als_Latn dik_Latn sag_Latn
Funksionarë të lartë të VMRO-DPMNE sot kanë bërë homazhe për Goce Delçevin, me rastin e 114-vjetorit të vrasjes së tij.
Në Kishën e Shën Spasit në Shkup është mbajtur një ceremoni përkujtimore për atë që në historiografinë e vendit fqinj konsiderohet si një nga themeluesit e lëvizjes nacionale maqedonase.
Nënteksti politik i këtij manifestimi ishte ringjallja e nacionalizmit dhe mobilizimit etnik, synime këto të deklaruara të VMRO-DPMNE-së, shkruan Konica.al
Por, ironia e hidhur është se heroi i luftërave antiosmane në të gjallë të tij asnjëherë nuk ishte deklaruar ‘maqedonas’.
Pavarësisht përpjekjeve të historiografisë maqedonase pas vitit 1945 për ta portretizuar Delçevin si separatist maqedonas më shumë sesa nacionalist bullgar, vetë Delçev në korrespodencat e tij theksonte “…Ne jemi bullgarë dhe të gjithë vuajmë nga një sëmundje e përbashkët (sundimi osman)”.
Në një korrespondencë tjetër, heroi i sotëm i maqedonasve thoshte: “Detyra jonë është të mos derdhim gjakun e bullgarëve, atyre që i takojnë të njejtit popull të cilit i shërbejmë”.
Ndërkohë, studiuesit bullgarë dritësojnë aspekte të panjohura të veprimtarisë kryengritëse të Delçevit, mbi të gjitha lidhjen e tij të ngushtë me luftëtarët shqiptarë të jugut.
Guerilët bullgarë përpiqeshin të siguronin armë dhe municione, prandaj e gjykonin jetik bashkëpunimin me shqiptarët.
“Në këtë detyrë jashtëzakonisht të rëndësishme kauza e bullgarëve gjeti përkrahjen e madhe të shqiptarëve”, shkruan një faqe bullgare.
Kjo lidhje, siç pohojnë studiuesit në Sofje, u bë aq e ngushtë, saqë disa nga komitët vishnin kostume shqiptare. Madje, vetë Delçevi e donte veshjen kombëtare shqipare.
Më poshtë, portali Konica.al sjell disa dokumente të paçmueshme të kohës që tregojnë sesi deklarohej Delçevi për përkatësinë e tij kombëtare:
Gazeta greke ‘Empros’ e datës 27 prill 1903 shkruante për Delçevin:
“Kryengritja bullgare në Maqedoni
Qëllimi dhe ideali ynë është autonomia e Maqedonisë dhe rajonit të Adrianopojës, dhe ne duhet t’i nxisim në kryengritje edhe popujt e tjerë që jetojnë në këto vise….NE BULLGARËT E MAQEDONISË DHE ADRIANOPOJËS, nuk duhet të harrojmë faktin se ka edhe nacionalitete dhe shtete të tjera që janë të interesuara jetësisht në zgjidhjen e kësaj çështje”.
Letra e Goce Delçevit dërguar Nikolla Maleshevskit:
Sofie, 1 maj 1899,
“Kam pranuar të gjitha letrat që m’i keni nisur. Shpresoj që pakënaqësitë dhe përçarjet të mos ju trembin. Është vërtetë për keqardhje, por çka mund të bëjmë kur NE JEMI BULLGARË dhe të gjithë lëngojmë prej të njejtës sëmundje”.
Dokumente turke për Delçevin
Në një telegram të valiut të Vilajetit të Selanikut Hasan Fahmi, i datës 5 maj 1903 shkruan:
”Çeta e njëri prej prijësve më të njohur Delçevit, është e përbërë nga 21 kryengritës, por të pafytyrë nga POPULLATA BULLGARE iu bashkuan çetës dhe tok u bënë thuajse tetëdhjetë vetë”.
Telegrami i mytesarifit të Serezit, i datës 9 maj 1903:
“Po ju njoftoj se rebeli i vrarë Delçev donte t’i nxiste krejt banorët e fshatit në kryengritje…Autoritetet e dinë, sipas informacionit të fundit, se BULLGARࣿËT e fshatit Rondi afër Serezit janë kryengritës dhe ndihmojnë çetat e komitëve”.
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn fur_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn