als_Latn lit_Latn dan_Latn
Njė eksperiment unik shkencor ka ardhur deri te dėshmitė se ndoshta disa nga "mediumet shpirtėrore" kanė aftėsi paranormale.
Shkenctarėt qė kanė marr pjesė nė hulumtimin e kryer nė Universitetin e Arizonės theksojnė se zbulimet janė aq tė pazakonshme dhe hulumtojnė themelet mbijetesės e vetėdijes pas vdekjes.
Deri tash tė gjithė shkenctarėt me renome kanė hudhur poshtė problematikėn e lidhur pėr "jetėn pas vdekjes", derisa mediumet shpirtėrore janė quajtur sharlatanė. Mirėpo, studimi i pare laboratorik i njė grupi tė mediumeve ka zbuluar se ata posedojnė njė aftėsi shpirtėrore pėr t'i vendosur faktet pėr tė afėrmit e vdekur tė nerėzve tė cilė shpirta i kontaktojnė nėpėr seansat. Eksperimenti kishte kyqur 5 mediume, dhe dy persona tė panjohur pėr mediumet qė kishin parashtruar pyetje pėr tė afėrmit e tyre tė vdekur.
Nė tė dyja gruet e eksperimentimit, tė ndarė, secili medium ka kaluar nga njė orė me njerin nga personat nė laborator ku ishte vendosur njė paravan mes tyre, si pengesė fizike pėr tė ndarė kontaktin vizuel.
Nėn video mbikėqyrjen e pandėrprerė tė shkencėtarėve, secili nga mediumet ka bėrė bisedė me personat e vdekur, tė afėrm tė atyre personave tė panjohur qė ndodheshin nė laborator. Atyre u ishte lejuar tė pėrgjigjen nė pyetjet me fjalėt: "po dhe jo". Pas pėrfundimit tė secilės seancė, detajisht janė analizuar informatat qė mediumet i posedonin.
Si mesatare, mediumet posedonin mė shumė se 80% tė informative pėr tė afėrmit e vdekur tė personit tė tretė qė ndodhej matanė paravanit. Informatat e poseduara ishin tė llojit: emrat e tyre, animet jetėsore deri te rrethanat e sakta pėr vdekjen e tyre. Njėri nga mediumet ka arritur saktėsinė madje edhe deri nė 93 %.
Tashmė shumė kohė skeptikėt suksesin e mediumeve e sqarojnė me tė ashtuquajturėn "lexim tė ftohtė", brenda tė cilit "lexim" mediumet kanė parapritje inteligjente pėr njerėzit e vdekur. Mirėpo, shkenctarėt qė e kishin kryer kėtė hulumtim, ofruan informata qė kanė qenė tė arritshme edhe pėr mediumet dhe 60 persona tjerė. Saktėsia e tyre ishte 36 %, ndėrsa parapritja mė e mire ariti madje edhe deri nė 54 % duke u pėrputhur me faktet.
Duke i prezentuar zbulimet nė publik, Journal of the Society for Psychical Research, hulumtuesit kanė pėrfunduar se disa mediume shumė tė shkathtė kanė aftėsi pėr tė fituar informata tė sakta. Gary Schwartz, udhėheqės i hulumtimit ka pėrfunduar: "Si pėrfundim i hulumtimit ėshtė se ekzistojnė disa mediume shumė tė shkathtė qė mund tė bėjnė diēka tė jashtėzakonshme."
Fshehtėsia e suksesit tė tyre nuk ėshtė e njohur. Ėshtė ēkyqur ēdo lloj mundėsie pėr mashtrim tė pavetdijshėm apo pėr ndėrfutje tė vetėdijshme. Nė njė eksperiment mediumi ka theksuar se ka komunikuar me nėnėn e ndjerė tė tė hulumtuarės, tre ditė para séances dhe e ka thėnė lutjen tė cilėn nėna ia kishte lexuar hulumtueses nė fėmijėri.
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn