als_Latn uzn_Latn slv_Latn
Antishqiptari
PER HIR TE PERENDISE, JEPINI NJE PASAPORTE!
Sokol Balla
15 vjet, pasi Janullatos kalo15 vjet, pasi Janullatos kaloi pr her t par kufirin e jugut si misionar, nn bekimin e Ramiz Alis dhe Ylli Pops, 12 vjet pas dshtimit t Berishs pr ta przn me Kushtetut n dor, sot ende kambanat po bien prgjat klonit. Fatkeqsisht n misionin e tij pr t zhdukur kt klon, kryepeshkopi Anastas ka dshtuar. Por ka fituar Shqipria
Janullatos, nj njeri i litur dhe shum fetar, natyrisht nuk mund t msonte kaq shpejt shqip dhe pr m shum i duhej t njihte mir shqiptart. Dhe pr kt, i duhej koh. Shum shpejt pas mbrritjes s tij n Tiran, m 1994, nj mazhoranc e tr hartoi nj Kushtetut, vetm e vetm q ta przinin at nga Shqipria. Por kjo shnoi edhe fitoren e par politike t Janullatos. Kushtetuta u rrzua n referendum dhe shum analist t pavarur fajsojn pr kt, pikrisht nenin q krkonte q Kisha Ortodokse Autoqefale t drejtohej si krkonte tradita, nga nj kryepeshkop shqiptar. Edhe sot e ksaj dite, ky sht nj debat i pazgjidhur, ka i detyrohet nj statuti t kishs ortodokse, q n vitet 50-t por edhe m hert, q n vitet 1918- 1923 i krkonte sinodit nj gj t till. Kjo sht ndasia e madhe q ende vazhdon sot tek ortodokst shqiptar, m e ashpr n Amerik, ku n nj rrug t Bostonit jugor gjenden tri kisha, njra me Nolin, tjetra me grekt dhe e treta, q bhet me at q sht m i fuqishm dhe me influenc pr momentin. Dhe natyrisht q nuk bhet fjal pr influenc fetare, por politike. Sot edhe n kt pik Janullatos sht m i forti. Sot kundrshtari i tij m i fort i dikurshm, promotori i Kushtetuts anti-Janullatos, ka marrdhnie t shklqyera me Athinn zyrtare, si rrjedhim edhe me Kishn Ortodokse Autoqefale (Shqiptare?). Bile kaq t mira jan marrdhnien me Athinn, sa shtja e varreve t grekve, si pohon vet Janullatos, sht tashm n prfundim e sipr dhe se marrveshja do t nnshkruhet shpejt mes dy qeverive. Nj pohim i jashtzakonshm, q ende nuk ishte br nga t dy kryeqytetet. Kjo tregon edhe njher influencn e madhe t zotit Janullatos. Pa dyshim nj influenc politike. Intervista e kryepeshkopit ishte padyshim e rrall, pasi ne u njohm me nj an t karakterit personal t zotit Janullatos, q fare pak kishte t bnte me durimin dhe tolerancn q presupozohet t ket nj lider q pretendon se sht thjesht shpirtror. Zoti Janullatos ishte i ashpr dhe i pa kompromis n mbrojtjen e nj vartsi t tij, at Vasil Thomollarit t Kosins, ndrsa edhe m i ashpr n mbrojtjen e kauzs s varreve t dhunuara, duke hequr do prgjegjsi t kishs dhe fajsuar pr kt vetm edicionet e lajmeve. N fakt, edicionet e lajmeve bn vetm detyrn, ashtu si Alfa apo Mega do t bnte n Greqi- ose si ka br- kur priftrinjt kan abuzuar me pushtetin dhe posht rass s zez kan fshehur gjith perversitetet e ksaj bote. Bile duke sfiduar edhe lidhjen zyrtare t kishs greke me shtetin, nj gj q nuk ekziston ligjrisht n Shqipri. Por agresiviteti i zotit Janullatos, mesa duket ishte nj shenj e zbeht dshprimi instiktiv. M duhet t them, q t mos keqkuptohem, se zoti Janullatos sht pa diskutim arkitekti i ringritjes s Kishs Ortodokse n Shqipri. Fal puns, por m shum autoritetit t tij t padiskutueshm fetar dhe personal, sot kjo kish ka shum besimtar. N mesha shqipja flitet gjithnj e m shum, kisha sht kthyer vrtet si thoshte Janullatos n intervistn te KLAN, n nj faktor t rndsishm fetar dhe social, bile edhe ka kontribuar n forcimin e shtetit, si taksapagues i rregullt. Por ala ktu zoti Janullatos m duhet t ndalem pak. Sepse kjo tregon edhe defektin e madh t rrfimit tuaj. Zoti Janullatos sht prgjegjs kryesor pr rritjen e Kishs Ortodokse, por paralelisht me t sht rritur edhe Shqipria. sht zhvilluar edhe shoqria, e cila sht tashm aq tolerante, sa t pranoj q kishn autoqefale ta drejtoj edhe n j grek dhe fetar i mir, boll q ai t mos przihet n politik. Shteti shqiptar sht vrtet nevojtar, por kam prshtypjen q rroga e babait tim q punon n shtet, do t paguhej edhe pa kontributet e kishs ortodokse, pa kredit e premtuara por t pa dhna greke, por ekonomia pa dyshim q do t ecte m ngadal nse emigrantt nuk do t sillnin parat e tyre n Shqipri. Por po aq i sigurt jam, se nse ata do t prdoren si krcnim n shkmbim t mosmarrjes s pronave t kishs ortodokse, apo hapjes s procesit hetimor pr shtjen e varreve, shum prej nesh do t pranonin t hanin edhe buk that, vetm e vetm t mos dilnin keq prball fqinjve t tyre ortodoks grek. Pikrisht krcnimet, por m shum sugjerimet, q jepte Janullatos pr zgjidhjen e shtjes s pronave, ishte nj gj q nuk e kaprdiva dot posht. Kryepeshkopi ankohej se prse nuk ktheheshin pronat pa dokumente dhe pa vendime gjykate, n emr t jetgjatsis s ktyre pronave, prtej jetgjatsis s administrats shqiptare. Pra, me fjal t tjera, dikujt q mund ti teket t thot se n mes t sheshit Sknderbej, apo diku anash, ka pasur nj kish, shteti t ndrhyj dhe tia kthej kto kishs? Pra me fjal t tjera, Shteti dhe Kisha t ken nj marrdhnie t posame, ashtu si n Greqi? N munges t nj sqarimi t mtejshm apo problemeve t prkthimit n shqip- jam i sigurt se hirsia e ka dhn intervistn n greqisht- jam i detyruar t them se kto teza nse jan t vrteta, fshehin nj rrezik t madh. Nj rrezik q shqiptart e kan dyshuar gjithmon te drejtimi grek i kishs s tyre ortodokse. Nj rrezik q un vet nuk e kisha marr asnjher n konsiderat. Dikur mblodha shum materiale pr Anastas Janullatos. Nj njeri i jashtzakonshm q fliste mbi 13 gjuh t huaja. Nj kapacitet i rrall n njohurit e dogms dhe religjionit. Vetm rastsia bri q ai t mos trashgonte drejtimin e Patrikans s Stambollit- kishte lindur n Greqi dhe jo n ish-kryeqendrn bizantine, si e krkon tradita. Por Janullatos ishte padyshim njeriu i duhur q t sillte rilindjen shpirtrore t ortodoksis n Shqipri n nivel religjioz. Dhe padyshim kjo ka ndodhur. Por qenka e vshtir t dallosh linjn e holl dhe t kuqe q ndan fen nga politika, n pozicionin e rndsishm q z Janullatos n marrdhniet historike, sociale dhe fetare n t dy ant e klonit t dikurshm. N fakt, kto materiale i mblodha pr nj shkrim, q u botua pikrisht n revistn KLAN. Nga ai shkrim mbaj mend pak gjra, por ende nuk e kam harruar titullin q i pata vn: Kambanat bien prgjat Klonit. Sot 15 vjet, pasi Janullatos kaloi pr her t par kufirin e jugut si misionar, nn bekimin e Ramiz Alis dhe Ylli Pops, 12 vjet pas dshtimit t Berishs pr ta przn me Kushtetut n dor dhe tet vjet pas atij shkrimi timit t par pr Kryepeshkopin Anastas, e vetmja gj q nuk ka ndryshuar, sht simbolika e atij titulli: Sot ende kambanat po bien prgjat klonit. Fatkeqsisht, n misionin e tij pr t zhdukur kt klon, kryepeshkopi Anastas ka dshtuar. Por ka fituar Shqipria. Ka fituar ringjalljen e nj prej feve t saj kryesore, ka fituar besimin se edhe ajo mund t jetoj e pa diskriminuar prbri nj fqinji t pasur, aq sa pa frik dhe me dinjitet mund t kundrshtoj me buzqeshje tendencat pr t aplikuar mbi t, nj sistem t vjetruar bizantin t funksionimit t shtetit, apo t shkel mbi komplekset e s shkuars me indiferenc. Dhe pr hir t Perndis, jepini nj pasaport Hirsis s tij! Tashm nga ai nuk ka m frik askush!
Gazeta shqip 2/7/2006
als_Latn als_Latn umb_Latn als_Latn als_Latn als_Latn