als_Latn uzn_Latn slv_Latn
Duke qene, se femrat e forumit jane sh te afeksionuara, pas qimit, edhe tani qe i kane rene leshte
po postoj kete interviste te tij, ne shenje nderrimi per gjinine femerore te forumit.
NDRIIM XHEPA, aktori i 75 roleve rrfen 30 vitet n sken
Petrika GROSI
Aktori i madh i skens dhe ekranit shqiptar Ndriim Xhepa sht personazhi yn i javs n suplementin Albania Weekend. N intervistn e dhn ekskluzivisht pr gazetn Albania, ai tregon mbi rolet e shumta q ka interpretuar n teatr e kinema prgjat tri dekadave t fundit, shum prej t cilave vazhdojn q t mbeten t dashura pr publikun dhe sot e ksaj dite. Gjithashtu, biseda jon trajton problemet e sotme t teatrit dhe t filmit shqiptar, e ve t tjerash, aktori i njohur tregon dhe pr Ilo Zoton, personazhin e ri q ai luan n filmin m t fundit t regjisorit Xhuvani, premiera e t cilit do t jepet gjat muajit tetor.
Kan kaluar vetm pak koh nga marrja e mimit Kult, Aktori i Vitit, ndrkaq, a keni pasur propozime pr ndonj rol t ri n teatr ose kinema?
Propozimet n teatr apo n kinema qofshin, nuk kan shum lidhje me mimet. Ofertat pr t qen pjes e nj vepre teatrore ose filmike, n mnyr t vazhdueshme nuk m kan munguar. Por, brenda meje vepron mekanizmi i mospranis n volume punsh t palogjikshme dhe rrjedhimisht, m shum refuzoj se sa pranoj.
Nj gj t till nuk e bj pr mendjemadhsi apo kapadaillk profesional, por pr shkak t disa arsyeve t thjeshta; e para, krkoj q t mos jem i bezdisshm me prani skenike do dy-tri muaj, s dyti, nuk m nxit honorari financiar q paguan teatri dhe nuk sht paraja motivi kryesor pr mua, s treti, nuk e shoh t arsyeshme q t strapacohem n mnyr t palogjikshme dhe e fundit, me dashje apo padashje, bhesh shum m i mir pr kolegt dhe kolektivin kur u lshon rolet... Brenda 10-vjearit t fundit, 20 role kryesore i kam refuzuar, t cilt jan marr m pas nga aktor me emr n teatrin dhe kineman shqiptare. Si rrjedhoj e ktyre q sapo thash, duke qen m selektiv dhe duke dal pak m rrall n sken dhe n ekran, mund t jem m i freskt me personazhin pasardhs, pasi e kam br kt przgjedhje logjike dhe artistike. Edhe pr vitin 2008, pranova vetm Astrovin te ehovi, nn regjin e t miornjohiurit Sllobodan Umkovski dhe refuzova tri projekte t tjera teatrore. E po ti shkojm pyetjes, propozime srish kam. P.sh. Mendohet q nga fundi i gushtit t punohet nj vepr e autorit amerikan Eduard Olvi Kush ka frik nga Virxhinia Ulf, nj propozim tjetr sht pr nj vepr t madhe t antikitetit dhe nga i njjti regjisor, m sht afruar mendimi mes dy veprave t mdha amerikane. Po kshtu, sht edhe nj projekt filmik, por un si natyr kam nj zakon q i besoj dhe as i shpreh gjrat prfundimisht, para se nj ide, propozim apo dshir, t kristalizohet edhe prmbyllet n t gjith aksesort e vet. Kjo pr arsyen e thjesht se n Shqipri, gjrat mund t besohen vetm kur jan br fakt i kryer.
Duke u nisur nga refuzimi q Ndriim Xhepa i bn gjith ktyre roleve, a mos ndoshta ka t bj edhe me pamundsin pr t realizuar disa personazhe t goditura brenda nj viti?
Jam i bindur se dhe n shtete vrtet t zhvilluara, ku arti ka peshn e duhur shpirtrore, institucionale e financiare, pr aktorin sht e vshtir t pranoj disa impenjime serioze dhe t prmasave t mdhaja brenda nj viti, e jo m pastaj, n nj ambjent si ky i yni, ku pr nj prodhim artistik (film ose teatr) ekzistojn kondicione financiare, disipline e korrektese dhe rregulla loje q ln shum pr t dshiruar. Institucionet artistike shtetrore nuk i sigurojn kto kushte dhe as q bhet fjal pr ato private, t cilat mbijn si krpudhat pas shiut.
Pse, far keni kundra institucioneve dhe projekteve teatrore private?
N shumicn e rasteve, projektet private jan prodhime dy - tri javore, me nj vrap pune amatoresk, thjesht pr tu marr me dika dhe nga kjo dika, t nxjerrsh ndonj t ardhur pr t siguruar jetesn. Nj gj sa e dhimbshme, aq dhe jo profesionale.
Nuk jam totalisht kundra nj projekti privat por do t m dukej e logjikshme q projektet t konceptoheshin m seriozisht dhe kontratat me njerzit e me institucionin ku do t punohej ky projekt privat, t respektoheshin sa i takon zbatimit t do parametri kohor dhe artistik q krkon nj vepr.
Duke u nisur nga kjo, a do t ishit m shum pr hapjen e disa teatrore t tjera private (me subvencionim nga shteti) apo pr fuqizimin e ktyre institucioneve q kemi?
Nuk besoj se Tirana ka nj dshir frekuentuese karshi teatrit aq sa t ishte e nevojshme q ky kryeqytet t kishte 10-15 teatro, sikundr ka Athina 50 teatro shtetror e privat, apo dhe kryeqendra t tjera n Europ. Por, q kjo kryeqendra jon Tiran t kishte tre apo katr trupa dhe t nxitej nj lloj konkurrence artistike, si dhe zhvillimi i nj mundsie ku kategoria e regjisorve, aktorve, kostumografve e skenografve t kishin disa mundsi m tepr, hapsira pr shfaqje artistike dhe mundsi punsimi, njkohsisht spektatorit ti krijohej m variacion frekuentues, absolutisht do t isha dakord. sht koha q Tirana ti ket gjat javs disa alternativa skenike q spektatorit t kategorive dhe moshave t ndryshme ti krijohen disa mundsi zgjedhjesh. Rndsi ka q t ekzistoj kjo dshir dhe vullnet i mir shtetror, q kryeqendra jon Tirana, (nuk m plqen ende ta quaj metropol) ti ket tre a katr variacione skenike t tilla.
Teksa flasim pr publikun, a ekziston vrtet kjo uri, apo nj krkes e till reale, pr ta frekuentuar salln e teatrit?
Del pr detyr nj aspekt tjetr shum i rndsishm; menaxhimi, distribuimi dhe reklamimi i ktyre projekteve teatrore. Aspekt, i cili deri m sot l shum pr t dshiruar, qoft pr projektet shtetrore dhe pr ato private. Ky proces duhej t kryhej shum her m mir dhe shum m ndryshe por nuk m takon mua t jap mend, sepse detyra ime sht q t bj teatr, ose t luaj n film. N Shqiprin ton t vogl, ne i bjm gjrat kaurrel. sht pr t qar e pr t qeshur, kur shikon njerz q njhersh duan t bjn regjisorin, interpretin, agjentin e reklamacionit dhe t distribuimit, dramaturgun, deri te letrat pr t vjel parat nga projekti, pa harruar prshndetjen n fund t shfaqjes...
imi, a ke menduar pr ndonj rol t pa realizuar ende, i cili do t t mbushte shpirtrisht mbi gjith t tjert?
Me zanatin dhe karriern q kam, po t isha n nj vend tjetr ku rregullat e lojs funksionojn dhe respektohen si e meriton nj aktor, ather po, q do t kisha pasur dshir dhe mundsi pr t shprehur dshira. E them kt sepse ktu nuk sht punuar kurr, sipas logjiks elementare t mundsive artistike q ka nj interpret apo interprete. Ne nuk kemi pasur dhe nuk e kemi nj planifikim disavjear mbi mundsit aktoriale dhe regjisoriale, q ka ky, apo ai teatr, pr t vjel rezultatet m t larta t mundshme nga nj artist. Si e kemi shpikur ne shqiptart pijen kaurrel, ktu vazhdohet t punohet me sistemin kaurrel. Ndaj, zakonisht i refuzoj shum role q m propozohen dhe pranoj vetm ather, kur me t vrtet krijohet n kokn time nj imazh pozitiv pr nj vepr q mundohet t krijoj nj ngjizje pozitive ndrmjet nj regjisori, nj trupe t reduktuar aktorsh dhe nj skenografi e kostumografi interesant, ku t ngjallet shpres se mund t vilet nj premier, e cila t lr m pas shije t mir.
Artist t pasur n Shqipri nuk ka. A nuk ju interesojn pagesat dhe honoraret q i humbni nga kto refuzime t shumta q bni?
E that bukur, honoraret e artit nuk t bjn t pasur ktu te ne, prkundrazi, mund t t krijojn vetm veleritjen personale, monotonin n raport me skenn dhe bezdisjen e atyre q t shikojn. Kjo sht arsyeja pr t ciln dy t tretat e roleve q m propozohen i refuzoj dhe nuk jam aspak mendjemadh.
Kur e mendon, a t vjen keq ndonjher q ke lindur n Shqipri dhe jo diku tjetr, n Europ apo Amerik?
Do t m dukej krejtsisht e palogjikshme t merrja prsipr ta gjykoja kt gj. Jam qeliz e ktij kombi, brenda ksaj race u formova dhe e zhvillova kt aftsi apo dshir timen dhe as e kam uar ndonjher n mendje q pse nuk linda diku tjetr...
do njeri n bot ka destinin e tij. Natyrisht, ndiej keqardhje q ky profesion, me volumet dhe pranin time n film e n teatr, nuk sht shprblyer dhe nuk e gjen at pozicionim shpirtror, qoft dhe financiar, pr t cilin sht i dukshm dhe vlersohet n vende t civilizuara. Sigurisht, kjo varet dhe nga kushtet ekonomike-sociale q kalon vendi, ku problemet q n prgjithsi ka popullata, ndryshueshmria e sistemit, nj mori gjrash mbi punsimin, pronn, problemet e arsimimit, varfris e rinin, bjn q vmendja dhe dshira argtuese e publikut t jet m e reduktuar.
Kemi dgjuar se filmat dhe aktort shqiptar jan t famshm n Kin. A keni pasur ndonj kontakt me producentt ose regjisort kinez?
E kam t dgjuar kt gj nga nj regjisor i gjenerats s par t filmit shqiptar, i cili ka qen i pranishm n Kin. N fakt, m sht dukur nj ik sa e uditshm, aq dhe buzqeshs nj fakt i till. Nuk kam asgj kundra popullit dhe artit kinez, prkundrazi, por do t m dukej shum m me vler dhe frutdhnse, sikur t krijonim ca m shum bashkprodhime filmike e teatrore me Ballkanin dhe Europn, q jemi kaq afr, me nj mentalitet, psikologji dhe problematik historike e sociale, ku edhe qepjet financiare do t ishin shum m t mundshme.
Cili nga rolet e derisotme ju ngjall m shum mbresa teksa i risillni n mendje?
N nj krijimtari 30-vjeare (pas nj muaji mbush 30 vjet me pranin time n sken dhe n ekran dhe rreth 75 role) sht normale q t ket nj diferenc mes interpretimeve. Pr shum arsye q nuk sht e nevojshme ti analizojm, rolet ndryshojn nga njri-tjetri. Por, nj pjes t mir t tyre, i kan veuar vet mimet, t cilat tashm jan 15 t tilla, duke prfshir festivalet e filmit, t teatrit, mimet vjetore dhe medaljet.
Personazhe t till, t paharrueshm dhe emocionues jan Beni te Hije q mbeten pas, Toma te Flutura n kabinn time, gjenerali gjerman te Kthimi i ushtris s vdekur, Alush Beu te Dasma e Sakos, Harun Bonata tek I dashur armik apo m pas, Arseni te Duaje emrin tnd, Genci te Shokt, Ardi te T mos heshtsh, Astriti te Treni niset n 7 pa 5, Neritani te Telefoni i nj mngjesi, Davidi te Porta Eva, duke e mbyllur rreshtin e personazheve filmike me kryerolin q pres ta shoh n pemiern e ktij fillim tetori. Ilo Zoto quhet personazhi q interpretoj n filmin Lindje, Perndim, Lindje t regjisorit Gjergj Xhuvani. Ndrsa n teatr do t kujtoja kto role: Fernando te Fernando Kraft nuk ka shkruar kt letr, Xhorxh Shnajder te Kapitulli i dyt, Astrovi te Daja Vanja, Romeo te Romeo dhe Zhulieta, Prometeu te Prometeu i Viktor Eftimiut, Robespieri te Vdekja e Dantonit, Dorian Grej te Portreti i Dorian Grej-it, Anji te Pr nj fjal goje e m pas Eskobar te Vdekja dhe virgjresha, Ilirjan Demi te Korbi i bardh, Edmundi te Mbreti Lir, Neritani te Nndritat e skens dhe Gregu te Kujdes kafshon.
ǒmund t zbulojm ndonj detaj, mbi rolin tuaj t ri te filmi i Xhuvanit?
Filmi prshkruan nj kalvar sa simpatik, dhe t dhimbshm t nj ekipi iklistik me trajnerin n krye, i cili sht dhe personazhi im. Nuk mund t jap opinione paraprake se nuk e kam par ende filmin, me gjith dshirn e mir t regjisorit Xhuvani. Megjithat, do t thoja se regjisori prpiqet q nprmjet ktij filmi, t tregoj nj ngjarje, nj cirkuit, nj kalvar t nisur me ndjesi t kndshme nga ky grup sportistsh, pr t prfaqsuar vendin n nj tur iklistik n Franc.
Ngjarjet jan sa tragjike aq dhe komike; transformimi i viteve 90, kur kto gjra prplasen me apo (pa) dashje... Episodet e njpasnjshme e bjn kt grup njerzish t kndshm e njkohsisht t dhimbshm ashtu si n t vrtet t gjith jemi ballafaquar me veten ton dhe me botn n ato vite, ashtu si prshfaqemi dhe n ditt e sotme her pas here. Filmin e karakterizon nj sarkazm dhe ironi e shndetshme artistike. Uroj q kjo eleganc regjisoriale ta shoqroj gjith ngjarjen dhe procedurn e filmit.
Cilat ishin vshtirsit e para q hast pr t hyr nn petkun e personazhit, pr ta krijuar at nga hii?
Loja n film duhet t prcillet nprmjet nj platforme sa m realiste dhe organike. Karakteri i veant, kam prshtypjen, q do t buroj nga prekja dhe prjetimi sa m i vrtet, n rifinitura sa m t holla, q e shoqrojn ekipin me n krye trajnerin. Sikletet dhe kalvari elegant npr t cilat kalojn t gjith sbashku, do t krijoj dhe t veantn, ngjyrimin e personazhit. E rndsishme sht t preket, t jetohet realisht situata, ajo ngjarje q bie mbi personazhet, t papriturat krejtsisht t paparashikuara. Ilo Zoto, trajneri, nuk sht nj njeri i ardhur nga koh t uditshme, i krijuar si baz e nj fantazie dramaturgjike, regjisoriale e aktoriale t uditshme. Ai sht personazh i kohs s djeshme dhe t sotshme, i mbarsur me nj psikologji dhe me nj kontraksion t brendshm, gj t ciln e impononte koha e komunizmit. Kontraksione q vinin si pasoj e moskomunikimit me botn, varfris, nj mbylljeje t shpirtit, syrit dhe t xhepit, q pr hir t s vrtets na shoqronte deri n fillim t viteve 90.
Roli i par?
Nga momenti i emrimit n teatr pr gati tri vite kam ndier knaqsin e t qenurit n rreth 10-12 shfaqje vetm figurant, gj t ciln ndonj djal ose vajzroshe e sotme do ta quante pr turp. Mendoj se m ka br mir dhe n t njjtn koh tregon konkretisht se nuk kam qen pr asnj moment i prkdheluri i fatit si fmija i nj artisteje. Gjithka sht arritur prmes nj preokupacioni shpirtror maksimal dhe nj pune tej mase t lodhshme. Dhjet vjearin e par arrija t ekzekutoja katr deri pes role n vit n film dhe n teatr. Fillesat nuk i kam me regjisor q t lanonin dhe ky sht nj tjetr fakt domethns. Si fillim nuk punova me Anagnostin as me Viktor Gjikn apo Vladimir Priftin e Kristaq Dhamon. Filmi im i par ishte Kshilltart, nj rol i thjesht me nj regjisor modest si Xhezair Dafa, ndrsa n teatr, pas tre viteve vetm si figurant, m aktivizuan n nj rol kryesor, por ama dublant, te nj dram modeste Pas prodhimit t fundit t autorit shkodran Ferid Halluni me regji t Fatos Haxhirajt. Pra, fillimet nuk i kam pasur grrthitse. Euforia e palogjikshme, e menjhershme, nuk e di, por nuk m duket se do t kishte qen frytdhnse.
Lidhja juaj me aktort e mdhenj t cilt nuk jetojn m?
N fillimet e viteve 80 kam pasur prvoja bashkpunimi filmike e skenike me aktor t Gards s vjetr si Pitarka, Manushi, Roshi, Prosi, Prokop Mima, Pjetr Gjoka, Marie Logoreci, Ndrek Shkezi etj. N mnyr t qllimshme ose t paqllimshme, i riu n profesion padyshim q prfiton nga prvoja e tyre. Si ata ishin t ngjyrshm nga njri-tjetri, edhe tek ne, pa kuptuar ajo tablo ka shtuar prvojn dhe tablon personale, at piktur me ngjyra t ndryshme. Pra, n raport me ta, sigurisht, n baz t vlerave prkatse dhe t ndryshme q kishin, duhet t ekzistoj pohimi dhe jo mohimi, gj q me gjeneratn e sotme nuk ndodh. Shpesh konstatoj element rrugarie, mohimi dhe kapadaillku t pa argumentuar. Nuk e kuptojn se ky zanat krkon dekada q t konsolidohesh e t plotshmrohesh profesionalisht. Absolutisht, ndien dhe djem e vajza, t rinj e t reja, t cilt e kuptojn shum mir se kjo rrug sht e gjat dhe si rrjedhoj reflektojn mirsjellje, qytetari, respekt e mirsi.
Keni pasur para disa vitesh nj moment t vshtir n jetn tuaj, teksa luftonit me vdekjen. far do t kujtonit?
T mos harrojm se gjithsecili n kt bot sht n dorn e Zotit dhe i prkohshm. Ajo situat tashm u b gjasht vite q ka kaluar. M ngelet q t mos harroj dhe t falnderoj njerzit q m ndihmuan n heshtje dhe n monologun tim t brendshm shpirtor dhe n ann tjetr, t kujdesem pr t qen n masn e duhur i vlefshm pr familjen time dhe pr profesionin.
Keni nj lidhje t veant me djalin tuaj, apo jo?
Pse ta mbifryjm kt gj? Kush mendje dhe shpirt njerzor nuk do t kishte nj lidhje t veant me pjelln e vet?!... Mos ta zgjas m tepr, Martini sht gjithkaja ime.
A e keni pasur t ushqyer pasionin pr aktrimin nga Margarita Xhepa?
Nga t dy prindrit nuk jam nxitur n asnj rast q t bhem aktor, pavarsisht se t dy i prkasin artit. Diku nga viti i tret, ndoshta n matur t shkolls s mesme, kur jam shprehur se mund t kem dshir q t konkurroj pr aktrim n Akademi t Arteve, te t dy prindrit ka pasur nj pauz. Nuk mund t them se pati kundrshtim t egr, por nuk shprehn as ndonj knaqsi t madhe.
Srish te aktrimi; a ka ndodhur q ndonj rol t fitoj terren n jetn tuaj?
Asnjher nuk i kam ngatrruar jett e personazheve me t prditshmen time. Kjo pr arsyen e thjesht q, nse aktori do t ngatrroj kt raport, ather fillon tu aktroj njerzve edhe n jetn e prditshme, npr rrug e n klube. Fatkeqsisht, sot ka plot raste t tilla, kur individ t ndryshm u tregojn t tjerve n rrug, n klub, n teatr apo Akademi se ...Ooo, ju popull, kujdes, jam un, ai aktori... (ose ajo aktorja). Kta njerz harrojn se budallqe t tilla i dmtojn jasht mase. Kur vjen momenti pr t aktruar realisht, n sken apo para kamerave, e kan humbur t natyrshmen, t vrtetn. Aktrojn n do moment dhe bjn sikur aktrojn, ndrkoh q padashur i mveshin vetes elemente t fryr e t impostuar plastike, gjestikulacione e megalomani t pazakont. Jan personazhe q aktrojn do moment; kur japin intervista apo edhe kur i japin makins dhe nuk dijn t aktrojn ather kur duhet ta bjn punn e tyre. I shohim t prshfaqin n sken t prshfaqin element t kadilens q u prkasin viteve 50.
S fundi, nse me tri fjali do ta prshkruanit veten, cilat do t ishin ato?
E para, mundohem q t jem nj njeri sa m i vlefshm, njerzor dhe i dashur pr t afrmit. S dyti, prpiqem q t shtoj mundsin te vetja pr sa m shum role q do ti pcaktoja si role t vrtet, pra q t burojn vrtetsi, n film e n teatr. S treti, mundohem q te t tjert, t cilt m rrethojn n jetn e prditshme, n pun apo jasht saj, t prcjell mirsi dhe t bj mir pr gjith at sa kam mundsi.
20 Qershor 2009
albania
als_Latn als_Latn kab_Latn vec_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn ltg_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn ron_Latn