als_Latn uzn_Latn ron_Latn
Shn Pandeleimoni
Parathnie
Brenda mjegulls s martirve dhe shenjtorve t besimit ton, t cilt dhan jetn e tyre pr dashurin pr Krishtin, prfshihet edhe figura e Shn Pandeleimonit.
I ri, i mbushur me gjallri, fuqi dhe guxim, u martirizua pr besimin e tij orthodhoks. Me vendosmri predikoi t vrtetn e besimit t tij tek t gjith, tek ata q at koh ndodheshin n mbretrin e errsirs dhe t shthurjes, t adhurimit t idhujve.
Rrefuzoi t sakrifikonte tek idhujt e pandjeshm dhe pa shpirt dhe me gjith lajkat e mbretit Maksimian, mbeti i patundur dhe preferoi t martirizohej dhe t mbetej trashgimtar i Mbretris s Qiellit. Trhoqi drejt Krishtit dhe besimit t tij t gjith ata q kishin dashuri t vrtet dhe etje pr t njohur Perndin e vrtet.
T uroj, i dashur lexues, t t frymzoj drejt imitimit, jeta e shenjt e Shn Pandeleimonit dhe leximi i jets s tij t bhet shkak pr t'u afruar n burimin e drits dhe t mrekullive, Krishtin.
Jeta e Shenjtit
Jetoi n vitet e mbretit Maksimian, rreth 304 pas Krishtit. Ishte nga qyteti Nikomidi. Babai i tij Evstari ishte adhurues i idhujve. Nna e tij, Evluli, ishte kristiane. Sa prkujdesje bnte i ati ndaj idhujve, kaq zell dhe dashuri ndaj besimit orthodhoks tregonte e ma, q me dhembshuri dhe dashuri ushqente t birin, Panteleonin (kshtu e kishin quajtur). I jepte jo vetm ushqim trupor, por dhe shpirtror. Por vdiq shpejt e lumtura Evluli.
Panteleoni, pasi msoi gjrat e para, studioi edhe n greqishte. M von, pasi studioi shum dhe prparoi, i ati e drgoi t msonte te mjeku i dgjuar, Evfrosini. Vrtet i riu, inteligjent si ishte, i kaloi bashknxnsit e tij n msime brenda nj kohe t shkurtr. Ishte shum i bukur nga paraqitja. N biseda ishte i mbl dhe n sjellje i matur dhe i bindur. Ishte i stolisur me virtyte dhe kishte nj sjellje kaq t mir, saq dallohej nga shokt e moshs s tij. T gjith sa i afroheshin, knaqeshin dhe gzoheshin se kishin shum prfitime.
Pr kto virtyte, Panteleoni u b i dgjuar dhe me fam n t gjith Nikomidin. Edhe mbreti, kur nj dit shkoi me t atin Evstarin n pallat dhe e pa, pyeti dhe msoi pr virtytet e Panteleonit. Kur pa mendimet e tij t drejta dhe karakterin e tij, ftoi Evstarin dhe e kshilloi q ta msonte t birin sa m shum, q ta bnte doktor t mbaruar dhe n vazhdim ta vendoste brenda n pallatin e tij.
Pagzohet i krishter
N at koh, Shn Ermolau ishte prift n kishn e Nikomidis, por ishte i fshehur n nj shtpi bashk me t krishter t tjer, sepse kishte frik nga mbreti. Duke par t riun q kalonte do dit nga shtpia pr t shkuar te msuesi i tij, kuptoi q kishte thjeshtsi e moral dhe pr kt arsye edhe gjendja e tij shpirtrore do t ishte e pastr, si ishte e pastr dhe frytdhnse ajo tok q prmend Ungjilli. Ndrsa mendohej pr kto, Ermolau donte t provonte dhe t trhiqte Pantoleun, ndaj hapi dern e shtpis dhe e thirri q t'i thoshte dika. Pantoleoni u kthye dhe Shenjti ather e pyeti pr origjinn dhe pr besimin e tij (d.m.th, nse besonte). I riu iu prgjigj pyetjes me gjith t vrtetn, d.m.th, q e ma ishte e krishter dhe i ati adhurues i idhujve. Ermolau prsri e pyeti duke i thn: "Ti, biri im, cilin besim do m tepr?" Dhe i riu iu prgjigj kshtu: "Kur rronte nna ime, m kshillonte do dit t bhesha i krishter, dhe un ashtu dshiroja t bhesha. Nna ime vdiq dhe mbeta vetm me babain tim, i cili m detyron ta ndjek pas n besimin e tij dhe ka ndrmend t m dhuroj si shenj nderi, nj pozit n pallat." E ripyeti Ermolau: "Ciln shkenc ndjek, biri im?" Dhe Panteleoni iu prgjigj: "Mjeksin ndjek, o plak i nderuar. At q msonte Asklepi, Dhimokrati, Galinoi dhe dijetar t tjer. Nga t gjitha profesionet, babait tim i plqeu ky profesion, por dhe msuesi im m informoi se po t bhem doktor i shklqyer, nuk do t ket smundje q t mos mund ta shroj". Ather Ermolau gjeti rastin e prshtatshm dhe i tha t riut: "Besom, biri im, q shkenca e Asklepit, Galinoit dhe e dijetarve t tjer q m prmende, pak ndihm mund t'u jap atyre q e studiojn, por dhe ato Perndi q iu falet Maksimiani, nuk jan gj tjetr ve mite t gnjeshtrta, q i besojn t marrt. Nj sht Perndi i vrtet, Jisu Krishti, t cilit nse i beson me gjith zemrn tnde, do t shrosh do smundje, pa barna, vetm me hirin dhe fuqin e Tij. Krishti u ktheu dritn shum t verbrve, ngjalli t vdekur, pastroi lebroz, shroi t demonizuar, shroi t smur pa shpres dhe bri udira t panumrta.
Por dhe sot Krishti ndodhet midis besimtarve, shrbtorve t Tij dhe i ndihmon t bjn vepra q t mahnitin. Dhe kta besimtar t Tij i bn trashgimtar t Mbretris s Tij qiellore."
Sapo dgjoi kto, Panteleoni ndjeu nj gzim t madh. Zemra e tij u mbush me ngazllim dhe vrtetoi se t gjitha sa i thoshte Shenjti ishin t vrteta dhe t drejta. Dhe u prgjigj kshtu: "Plak i shenjt. Sa m the i dgjova edhe nga nna ime shum her. E shihja t lutej dhe t ftonte Perndin q edhe ti predikon. E luste nxehtsisht q t na ndrionte dhe t na ndhmonte." Pasi falenderoi Ermolaun pr ndihmn dhe ndriimin, Panteleoni vazhdoi rrugn e tij. Por i lan mbres fjalt e priftit, ndaj shum her erdhi dhe dgjoi msimet e tij. Ndrkoh besimi i tij te Krishti pak nga pak po shtohej.
Nj dit, ndrsa kthehej nga msuesi i tij, gjeti n rrug nj djal q e kishte kafshuar nj gjarpr helmues. Djali vdiq dhe neprka q e pickoi qndronte pran tij. Panteleoni, kur pa kt ngjarje, kujtoi fjalt e Ermolaut. Mendoi kshtu: "N rast se Krishti do t plotsoj krkesn time, t ngjall djalin dhe t ngordh gjarprin, nuk ka m nevoj pr vrtetim tjetr, as tregim tjetr, pr sa m msoi prifti i respektuar. Madje, do t bhem n ast i krishter". Pasi bri lutje, n ast fmija u ngjall, sikur t ishte ngritur nga nj gjum i thell. Neprka u b cop dhe u zhduk. Ather Panteleoni, me gjith shpirt dhe zemr, besoi te Krishti. Dhe ndrsa ktheu syt e tij nga qielli, me shum gzim falenderoi dhe lavdroi Zotin q e shptoi nga gabimi dhe errsira e idhujve dhe e drejtoi drejt njohjes s t vrtets. Pastaj, duke vrapuar, shkoi tek Ermolau, i tregoi ngjarjen dhe me gzim t madh i krkoi ta bnte t krishter t vrtet me pagzimin e shenjt. Ermolau, me gzim, pranoi ta pagzonte, sepse e dinte q miron e Shpirtit t Shenjt do ta vinte n nj trup t zgjedhur. Pasi e pagzoi, e kungoi me Trupin dhe Gjakun e Zotit dhe Shptimtarit dhe e msoi pr misteret e besimit ton t vrtet.
Pran plakut t shenjt ndenji shtat dit, i mbushur me gzim dhe i ushqyer me fjalt e mjalta. Ditn e tet u largua dhe shkoi n shtpin e tij.
Q ather, mundohej me do mnyr t kthente t atin n besimin e vrtet. Pr kt nj dit i tha: "Prse at, sa idhuj jan fabrikuar n kmb, nuk u uln kurr dhe sa jan fabrikuar ulur, nuk mundn kurr t ngrihen?" Evstari nuk mundi t'i prgjigjej t birit dhe madje filloi pak nga pak t'i ftohej adhurimi ndaj tyre dhe nuk flijonte shpesh tek ata, si m par.
Panteleoni falenderonte Perndin, se shikonte dhe vrtetonte ndryshimin e t atit dhe e luste vazhdimisht q ta ndrionte dhe ta shptonte sa m par nga gabimi dhe padituria. Mendonte t shkatrronte idhujt q ndodheshin n shtpin e tij, por nuk donte t dshpronte t atin, prandaj nuk e bri. Mendoi se do t ishte m mir t bindte t atin me fjal pr t besuar te Krishti dhe pasi ta bindte, vet ai do t'i prishte. E tha dhe u b. Perndia e dgjoi lutjen e shrbtorit t Tij dhe i rregulloi gjrat n mnyr t till, q t sillte n shprestari me nj udi, Evstarin.
Shron t verbrin
N shtpin e Evstarit solln nj t verbr. Pasi i ran ders, t afrmit pyetn nse ishte brenda doktor Panteleoni, i cili, sapo dgjoi q e krkuan, doli jasht me t atin dhe pyetn t verbrin se 'krkonte. Ai u tha: "Doktor i shklqyer, e dshiroj shum dritn time, sepse nuk ka te njerzit gj m t mbl. T lutem, t t vij keq pr vuajtjen time dhe t m mshirosh t mjerin, sepse shum mjek premtuan t m shronin, por nuk mundn. Madje kam shpenzuar gjith pasurin time n ilae, pa par asnj dobi. Por vrtetova se, edhe at pak drit q kisha, e humba dhe mbeta jo vetm i verbr, por dhe i varfr, i mjeri".
Panteleoni i tha ather: "Meqense harxhove t gjith pasurin te mjekt e tjer dhe nuk pe prmirsim, nse un do t t shroj, 'do t t m japsh?" Dhe i verbri iu prgjigj: "T dhuroj me gzim dhe dshir 'm mbeti nga pasuria ime." Ather i tha: "Syt e tu do t t'i shroj Perndia i vrtet me ann time, shprblimin q m premtove, dua q t'ua ndash t varfrve." Panteleoni foli kshtu i sigurt, sepse besonte n hirin dhe fuqin e Krishtit. Por i ati, ngaq mendoi se do ta shronte me barrat e mjeksis, e pengoi, duke thn: "Bir i dashur, mos pretendo dika m shum se fuqit e tua, se mos turprohesh, nse dshton. 'gj m tepr mund t ofrosh ti nga doktort e tjer, q nuk arritn ta shronin?" Dhe ai iu prgjigj: "Askush tjetr i fuqishrn nuk mund ta shroj, prve meje, meq nga msuesi im deri tek ata mjek, ekziston ndryshim i madh." I ati, meq mendoi se fliste pr msuesin e tij, Evfrosinin, i tha prap: "Por un, biri im, dgjova se at t verbrin e uan edhe te msuesi yt dhe asgj nuk arriti t bnte". Panteleoni i tha t atit: "Kujdes, baba, t vrtetosh vet t vrtetn time." Dhe, sapo tha kto fjal, shtriu dorn e djatht dhe bri shenjn e Kryqit n syt e t verbrit, duke prmendur n t njjtn koh dhe emrin e mbl t Zotit ton Jisu Krisht. Dhe ja, udia! N ast iu hapn syt dhe pan, edhe syt e trupit, edhe syt e shpirtit t tij, sepse ishte adhurues idhujsh. Sapo pa udin q u b, duke prmendur emrin e Krishtit, n ast besoi, por dhe i ati i Panteleonit me z t lart predikoi Krishtin, Perndin e vrtet. Shn Panteleoni u gzua, lavdroi Zotin dhe e oi te Shn Ermolau, i cili edhe e pagzoi.
Evstari, sapo u kthye n shtpin e tij, coptoi t gjith idhujt. Pas pak kohe, pasi jetoi n pendim, shkoi te Zoti.
Panteleoni u ndau gjith pasurin t varfrve dhe t burgosurve. Liroi shrbtort e tij, prpiqej pr t smurt dhe t dobtit dhe, jo vetm i shronte nga do smundje, por dhe u jepte shuma t hollash q t jetonin.
Pr arsye t bamirsis, fama dhe emri i tij u prhapn kudo. Sa ishin t smur krkonin, ftonin dhe paraplqenin nga t gjith doktort, Panteleonin. Ai, pasi i shronte, nuk krkonte pagese, vetm i ftonte t pranonin, Krishtin, t vetmin shrues t dhimbjeve trupore dhe shpirtrore. Kshtu, sa besonin te Krishti shroheshin dyfish, duke marr shptimin e shpirtit dhe shndetin trupor.
Smir dhe shpifje pr Shenjtin te mbreti
Doktort e qytetit, kur pan se Panteleoni ishte udibrs, filluan, t shpifnin.
Nj dit, ndrsa rrinin n treg, pan ish t verbrin q kalonte andej. Sapo e pan t shndetshm, u shqetsuan dhe than midis tyre: "Nuk sht ky, q provuam me shum mnyra ta bnim mir dhe nuk patm rezultat?" E pyetn dhe msuan se e shroi Panteleoni. Dhe u mrekulluan duke thn: "Si sht msuesi i rndsishm, kshtu bri edhe nxnsin e tij udibrs". Por, q ather, u shtua smira pr Shenjtin dhe krkonin shkak pr shpifje te mbreti.
Msuan se pr nj t krishter, t cilin e kishte dnuar joshprestari Maksmimian, pr shkak se pohoi besimin e tij, kujdesej Shn Pandeleimoni. Vrapuan, pa humbur koh, te mbreti dhe i than: "Madhri, mso se Panteleoni, t cilin e do shum dhe ka studiuar q t bhet doktor i prkryer, q ta kesh pr ndihm n koh nevoje, tani as fuqin, as pushtetin e mbretris suaj nuk ka frik, as i intereson miqsia dhe dashuria juaj. Vjen, gjen dhe shron ata q me t drejt i dnon madhria juaj dhe q jan armiq t perndive tona. Nuk mjafton q mohon fen e t parve dhe beson tek i Kryqzuari, por mson edhe t tjer, adhurues idhujsh, sa t mundet, q t'i bj t krishter? Ne, shrbtort e tu, si t bindur t madhris tnde, t propozojm q ta heqsh nga mesi sa m shpejt, sepse m von, do t hidhrohesh, kur t shikosh adhuruesit e idhujve t mohojn perndit dhe pr m tepr, t predikoj q mjekimet e Asklipit i drgon Krishti. Po deshe t msosh t vrtetn, pr sa tham, urdhro t vij ktu i verbri q shroi Panteleoni, q t'i dgjosh nga ai vet".
Mbreti, sapo dgjoi kto informata, u dshprua dhe urdhroi q t'i paraqitnin ish t verbrin. Vrtet, e uan para tij dhe mbreti e pyeti se me ciln mnyr e shroi Panteleoni dhe ai rrfeu t vrtetn, pa frik dhe ndrojtje, duke thn: "Me emrin e Krishtit m shroi dhe m e mahnitshmja sht se, para se t mbaronte fjalt e tij, syt e mi u hapn dhe asnj nuk mund t pretendoj se m shroi me shkencn e mjeksis". Mbreti ather i tha: "Ti far pranon pr kt gj? Krishti t shroi apo perndit?" Dhe ai u prgjigj: "Le ta shikojn shtjen mir dhe do t dal e vrteta. I sheh kta mjek q u munduan t m shrojn? Por megjithse u shprblyen nga un dhe prisha gjith pasurin time pr ilae, asgj nuk m vlejti, por dhe m dmtuan, sepse m hoqn edhe at pak shikim q kisha. Cilin duhet t quaj doktor dhe shptimtarin tim? Asklipin q quhet si ndihmsi i ktyre mjekve dhe q nuk m dhuruan asgj apo Krishtin, vetm me emrin e t cilit, Panteleoni m dhuroi shikimin q e dshiroja? Prgjigjen, o mbret, e di dhe nj i verbr dhe i pashkolluar." Mbreti, duke mos ditur si t'i prgjigjej ish t verbrit, i tha: "A mos je i marr, o njeri? As mos ta prmendsh se t shroi Krishti. Perndit e tua t dhan dritn dhe kjo sht mse e qart." Ather, ish i verbri, i ndriuar m tepr n shpirt se n trup, nuk iu tremb pushtetit t mbretit dhe as inatit t tij. Mendoi se do t dnohej, por me guxim t madh, i tha mbretit: "Ti, o mbret, je i marr q pretendon se perndit e tua t rreme dhe pa jet m dhan dritn. Je kaq i verbr, sa edhe kta ktu dhe nuk mundesh t dallosh t vrtetn q ndrion m tepr edhe se dielli."
Mbreti tiran, kur dgjoi kto, u bind se ato q i than mjekt ishin t vrteta. N ast urdhroi t'i prisnin kokn ish t verbrit t lumtur, q ishte mik i Krishtit, mbrojts i s vrtets, dshmitar i vrtet, i cili u sakrifikua pr Krishtin q e shroi dhe u martirizua pr dashurin e Tij. Shenjti bleu fshehurazi lipsanin e tij t shenjt dhe e varrosi atje ku varrosi t atin.
Martirizimi dhe udit e Shenjtit
Mbreti lajmroi Panteleonin t vinte ta takonte. Shenjti ndrsa shkonte tek ai, lutej duke thn: "Perndi, dgjo lutjen time, m bj t denj dhe..." vazhdimin e psalmit. Kur mbrriti n pallat u paraqit prpara mbretit, dhe ai i tha: "Dgjova disa fjal pr ty, Panteleon, q t rndojn, d.m.th, q shan dhe nnvleftson Asklepin dhe perndit e tjera. Dgjova q beson te Krishti dhe pretendon q vetm Ai sht Perndi i vrtet dhe kmbngul tek Ai q gjeti nj vdekje t turpshme. E di, Panteleon, sa t dua dhe i dhash porosi msuesit tnd t t msoj sa m mir n shkencn tnde, q t t vendos n pallatin tim. Sigurisht, e dim q shum vet, nga smira, prhapin edhe gnjeshtra. Pr kt t ftova t bsh flijim te perndit, q t msojm t vrtetn."
Shenjti u prgjigj: "Veprat jan m t muara, o mbret, se fjalt, si e din t gjith. N rast se krkojm dhe analizojm gjrat e vogla dhe t parndsishme, n jan t vrteta e t njohura, aq m tepr detyrohemi t analizojm me kujdes m t madh, sa i takojn Perndis, q t mos dmtohemi, sepse shprestaria ndaj Perndive, sht gjja m e rndsishme se t gjitha. Perndia, q un i falem dhe respektoj, krijoi qiellin, detin, tokn dhe gjith botn. Ai ngjalli t vdekur, u dha dritn t verbrve, pastroi lebroz, ngriti t paralizuar dhe gjith kto udi i bri vetm me fjal dhe urdhr.
Perndit q u falen adhuruesit e idhujve, nuk e di, nse bn ndonjher vepra t tilla, ose nse mund t bjn. Nse dshiron, o mbret, le t provojm tani q t besosh t vrtetn. Jep urdhr t sjellin ktu nj t smur, q t vuaj nga smundje e pashrueshme dhe le t vin mjekt tuaj q t'u luten perndive t tyre, sa t duan, q ta shrojn. Pastaj t'i lutem edhe un Perndis tim, me emrin e t cilit do t shrohet smundja. Kt Perndi duhet ta quajm t vrtet dhe t tjert duhet t'i prbuzim."
Fjalt e Panteleonit i plqyen mbretit dhe, pasi dha porosi, solln nj t paralizuar, t ulur n krevatn e tij, i cili nuk mund t lvizte fare. Priftrinjt e idhujve bn lutjen m t lart, duke ftuar pr shum or perndit e tyre t pandjeshme. Ata, si t shurdhr dhe memec, nuk dgjuan dhe Shenjti u tall pr shkak t padijenis s tyre. Kur m n fund vrtetuan se nuk mund t bnin asgj, i than Shenjtit t ftonte Perndin e tij. Ather, Panteleoni ngriti syt e tij dhe gjith mendjen e tij drejt qiellit dhe tha: "Zot, dgjo lutjet e mia dhe thirrja ime po vjen drejt teje. Mos e largo fytyrn Tnde nga ne. Pr kt q t krkoj tani, m dgjo. Tregoju, o Zot, ktyre q nuk t njohin, q Ti je i vetmi Perndi i Vrtet dhe e Trfuqishm". Kshtu tha dhe, ndrsa zuri duart e paralitikut, shtoi: "N emr t Krishtit, i cili rimkmbi t vrart dhe t plagosurit, ngrihu dhe ec". Ather, n ast, fjala u b vepr dhe i smuri u ngrit dhe eci me dshir dhe qetsi. Kur pan adhuruesit e idhujve udin, u shtangn dhe shum mohuan idhujt dhe besuan te Perndia i vrtet. Por priftrinjt e tmerrshm vazhduan t mbeten t pabes. Dhe, pasi u kthyen nga mbreti, i than: "T prgjrohemi te perndit tona t pavdekshme, t mos e lejosh m Panteleonin t rroj dhe nj or, sepse do t zhduk besimin ton dhe t krishtert do t bhen t fuqishrn dhe do t kthehen kundr nesh."
Mbreti, kur i dgjoi, ftoi prap Shenjtin dhe provoi ta gaboj me fjal t mira, se mos e bindte dhe binte dakord me t. Por, pasi nuk arriti asgj, as me fjal t mira, as me frik, q ta bindte, filloi ta torturonte me mjete t ndryshme. N fillim e varn n nj pem dhe i coptuan mishin me thonj metalik. Pastaj i dogjn brinjt dhe vendet e tjera t ndjeshme. Ndrsa trupi i Shenjtit dhe martirit dnohej me kto mjete, mendja e tij ishte e kthyer nga Ai q mund t'i jepte ndihm. Syt e tij ishin t kthyer nga qielli dhe me besim t madh i lutej me vete Zotit. Dhe Zoti e dgjoi lutjen e tij dhe u gjend at ast prpara tij me pamjen e Ermolaut dhe i tha, si nj at i vrtet dhe i dhimbsur: "Mos u tremb, sepse un jam me ty prsa do t vuash pr mua." Dhe n ast, duart e ushtarve u paralizuan. Llambadhat u shuan dhe plagt e Shenjtit u shruan. Mbreti u turprua sapo pa se 'ndodhi dhe, ndrsa dha urdhr ta zbrisnin nga druri, i tha Shenjtit: "Me far teknike dhe magjie i bre duart e ushtarve t paralizohen dhe llambadhat t shuhen?" U prgjigj: "Teknika dhe magjia ime sht Krishti q dua, i cili ndodhet pran meje dhe bn udira." Maksimiani ather i tha: "N rast se t v n tortura m t keqija dhe m t ashpra, far do t bsh?" Dhe Shenjti iu prgjigj: "Ather do t kem edhe un ndihm m t madhe nga Krishti im."
Urdhroi ather Maksimiani t mbushnin me plumb nj en t madhe dhe pasi e vun t ziente shum, futn brenda Shenjtin. Dhe prap i lutej dhe krkonte ndihmn e Zotit duke thn: "Dgjo, o Zot, zrin tim. Dhe kur t lutem Ty, nxirre nga shpirti im frikn pr armikun tim" dhe vazhdoi psalmin.
Prap u paraqit Zoti me pamjen e Ermolaut dhe kur u kthye nga ena e madhe n ast zjarri q ziente u shua dhe plumbi u ftoh. Shenjti vazhdoi t psalte kt: "Perndis i thirra dhe m dgjoi."
Sa ndodheshin aty u habitn pr ngjarjet e uditshme. Mbreti, mizor dhe pa ndjenja si ishte, nuk kuptoi q kto udi bheshin nga Perndia i Vrtet dhe i Fuqishm, por i konsideronte si suksese t magjis. Mendonte me far mjetesh t tjera torture do t mundte t nnshtronte martirin e pathyeshm. Pasi u kshillua me kshilltart e tij, urdhroi t lidhnin n qafn e Shenjtit nj gur t madh dhe ta hidhnin n det. Ushtart vrapuan t zbatonin urdhrin. Dhe Perndia prap e ruajti dhe e ndihmoi shrbtorin e Tij, q rrezikonte pr hir t Tij. Sapo e hodhn n det, ndrhyri Krishti dhe e bri at gur t rnd q kishte n qaf, m t leht se flett e pemve dhe notonte n det. Shenjti eci mbi ujin e detit, ashtu si m par Petri, dhe doli n breg i padmtuar dhe i shptuar. Mbreti, kur e pa n tok, u mrekullua dhe i tha: "far sht kjo q shoh, Panteleon? Sundon me magjin tnde edhe detin?" Dhe Shenjti iu prgjigj: "Urdhri i Atij q e sundon, bri at q sheh. Duhet t dish q toka, deti dhe t gjitha krijimet, dgjojn dhe i binden Perndis m tepr nga sa t binden ty shrbtort e tu".
Zemra e ashpr dhe e mbyllur e mbretit nuk ndryshoi fare. Megjithse pa kaq e kaq udira, joshprestari dha urdhr t grumbullonin t gjitha kafsht e egra t toks. Pastaj, gjoja sikur i dhimbsej Shenjti, pr ta ndihmuar, i tha: "I sheh kto egrsira? Pr zhdukjen tnde i solln. T t vij keq pr veten tnde. Mua m vjen keq pr rinin dhe bukurin tnde, dshmitart e mi jan perndit. T kshilloj, si baba, t preferosh si logjike interesin tnd, q t mos vdessh shpejt, me kt vdekje t hidhur dhe t humbassh jetn e mbl dhe t dshirueshme."
Shenjti iu prgjigj ather: "Nse nuk t dgjova m par, si shpreson t t dgjoj tani q pash kaq ndihm nga Perndia im? As mos ta mendosh q do t'u bj flijim demonve. Prse m frikson me egrsirat e tua? Ai q paralizoi duart e ushtarve t tu, q ftohu plumbin e zier dhe thau detin, do t bj edhe egrsirat e tua m t buta se bagtit."
Shenjti nuk u bind nga mbreti t'u falej idhujve dhe preferoi t hidhej tek egrsirat. Por mbreti kmbnguli dhe i dha afat tri dit, q t mendonte dhe t sakrifikonte tek idhujt, ndryshe do t zbatohej porosia e tij dhe Shenjti do t hidhej tek egrsirat, q ta coptonin. Kjo ngjarje u prhap n t gjith qytetin. T gjith vrapuan t shihnin kt t ri t bukur dhe fisnik, q preferoi t hidhej m mir tek egrsirat, sesa t'u falej idhujve t pandjeshm.
U grumbulluan shum njerz n amfiteatr dhe mbreti qndroi n nj tribun t lart. Dha urdhrin dhe n ast shrbtort zvarritn Panteleonin q ta hidhnin tek kafsht e egra. Shenjti eci me guxim dhe kurajo, sepse kishte mbrojts dhe ndihms Krishtin.
Shrbtort e hodhn Shenjtin n vendin q u caktuan dhe liruan gjith egrsirat. T gjith prisnin t shihnin Panteleonin t prplitej dhe t glltitej nga egrsirat e uritura. Dashakeqsia e ktyre njerzve kishte kaluar edhe paditurin e kafshve q nuk flasin, sepse nuk i luteshin Perndis s vrtet dhe dnonin me egrsi sa i besonin Atij. Dhe Perndia, q e kthen gjithka si do, rregulloi edhe ktu q t duken egrsirat t buta dhe me logjik dhe, duke imituar butsin e njerzve, t bhen dshmitar t gjall t ligsis s njerzve dhe mirsis s Perndis.
Egrsirat iu afruan Shenjtit si krijesa t logjikshme, me shum shprestari, tundnin bishtin e tyre dhe lpinin kmbt e tij, duke konkuruar midis tyre cili do t shkonte para tij q ta prkdhelte dhe t'i prulej. Dhe secila egrsir nuk largohej prej tij, nse nuk zgjaste dorn q ta bekonte. Turma, si pa kt udi, u shtang dhe t gjith me nj z thirrn: "I madh dhe i vrtet sht Perndia i t krishterve dhe le t lihet i lir i drejti."
Kur mbreti mizor pa se egrsirat nuk pranuan t zbatonin urdhrin e tij, u zemrua kaq shum, sa dha urdhr t'i vritnin. Pr shum dit shiheshin kafsh t vrara, pa u afruar asnj shpend mishngrns q t'i hante. Dhe kjo ndodhte nga Perndia, si shenj nderimi ndaj Shenjtit, q t ktheheshin edhe t tjer n shprestari. Pastaj mbreti drgoi njerz pr t'i groposur. M von, mbreti urdhroi t ndrtohej nj rrot dhe, pasi ta vendosnin n nj vend t lart, t lidhnin Shenjtin, ta rrokullisnin rrotn n tatpjet, q t zhduknin martirin. Kt natyrisht, ia than mbretit disa teknik, shpiks t ligsis dhe t veant pr t dmtuar t tjert.
Por Zoti Njeridashs, mbrojts i shrbtorve t Tij, ndrhyri prsri n astin e duhur, n momentin kur do ta linin kt rrot t tmerrshme t rrokullisej s bashku me martirin, q ishte i lidhur n t. Kt pamje t frikshme vrapuan ta shihnin t gjith banort e qytetit.
Lan rrotn t rrokullisej. Ather pr udin e t gjithve, zinxhirt u zgjidhn dhe rrota iku vetm dhe vrau e plagosi shum nga joshprestart. Shenjti qndronte i pacnuar duke lavdruar dhe bekuar Perndin.
Mbreti, q nuk u kthye duke par sa ndodhn, thirri Panteleonin dhe i tha: "Deri kur do t bsh gjra t tilla t mbinatyrshme dhe disa njerz t mbretris sime t'i vdessh e t tjer t'i bsh armiq t perndive dhe t mbretris sime? Na thuaj, nga e msove krishtrimin?" Dhe Shenjti rrfeu t vrtetn dhe zbuloi Shn Ermolaun, sepse mendoi q nj thesar i till nuk duhej t mbetej i fshehur, por duhej t zbulohej q t ndihmonte edhe t tjer.
Dhe Maksimiani dha urdhr q Panteleoni t'i tregonte vendin ku qndronte Ermolau. Dhe Shenjti u bind me gzim, sepse e dinte q Ermolau do t kthente nga ana e tij edhe t tjer, drejt shprestaris. E dinte shum mir se shn Ermolau kishte fjal t mira dhe bindse dhe ishte i zoti t trhiqte dhe t msonte barbart, q t besonin tek Perndia i vrtet.
Shn Panteleoni, i shoqruar nga tre ushtar q e ruanin, arriti n shtpin ku fshihej Ermolau. Trokiti n der dhe Shn Ermolau doli jasht e i tha Panteleonit: "Si erdhe deri ktu, biri im?" Dhe ai iu prgjigj: "T fton, mbreti, zoti im, dhe do t shkosh tek ai." Dhe Ermolau tha prsri: "Un e di q arriti ora ime pr t vdekur, pr emrin e Krishtit tim, sepse ma paraqiti dhe ma zbuloi me vegimin q pash kt nat."
Ushtart arrestuan Ermolaun dhe dy t krishter t tjer q ndodheshin me t. Kur u shoqrua prpara mbretit dhe u pyet si quhej dhe nse kishte me vete dhe t tjer t krishter, Shn Ermolau u prgjigj, me t vrtetn q e dallonte, si m posht: "Emri im sht Ermola. Kam me vete dhe dy t krishter t tjer; Ermokratin dhe Ermipin".
Ather urdhroi t'i sillnin edhe ata para tij. Pasi u paraqitn, i pyeti: "Ju ishit q gabuat Panteleonin dhe mohoi perndit?" Ata, t mbushur me guxim, iu prgjigjn: "Krishti fton pran tij t aftt." Mbreti ather u tha: "T lini mnjan fjalt pa kuptim e pavler dhe t m dgjoni. Kshilloni Panteleonin t bj flijim tek perndit e pavdekshme, nse doni natyrisht t'ju kem miq dhe premtoj t'ju jap dhurata t panumrta dhe tituj".
Ata u prgjigjn: "Mos u bft t kshillojm dik t humbas shpirtin. T gjith ne t krishtert, kemi nj mendje t patundur dhe m mir t vdesim me mijra her e me tortura t ndryshme, sesa t'u falemi idhujve t shurdhr dhe pa ndjenja." Dhe, kur mbaruan fjalt e tyre, kthyen syt nga qielli dhe iu faln Zotit, q t'i prkrahte dhe t'i ruante nga kurthet e demonve. Zoti dgjoi lutjen e tyre, iu paraqit dhe u dha fuqi. N ast, n at vend u b nj trmet i madh.
Maksimiani, me mendje t tronditur tha: "Shihni se Perndit u zemruan nga shkaku juaj dhe bn trmet". Dhe iu prgjigj Shn Ermolau: "Po nse bien posht perndit e tua, far do t thuash?" M par se t mbaronte fjaln e tij mbreti, mbrriti nj shrbtor i pallatit dhe i tha: "Madhri, erdha t t njoftoj se Perndit ran dhe u thrrmuan." T tre t krishtert qeshn dhe talln perndit e tmerrshme q jetuan n tok dhe pastaj u thrrmuan. Tirani joshprestar u b m tepr i zymt, si ata q u dhembin syt dhe nuk mundin t shohin diellin.
Dnoi t tre martirt me tortura t ndryshme. Pasi u bind, se nuk ishte e mundur t'i detyronte t ndrronin rrug, dha urdhr dhe u pren kokat. Lipsant e tyre i morn fshehurazi t krishtert dhe i varrosn me shum nder dhe prkushtim.
Panteleonin e uan prap, sipas urdhrit, te mbreti. Kur u paraqit te mbreti, ky i tha: "Mso se msuesi Ermola dhe shoqruesit e tij, pan interesin e tyre dhe sakrifikuan tek perndit. Dhe un, si shprblim, i nderova si duhej dhe i bra t part e pallatit. Nse do t'i imitosh edhe ti, do t vrtetosh se sa i nderoj dhe i moj ata q binden. Nse, ndryshe, kmbngul t mos sakrifikosh tek idhujt, do ta vrtetosh sa ashpr dnoj t pabindurit dhe fodullt. Pra, nse nuk bindesh, nuk do t shptosh nga duart e mia, madje sot do t vdessh me vdekje t tmerrshme." Martiri i Krishtit, sapo mbreti mbaroi fjalt e tij, u ndriua nga Shpirti i Shenjt, kuptoi dinakrin dhe ligsin e mbretit dhe e pyeti se ku gjendeshin t tre ata q sakrifikuan tek idhujt. Dhe mbreti i lig i tha Panteleonit: "Nuk jan tani ktu. I drgova me nj pun n qytet." Dhe Shenjti ather i tha: "Ndonse je mik i gnjeshtrs tani the t vrtetn, sepse tani ata ndodhen n qiej n qytetin e Jerusalemit t siprm dhe gzohen."
Kur mbreti i marr pa se nuk mund ta bindte Panteleonin as me t mir, as me dhurata, as me krcnime, as me dnime t ndryshme, urdhroi, sepse u marros fare, ta rrihnin q t knaqej ligsia dhe inati i tij. N vazhdim dha urdhr t'i prisnin kokn dhe lipsanin e tij ta hidhnin n zjarr q ta digjnin.
Fundi i Shenjtit
Ushtart e shoqruan Shenjtin te vendi i ekzekutimit. Pr kt, meq e dinte se do t shptonte nga vuajtjet dhe dshprimi, psalte i gzuar: "Shum her q nga vitet e fmijris m luftuan, por nuk mundn t m mundnin."
Dhe prap ndodhi nj udi e madhe. Ndrsa e lidhn Shenjtin te nj ulli dhe xhelati uli shpatn q t'i priste kokn, tehu i shpats u kthye dhe u prkul si qiri. Ushtart u trembn shum nga ngjarja dhe ran n tok, duke thn: "Besojm se Krishti sht Perndia i vrtet dhe t lutemi t mos na bhesh kundrshtar. Falna dhe bj lutje te Perndia, q t pranoj pendimin ton." Shenjti i dgjoi dhe iu fal nxehtsisht Zotit edhe pr ata. N ast, pas lutjes, u dgjua nj z nga qielli q thoshte: "U dgjua lutja jote dhe t gjitha sa krkon do t bhen. Q tani nuk do t quhesh Panteleon, por Pandeleimon, sepse sa do t prmendin emrin tnd, pr ndrmjetimin tnd, do t gjejn dhembshuri dhe mshir." Sapo dgjoi zrin, Shenjti e kuptoi pr far hiresh u b i denj para Zotit. Ather u dha zemr ushtarve t mos trembeshin dhe t zbatonin urdhrin. Ata prsri nuk guxuan, sepse zbuluan fuqin e Krishtit. Shn Pandeleimoni i detyroi t zbatonin vendimin e tiranit. Ata, meq nuk donin t mos i bindeshin Shenjtit, pasi e puthn shum dhe treguan dashurin dhe adhurimin e tyre, pren kokn e tij t shenjt m 27 korrik t vitit 304 pas Krishtit.
Perndia, meq donte ta lavdronte Shenjtin Pandeleimon, bri dhe shum udira t tjera. Druri i ullirit mbi t cilin u lidh Shenjti, ishte i that dhe n ast u mbush me filiza e dha frute. Mbreti, sapo dgjoi kt ngjarje urdhroi t prisnin ullirin. Urdhroi gjithashtu t coptonin trupin e Shenjtit.
Ushtart imituan magjistart q nuk u kthyen tek Irodhi. Ata ikn duke predikuar kudo Krishtin dhe gjith udit e Perndis.
Lipsanin e Shenjtit, disa t krishter e morn dhe me nderim e varrosn me miro dhe temiam n nj vend jasht qytetit, q quhet Adamandiu skolastik.
Ky sht martirizimi i shruesit Pandeleimon. Kujtimi i tij kremtohet m 27 korrik.
als_Latn dik_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn gla_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn