als_Latn dik_Latn sag_Latn
Çfarë e bën një pjesë muzikore të të rrëmbushë sytë, të të mbushë me gëzim a melankoli, si mund ta ndiesh kaq personale, tënden; si mundet që një këngë të bëhet popullore, të marrë përmasat e një himni dhe para saj të gjithë të duken të njëllojtë?!
Çfarë është muzika përtej ca shenjave mbi pentagram? Profesori i Muzikologjisë në Universitetin e Helsinkit, Eero Tarasti, përpiqet të japë ca përgjigje, duke e trajtuar edhe muzikën si pjesë e shkencës së semiotikës.
“Është shumë e çuditshme që për muzikën si shenjë kanë folur kaq pak semiotikanë të shquar”, thotë Tarasti, duke marrë përsipër ta “zbërthejë” muzikën në këtë këndvështrim. “Muzika dhe shenjat-Doracak i semiotikës muzikore”, kështu titullohet vepra e tij, sjellë në shqip nga “Albtipografia”, nën përkthimin e muzikologut dhe kompozitorit Sokol Shupo.
Pas një pune të gjatë në një terren të pashkelur, mes vështirësive që ofron lënda, por edhe ato financiare për botim, Shupo arrin të sjellë për muzikantë, studentë, por edhe për të gjithë të interesuarit e fushës, qoftë muzikës apo semiotikës, një vepër, që shpreson të jetë sa utilitare, aq edhe interesante.
Vepra vjen në shqip si një version i ri i mbështetur në botimin francez, anglez dhe italian, nën redaktimin e studiuesve të fushës, profesorët Dhurata Shehri e Adem Jakllari.
“Historia e muzikës na ofron prova të panumërta mbi mundësinë për ta kuptuar atë si dukuri komunikimi e shenjimi, ndonëse mendohet se muzika është arti më autonom dhe më pak reflektues i të gjithëve. Në shumë praktika kulturore, muzika funksionon si shenjë e kjo na drejton, nga njëra anë te natyra e saj organike dhe nga ana tjetër, te niveli i thellë e zanafillor, ‘ekzistencial’ i saj”, shprehet pedagogia e Semiotikës pranë Fakultetit të Historisë dhe Filologjisë, Dhurata Shehri.
Sipas saj, “qasja semiotike e qartëson më shumë natyrën e fakteve muzikore dhe, mbi të gjitha, zanafillën e tyre në mendjen e njeriut. Nëse muzika mbetet ende një ‘mister’ për kërkimin semiotik, ajo gjithsesi mund të na ndihmojë të kuptojmë mënyrën se si i prodhon njeriu shenjat dhe si bashkëjeton me to në universin e semiozës”.
Për autorin e kësaj vepre, “ky vëllim është menduar të shërbejë si “doracak praktik” i semiotikës muzikore, domethënë i studimit të muzikës si shenjë dhe si komunikim. Ai përfshin njëherazi një histori të kësaj disipline, e cila nuk është shumë e vjetër dhe ndihmesat e reja që rrjedhin prej zhvillimit tim personal”.
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn