als_Latn uzn_Latn ron_Latn
Ja dhe nje pjese nga Historia sa banale, komike dhe tragjike e asaj periudhe, se bashku me nje personazh aq Lej Fenist te asaj periudhe te "ndritur", qe s'ka turp dhe del edhe me emer dhe figure...
Flet Ilia Plaku, ish- instruktor n Bashkimet Profesionale
"Si i vendosnim flet-rrufet n vitet '70"
Armand JONUZI
Moda m e prhapur n Shqiprin e viteve '70 ishte vendosja e flet-rrufeve. Nse nj person apo grup personash mendonte se nj veprim apo ves i yti, ishte gabim, ather ai ose ata t kpusnin nj flet-rrufe dhe ta vendosnin mu n qendr t qytetit apo t vendit t puns q ta merrnin vesh t gjith. Pr Ilia Plakun, instruktor n Kshillin Qndror t Bashkimeve Profesionale t Shqipris n at koh, moda e flet-rrufeve doli pas nj fjalimi t Enver Hoxhs n vitin 1967. N nj intervist pr gazetn "Tirana Observer", Ilia Plaku tregon se si funksionin flet-rrufet si dhe flet-rrufen q bri ai pr nj koleg t puns.
Si lindi ideja e flet-rrufeve?
N vitin 1967, Enver Hoxha gjat nj fjalimi t tij hodhi iden e flet-rrufeve. Menjher pas fjalimit t Enverit, ideja e tij filloi t vihej n zbatim. Flet-rrufet pushtuan t gjitha stendat e emulacionit apo tabelat e ndryshme n do zyr, fabrik, uzin, pra, me pak fjal, n do ndrmarrje apo lagje. Mbaj mend se n qendr t Tirans, atje ku ishin tabelat q tregonin reklamat e filmave q shfaqeshin npr kinemat e kryeqytetit, ishin t mbushura plot me flet-rrufe dhe godisnin persona t ndryshm.
Si funksionin flet-rrufet, kush mund t'i bnte dhe kujt i adresoheshin ato?
Flet-rrufet mund t'i bnte edhe vetm nj person apo nj grup personash. Ato mund t'i bheshin kujtdo pr gabimet q bnte apo pr veset e tij. Flet-rrufe pr shembull, mund t'i bnte puntori drejtorit, nse shikonte q dika nuk shkonte ose anasjelltas. Pra, me pak fjal, flet-rrufet shrbenin pr t'i vn n dukje nj personi gabimet q kishte br dhe ai duhej t'i rregullonte ato. Shum njerz goditeshin edhe pr mnyrn se si visheshin apo se si mbanin flokt.
Si reagonte personi q i ishte br flet-rrufeja?
Personi q i ishte adresuar flet-rrufeja kishte t drejtn morale q t'i kthente prgjigje asaj. N prgjithsi ai bnte autokritik ose justifikonte gabimet e veta. Por kishte raste kur nj individ, q i ishte br nj flet-rrufe, nuk i prgjigjej asaj, ather ai do t prballej me flet-rrufe t tjera edhe m t rnda pr qndrimin indiferent t tij derisa ky t kthente prgjigje.
Po ju vet keni br ndonj flet-rrufe?
Po, edhe un kam br shum flet-rrufe. Por njra, q mbaj mend mir, ishte ajo e drejtuar nj kolegut tim. Un ather punoja n Komitetin Qendror t Bashkimeve Profesionale t Shqipris. Detyra jon ishte t kontrollonim sindikatat e bashkimeve profesionale n do cep t vendit pr mbarvajtjen e do problemi t puntorve. Gjat puns sime si inspektor n Bashkimet Profesionale un vura re se gazeta "Puna", q ishte organi yn, shkrimtarve u jepej falas. Ather mua m lindi ideja se pse atyre duhej t'iu jepej falas kur dihej mirqenia e tyre. U interesova te nj kolegu im, i cili kishte qen nj nga ata persona q kishte marr at vendim. Ai m tha se kjo ishte br q shkrimtart t njihnin m afr jetn e klass puntore. Mua kjo nuk m bindi dhe i thash se shkrimtart duhet ta njihnin jetn e puntorve jo nga gazetat, por ta shihnin at n frontin e puns. Duke qen se nuk rash dakord me kolegun tim, ather s bashku me pes shok t tjer q prkrahnin mendimin tim, vendosm t'i bnim nj flet-rrufe. Pasi e hartuam flet-rrufen e vendosm tek tabela q ndodhej n mes t godins ku ndodheshin zyrat tona, atje ku sot ndodhet kryesia e Parlamentit. Vendi ku kishim vendosur fletrrufen ishte nj pik ku do kush q kalonte nuk mund t mos e vinte re. Ne pritm disa dit q kolegu yn t na kthente prgjigje, por ajo po vononte. Vetm disa dit mbasi e kishim vendosur flet-rrufen e pa edhe kreu i dikasterit ton, Gogo Nushi. Ai ndaloi, e lexoi dhe iu duk e drejt, pastaj pyeti se pse nuk i ishte kthyer prgjigje flet-rrufes dhe m pas u fut n zyrn e tij. Vetm pak momente u deshn dhe n tabel kolegu yn vendosi prgjigjen e flet-rrufes q i kishim adresuar atij.
Sa koh zgjati vendosja e flet-rrufeve?
Fletrrufe ka pasur deri n fund t viteve '80, por ato nuk ishin si n fillim. Kjo ndodhi pasi diku nga viti 1970, Mehmet Shehu, duke par hovin e madh q kishte shprthyer, reagoi n nj mbledhje t Byros me iden q flet-rrufet t mos degjeneronin, pasi po kritikoheshin shum t gjith drejtuesit npr ndrmarrje. Kjo, pasi flet-rrufet ndonjher prdoreshin edhe pr interesa t caktuara dhe shpeshher ishin edhe shpifje. Q nga ajo koh, vrulli i flet-rrufeve ra dhe ato ishin shum t pakta.
Jeteshkrimi
Emri: Ilia
Mbiemri: Plaku
Vendlindja: Hoisht, Devoll
Vendbanimi: Tiran
Arsimi: Fakulteti Juridik, Tiran
Eksperienca n pun:
Instruktor n Kshillin Qndror t Bashkimeve Profesionale t Shqipris
Fjalimi i Enver Hoxhs dhe lindja e flet-rrufeve
M 6 shkurt 1967 Enver Hoxha mbajti nj fjalim t rndsishm. Kjo njihet si dat e lindjes s lvizjes s "Flet-rrufes". Motoja e saj ishte thirrja apo porosia e Enver Hoxhs: "Cilido me z t lart dhe me grma t mdha t shkruaj se 'mendon pr punn dhe pr njerzit." Pas ksaj, fletrrufeja u prhap me shpejtsi si nj element i ri n "shtypin e murit". Kjo gjeti nj jehon t gjer dhe u kthye n nj mjet t fuqishm luftarak n ann e punonjsve pr t fshikulluar do t met e dobsi q pengonte revolucionarizimin e gjith jets s vendit. Kritikat, debatet dhe ballafaqimet publike i dhan nj vrull t papar deri ather zhvillimit t demokracis dhe zbatimit t vijs s masave; ato shrbyen pr t goditur t vjetrn dhe pr t pohuar dhe pr t prhapur t ren, normat e zakonet e reja socialiste, ngritn n nj nivel t lart luftn kundr burokratizmit, zyrtarizmit, prepotencs dhe arrogancs. Lvizja e flet-rrufeve, sidomos n vitin e par, shnoi arritje t mira. Kudo, n vende pune, n fshatra, n shkolla e spitale, po sidomos n qytete, shihje t afishuara flet-rrufe t ndryshme n prmbajtje dhe n form, t shkruara me germa t mdha, t dukshme, me ngjyra t theksuara, korsive, me data dhe afate. Stendat pr flet-rrufet u ngritn kudo. Ato i bnin nj ose m shum njerz. Iu drejtoheshin nj njeriu apo nj grupi njerzish. Ato ngriheshin pr probleme t ndryshme. N prgjithsi ato ngriheshin pr probleme ekonomike, politike, shoqrore, kulturore, ideologjike, por edhe personale. Subjekti q kritikohej, normalisht si rregull jepte prgjigje. N rast t kundrt, flet-rrufeja prsritej disa her.
Tirana-Observer.
als_Latn als_Latn als_Latn ltz_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn epo_Latn fuv_Latn als_Latn slv_Latn als_Latn bjn_Latn als_Latn als_Latn als_Latn eng_Latn