als_Latn uzn_Latn mlt_Latn
Si u zbuluan organizatat terroriste
Marjan Lumi
4 mars 1946
Pushkatohen
At Gjon Fausti,
At Daniel Dajani,
Patr Gjon Shllaku,
Seminarist Mark uni
.. e shum t tjer..
sht periudha kur pushteti komunist ka tashm mbshtetjen e fuqishme t Stalinit, dhe, madje rekomandimin q t bashkrendoj veprimet e t zgjidh problemet e veta me Jugosllavin motr t Titos. Flirti e miqsia mes dy shteteve don edhe provat e sakrificat e veta. Sapo sht marr pushteti, jan zgjedhjet e para t mbas lufts dhe n udhkryqin e sapokrijuar, pushteti komunist ndodhet para dy problemeve. N radh t par krkon medoemos q ata t dalin ashtu si don ai, pra afro njqind pr qind, rezultat ky i do diktature. Thn shkurt, nuk ka kundrshtar politik, nuk ka mendim ndryshe, nuk ka tjetr ve idhtar t ideologjis komuniste, (me prjashtim t gjith atyre q n se mendojn e votojn ndryshe, nuk jan tjetr vese armiq t popullit, t pushtetit e t gjithkujt tjetr n ket vend). Kt radh armiqt kryesor i gjen n Seminarin Jezuit, n Kishn Franeskane dhe tjer nxns t shkolls dhe besimtar katolik t qytetit t Shkodrs. Jan gjithsejt 30 n kafazin e gjykimit, prej t cilit rreth 6 prej tyre do t pushkatoheshin tek Zalli i Kirit. Ti prcjellim ata drejt astit t fundit
Drejt Pushkatimit:
Udhtimi n kamionin e vdekjes nga burgu deri tek varrezat e Rrmajit pran qytetit ishte relativisht i shkurtr. Nuk u dridhej buza, nuk u ngushtohej zemra. Udhtonin t qet drejt amshimit - prjetsis - do t dshmonte Dom Tom Lacaj, i lejuar pr shrbimet e fundit fetare q m von edhe ai do t prfundonte n burg.
T rreshtuar pran njri-tjetrit, lidhur dor m dor si nj kuror ku grshetoheshin zhguna e veladona, rregulltar e besimtar puthn kryqin e shlbimit dhe shqiptuan fjalt e fundit.
... Ishte agimi i prgjakur i 4 marsit 1946. Sishte e para her q n ort e para t dits, n t zbardhur, n qytetin e Shkodrs dgjoheshin t shtnat e pushkve me at ushtimn e shurdht q japin plumbat e rn n trupin e njeriut. Komunistt e kishin br zakon q ti zbatonin vendimet me pushkatim pikrisht ato or kur shtetasit ishin n gjum q do ti zgjonte trembshm kjo batare makabr e ankthi i saj do ti bnte t rrin urt at dit e t tjera m pas... E... batareja e grupit ekzekutues, plumbat e Plotonit me yll t kuq kputn zrin e tyre...
U rrzuan duke njomur edhe nj her me gjak at tok q me gjak ishte lagur prej shekujsh e q fatkeqsisht me gjak do t vazhdonte t ushqehej edhe m tej. Gjaku i tyre shkroi edhe nj rresht n analet e shtat shekujve histori t prgjakshme.
Binte shi si donte Zoti vet... n balt e shi, kush deshi, mundi t dalloj n nj grumbull kufomash frat e jezuit, t krishter e seminarist - ishin martirt e Kishs Katolike n Shqipni.
Dikush pa u kujtuar - kujton At Danjel Gjeaj, lagu nj sham t bardh t mndafsht n gjakun e Padr Gjonit pr ta ruajtur si relike. (sht Dom Ejell Deda q shpejt edhe ai do t prfundonte me vdekje n burgjet komuniste) Ishte shenji i kishs nn dhe, q priste srish ditn e ngadhnjimi, q do t vononte. Por edhe pse vonoi shum i ruajtn reliket (syzet e At Faustit q ja morn n vendin e pushkatimit, ent e Mark. unit me t cilat kishte ngrn n seminarin e jezuitve) dhe edhe m shum ruajtn t skalitur n shpirt kujtimet e trishta t asaj ngjarjeje dhe at atyre ditve. Sanguis Martyrum Semen Christianorum - Gjaku i martireve fara e t krishterve t rij -kishte thn shekuj m par Shn Injaci i Antiokis dhe gjaku i martirve mbillte farn e krishterimit edhe n shekullin e XX nn komunizmin ateist.
T nesrmen gropn e kishin hapur natn, fare pran shtratit t lumit Kir, n zall, q pas shirave t vjeshts do ta mbulonte uji...
Me koh, Kiri i fryr, do t ken menduar Neront e rinj do ti merrte eshtrat e do ti treste n det... Se dinin ata se duke i dnuar e zhdukur fizikisht i shrbenin shpirtit dhe ideve t tyre, i nderuan emrat dhe i vrtetuan mendimet...
Se dinin ata se me kt q bn, toks shqiptare, lumit Kir, detit e brigjeve tona i bn nder, i shenjtruan ata me kt relike t martirve arbnor...
Erdhi pra koha q se bn dot t huajt ta bjn shqiptart me shpirt e me zemr t huaj - shkatrruan kulm e themel provincat fetare shqiptare. Kthyen n magazina, teatro, kinema e pallate sportive kultet e shenjta duke dhunuar deri tempuj e varre.
Por as n kt rast ju nuk i lat marre vetes. Vdiqt, ashtu si ju patn vdekur t part, me Zotin e Shqiprin n zemr.
Ikt Ju, njerzit e ndershm t fes e t dijes, duke ln nj shembull t pashoq edhe ndaj vet inkuizitorve tuaj.
Me besimin e madh n Zotin ditt Ju ti tregoni bots se brenda atyre zhgunave t murrta fshihej nj shpirt aq i bardh.
Ikt si burim drite pr ta ln Shqiprin edhe 50 vjet t tjera n errsirn e thell t nats s gjat komuniste. Ndaj sot m shum se kurr e ndjejm nevojn Tuaj pse mjerisht askund m tepr se n errsir nuk lypet drita.
Duke lexuar fjalt Tuaja n ato arkiva t zymta m dukej sikur po jetoja me Ju astet e fundit...
Por mjerisht ishte von... Ata e kishin br me koh punn e tyre ndaj mua sm mbetej tjetr vese t rendisja kto fjal e kto rreshta pr tjua hedhur si lule t freskta mbi varret Tuaja t humbura atje tek Zalli i Kirit t largt.
Me qndrimin Tuaj stoik e kristian Ju keni pr ti dhn shembull e guxim brezave q vijn. Dhe keni pr ti dhn edhe nj msim t mir. Pse t gjith e kan nj detyrim ndaj Jush - edhe ata q Ju ndoqn, hetuan, dnuan apo ekzekutuan, por edhe ata q Ju shan, duartrokitn, fyen e pshtyn e deri edhe ata q heshtn. E ky msim do t jet i mir edhe pr Ty Populli im.
Pse nuk t mjaftoi prvoja e hidhur e hebrenjve me thirrjet q t kryqzohej Krishti e t falej Baraba, por do t duhej q edhe pas dymij vjetve, n zemr t Evrops, t thirrje pr pushkatimin e Faustit e sa e sa martirve t tjer, pr t ln t jetoj e t sundoj Enver Hoxha, Aranit ela e Barabat e tjer komunist... Dhe rezultatin e more...
Prandaj t gjith duhet t bjn mea culpa-n e vet sepse edhe pse n mosh t shtyr do t ndjehen m t lehtsuar n vitet q u kan mbetur.
Hipokrizia, smira dhe urrejtja jan vese q t bjn vegl n atelien e t ligut, argument n gojn e shpifsit e shpat n dorn e diktatorit e t kthejn n fajtor njlloj si edhe vet ai.
E kt q Ti se kuptove as pas 50 vjetsh, Fausti me shokt e tij e ditn q ather, dhe e than q t t shptonin Ty, por Ti u tregove mosmirnjohs ndaj tyre.
Diktatort - thoshte At Gjon Shllaku, jan shmtimi i vetvetit e marrja e t tjerve q i adhuruan. Nam pr s gjalli e rrshqan pr s vdekuri, tash e par t dshtuar (Gjin Shpata - Hylli i Drits 1944 numri 2 faqe 1 - Titulli: Idhujt q do t rrzohen). E mjerisht u deshn 50 vjet vuajtje e rrnim q Ti - populli im t kuptoje At Gjon Shllakun e t merrje rrshqan gjigandin e zi t bronzet me kopilat e vet n mbar Shqiprin, pra t provoje profetsin e Tij. E natyrisht e keqja q shihet nga t gjith, sht par tepr von.
Trimria e nderi juaj ndr t gjitha peripecit q kaluat do ti provoj brezave se mria, hakmarrja e lufta e klasave nuk i sjell kurr dobi e t mir njerzimit. Ata do ti tregojn atyre me shembull se besimi n Zotin dhe morali i shndosh mbetn ligji i t gjitha kohrave e t gjitha vendeve dhe jo vetm q sjan kurr n kundrshtim me parimet e drejta t Atdheut e penges e liris e lumturis s njeriut, por prkundrazi jan t pandashm nga njra-tjetra.
Fe e Atdhe - ky binom q ju shoqroi ju gjith jetn e Ju dha forc t qndroni para vdekjes sht e do t jet i patrandshm edhe pr koht e brezat q vijn pas. Se shpirti vrtet ndryshket, shkelet e lodhet nga diktatort, por ai nuk shlyhet kurr si e provuat Ju - modeli i ktij shpirti t pashlyeshm n holokaustin q kaluat. M mir t thyhesh se t prulesh e kt e ditt dhe e bt Ju fare mir.
Edhe pse ju mbytn, me qndrimin e veprn Tuaj, Ju mbett lisa t parrzuar e t pavdekshm ndr shekuj e sot ngriheni edhe m lart, m madhshtor se kurr prball atyre krimbave q u munduan tju shkatrrojn - in Odium Fidei (n urrejtje t fes).
Po vdes si i krishter i penduar e si liberal i papenduar - do t thoshte Lacordaire.
Edhe ju vdiqt si t krishter t penduar (pse para Zotit lyp mshir gjithkush)
por si antikomunist t papenduar.
Vdiqt Ju si t krishter, pa pasur pse t pendoheni se ishit pr Shqiprin e shqiptarve dhe megjithse me vones, koha ju a dha t drejtn.
PS. Ne foto: Ate DANIEL DAJANI dhe Ate GJON FAUSTI.
als_Latn kea_Latn fao_Latn als_Latn tgl_Latn tgl_Latn als_Latn uzn_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn