als_Latn lit_Latn mlt_Latn
Studiuesit amerikanė shpjegojnė se si reagon truri pėrballė vdekjes, edhe nėse pėrvoja ėshtė personale, por edhe kur shohim skena horrori, p.sh. nė filma.
Emocioni i parė qė provojmė ėshtė frika. Ajo ėshtė njė pėrgjigje konijtive, e cila aktivizohet nė situata tė vėshtira.
Kur kemi frikė, aktivizohet talamusi, i cili njėsoj si njė central i dėrgon sinjalet nė pjesėt e tjera tė trurit dhe si pasojė nė trupin tonė prodhohet glukozė, kortizol dhe adrenalinė.
Nė hipotalamus u hapet drita jeshile reagimeve fiziologjike qė lidhen me situatėn, ēka bėn tė zgjedhim nėse do tė mbrohemi apo do tė pėrpiqemi tė ikim.
Pasi truri vihet nė alarm, ndodh tė bėrtasim. Ndryshe nga sa mund tė mendohet, britmat nuk janė njė reagim i pjesės sė trurit qė lidhet me tė folurit, transmeton shekulli. Britmat janė pasojė e aktivizimit tė njė pjese tjetėr tė trurit dhe bėjnė qė edhe personi qė thjesht po e sheh njė situatė tė tillė, pa qenė i rrezikuar, tė ketė reagim tė ngjashėm.
Pas frikės dhe britmave vjen momenti i vuajtjes. Kur plagosemi, neuronet sensoriale i dėrgojnė talamusit sinjalizimin e dhimbjes. Truri stimulohet qė tė gjejė njė zgjidhje pėr tė shmangur pėrsėritjen e kėsaj ndjesie.
Kur nuk ia arrin, vjen vdekja klinike. Nė kėtė pikė, truri mbetet i vetėdijshėm pėr disa ēaste, duke hyrė nė atė qė disa e pėrshkruajnė si pėrvoja para vdekjes, e cila ndiqet nė shumicėn e rasteve nga vdekja biologjike.b lajmi
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn