als_Latn lit_Latn uzn_Latn
Ėshtė menduar gjithnjė se fėmijėt e adoptuar janė shpesh tė zemėruar, tė trishtuar dhe jo tė lumtur, ndėrsa tani studimet tregojnė tė kundėrtėn.
Shumė nga historitė e deritanishme qė kemi dėgjuar, lexuar apo qė janė bėrė tė ditura nga media, na paraqesin tė dhėna se fėmijėt e adoptuar janė tė zemėruar, jo tė lumtur dhe kanė gjasa tė ndėrmarrin veprime kriminale.
E vėrteta ka mundėsi tė jetė ndryshe, pasi njė familje, qoftė kjo edhe adoptuese, tė jep mundėsi mė tė mėdha shkollimi, zhvillimi emocional dhe shpirtėror. Kėta fėmijė tė adoptuar rriten pėr tu bėrė njerėz tė zakonshėm dhe integrohen mirė me pjesėn tjetėr tė shoqėrisė.
Nė vitin 1994, Instituti i Kėrkimeve tė Minepolisit nxori rezultatet e Tė rriturit e adoptuar, njė studim katėrvjeēar. Kėrkuesit analizuan 881 adoleshentė, 1.262 prindėr adoptues dhe 78 vėllezėr dhe motra tė paadoptuar. U zbulua se adoleshentėt e adoptuar kishin lidhje tė forta me familjen e re dhe se ishin psikologjikisht tė shėndetshėm.
Nė fakt, adoleshentėt e adoptuar kishin marrėdhėnie mė tė mira nė lidhje me mirėkuptimin nė familje, i ndihmonin mė shumė tė tjerėt dhe miqėsitė e tyre ishin mė tė shėndetshme sesa tė personave qė ishin tė paadoptuar. Adoleshentėt e adoptuar kishin gjithashtu arritje mė tė larta nė studime, ishin mė optimistė pėr jetėn dhe ndiheshin mė shumė tė mbėshtetur nga familja dhe shkolla.
Nė vitin 2007, njė raport i Departamentit Amerikan tė Shėndetit u dha fund shumė prej dyshimeve, qė binin mbi adoptimin e fėmijėve. Raporti i titulluar Adoption USA, studioi 2000 familje qė kishin adoptuar fėmijė nė mėnyra tė ndryshme. U zbulua se 85 pėr qind e fėmijėve ishin nė gjendje shumė tė mirė shėndetėsore dhe shpirtėrore. Kėta fėmijė gjithashtu ishin mė pak tė prirė tė jetonin nė varfėri. Ata kishin edhe pėrparėsi tė tjera nė lidhje me fėmijėt biologjikė, pasi kėtyre u lexoheshin mė shumė pėrralla nė fėmijėri, u tregoheshin mė shumė histori dhe merrnin mė shumė pjesė nė aktivitetet jashtėshkollore. Mbi gjysma e fėmijėve tė adoptuar kishte aftėsi shumė tė mira nė lexim, nė gjuhė tė huaja dhe nė matematikė.
Duken se politikat e reja tė adoptimit po u pėlqejnė shumė familjeve adoptuese, pasi janė mė tė hapura dhe u lejon fėmijėve qė tė takojnė lirisht familjet e tyre biologjike. Mėnyrat sesi ruhen kėto kontakte janė nga mė tė ndryshmet, qė nga vizitat e telefonatat deri te shkėmbimi i letrave apo e-maileve. Pėr mė tepėr, rreth 97 pėr qind tė fėmijėve nė moshėn 5-vjeēare, e dinin se ishin tė adoptuar.
Njė studim i vitit 2012, i titulluar Openness in Adoption raportoi se vetėm 5 pėr qind e adoptimeve tė sotme janė tė mbyllura, pra pa kontakte me familjen biologjike. Kėrkimi tregon edhe pėr pėrfitimet qė kanė fėmijėt qė ruajnė marrėdhėniet me familjen e origjinės. Nė kėtė mėnyrė ata mund tė marrin mė shumė informacione rreth familjes sė tyre, tė dhėnave mjekėsore ndėr vite dhe pemės gjenealogjike.
Tė rinjtė qė janė pjesė e adoptimeve tė hapura kanė njė kuptim tjetėr pėr psikologjinė e adoptimit dhe pėr prindėrit e tyre. Adoleshentėt e adoptuar shprehen se ruajtja e marrėdhėnieve me familjen biologjike i ka ndihmuar ata shumė nė pranimin e vetes dhe kuptimin e fizionomisė sė tyre. Ata e kanė shumė mė tė thjeshtė ti shpjegojnė gjėrat qė u ndodhin, kur e dinė se i kanė trashėguar nga dikush tjetėr qė ėshtė i ngjashėm me ta. Tė adoptuarit kanė gjithashtu ndjenja pozitive kundrejt nėnave tė tyre dhe shprehen se e kanė mė tė lehtė ti falin, kur janė nė dijeni tė gjendjes qė kanė kaluar.
Psikologėt e lidhin lumturinė e fėmijėve tė birėsuar me zhvillimin e shėndetshėm tė identitetit tė tyre. Kėta fėmijė ndihen mė tė sigurt nė lidhje me marrėdhėniet qė kanė me familjet adoptuese, por nga ana tjetėr edhe ruajtja e kontakteve me familjen e origjinės, i lejon ata tė ndiejnė lumturi, shėndet dhe tė pėrqendrohen nė gjėrat qė dėshirojnė tė arrijnė nga jeta.
Adoptimi ėshtė njė traditė e krijuar qė nga antikiteti. Pėr shembull nė Kodin e Hamurabit, jepeshin me detaje tė drejtat e atyre qė dėshironin tė adoptonin dhe pėrgjegjėsitė qė kishin mbi individėt qė birėsonin. Gjurmė tė adoptimit gjenden edhe nė Romėn e lashtė nė Kodin e Justinianit. Ndryshe nga sot, adoptimi atėherė bėhej jo vetėm nga personat qė nuk mund tė kishin fėmijė, por edhe nga ata qė dėshironin tia trashėgonin pasurinė e tyre njė personi tė caktuar. Pėr kėtė arsye, meshkujt ishin mė tė preferuar pėr tu birėsuar.
Ja disa persona tė famshėm qė janė tė adoptuar:
Stiv Xhobs
Eleonor Rusvelt
Edgar Alan Poe
Ēarls Dikens
Aleksandri i Madh
Xhon Lenon
Leo Tolstoi
Merlin Monro
Mark Tuein
Nelson Mandela
Nat King Cole
Halle Berri
Shqip
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn dan_Latn fur_Latn zho_Hans zsm_Latn als_Latn als_Latn nso_Latn bug_Latn eng_Latn sot_Latn srd_Latn eus_Latn als_Latn