als_Latn uzn_Latn slv_Latn
Ndalja e Maqedonis- Nga Bashkim Mua
02/08/2008
Zgjedhjet e parakohshme nuk i kan shrbyer Maqedonis pr t dal prej ngrit ku ishte futur. Rrjedha e ngjarjeve po tregon se e vetmja gj q ka ndryshuar sht partia shqiptare n koalicion. Nuk sht m PDSH, por BDI. Asnj prparim lidhur me emrin, asnj kompromis serioz lidhur me pozitn shtetformuese t shqiptarve, asnj premtim zyrtar lidhur me njohjen e shtetit t Kosovs.
Situata ka precipituar, pas bojkotit zyrtar q dy partit m t mdha t opozits, partia maqedonase LSDM dhe ajo shqiptare PDSH i kan br Parlamentit. Qeveria e re e Gruevskit sht miratuar pa pjesmarrjen e opozits n Parlament, ndrkoh q Maqedonia ndodhet e bllokuar prpara dy evenimenteve shum t rndsishme: antarsimit t saj n NATO dhe fillimit t negociatave pr antarsim n BE.
Maqedonin po e shoqrojn paralelisht, tri konflikte t brendshme: konflikti politik n rritje mes dy partive kryesore maqedonase; konflikti i thell mes dy partive shqiptare dhe konflikti tradicional mes shqiptarve dhe maqedonasve. Konflikti ndretnik, rreth t cilit zhvillohen t gjitha lojrat politike dhe burojn t gjitha konfliktet e tjera, mbetet thembra e Akilit pr Maqedonin. Konflikti i thell mes shqiptarve dhe s fundi hendeku i krijuar mes maqedonasve, jan vetm nn-konflikte t tij. Qndrimet e dy partive shqiptare ngjajn si dy pika uji. Kur jan n opozit, si BDI ashtu dhe PDSH, bhen m radikale n krkesat e tyre kombtare dhe n veprimet politike. E njjta gj ndodh me partit maqedonase. Asnjra prej tyre nuk e ka tejkaluar mentalitetin e superioritetit etnik ndaj shqiptarve, pasoj e t cilit sht zvarritja e disa problemeve themelore pr popullsin tjetr etnike shtetformuese. Kjo loj e maqedonasve ka futur n grack shqiptart, t cilt n rivalitet me njri-tjetrin, nuk e shikojn pushtetin si mnyr pr t avancuar n pozitn themelore shtetformuese, n funksion t rritjes s mirqenies ekonomike, por si nj mjet t prkohshm pr t avancuar sa t jet e mundur, sipas rrethanave. Nse shqiptart do t ishin t grupuar n nj parti politike t madhe, misioni i tyre themelor mund t quhej i prfunduar. Nuk do t kishte rrug tjetr, ose barazi shtetformuese, ose ndarje. Por nse ne s'mund t imponojm, e as t ndalojm vullnetet e shqiptarve pr tu grupuar politikisht, mund t imponojm nj kompromis politik mbi palt e q nuk ka t bj drejtprsdrejti me pushtetin qeveriss. Nj beslidhje e vogl shqiptare mund t bhet n Maqedoni, n funksion t realizimit t shpejt t 3-4 problemeve themelore t mbetura n rrug.
Maqedonia ka nevoj pr nj ridimensionim tjetr kushtetues, sipas t cilit, ajo do t adaptonte prfundimisht modelin e nj shteti t prbashkt t dy etniteteve kryesore. Sa koh q nuk do ta bj kt, ajo do t krcnohet t shkoj drejt shprbrjes. Maqedonasit, duke krkuar t luajn barbarisht me shqiptart, po bien vet viktim e ksaj loje t tyre. Maqedonia ndodhet mes dshirs s shumics sllavo-maqedonase pr t zyrtarizuar identitetin kombtar dhe mundsis pr t ndrtuar nj shtet civil. Rreth 40% e qytetarve t ktij shteti mbeten peng i identitetit t munguar t pjess tjetr t tij. Po pr far ju duhet maqedonasve identiteti kombtar n nj proces integrimi europinan ku kombet po shkojn drejt dorzimit t nj pjes t identiteteve t tyre? Prse maqedonasit nuk heqin dor nga miti i nj nacionalizmi, n themel t t cilit sht shprbrja e ktij shteti? Asnj kahe tjetr, prve integrimit n BE, nuk mund ta ruaj Maqedonin nga t paktn federalizimi. Maqedonasit nuk jan t zott as ta ruajn nj shtet unik dhe as ta integrojn kt shtet me emrin q dshirojn. Ata po presin ti nxjerrin gshtenjat nga zjarri me duart e t tjerve. N kt udhkryq ku ndodhet Maqedonia, gjja m e rndsishme pr t sht integrimi, q do t thot heqja dor nga identiteti sllav, kompromisi me Greqin pr emrin dhe barabartsia mes dy etnive kryesore n shtetformim. Prndryshe, gjithkush ka t drejt t pyes se prse shqiptart duhet t bashkjetojn n nj shtet me maqedonasit, kur nuk jan n gjendje t zgjidhin shtjet themelore t tyre. N vijim, pse duhet q shqiptart t ndrtojn nj qeveri t prbashkt me maqedonasit, kur kta t fundit nuk jan t gatshm akoma pr tu hapur rrug zhvillimeve integruese?
Maqedonia ka ndalur. Gruevski po krkon dy t pamundura njkohsisht: e para, t marr identitetin n Greqi dhe, e dyta, t'ua imponoj kt identitet shqiptarve. N planin e brendshm, qeveria e sapoformuar do t kaloj ditt e saj formalisht n pushtet, ndrsa opozita t krkoj t rikthej situatn prsri n nj rreth vicioz. Asnj lloj kombinimi pushtetor nuk e on prpara Maqedonin, sa koh q maqedonasit do luajn t njjtn loj varsisht nga raportet me shqiptart dhe kta t fundit, bjn t njjtn gj varsisht nga raportet me pushtetin. Kryeministri Gruevski do t vazhdoj t mbetet aty ku sht sot, mes Ahmetit dhe Thait, me t cilt mund t luaj njlloj si m par, me njrin t qeveris n koalicion, ndrsa me tjetrin t bj marrveshje politike jasht-institucionale (kujtojm faktin kur qeveriste m PDSH dhe bnte marrveshje me BDI-n). Por koha nuk pret edhe shum. Askush nuk e pret Gruevskin, nse ai nuk do ta kaprcej vetveten...
als_Latn unk als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn