als_Latn tur_Latn bos_Latn
Studimi i energjise se gjeneruar ne afersi ne universin tone tregon se energjia e prodhuar sot eshte rreth gjysma e asaj qe ishte 2 miliard vjet me pare. Nje grup nderkombetar shkenctaresh perdoren disa nga teleskopet me te fuqishem ne bote per te studiuar energjine e universit dhe dolen ne konkluzionin se ai eshte duke vdekur.
"Ne perdorem sa me shume teleskope (si tokesore ashtu dhe ata hapsinore) per te matur konsumin e energjise ne mbi 200.000 galaktika perreth nje gjatesie vale sa me te madhe te mundshme, shprehet lideri i grupit Galaxy And Mass Assembly (GAMMA), Simon Driver i Universitetit te Australise Perendimore. Astronomet per te ilustruar zbulimin e tyre krijuan nje video qe shpjegon vdekjen e ngadalte te universit.
Kur Big Bang krijoi energjine ne univers rreth 13.8 miliard vite me pare, nje pjese e asaj energjie u kap rob ne forme mase. Kur yjet ndricojne, ato e shnderrojne kete mase serisht ne energji, sic shpjegohet nga ekuacioni i famshem i Albert Einstein E=mc2 (energjia = mas x shpejtesi drite ne katror). Link ketu tregon ne 10 hapa te shpejte sesi eshte zhvilluar universi nga Big Band deri tani: http://www.space.com/13320-big-bang-...explainer.html
"Ndonese shumica e energjise qe ndodhet ne univers u krijua mbas Big Bang, nje sasi energjie extra krijohet nga yjet ndersa keto te fundit bashkojne elemente si hidrogjeni dhe heliumi" - shprehet Driver. Kjo energji as nuk thithet nga pluhuri kozmik ndersa udheton ne galaksine qe e permban as nuk shperdorohet deri sa perplaset me dicka si psh nje yll tjeter, nje planet ose rastesisht me ndonje pasqyre teleskopi."
Astronomet kane qe ne fund te viteve 90-te qe e dine kete fakt. Duke perdorur teleskope te fuqishem tokesore si dhe ato hapsinor te Nasa-s, Galex dhe Wise si dhe Herchel qe i perket Agjensise Hapsinore Europiane, grupi studimor zbuloi se prodhimi i energjise ne 21 gjatesite e ndryshme valore ka zbritur ndjeshem, duke e bere kete studim nje nga me te saktet qe eshte kryer ndonjehere. Qe nga ky moment, sipas Driver, universi eshte ne tatepjete dhe duke u plakur deri sa te vdese. Sipas Driver tashme universi i ngjan nja plaku qe eshte ulur ne kolltuk, mbuluar me nje batanie dhe qe here pas here pergjumet deri sa te mbylle syte pergjithmone.
Do duhet ende disa miliarda vjet qe kjo te ndodhe por mund te thuhet me gojen plote, universi yne ka hyre ne plakjen e tij.
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn