartėse tė njė risku serioz nė kėtė periudhė.
Zoti Lajcįk theksoi nevojėn pėr uljen e toneve dhe retorikės nga tė gjitha palėt, kthimin e opozitės dhe restaurimin e dialogut politik nė Parlament pėr axhendėn e integrimit evropian dhe statusit tė vendit kandidat dhe adresimin e tė gjitha rekomandimeve tė parashtuar nė opinionin e Komisionit Evropian, dhe mė e rėndėsishmja pėrqendrimin e tė gjitha energjive nė pėrgatitjen dhe mbajtjen e zgjedhjeve lokale tė 8 Majit nė pėrputhje me standardet ndėrkombėtare.
Nė kėtė kontekst i dėrguari Lajcįk theksoi se Bashkimi Evropian ėshtė kundra betejave politike jashtė kuadrit institucional, kundra ēdo aktiviteti qė mund tė provokojė akte dhune tė mėtejshme, asnjė mbėshtetje pėr bojkotim dhe bllokim tė procesit zgjedhor, cilido qė loz me kėto tre karta humbet ēdo kredibilitet nė sytė e ndėrkombėtarėve.
http://www.keshilliministrave.al/?fq...news&lid=14296
Keta teroristet qe thua ti, te hane mune.
I pame se sa jane.
9000 vete ne tere shqiperine.
Nuk besoj se do kete me demostrata te tjera. U konsumua edhe ky variant i Edit.
Tani e kane rradhen zgjedhjet e 8 Majit.
Aty le ta tregoje veten se sa i zoti eshte per te bere popullin per vete.
Unė jam njeri i thjeshtė.
Kėnaqem me pak.
Mė mjafton mė e mira.
Ndėrroi jetė viktima e katėrt e 21 janarit
Ndėrroi jetė nė njė nga spitalet e Turqisė, Aleks Nikaj, i cili u plagos rėndė nė demonstratėn e 21 janarit.
Pas njė jave qėndrimi nė Turqi, Nikaj nuk ka mundur t’i mbijetojė plumbit qė kishte marrė nė kokė, njoftoi Alsat.
Tė shtunėn e kaluar ai u dėrgua pėr ndėrhyrje tė specializuara jashtė vendit, por edhe atje ai nuk doli asnjė ēast nga gjendja e komės.
Me vdekjen e 35-vjeēarit Nikaj, shkon nė katėr numri viktimave tė demonstratės opozitare tė 21 janarit. /Telegrafi/
A te kane ndaluar Policet ne rrugen Fier-Tirane se po ecen me "Shpejtesi" dhe sa leke ti kane marre ??
A ke pare korrupsion te pamase ne Shqiperi ??
A ke shkuar ndonjehere ne Fier-Vlore turpi i qeverise Saliiste, 20 vjet dhe fonde pa fund dhe rruga Fier-Vlore eshte si rruge fshati !!!!
Po nga ana tjeter a i ke pare qe cmimet ne Shqiperi jane po aq te shtrenjta sa edhe ne Itali, France apo Gjermani ??
A e ke pare popullin e thjeshte, pensionistin qe ka punuar mbi 30 vjet dhe tani nuk i dalin leket as per ilace ??
A ke pare se si edhe sot vazhdojne te ikin dritat ??
Atehere si mund te thuash "rrini dhe duroni se mire po behet" - nderkohe qe Politikanet, kapen me filmime kur vjedhin 700.000 Dollare ...
Po Familjet qe ke ti ne Fier dhe ne Tirane cfare thone ??
Mos u tallni me Shqiptaret. Duhet tju vije vecse keq per ta.
Cpune kam une me Edi Ramen ???????????????????
Shqiperia sa vjen e bastardohet, kurse Ju thoni Edi Rama ???
Ne qeveri dhe pergjegejs per kete maskarrallek qe eshte bere jete e perditshme ne Shqiperi, eshte Sali Berisha !!!
Pra te mos shaj une nje Maskara, sepse Ti mendon se Edi Rama eshte edhe me i keq ???????
Une Edi Ramen nuk e njoh dhe sigurisht qe nuk e di se cdo behet po te vije ai ne Pushtet, POR Salibeun kam 20 vjet qe po e shoh dhe e di shume mire qe eshte IDIOT dhe fatkeqesi e Kombit Shqiptar.
Vellazerisht gjithashtu
Pas 110 faqesh komentesh ne kete teme, besoj se tema e kreu funksionin e saj dhe mbyllet.
Albo
Qershori i tretė erdhi nė janar
Nga Abdi Baleta
Focus
Kėto ishin shpėrthime ēmendurie, tėrbimi qė del jashtė natyrės njerėzore, ishin skena tė njė furie sulmesh barbare e tė turpshme qė bėnė demonstruesit e komanduar nga treshja puēiste Edi Rama - Gramoz Ruēi - Skėnder Gjinushi.
Tė nderuar lexues tė gazetės Bota Sot,
Zgjodha kėtė titull pėr shkrimin tim, sepse emėrtimi i muajit tė gjashtė tė vitit, qė nė gjuhėn shqipe ėshtė lidhur aq bukur me pjekjen e qershive, nė fjalorin politik shqiptar prej kohėsh ėshtė lidhur tragjikisht me njė dukuri historike tė shėmtuar: me kryengritjen e armatosur, me puēin politik dhe me grushtin ushtarak tė shtetit, pėr tė marrė pushtetin nė vend, pa iu drejtuar mė parė votės popullore dhe pa kaluar shtetasit para kutive tė votimit.
Mė 21 janar 2011 shqiptarėt kudo (dhe jo vetėm shqiptarėt) mbetėn tė gozhduar e tė ngrirė pėr orė tė tėra para ekraneve televizive duke ndjekur njė shfaqje dhune masive, primitive e tė paparė. Grupime njerėzish suleshin si tė tėrbuar me hunj, me gurė, shishe benzine, ulėrima e gjeste fyese dhe me klithma tė egra kundėr rreshtave tė policėve tė paarmatosur qė mbronin selinė e qeverisė sė Republikės sė Shqipėrisė nė bulevardin kryesor tė kryeqytetit, Dėshmorėt e Kombit. Kurrė ndonjėherė mė parė njė krim i kėtyre pėrmasave dhe i kėsaj natyre nuk ėshtė kryer para syve tė kaq shumė dėshmitarėve okularė dhe nuk ėshtė fiksuar me mjetet mė tė pėrsosura teknologjike si kėsaj radhe. Por kėto ishin e kundėrta e asaj qė do tė shohė spektatori. Kėto ishin shpėrthime ēmendurie, tėrbimi qė del jashtė natyrės njerėzore, ishin skena tė njė furie sulmesh barbare e tė turpshme qė bėnė demonstruesit e komanduar nga treshja puēiste Edi Rama - Gramoz Ruēi - Skėnder Gjinushi, pėr tė pėrmbysur qeverinė dhe qeverisjen e ligjshme tė Shqipėrisė tė dalė nga zgjedhjet e 28 qershorit 2009 dhe pėr ta zėvendėsuar atė me qeverinė e tyre revolucionare, tė tė ashtuquajturit popull i rebeluar.
Pėr tė dytėn herė gjatė 20 viteve tė pas komunizmit nė Shqipėri skena tė tilla dhune masive u organizuan nga tė njėjtat forca politike, nga tė njėjtėt politikanė tė etur pėr tė ardhur nė pushtet nėpėrmjet gjakderdhjes me tė njėjtėn parrullė Sali Berisha dorėzo pushtetin.
Klithmat tmerruese tė kryetarit tė PS-sė
Forcat e policisė e tė Gardės sė Republikės, qėndruan me profesionalizėm tė admirueshėm nė krye tė detyrės sė tyre ligjore dhe mbrojtėn heroikisht selinė e qeverisė dhe qeverisjen legjitime tė Shqipėrisė mė 21 janar 2011. Pas pesė orė dhunė primitive tė paparė kreu i turmės sė ndėrkryer tė sulmuesve, qė kishte qėndruar i strukur nė vendkomandė, bashkė me kėshilltarėt e gjeneralėt e tij (ende me veshje civile) u shfaq nė ekran i dėshpėruar qė nuk e pushtoi dot selinė e qeverisė dhe dha urdhėrin pėr tėrheqje.
Ky njeri, kryetar i pushtetit vendor nė kryeqytet dhe kreu i partisė politike mė tė madhe opozitare dhe i krejt opozitės sė bashkuar, deri nė kėtė ēast kishte lėshuar klithmat tmerruese se nuk e pėrmbante dot mė popullin e rebeluar, se tė zemruarit me qeverinė nuk pyesnin mė askend nė botė dhe do tė merrnin me forcė gjithēka nė dorėn e tyre, qeveri e qeverisje, pushtet e politikė; se kryeministri i Shqipėrisė po tė mos largohej vetė tinėz nga posti i tij do tė detyrohej tė shkelte mbi kufoma pėr tė dalė nga zyra e tij njėherė e pėrgjithmonė. Nuk imagjinohet dot lehtė qė njė politikan nė njė shtet anėtar tė NATO-s, nė janar tė vitit 2011, tė bėjė e tė shpallė publikisht njė skenar tė tillė ngjarjesh dhe tė shkojė vetė nė vendngjarjen e planifikuar tė krimit masiv pėr tė luajtur edhe rolin e kryeregjizorit tė kėtyre skenave. Ai kėrcėnonte se nuk ishte nė gjendje dhe as nuk donte tė komandonte mė forcat e verbra tė dhunės qė kishte grumbulluar rreth vetes pėr shumė kohė dhe i kishte lėshuar tė ushtronin dhunė mė 21 janar 2011 nė orėn 14.00.
Pėr shumė njerėz sot njė skenar e regjizurė e tillė ēmendurake e cinike mund tė duken tė pashoqe. Megjithatė edhe pėr kėtė skenar e regjizurė grushtesh shteti ka precedentė shqiptarė.
Mė 22 shkurt 1991, nė fillimet e lėvizjes demokratike pėr rrėzimin e diktaturės komuniste, nė Shqipėri u kurdis tentativa pėr grusht shteti nga forcat ushtarake me pretendimin se duhej shpėtuar vendi nga anarkia, se duhej rivendosur monumenti i Enver Hoxhės nė qendėr tė Tiranės (qė ishte rrėzuar nga protestuesit mė 20 shkurt). Pėr pesė orė tė tėra, nėn britmat e kuadrateve ushtarake tė bėrė gati pėr luftim, u zhvillua njė takim nė shtabin operativ tė grushtit tė shtetit nė Shkollėn e Bashkuar tė Oficerėve Enver Hoxha, nė oborrin e sė cilės ngrihej ende hijerėndė monumenti i Enverit. Ky shtab operativ pėrbėhej prej oficerėsh tė rinj e kursantėsh, kurse hallka tjetėr mbi ta, me oficerė madhorė, qėndronte diku nė sallat ngjitur. Oficerėt e rinj lėshonin klithmat kėrcėnuese ushtria nuk mund tė durojė mė politikėn, ushtria nuk ka mė besim tek ministria e brendshme pėr ruajtjen e rendit publik, ushtria nuk mund ti bindet mė as Ministrisė sė Mbrojtjes, as komandantit tė pėrgjithshėm (Ramiz Alisė) se e lanė vendin tė zhytet nė anarki.
Pas 5 orė debatesh tė tensionuara me pėrfaqėsuesit e PD-sė e tė Forumit pėr Mbrojtjen e tė Drejtave tė Njeriut, qė ishin ftuar nė atė takim, dhe pas njė mobilizimi popullor kundėrshtues jashtė mureve tė Shkollės sė Bashkuar filloi tė binte zjarrmia e kėrcėnuesve me grushtin ushtarak tė shtetit. Shtabet mė tė larta politiko-ushtarake (hallka e tretė) qė ishin nė Ministrinė e Mbrojtjes dhanė urdhrin pėr tėrheqje, si Edi Rama e bashkėpunėtorėt e tij mė 21 janar 2011. Grushti i shtetit i ushtrisė mbeti pa shkuar deri nė fund.
Nė shkurt-mars 1997 nė Shqipėrinė e Jugut plasi rebelimi i armatosur nėn drejtimin e komiteteve tė shpėtimit publik qė gjithashtu shpallėn se ishin ngritur kundėr gjithė mekanizmit politik pushtetar dhe opozitar tė Tiranės dhe klithnin se vetėm populli do tė vendosė. Nga Lidhja e Jugut, tė krijuar prej kėtyre komiteteve, qeverisė e presidentit Berisha nė Tiranė u mbėrriti ultimatumi ose tė dorėzoni pushtetin deri mė 13 mars nė orėn 20.00, ose populli i rebeluar dhe forcat e tij tė armatosura do tė marshojnė mbi Tiranė. Kėto forca nuk mbėrritėn mė afėr se lumi Shkumbin, por pikėrisht nė orėn 20.00 tė datės 13 mars 1997 Tirana u gjend nėn sulmin e forcave bashibozuke qė ishin futur, ose ishin organizuar mė parė nė kryeqytet. Filloi gjėmimi i armėve, britmat Vlora, Vlora nėpėr rrugė, vjedhjet e grabitjet. U sulmua Presidenca e Republikės, ku gjendej i ngujuar Berisha. Shteti shqiptar u shkėrmoq. Shqipėria mbeti pa pushtet e u zhyt nė kaos. Rebelimi i armatosur antikushtetues triumfoi.
O ne nė qeveri, o Shqipėria shkrumb e hi
Edhe mė 21 janar 2011 u pėrsėrit i njėjti skenar. Politika opozitare kėrkoi qė pushteti ti dorėzohej asaj, ose pėrndryshe pushtetin do ta merrte populli i papėrmbajtur, qė ajo nuk e kontrollonte dot. Kur sulmi pėr marrjen e ndėrtesės sė Kryeministrisė dėshtoi opozita politike tregoi se ajo mund ta kontrollonte fare lehtė popullin e dalė jashtė kontrollit. Shturmtruper-ėt e Edi Ramės u tėrhoqėn nga fushėbeteja sapo u tha Fyhreri i tyre. Njė javė mė vonė, mė 28 janar, po ky popull i pabindur marshoi shumė qetė nė tė njėjtin bulevard gjatė njė ceremonie mortore pėr tre tė vrarėt e 21 janarit.
Kryeministri i Shqipėrisė, Sali Berisha, i cili qėndroi nė zyrėn e tij, shpalli se tentativa pėr grusht shteti kishte dėshtuar plotėsisht dhe se ēdo tentativė e tillė do tė dėshtonte, pasi qeveria dhe institucionet e dala nga zgjedhjet e 28 majit 2009 ishin tė vendosura tė mbronin rendin kushtetues. Berisha nuk zuri nė gojė ngjarjet e vitit 1991, as ato tė vitit 1997. Ai shkoi mė thellė nė historinė politike tė grushteve tė shtetit nė Shqipėri, duke i shpallur sulmet e 21 janarit 2011 si pėrsėritje tė grushtit tė shtetit tė qershorit tė vitit 1924. Atėherė, para 87 vitesh, kur shteti shqiptar i ngjante njė fėmije qė sapo ishte ngritur nė kėmbė, shpėrtheu nė Vlorė njė rebelim i armatosur civilėsh e ushtarakėsh, tė prirė nga njė opozitė parlamentare anarkiste e terroriste, e etur pėr tė shtėnė sa mė parė nė dorė pushtetin, sipas parullės sė saj O ne nė qeveri, o Shqipėria shkrumb e hi. Njė grumbull heterogjen politikanėsh, klerikėsh politikė dhe ushtarakėsh ambiciozė tė asaj kohe organizuan marshimin mbi Tiranė, duke u nisur nga disa pika si Vlora, Pėrmeti, Skrapari, Shkodra e Malėsia dhe rrėzuan pushtetin e ligjshėm nė Tiranė. Berisha u kumtoi shqiptarėve se 21 janari (mė saktė 5 orė tė pasdites sė kėsaj date) ishte njė pėrsėritje e dhunės sė qershorit 1924. Pra, nė janar tė vitit 2011 po pėrsėriteshin ngjarje tė para 87 viteve.
Qershori i dytė ka ndodhur nė shkurt-mars tė vitit 1997
Qershori i dytė ka ndodhur nė shkurt-mars tė vitit 1997, kur rebelimi i armatosur, i nxitur nga Partia Socialiste, rrėzoi njė pushtet tė dalė nga zgjedhjet, me Sali Berishėn president i Shqipėrisė.
Kryeministri Berisha ishte i saktė nė kėtė krahasim. Por ishte i pasaktė kur krijonte pėrshtypjen se shqiptarėt po pėrjetonim qershorin e dytė tė rebelimit pėr pushtet. Nė tė vėrtetė ky ėshtė qershori i tretė, nė vargun e gjatė tė episodeve tė luftės civile nė Shqipėri. Ėshtė rasti i tretė nė historinė politike brenda 87 vjetėsh tė shtetit shqiptar, qė njė parti politike, njė grupim politik e parlamentar i pakėnaqur pse rezultatet e zgjedhjeve e kanė lėnė nė opozitė, tenton me anė tė dhunės sė rrugės e me armė tė marrė pushtetin ligjvėnės dhe ekzekutiv nga duart e shumicės parlamentare.
Qershori i dytė ka ndodhur nė shkurt-mars tė vitit 1997, kur rebelimi i armatosur, i nxitur dhe i drejtuar politikisht po nga Partia Socialiste, rrėzoi njė pushtet tė dalė nga zgjedhjet (qė dhe atėherė e kryesonte Sali Berisha si president i Shqipėrisė). Nė vitin e zi 1997 qershitė e pushtetit pėr kryengritėsit rebelė tė armatosur dhe pėr puēistėt politikė socialistė nuk u poqėn nė muajin e tyre tė natyrshėm, nė qershor si mė 1924, por u bėnė pėr tu mbledhur nė kulmin e acarit dimėror, nė shkurt-mars. Edhe nė vitin 2011 tė paduruarit pėr tė rrėmbyer me dhunė qeverisjen e vendit dolėn nė rrugė tė mblidhnin qershitė e qeverisjes, tė lakmuara prej tyre, nė mes tė acarit dimėror, mė 21 janar. Pėr ēudi kjo datė pėrkonte dhe me njė tjetėr pėrkujtesė revolucionare, me datėn 21 janar 1924 kur revolucionarėt e gjithė botės ranė nė zi pėr vdekjen e Vladimir Iliē Leninit nė Rusi.
Nė qershorin e vitit 1997, gazeta Bota sot nuk lejohet tė botohej nė Kosovė nga regjimi serb
Pikėrisht nė kohėn e qershorit tė dytė tė acartė tė Shqipėrisė, nė shkurt tė vitit 1997, redaksia e gazetės Bota Sot pati mirėsinė tė mė ftonte tė isha i pranishėm nė faqet e saj me analizat e mia politike nga Tirana pėr zhvillimet e atėhershme dramatike. Pranova me kėnaqėsi kėtė ftesė, sepse ēmoja se bashkėkombasit shqiptarė nė mėrgim (atėherė Bota Sot nuk lejohej nga pushtuesit serbė tė hynte nė Kosovė), kishin nevojė tė merrnin opinione politike tė drejtpėrdrejta nga Shqipėria, e cila po kalonte njė periudhė tejet tė vėshtirė e tė dhimbshme, pėr shkak tė ndėrhyrjeve politiko-ushtarake e agjenturore tė huaja. Faktikisht Shqipėria atėherė ishte zhytur nė njė luftė civile, qė shpėrtheu fillimisht me hyrjen e pjesėmarrjen e bandave greke nė Shqipėrinė e Jugut dhe u shtri nė tė gjithė vendin.
Nė atė kohė, nė Shqipėri u kufizua tej mase mundėsia pėr tė komunikuar me opinionin publik nėpėrmjet analizash politike. Ishte shpallur gjendja e jashtėzakonshme. U mbyllėn gazetat. Megjithatė, furia e ndėrhyrjes grek, e mafies rajonale italiane e ballkanike dhe e agjenturave tė huaja nuk u ndal dot nga njė rezistencė e dobėt, anemike, e ēorganizuar, madje e tradhtuar edhe nga brenda, e pushtetit legjitim tė asaj kohe, i cili ishte pushtet i Partisė Demokratike me Sali Berishėn si president dhe Aleksandėr Meksin si kryeministėr. Ky pushtet kapitulloi para rebelimit tė armatosur, tė drejtuar nga Komitetet e shpėtimit publik nė zonėn jugore tė Shqipėrisė dhe nėn trysninė e intrigat politike tė Partisė Socialiste dhe tė disa aleatėve tė saj qė i mblodhi nga mundi, duke pėrfshirė edhe disa forca tė djathta. Pushteti i atėhershėm i PD-sė dhe i Berishės praktikisht u shembėn turpshėm me marrėveshjen e 9 marsit 1997. Triumfoi rebelimi i armatosur greko-komunist dhe grushti i shtetit i Partisė Socialiste, e cila mori nė dorė qeverisjen e vendit, jo me anė tė votės, por me anė tė pushkės, siē kishte bėrė kjo parti edhe nė vitin1944.
Pas dorėzimit me turp tė pushtetit me 9 mars 1997 Partia Demokratike ra dhe nė kurthin politiko-diplomatik tė forcave ndėrkombėtare, tė cilat kishin nxitur rebelimin e armatosur, duke pranuar qė ky rebelim dhe triumfi i grushtit tė shtetit tė legalizoheshin me njė farsė zgjedhore qė u kurdis mė 29 qershor 1997. Nė kėtė farsė mori pjesė dhe PD-ja e mundur ushtarakisht, e dėrrmuar moralisht dhe e pėrbuzur politikisht. PD-ja mbijetoi, ndonėse ishte e qartė se kurrė nuk do tė merrte mė veten pėr tė plotėsuar si duhet atė mision qė shpresuan nė fillim shumica e shqiptarėve, kur e mbėshtetėn.
Pėr tė gjitha kėto zhvillime e dukuri tė shmėtuara nė jetėn politike shqiptare pas rrėzimit tė diktaturės komuniste kam shkruar gjerė e gjatė nė faqet e Bota Sot atėherė dhe gjatė shumė viteve bashkėpunimi tė rregullt me kėtė gazetė. Ndonėse nuk e kisha hequr asnjė herė nga mendja dyshimin se pas qershorit tė dytė do tė kishte pėrsėri shtėrngata politike nė Shqipėri, ardhja e qershorit tė tretė nė mes tė dimrit tė acartė tė vitit 2011 ėshtė paralajmėrim i fuqishėm se u duhet rėnė mė fort kėmbanave tė alarmit.
Tė dashur lexues tė Bota Sot
Prandaj, mbas njė ndėrprerjeje gati dyvjeēare vendosa tė shkruaj sėrish pėr ju nga Tirana, sepse kemi prova tė reja qė retė e zeza tė luftės civile nuk janė larguar kurrė nga qielli politik i Shqipėrisė, qysh nga koha e pavarėsimit tė saj mė 1912. Mė 21 janar 2011, pėr disa orė me radhė, shpėrtheu edhe njėherė rrebeshi i njė tentative pėr grusht shteti qė kishte pėr qėllim tė pėrmbyste rendin kushtetues, tė nxirrte jashtė skenės politike atė shumicė politike, atė parlament dhe atė qeveri qė dolėn nga zgjedhjet e fundit parlamentare, tė 28 qershorit 2009. Pra, synohej tė pėrmbysej njė qeverisje e ngritur mbi rezultatet qė kishin dalė nga zgjedhjet e pėrgjithshme dhe tė zėvendėsohej ajo me njė qeverisje qė do tė dilte nga dhuna revolucionare e rrugės. Synohej kėshtu qė edhe njė herė nė Shqipėri tė shembeshin e tė dėshtonin pushteti dhe qeverisja e dalė nga kutitė e votimit, nga vota e lirė e shtetasve, dhe tė triumfonin pushteti dhe qeverisja e dalė nga gryka e pushkės. Njė mėnyrė e tillė veprimi pėr tė ardhur nė pushtet nuk mund tė quhet mė garė pėr pushtet, por luftė pėr ardhjen me dhunė nė pushtet. Kjo e ka emrin luftė civile, edhe nėse pėr mendėsitė e disave kjo mund tė ketė kuptimin e revolucionit shoqėror, apo tė kryengritjes popullore. Sulmet e egra dhe veprimet banditeske qė organizoi e ndėrmori mė 21 janar 2011 udhėheqja politike e Partisė Socialiste tė Shqipėrisė pėr tė pushtuar selinė e qeverisė sė Shqipėrisė dhe pėr tė vendosur aty qeverinė e krijuar nga opozita, ishin tentativė e mirėfilltė pėr njė grusht shteti, siē ka ndodhur edhe herė tė tjera nė Shqipėri, sipas shembullit mė tė keq tė juntave civilo-ushtarake nė shumė vende tė botės, dikur nė Amerikėn Latine dhe tani mė shumė nė vendet afrikane.
Grushteti 21 janarit tė vitit 2011
Grushti i shtetit i 21 janarit 2011 nuk duhet vėshtruar aspak si ndonjė e papritur e madhe, si njė rrufe nė qiellin e pastėr tė politikės shqiptare. Ai grusht shteti kishte kohė qė qėndronte pezull nė atmosferėn e politikės shqiptare. Vetė ata qė e gatuan dhe e shpėrthyen kishin paralajmėruar me kohė se puna do tė shkonte deri tek pėrdorimi i dhunės sė rrugės pėr tė rrėmbyer pushtetin, nėse ky pushtet nuk u dorėzohej atyre me tė mirė nga pushtetmbajtėsit, sepse kėta gjoja nuk e meritokan pushtetin, pasi zgjedhjet nuk paskan qenė tė ndershme, ndonėse mekanizmat ligjorė shqiptarė dhe ata juridikė e politikė ndėrkombėtarė, kėto zgjedhje i kishin shpallur tė mirėqena dhe qeverinė shqiptare tė ligjshme e partnere tė tyre.
Baza dhe treguesi kryesor i nivelit tė demokracisė nė njė vend ėshtė ndėrrimi i pushteteve dhe kalimi i qeverisjes nga njė forcė politike tek njė tjetėr nėpėrmjet zgjedhjesh, qofshin ato dhe jo tė pėrsosura nė tė gjitha parametrat e standardet. Tregues tjetėr themelor i nivelit tė demokracisė nė njė vend ėshtė rregullshmėria e mbajtjes sė zgjedhjeve nė intervale kohore tė caktuar (4, 5 vjet zakonisht). Nė zgjedhje tė parakohshme mund tė shkohet kur nuk krijohet dot njė shumicė parlamentare qė tė japė njė qeverisje, ose kur njė koalicion qeverisės prishet. Mund tė shkohet nė zgjedhje tė parakohshme kur ndodhin ngjarje tė jashtėzakonshme si p.sh., nė Shqipėri nė vitin1997.
PS-ja manipuloi zgjedhjet e vitit 2001 e faktorėt ndėrkombėtarė mbyllėn sytė
Shėqipėria i ka pėrjetuar dhimbshėm kėto dukuri. Qysh nga viti 1912 e deri mė sot nė Shqipėri nuk po krijohet dot njė praktikė e qėndrueshme demokracie zgjedhore, ku tė mos ketė kontestime qė ēojnė nė tronditje tė thella tė sistemit politik .
Zgjedhjet e para parlamentare nė vitin 1921 mund tė ishin tė mirėqena pėr atė kohė, por nuk vendosnin dot standarde tė larta demokratike e as nuk shtruan rrugėn drejt demokracisė serioze nė politikė. Pas atyre zgjedhjeve shteti shqiptar deri nė vitin 1924, mė saktė deri nė Triumfin e Legalitetit mė 24 dhejtor 1924, hyri nė njė periudhė trazirash tė mėdha, me disa episode lufte civile. Politikani intelektual Terenc Toēi ka shkruar se kjo ishte periudhė e njė parlamentarizmi e tribunizmi tė turpshėm e tė rrėmujshėm e njė populizmi ngatėrrestar. Njė tjetėr intelektual i shquar, politikan i kohės, Eqrem bej Vlora, ka bėrė njė cilėsim edhe mė tė saktė duke e cilė suar periudhė e shthurėsisė masono-demokratike. Ishte kjo shthurėsi masono-demokratike qė ēoi nė qershorin e parė, nė atė qė ėshtė quajtur grusht shteti, kryengritje e armatosur, apo dhe revolucion demokratik (quajeni si tė doni se nė thelb nuk ndyshon gjė pėrsa i pėrket karakterit antiligjor tė tij) tė qershorit 1924.
Si pikėnisje dhe alibi pėr kėtė veprim antiligjor tė marrjes me dhunė tė pushtetit shėrbeu pikėrisht pakėnaqėsia e njė krahu politik pėr rezultatin e zgjedhjeve tė 27 dhjetorit tė vitit 1923 pėr Asamblenė Kushtetuese. Ata qė nuk fituan aq vota sa donin pėr tė imponuar pushtetin e tyre pėrgatitėn veprimet e armatosura. Kėshtu, nė vend qė tė rrėnjosej qysh nė fillim tė jetės shtetėrore tė pavarur nė Shqipėri shenjtėria e zgjidhjes nėpėrmjet zgjedhjeve, u shfaq hija e mbrapshtisė dhe e mallkimit tė pėrdorimit tė dhunės pėr pakėnaqėsi politike nga zgjedhjet.
Zgjedhjet e para mė vitin 1991 dhe msakra nė Shkodėr
Deri nė vitin e rėnies sė diktaturės komuniste mė 1991 nė Shqipėri nuk janė zhvilluar zgjedhje tė rregullta tė pluralizmit demokratik, siē kėrkohet sot. Zgjedhjet e 31 marsit tė vitit 1991, edhe pse ishin pluraliste, u paraprinė nga dhuna e Partisė sė Punės nė pushtet, madje nga njė tentativė klasike pėr grusht ushtarak shteti mė 22 shkurt 1991 (dy ditė pas rrėzimit tė monumentit tė Enverit nė Tiranė). Kėto zgjedhje u pasuan nga masakra e 2 prillit 1991 nė Shkodėr, qė pushteti i Partisė sė Punės me ministėr tė brendshėm Gramoz Ruēin, kishte llogaritur ta shtrinte nė tė gjithė Shqipėrinė kundėr opozitės demokratike. Zgjedhjet pasuese, mė 22 shkurt tė vitit 1992, ishin tė parakohshme. Nė fakt ato nuk ishin zgjedhje, por njė referendum pėr sistemin politik. Ishte koha kur Partia e Punės, edhe pse kishte dy tė tretat e vendeve nė parlament ishte tashmė jashtė kohės e hapėsirės politike shqiptare dhe ndėrkombėtare. Ajo nuk kishte rrugė tjetėr veēse tė largohej nga skena, qoftė pėrkohėsisht, duke dorėzuar pushtetin, sepse ishte relike politike e tė shkuarės diktatoriale komuniste.
Zgjedhjet e radhės tė vitit 1996 u pėrdhosėn nga tė dy palėt konkurruese: PD-ja nė pushtet dhe PS-ja nė opozitė. PD-ja ishte rrėmbyer nga ethet e pushtetit dhe kėrkonte fitore me dy tė tretat e vendeve nė parlament. PD-ja nuk pėrfilli kėshillat e amerikanėve pėr tė qenė mė modeste nė pretendime. PS-ja ishte verbuar nga revanshizmi politik dhe kėrkonte rikthim tė shpejtė nė pushtet. Prandaj kjo kurdisi komplotin e zhvleftėsimit tė zgjedhjeve ne sytė e botės, duke tėrhequr ditėn e votimeve gjithė pėrfaqsuesit e saj nga komisionet e qendrave tė votimit dhe duke bojktuar nė mėnyrė tė paligjshme e tė pabesė krejt procesin. PD-ja ra nė kurthin e ngritur, duke marrė vendet e deputetėve deri nė zonat e njohura si bastione socialiste (si p.sh., nė Skrapar). Faktorėt ndėrkombėtarė sigurisht qė u neveritėn nga tė tilla zhvillime.
PD-ja u tregua e paaftė tė bėnte shpejt ndreqjet e duhura. Kjo shėrbeu si pikėnisje dhe alibi pėr PS-nė qė tė kurdiste qershorin e dytė nė shkurt-mars tė vitit 1997. Pasoi farsa zgjedhore e zgjedhjeve tė parakohshme tė 29 qershorit 1997 qė faktorėt ndėrkombėtarė, edhe pse e panė se nuk ishin zgjedhje, me cinizėm i shpallėn tė pranueshme pėr momentin. Pasoi dhe njė farsė zgjedhore nė qershor 2001, kur PS-ja manipuloi rezultatet dhe faktorėt ndėrkombėtarė pėrsėri mbyllėn sytė me (keq)dashje dhe e detyruan PD-nė tė pajtohej edhe njė herė me humbjen, pėr hir tė stabilitetit nė Shqipėri e nė Ballkan.
Shpresa qė lindi mė vitin 2005
Nė vitin 2005 nė Shqipėri lindi njė shpresė se mė nė fund, pas shumė peripecish fatkeqe nė ndėrrimet e pushteteve, do tė hidheshin themelet e qėndrueshme tė njė praktike tė mirėfilltė demokratike pėr ndėrrimin e pushteteve dhe kalimin normal e tė qetė tė qeverisjes nga njė forcė politike tek njė tjetėr vetėm nėpėrmjet zgjedhjesh. Nė vitin 2005 PS-ja u largua me zgjedhje nga pushteti, tetė vjet pasie e kishte marrė atė me dhunė tė armatosur mė 1997 dhe 4 vjet pasi e kishte mbajtur me manipulim zgjedhor nė vitin 2001.
Ishte hera e parė qė njė pushtet i ardhur me dhunė, po largohej me vota. Por, gjithsesi, nuk ishte ndonjė triumf i ligjshmėrisė, sepse nė fakt po legalizohej paligjshmria e marrjes sė pushtetit me dhunė nė vitin 1997. Nė fakt vetėm po bėhej njė kompensim i vonuar i dėmit politik qė i ishte shkaktuar padrejtėsisht PD-sė nė vitet 1997 dhe 2001 me miratimin e faktorėve ndėrkombėtarė.
Megjithatė, nė vitin 2005 pėr herė tė parė u krijua pėrshtypja se faktorėt politikė shqiptarė po pajtoheshin me idenė qė ndėrrimi i pushteteve nė Shqipėri, tani e tutje, tė bėhej vetėm me vota. Por u pa shpejt se kjo pėrshtypje mund tė mbetej ende njė iluzion.
Humbėsit socialistė nė vitin 2005 e treguan aty pėr aty se nuk mund ta kapėrdinin kėtė gjė. Nė krye tė Partisė Socialiste u thirr Edi Rama, njė njeri qė nuk i kishte pėrkitur kėsaj partie nga pikėpamja organizative, por kishte pėrfituar prej saj poste tė rėndėsishme si ministėr i cultures dhe kryetar i Bashkisė sė Tiranės. Janė tė shumta arsyet, shqiptare dhe ndėrkombėtare, pėr ardhjen nė krye tė PS-sė tė kėtij personazhi problematik nė tė gjitha drejtimet, me njė konstrukt mendor e psikologjik tė veēantė, prepotent e mjaft tė paparashikueshėm, me sjellje arrogante dhe me metoda pune destruktive. Kėto arsye mund tė analizohen nė njė kontekst mė tė gjerė, jo nė njė shkrim me objektiv tė kufizuar si ky.
Kėtu duhet thėnė se enveristėt e thekur, karrieristėt e rinj, turqit e rinj punisto-socialistė, qė iu ngjitėn Partisė Socialiste gjatė viteve nė pushtet, qė u pasuruan tej mase nėpėrmjet lojės sė saj tė pandershme, pėrbėjnė kontigjentin bazė nė anėtarsinė dhe nė elektoratin e PS-sė. Kėta e pranuan me kėnaqėsi Edi Ramėn nė krye tė PS-sė, se ky u ngjallte nostalgjitė pėr udhėheqėsin e fortė, u dukej njeriu mė i prerė dhe mė energjik qė mund tu printe me vendosmėrinė mė tė madhe se ndokush tjetėr nė betejat politike pėr tė rimarrė pushtetin pas katėr vitesh. Fanatikėt e PS-sė dhe Edi Rama, u bėnė si binjakė tė historisė komuniste (kujtoni vjershėn e famshme tė Majakovskit pėr Leninin e bolshevikėt si binjakė tė historisė). Komunsitėt e fosilizuar dhe neokomunistėt ekstravagantė, gjetėn tek Edi Rama atė qė u lypsej, egėrsinė revolucionare, mospėrfilljen pėr rregullat elegante tė demokracisė zgjedhore, besimin e verbėr tek kulti i dhunės me fjalė e me mjete mė tė forta.
Rama, nga ana e tij, e pėrdori tabelėn e PS-sė pėr tė shtėnė nė dorė njė formacion e njė grupim politik tė gatshėm, pėr tė grumbulluar rreth tij si ushtarė tė bindur politikanė tė rinj, tipa nga mė ambiciozėt nga brezi i dytė dhe i tretė i nomenklaturės sė lartė komuniste tė kohės sė Enverit, mė tė etur pėr pushtet se vetė paraardhėsit e tyre gjenetikė e politikė, edhe mė tė dhėnė pas parave e pasurisė, pas tangėrllėkut; mė tė gatshėm dhe mė tė pėrgatitur pėr dhunė verbale se pararendėsit e tyre; dhe mė tė etur deri nė marrėzi pėr tė kapur sa mė parė karriget e larta tė pushtetit qeverisės, bashkė me privilegjet qė tė sigurojnė kėto karrige nė kushtet e shthurėsisė sė re masono-demokratike, ku ėshtė zhytur politika shqiptare nė tėrėsi qysh prej 20 vitesh.
Kėrcėnimet e socialistėve: Mos harroni vitin 1997!
Por hesapet zgjedhore Ramės nuk i dolėn tamam si i kishte bėrė. PS-ja nuk siguroi dot aq vende nė parlament sa tė fitonte tė drejtėn tė formonte vetė qeverinė, dhe nuk pati parti me tė cilėn tė bėnte koalicion. PD-ja mundi tė krijonte njė koalicion me LSI-nė, ndonėse tė panatyrshėm pėr nga pozicionimi nė spektrin politik shqiptar. Me formimin e kėtij koalicioni tė panatyrshėm politikisht (dhe tė pahijshėm moralisht pėr njė sėrė arsyesh) Berisha e PD-ja ia hodhėn Ramės e PS-sė. Por Shqipėrisė, nė kushtet e krijuara, i bėnė njė tė mirė, se nuk e lanė pa qeverisje dhe nuk e shtynė drejt zgjedhjesh tė reja, qė mund tė rezultonin shumė problematike dhe nga zgjedhje mund tė ktheheshin nė njė episod lufte civile. LSI-ja dhe Ilir Meta, nga krahu i majtė i politikės, pra i tė njėjtit soj politik me PS-nė, me njė numėr minimal deputetėsh, vetėm katėr, edhe kėta tė kontestuar, morėn peshė tė madhe politike. Ata e kishin nė dorė tė ēonin vendin drejt zgjedhjesh tė reja. Por, nė fakt, bėnė mė tė mirėn qė mund tė bėnin. U bashkuan me PD-nė pėr tė bėrė Shqipėrinė me qeveri dhe pėr tė mos krijuar tensione tė reja institucionale.
Grushteti i 21 janarit
Ishin kėto dy arsye tė forta qė tėrbuan Ramėn dhe kontigjentet e tij. Rama nuk donte tė humbte postin e kryetarit tė PS-sė dhe nisi fushatėn e zhvlerėsimit tė zgjedhjeve. Rama dhe kontigjentet e tij e shohin se me zgjedhje normale do ta kenė tė vėshtirė tė vinė nė pushtet dhe prandaj tentojnė tė destabilizojnė sistemin politik e rendin kushtetues tė Shqipėrisė qė tė ēojnė vendin nė zgjedhje tė parakohshme. Rama dhe kontigjentet e tij e dinė se, si rregull, ai pushtet qė e ndjen veten tė detyruar tė pranojė zgjedhje tė parakohshme, dobėson edhe mė pozitėn e tij dhe forcon atė tė kundėrshtarit, bėn paraprakisht njė hap kapitullues. Prandaj u organizua grushti i shtetit i 21 janarit 2011, nė prag tė zgjedhjeve vendore tė 8 majit 2011. Prandaj Rama dhe kontigjentet e tij bėrtasin se bashkė me zgjedhjet lokale duhen bėrė edhe ato tė pėrgjithshme. Pra, edhe njė herė, pėr tė tretėn herė tashmė, nė historinė politike tė shtetit shqiptar, pakėnaqėsia nga zgjedhjet u pėrdor nga njė forcė politike, PS-ja, si pikėnisje dhe si alibi pėr tė sjellė njė qershor tjetėr politik nė mes tė dimrit tė acartė.
Socialistėt e drejtuar nga Edi Rama kishin bėrė pėrgatitje tė shumta e tė gjithanėshme pėr kėtė grusht shteti. Ata kanė kėrcėnuar pa pushim qeverinė e PD-sė me fjalėt mos harroni vitin 1997, pra u kanė thėnė qeveritarėve se nuk kishin hequr dorė nga rimarrja e pushtetit me dhunė. Pas zgjedhjeve tė 28 qershorit 2009 ky kėrcėnim u bė edhe mė serioz. Fillimisht u pėrdor pėrralla e hapjes sė kutive tė votimit pėr tė rinumėruar votat. Pastaj u tha troē ajo qė mbahej gjysmė e fshehur: duam zgjedhje tė parakohshme. Dhe mė nė fund erdhi dhuna e 21 janari tė vitit 2011, qė nisi me ultimatumet e hapura se pushtetin do ta merrte vetė populli, meqenėse PD-ja nuk pranoi tia dorėzonte PS-sė nėpėrmjet njė farse zgjedhjesh tė parakohshme si nė vitin 1997.
Cinizmin mė tė hapur dhe mė pėshtirosės nė argumentimin ideo-politik tė grushtit tė shtetit e ka paraqitur Preē Zogaj, i bishtėzuari mė i ri nė gupimin politik rreth Edi Ramės. Sipas kėtij ideologu tė marrjes sė pushtetit nėpėrmjet dhunės sė rrugės, nėse opozita i kėrkon forcės politike qė qeveris zgjedhje tė reja, kjo u dashka ti pranojė pa fjalė kėto zgjedhje dhe pa njė pa dy tė nisė procedurat pėr mbajtjen e tyre. Sipas kėtij ideologu, tė njė tipi tė ri, pushteti i PD-sė qenka bėrė i paligjshėm, sepse ai mbahet me mbėshtetjen e katėr deputetėve tė partisė Lėvizja Socialiste pėr Integrim, dhe kėta katėr deputetė janė votuar nga zgjedhės tė majtė. Sipas kėtij ideologu njė parti qė quhet e djathtė e paska tė ndaluar tė bėjė koalicion qeveritar me njė parti qė quhet e majtė, edhe kur kjo bėhet e domosdoshme nga rrethanat politike, kur nuk formohet dot ndryshe njė qeveri, siē ndodhi nė Shqipėri pas zgjedhjeve tė 28 qershorit 2009.
Pra, sipas Zogajt, njė politikani tė djathtė iu dashka ndaluar tė bėjė ortakėri politike me politikanė tė majtė, ose katėr deputetėve tė majtė nuk u lejokėrkan tė bėjnė aleancė me 70 deputetė tė djathtė qė Shqipėria tė ketė qeveri e tė mos shkojė nė zgjedhje tė reja qė mund ti lėnė gjėrat kėshtu si janė, ose ti bėjnė edhe mė keq. Preē Zogaj, ideologu i ri trumbetues i grushtit tė shtetit si metodė politike demokratike, gjatė 20 viteve tė politikės paskomuniste nė Shqipėri ėshtė hequr me mburrje si i moderuari dhe moderuesi i pėrhershėm nė politikėn shqiptare, si kėshilltari i papėrtuar i gjithfarė kompromisesh politike midis tė djathtės e tė majtės, si kundėrshtari mė i rreptė i ideve dhe i qėndrimeve radikale nė politikė.
Por, Preē Zogaj asnjėherė nuk ka qenė ashtu siē ėshtė hequr. Ai as sot nuk ka kėllqe intelektuale e militantiste tė jetė ashtu siē po kapardiset, si radikal e radikalist i tėrbuar. Preē Zogajn qysh nė vitin 1991 e kemi njohur si kundėrshtar tė grevės sė urisė tė studentėve, qė kėrkonin heqjen e emrit tė Enver Hoxhės nga Universiteti i Tiranės. E kemi ditur se Preēi ishte nga tė pėrzgjedhurit e Ramiz Alisė pėr tu futur nė Lėvizjen Demokratike nė vitin 1991, pėr ta moderuar (nė fakt squllur) kėtė lėvizje. Ai ishte njėri nga dy deputetėt e PD-sė, qė ditėn e zgjedhjes sė Ramiz Alisė si president, i bėri ledhatime figurės sė diktatorit komunist nė parlament. Preēin e kemi njohur si ithtarin e qėndrimit nė fuqi tė qeverisė famėkeqe tė (de)stabilitetit (nė vitin 1991) ku ai ishte Ministėr i Kulturės, nė kohėn qė krahu i djathtė i PD-sė kėmbėngulte dhe ia arriti tė prishte kėtė qeveri tė dėmshme pėr demokracinė nė Shqipėri. Preēi ishte njėri nga ata qė donin ta lidhin PD-nė sa mė fort pas qerres tė sė majtės dhe kur dėshtoi kaloi nga PD-ja, qė po radikalizohej nė vitin 1992, nė anti-PD-nė e quajtur Aleanca Demokratike. Pastaj, nėpėrmjet kėsaj Aleance u hodh nė shtabet politike-propagandistike tė grushtit tė shtetit tė vitit 1997, pėr tė shembur pushtetin e malokut Berisha. Si shpėrblim pėr kėtė bashkėpunim me PS-nė pas fitores sė revolucionit tė kallashit mė 1997 i dhanė postin e kėshilltarit tė Presidentit, Rexhep Meidani. Prej andej e bėnė edhe ministėr nė qeverinė socialiste tė kryesuar nga Fatos Nano, nga ku e dėboi Ilir Meta.
Preē Zogaj, renegati i penduar!
Pas gjithė kėtij flirtimi tė gjatė me tė majtėt Preēi u kujtua se nė politikė kishte pas hyrė si i djathtė. Duke e ngrėnė turpin me bukė u kthye tek PD-ja e tek Berisha me pamjen renegatit tė penduar dhe nuk la elozh pa i bėrė Berishės, me shkrime e me libra. Dhe Berisha e tregoi shėmtueshėm zemėrgjėrsinė (dinakėrinė) e tij. E mori Preēin afėr vetes, madje e bėri kėtė shkrimtar e poet edhe diplomat tė shquar, deri kryetar tė komisionit parlamentar pėr politikėn e jashtme. Por pėrsėri midis tyre ndodhi njė ngatėrresė, pėr tė cilėn nuk dimė gjė, dhe Preēi iku sėrish pėr tu bė kryetar nderi i demokristianėve tė Nard Ndokės, tė armiqsuar me Berishėn e bashkė me ta iu ngjit nga pas Edi Ramės, si pjesė e opozitės sė bashkuar, ku ka marrė rolin e avokatit teorik tė grushtit tė shtetit. Kryeministri Berisha ka zbuluar sekretin se kėto gjėra Preēi i bėka meqenėse i kanė premtuar qė do ta bėkan edhe njė herė ministėr tė kulturės. Ėshtė njė shpjegim i pamjaftueshėm, pakėz naiv, ose disi maskues i tė vėrtetės.
Por e keqja nuk qėndron tek njė Preē. Fatkeqėsisht nė politikėn shqiptare ka shumė Preēa e shumė personazhe tė atyre tipave qė pėrdhosin pa pushim politikėn, acarojnė nervat e publikut dhe shtyjnė shqiptarėt nė veprime dhune e nė vėllavrasje, qė bredhin sa majtas-djathtas, qė marrin poste tė larta herė nga socialistėt e herė nga Berisha, pa folur kėtu pėr varo-vingat e tyre nėpėr ambasadat e huaja nė Tiranė, nėpėr zyrat e politikave e nė selitė e agjenturave tė huaja jashtė Shqipėrisė. Tė gjithė kėta ndikojnė qė nė Shqipėri retė e luftės civile tė nxijnė qiellin dimėr e verė, qė grushtet e shtetit tė qėndrojnė pezull nė ēdo stinė mbi kokat e shqiptarėve, qė banditėt tė vėrshojnė rrugėve dhe shesheve pėr tė vjelur qershitė e revolucioneve nė janar, ose pėr tė mbushur shportat me vota tė vjedhura nėn ndriēimin e rrezeve tė diellit tė qershorit.
Tė tillė njerėz janė grumbulluar tani me shumicė rreth strumbullarit tė sė keqes, Edi Rama. Por edhe rreth Berishės vėrdallisen jo vetėm tė pafajshėm, tė ndershėm, engjėj tė politikės. Rama dhe propaganda e tij ka se ku ta godasė turmėn politike rreth Berishės. Ia njeh mirė pikat e dobėta, njerėzit e kompromentuar, tė lėkundurit, gjysmakėt politikė e intelektualė.
Grusht shteti ishte organizuar e komandohej nga njė treshja Rama, Ruēi e Gjinushi
Para se tė ndėrmerrte grushtin e shtetit Rama tentoi qė pozitat qeverisėse tė Berishės ti minonte pikėrisht nė parlament, duke i shkėputur ndonjė deputet deri sa tė humbte shumicėn. Pas dėshtimit tė grushtit tė shtetit mė 21 janar Rama nuk ka humbur shpresat pėr tė shkaktuar krizė qeveritare dhe ka shpallur se zgjedhjet e parakohshme mbeten e vetmja zgjidhje, qė PS do ta arrijė nėpėrmjet luftės parlamentare. Rama e di se pika e dobėt e qeverisjes sė Berishės janė zullumet e korrupsionit tė shumė njerėzve tė pushtetit, tė cilėt mund tė frenojnė kundėrgoditjet qė premton Berisha ndaj puēistėve, ose mund tė rrezikojnė nė fund vetė shumicėn e brishtė parlamentare. Kėta janė pėrdhosėsit e politikės shqiptare gjatė 20 viteve.
Kryeministri Berisha di shumė gjėra pėr rrjedhat e sipėrfaqshme e tė nėndheshme tė punėve nė Shqipėri. Ai duhet besuar kur thotė se grushti i shtetit ishte organizuar dhe komandohej nga njė trojkė (nė shqip treshe) e pėrbėrė nga Edi Rama, Gramoz Ruēi dhe Skėnder Gjinushi. Nuk pėrmendi Preēin e Spartak Ngjelėn e disa tė tjerė, por opinioni publik i njeh dhe ata si anėtarė tė klubit tė sė keqes nėn tabelėn PS, ose Opozita e bashkuar. Berisha bėri mirė qė ua kujtoi shqiptarėve se Ruēi e Gjinushi kanė qenė ministra tė Enver Hoxhės (njėri i brendshėm, tjetri i arsimit). Megjithatė, Berisha la pa thėnė (nuk ka harruar me siguri) njė gjė me shumė rėndėsi: Gramoz Ruēi e Skėnder Gjinushi nė vitin 1997 kanė qenė dy nga pjesėtarėt e triumviratit qė drejtonte ngjarjet rrėnuese tė qershorit tė dytė,(shkurt-qershor 1997.
Spartak Ngjela avokati i klubit tė sė keqes politike
Nė pėrgjithėsi, Berisha e ka anashkaluar qershorin e dytė tė vitit 1997, nė tė gjitha deklaratat e tij publike, sepse mbi tė rėndon pėrgjegjėsia e madhe qė nuk e parandaloi, ose nuk arriti qė tė bėnte tė dėshtonte grusht-shtetin e atij viti, sikurse bėri tė dėshtonte grusht-shteti i 21 janarit 2011. Me sa duket, pėr ti shpėtuar ndjekjes nga fantazma e kėsaj pėrgjegjėsie, pėr tė mos hapur kapakun e gjirizit erėrėndė tė trazirave tė vitit 1997, qė ai ka thėnė se e ka mbyllur pėrfundimisht, kryeministri bėri njė kapėrcim aq tė gjatė nė kohė, 87 vjeēar, duke u hedhur nga qershori i parė (1924), qė synonte tė likuidonte politikisht e fizikisht nė radhė tė parė figurėn mė shpresėdhėnėse tė shqiptarėve, Ahmet Zogun, tek qershori i janarit 2011, i cili drejtohet kundėr figurės mė rezistente nė politikėn shqiptare tė sotme, kryeministrit Sali Berisha.
Sipas fjalėve tė vetė Saliut, drejtuesit e grushtit tė shtetit kryeministrin e vėshtruakan si njė Ahmet Zog tė ri. Pra, veē urrejtjes politike-ideologjike paskan ndaj kryeministrit edhe njė urrejtje historike tė trashėguar nga gjyshėrit e prindėrit e tyre. Pa hyrė shumė thellė nė krahasime tė tilla, tani vlen tė them se ka kėtu njė tė vėrtetė. Pas likuidimit tė Azem Hajdarit pasuesit e qershorit tė parė e tė dytė dhe protagonistėt e qershorit tė tretė Berishėn e vėnė nė shėnjestėr si pengesėn kryesore qė duhet ta rrėzojnė pėr tė hapur udhėn drejt kolltuqeve ministrore pėr njė periudhė mė tė gjatė se tetė vitet e kallash-pushtetit socialist, 1997-2005. Ishte shumė simbolike goditja me veturė gjatė sulmeve tė 21 janarit e pengesave nė hyrje tė selisė sė kryeministrisė.
Nėse kryeministri nuk ka pasur rast tė vlerėsojė tė gjitha deklaratat qė kanė bėrė avokatėt e grushtit tė shtetit duhet tė mos harrojmė ne tė tjerėt qė nė mbrėmjen e grushtit tė shtetit, pasi Rama i dėshpėruar nga dėshtimi i tij kishte dhėnė komandėn tėrhiquni, u shfaq nė njė ekran televiziv avokati i klubit tė sė keqes politike, Spartak Ngjela. Mė i shpėrfytyruar se vetė Rama, ai lėshoi fjalėt, nė dukje krejt pėrēart: Ne po luftojmė me otomanizmin dhe kjo luftė ka nisur qysh nė vitin 1967. Deri tani nuk e ka pyetur kush kėtė avokat se ēfarė synonte me kėto fjalė enigmatike. Nė radhė tė parė i takon prokurorisė ta pyesė, sepse pėr njė shkrim nė internet njė hoxhė shqiptar (i quajtur jo myslimanēe Artan Kristo) ėshtė dėnuar kohėt e fundit me 5 vite burg nga gjykata e Durrėsit, nėn akuzėn se ka nxitur terrorizmin pėr qėllime fetare myslimane. Kurse Spratak Ngjela ėshtė njė nga nxitėsit kryesorė pėr ditė e muaj me radhė, me deklarata zjarrvėnėse tė asaj batėrdie qė pamė para ndėrtesės sė Kryeministrisė me 21 janar 2011.
Kush i ka ndjekur historitė e qershoreve tė parė e tė dytė e ka tė qartė se edhe urrejtja fetare e greko-ortodoksizmit dhe e klerikalizmit politik fondamentalit katolik kanė pasur pjesėn e tyre tė fajit nė nxitjen disa herė tė luftėrave civile nė Shqipėri. Ėshtė gjė e njohur se qysh nė kohėn e qershorit tė parė, me protagonistė kryesorė Fan Nolin e Luigj Gurakuqin, flitej pėr njė farė lidhje tė krishterė nė Shqipėri qė tė luftonte kundėr shtetit turko-shqiptar qė, sipas propagandės sė Athinės, donte ta krijonte Ahmet Zogu. Dihet se mbi varrin e Avni Rustemit, nga ku nisi flakėrimi i pasioneve pėr tė bėrė qershorin e parė, ka mbajtur njė fjalim tejet revolucionar, jo njė pėrshpirtje prej kleriku, edhe poeti i epikės kombėtare shqiptare, Gjergj Fishta. Nuk dihet mirė, por ėshtė fakt i shkruar, se njė gazetar me mbiemrin Meksi, i gazetės sė Gjirokastrės Demokratia, nė fillim tė viteve 1930 i drejtohej Orės sė Maleve nė Shkodėr me thirrjen qė tė krijohej njė Lidhje e krishterė ortodokse-katolike kundėr sundimit pushtetar mysliman.
Propaganda helene perms ambazadori grek nė Shqipėri
Qershori i dytė (1997) u pėrgatit nga grekėt nė emėr tė ortodoksizimit e tė greqizimit tė Shqipėrisė, nėpėrmjet pushtimit ushtarak grek. Spartak Ngjela ka qenė bashkryetar me Spartak Brahon (nga Partia Socialiste) i Komisionit hetimor parlamentar pėr rebelimin e vitit 1997 (qershorin e dytė). Nė rapotin e veēantė qė paraqiti Ngjela (atėherė pėrfaqėsues i pushtetit tė PD-sė dhe deputet e ministėr legalisto-zogist) e vetmja gjė pėr tu mbajtur shėnim e pėr tu kujtuar sot ishte se mohonte rreptėsisht se nė ngjarjet e Shqipėrisė kishte pasur ndėrhyrje nga jashtė, pra shfajėsonte Greqinė pėr intervencionin e saj ushtarak, agjenturor, politik, diplomatik, fetar e kriminal nė kurdisjen e tragjedisė sė Shqipėrisė nė vitin 1997.
Njė kushėri i Spartak Ngjelės, qė ka shėrbyer nė poste tė larta tė diplomacisė shqiptare gjatė viteve tė kallash-pushtetit socialist, qysh nė vitin 1992 nė njė seminar nė Athinė ankohej se nė Shqipėri ishte vendosur njė etnokraci, njė eufemizėm pėr tezėn greke tė shtetit turko-mysliman. Njė ambasador i Greqisė nė Shqipėri, mė 5 mars 1998, deklaronte nė gazetėn e Tiranės Republika se shumica e banorėve tė Shqipėrisė ishin me origjinė helene, por tė konvertuar nga pushtuesit osmanė nė myslimanė qė flisnin gjuhėn shqipe, me pėrjashtim tė njė pjese tė vogėl otomanėsh qė kishin mbetur nė Alpet e Veriut (kėta ishin vendosėsit e etnokracisė nė Shqipėri pėr tė cilėn kishte folur mė 1992 nė Athinė edhe kushėriri i Spartak Ngjelės). Prandaj, sipas amabasadorit grek nė Tiranė, Prevenduraqis, shumica e banorėve tė Shqipėrisė duhej tė nxitonin tė ndėrronin sa mė parė emrat, besimin fetar, pėrkatėsinė kombėtare, pėr tu rikthyer nė origjinėn e tyre helene.
Nė vitet 2008 e 2009 tė njėjtat teza tė marra i kemi lexuar (dhe demaskuar) nė gazetat e Tiranės nė shkrime me autorsinė e disa shqiptarėve tė besimit katolik, sipas tė cilėve vetėm banorėt e kėtij besimi nė Shqipėri kishin mbetur shqiptarė safi, kurse myslimanėt ishin osmanė tė ngulur nė kėtė vend nga Sulltanėt dhe qė kishin mėsuar tė flisnin shqip e humbur gjuhėn e tyre tė parė.
Nė 3 muajt e fundit tė vitit 2010 kemi qenė tė detyruar, sė bashku me gazetarin Robert Papa, i besimit ortodoks, tė bėjmė disa emisione televizive polemizuese nė programin televiziv Fokus tė transmetuar nė kanalin televiziv Koha, pėr tė kundėrshtuar njė ofensivė tė ndyrė greko-janullatiste se gjoja ortodoksėt nė Shqipėri qenkan trajtuar gjithmonė keq dhe u trajtokan edhe sot keq. Kemi polemizuar dhe njė shkrim provokues e tė fėlliqur tė njė greku me emrin Jakumis, ribotuar nė gazetėn e Tiranės Metropol, ku u bėhej thirrje banorėve tė Shqipėrisė tė kuptonin sa mirė ėshtė tė jesh grek, sa mirė ėshtė tė pėrqafosh kulturėn helene si mė e pėrparuara nė rajon e nė botė dhe tė mos shqetėsohesh se po shkombėtarizohesh, por tė flakėsh ngurrimet e tė vetėdeklarohesh grek. Sipas Jakumisit, nė kėtė mėnyrė banori i Shqipėrisė do tė gjejė lumturi mė tė madhe.
Grushti i shtetit ndodhi nė njė ofensive tė re kundėr shqiptarėve pas raportit tė Dik Martyt
Nga dėshpėrimi pėr dėshtimin e grushtit tė shtetit u shfaq Spartak Ngjela pėr tė shpallur se nė Shqipėri u bėka luftė kundėr otomanizmit, qysh nga vitit 1967. Lexuesit duhet tė sjellin nė kujtesė se viti 1967 shėnoi pikėn kulmore te fushatės enveriste pėr revolucionarizimin ideologjik nė Shqipėri, qė vuri nė shėnjestėr fenė si tė tillė, klerikėt, besimtarėt e pėrkushtuar dhe tė gjitha institucionet fetare. Ngjela bėri vetėm njė tė mirė me deklaratėn e tij, e identifikoi publikisht veten dhe grupimin e tij politik me luftėn kundėr shqiptarėve tė maskuar si luftė siē kanė porositur grekėt qysh kur u themelua shteti shqiptar.
Shtabet qė gatuan qershorin e tretė mė 21 janar
Nė kohėn e ngjarjeve tė qershorit tė dytė, nga tė njėjtat shtabe qė gatuan dhe qershorin e tretė, mallkimet pėrqendroheshin kundėr malokėve, ēeēenėve apo shpellorėve tė Berishės, tė cilėt duheshin larguar me ēdo mjet me ēfarėdo ēmimi nga qeverisja e Shqipėrisė. Nė prag tė qershorit tė tretė nuk u dėgjuan mė kėto epitete fyese pėr tė gjithė shqiptarėt e malėsorėt gegė, sepse siē u pa nė shturmtruper-ėt e Ramės ishin rekrutuar si dajakxhi tė sprovuar edhe shumė elementė nga zona Laē-Lezhė-Shkodėr, ku natyrisht gjatė viteve kanė zbritur dhe shumė malėsorė, qė nė 1997 etiketoheshin si malokė e shpellorė nga komunistėt e Zonės sė Parė Operative nė Jug tė Vjosės. Kėsaj herė vumė re se nė shtyp nxitja e urrejtjes krahinore pėr Berishėn kishte gjeografi mė tė ngushtuar. Pamė vetėm thirrje tė ērrėnjosim Dragobinė dhe tė bėjmė ēdragobizimin. U bėn mirė qė thirrje tė tilla nuk u pėrsėritėn gjatė.
Kush ka sy nė ballė tė shohė qartė, veshė tė qėruar tė dėgjojė kthjellėt dhe mendje tė patrazuar tė gjykojė drejt e ka tė qartė se ata qė bėnė qershorin e dytė (shkurt-mars 1997) ishin pasuesit ideorė e politikė tė atyre qė kishin kurdisur qershorin e parė (1924) dhe janė po ata qė sollėn qershorin e tretė nė janarin e vitit 2011. Nė treshen Rama-Ruēi-Gjinushi tė qershorit tė tretė, dy i pėrkasin edhe treshes kryesore tė qershorit tė dytė, Ruēi e Gjinushi.
Nė treshen udhėheqėse tė qershorit tė tretė Rama ka marrė vendin qė kishte Fan Noli nė treshen politike tė qershorit tė parė, Fan Noli-Luigj Gurakuqi-Bajram Curri (pas tė cilėve radhiteshin politikanė si Stavro Vinjau, Sulejman Delvina, Riza Cerova, Ali Kėlcyra, Qazim Koculi, ushtarakė si Kasėm Qafzezi, Rexhep Shala e tė tjerė tė asaj kohe). Por midis Ramės e Nolit, pėrveē rolit tė njėjtė politik nė grushtin e shtetit, ka shumė ndryshime. Mė i madhi ndryshim ėshtė se Noli rolin e kryeministrit e mori pasi u hodh shorti midis pretendentėve dhe e luajti kėtė rol nė mėnyrėn mė tė shkujdesur, duke qėndruar gjatė nė Lidhjen e Kombeve, apo duke i rėnė fyellit nė zyrė. Kurse Rama nė mendjen e tij postin e kryeministrit e ka akaparuar qysh para se tė vinte nė krye tė Partisė Socialiste. Rama i ka detyruar paraprakisht pasuesit e tij tė tulaten para gjatėsisė trupore e politike tė tij dhe as tė mos ta ēojnė nėpėr mend se dikush tjetėr mund tė pretendojė pėr kėtė post. Rama i ka hipnotizuar pasuesit e kultit tė tij tė mendojnė vetėm si tė vetėsakrifikohen politikisht apo fizikisht pėr ambicjen kryeministrore tė Ramės.
Kjo e bėn shumė mė tė rrezikshėm Ramėn si pretendent pėr kryeministėr, e larg qoftė si kryeministėr faktik. Kjo e bėn mė tė rrezikshme atmosferėn nė qershorin e tretė se nė atė tė parin, nė muajt e stinėt politike qė do tė vinė pas kėtij qershori tė tretė. Rama vazhdon tė kėrkojė zgjedhje tė parakohshme. Berisha ka deklaruar se grushti i shtetit dėshtoi dhe se ēdo tentativė e dytė e Ramės pėr tė pėrsėritur grushtin e shtetit do tė jetė mė fatalja pėr tė (Edin).
Nga ana tjetėr, Berisha deklaron se Rama dhe shtabet e tij (ku tashmė sipas Berishės janė pėrfshirė edhe Prokurorja e Pėrgjithshme, shefat e shėrbimit informativ shtetėror dhe dyshohet deri Presidenti i Republikės, Bamir Topi), kanė planet B, C etj., pėr ta vazhduar grushtin e shtetit. Kjo do tė thotė se u shua flaka e grushtit tė shtetit qė plasi mė 21 janar, por nuk ėshtė fikur zjarri i tij. Nga bloza e tymi i kėsaj flake ėshtė nxirė Tirana, ėshtė ngopur edhe mė shumė me lėndė mbytėse atmosfera e luftės civile nė gjendje tė pėrhershme latent nė Shqipėri.
Terreni i luftės civile nė Shqipėri daton qė nga viti 1914
Terreni i luftės civile nė Shqipėri ka mbetur i ndezur qysh nga krijimi i shtetit tė pavarur shqiptar, sidomos nga viti 1914. Ky terren vazhdon tė digjet siē digjet torfa nė Rusi edhe nėn shtresėn e borės sė dimrit tė acartė. Nga kjo djegie e brendshme, qė nxjerr trym tė ngadaltė, nė ēdo kohė mund tė shpėrthejnė flakė, siē ndodhi mė 21 janar 2011. Kėto mendime rreth atmosferės sė pėrhershme tė luftės civile mbi jetėn politike shqiptare nuk mi ka diktuar grushti i shtetit i 21 janarit. Rreth kėsaj teme mė ėshtė dashur tė flas disa herė nė diksutime politologjike pėr rrjedhat historike nė Shqipėri dhe nė programe televizive gjatė vitit 2001. Herėn e fundit kam folur mė 15 janar 2011 nė Universitetin Luigj Gurakuqi tė Shkodrės, gjatė promovimit tė librit Historia e Shqipėrisė 1912-1939, tė Prof. Dr. Bajram Xhafės, pedagog i historisė nė kėtė Universitet.
Prandaj, nuk dihet edhe sa kohė shqiptarėt do tė vazhdojnė tė jetojnė nė atmosferėn mbytėse tė njė grushti shteti permanent. Nėse Berisha e ka seriozisht e me vendosmėri ti japė fund grushtit tė shtetit, ai nuk mund tė pranojė kurrsesi zgjidhjen politike tė Ramės, me zgjedhje tė parakohshme nėpėrmjet njė kompromisi tė ri Berisha-Rama, siē bėjnė nganjėherė thirrje disa faktorė ndėrkombėtarė. Po tė ndodhė kjo atėherė ka triumfuar grushti i shtetit.
Grushti i shtetit shpėrtheu nė terren shqiptar, por dhe nė njė sfond tė caktuar ndėrkombėtar. Ishte koha e njė ofensive tė re kundėr shqiptarėve, pas botimit e diskutimit tė raportit famėkeq tė Dik Martit. Ėshtė koha kur Serbia pėrpiqet tė krijojė ambient mbytės e tė ushtrojė trysni mbi shqiptarėt nė prag tė fillimit tė bisedimeve teknike me Kosovėn dhe kur Kosova ka ende problemin e ndėrtimit tė qeverisė. Ėshtė koha kur diplomacia ruse po ndėrmerr njė ofensivė tė re kėrcėnuese pėr tė futur nėn hijen e saj shtetet, qė dikur i dolėn nga hyqmi, dhe pėr ti dhėnė Amerikės sinjale tė reja tė forcės sė Rusisė. Rusia e ka zgjedhur ēėshtjen e Kosovės dhe atė shqiptare nė pėrgjithėsi si njė fushė tenisi pėr tė sfiduar SHBA nė lojėra miqsore. Ėshtė koha kur Greqia ndjehet e lodhur shumė nga trazirat qė shkaktojnė grupet anarkiste dhe ka nevojė tė largojė vėmendjen botėrore nga problemet e saj tė brendshme. Grushti i shtetit nė Tiranė nuk ėshtė kurdisur pa frymėzime e huazime metodash nga lėvizja anarkiste greke.
Organizatorėt e grushtetit nuk gėzojnė mė pėrkrahjen ndėrkobmėtare
Por, gjithsesi, organizatorėt e grushtit tė shtetit nuk gėzonin mė kėsaj radhe atė mbėshtetje dhe ato epėrsi ndėrkombėtare qė gėzuan nė vitin 1997. Sė pari, se Shqipėria ėshtė anėtare e NATO-s. Sė dyti, se SHBA vepruan me shpejtėsi, vendosmėri e qartėsi si asnjėherė tjetėr pėr tė shkurajuar turbulluesit dhe pėrkeqėsimin e gjendjes politike nė Shqipėri. Sė treti, se Europa e lėkundur dhe njė pjesė bishtdredhur e diplomacisė europiane e mblodhi mendjen shpejt se duhej tė ndiqte qėndrimet e SHBA lidhur me zhvillimet nė Shqipėri. Sė katėrti, se nė gjysmėn e dytė tė vitit 2010 nga Shqipėria ishin larguar njė takėm prej 5-6 ambasadorėsh tė disa vendeve europiane dhe mekanizmash europiane, qė gjatė disa viteve kishin fituar shijen e ndėrhyrjeve ngatėrrestare nė punėt e Shqipėrisė sikur tė ishin politikanė shqiptarė dhe kryenin verimtari tė ēuditshme e aspak diplomatike nė Shqipėri, qė inkurajonin drejtpėrsėdrejti, ose nėpėrmjet spekulimesh aventurizmin politik tė Edi Ramės e tė PS-sė. Sė pesti, se skenari tunizian, tek i cili shpresonte shumė Skėnder Gjinushi, u kthye nė tė kundėrtėn e shpresave tė tij, sepse bota pa e pranoi se rasti i Shqipėrisė ishte i ndryshėm nga ai i Tunizisė. Edhe pėrhapja e shpejtė e trazirave nė vendet arabe i kujtoi Perėndimit se jo gjithmonė del gjė e mirė nga lėvizje tė pakontrolluara, ose tė manipuluara nga politika tė paqarta.
E keqja qėndron nė mosdėnimin e krimit
Megjithatė, ishte qėndresa e atyre institucioneve pushtetore shqiptare, qė iu kundėrvunė energjikisht grushtit tė shtetit: e shumicės parlamentare, e qeverisė, e policisė sė shtetit, e gardės sė Republikės qė thyen sulmin e parė ballor, siē e kishte shpallur Preē Zogaj mė 20 janar. Kjo i dha faktorit pozitiv ndėrkombėtar provėn dhe garancinė e duhur se kishte kaluar ajo situatė qė pushteti nė Shqipėri tė rrėzohet e tė ndėrrohet nėpėrmjet dhunės sė rrugės. Institucionet qė shpėtuan Shqipėrinė kishin pėrballė jo vetėm shturmtruper-ėt e Ramės, por nė njėfarė mėnyre edhe gjysmėn e pushtetit. Kishin kundėr pushtetet vendore tė kontrolluara nga socialistėt, policitė bashkiake tė kontrolluara nga kėta pushtete vendore, kishin kundėr pasivitetin (Zoti na ruajtė nėse ka qenė dhe bashkėpunim i fshehtė) e organeve shtetėrore qė hyjnė nė kategorinė e institucioneve tė emėruara, jo tė zgjedhura drejtpėrdrejt nga populli. Nė kohėn e komunizmit kėto quheshin organe tė diktaturės dhe nuk ėshtė zhdukur ende frika qė shkaktonin kėto organe, as nostalgjia e njė pjesė tė punonjėsve tė tyre pėr praktikat e atėhershme dhe simpatitė pėr PS-nė.
Qysh kur ėshtė formuar qeveria e Berishės, nė vitin 2005, nė vend tė bashkėpunimit, ajo ėshtė pvrballur me rezistencė nga kėto organe, gjoja nė emėr tė pavarėsisė sė institucioneve sipas tė parimit tė ndarjes sė pushteteve. Kjo pavarėsi ėshtė keqpėrdorur disa herė pėr tė futur qeverinė nė vėshtirėsi, e shtetin nė ngėrē, ėshtė kthyer shpesh nė kundėrvėnie pushtetesh e armiqėsi organesh pushtetore e shtetėrore. Prandaj, drejtuesit e PD-sė kanė tė drejtė qė theksojnė fort parimin e unitetit tė pushtetit dhe tė llogaridhėnies sė institucioneve tė emėruara, zemra e tė cilit ėshtė ai pushtet politik qė ka dalė nga vullneti i popullit i shprehur drejtpėrdrejt nėpėrmjet zgjedhjeve tė pėrgjithshme dhe qė mishėrohet nė radhė tė parė tek ligjėvėnėsi dhe tek ekzekutivi i miratuar prej tij. Sulmet kundėr legjislativit dhe ekzekutivit pėr pėrmbysjen e tyre tė paligjshme me dhunė duhen cilėsuar si grusht shteti, si kur i organizojnė civilėt, ashtu edhe kur i ndėrmarrin ushtarakėt, apo sė bashku civilė dhe ushtarakė, aktivė ose nė reserve apo policė tė liruar. Ėshtė grusht shteti madje shumė i rrezikshėm kur veprime tė tilla merren nėn mbrojtje nga institucione tė pavarura shtetėrore.
Grushti i shtetit duhet tu nėnshtrohet analizave tė thella e tė gjithanshme nė tė gjitha aspektet e tij. Grushti i shtetit duhet dėnuar jo vetėm si dukuri, por si organizim konkret, si veprimtari konkrete, kolektive e individuale. Duhet tė vihen para pėrgjegjėsisė tė gjithė fajtorėt pėr pasojat e tij. E keqja e madhe e gjendjes politike tė ngatėrruar nė Shqipėri qėndron pikėrisht nė atė qė mund ta quajmė kultura e mosndėshkimit tė krimeve politike, tė kryera kolektivisht me implikime masash tė mėdha njerėzish. Nuk u ndėshkuan fajtorėt e ngjarjeve tė vitit 1997 dhe kjo nxit e trimėron ata qė e kanė vazhdimisht mendjen tek pėrsėritja e ngjarjeve tė tilla.
Duhen analizuar thellė mangėsitė e punės sė qeverisė, gabimet e qeveritarėve, aparateve shtetėrore qė janė shfrytėzuar, me tė drejtė apo pa tė drejtė, nga kundėrshtarėt e qeverisė pėr ta nxehur gjendjen psikologjike tė shumė shqiptarėve, deri nė pranimin e shpėrthimeve tė kundraligjshme, si rrugė pėr tė dalė nga e keqja. Jo vetėm nė anėn e opozitės, por dhe nė anėn e qeverisjes ėshtė grumbulluar pisllėk i madh politik, korrupsion i gjithfarshėm, papėrgjegjėsi politike qė krijojnė situata tė tilla qė shqiptarėt do ti pėrfshihnin nė episode tė rėnda lufte civile, tė shkojnė e tė vriten midis tyre, qė pastaj krerėt politikė kundėrshtarė tė hyjnė nė pazare tė reja, pėr tė ēuar nė vend fjalėt e thirrjet qė u vinė nga ndėrkombėtarėt pėr bisedime, pėr kompromise, pėr zgjidhje politike pėr hir tė interesave kombėtare. Dhe kėto paqtime e qetėsime ndodhin pasi hendeku qė ndan shqiptarėt qysh nga 1912 thellohet edhe ndonjė pash mė tepėr dhe njomet me gjak shqiptar tė derdhur rishtas. Ky ėshtė mallkimi mė i madh qė le pas pėr politikanėt shqiptarė pa pėrjashtim ēdo tentativė pėr grusht shteti, pavarėsisht nėse tenativa pėrfundon me dėshtimin e atij qė e nisi; me fitoren e atij qė e pėrballoi; apo anasjelltas.
Pa Kosovė e Ēamėri nuk ka Shqipėri
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn fao_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn unk als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn tur_Latn als_Latn dik_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn zho_Hans als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn pol_Latn als_Latn bem_Latn eng_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn lit_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn