als_Latn lit_Latn uzn_Latn
Ndonėse institucionet bibliotekare tė shqiptarėve nė shtetin e tyre janė relativisht tė reja, tradita bibliotekare nė Shqipėri ėshtė e vjetėr. Dėshmi tė shumta vėrtetojnė se gjatė Mesjetės nė oborret e princėrve shqiptarė, si dhe tė bujarėve, kontėve, arhonėve etj., funksiononin kancelari nė tė tria gjuhėt diturore tė kontinentit: latinisht, greqisht, sllavonisht e, pranė tyre, edhe bibliotekat pėrkatėse. Pozicioni gjeo-historik i shqiptarėve nė zonėn e kalimit nga Perėndimi nė Lindje dhe anasjelltas u mundėsonte atyre kontaktet librore si me Kostantinopojėn, ashtu dhe me zhvillimet e pėrtejdetit. Cezura osmane qe njė ndėrprerje e dhunshme e kėtyre zhvillimeve. Megjithėkėtė, edhe nga gati pesė shekuj sundimi osman, shqiptarėt nuk e humbėn traditėn bibliotekare. Nė kushtet e reja, ajo u pėrcoll kryesisht nėpėrmjet bibliotekave tė familjeve tė mėdha, tė pashallarėve e bejlerėve, por edhe atyre tė institucioneve fetare: abacive benediktine, kuvendeve franēeskane e jezuite, manastireve ortodokse, medreseve, teqeve tė bek*ta*shinjve etj.
Biblioteka Kombėtare e Shqipėrisė (mė tej BKSh), si institucion i parė shte*tė*ror, publik e laik, mban pėr datė tė themelimit tė saj 10 korrikun 1920. Si bėrthamė e saj shėrbeu fondi i bibliotekės sė Komisisė Letrare Shqipe, organizėm i pėrbashkėt shqiptaro-austriak, krijuar nė qytetin e Shkodrės nė vitin 1917 nė kontingjencat e njohura tė Luf*tės sė parė botėrore. Mė 1920 ky fond u vendos nė Ministrinė e Ar*simit, Tiranė. Mbas vitit 1920 u bėnė pėrpjekje pėr pasurimin e kėtij fondi, si dhe pėr rior*ga*ni*zimin e bibliotekės si institucion kombėtar.
Nė momentin e pėrurimit si BKSh, 1922, ajo kishte rreth 6.000 vėllime. Pėr periudhėn e paraluftės, spikat veprimtaria e saj nė vitet e Mbretėrisė Shqiptare (1928-1937), kur ins*titucioni drejtohej nga atdhetari dhe lėvruesi i gjuhės shqipe Sotir Kolea.
Mbarimi i Luftės sė dytė botėrore e gjeti BKSh me njė koleksion prej 15.000 vėllimesh. Ajo u vendos nė njė nga ndėrtesat mė tė mira tė asaj kohe, e cila shėrben edhe sot si aneks i saj. Koleksionet me karakter albanologjik u rritėn kryesisht si rezultat i konfiskimit tė disa librarive dhe bibliotekave private tė personaliteteve tė kul*tu*rės. Nė fund tė vitit 1947 fondi i saj numėronte rreth 100.000 vėllime. Ngjarje me rėndėsi pėr BKSh, por dhe pėr kulturėn kombėtare, ishte dalja mė 31.05.1948 e dekretit "Mbi dėrgimin e detyrueshėm tė shtypshkrimeve Bibliotekės Kombėtare", sipas tė cilit asaj i dėrgoheshin falas njė numėr ekzemplarėsh tė ēdo shtypshkrimi tė vendit. Ky de*kret i dha mundėsi BKSh tė kryejė rolin e qendrės arkivore tė tė gjitha botimeve tė ven*dit dhe tė botojė mė pas Bibliografinė Kombėtare tė librit shqip. Dekreti ėshtė ndry*shuar e plotėsuar disa herė. Botuesit detyrohen ti dėrgojnė BKSh nga 5 kopje tė ēdo botimi tė tyre. Nga institucion nė var*tėsi tė Institutit tė Shkencave, nė vitin 1959 BKSh kaloi nė vartėsi tė Ministrisė sė Arsimit dhe tė Kulturės. Nė vitin 1966 ajo u zhvendos nė njė pjesė tė ndėrtesės sė re tė Pallatit tė Kulturės, ku gjendet dhe sot.
Ndryshimet demokratike tė viteve 90 sollėn mundėsi ndryshimi edhe nė politikat e Bibliotekės Kombėtare. Nga modeli i bibliotekave tė Europės Lindore, me kufizime tė skajshme nė sigurimin e informacionit dhe shfrytėzimin e disa kategorive tė literaturės, ajo kaloi nė heqjen e barrierave kufizuese tė kėsaj natyre, duke shkuar drejt lirisė sė plotė tė informacionit pėr pėrdoruesit.
bksh.al
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn fur_Latn