als_Latn dik_Latn sag_Latn
Letra e Petro Markos nga burgu më 5 maj 1949 që denoncon dhe akuzon për imoralitet, një nga kuadrot e larta të Partisë, që në nëntor 1947 vrau veten...
Pak ditë më parë “360grade.al” botoi një pjesë nga letra që kompozitorja Dhora Leka i dërgonte diktatorit Hoxha, ku mes të tjerash i shprehte besnikërinë e saj për Partinë dhe vijën e saj. Letra të tilla kanë qenë të shumta kur ish-kuadro të lartë e personalitete, një ditë të bukur, e panë veten prapa hekurave, dhe ata nuk ngurruan t’i shkruajnë personalisht diktatorit, sepse “ai nuk di gjë” dhe se ”Partia ka gjithmonë të drejtë”. Më herët se Dhora ishte Petro Marko, shkrimtari dhe gazetari i shquar i viteve 30-të, që nga burgu, në 5 maj 1949, i dërgonte një letër Komitetit Central të Partisë së Punës Shqipërisë, Tiranë.
Në këtë letër të gjatë, i burgosuri, Petro Marko sjell dëshmi mbi ato ai kishte përjetuar apo hequr gjatë viteve të para të regjimit komunist. “Unë s’kam patur nderin të futem në gjirin e Partisë sonë heroike si Koçi Xoxe, nuk e di për ç’arsye nuk më pranoi. Po unë triskën e partisë së lavdishme Lenin – Staliniane e kam në zemër pse jam një komunist dhe komunist do të vdes. Prandaj sot që gjendem në burg, si armik i popullit dhe i pushtetit, sot që jam në këtë gjendje të pamerituar po ju drejtohem juve, i drejtohem Partisë sime dhe i bëj një thirrje që të më dëgjojë, pse jam një djalë i saj, jam një qytetar i ndershëm i Republikës Popullore të Shqipërisë.”. Por, për fat të keq, Partia nuk e mori këtë mundim, përkundrazi e shkatërroi shkrimtarin, jetën dhe familjen e tij.
Përveç të tjerash në këtë letër flitet edhe për aspekte të karakterit të ngushtë, por që ndërfuten në jetën e çdo njeriu në vrullet e zhvillimeve politike në vend. Me interes janë dëshmitë e tij për Ali Kelmendin, apo për Nako Spirun. Madje këtë të fundit e akuzon drejtpërdrejt se i kishte ngacmuar Safon, bashkëshorten e tij. Madje kishte tentuar ta kapte me zor, ta përdhunonte, kur ky ishte me shërbim. Ja dëshmia që sjell në letrën e tij Petro Marko:
[...] Njihem me shoqen që tani kam për grua. E dashuroj pa kufi dhe më dashuron. E shikoj që kjo ka po atë rrugë time: artin! Shkruan mirë pikturon mirë. Fejohemi dhe… me del shoku Nako Spiru, duke më folur tërthorazi “që do të jetë më mirë që të mos martohesh me Safon…. Se s’është për ty!”. I kërkova shpjegime dhe sinqerisht duke folur hapur si dy shokë të ngushtë i thashë se dashurohemi shumë dhe se kemi një rrugë dhe do të nxjerrim punë të mirë në lëmin e artit. Ai u kufizua të më përgjigjet: “Do të të dalë për keq! Kaq të them unë! Ti mejto vet!”. Unë nuk u dhashë rëndësi fjalëve të tij. Isha më i lumtur i botës. Edhe unë nisa të jetoja si njeri. Punoja me shoqen time në “Bashkimi” dhe po e them me mburrje se punoja 18 – 20 orë bashkë me të që “Bashkimi” të dilte mirë, se kështu kish urdhëruar komandanti. Ajo punonte dhe te Sekretariati i Gruas. Në gusht të 1945 shoku Nako më ngarkoi të vetë në Myzeqe e në Jugë e të bëj ca reportazhe. Ai do të qëndronte në krye të “Bashkimit”, sa të kthehesha unë. Pas 10 ditësh u ktheva. Gruaja ime kur më pa filloi të qante. E pyeta se ç’kishte. Ajo më tha: “Herë tjetër po të jetë Nakua në zyrë, unë nuk shkoj në zyrë!”. Më kallëzoi se si Nakua nuk i linte rehat. Atëherë unë i revoltuar shkoj tek shoku Nako në Ministrinë e Ekonomisë dhe duke mos e mbajtur veten nisa ta shaja e ta kërcënoja. Ai më në fund më tha: “Ta kam thënë se nuk do të dalë për mirë kjo martesë!” I dëshpëruar mora rrugën dhe u nisa të veja të Koçi Xoxe t’i thoshja për sa më kishte ngjarë. Por kur isha me Kocin e u mendova dhe përfundova të mos i tregoja gjë, vetëm e vetëm mos pengoja ose ngatërroja shokun Nako që ishte një udhëheqës i shquar me përgjegjësira të mëdha. Dhe kishte mbi ta më kishte ngjarë. Nuk kaloi shumë kohë dhe gruan time e pushoi Nakua. Ajo u dëshpërua. Si mund të rronim neve vetëm me një rrogë pa shtëpi pa dyshek pa gjë prej gjëje? Për pak kohe edhe mua më heq nga kryeredaksia! Gruaja ime në kulmin e dëshpërimit vendos të vrasë veten “se ajo ishte shkaktarja e heqjes sime nga kryeredaksia”. E shpura natën në spital me një veturë të kunatit të Aleks Çaçit dhe e shpëtova. I fola dhe i thoshja se Partia jonë nuk do të na lërë kështu, do të na japë edhe neve dorën! Dhe duke kaluar koha, ajo fitonte besimin. I dhashë dhe përkthen “Lufta e Spanjës” pastaj nisi të punonte skica dhe ekspozita. Kishim shumë plane të bukura dhe vazhdonim të merrnim veten duke punuar dhe jetuar si më të lumturit e botës. Shikonim se emroi im shuhej nga këngët e luftës që botoheshin. Shikoja se shokët e gazetës më shikonin me dyshim dhe përbuzje. Shikoja rreth e rrotull dhe më kujtohej koha kur njeriu ruhej dhe nga hija e tij! Unë isha i huaj në sytë e shokëve të punës, ndonëse dhe armik. Po disa shokë të mi të vjetër që më njihnin më jepnin kurajo dhe më thoshin të kem besim te pushtetit dhe partia se ajo shikon çdo gjë. Dhe pritja ditën të thirresha nga Partia ime ajo të më jepte dorën të më nxirrte nga ky kaos që gjendesha. Kisha nevojë të madhe për dorën. Unë u dënova si i shitur duke qenë i pafajshëm. Akuzat e mia janë e kundërta e jetës sime! Me zor s’bëhem armik i popullit! As torturat as padrejtësitë as shpifjet as sharjet e mundimet që vuajta këta dy vjet lëngimi dhe as dënimi i padrejtë që mu dha s’më ndajnë nga Partia ime. E di që kjo nuk ishte vija e partisë. E di që akoma partia lufton dhe do të luftojë pa mëshirë ata që shtrembërojnë vijën e saj,ata që shkelin dhe shtrembërojnë ligjet e pushtetit tonë. ...[...]
Të fala revolucionare
Petro Marko
VF - LP
Burg, 5 maj 1949”
Kanë kaluar 70 vjet nga ajo ngjarje. Nuk kaloi shumë kohë dhe Nako Spiru vrau veten, apo e vranë. Petron e burgosën disa herë, madje edhe të birin. Safon, nën presionin e shpëtimit nga burgu të të shoqit dhe të birit, e detyruan të bashkëpunonte me Sigurimin.
Vonë, në vitet 2000, presidenti Moisiu e dekoroi Nako Spirun me titullin e lartë “Nder i Kombit”?!!!. “360grade.al”
Presidenti i zgjedhur, Ilir Meta u shpreh se "LSI në Berat forcë...
Nga Berati, ku LSI po zhvillon nje takim elektoral, ...
Biznesi dhe politika nuk janë kundërthënëse ndaj nj&eu...
Kreu i PD-së, Lulzim Basha ka treguar në një takim elektora...
Tashmë qartazi është profilizuar skena politike zgjedhore. ...
Analistët Mustafa Nano dhe Agron Gjekmarkaj shprehen se PS dhe PD po ...
Analisti Artur Zheji duke komentuar sondazhin e IPR marketing në rang...
Kandidatja për deputete e LSI në Qarkun e Tiranës, Rea Kota...
Kryeministri Edi Rama ka vijuar akuzat ndaj partive të tjera, ndë...
Ministria e Financave ka nisur hetimin për një tjetër punon...
Kryeministri Edi Rama parashikoi një rezultat historik për Parti...
Kryesuesi i listës së kandidatëve për deputet të ...
Bashkëshorti i deputetes së LSI-së, Silva Caka, ësht&e...
Kryeministri Edi Rama i është rikthyer akuzave ndaj gjyqtarë...
Kristiano Ronaldo mbetet sportisti më i paguar në botë duke...
Luiza Gega respekton parashikimet edhe në garimin e dytë të...
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn bem_Latn srd_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn