als_Latn lit_Latn uzn_Latn
View Full Version : Marrėveshje Tradhtare tė Zogut dhe Esat Pashės me Serbinė!
Dilematiku
31-01-2010, 11:02
Njė segment i bashkėpunimit tė disa bajraktarėve veriore shqiptarė me serbėt ka ekzistuar nė kohė dhe rrethana tė caktuara, madje qysh nė tė kaluarėn jo aq tė afėrt. Dihen lidhjet antishqiptare qė ka pasur me Serbinė, Esad Pashė Toptani, Ceno Beg Kryeziu, Ahmet Zogu, sikur ėshtė edhe marrėveshja pėr vasalitetin e plotė tė Shqipėrisė e nėnshkruar nga Pashiqi dhe Zogu nė gusht tė vitit 1924 dhe e publikuar shumė vonė.
Marrėveshja Nikolla Pashiq Esat Pashė Toptani e 17 shtatorit tė vitit 1914
Pasi qė me dėshirėn e zotit tė dy popujt, serb dhe shqiptar e banojnė njė territor, vetvetiu janė tė detyruar nga ngjarjet historike tė jetojnė nė paqe dhe miqėsi, tė ndihmohen reciprokisht dhe bashkėrisht tė mbrohen. Qė tė plotėsohet dėshira e zotit dhe urtėsia politike, paria pėrfaqėsuesit e tė dy popujve janė pajtuar ta bėjnė kėtė marrėveshje:
1 Serbia dhe Shqipėria lidhin midis tyre paqe tė pėrjetshme dhe miqėsi. Do t“i shmangen si njėra ashtu edhe tjetra qė tė mos ofendojnė dhe dėmtojnė interesat dhe nderin e palės tjetėr.
2. Serbia dhe Shqipėria marrin mbi vete detyrė dhe obligime, qė prej tani mos tė bėjnė marrėveshje me cilin do shtet tjetėr nė dėm tė interesave dhe zhvillimit tė palės tjetėr, dhe kurrė me askėnd mos tė bėjė marrėveshje kundėr mikut dhe aleatit tė vet.
3. Serbia merr mbi vete obligim ta ndihmojė rregullimin e Shqipėrisė nė frymėn e vetive popullore dhe tė nevojave tė kombit shqiptar, duke pasė parasysh veēoritė e fiseve qė janė zhvilluar gjatė historisė.
4. Po ashtu Serbia merr mbi vete obligim ta ndihmojė formimin e Kėshillit Kombėtar Shqiptar, ku do tė jenė tė pėrfaqėsuara tė gjitha fiset. Kėshilli do tė ketė fuqi ligjdhėnėse dhe do t“i emėrojė gjyqtarėt e popullit.
5. Tė dy palėt janė dakorduar qė pėr sundimtar tė Shqipėrisė ta njohin atė shqiptar, tė cilin do ta zgjedhė Kuvendi i madh popullor i pėrbėrė nga dy pėrfaqėsues tė fiseve mė tė mėdha dhe nga njė i fiseve mė tė vogla.
6. Nėse do tė zgjidhet Esat Pasha, ose ēdo shqiptar tjetėr i aftė dhe i denjė, atėherė tė dy palėt obligohen qė bashkėrisht t“i nxjerrin tre kandidatė dhe atė qė do ta zgjedhė Kėshilli i madh popullor, atė ta njohin dhe ta pėrkrahin tė dy palėt.
7. Pėr t“u siguruar miqėsia e pėrjetshme dhe aleanca midis Serbisė dhe Shqipėrisė, ata qė tani janė dakorduar pėr doganėn e pėrbashkėt, mbrojtjen e pėrbashkėt, pėrfaqėsinė e pėrbashkėt ndaj vendeve tjera si dhe pėr mjetet e pėrbashkėta tė komunikacionit.
8. Nėse e kėrkon nevoja, pėr ruajtjen e miqėsisė dhe aleancės sė pėrbashkėt si dhe kontakteve tė drejtėpėrdrejta pėr mbrojtjen e tė dy shteteve, do tė themelohet me kohė njė trup i pėrbashkėt qė do tė kujdeset pėr zhvillimin dhe ekzistimin e enteve tė pėrbashkėta.
9. Krerėt shqiptarė marrin mbi vete obligim se nė territorin e vet nuk do tė durojnė kurrfarė agjitacioni kundėr Serbisė dhe qetėsisė sė saj, dhe se do t“u lejojnė tė krishterėve predikimin e lirė tė besimit dhe mėsimit nė dialektin me tė cilin flasin.
10. Kufiri definitiv midis Serbisė dhe Shqipėrisė do tė caktohet nga njė komision qė do tė pėrbėhet nga njė numėr pėrfaqėsuesish serbė e Shqiptarė.
11. Shqipėria merr mbi vete obligim se nuk do t“i kundėrshtojė Serbisė nė ndėrtimin e hekurudhės sė Adriatikut deri nė Durrės, pasi qė kjo tė marrė obligim qė t“ua kompensojė pronarėve pėr tokėn qė ua merr pėr nevoja tė hekurudhės.
12. Qė tė mund t“i paguaj shpenzimet rreth sendėrtimit tė kėsaj marrėveshjeje Serbia obligohet tė japė nga 50. 000 dinarė nė muaj, deri sa tė zgjidhet sundimtari. Pasi tė zgjidhet ky, do tė bėhet njė marrėveshje e posaēme pėr pagesėn e shpenzimeve pėr nevoja tė enteve tė pėrbashkėta.
13. Ushtria serbe nuk guxon tė kalojė kufirin serbo shqiptar, po ashtu edhe ushtria shqiptare, ose njerėz tė armatosur, nuk guxojnė tė kalojnė nė tokat e Serbisė.
14. Kjo marrėveshje ėshtė arritur tani midis pėrfaqėsuesve tė Serbisė dhe pėrfaqėsuesit tė Shqipėrisė Esat pashės, kurse mė vonė do tė vėrtetohet nga sundimtarėt e Serbisė dhe tė Shqipėrisė, kur tė zgjidhet ky.
15. Pėrfaqėsuesi i Shqipėrisė, Esat Pasha, pranon mbi vete obligimin se nuk do tė punojė asgjė kundėr pėrmbajtjes sė kėsaj marrėveshjeje dhe se gjithnjė nė marrėveshje dhe me besnikėri do tė punojė me pėrfaqėsuesin e Serbisė, pa marrė parasysh se kush do tė caktohet nga ana e Serbisė.
Nė Nish, mė 4 (17) shtator 1914.
Nė emėr tė Shqipėrisė dhe tė popullit shqiptar Esat Toptani. Teksti i marrėveshjes ėshtė shkruar nė turqisht me shkrim arab, kurse nėnshkrimi i Esatit ėshtė nė latinisht. Po ashtu njė kopje ėshtė edhe nė serbisht.
Kjo marrėveshja theksonte:
1. Shqipėria impenjohet ti bashkohet Jugosllavisė me bashkim personal.
2. Kryetar i shtetit shqiptar do tė jetė Ahmet Zogu, qė mė vonė do tė njoh dinastinė Karagjorgjeviq.
3. Qeveria Jugosllave, me gjithė mjetet diplomatike dhe ushtarake, do tė njoh Ahmet Zogun si kryetar shteti
dhe i atribuon me njė herė njė kontribut vjetor tė shtetit.
4. Ministria e Luftės Shqiptare do tė anulohet dhe Shqipėria heq dorė qė tė ketė njė ushtri Kombėtare.
5. Shqipėria do tė mbajė njė xhandarmėri aq tė fortė sa tė mbaj qetėsinė e brendshme tė vendit pėr tė ndaluar e shfarosur ēdo lėvizje tė ngritur kundėr Ahmet Zogut dhe kundėr regjimit tė vendosur prej tij.
6. Nė kėtė xhandarmėri do tė bėjnė pjesė edhe oficerė rus tė ish ushtrisė tė Gjeneralit Vrangel qė tashti ndodhet nė Jugosllavi. Qeveria Jugosllave do tė mbajė atė xhandarmėri me mjete financiare dhe armė.
7. Nė xhandarmėri mund tė hyjnė pėr tė shėrbyer edhe oficerėt jugosllavė dhe tė tjerė qė qeveria Jugosllave do tė pranojė nė interes tė dy vendeve.
8. Midis Shqipėrisė dhe Jugosllavisė do tė stabilizohet njė bashkim doganor nė bazė tė sė cilės akordohet liri e plotė e importimeve dhe eksportimeve tė mallrave tė dy vendeve. Edhe transiti nėpėrmes kufijve tė dy vendeve do tė jetė i lirė pėr ushtarėt e dy vendeve. 9. Pėrfaqėsuesit e jashtėm Jugosllavė do tė ngarkohen edhe pėr interesat e Shqipėrisė, e cila heq dorė qė tė mbajė zyra diplomatike dhe konsullata tė saja jashtė shtetit.
10. Qeveria shqiptare duhet tė deklarojė pranė Konferencės tė Ambasadorėve nė Paris qė tėrheq pretendimin e saj pėr sovranitetin mbi Manastirin e Shėn Naumit dhe Lokalitetet e Vermoshit e Kelmendit qė mbeten nė zotėrimin e Jugosllavisė.
11. Kisha Ortodokse Shqiptare do tė tėrhiqet nga Patriarku i Kostandinopojes dhe tė bashkohet Hierarkisė Ortodokse tė Beogradit, kėshtu dhe Myftinia Myslimane Shqiptare, do tė varet nga ajo Jugosllave.
12. Qeveria shqiptare do tė heqė dorė nga njė politikė ngushtėsisht kombėtare dhe nuk do tė interesohet pėr elementin shqiptar jashtė kufijve tė veta. Ajo impenjohet veē kėsaj qė tė mos pranojė nė tokėn e saj kosovarėt dhe elemente tė ditur dhe tė dyshimtė dhe segmentet e tyre kundėrshtare tė politikės jugosllave.
13. Pėr ēdo koncesion qė Shqipėria do tė bėjė vendeve tė tjera, ajo ėshtė e detyruar tė marrė pėlqimin nga Jugosllavia.
14. Nė qoftė se Jugosllavia ėshtė nė luftė me Bullgarinė dhe Greqinė, Qeveria Jugosllave, do tė ketė tė drejtėn tė rekrutojė nė Shqipėri njė ushtri prej 25 mijė vullnetarėsh me qėllim pėr t“i pėrdorur nė frontin bullgaro-grek. Nė rast gjendje lufte midis Italisė dhe tė Greqisė kundrejt Shqipėrisė, ushtria, jugosllave do tė ketė tė drejtė tė okupojė gjithė tokėn shqiptare pėr ti siguruar kėshtu Shqipėrisė gjithė tokėn e saj nga invadimi eventual italian ose grek.
15. Qeveria Shqiptare nuk mund t“i deklarojė luftė asnjė shteti pa pėlqimin preventiv tė Jugosllavisė.
16. Ky traktat ėshtė sekret dhe nuk mund tė zbulohet e tė shtypet pa pėlqimin e dy palėve.) ( Shyqri Hysi: Marrėveshja Nikolla Pashiē Ahmet Zogu e gushtit tė vitit 1924 )
.
( Kohė mė parė, kryetarja e Kuvendit tė Shqipėrisė, zonja Jozefina Topalli Ahmet Zogun e krahasonte me reformatorin e madh turk, Mustafa Ataturk, i cili nuk kishte nėnshkruar kurrė asnjė marrėveshje me forcat tė cilat e kishin okupuar Turqinė. Pėr mė tepėr ai i vuri Turqisė themelet e njė shteti tė fortė laik, themele kėto mbi tė cilat Turqia moderne po rrugėton me shumė sukses. Mbase zonja Topalli nuk e ka lexuar kėtė marrėveshje turpi tė tė adhuruarit tė saj, Ahmet Zogu!
Dhe kjo ėshtė vetėm njėra prej faqeve tė zeza tė turpit, por jo e vetmja.
Janė tė njohura edhe dy marrėveshje tė tjera tė turpit, tė cilat i ka nėnshkruar Esat Pashė Toptani me despotėt e Serbisė. Po paraqesim me kėtė rast tekstet integrale tė kėtyre dy marrėveshjeve, nė esencė antishqiptare tė nėnshkruara nga Esat Pashė Toptani, Pashiq dhe Jovanoviq
Iron_Leon
31-01-2010, 11:15
Bobo c''fare jane keto qe sjell ne forum do te te sulmoje keqazi Burrelsi tani ,se qe ta dish ti Esati per keta rrjepacaket tradhetare eshte hero, kurrse Avni Rustemi kamikaz edhe tradhetar.
PetritKola
24-03-2010, 20:44
Jugosllavėt vranė Avni Rustemin
Madhesia e germave:
Pėrgatiti: Klevisa Deēja
Pas tri atentateve qė ndryshuan historinė e Shqipėrisė nė 1924, fshihen shėrbimet sekrete tė Mbretėrisė Serbo-Kroato- Sllovene.
Pas tri atentateve qė ndryshuan historinė e Shqipėrisė nė 1924, fshihen shėrbimet sekrete tė Mbretėrisė Serbo-Kroato- Sllovene. Njė burim misterioz nė Konsullatėn Jugosllave nė Shkodėr paralajmėroi shqiptarėt disa ditė para se tė ndodhnin: pėr dy atentate kundėr Zogut (njė i parealizuar) , atė kundėr Avni Rustemit dhe vrasjen e dy amerikanėve nė Mamurras. Njė histori komploti qė tentonte okupimin e Shqipėrisė sė Veriut apo vėnien e vendit nėn ndikimin jugosllav
Tri atentatet mė tė rėnda nė Shqipėrinė e vitit 1924, qė pasuan me njė revolucion dhe mė pas me njė luftė tė shkurtėr qė riktheu nė pushtet Ahmet Zogun, janė organizuar nga jugosllavėt. Tri telegrame tė Prefekturės sė Shkodrės dhe njė nga Vlora me informacione nga njė njeri i besuar pranė Konsullatės Jugosllave nė Shkodėr tregojnė se tentativa pėr tė vrarė Ahmet Zogun kur ishte Kryeministėr, vrasja e Avni Rustemit dhe ajo e dy amerikanėve nė Mamurras ishin paguar nga fqinjėt pėr tė krijuar trazira nė Shqipėri. Njė komplot thuajse i pėrkryer, derisa shqiptarėt edhe sot besojnė se tė paktėn atentati ndaj Zogut dhe vrasja e Rustemit ishin pasojė e konflikteve tė brendshme.
Telegramet e mėposhtme janė tė nisura nga prefekturat e Shkodrės dhe Vlorės dhe lajmėrojnė Ministrinė e atėhershme tė Brendshme nė vend pėr tė tria atentatet. Vrasja e dy amerikanėve nė Mamurras, ekzekutimi nė qendėr tė Tiranės tė Avni Rustemit dhe tentativa pėr tė vrarė Ahmet Zogun nga Beqir Valteri, janė tė gjitha sipas informacionit tė kėtyre telegrameve tė pėrgatitura nga Shėrbimet Sekrete Jugosllave. Pas kėtyre fshihej njė komplot tjetėr madhor, jugosllavėt do tė pėrfitonin nga trazirat qė do tė krijoheshin nė vend, apo nga njė luftė civile pėr tė pushtuar dhe marrė nėn kontroll Shqipėrinė e Veriut. Telegrami qė njoftoi vrasjen e njė shtetasi tė huaj (rasti i amerikanėve nė Mamurras), u dėrgua nė Ministrinė e Brendshme 2 ditė para se tė ndodhte vrasja, deri tani misterioze; telegrami qė lajmėronte vrasjen e Zogut atėherė Kryeministėr u dėrgua 1 muaj para se Valteri ta qėllonte atė nė Parlament; po ashtu kohė mė parė u dėrgua edhe ai pėr vrasjen e Avni Rustemit. Pėr tė tria atentatet deri mė sot ka pasur shpjegime tė ndryshme, nė librat e historisė pėrgjithėsisht mėsohet se atentatet erdhėn si pasojė e rivalitetit tė brendshėm pėr pushtet. Por informacionet e kėtyre telegrameve hedhin dyshime nė njė pistė krejt tjetėr, ndėrsa fakti qė ato janė nisur muaj para vrasjeve apo atentateve tė ndryshme i bėn ato edhe mė tė besueshme. Jugosllavėt ndėrkohė ishin tė interesuar pėr trazirat nė Shqipėri. Fakti provoi qė ata ndėrhynė pėr tė sjellė Zogun, mė vonė mbret i shqiptarėve, nė krye tė vendit me synimin e vetėm qė ta kishin atė nėn kontroll, por ky i fundit braktisi influencėn e tyre pėr pėrkrahjen e italianėve vetėm njė vit mė vonė. Telegramet nxjerrin ndėrkohė nė pah detaje misterioze. Si e dinte prefekti i Shkodrės se jugosllavėt kishin paguar 10 mijė franga ari pėr tė vrarė dy amerikanėt nė Mamurras, dy ditė pėrpara se ngjarja tė ndodhte? Agjenti sekret mbetet ende mister, por ai njeri ka qenė i mirėinformuar kur tregonte se pėrgatitej njė atentat ndaj Zogut. Njė muaj pas kėtij telegrami, Beqir Valteri qėlloi Zogun nė Parlament dhe historia u fsheh pas rivalitetit dhe faktit se Valteri ishte anėtar i grupit kundėrshtar tė Kryeministrit. Duket se pakkush e kishte marrė nė konsideratė telegramin. Muaj mė vonė paralajmėrohet se do tė vritet Avni Rustemi, sėrish askush nuk e merr parasysh. Kur ai qėllohet fajet bien mbi rivalin politik, Ahmet Zogu dhe vendi kalon nė protesta masive dhe me ndihmėn e ushtrisė rrėzohet qeveria e Zogut. Jugosllavėt deri nė kėtė pikė rezultojnė tė fituar. Zogu kėrkon mbėshtetje tek ta dhe me ndihmėn e tyre, rrėzon qeverinė e Nolit. Fqinjėt paguhen me njė haraē tė rėndė dhe marrin nė atė kohė Shėn Naumin, por edhe njė garanci se qeveria nė Tiranė do tė ishte nėn vasalitetin e tyre, gjė qė ndryshon nė 1926, kur pas njė marrėveshjeje Shqipėria lidhet ngushtė me Italinė dhe shpėton nga ndikimi i Mbretėrisė Serbo-Kroato- Sllovene apo Jugosllave.
Ministria e Punėve tė Mbrendshme
Tiranė mė 13.I. 1924
Dėrguar: Zyrės sekrete tė Kryeministrisė , Tiranė
Z.Syreja Bej Vlona tash mė tha ē’ka pason: Jam informue se prej oficerve tė gjandarmaris qi ndodhen pėr kėtej Shkuminit asht formue nji komplot me qėllim atentati kundėr personit tė Z. Kryeministėr prandaj lajmėrojeni qit ė ketė kujdesin ma tė madh pėr sigurimin jetės tij. Azizi sot mbas dite u nis pėr aty me anėn e Fierit. Me vethe mori nji oficer, dy aspiranta, shtatė gjandarme. Gjindja e kėtushme tue qėnė fare e qetė.. dy ditė do tė nisen pėr aty.
Prefekti i Vlorės
Z. Prodani
***
Prefektura e Shkodrės nė komunikatėn qė i dėrgon Ministrisė sė Brendshme, tregon me hollėsi mbi tė dhėnat qė i ka dhėnė njė informator i besueshėm qė ėshtė nė brendėsi tė Konsullatės Jugosllave nė Shkodėr.
Shkodra
10-IV-1924
Zyrės sekrete tė Ministrisė sė Punėve tė Mbrendshme, Tiranė
Ju parashtrojmė se para dy javėve nji konfident mjaft i zoti pėr me mbledhė informacione dhe qi ndodhet nė kontakt me personat e Konsullatės sė kėtushme Jugosllave na kishte lajmue se mė shtymjen e agjentave Jugosllav mbrenda dhjetė ditėsh do t’u bante nji atentat nė Tiranė koftra personave me randėsi. Kjo Prefekturė tue mos pasė besė nė seriozitetin e lajmit nuk bani tė njoftun at Ministri. Ngjarja e vrasjes sė dy Amerikanėve na shtyeni tė besojmė vėrtetimin e lajmit tė sipėrme prandaj dje thirren pranė vedit konfidentin e nalt-pėrmendun i cili na tha se vrasja e dy Amerikanėve asht e pregatitun prej Jugosllavėve me ndėrmjetsien e dy agjentave Jugosllavė t’ardhun nė Shqipni prej Gjakove dhe e organizuese prej Attashe-militerit Jugosllav nė Tiranė e Konsullit tė kėtushėm. Ne kėta kemi asht kah shėrben dhe nji i qujtun Gjuro Gjevashkoviē nė Durrės. Konfidenti shtojė se organizata Jugosllave nuk do tė mjaftojnė vetėm me kaq por nė kėta ditė do tė bajnė dhe nji atentat tjetėr kontra nji personit tė huej sepse Konsulli kėtushėm nė kėta ditė ka paguem dhe 10 000 fr. Francet pėr kėt qėllim. Thotė se Jugosllavia tue mos pasė besime miqsie me Qeverien e sotshme do tė vazhdojnė nė tė tilla provokacjone me atentate t’arratisuna pėr me fitu kėshtu tė drejtė pėr okupacionin e Shqipnis Sipėrme. Kėta lajme sa do qi janė tė pa kontrollueshme pėr dijeni e shohim tė nevojshme t’ia bajmė tė njoftun Ministries.
Prefekti
1.Nepravishta
****
Nė njė letėr qė i dėrgon personalisht Prefekti i Shkodrės, Abedin Nepravishta, Ministrisė sė Brendshme e lajmėron kėtė tė fundit se informacionet qė janė dhėnė mė sipėr nuk janė trillime, por qė vėrtetė agjentėt serbė kanė pėrgatitur njė atentat kundėr njė titullari tė rėndėsishėm.
Shkodra, 24-IV- 1924
Zyrės sekrete, Ministria e Punėve tė Mbrendshme, Tiranė
Si kur shkoqitėrisht ju kemi parashtrue me telegramin t’onė Nr.102 datė 10 tė k.m. konfidenti jonė sot erdhi dhe mbi lajmin qi na kish dhanė dhjet ditė ma parė pėr nji atentat eventual na kujtoi vrasjen e Avni Rustemit. Konfidenti sot serjozisht na thot se brenda pesė-gjashtė ditve do tė bahet edhe nji atentat nė Tiranė kontėra nji personit me randėsi e ma tė fort, thotė pėr Ahmed begun ose Luigj Gurakuqin. Vrasja e Amerikanėve e Avni Rustemit dhe atentatet e mbaskėndejshme tė gjitha janė t’organizuara prej Jugosllavėve si ju kemi parashtrue me telegramin e sipėrme. Konfidenti nė fund shton se Qeverija Jugosllave mbas nji atentati eventual ka mendue me i dhanė nji ultimatum Qeverisė Shqiptare pėr punėt e brendshme tė territorit sajė. Thot tė merret nėn shiqim e kontrollim tė rreptė i qujtuni Minestankoviē pėr tė cilėn ju keni telegrafue na Nr. 116 dt. 22 tė k.m. Ky njeri ka hye pa pasaport prej Gjakove dhe Konsullata e kėtushme jugosllave i ka dhanė pasaportėn me emėn Murto-Kaliē, vjeē njėzet e nandė, boj ezmer me mustake tė preme anglisht dhe i veshun me kostum shqiptarė e mjaft masė mirit gjuhėn shqipe.
Prefekti
A. Nepravishta
***
Shkodėr, 30/ 4/ 1924
Zyrės Sekrete Ministries sė Punėve tė Mbrendshme, Tiranė
Vijon tel, Nr.0, res. Informohemi prej nji burimit jugosllav se kėto ditė asht tue u pregatitun nji atentat i dytė kundėr Ahmet Zogut, lutemi tė merren masat e duhuna.
Prefekti
A. Nepravishta d.v
PetritKola
27-03-2010, 02:28
Nga Fritz RADOVANI:
JA, VRASĖSIT E ATDHETARIT LUIGJ GURAKUQI..!
Fotokopje e origjinalit tė letres sė Baltion Stambollės, e ruejtun nga Atdhetari Gjon Kamsi, sot nė Muzeun e Shtetit nė Shkoder. (Foto 2009) (Hap linkun e mesiperm,qe te shikosh faksimilen e letres)
------------ --------- --------- --------- --------- --------- --------- --------- --------- --------- --------- --------- --------- ------
“Kerkoj mbrojtje dergoni tė holla ndermjetsoni pėr pshtim pranė Qeveriės
Italjane. Pyetnij Ēatin Saraēin ku asht...? "besa" ndihma!...
Baltjon Stamolla – Carceri Giudiziarie Bari.
Shkelqėsis Tij Ahmet Zogu Tirana (Albania)
Shkelqėsis Tij Ceno Beg Jakova (Gjakovė)
Ēatin Saraēit Hotel de la Ville...”
Shenim nga F.Radovani:Mirė njohje tė pėrjetėshme Atdhetarit Gjon Kamsi!
Ende shumė “shqiptarė” nuk kanė mėsue se historinė e bajnė dokumentat!
Fatkeqėsisht, si nė tė gjitha punėt vazhdohėt “me ecė si gaforrja”, ka thanė dikur… i Madhi At Fishta. Mirėpo, na, edhe sot ndjekim atė rrugė.
Pak ditė ma parė pashė nė interne njė artikull tė njė gazetares shqiptare, tė quejtun Kozeta Zylo, qė shkruente njė artikull pėr vrasėsit e Atdhetarit Luigj Gurakuqi, nė Bari t’Italisė, me datėn 2 Mars 1925. Kjo mbėshtetej tek njė leter e emja, qė i kam shkrue z. Ali Ohri, Pėrgjegjės i Pallatit Mbretnor nė Tiranė. Letra ishte “cungue” pėr me tregue se vrasėsi i Luigj Gurakuqit asht trathtari njohtun Ēatin Saraēi me Baltjon Stambollėn. Asnjeni prej tyne nuk asht i pafajshėm, por, kur shkruhet historia duhet tė tregohet fakti deri nė fund dhe, jo, i gjymtuem ose edhe ma keq si ndodhė me ne shqiptarėt: i transformuem ose i shtrembnuem.
Pėr kėte vrasje asht shkrue mjaft. Ndėr kėta 85 vjet ēka nuk asht lanė pa u shkrue e pa u shpikė pėr Luigj Gurakuqin… deri tek epiteti “agjent”…, tue e ba deri aty sa, sot, Figura e Tij mos me kenė as nė Monumentin e Pavarėsisė sonė Kombėtare tė 1912, nė Vlonė, monument bronxi i ngritun me rastin e 60 vjetorit nė vitin 1972, nė Sheshin e Flamurit. E, kush mund t’ishte ma pranė Ismail Qemalit se Gurakuqi, Kaēorri, Mustafa Kruja etj…? –Po, Luigj Gurakuqi katolik Shkodre, Kaēorri ipeshkėv edhe ky katolik, Mustafa Kruja “trathtarė” nga Veriu!
Falsifikimet shkojnė deri aty sa, paturpsisht thohet se edhe dorasin, pra, vrasėsin Baltion Stambolla e paskan vra komunistėt…Kaq “hakmarrės” me kenė “shokėt” komunistė pėr vrasjen e shkodranit Gurakuqi, kur, vetė Ramiz Alia ka urdhnue heqjen e Luigj Gurakuqit nga boceti i Monumentit tė Vlonės nė 1972, tue i thanė skulptorve: “Ju shikojen edhe vetė me shokėt kėte qė po tė them, por Luigj Gurakuqi nuk ėshtė mirė pėr tė qenė nė njė veper kaq madhėshtore, mbasi ai ka qenė njeriu mė i dashur dhe i besuar i Klerit Katolik!”.
Dhe ja, si asht e vėrteta: “Mbas okupacionit italian tė Shqipnisė, me ardhjen Kryeministėr tė z. Mustafa Kruja, Ky i kėrkoi qeverisė italiane, qė i dėnuemi pėr vrasje Baltjon Stambolla, me vazhdue dėnimin nė Shqipni. Qeveria italiane asht kenė dakord dhe e ka sjellė Baltjonin nė Durrės, prej ku, njė makinė e policisė e ka marrė dhe e ka dėrgue nė Fieri, gjoja “pėr siguri” larg Shkodres. Atje ka ndejė nė njė shtėpi ku ruhej nga tre-kater polic shqiptar. Njėditė gjoja se desht me u arratisė, policėt e kanė gjuejtė dhe i kanė shprazė njė automatik me fishekė nė bark. E kanė lanė disa orė pa e ēue nė spital, mbasi kėshtu kishte porositė Mustafa Kruja, qė Baltjoni mos tė vritej nė ēast, por tė vuente nga dhimbjet e mėnershme qė shkakton arma kur shprazet nė bark. Afro 2 – 3 ditė mbas gjuejtjeve Baltjoni ka vdekė nga infeksioni, tue vėrritė nga dhimbjet.
Atdhetari Mustafa Kruja i ka tregue ngjarjen babės tem Kol Radovanit, se:
“Ia bana kėshtu Baltjonit, se ia kishe kaq e gja borxh mikut tem Luigj Gurakuqit!”. (Kėte dėshmi ma ka tregue Nana eme, Viktoria Radovani dhe Profosor Gasper Ugashi, tė cilve, aso kohe ua ka tregue Kola, Baba i em.)
Tue mosdashtė me dhanė mendim pėrsonal pėr vrasjen e Kushrinit tonė tė Nderuem Luigj Gurakuqit, ma shumė pėr mos me u quejtė mendimi subjektiv, kėrkova fotokopje tė dokumentit tė sipėrm nga Muzeu i Shkodres, dokument tė cilin e kishe pa me sy para sa vitėsh nė Shtėpinė Muze tė Gurakuqit, qė edhe ate e kanė shembė “zotni demokratėt” tonė tė Shqipnisė “socialiste”,…tue marrshue drejtė “Evropės”…edhe kėta, si gaforrja nė krah tė majtė…
Ma shumė se tė gjitha fletėt qė mujshe me mbushė unė me faktet e vrasjes sė Luigj Gurakuqit, nga Ahmet Zogu me agjentėt e tij tė shitun e tė blemė nga kushdo, qė ka dashtė me vra e me pre nė kėte tė mjerėn Shqipni, flet njė “copė” letėr e vogėl e dėrgueme nga trathtari Baltion Stambolla, me dy rreshta e tri adresa…tė Ahmet Zogut, Ceno Beg Jakovės dhe Ēatin Saraēit, qė i pabesi dhe trathtari Baltion Stambolla i dergon “miqve” tė vet, tue i kėrkue shpėtimin me: “mbrojtje, tė holla, besėn dhe ndihmė..”
Kush i kėrkon kėto? – Dorasi vrasės dhe i pabesė!
Kujt ia kėrkon? – Bashpuntorėve tė vet “besnikė”…nė kėte vrasje!
Besoj, do t’ishte e tepėrt me dashtė me vazhdue me argumenta tjerė!
Ndėr Atdhetarėt Shqiptar, Luigj Gurakuqi asht vra tri herė:
I. Me 2 Mars 1925, nga Ahmet Zogu me veglat e tij vrasės e trathtarė…
II. Nė vitin 1972, nga E. Hoxha dhe R. Alia…si i besuar i Klerit Katolik…
III. Nė vitin 2005, kur “demokratėt” i shembėn edhe shtėpinė muze…
Dr. Mentor Quku, studjues, nė 2010 e cilėson kėshtu Atdhetarin Gurakuqi:
“Mendimi im dhe i familjes sime ėshtė se, Luigj Gurakuqi, ėshtė simbol i bashkimit kombėtar pėr tė gjithė Shqiptarėt bashkohės.
Figura si Ai i vinė Kombit shumė rrallė.”
Historia e Shqipnisė, jo, vetėm, qė, ēdo fletė tė saj e ka tė lame me Gjakun e Herojve tė vet Atdhetar, por, edhe ēdo fletė e kalendarit asht plot data vrasjesh.
Nuk ishte mbushė as njė muej nga data 2 Mars 1925, siē, thotė populli: Pa i ra ende dheu Fėtyrės sė Gurakuqit, edhe njė vrasje tjetėr e shemtueme pėrhapė gjak nė mbarė Trojet Shqiptare, me 29 Mars 1925, u vra edhe njė Burrė i Malėve tona nė Shpellėn e Shqipėve tė Dragobisė, Atdhetari Bajram Curri.
Pak muej kishin kalue qė Bajram Curri u takue me mikun e vet Gurakuqin nė Shkoder dhe, nė shenjė Burrnije e miqėsie, sikur, t’ ia ndinte zemra, kur, po, pinin kafe nė shtėpinė e Kel Marubit, Bajram Curri i dhuroi Luigjit kutinė e duhanit tė vetėn, e cila, ruhet edhe sot…
Mbas asaj ditė dy Burrat nuk u takuen kurrma!
Me 20 Dhetor 1924 Don L. Shantoja nė gazetėn “Ora e Maleve” shkruen:
“Shka asht ma zi nė kėte luftė tė padrejtė e mizore qė sistematikisht po ban qeveria serbe, po, e lufton shqiptarin me shqiptar.
Secili komb i ka trathtarėt. Dje pėrdori Esadin, sot pėrdorė Ahmetin: nesėr mund tė gjejnė ndonjė tjetėr qė, ti bahet vegel pėr me shkatrrue Shqipninė..”
E cila nga kėto fjalė nuk asht vėrtetue nė kėta 85 vjet nė Shqipni?
A nuk e gjeti edhe tjetrin… e tjetrin… pėr me shkatrrue Shqipninė!?
Po, pėrsėrisė edhe njėherė, nė kėte 85 vjetor tė vrasjes sė Luigj Gurakuqit dhe tė Bajram Currit:
“Arkivat janė mjeti dhe arma ma e vlefshme nė dorėn e tė Drejtit”.
Melbourne, Mars 2010.
Mundesuar nga vBulletin Versioni 4.2.5 Copyright © 2017 vBulletin Solutions, Inc. All rights
als_Latn ltg_Latn unk als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn lit_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn unk als_Latn als_Latn als_Latn bam_Latn unk als_Latn scn_Latn unk als_Latn als_Latn ltg_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn bos_Latn als_Latn als_Latn szl_Latn slv_Latn unk als_Latn fij_Latn fin_Latn als_Latn als_Latn ace_Latn slv_Latn unk als_Latn nld_Latn als_Latn als_Latn ace_Latn ces_Latn unk als_Latn als_Latn als_Latn ace_Latn slv_Latn scn_Latn unk mri_Latn als_Latn als_Latn unk als_Latn als_Latn ita_Latn als_Latn als_Latn vec_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn fao_Latn zho_Hant