als_Latn uzn_Latn slv_Latn
Adela Jusic/ Artistja e njohur boshnjake ekspozon m� 4 gusht n� Miza Galeri/ An�tarja e l�vizjes feministe E kuqe e ka kthyer artin e saj n� nj� nd�rgjegj�sim p�r rolin q� duhet t� ken� femrat n� zhvillimin e vendit
Teksa duart e Adel�s p�rshkojn� flok�t e saj, ajo (gjyshja) vazhdon t� flas� p�r t� shkuar�n. Fqinj�t mbeten fqinj, ata b�jn� vizita tek un� p�r Bajram, nd�rsa un� u b�j vizita p�r Krishtlindje.
Kur u kthyen nga Serbia isha, e para q� shkova p�r vizit� tek ata , vazhdon t� flas� gruaja e moshuar boshnjake, duke treguar raportet historike mes njer�zve n� k�t� vend. Adela nuk flet.
Ajo d�gjon rr�fimin, duke ngjyrosur flok�t e saj t� thinjur me ngjyr�n e kuqe t� zemr�s.
N� at� koh� ishte kat�rqind her� m� keq, ndaj vdekja �sht� nj� leht�sim, p�shp�rit gjyshja. K�to jan� pasazhet q� shfaqen n� videon me titull Kur un� t� vdes ti mund t� b�sh ēt� duash t� artistes boshnjake Adela Jusic, imazhet e s� cil�s u publikuan nga New York Times, disa koh� m� par�. Nj� rr�fim imagjinar p�r gjyshen q� nuk jeton m�, prekte nj� dram� t� jet�s s� k�tij vendi, p�rmes rr�fimit t� nj� gruaje me fytyr�n e vog�l t� mbushur me rrudha, ku shk�lqenin ca vath�. N� nj� vend q� ende nuk �sht� ndar� nga e shkuara, �sht� e v�shtir� t� shihet apo kuptohet arti bashk�kohor. Por Jusic, nj� artiste e njohur n� sken�n e artit bashk�kohor, me nj� num�r t� madh ekspozitash n� vende t� ndryshme jasht� Sarajev�s e p�rdor artin e saj p�r t� treguar historin�.
Nuk ka menduar asnj�her� t� largohet prej Sarajev�s, dhe t� kthej� n� art ngjarje q� i sheh diku tjet�r. Kjo, pasi nj� artist �sht� i v�rtet� kur flet p�r ndjesi q� i njeh m� mir�. Historia e treguar n� video, �sht� vet�m nj� prej dhjet�ra pun�ve t� Jusic q� n� m�nyra t� ndryshme tregojn� forc�n e k�tij vendi. Si fem�r, ajo nuk mund t� rrij� pa prekur ē�shtje q� kan� t� b�jn� me t� drejtat e gruas n� k�t� vend. Pak koh� m� par� n� Bienalen Nd�rkomb�tare t� Artit n� Konjic, veprat e saj do t� provokonin debat, mbi m�nyr�n sesi femrat kan� jetuar n� ish-Jugosllavi. Kostumet zyrtare, apo p�rfshirja e tyre n� shum� detyra shtet�rore, vinte p�rmes fotove t� zgjedhura nga Jusic q� flisnin qartazi.
N� nj� vend ku debatet e vetme jan� p�r fen�, kjo artiste e re k�rkon t� flas� p�r gruan, p�r t� nd�rgjegj�suar p�r rolin q� femrat duhet t� ken� n� k�t� shoq�ri t� trazuar. Pes� vite m� par� ajo iu bashkua shoqat�s Crvena (E kuqe), nj� l�vizje feministe, ku b�jn� pjes� dhe femra t� tjera aktive t� Bosnj�s. Bosnja �sht� kapur nga identiteti, thot� Jusic , duke treguar se kjo tem� �sht� nga m� t� ndjeshmet sot. Festivalet folklorike, aktivitete t� lidhura me religjionin, identitetin jan� ato q� b�hen m� shpesh n� k�t� vend. Por sipas Jusic ka ardhur koha kur k�to tema duhet t� tejkalohen dhe njer�zit t� shohin m� shum� n� problemet reale, gj�rat q� prekin ēdo dit� jet�n e tyre.
N�se vazhdojm� t� flasim p�r identitetin, apo t� shkuar�n nuk mund t� ket� progres sipas Jusic. Ajo ka zgjedhur grat� si pjes� t� procesit t� saj krijues duke besuar te forca q� mbartin k�to qenie q� i njeh m� mir�. Ajo ka udh�tuar shum� n�p�r vendet e ish-Jugosllavis� p�r t� kuptuar m� mir� at� ēfar� ka ndodhur me grat� n� k�to vende. Por modeli m� i mir� jan� grat� e sht�pis� s� saj, duke nisur nga gjyshja q� shfaqet e brisht� n� video. Arti i Jusic na i sjell femrat nga koha e socializmit t� Titos, te jeta q� ato b�jn� sot n� shp�rb�rje t� ish-Jugosllavis�.
Ashtu si ēdo qenie n� Bosnj� dhe ato jan� t� veshura nga nj� tis malli p�r at� koh�, q� Adel� e ravij�zon n� portretet e tyre. Nj� nga pun�t e saj interesante �sht� ajo me titull Na tregoni diēka mbi jet�n tuaj t� re, ku personazhe jan� grat� n� socializ�m. Sipas Jusic, n� at� koh� femrat ishin m� shum� t� angazhuara n� detyra publike. M�nyra sesi shihej emancipimi i gruas n� at� koh�, e b�n interesant prezenc�n e tyre n� v�shtrimin e artistes.
Dinjitet, mosbindje, frik�, d�shp�rim �sht� nj� tjet�r vep�r e saj, ku ajo v� n� pik�pyetje se at� ēfar� u ka sjell� lufta Ballkanit? M� 4 gusht, Adel� do t� ekspozoj� n� Galerin� Miza, n� Tiran� p�r t� sjell� nj� kolazh t� veprave t� saj t� zgjedhura. Lindur n� Sarajev�, Adela Jusic, �sht� nj� nga artistet m� premtuese t� gjenerat�s s� saj.
Pas Tiran�s, ajo bashk� me artisten Andreja Dugandzic, do t� hap� me dat� 10 gusht ekspozit�n e saj t� radh�s n� DokuFest Unerasable.
Vitin e kaluar ajo ishte nj� nd�r artistet pjes�marr�se n� Ekspozit�n Muslim Mulliqi Out of the blue.
g.shqip
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn deu_Latn