als_Latn dik_Latn sag_Latn
Derisa Asociacioni për serbët që lindi në Bruksel vazhdon të kritikohet në Kosovë dhe më gjërë, shqiptarët e Kosovës Lindore nxituan të “grabisin” të drejtat e tyre duke themeluar një monstër të ngjashme me serbët e Kosovës, të bindur se do të jenë edhe shqiptarët që do të përfitojnë po aq, në Preshevë, Medvegjë dhe Bujanoc
Pas Marrëveshjes së Brukselit për themelimin e Asociacionit të komunave me shumicë serbe, marrëveshje kjo që u firmos nga kryeministri i Kosovës, Isa Mustafa dhe ai i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, u ngjall një debat mbi nevojën e këtij Asociacioni dhe jetësimin e tij në tokën kosovare.
Dhe, ende pa u qetësuar ujërat mbi themelimin e këtij organizmi të panevojshëm në Kosovë, që bie ndeshë si me mënyrën e veprimit të organeve të pushtetit lokal evropian ashtu edhe Kushtetutën e Kosovës, dhe ende pa u shprehë Gjykata Kushtetuese për këtë marrëveshje, partitë politike në Kosovën Lindore, e njohur ndër popull si Lugina e Preshevës, nxitojnë ta themelojnë të njejtën monstër institucionale me idenë se të drejtat e tyre do të fitohen dhe menaxhohen, ashtu siç thotë kryemnistri serb për të drejtat e serbëve në Kosovë. Këtij hapi të çmendur i shtohet edhe mesazhi që ata kishin kuptuar nga Prishtina dhe Tirana zyrtare për një veprim të tillë, që në botën shqipatre u prit dhe mirëpirt me entuziazëm të madh.
Sot iniciatorët e këtij veprimi, pas themelimit të Asociacionit me shumicë shqiptare, mburren se ai u votua nga këshilltarët e Kuvendeve komunale të Preshevës, Medvegjës dhe Bujanocit, por nuk kanë përgjigje se pse një vendim i tillë nuk gëzon mbështetje nga Tirana dhe Prishtina. Edhe pse këtë përgjigje mund ta marrin lehtësisht në Bruksel, nuk është e qartë se pse u themelua Asociacioni i komunave shqiptare në Kosovën Lindore dhe kush është ai që mendoi se mund ta bëjë nul rezultatin e Referendumit për Autonomi Politike e Territoriale me të drejte bashkimi me Kosovën nga 1 dhe 2 Marsi i vitit 1992, kur ai u mbështet nga 98 për qind e shqiptarëve të këtyre trevave.
Reciprociteti
Me fillimimin e negociatave për përcaktimin e statusit të Kosovës, me në krye Presidentin Ahtisari, lindi me të drejtë edhe propozimi nga liderët politik shqiptarë që Lugina e Preshevës të përfshihet në këto negociata. Shumë nga njohësit e rreathanve politike në këto treva e mbështetën këtë ide madje u rikujtua edhe Deklarata e Kuvendit për shpalljen e Referendumit për Autonomi territoriale politike të Shqiptarëve në Preshevë, Medvegjë dhe Bujanoc, e cila në fund fare theksonte: “Në rast të ndryshimit të kufijve në mes të njësive konstituive të Federatës jugosllave, shqiptarët e këtyre komunave përcaktohen për bashkim me Kosovën në kuadër të proceseve demokratike të zgjidhjes së krizës jugosllave”.
E derisa fillimi i këtyre megociata për përcaktimin e statusit përfundimtar të Kosovës nënkuptonte edhe copëzimin e fundit të Jugosllavisë, dhe shqiptarët e Preshevës, Medvegjës dhe Bujanocit ishin edhe me të drejtën e Zotit përveç se juridike, ky propozim nuk u përfill nga fuqitë e mëdha, negociatorët shqiptarë të Kosovës heshtën ndërsa për Presidentin Ahtisari në atë kohë, përveç se nuk ishte pjesë e misionit, problemi i Luginës së Preshevës nuk ishte në orbitën e njohurive të tij.
Në këtë situatë, liderët politik shqiptarë të këtyre trevave, në mungesë të mbështetjes dhe një qartësie politike siç ishte ajo e vitit 1992, menduan se zgjidhja e vetme që do ti shpëtonte ata nga thundra serbe është, Reciprociteti! Kur Reciprociteti nuk ishte as Në dhe as Nën tavolinën e bisedimeve, kalkulimet e ndryshme që u bënë në Preshevë, Medvegjë dhe Bujanoc ishin të destinuara të dështojnë sepse askush nuk ishte i interesuar që në “pazarin e madh të statusit të Kosovës” të fuste edhe Luginën e Preshevës. Dhe, problemi më i madh në këtë mes ishte edhe qëndrimi i Tiranës zyrtare, që për fatin e keq të shqiptarëve ishte i një pushteti socialist në fuqi, e që i Prishtinës do të pasonte me qëndrimet e shtetit amë.
Në momentin kur Plani i Ahtisarit e pa dritën e diellit, kalkulimet me Reciprocitetin jo vetëm që kishin momentin të harrohen nga liderët politikë shqiptarë të Preshevës, Medvegjës dhe Bujanocit, por ishte edhe një moment i mrekullueshme për shqiptarët e Kosovës Lindore që të spostojnë Reciprocitetin nga mendja e tyre dhe të kalojnë në vendimin për të cilin ishte përcaktuar vetë populli në Referendum. Pra, nëse Reciprociteti nuk u përfill dhe për Autonomi Politike e Territoriale as që bëhet fjalë, e drejta e bashkimit me Kosovën ishte dhe mbeti opsioni i vetëm për shqiptarët në Kosovën Lindore.
Por derisa dhe Tirana dhe Prishtina zyrtare heshtën, liderët politik të Kosovës Lindore nuk e kishin të qartë se të drejtat ekskluzive për serbët që parashikonte projekti i Ahtisarit, që më vonë do të zënë vend edhe në Kushtetutën e Kosovës, jo që nuk do ti dhurohen më ndonjë pakice ose kombi në këtë rruzull tokësor, por ishin dhe janë aq të pakuptimta sa rrezikonin edhe dështimin e projektit të Kosovës, shtet i pavarur dhe sovran!
Aq më shumë, kur këta liderë politik para vetes kishin një projekt i cili i rezistoi kohës, nuk kishte të bënte sa me Reciprocitet dhe as Planin e Ahtisarit, madje as me luftë ndërsa po hapej rruga e fushëveprimit. Pra, kishin vendimin e një Referendumi i cili lindi si rezultat i një momenti të vetëm historik të Kosovës Lindore, kur liderët e saj politik u treguan syçelë dhe me një vendim të vetëm arritën të organziohen më 16 shkurt të vitit 1992 në Preshevë, në një Kuvend prej 96 delegatëve të cilët përfaqësonin partitë politike dhe shoqatat e dala nga shqiptaret e Preshevës, Medvegjës dhe Bujanocit për të propozuar tri opsione: Autonomi territorial -politike, Autonomi administrative – kulturore dhe Autonomi territoriale me të drejtë bashkimi me Kosovën. Me shumicë votash u propozua për Autonomi territoriale me të drejtë bashkimi me Kosovën, propozim i cili gëzoi mbështetje në Referndumin e organizuar më 1 dhe 2 mars të vitit 1992 nga 98 për qin e shqiptarëve të kësaj treve shqiptare dhe u finalizua me Deklaratën për Autonomi territoriale me të drejtë të bashkimit me Kosovën.
Kujt i duhet Asociacioni?!
Me zhvillimin e ngjarjeve pas këtij Referendumi, kur ai i rezistoi kohës ndërsa projektit të Ahtisarit po i futen duart nga të gjitha anët në Kosovë, Beograd dhe Bruksel, liderët politik shqiptarë në Kosovën Lindore, tashmë të përçarë si kurrë më parë, mrekullohen nga një Marrëveshje për të cilën u tha se do të lumturoj serbët në Kosovë, Kosovën së bashku me Serbinë, për ta lumturuar më në fund edhe shefen e diplomacisë evropiane, Federica Mogherini, se arriti të merr fermanin nga Isa Mustafa dhe Aleksandar Vuçiq!
Dhe, kjo mrekulli përfundon me një iniciativë të çmendur që rezultoi me një vendim për themelimin e Asociacionit të komunave me shumicë shqiptare në Luginën e Preshevës nga ana e këshilltarëve shqiptarë në pushtet të Preshevës, Medvegjës dhe Bujanocit. Pse gjithë ky nixitim nuk është e qartë, kujt do ti shërbej as kjo nuk është e qartë, vetëm se dihet që shqiptarëve jo! Dhe, kur është menduar se një gjë e tillë edhe mund të ndodhë, pse nuk është pritur në epilogun ligjor të kësja marërveshje në Kosovë, për tu krijuar ideja se pse kritikohet kaq shumë ky Asociacion dhe cilat janë rrugët e jetësimit të tij në terren; Edhe në këtë terren i cili është punuar nga Presidenti Ahtisari dhe nuk ka lidhje me realitetin.
Sot, kur loja politike me Kosovën Lindore vazhdon, kur Tirana dhe Prishtina zyrtare vazhdojnë të mos reagojnë për themelimin e këtij Asocacioni aq sa për fatin e shqiptarëve që jetojnë në Preshevë, Medvegjë dhe Bujanoc, këta të fundit duhet ta kenë të qartë se koha e folklorit ka skaduar. Nëse Tirana heshtë dhe Isa Mustafa nuk ka as kohë që ta takoj kryetarin e Preshevës dhe atë të KKSH, Jonuz Musliu, zgjidhja është e padiskutueshme dhe nuk ka të bëjë fare me Asociacionin, zgjidhje kjo që i ofrohet një populli që ka bërë krime dhe po bënë përpjekje që me çdo kusht të integrohet në sistemin e Kosovës! Shqiptarët e Preshevës, Medvegjës dhe Bujanocit nuk janë të tillë, integrimi i tyre në shoqëri nuk ka se pse të bëhet me dhunë, aq më pak me Asociacion, dhe problemet e Edi Ramës dhe Isa Mustafës le të mbeten probleme të tyre, ndërsa për zgjidhjen e Kosovës Lindore le të përdoret vetëm ajo zgjidhje që i rezistoi kohës, pas, Autonomisë, Ahtisarit dhe Luftës: “…Shqiptarët e këtyre komunave përcaktohen për bashkim me Kosovën në kuadër të proceseve demokratike të zgjidhjes së krizës jugosllave”. Kësaj krize që vazhdon ta trazoj Ballkanin, dhe shqiptarët vetëm sa ishin pjesë e saj, as nuk e krijuan dhe as nuk e menaxhuan! Dhe, derisa nuk jemi vet problemi, nuk kemi se pse të bëhemi, e këtë e pranoi edhe vet kryeministri I Serbisë, Aleksandar Vuçiq: “Problemi më i madh nuk janë shqiptarët, është Bosnje Hercegovina…
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn ron_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn