als_Latn uzn_Latn mlt_Latn
Azem Bejta u lind m 10 dhjetor 1889. I rritur n gjirin e nj familje me tradita luftarake e patriotike, q nga fillimi u prcaktua pr luft t pakompromis me secilin q do ti cenoj vatrat e t parve.
Si fmij prjetoi ngjarje t hidhura dhe tragjike. Turqit ia vran baban dhe ia dogjn shtpin, duke i ln t pastreh. Rropatjet e ksaj familjeje npr dallgt e egra t jets ia forcuan ndjenjn e atdhedashuris dhe ia ngritn n nj ideal t pashuar, pr t cilin e dhe edhe jetn.
Tiparet e nj trimi t paepur dhe t nj vizionari t mpreht u manifestuan q n rinin e hershme t ktij djaloshi. Si i vogl dallohej nga moshatart. Ishte i zgjuar e i shkatht. I plqenin shum kngt e trimris dhe rrfimet e pleqve pr ngjarje t ndryshme nga historia kombtare. N odat tona - shkolla, mori msime t mira. Ky shpirt i shndosh qndronte n nj trup t shndosh, siq do t thoshin latint. Edhe pr zhdrvjelltsi ua kalonte t gjithve. N mundje, me oban, ishte i pari. Por mbi t gjitha at e cilsonin trimria dhe guximi. Ende pa i mbushur 11 vjet me pushkn e dajs, e pati plagosur nj serb t Selacit, (Stojanin) t cilit ia kishin frikn t gjith.
Shumher burrat e Selacit (dajat e tij) dhe t Galics bisedonin rreth asaj se kujt i ka ngja Azemi, dajave apo babait? Kur nxeheshin shum i qetsonte plaku i urt i Galics, mixha Rexhep duke u thn: O burra, pse po lodheni aq shum. Kah tgan mir asht, dajt tirma e babn trim.
Gjat viteve 1910 - 1912 shprthyen kryengritjet e prgjithshme pr pavarsin e tokave shqiptare. M 5 maj 1912 Hasan Prishtina doli n Drenic, i mbathi opingat dhe e dha kushtrimin pr nj luft mbarkombtare kundr Perandoris osmane.
Edhe Azemi, 20-vjear, u radhit n etat kryengritse t Drenics, t udhhequra nga Ahmet Delia i Prekazit. Kur drenicasit dhe shaljant ishin nisur pr luft prbri tyre marshonte Isa Boletini, hipur mbi kal e i shoqruar nga disa trima. N mes t shum trimave i ra n sy djaloshi sypatrembur e i etshm pr luft.
- I kujt sht ai djal? -pyeti Isa Boletini.
- I biri i Bejt Galics, Azemi - iu prgjigj njri nga trimat q e shoqronte.
Isa e ngau kalin dhe iu afrua Azemit.
Pasi u prshndet me t ia vuri dorn n krah dhe e prgzoi: - T lumt ore djalosh trim. Ti paske vendosur ta drgosh n vend amanetin e babait tnd, ta vazhdosh, rrugn e tij luftareke. Kjo sht rrug e vshtir por e lavdishme dhe e ndershme. Zemra mu b mal nga gzimi, sepse Bejta nuk paska vdekur. Shpirtin e tij luftarek po e shoh n syt e tu t etshm pr liri. Ai e paska ln nj trim q do ta nderoj Kosovn dhe mbar kombin. Me fat rruga e lavdis se nj vend q lind brezni trimash nuk do t humbet kurr...
B e t e j a t e atyre viteve qen t vshtira dhe t prgjakshme. Shtetet fqinje sodisnin dhe bnin plane djallzore pr coptimin e trojeve shqiptare. E formuan alianvn ballkanike dhe ather kur bisha evro-aziatike po bnte prplitjet e fundit, n njrn an, dhe shqiptart ishin molisur nga betejat e pareshtura, n ann tjetr, ato u inkuadruan n luft. Kshtu, mbi tokat e posaliruara shqiptare, u vrsuln si nj lukuni ujqrish grabitqar ushtrit serbo-malazeze. Secila mundohej t kafshoj nj cop m t madhe nga trupi i gjakosur.
Nse luftrat ballkanike pr disa popuj ishin fatlume, se ua solln lirin, pr shqiptart e Kosovs ishin t kobshme, sepse u solln robri t reja. Fitorja e 28 Nntorit ishte gjysmake.
K o s o v a u pushtua nga Serbia dhe Mali i Zi. Ato filluan terrorizmin mbi popullatn shqiptare. U sulmuan do gj kombtare: gjuha, flamuri, zakonet, feja, toponime e t tjera, me qllim q t bhen shprngulje nga Kosova. Krahas atyre u hapn edhe shum burgje e kampe turture. N Drenic kampi m famkeq ishte ai i Runikut, ku u keqtrajtuan shum dernicas.
Azem Bejta t gjihta kto ngjarje i prjetoi vet, n vijn e frontit. Kurr nuk iu nda lufttarve t liris. Mori pjes edhe n Betejn Legjendare t Merdarit, ku mbeten mijra t vrar.
Posa ishte kthyer nga betejat ishte arrestuar dhe burgosur. Disa dit ishte mbajtur n stacionin e Trnavcit. Pr do dit e detyronin t punoj n rrugn Mitrovic - Pej. Nj dit derisa po punonin n Vojtesh ra n konflikt me xhandarin q i shoqronte (ruante). E qlloi ekan duke e plagosur pr vdekje. Ather e drguan n kampin e Runikut. Atje kalonte shum keq. Jeta ishte e rnd dhe e mundimshme. T burgosurit i kishin futur n nj balt t madhe midis nj livadhi t rrethuar me tela xhemba e me roje t dyfishuara. Shum vdisnin nga mundimet dhe torturat. Nj dit drenicasit e sulmuan kampin. Organet shtetrore, t mllefosur, i qesin n pushkatim t burgosurit. Azemi arrin t shptoj midis plumbave. Ishte fundi i vitit 1913.
Xhandarmria serbe, e ndihmuar edhe nga nj spiun shqiptar, vhet n ndjekje t tij. E hetojn dhe e rrethojn n malet e Mikushnics. I paarmatosur dhe duarlidhur plagoset n dorn e majt (nga ky moment gishtat e ksaj dore i mbeten t palvizshm). Pas disa orsh kapet dhe drgohet n burgun e Mitrovics.
T nesrmen ia arrestojn edhe t dy vllezrit: Seferin dhe Zenelin dhe bashk me shum t rinj nga Drenica i burgosin. Pas disa ditsh t gjith i nisin pr n Serbi. Pak dit i mbajn n Zajear e pastaj i transferojn pr n Pozharevc, n burgun m t rnd t kohs.
N burg jeta ishte e mjerueshme. I ushqenin sa pr t mos vdekur. Mbi nj vit e kaluan n vetmi t plot, npr qelit e nndheshme prplot lagshti, errsir e myk. Krahas tyre mbi ta pr do dit ushtrohej edhe shum tortur barbare e tipit mesjetar. Por, megjithat, duhej mbijetuar.
Azemi ishte optimist dhe mbante qndrim burrror. Kurr nuk u gjunjzua as nuk u zhgnjye. N zemrn e tij kishte zn vend dashuria pr Kosovn. Ajo dashuri e mbante duke ia ushqyer shpirtin e tij q po vuante para grilave t hekurt. Tashm ajo ishte shndrruar n nj ideal p pashuar jetsor. Gjithnj shpresonte se nj dit do t kthehet n Kosov dhe do ta vazhdonte luftn pr lirimin dhe pavarsimin e trojeve t veta. Shpesh e ndrronte Kosovn e lir. Kt ua thoshte edhe shokve. E shihte veten t lir duke vepruar drejt saj. Si n vegim e dgjonte zrin e mekur t nn-loks q e thirrte n rrugn e nderit, n rrugn e pavdekshmris...
Dhe, nuk vonoi shum, ajo dit e bardh agoi. U kputen prangat, u shkallmuan dyert, u mbytn rojet dhe, u kaprcyen telat. Trimi vet i shtati u gjend n ajr t pastr, i lir...
Organet serbe, ai mngjes pranveror, i gjeti t hutuar. Linja telefonike ishte e ngarkuar me zra t shqetsuar e tr ankth:
-Alo...alo Komanda e Mitrovics, a m dgjoni? Jam drejtori i burgut t Pozharevcit. T lutem, dgjo me kujdes! Dje pasdite na ka ndodh nj skandal shqetsues. Nj grup t burgosurish sht arratisur. T gjith jan nga rrethi juaj. Atyre u prin ai djaloshi mustaqezi i quajtur Azem. Dy rojtar i kemi gjetur t mbytur prdhunisht. T lutem shum, merri t gjitha masat pr ti kapur, se po e mori vesh lartmadhria e pat jeta ime...
-far, far?! -u arkdis komandanti - ikje nga burgu thua? Mos je i dehur... apo po tallesh me mua? Azem Bejta t arratiset nga ai burg me gjith ato labirinthe enigmatike e mu ne zemr t mbretris son. A guxon te ndodh kjo mer sylesh? Jo, jo ende nuk m besohet se prndryshe do t mendem. Kjo sh e tmerrshme dhe fatale. Medet na paska gjetur ne q do t kemi pun me te. Kurr m organet tona nuk do t ken qetsi n kto an. Lirisht xhandart e postkomandave tona le ta lshojn Drenicn. Sdo t ket qetsi as krali yn n Beograd. Phu, ju marrt djalli, ju marrt, more kukuvajkat e dreqit!...
T arratisurit ecnin drejt vendlindjes pa ar kokn po ndodhte n qarqet shtetrore. Pas nj udhtimi t gjat e t mundimshm, natn e ditn, maleve e fushave, t lodhur e t uritur, arritn n Kosovn e dashur. Ishte pranvera e vitit 1915.
Azemi pa humbur koh, ende pa kaluar muaji, vendosi ta formaoj etn e vet luftarake. Bashk me dy vllezrit dhe disa trima nga fshartrat prreth q u grumbulluan n Galic. Nn hijn e Qarrit qindravjear (Lisi i vorreve) e shtruan sofrn dhe u uln rreth saj. Nna Sherife ua solli flamurin shqiptar, q e kishte ruajtur n fund t arks dhe pasi e shpalosi mir e shtroi mbi sofr. Trimat me dorn e majt n zemr e me t djathtn mbi flamur njzrit u betuan: Betohemi n kt flamur t shenjt se sa t jemi gjall do t luftojm pr lirin e ktyre trojeve. Betohemi dhe bjm be se pr Kosov japim jetn sikurse me le.
Kjo et, e cila m von do t bhet Nna e etave kaake te Kosovs, menjher filloi aksionet e veta luftarake. Kshtu nisn edhe ditt e tmerrit pr xhandart e posteve n Drenic dhe pr spiunt. Dhe gjt trembdhjet vjetve, sa ekzisoi kjo et, arriti ti zhviloj mbi shtatdhjet beteja t suksesshme e fitimtare.
--------------------------------------------------------------------------------
Marr nga libri "AZEM BEJT GALICA" nga shkrimtari Bedri Tahiri. Botuar m 1995 nga shtpia botuse SHKNDIJA, n Prishtin
Azem Bejt Galica me Nusen e Maleve - Shot Galica
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn unk als_Latn als_Latn