als_Latn lit_Latn mlt_Latn
Shoqata pėr Ruajtjen dhe Mbrojtjen e Mjedisit Natyror nė Shqipėri (PPNEA) pohoi sot se ekipi i saj kėrkimor nė terren mori fotografinė e pare tė rrėqebullit tė Ballkanit ne Shqipėri me ane te pėrdorimit tė kamerave-kurth
Tiranė Shoqata pėr Ruajtjen dhe Mbrojtjen e Mjedisit Natyror nė Shqipėri (PPNEA) konfirmoi sot se ekipi i saj kėrkimor nė terren nxori foton e parė tė Rrėqebullit tė Ballkanit (Lynx lynx martinoi) nė gjendje tė egėr, nė rajonin malor tė Shqipėrisė veriore me anė tė pėrdorimit tė kamerave-kurth.
Individi nė fjalė ishte fotografuar nga njė kamerė-kurth nė 26 Mars 2011, nė orėn 18:48 (foto qė gjeni nė kėtė lajm).
Rrėqebulli i Ballkanit ėshtė njė nga llojet e faunės mė tė rrezikuar nė Shqipėri dhe qė prej vitit 2006, PPNEA sė bashku me partnerė ndėrkombėtare nga Zvicra, Gjermania, Maqedonia dhe Norvegjia, ka ndėrmarrė njė program pėr studimin dhe ruajtjen e popullatės sė tij (Programi pėr Rimėkėmbjen e Rrėqebullit tė Ballkanit
http://noa.noa.netdna-cdn.com/wp-content/uploads/2011/04/rreqebulli1-300x208.jpg
Vlerėsimet mė tė fundit tė ekspertėve tregojnė se numri i rrėqebujve nė Shqipėri nuk i kalon 15 20 individė nė total dhe si i tillė ėshtė i klasifikuar si njė lloj i kėrcėnuar nė mėnyrė kritike (CR Lista e Kuqe, 2007).
Gjithsesi, nga kėrkimet e PPNEA-s ndėr vite me metoda bashkėkohore shkencore, deri mė sot nuk ishte provuar prania e rrėqebullit nė gjendje tė egėr nė Shqipėri dhe shenjat e prezencės sė tij vinin kryesisht nga individė tė vrarė dhe tė ruajtur si trofe ose nga informacione tė rastėsishme tė marra nga popullsia e zonave rurale.
Si rrjedhojė, ky ėshtė njė nga rezultatet mė tė rėndėsishme tė arritura deri mė tani pasi provon nė mėnyrė definitive praninė e rrėqebullit nė vendin tonė dhe pėrbėn njė thirrje tė fuqishme pėr marrjen e masave tė menjėhershme pėr ruajtjen e tyre dhe tė habitateve ku ata jetojnė.
Metodologjia e pėrdorur nga PPNEA pėr monitorimin e faunės nė vend, ka nė thelb pėrdorimin e pajisjeve tė quajtura kamera-kurth, me anė tė tė cilave u realizua dhe fotografimi i rrėqebullit tė parė nė vend.
PPNEA tregon pėr agjencinė NOA se kamerat-kurth janė aparate me shkrepje automatike, tė pajisura me njė sensor i cili dedekton lėvizjen e kafshėve me gjak tė ngrohtė dhe i fotografon ato nė momentin qė kalojnė pėrpara pajisjes.
Kėto pajisje montohen nė pemė apo kunja tė posaēme tė vendosura nė pyje, pranė shtigjeve ku njihet lėvizja e kafshėve tė egra. Kjo metodė, ėshtė njė metodė jo-invazive pėr studimin e faunės, pasi gjeneron informacion nė lidhje me praninė dhe abundancėn e llojeve tė ndryshme pa i shqetėsuar ato.
Rrėqebulli ėshtė njė lloj plotėsisht i mbrojtur dhe gjuetia e tij ndalohet rreptėsisht nė bazė tė Ligjit pėr Mbrojtjen e Faunės sė Egėr (Nr. 10 006 / 2008) dhe Ligjit pėr Gjuetinė (Nr. 10 253 / 2010).
Rrėqebulli ka patur njė mbrojtje tė plotė ligjore nė vend qė prej vitit 1969. Ai klasifikohet nė Listėn e Kuqe tė Shqipėrisė (Urdhėr nr. 146 / 2007) me statusin CR (i rrezikuar nė mėnyrė kritike pėr zhdukje).
Rrėqebulli mbrohet edhe nga konventa ndėrkombėtare, si Konventa e Bernės dhe Konventa Ndėrkombėtare pėr Tregtinė e Specieve nė Rrezik (CITES) tė cilat janė ratifikuar nga Republika e Shqipėrisė.
Situata e rrėqebullit tė Ballkanit ėshtė edhe mė alarmante po tė mendohet se ai pėrbėn njė popullatė dhe nėnlloj (subspecie) mė vete dhe tė diferencuar gjenetikisht nga popullatat e rrėqebujve tė tjerė nėpėr botė. Kėsisoj, ai ka vlera tė mėdha pėr diversitetin biologjik dhe trashėgiminė natyrore tė vendit tonė dhe pėrbėn njė thesar tė natyrės shqiptare.
Projekti pėr ruajtjen dhe monitorimin e rrėqebullit tė Ballkanit ėshtė njė projekt shumė-palėsh, i ndėrmarrė nga Shoqata pėr Ruajtjen dhe Mbrojtjen e Mjedisit Natyror nė Shqipėri (PPNEA) dhe Shoqata Ekologjike e Maqedonisė (MES) nė bashkėpunim me partnerėt ndėrkombėtarė KORA, Euronatur, NINA dhe IUCN/SSC Cat Specialist Group.
Burimi: NOA
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn srd_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn mri_Latn