als_Latn lit_Latn dan_Latn
Histori tė lashtė
2000 vite mė parė
Shahu ėshtė lojė strategjike pėr dy lojtarė e luajtur mbi tabelė. Nė kėtė lojė vetėm ngjyrat e figurave, qė pėrcaktojnė filluesin e lojės, i takojnė fatit, kurse tė gjitha veprimet tjera i mbesin aftėsive mendore tė lojtarėve.
Qėllimi i lojės sė shahut ėshtė marrja e figurės sė mbretit tė kundėrshtarit. Loja e shahut luhet nė njė tabelė katrore e cila ndahet nė 64 (8x8) fusha katrore. Kėto fusha janė tė radhitura nė 8 radhė me nga 8 fusha. Fushat alternojnė ngjyrėn mes tė bardhės dhe tė zezės. Lojtarėt i ndajnė 32 figura, nga tė cilat 16 janė tė bardha dhe 16 tė zeza. Ndėr 16 figurat, tetė janė figura "ushtari", dy "kali", dy "oficeri", dy "torra", njė "mbreti" dhe njė figurė "mbretėresha". Figurat zakonisht janė nga druri ose plastika por pėr adhuruesit ndėrtohen edhe nga materialet tjera dekorative.
Betejė
Shah nė Persinė e atėhershme quhej Mbret. Mat ishte fjala qė deklaronte tė vdekurin. Shahu ėshtė njė lojė me histori tė lashtė e qė nuk ėshtė ende identifikuar. Para shumė vitesh njerėzit filluan tė shpikin lojėra prej druri dhe t'i zhvendosin ato duke i vėnė nė vende specifike lart ne njė "tabela". Nė tė kishin vizatuar vija tė drejta duke pėrshkruar kėshtu dhe terenin. Kėto lloj vizatimesh janė gjetur nė Egjipt (4000) dhe nė Indi 2000 vite mė parė. Pėrsa i pėrket origjinės sė shahut siē duket sot asgjė nuk ėshtė e sigurt. Nė bazė tė kėrkimeve tė shahistit Juri Averbakh thuhet se Shahu filloi si lojė nė Indi dhe ka tė gjitha karakteristikat e ushtrisė sė atėhershme. Njė "kaste" (aristokratet) e saj kohe loznin me zara dhe jepnin kaq rėndėsi saqė ky show ishte si betejė e vėrtetė. Duelet, nė kohė pa luftė, bėheshin nė karroca me kuaj. Ky lloj dueli u transferua dhe nė lojėn e shahut tė asaj kohe dhe njihet sot si "Ksatriya`s war game".
Pa zara
Mė pas loja filloi tė ketė ndikime nga jeta e ushtarėve tė asaj kohė dhe futen shumė karakteristika tė tjera siē janė luftėtarėt mbi elefantė, kavaleri e kėmbėsore. Mbasi mbaroi dhe kjo periudhė kishte ardhur koha ku veprimet e lojtarit tė bėhen pa zara. Ky si kėndqėndrim thyente atėherė traditat e Indisė dhe filozofia mbrapa lojės filloi tė ndrroj. Mjafton tė themi se atėherė e gjithė India besonte (dhe beson akoma) nė "Karma" dhe ky evoluim ishte shumė i pa pritur. Nga ajo kohė e pastaj fati i lojtarit ishte nė dorėn e tij...
Rev Ne per ju
als_Latn lit_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn bem_Latn als_Latn epo_Latn