als_Latn uzn_Latn swe_Latn
Shum faktor ndikojn n rritjen e fmijs duke e prfshir ktu edhe trashgimi n , ushqimin dhe gjendjen shndetsore. Mund t vlersohet n shum mnyra. Nse ushqimi sht adekuat dhe nse nuk ekziston ndonj smundje kronike shumica e fmijve arrijn rritje dhe zhvillim normal.
Bebet
Bebet dhe fmijt zakonisht nuk rriten n mnyr ideale t barabart-ata kan tendenc t rriten n periudha. Te ata ndryshim n lartsi dhe pesh shfaqet pr koh t shkurt. Viti i par i jets sht periudha e rritjes m t shpejt. Mesatarisht n vitin e par, bebe e lindur me 3.2 kg do ta trefishoj peshn dhe do t peshoj rreth 10 kg.
Fmijt e vegjl
N vitin e dyt normal rritja ngadalsohet, fmija mesatarisht shton n pesh nga 2-3 kg do vit t ardhshm deri n majn e madhe t dyt q ndodh n pubertet.
Metodat pr vlersimin e rritjes
Ekzistojn mnyra t ndryshme q t vlersohet rritja t fmijt dhe adoleshentt. M shpesh prdoren kto :
- Matjet themelore q prfshijn peshn , lartsin dhe madhsin e koks.
- Vlersimi i prmbajtjes trupore, si sht indi dhjamor dhe masa muskulare.
- Njehsimi i BMI (body mass index)
- Krahasimi me standardet-duke i shfrytzuar vijat e rritjes dhe hartat e rritjes, t cilat mundsojn matjet t interpretohen objektivisht.
Vlersimi i prmbajtjes trupore
Prfshin disa matje ekzakte si sht prcaktimi i indit dhjamor dhe mass muskulore. Ato jan matje t shtrenjta, t komplikuara dhe q realizohen me vshtirsi. Zakonisht shfrytzohen n hulumtimet mjeksore.
Indeksi i mass trupore (BMI)
Prcaktimi i BMI sht mnyra m e shpesht q t vlersohet se nj i rritur a sht nn peshn normale pr t, me pesh normale, ose mbi peshn normale. Ky sht nj numr q e interpreton peshn n relacion me lartsin e atij personi. Njehsohet ashtu q pjestohet pesha e shprehur n kilogram me lartsin e shprehur n metra katror.
BMI te fmijt dhe adoleshentt
Nse BMI sht prej 20-25 ather llogaritet si pesh e shndosh. Kjo vlen pr t rriturit por, nuk vlen pr fmijt. Te t rriturit, rritja ka mbaruar dhe nse BMI sht m e lart kjo tregon se sasia e indit dhjamor sht e zmadhuar. Fmijt rriten dhe te ata sasia e indit dhjamor ndryshon tr kohn si edhe BMI i tyre. P.sh., ky indeks sht m i vogl gjat moshs parashkollore e pastaj rritet deri n pubertet dhe deri n periudhn e t rriturit.
Vijat standarde dhe hartat e rritjes
Kto harta shfrytzohen pr vlersimin e rritjes te fmij t . Ato jan fituar nga hulumtime t mdha mbi popullatn dhe e pasqyrojn diapazonin normal t lartsis dhe t peshs, pr popullatn e dhn, n cilndo mosh, deri n periudhn e t rriturit. N vendin ton shfrytzohen harta internacionale t rritjes, t cilat jan prpunuar n baz t hulumtimeve mbi popullatat nga m shum shtete t ndryshme.
Kur t drejtoheni te mjeku?
Nse jeni t brengosur rreth rritjes s fmijs tuaj ose nse keni fardo pyetje dhe paqartsi n lidhje me kt.
Ku t drejtoheni pr ndihm?
- Pediatrit tuaj
- Klinika e Pediatris-Ambulanca Endokrinologjike
als_Latn sun_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn eng_Latn als_Latn als_Latn als_Latn kab_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn fur_Latn