als_Latn uzn_Latn mlt_Latn
Arabt, nprmjet ngushtics s Gjibraltarit (shtyllave t Herkulit), shnohet se lundruan pr qllime tregtare deri n Island, n Rhin dhe Balltik. Gjithashtu nga Perndimi ishte ujdhesa e Kanaries si gur pr tu hedhur prtej n Atlantik pr t zbuluar vendet e Ameriks.
T njihen faktet
T part q shkeln n tokn e Ameriks jan arabt.
Tregtia e arabve me vendasit.
Hartat u prgatitn 477 vjet para Kolombit.
Hartat arabe n dor t zbuluesve t Ameriks.
Hartat e Kolombit ishin t gatshme pr t gjetur Amerikn.
Bregu lindor i Ameriks Qendrore mbante lidhje e bnte tregti m arabt.
Gjurm emrash n perndim t Britanis s Madhe.
Gjurm fjalsh arabe te vendasit indian t Ameriks s Mesme.
Pr her t par kt njoftim na e bn t njohur studiuesi Khalid Sheldrake. Dr. Sheldrake n fillim na jep legjendn e flokverdhve viking, t cilt n shek.
VII X, kalojn nga Islanda n Groenland, prej aty kalojn n Kanada e zbresin npr bregun lindor t Ameriks deri n Meksik, gjithmon si kusar deti e grabitqar banorsh edhe n tok. Po e shnojm shkurtimisht at q Sheldrake thot dhe e argumenton q n fillim t viteve 30 t shek. XX. Vikingt nuk vazhduan m rrugn e perndimit, po zbritn n jug. Ata arritn deri n Gadishullin Apenin, kaluan n jugun e Ballkanit e kaluan edhe n Kostandinopoj. Pas shekullit t X-t, prap Amerika mbeti e panjohur nga evropiant, qofshin edhe vikingt.
Arabt, nprmjet ngushtics s Gjibraltarit (shtyllave t Herkulit), shnohet se lundruan pr qllime tregtare deri n Island, n Rhin dhe Balltik. Gjithashtu nga Perndimi ishte ujdhesa e Kanaries si gur pr tu hedhur prtej n Atlantik pr t zbuluar vendet e Ameriks. S pari, zbuluan Azoret e doln n brigjet e Ameriks.
Arabt e vizatuan me kujdes npr harta e u kthyen n Evrop. Kjo ka ndodhur 447 vjet para zbulimit t Ameriks (Indis) nga Kolombi. Arabt dhe morent bn tregti n kontinentin amerikan e m e rndsishmja sht se lan shenja t nj kulture zhvillimi e jetese tek vendasit. Hartat e prgatitura prej tyre n kt kontinent qen n prdorim n Spanjn arabe. Shenja t arabve mbetn edhe n perndim t Anglis, ku edhe n ditt e sotme nj qytet quhet Bur Abbas. Gjithashtu, n gjuhn e prditshme t banorve t Ameriks Lindore sot prdoren disa fjal t gjuhs arabe.
Besimi te kultura arabe n Spanjn e pushtuar pas rnies s arabve, ishte i dukshm te njerzit e hierarkis s vendit, te perandor e sundues t vendit. Kshtu, kur sundimi e qytetrimi arab ra, perandori i madh, Karlamani, drgoi t birin pr ta edukuar tek muslimant e Spanjs, mbasi asnj vend i Evrops sishte i besueshm pr t. Kjo edhe pr faktin se mungonte eksperienca e dhnies s dituris e qytetrimit n Evrop. Besimi te kultura e qytetrimi arab duket edhe te nj tjetr personalitet i Mesdheut, te Frederiku i Siilis. Ky, sipas biografve, kishte marr njohuri nga myslimant arab, mundi tu prballoj edhe propogands s kishs, derisa u b musliman.
Evropa njeh Kolombin si zbulues t Ameriks e Amerigo Vespuin pr emrin e saj. Dr. Khalid Sheldrake e jep thjesht tregimin se si Kolombi merr guximin pr t kaluar Atlantikun. Krejt rastsisht, Kolombi pa nj t panjohur me disa harta n dor. Vizatohej nj tok e huaj, q snjihej nga detart evroian. Si detar i prgatitur q ishte, mendoi q t shkonte nga Perndimi pr n Indi me an t ktyre hartave. E dinte se mbretria e vendit t tij kishte nevoj pr t ardhura, pasi arka ishte boshatisur nga luftrat. Shkoi te mbretresha Izabela, mori furnizimet e bri prgatitjet e nevojshme dhe u nis pr udhtim. Zbuloi Amerikn, po i tha Indi. Nga ky tregim shohim se qllimi nuk ishte zbulimi, po ari.
Amerigo Vespui, i pari guvernator i emruar prej mbretit t Spanjs, thuhet ti ket dhn emrin e tij kontinentit t zbuluar fillimisht prej Kolombit, me emrin Indi. Por e vrteta, sipas studimeve t dr.Sheldrake, nuk sht kjo. Kur Amerigo Vespui shkeli n tokn e kontinentit t ri, pra n Amerik, u prshndet nga banor vendas, t cilt menduan se ishin ata q m par kishin br tregti n kto vise. Kuptohet, se duke shkuar vazhdimisht n brigjet amerikane, kishin ln reciprokisht te njri-tjetri emrtime malli apo emra njerzish. Kshtu, thuhet nga studiuesi Sheldrake, se ata sa pan spanjollt q zbritn n tok ata prshndetn dhe brtitn: Amer Igar (emri i nj tregtari t njohur t mparshm). Spanjollt kujtuan se than Amerig. Pra, krejt ndryshe sht origjina e emrit t Ameriks. Sigurisht, q sht emri i nj tregtari arab morenas i quajtur Amer, i cili ishte br i njohur n brigjet e Ameriks me tregtin q zhvillonte n kto vise.
Marrdhniet tregtare bn t mundur q vendasit t msonin disa fjal arabisht dhe e kundrta, tregtart msuan fjal t vendasve. N fund t viteve 30 t shekullit X, studiues amerikan konstatuan se tek indiant e bregdetit t Ameriks s mesme gjuha e tyre prmbante tek-tuk fjal t qarta arabe.
Nga kto t dhna t studiuesit Sheldrake, mund t mendojm deri n dyshim pr ato q thuhen pr zbulimin e Ameriks. Mendimin mund ta argumentojm me zhvillimin e shkencs e kulturs, ndr kto edhe t zbulimeve gjeografike t nj vendi t zhvilluar, si ishte Arabia, prfshi edhe Spanjn me Gadishullin Iberik, n at koh e Arabis.
Burimi: Revista "Zani i Nalt" 1932 Tiran. Shkruajtur nga: Dr. Sheldrake, perkthyes: Dr. Fejzulla Gjabri.
als_Latn als_Latn lim_Latn als_Latn als_Latn taq_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn