als_Latn uzn_Latn bos_Latn
https://www.youtube.com/watch?v=j0LBWcKRVq8
Ebola konsiderohet si nj prej epidemive m t rrezikshme q sht prhapur me shpejtsi n disa vende t Afriks perndimore. Origjina e virusit sht e panjohur, por sipas t dhnave t deritanishme, lakuriqt e nats jan rezervuar t virusit.
Ebola mund t konsiderohet edhe si virusi i maktheve. Vdekshmria e t infektuarve me t sht 90% dhe pr disa koh mendohej se do t ishte mortaja e dyt, si ajo e viteve 1400. Smundja pr her t par sht lajmruar n vitin 1976 n provincn ekuatoriale t Zaires, 350 km larg nga Sudani.
Por, far duhet t dim pr virusin Ebola? Shprthimi i Ebols sht m i madhi n histori. Prhapja n Liberi, Guine dhe Sierra Leone ka infektuar m shum se 1300 njerz dhe ka vrar m shum se 700 gjat ktij viti.
Drejtori i Prgjithshm i Organizats Botrore t Shndetsis ka dhn alarmin se shprthimi ka dal jasht kontrollit dhe se pasojat mund t jen katastrofike n humbjen e njerzve dhe n rritjen e krizave ekonomike nse nuk bhen prpjekje m t mdha q tani. Shkalla e tanishme e vdekjes sht rreth 70%. Ata q e prballuan m leht, ishin ata pacient q krkuan ndihm t menjhershme mjeksore.
Nuk ka vaksin ose shrim pr Eboln. Ajo mund t duket si smundjet e tjera. Sipas OBSH-s, shenjat e para t infeksionit me Ebola prfshijn ethe, dhimbje koke, dhimbje t muskujve dhe dhimbje t fytit. Mund t jet e vshtir pr t dalluar ndrmjet Ebols dhe malarjas, etheve t tifos apo kolers.
Ebola mund t prhapet vetm nprmjet lngjeve trupore. Njerzit duhet t bien n kontakt me lngjet trupore (gjak, djers, pshtym) nga personi i infektuar.
Cfar po bhet pr t luftuar Eboln? Pr t parandaluar prhapjen e ktij virusi krkohen para. OBSH-ja thot se duhet t organizohet nj fushat me 100 milion dollar pr t vn m shum para dhe ekspert n dispozicion n tre vendet ku ka shprthyer epidemia.
Ebola ka tronditur botn koht e fundit, por ekzistojn viruse edhe m t rrezikshme se ajo n planetin ton. Ekspertt e shndetit publik n SHBA kan listuar 5 viruse q jan po aq t rrezikshm e ndoshta m shum se Ebola.
Trbimi - Sipas qendrave pr kontrollimin dhe parandalimin e smundjeve n SHBA, gjat 100 viteve t fundit trbimi ka rn ndjeshm si krcnim i shndetit publik. Aktualisht, do vit vdesin 2 persona t infektuar nga ky virus, i cili sht transmetuar tek njerzit prmes pshtyms kur ata jan kafshuar nga kafsht e infektuara.
Virusi HIV - Edhe pse numri i vdekjeve t shkaktuara nga ky virus ka rn vitet e fundit, sipas OBSH-s 1.6 milion persona vdesin do vit nga kjo smundje. Virusi sulmon qelizat imune t nj personi dhe dobson sistemin imunitar me kalimin e kohs, duke e br shum t vshtir pr individin t luftoj smundjet e tjera.
Gripi - Mund t mos tinglloj shum i frikshm, por gripi vret m shum persona se Ebola gjat nj viti. Nuk mund t flitet pr shifra ekzakte, por sht nj ndr smundjet m vdekjeprurse.
Viruset e bartura nga mushkonjat - Nj numr i madh i smundjeve prhapen prmes mushkonjave. Viruse t tilla si ethet tropikale, virusi i Nilit apo ethet e verdha shkaktojn rreth 50 mij viktima n vit. Edhe malarja transmetohet prmes mushkonjave.
Rotavirusi - Ky virus gastrointestinal sht nj problem shum serioz pr fmijt e t gjith bots. Rreth 111 milion raste raportohen do vit nga ky virus.
zho_Hans als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn