als_Latn lit_Latn slv_Latn
Koalicion i madh ose Qeveri nė duart e serbėve
Janė vetėm edhe pesė ditė, qė na ndajnė nga zgjedhjet, nė mbrėmjen e sė cilės do tė marrim vesh edhe rezultatin preliminar, por analistėt politikė, njohėsit e proceseve tė deritanishme zgjedhore, druajnė me plot tė drejtė se edhe pas kėtij procesi tė ri, do tė na pėrsėritet kriza institucionale e ngjashme me atė tė vitit 2014.
Asnjėri subjekt nuk pritet tė marrė shumicėn e nevojshme
Janė vetėm edhe pesė ditė, qė na ndajnė nga zgjedhjet, nė mbrėmjen e sė cilės do tė marrim vesh edhe rezultatin preliminar, por analistėt politikė, njohėsit e proceseve tė deritanishme zgjedhore, druajnė me plot tė drejtė se edhe pas kėtij procesi tė ri, do tė na pėrsėritet kriza institucionale e ngjashme me atė tė vitit 2014.
Ky skenar i padėshirueshėm parashihet, pėr shkak se po pritet qė asnjėri koalicion nuk do tė arrijė tė marrė vota tė mjaftueshme pėr tė bėrė qeverinė vet. Nė kėtė kombinim do tė jenė sėrish serbėt ata, tė cilėt do ta pėrcaktojnė koalicionin fitues dhe mundėsinė e formimit tė qeverisė sė pakicės. Kjo zgjidhje jofunksionale, sipas analistėve politikė, vetėm sa do ta dėmtonte shtetin dhe qytetarėt nga partitė politike tė pangopura pėr ta marrė pushtetin dhe pėr tė marrė sa mė shumė pozita tė larta dhe pėr tė vazhduar tė zhvatin qytetarėt. Zgjidhja nė kėtė rast do tė ishte njė koalicion mė i gjerė me bazė tė shumicės shqiptare ose zgjedhjet e reja tė pėrsėritura sė bashku me lokalet nė vjeshtėn e kėtij viti.
Analisti Gurakuq Kuqi, drejtor nė Institutin e Pavarur pėr Studime Politike dhe Mediale, vlerėson se kriza sė pari politike pastaj institucionale nė Kosovė ēdoherė po troket si njė faktor nė derė pas ēdo palė zgjedhjeve qendrore, jo pėr fajin e institucioneve se ato janė abstrakte, por tė njerėzve qė dėshirojnė tė zėnė pozita aty. "Duke marrė parasysh qė prapė ėshtė garnitura e njėjtė politike dhe strukturimin e tyre politik nė koalicione nuk pritet qė tė jetė ndryshe", u shpreh Kuqi.
Koalicionet pėr pazare
Sipas Kuqit, mund tė na kėrcėnohet njė krizė institucionale politike edhe brenda vetė koalicioneve tė tanishme, pasi ndarja e posteve sidomos tek koalicioni PAN ėshtė nė atė mėnyrė qė do tė kėrkonte njė kulturė, tolerancė dhe sakrificė tė madhe politike qė tė kapėrdihej nga PDK-ja kandidatėt pėr deputetė, tė sė cilės mund tė mbivotojnė partitė e tjera. "Dhe, Kadri Veseli nuk mundi ta durojė as Isa Mustafėn kryeministėr dhe nuk besoj se mund ta durojė Ramush Haradinajn. Nė anėn tjetėr tė koalicionit LDK-AKRAlternativa, pėrveē LDK-sė dy tė tjerėt anėtarė tė koalicionit, janė njerėz dhe koalicione aq joserioze, saqė shumė lehtė mund t'i vėsh nė lajthitje e t'i shtysh tė prishen me LDK-nė", theksoi ai. "Pėrderisa 'Vetėvendosje' ėshtė e gatshme pėr koalicion, por brenda kushteve dhe parimeve tė veta, dhe kjo ėshtė e papranueshme pėr tė tjerėt rreziku real vjen edhe nga Lista Serbe, e cila vazhdimisht bashkė me Beogradin po tregon gjuhė tė ashpėr ndaj Haradinajt, ku bazuar nė Kushtetutėn e Kosovės ata janė pjesė e qeverisė dhe kėtė mund tė mos e pėrkrahin, qė mund tė sjellin njė krizė tė pastėr politike dhe krijimin e institucioneve nė kundėrshtim me Kushtetutėn, pėr shkak tė kokėfortėsisė dhe kėrkesave tė paarsyeshme nga Lista Serbe", tha Gurakuq Kuqi.
Ai mbetet skeptik qė klasa politike e Kosovės do tė veprojė esėll, qė tė kemi mė nė fund institucione stabile dhe mandat qeverisės pėr qytetarėt e Kosovės, dhe bashkėsia ndėrkombėtare tė jetė e gatshme qė ta rregullojė punėn me Beogradin dhe Listėn Serbe. "Megjithatė, kjo ėshtė pak e pritshme, pėrderisa ne e shohim qė koalicionet dhe gjitha trikat politike janė bėrė vetėm pėr pazare politike dhe pushtet, e aspak bazuar mbi plane pėr zhvillimin e vendit", potencoi Kuqi.
Kufizimi kushtetues
Prof. Riza Smaka vlerė- son se nga papėrgjegjėsia e Qeverisė nė largim, si dhe nga vėnia nė funksion tė politikave ditore tė Gjykatės Kushtetutare edhe nėpėrmjet dhėnies sė opinionit nė kundėrshtim me nenin 95 par. 1 tė Kushtetutės, ėshtė krejt afėr mendjes dhe e mundshme qė tė pėrsėritet bllokada institucionale penguese pėr formimin e Qeverisė sė Kosovės edhe pas kėtyre zgjedhjeve. "Qeveria nė largim e sipėr ėshtė dashur qė tė procedonte sikundėr duhet edhe njė amendament nė dispozitėn e nenit 95 par. 1 tė Kushtetutės ashtu qė edhe shprehimisht tė formulohej klauzola kushtetutare, e cila e mundėson autorizimin e koalicionit tė dytė pėr tė provuar formimin e Qeverisė, po qė se koalicioni i parė do tė dėshtonte. Nė kėtė mėnyrė ėshtė dashur tė interpretohej Kushtetuta nga Gjykata Kushtetutare, por ajo ka vepruar tė kundėrtėn, ashtu qė e ka pasur pėrfillur interesin politik ditor dhe konform me tė e ka pas dhėnė shpjegimin bizar, sipas tė cilit nėse koalicioni i parė me mandate nuk do tė mund tė formonte Qeverinė, e njėjta nuk do tė mund tė formohej rrjedhimisht nga koalicioni politik i dytė!", tha Smaka pėr "Kosova Sot"
Partitė tė vetėdijesohen
Politologu Albinot Maloku pret qė vetė subjektet politike tė jenė vetėdijesuar dhe duke respektuar gjykimin e Gjykatės Kushtetuese nga viti 2014, tė gjejnė zgjidhje pėr tė mos e futur vendin nė krizė eventuale tė ngjashme. "Ikja nga njė krizė institucionale pas zgjedhjeve ėshtė menduar tė jenė koalicionet e mėdha. Kėto koalicione mund tė konsiderohen edhe si kristalizuesit e fotografisė sė skenės politike pas 11 qershorit. Konform kėsaj, dua t'i shoh me optimizėm edhe rrjedhat pas 11 qershorit nė lidhje me formimin e institucioneve tė reja shtetėrore tė Republikės sė Kosovės", ka thėnė ai. "Se cili nga koalicionet do tė dalė i pari, unė nuk do tė paragjykoja, mirėpo ēdo gjė varet, sidomos pas verdiktit tė fundit tė Gjykatės Kushtetuese, se kush nga koalicionet del i pari dhe i cili ka tė drejtėn e pasjes sė kryetarit tė Kuvendit dhe fillimin e krijimit tė qeverisė sė re. Kur flasim pėr pjesėmarrjen e komunitetit serb dhe komuniteteve tjera nė qeverinė e re, pa dyshim tė gjithė do tė jenė pjesė edhe e institucioneve edhe e pozicioneve drejtuese si nė qeveri e ashtu edhe nė Kuvend. Kushdo nga koalicionet, qė formon qeverinė e re, do t'i ketė edhe pėrfaqėsuesit e pakicave nė qeverisje", u shpreh Maloku./kosova sot/
Vėrejtje!
Rajoni Press nuk do tė botojė shkrime qė nuk i pėrmbushin kriteret dhe standardet profesionale tė gazetarisė bashkėkohore.
Nuk do tė ketė pėr askėnd mbyllje apo censurė,por jemi tė fokusuar qė nė kėtė agjenci, lajmi, shkrimi, raporti, intervista dhe opinioni tė plotėsojnė kriteret profesionale.
Gjithashtu opinionet, analizat, komentet, nuk duhet tė shkelin parimet etike (gjuhėn e urrejtjes, fyerjet, diskriminimet e ēfarėdoshme).
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn