als_Latn lit_Latn mlt_Latn
Autor: Nida Ebu AHMED
Pėrshtati nė shqip: Sedat G. ISLAMI
Titulli: El-haxh-xhu ve esnafun nasil erbeah
Burimi: http://www.saaid.net/book/8/1326.doc
Falėnderimet i takojnė Allahut ndėrsa pėrshėndetjet qofshin mbi Muhammedin, familjen, shokėt dhe pasuesit e tij!
Allahu ka caktuar kohė dhe stinė pėr falje dhe shpėrblime tė mėdha. I lumtur ėshtė ai qė shfrytėzon kėto kohė dhe afrohet tek Zoti i vet me shpresė se do ta arrijė lumturinė pas sė cilės nuk do tė dėshpėrohet mė kurrė. Prej kohėve tė tilla janė edhe dhjetė ditėt e para tė muajit Dhul Hixh-xheh, tė cilat janė ditėt mė tė mira tė dynjasė; nė to ėshtė ligjėsuar kryerja e haxhit, njėrit prej pesė kushteve tė Islamit. Haxhi ėshtė prej adhurimeve mė tė mira, prej riteve mė tė pėrsosura, ėshtė adhurim jetėsor, pėrmbyllje e veprės, plotėsim i fesė dhe pėrsosje e saj. Tė gjithė njerėzit u ndalėn nė njė vend dhe dėgjuan fjalėn e Allahut:
...Pėr hirė tė All-llahut, vizita e shtėpisė (Qabes) ėshtė obligim pėr atė qė ka mundėsi udhėtimi te ajo, e kush nuk e beson (ai nuk e viziton); All-llahu nuk ėshtė i nevojshėm pėr (ibadetin qė e bėjnė) njerėzit.
E kryeni haxhin dhe umren pėr hirė tė All-llahut.... ( )
Njerėzimi dėgjuan fjalėn e Muhammedit, alejhis selam kur tha se: Islami ėshtė ngritur mbi pesė (shtylla): dėshminė se nuk ka hyjni tjetėr pėrveē All-lla*hut dhe se Muhammedi ėshtė i dėrguar i All-llahut, kryerjen e namazit, dhėnien e zekatit, vizitėn Ka'bes dhe agjėrimin e Ramazanit. ( )
Nga Ebu Hurejre transmetohet se ka thėnė: I Dėrguari i All-llahut na ka mbajtur njė hutbe, me ē'rast ka thėnė: O njerėz!, vėrtet All-llahu ua ka bėrė obligim juve haxhxhin, prandaj kryjeni.... ( )
Po ashtu degjuan hadithin kur u pyet Muhammedi, alejhis selam:
Cila vepėr ėshtė mė e vlefshme? Ka thėnė: Besimi nė All-llahun dhe nė tė Dėrguarin e Tij. I ėshtė thėnė: Pastaj cila ėshtė? Ka thėnė. Xhihadi nė rrugėn e All-llahut. I ėshtė thėnė: Pastaj cila ėshtė? Ka thėnė: Haxhxhi i pranuar. ( )
Njerėzit, nė raport me haxhin, ndahen nė katėr grupe, dhe ti shiko se nė cilin grup bėn pjesė.
1. Njerėz qė kanė pasuri dhe qė kryejnė haxhin
Kėta janė njerėz qė kanė veshur ihramin, kanė mėsyer Qabenė, dhe horizontin kanė mbushur me madhėrim pėr Allahun: Lebbejke Allahumme lebbejke, lebbejke la sherike Lekė lebbejke, innel hamde ven nimete Lekė vel mulke la sherike Lekė!
- Lum pėr kėta njerėz, si jo kur mundi i tyre paguhet dhe mėkati i tyre falet. Kush mėsyen Qabenė i falen mėkatet e mėparshme. Imam Muslimi transmeton nga Amr b. el-Asi se:
Kur All-llahu e vendosi Islamin nė zemrėn time, shkova te Pejgamberi dhe i thashė: Shtrije dorėn e djathtė qė tė betohem (zotohem). Ai e shtriu dorėn e tij tė djathtė, ndėrsa unė e tėrhoqa dorėn time. Pejgamberi s.a.v.s. tha: Ē'ke o Amr? Unė pastaj i thashė: Dua tė tė kushtėzoj! Pejgamberi u pėrgjigj: Kushtėzo ē'tė duash! Unė pastaj i thashė: Dua qė tė mė falen gabimet! Pejgamberi tha: A nuk e di se Islami rrėnon (shlyen) ēdo gjė qė ka qenė mė parė? A nuk e di ti se hixhreti rrėnon ēdo gjė qė ka qenė mė parė? A nuk e di se haxh-xhi rrėnon ēdo gjė qė ka qenė mė parė? .
Buhariu dhe Muslimi transmetojnė nga Ebu Hurejre, i cili ka dėgjuar Pejgamberin, alejhis selam duke thėnė:
Kush bėn haxhin pa bėrė marrėdhėnie seksuale (me gruan gjatė kohės sa ėshtė ndalesa nė fuqi) dhe pa shkelur normat juridike, ai kthehet prej tij i pastėr nga mėkatet sikur atė ditė kur e ka lindur e ėma.
Ka thėnė Ibni Haxher ne Fethul Bari: Sipėrfaqėsisht, ky hadith vėrteton faljen e tė gjitha mėkateve; tė voglave, tė mėdhave, dhe atyre veprave qė kanė fundin e keq.
Kėtė mendim e ndanė edhe xhumhuri (konsensusi) i dijetarėve. Disa prej tyre kėtė e pėrfituan nga mburrja e melaikeve me haxhilerėt pėr faktin se melaiket janė krijesa 100% tė pastra prej mėkateve dhe nuk iu takon atyre tė mburren pėrveēse me krijesa qė kanė kėtė pastėrti tė qind pėr qindtė.
Menavi ka thėnė nė Fejdul Kadir, 6/115, nė koment tė kėtij hadithi: Kthehet i pastėr nga mėkatet e mėdha dhe nga veprat qė fundin e kanė tė hidhur, mendim qė ėshtė pėrkrahur edhe nga Kurtubiu dhe Ijjadi.
Ndėrsa Taberiu i ka dhėnė njė koment tjetėr. Ai mendon se hadithi bėn fjale pėr ata qė kanė bėrė tė liga (zullumet-padrejtėsitė) e mė pas janė penduar por nuk kanė mundur tua kthejnė njerėzve haqet e tyre.
Tirmdhiu mban njė qėndrim tė kundėrt me kėtė dhe sjell njė shembull. Ai thotė se mėkatet qė janė ndėrmjet njeriut dhe Allahut falen ndėrsa ato qė janė ndemjet njeriut me njeri nuk falen. Ai thotė se obligimi parėsor nuk falet por falet diē qė ėshtė mė e lehtė. Si p.sh.: falet vonimi i namazit por nuk falet mėkati i mosfaljes fare tė namazit.
- Nė kėtė stinė ibadeti, e nė veēanti Ditėn e Arafatit, djalli i mallkuar ėshtė mė i dobėt sė kurrė mė parė. Imam Maliku transmeton nga Talha b. Ubejdil-lahu se Pejgamberi, alejhis selam ka thėnė:
Me pėrjashtim tė Ditės sė Bedrit, djalli kurrė nuk ėshtė dukur mė i poshtėėruar, pėrzėnė, nėnēmuar dhe hidhėruar se sa Ditėn e Arafatit. Kjo jo pėr faktin se ai sheh zbritjen e mėshirės dhe faljen e mėkateve tė mėdha tė robėrve nga Allahu.
- Si tė mos pėrgėzojmė kėta njerėz, kėta haxhilerė kur ata janė delegacion pėr tek Allahu i Madhėruar. Ibni Maxheh dhe Ibni Hibbani transmetojnė njė hadith, tė cilin e ka verifikuar si autentik Shejh Albani nė Sahihul xhamii, 7074, nga Ibni Omeri se Pejgamberi, alejhis selam ka thėnė:
Luftėtari nė rrugėn e Allahut tė Madhėruar, haxhiu dhe ai qė kryen urren, janė delegacion i Allahut; i thirri e iu pėrgjigjėn, e lutėn-kėrkuan prej Tij e Ai ua pėrmbushi kėrkesat e tyre.
Mu pėr kėtė, Allahu ruan dhe siguron haxhilerėt. Transmeton Ebu Neimi nė el-Hiljeh nga Ebu Hurejre ndėrsa Shejh Albani kėtė hadith ne Sahihul xhamii e ka cilėsuar autentik se Pejgamberi, alejhis selam ka thėnė:
Tre njerėz (lloje njerėzish) janė nė sigurinė e Allahut tė Madhėruar: Njeriu i cili merr udhė pėr ta vizituar ndonjė xhami prej xhamive tė Allahut, njeriu qė del pėr tė luftuar pėr Allahun dhe njeriu qė merr udhėn e haxhit.
- Si tė mos jetė haxhi gėzim pėr besimtarin kur Allahu i Lartėsuar i ka pėrgėzuar me Xhennet. Taberaniu transmeton nė el-Eusat njė hadith nga Ebu Hurejre, qė Shejh Albani e ka cilėsuar tė mirė (hasen), se Pejgamberi, alejhis selam ka thėnė:
Nuk ndodhė qė haxhiu tė bėj tehlil (tė thotė: La ilahe il-la Allah) dhe tekbir (Allahu ekber) e tė mos pėrgėzohet me Xhennet.
- Natyrisht se haxhi mbjell gėzim e lumturi nė zemra ngase, krahas tjerash, njeriu edhe do tė pijė nga uji i zemzemit, tė cilin Muhammedi, alejhis selam e ka cilėsuar kėshtu:
Zemzemi ėshtė i bekuar, ėshtė ushqim ngopės dhe bar shėrues. ( )
- Haxhilerėt duhet ta ndiejnė veten tė privilegjuar edhe pėr faktin se do tė falen nė xhaminė e Muhammedit, alejhis selam, xhami nė tė cilėn namazi vlen mė shumė se nė xhamitė tjera. Imam Muslimi transmeton se Muhammedi, alejhis selam ka thėnė:
Njė namaz nė kėtė xhami timen ka mė shumė vlerė se 1000 namaze nė xhami tjera, me pėrjashtim tė Xhamisė sė Shenjtė (Qabesė).
Buhariu dhe Muslimi transmetojnė se Pejgamberi, alejhis selam ka thėnė:
Pjesa nė mes shtėpisė sime dhe minberit tim ėshtė kopsht prej kopshteve tė Xhennetit.
- Jo vetėm kaq, haxhilerėt do ta kenė rastin tė falin namaz edhe nė Qabe, namaz pėr vlerėn e tė cilit ka thėnė Muhammed Mustafaja, paqja dhe mėshira e Allahut qofshin mbi tė:
Njė namaz nė xhaminė time kap vlerėn e 1000 namazeve jashtė saj nė xhamitė tjera, me pėrjashtim tė xhamisė sė shenjtė ngase namazi nė tė ėshtė mė me vlerė se 100.000 namaze jashtė saj nė xhamitė tjera. ( )
- Lum pėr kėta njerėz qė kanė rastin ta puthin gurin e zi, haxherul esvedin, qė ka vlerėn e pėrmendur nė kėtė hadith tė Tirmidhiut, Nesaiut dhe Taberaniut nga Ubejd b. Umejri se:
Ibni Omeri shtyhej me njerėz tek dy ruknet (guri i zi dhe rukni i jemanit) qė nuk kam parė askėnd tjetėr prej shokėve tė Muhammedit, alejhis selam ta ketė bėrė atė gjė. E pyeta pėr kėtė gjė ndėrsa ai mė tha: Nėse e bėj kėtė nuk qortohem pėr arsye se kam dėgjuar Muhammedin, alejhis selam duke thėnė: Prekja e tyre (gurit tė zi dhe ruknit tė jemanit) ėshtė fshirėse e mėkateve. E kam dėgjuar edhe duke thėnė: Kush bėn tavaf rreth kėsaj shtėpie njė jave duke e llogaritur (pa shtuar as mė shumė dhe pa munguar asnjė ditė) i llogaritet sikur ta ketė liruar njė rob nga robėria. E kam dėgjuar tė ketė thėnė: Haxhiu as nuk e vė por as nuk e ngrit kėmbėn nga toka e tė mos ia fal Allahu njė mėkat dhe tia shkruaj njė tė mirė. ( )
Ngjashėm me kėtė transmetojnė Imam Ahmedi dhe vet Tirmidhiu nga Ibni Omeri se Pejgamberi, alejhis selam ka thėnė:
Prekja e gurit tė zi dhe ruknit jemenijj i shlyejnė mėkatet shumė. ( )
Bejhekiu transmeton nė Shuabul iman njė hadith qė vėrtet stimulon shumė pėr haxherul esvedin. Ai pėrcjell fjalėt e Ibni Abbasit se Pejgamberi, alejhis selam ka thėnė:
Do tė vijė ky guri nė Ditėn e Kiametit ndėrsa Allahu do tia krijoj dy sy me tė cilėt sheh dhe njė gjuhė me tė cilėn flet dhe do tė dėshmojė pėr tėrė ata qė e kanė puthur drejtė (pa bėrė shkelje tė rregullave fetare). ( )
- Kush ėshtė si ti o haxhi i nderuar. Ndal pak e meditoje kėtė fjalė tė Muhammedit, alejhis selam e mė pas vlerėsoje veten se ēfarė ke arritur me Islam. Thotė Muhammedi, alejhis selam:
Ndėrsa sa i pėrket daljes sate nga shtėpia duke mėrsyer Qabenė, pėr ēdo hap qė bėn kafsha jote (mjeti udhėtues), Allahu ta shkruan njė tė mirė dhe ta fshin njė tė keqe. Ndėrsa sa i pėrket qėndrimit nė Arafat, Allahu i Madhėruar zbret nė qiellin e dynjasė ashtu siē i takon Atij dhe mburret me ta para melaikeve e thotė: Kėta janė robėrit e Mi, mė erdhėn flokėshprishur e tė pluhurosur nga ēdo vend i largėt duke shpresuar mėshirėn Time dhe duke u frikėsuar nga ndėshkimi Im edhe pse nuk mė kanė parė. E si do tė ishte puna me devotshmėrinė e tyre po tė me shihnin? Nėse ke mėkate sa rėra e Alixhit (vend nė shkretėtirėn arabe/rėrė e shumtė) apo sa ditėt e dynjasė apo sa pikat e (shiut tė) qiellit Allahu do ti pastrojė (shlyejė) ato. Ndėrsa sa i pėrket gjuajtjes me gurė, ajo (shpėrblimi i saj) tė ruhet. Ndėrsa pėr rruarjen e kokės pėr ēdo qime qė bie nga koka ke njė shpėrblim-sevap ndėrsa kur tė sillesh rreth Qabesė zhveshėsh nga mėkatet dhe pastrohesh prej tyre sikur atė ditė qė tė lindi nėna jote. ( )
Ibni Hibbani transmeton nė Sahihun e tij nga Ibni Omeri se Pejgamberi, alejhis selam ka thėnė:
Nuk ndodhė qė deveja e haxhiut tė bėj njė hap e Allahu tė mos ia shkruaje me tė njė tė mirė apo tia fshijė njė mėkat apo tia lartėsoje gradėn. ( )
- Ēfarė nderi ka mė tė madh pėr njeriun se ky qė Allahu e ka pėrgatitur pėr vizitorėt e shtėpisė sė Tij, pėr haxhinjtė e Haremit tė Tij, pėr delegacionin qė ua fshiu mėkatet dhe pastroi zemrat si dhe i bekoi nė vepra, ua pranoi lutjet dhe u mburr me ta para melaikeve...Allahu nuk ka paraparė shpėrblim tjetėr pėr haxhiun mė pak se Xhenneti. Buhariu transmeton nga Ebu Hurejre se Muhammedi, alejhis selam ka thėnė:
Umreja deri nė umre shlyen mėkatet qė janė bėrė brenda kėsaj periudhe ndėrsa pėr haxhin e pranuar nuk ka shpėrblim tjetėr pėrveē Xhennetit.
Taberaniu transmeton me sened xhejjid-tė mirė nga Ebu Derdaja se Pejgamberi, alejhis selam ka thėnė:
Kush i bėn pesė gjėra, duke patur natyrisht besimin, hyn nė Xhennet: Kush kujdeset pėr pesė namazet si dhe pėr abdesin, rukutė, sexhdet dhe kohėt e tyre, kush agjėron Ramazanin, bėn haxhin dhe jep zekatin me dashamirėsi .
Imam Ahmedi dhe Tirmidhiu transmetojnė hadithin e Muadhit ku qėndron:
Thashė: O i dėrguari i Allahut, mė mėso njė vepėr e cila mė fut nė Xhennet dhe mė largon nga Xhehennemi! Pejgamberi, alejhis selam tha: Vėrtet ke pyetur pėr njė gjė tė madhe por tė lehtė pėr atė qė Allahu ia lehtėson: Adhuroje Allahun dhe mos i bė shok, fale namazin, jepe zekatin, agjėroje Ramazanin dhe kryeje haxhin.
ibo_Latn als_Latn tur_Latn afr_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn