als_Latn dik_Latn sag_Latn
Nga Dashnor KALOÇI
Zbulohet letra e gazetarit dhe shkrimtarit të njohur, Halil Laze, (djalë dëshmori dhe nipi i Heroit të Popullit, Asim Zeneli), dërguar diktatorit komunist Enver Hoxha në vitin 1982, pasi ai kishte vuajtur shtatë vjet dënimin në kampin e Spaçit.
Letra për diktatorin: “Kur shkova në shtëpi, qava nga fjalët e nënës dhe vitet e dënimit m’u fshinë nga kujtesa. Në kampin e Spaçit na provokonin duke folur në emrin tuaj, thonin se kjo është diktatura e Enver Hoxhës. Komisari Shahin Skura, na thoshte; mos shkruani, se letrat vijnë tek unë?! Në Hetuesi, sajonin atentate ndaj jush, si p.sh. Dhimitër Lalës?! Grupet e arrestuara për hedhje traktesh në Korçë e Durrës ku ishte Mihallq Ziçishti, i dënonin më pas për agjitacion e propagndë…, por juve ju kanë dizinformuar….?!”.
Dokumenti arkivor që po publikojmë në këtë kapitull të librit, është një letër e Halil Lazes, i cili pas viteve ’90-të, ka qenë tepër i njohur si gazetar e publicist dhe, ku për disa kohë pati drejtuar si kryeredaktor gazetat “Drita” (organ i Lidhjes së Shkrimtarëve dhe Artistëve të Shqipërisë) dhe “Liria”, (organ i Shoqatës Kombëtare të të Dënuarve dhe Burgosurve Politikë të Shqipërisë. Ndërsa para viteve ’90-të, Laze është njohur si gazetar me shumë emër i shtypit ushtarak, kryeredaktor i gazetës “LUFTETARI” (që në fillimin e viteve ’70-të), dhe, gjithashtu, si poet e autor i disa vëllimeve me poezi e tregime. Por karriera e tij u këput në mes diku nga viti 1976, kur ai sapo ishte martuar kishte krijuar familje dhe i gëzohej lindjes së një djali. Halili u arrestua dhe u dënua “për faje politike’, pak kohë pasi ishin dënuar krerët kryesorë të Ministrisë së Mbrojtjes, të akuzuar si “Grupi puçist në Ushtri” me në krye Beqir Ballukun, Petrit Dumen, Hito Çakon dhe një numër të madh ish-ushtarakësh të lartë të Ushtrisë, të konsideruar si bashkëpunëtorë apo mbështetës të tyre. Arrestimi dhe dënimi i Lazes, i cili ishte djalë dëshmori dhe njëkohësisht nipi i Asim Zenelit (Hero i Popullit), thuhej se erdhi për të vetmin shkak, se emërimi i tij në krye të gazetës “LUFTETARI”, ishte bërë nga Hito Çako (Drejtori Politik i Ushtrisë), i cili siç dihet u ekzekutua duke u pushkatuar së bashku me Ballukun e Dumen.
Pas vuajtjes së dënimit në kampin e tmerrshëm të Spaçit (kamp i punës së detyruar, ku asokohe vuanin dënimin edhe një numër i madh shkrimtarësh e artistësh, kolegë e miq të tij, emra të njohur si; Visar Zhiti, Zyhdi Morava, Ali Oseku, Maks Velo, Edison Gjergo, Fatos Lubonja, Spartak Ngjela, Dhimitër Lala, etj. etj.), Laze kthehet pranë familjes dhe menjëherë i shkruan një letër Enver Hoxhës, ku denoncon disa nga makinacionet dhe provokimet që iu bëheshin bashkëvuajtësve të tij, të dënuar politikë në kampin e Spaçit. Dërgimi i asaj letre në adresë të diktatorit komunist, (që ia ka deleguar më pas për “zgjidhje” ministrit të Brendshëm, Hekuran Isai), duket se ka ardhur jo më shumë prej asaj që Laze mund të besonte në drejtësinë e tij (të Enverit), se sa i detyruar nga rrethanat familjare, për një “rregullim biografie”?! Pasi siç e thamë edhe më lart, ai ishte djalë dëshmori dhe nipi i Asim Zenelit, (Hero i Popullit), për të cilin veç të tjerash ishin shkruar këngë e ishin realizuar edhe tablo të mëdha figurative.
Por sidoqoftë këtyre, ajo që ka më shumë rëndësi është fakti se Laze ka guxuar dhe ka denoncuar disa prej makinacioneve, provokimeve, etj. gjëra me të cilat përballeshin të burgosurit politikë të kampit të Spaçit në atë kohë, ku ai vetë kishte vuajtur plot shtatë vjet dënimin. Lidhur me këto e të tjera, na njeh dokumenti i mëposhtëm arkivor, të cilin ashtu si dhe pjesa më e madhe e atyre të publikuara në këtë libër voluminoz, po e publikojmë të plotë dhe pa asnjë ndryshim apo shkurtim.
Meteorologët parashikojnë reshje dëbore si pasoje.
Qyteti i Shkodres është në tre.
Nisin reshjet, sinoptikanet parashikojne edhe rritje.
Për ato që shohin serialet turke.
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn