als_Latn lit_Latn bos_Latn
View Full Version : Alarmi, 50 mijė lindje mė pak se para viteve 90
Nostra_22
22-11-2008, 12:20
Tė dhėnat e MSH-sė pohojnė se mosha mesatare ka arritur nga 29 vjeē, nė 31.7 vjeē. Moisiu: Rėnia e lindjeve sjell plakjen e popullsisė
Familje me pak fėmijė. Tendencė e re e shqiptarėve, qė po theksohet gjithnjė e mė shumė pas viteve 90. Kjo do tė thotė se kambanat e alarmit pėr plakjen e popullsisė kanė filluar tė bien nė vendin tonė. Kėtė e tregojnė tė dhėnat e Ministrisė sė Shėndetėsisė, sipas tė cilave, para viteve 90 kishte rreth 85 mijė lindje nė vit, ndėrsa nė vitet e fundit numėrohen rreth 35 mijė lindje nė vit.
Ndėrkohė, drejtoresha e maternitetitKoēo Gliozheni, Rubena Moisiu, duke pranur rėnien e numrit tė lindjeve vitet e fundit, shpjegoi pėr gazetėn edhe disa nga arsyet e kėtij fenomeni.
Bien lindjet
Ende popullsi me moshė tė re, por kambana alarmi pėr plakje tė shpejtė. Treguesi i lindjeve nė rėnie, ėshtė njė arsye e fortė qė i bėn specialistėt e shifrave tė besojnė njė gjė tė tillė. Fakti qė kemi rreth 50 mijė lindje nė vit mė pak se para viteve 90, tregon qartė se popullsia jonė, si shumė vende tė tjera, ėshtė drejt plakjes, - pohojnė specialistėt, duke shtuar se numri i lindjeve nė vendin tonė ka shėnuar njė rėnie nė masėn 52%, krahasuar me vitin 1990.
Rubena Moisiu pohon se rėnia e numrit tė lindjeve, medoemos sjell uljen e moshės mesatare nė vendin tonė. Mendoj se kjo ėshtė ana negative qė sjell rėnia e numrit tė lindjeve. Por, mendoj se edhe vendi ynė po manifeston nė kėtė drejtim fenomenin e vendeve tė zhvilluara ose tė vendeve nė zhvillim,- pohon Moisiu.
Ndėrkohė, tė dhėnat e dikasterit tė Shėndetėsisė, pohojnė se, nėse vite mė parė mosha mesatare e popullsisė ka qenė 29-vjeē, aktualisht, mosha mesatare ėshtė 31.7 vjeē.
Familje me pak fėmijė
Dy fėmijė janė shumė dhe njė ėshtė pak. Thėnia e dėgjuar, duket se ka gjetur mirė vend nė familjet shqiptare, tė cilat preferojnė, gjithmonė e mė shumė, numėr tė paktė fėmijėsh. Tendencėn, pas statistikave tė Shėndetėsisė dhe sqarimeve tė specialistėve tė Shėndetit Riprodhues, e dėshmon raporti mė i fundit, Femra dhe Meshkuj nė Shqipėri.
Nė vitin 1960, ishte mė shumė se 5 fėmijė pėr njė nėnė. Nė 2-3 vitet e fundit, sipas tė dhėnave, ky indeks ėshtė ulur nė 1.6 fėmijė pėr njė nėnė, - thuhet nė studim. Sipas specialistėve, ky tregues ėshtė mjaft domethėnės dhe ka tė bėjė me riprodhimin e popullsisė. Madje, mbi bazėn e kėtyre tė dhėnave, specialistė qė merren me Shėndetin Riprodhues, theksojnė se treguesi nė fjalė do tė vazhdojė tė bjerė.
Nė raportin e grupmoshave, mė shumė lindje janė regjistruar pėr nėna tė moshės 25-29 vjeē. Ndėrkohė, sipas statistikave, njė vit mė parė janė shėnuar mė shumė lindje nė grupmoshėn 20-24 vjeē, pra nė nėna mė tė reja.
31.7-vjeē
Ėshtė mosha mesatare e popullsisė sonė, ndėrkohė qė, pak vite mė parė ishte 29-vjeē
5 fėmijė
Pėr njė nėnė ka qenė indeksi sintetik i fekondimit (tregues i riprodhimit) nė vitin 1960, tashmė ka rėnė nė 1.6 fėmijė
Moisiu: Ja arsyet e uljes sė lindjeve nė vendin tonė
Fenomen i vendeve tė zhvilluara apo nė zhvillim, ku bėn pjesė edhe vendi ynė. Kėshtu e cilėsoi drejtoresha e maternitetit, Koēo Gliozheni, fenomenin e rėnies sė numrit tė lindjeve nė vendin tonė, e cila e lidhi me disa faktorė. Emigracioni, sipas Moisiut, ėshtė faktori kryesor qė ka ndikuar nė uljen e lindshmėrisė. Duhet tė kemi parasysh sem jashtė vendit kemi rreth 1 milion shqiptarė dhem padyshim qė kjo ka ndikuar shumė, - pohon ajo.
Por, nga ana tjetėr, doktoresha nuk la pa pėrmendur edhe kushtet ekonomike, tė cilat i kufizojnė sė tepėrmi shqiptarėt pėr tė lindur shumė fėmijė. Janė rritur kėrkesat pėr jetesė. Sot, pa dyshim qė prindėrit synojnė qė tu sigurojnė njė jetesė sa mė tė mirė dhe komode fėmijėve tė tyre. Duhet tė mendojnė pėr ēdo gjė, duke filluar qė nga ushqyerja, arsimimi dhe mundėsisht edhe pėr tė ardhmen e tyre.
Ndaj dhe kufizohen, duke lindur sa mė pak fėmijė, - pohon Rubena Moisiu, duke shtuar se, duke e parė nė kėtė aspekt, ky vendim i shumė familjarėve, i duket i drejtė. Sipas saj, tashmė familjet shqiptare kanė filluar tė kuptojnė se nuk mund tė bėjnė nga 11 apo 12 fėmijė dhe tė mos kenė kushte pėr ti rritur, pasi edhe ndryshimet mes shtresave tė popullsisė, ndryshe nga para viteve 90, tashmė kanė filluar tė jenė tė theksuara.
Shekulli
eshte e vertet se kushtet jan te veshtira por nuk do ishin per se paku dy deri ne tre femije, e jo te lem me nje e ka edhe raste qe nuk deshirojn te ken femije
kitrra 123
22-11-2008, 17:54
Rraca jone ka filluar te mplaket. :lexim::lexim:Kjo nuk guxon te na ndodhe assesi. :gjujpeshk: Nataliteti ishte dhe do mbetet arma me e fuqishme e shqipeve. :dance::dance: Do beje nje shkrim me te gjate kur te kem kohe. :gjujpeshk:
sweetzzinna
22-11-2008, 17:59
Kan rrene lindjet... e nr do bjeri akoma sepse ciftet sduan me femije, ose te pakten bejne nje 1 femij....jo 2 -3 si benin njerzit ne vitet para 90!
Keto jane demet e njeanshme te nivelit te mire te jeteses.
Nuk i pengon varferija per te bere femije, por pasurija.
sweetzzinna
22-11-2008, 18:13
I pengon dhe emancipimi, po ashtu dhe koha...femrat jan me te preokupuara te bejne karieren se sa te krijojne familje e te bejne femije
fragolina
22-11-2008, 18:25
kushtet ekonomike, kushtet sociale, evropianizimi, rritja e egoizmit, ndryshimi i mentalitetit, stresi i vazhdueshem, pirja e duhanit alkoolit etj. te gjitha keto ulin detyrimisht lindjet ne shqiperi
kitrra 123
24-11-2008, 10:28
Problemi i mplakjes se popullates eshte mjafte shqetesues ne shumicen e vendeve te botes. Nje pjese mjafte e madhe e vendeve te botes kane krijuar programe stimuluese me plot e perplot beneficione per prinderit me femije qe te shtohet numri i lindjeve. Keto vende duke pasur parasysh se familja eshte qelize e shoqerise i kane dhene familjeve mjafte atribute stimulative. Ne perkundrazi nga vendet e botes e kishim kete perparesi jo fale benificioneve por nga arsyeja se vazhdimisht i ishim nenshtruar zhdukjes nga armiqet tane. Kjo ishte ajo me te cilen vazhdimisht jemi mburrur dhe ishte nje perparesi e madhe ne krahasim me popujt tjere pasi qe kishim ne menyre te vazhdueshme nje popullat mjafte vitale dhe te re. Me ndryshimin e situates ne keto kohera te veshtira tranzicioni si rezultat i kushteve te veshtira ekonomike por edhe faktoreve tjere numri i lindjeve pothuajse eshte pergjysmuar. Ne keto vite qe lam pas asnjera nga qeverit tona ( Shqiperi dhe Kosove), nuk e trajtoi kete problematike me nevojen dhe menyren e duhur. Madje madje lirisht munde te konkludojme se kan krijuar edhe politika te disfavorshme ne aspektin e mbrojtjes se familjes dhe ne kete menyre kane detyruar familjet qe te ekonomizojne rritjen e familjes. Kjo politik qe ka anashkaluar familjen edhe po ka ndikim direkt ne mplakjen e popullates. Aq te disfavorshme jane politikat familjare ne Kosove sa edhe po deshe ste lejojne te keshe me shume se nje femije. Pra, femijet jane shendrruar ne lluks. Munde ti kete vetem ai qe ka para. Kjo eshte tragjedi. Ne Kosove shtatzenat ( vetem ato te punesuara ) perfitojne vetem 12 jave pushim me pagese te plote te rroges. Pastaj munde ta shfrytezojne edhe 12 jave nga Ministria per Mireqenie Sociale me nje pagese solide 70% e rroges. Beneficionet perfundojne ketu, nese munde tu themi ketyre beneficione. Madje nuk marrin as shtesa femijerore. Kjo egziston vetem per te punesuarat ne pune shteti ( si i themi ne), se per sektorin privat as qe diskutohet. Me kujtohet nje rast ne Kosove qe kishte 5-njak( pese femije per njehere). Ajo grua e shkrete i ka te gjithe femijet edhe sot pa perfituar kurre asnje beneficion nga shteti.
Mua me befasojn me se shumti grate deputete ne parlamentet e vendeve tona. C'bejne ato? Kullosin ne parlament!!!!
Sa do ti kushtonte shtetit qe nenave qe lindin per nje femije tu ndante nga 500 ? Besoj se do ishte nje shume simbolike per rendesin e natyres qe ka. Do ishte nje ivestim solid per rendesin kapitale te ketij procesi i cili dikur do na behet mjafte i dhimbshem. Duhet stimuluar ciftet per lindje derisa nuk eshte bere rutin moslindja e femijeve.
Pres mendimet tuaja.......
apstract
24-11-2008, 10:43
me mire se dhe shume femije nuk ke ci don .
me kujtohet vite me pare.
ghysherit tane me nga 10 femije jan shume per mendimin tim
fragolina
24-11-2008, 12:09
Problemi i mplakjes se popullates eshte mjafte shqetesues ne shumicen e vendeve te botes. Nje pjese mjafte e madhe e vendeve te botes kane krijuar programe stimuluese me plot e perplot beneficione per prinderit me femije qe te shtohet numri i lindjeve. Keto vende duke pasur parasysh se familja eshte qelize e shoqerise i kane dhene familjeve mjafte atribute stimulative. Ne perkundrazi nga vendet e botes e kishim kete perparesi jo fale benificioneve por nga arsyeja se vazhdimisht i ishim nenshtruar zhdukjes nga armiqet tane. Kjo ishte ajo me te cilen vazhdimisht jemi mburrur dhe ishte nje perparesi e madhe ne krahasim me popujt tjere pasi qe kishim ne menyre te vazhdueshme nje popullat mjafte vitale dhe te re. Me ndryshimin e situates ne keto kohera te veshtira tranzicioni si rezultat i kushteve te veshtira ekonomike por edhe faktoreve tjere numri i lindjeve pothuajse eshte pergjysmuar. Ne keto vite qe lam pas asnjera nga qeverit tona ( Shqiperi dhe Kosove), nuk e trajtoi kete problematike me nevojen dhe menyren e duhur. Madje madje lirisht munde te konkludojme se kan krijuar edhe politika te disfavorshme ne aspektin e mbrojtjes se familjes dhe ne kete menyre kane detyruar familjet qe te ekonomizojne rritjen e familjes. Kjo politik qe ka anashkaluar familjen edhe po ka ndikim direkt ne mplakjen e popullates. Aq te disfavorshme jane politikat familjare ne Kosove sa edhe po deshe ste lejojne te keshe me shume se nje femije. Pra, femijet jane shendrruar ne lluks. Munde ti kete vetem ai qe ka para. Kjo eshte tragjedi. Ne Kosove shtatzenat ( vetem ato te punesuara ) perfitojne vetem 12 jave pushim me pagese te plote te rroges. Pastaj munde ta shfrytezojne edhe 12 jave nga Ministria per Mireqenie Sociale me nje pagese solide 70% e rroges. Beneficionet perfundojne ketu, nese munde tu themi ketyre beneficione. Madje nuk marrin as shtesa femijerore. Kjo egziston vetem per te punesuarat ne pune shteti ( si i themi ne), se per sektorin privat as qe diskutohet. Me kujtohet nje rast ne Kosove qe kishte 5-njak( pese femije per njehere). Ajo grua e shkrete i ka te gjithe femijet edhe sot pa perfituar kurre asnje beneficion nga shteti.
Mua me befasojn me se shumti grate deputete ne parlamentet e vendeve tona. C'bejne ato? Kullosin ne parlament!!!!
Sa do ti kushtonte shtetit qe nenave qe lindin per nje femije tu ndante nga 500 ? Besoj se do ishte nje shume simbolike per rendesin e natyres qe ka. Do ishte nje ivestim solid per rendesin kapitale te ketij procesi i cili dikur do na behet mjafte i dhimbshem. Duhet stimuluar ciftet per lindje derisa nuk eshte bere rutin moslindja e femijeve.
Pres mendimet tuaja.......
ti ke te drejte mo cun, po ne shqiperi kjo nuk ndodh kurre se jemi shtet i varfer.
nenat ne shqiperi nuk mund te kene 2 vjet leje lindjeje si ne evrope, po kane vetem 6 muaj, dmth 15 dite para se te lindin dhe pas lindjes 5 muaj e gjysem. po u vonuan me shume te dalin ne pune i pushojne nga puna.
400 euro merr cdo femije ne austri deri sa behet 18 vjec, e kjo ne shqiperi smund t eveje vaki, se 400 euro se ka rrogen mama dhe baba e vet e jo me te marri kalamani kaq. rri aman se eshte utopi epr shqiperine kjo tani per tani
kitrra 123
24-11-2008, 12:24
ti ke te drejte mo cun, po ne shqiperi kjo nuk ndodh kurre se jemi shtet i varfer.
nenat ne shqiperi nuk mund te kene 2 vjet leje lindjeje si ne evrope, po kane vetem 6 muaj, dmth 15 dite para se te lindin dhe pas lindjes 5 muaj e gjysem. po u vonuan me shume te dalin ne pune i pushojne nga puna.
400 euro merr cdo femije ne austri deri sa behet 18 vjec, e kjo ne shqiperi smund t eveje vaki, se 400 euro se ka rrogen mama dhe baba e vet e jo me te marri kalamani kaq. rri aman se eshte utopi epr shqiperine kjo tani per tani
Nuk di se ku qendron problemi se me duket e ke keqkuptuar i cik. Ndoshta edhe eshte problemi se une nuk jam shprehur si duhet. Une e kuptoj se Shqiperia dhe Kosova jane vende te varfera, por perkunder kesaj varferie nuk do ishte asgje po tu zgjatej pushimi i lehonis i cili eshte jashtzakonisht i shkurter dhe i pafavorshem. Une nuk e kisha fjalen qe cdo muaj te mirrte femija nga 500. E kisha fjalen qe cdo lindje e cdo nene te stimulohej me 500 dhe kjo shumezuar me 50.000 lindje ne vit arrin shifren 25 milion euro qe ne dukje te pare duket shume e madhe por kur krahasohet me rendesin e problemit eshte e padiskutueshme. Une e dij dhe e kuptoj qe per Shqiperin kjo shume nuk eshte edhe aq e pamundshme. :gjujpeshk:Mjafton qe te kursehet i cik ne disa resore tjere. Pastaj une e di se kjo nuk ndodhe as ke ju e as ke ne andaj e shtrova pyetjen se cfare bejne deputete femra ne parlament. Mendimi im eshte se sikur te rregullohej vetem i cik ligji apo rregullorja mbi lehonit do kishte efektin e vet. Se paku nenes ti jepej me shume pushim dhe nje stimulim i vogel ne shtesa femijerore madje 20. Ne na duket si e pamundshme por kur krahasoj se sa eshte suficiti ( mbetja ) e parave te pashpenzuara nga buxheti i Kosoves, mendoj edhe i Shqiperis ma merr mendja se nuk eshte e pamundshme. Shembull konkret: Suficiti ne Kosove kete fundviti ka arritur hiq me pake e me shume se 250 milin . :gjujpeshk: Prandaj e them se ky mendim imi nuk eshte utopi por vetem duhet vullnet i mir per ta realizuar. :gjujpeshk:
fragolina
24-11-2008, 14:09
ketu nuk behet fjale per buxhetin e shtetit, ne nje kohe qe ne shqiperi ka kaq shume te papune. ja e zeme i stimuloi shtetti nenat me 500 euro per nje lindje, po pastaj?
nena eshte pa pune, me ca do ta rrisi femijen?
biles dhe te jesh ne pune ne shqiperi ne shtet, te dy prinderit me rroge buxhetore, eshte luks i madh te kesh nje femije se minimumi 150 mije leke ne muaj do vetem per pampersa ai.
vendet evropiane i stimulojne familjet e reja me para, se mendojne ndryshe, pasi kane shume pensioniste e nga do dalin parate e pensioneve te tyre? detyrimisht nga pjesa e populllsise qe eshte aktive per pune, dhe nje femije eshte force e ardhshme aktive pune. jashte shqiperise eshte rritur ne kulm mosha mesatare e popullsise gjen pleq qier 95 vjec qe ecin me kembet e tyre, dhe ky plaku qe ka dale ne pension ne moshen 60 vjec, 35 vjet me radhe merr pensionin nga shteti, dhe keto para dalin si pasoje e taksave qe paguajne forca aktive. ndaj ata stimulojne lindjet.
kurse tek neve si i stimuluan si si stimuluan, 60 % e popullsise jane pa pune, rralle mund te gjesh ndonje 90 vjecar, se shumica vdesin 70 max 75 vjec per t emos thene dhe me te rinj.
kitrra 123
24-11-2008, 14:23
Fragolina, te falemnderit per mundin qe ke bere per spjegim :gjujpeshk: edhe pse jam ne ngjarje :gjujpeshk: andaj kohet e fundit ne Gjermani po diskutohet qe mosha per pension te shtyhet deri ne 70 ose ose 75 vite. Ne po diskutonim per nje ceshtje qe ndoshta neve do jemi ne nje situate te atille brenda dy apo tri dekadave. Pra se te shendrrohet mos lindja e bebeve rutin apo mode ne duhet te nderrmarrim hapa pozitiv. Nje levizje sado e vogel nga gjendja ne te cilen ndodhet nenat, grate, koleget tona besoj se do kishte efektin pozitiv. Mjafton nje hap kete vite, nje hap vitin tjeter. Por meq kembngulni e leme keshtu si eshte. :gjujpeshk:
fight_cllub_al
24-11-2008, 15:03
le te themi ate qe eshte ... edhe populli shqiptar ka filluar te perdore prezervativin
Mundesuar nga vBulletin Versioni 4.2.5 Copyright © 2017 vBulletin Solutions, Inc. All rights
als_Latn cat_Latn unk als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn lit_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn plt_Latn unk als_Latn lus_Latn unk als_Latn als_Latn als_Latn lus_Latn unk als_Latn lug_Latn unk als_Latn plt_Latn unk als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn lvs_Latn unk als_Latn als_Latn als_Latn lug_Latn unk als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn plt_Latn unk als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn lug_Latn unk als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn plt_Latn unk als_Latn eng_Latn unk als_Latn zho_Hant