als_Latn dik_Latn sag_Latn
Cili rezultat do të ishte fitore për koalicionin PAN, për koalicionin LDK - AKR dhe për Vetëvendosjen, e cili do të ishte humbje?
Pas dy javësh, të hënën me 12 qershor, palët e përfshira në zgjedhje do të duhej të ishin në zyrat e tyre duke i bërë llogaritë e një nate më parë. Dikush duke i lëpirë plagët e humbjes elektorale, e dikush tjetër duke kërkuar ilaçe për kokëdhimbje, për shkak të teprimit me alkool, në after party'in e fitores.
Ajo çfarë duhet të shpresojmë është që e hëna të mos jetë dita e mospranimit të rezultatit, dita e kaosit dhe e paqartësisë. Të gjitha rezultatet e tjera, përveç kësaj, janë të pranueshme, sepse për këto ka vendosur, siç thotë edhe klisheja, sovrani me votën e lirë. E ne duhet ta respektojmë, kënd tjetër pos, sovarnin.
Cështja të cilën do të doja ta analizoja në këtë shkrim është se çfarë quajmë fitore, e çfarë humbje, për subjektet politike të përfshira në këtë garë, padyshim gara më interesante që prej vitit 2007, kur kishte paqartësi të mëdha për fatin e LDK'së, deri në atë kohë parti dominiante.
Pra, cili do të ishte sukses, e cili do të ishte dështim, i partive, ose koalicioneve që marrin pjesë në këto zgjedhje?
Koalicioni PDK-AAK-Nisma
Ky formacion politik duhet ta ndiej më së shumti presionin e këtyre zgjedhjeve. Kadri Veseli, Ramush Haradinaj dhe Fatmir Limaj nuk janë bërë bashkë për ta zënë vendin e dytë. Madje ky është grupimi kryesor politik që nuk do të ishte i lumtur as me fitore. Këtyre i duhet një fitore e thellë, bindëse, për ta justifikuar bashkimin.
Nëse i shohim rezultatet e zgjedhjeve të vitit 2014, ky koalicion, në një përzgjedhje të ngutshme matematikore, do të duhej të kërkonte as më pak e as më shumë se 45 për qind të votave të përgjithshme. Në këto zgjedhje PDK i kishte fituar 30 për qind, AAK 10 për qind, kurse Nisma 5. Një rezultat i tillë, prej 45 për qind të votave, do t'i siguronte koalicionit më shumë se 50 deputet në Kuvendin e Kosovës, që do të thotë se qeverisë së re nuk do t'i nevojiteshin votat e komunitetit serb, që janë 10. Nëse koalicioni PAN arrinë ta bëjë qeverinë vetëm me forcat e komuniteteve të vogla, pa serbët, atëherë fitorja e tyre do të ishte e plotë. Alternativat tjera janë mjaft shqetësuese, edhe pse edhe më tutje ka hapësirë për të manipuluar, nëse, ta zëmë, mbesin vetëm për 3 ose 4 mandate më pak se sa ato që i nevojiten për ta bërë qeverinë. Kalkulimet e para që mund të bëhen, për të siguruar pak më shumë oksigjen, janë peshkimet eventuale në mesin e partive opozitare. Sic e kemi parë para dy tri javësh, vijat e kuqe nuk janë shumë të kuqe, kur janë në pyetje interesat personale. Kështu që fituesi i zgjedhjeve do të provojë të fillojë negociatat në baza individuale me deputetë të partive të caktuara, në kompensim të vendeve në qeveri, vetëm e vetëm që të mos varet koalicioni nga votat e serbëve. Gjithashtu, opsion real do të mbeten edhe thyerjet në mesin e serbëve, disa prej të cilëve nuk janë direkt nën urdhrat e Beogradit dhe Vuçiçit.
Mirëpo të gjitha këto kalkulime do të duken dëshpëruese, nëse koalicioni PAN do të merr më pak se 40 për qind të votave të totalit, që do të thotë më pak se 45 vende. Një skenar e tillë do ta shpallte të bankrotuar skenarin e shkrirjes së PDK'së, AAK'së dhe Nismës, në një listë të përbashkët.
Koalicioni LDK, AKR dhe Alternativa
Nëse ky koalicion do të zinte vendin e parë në këto zgjedhje, atëherë lideri i LDK'së, Isa Mustafa, do të mund të rrezikohet seriozisht nga ndonjë sulm në zemër. Fillimisht kur është arritur koalicioni i LDK'së me AKR'në, por edhe me Alternativën opsioni i vendit të parë ishte opsioni më i mundshëm. Momentumi i krijuar edhe me prurjet e reja po i ndihmonte kësaj atmosfere. Këtu meritat më të mëdha i shkojnë tërheqjes taktike të Isa Mustafës nga gara për Kryeministër. LDK në këtë mënyrë arriti ta rikthente deri në njëfarë mase reputacionin në rënie. Nga një parti që ishte në qeverisje me PDK'në, u shndërrua në një parti rivale të saj, pasi që kapiteni vendosi të pushonte. Ndonëse qeverinë e rrëzoi PDK, eksponentët e LDK'së me një elokuencë të admirueshme e paraqitën shkurorëzimin sikur të kishte qenë iniciativë e tyre. Gjithashtu, edhe Pacolli, duke ia kthyer shpinën partnerëve të tij tradicional, krahut të luftës, e bëri garën edhe më të lezetshme. U krijua përshtypje se po unifikohet elektorati i shkapërderdhur pas vdekjes së Rugovës.
Mirëpo çfarë quajmë sukses për këtë koalicion, e çfarë dështim? Busulla e vetme orientuese janë zgjedhjet e vitit 2014. Në këto zgjedhje LDK i kishte fituar 25 për qind, kurse AKR 4.5 për qind. Së këndejmi çdo rezultat mbi 30 për qind të totalit të votave e arsyeton dramën e krijuar në villen e Pacollit. E thamë edhe në fillim, vendi i parë do të ishte një Remontada historike, mirëpo për të kapur këtë rezultat nevojiten së paku 35 për qind. Nëse fitohen 40 për qind, kjo do të ishte pothuajse e sigurt. Në anën tjetër koalicioni do të shpallej i dështuar nëse LDK nuk arrin të renditet në vendin e dytë.
E fundit, por jo për nga rëndësia: Vetëvendosja
I vetmi subjekt politik që po futet në këto zgjedhje pa ndonjë ngarkesë reale është Lëvizja Vetëvendosja.
Duke qenë që nuk arriti të realizonte koalicione të bujshme, kjo lëvizje që në start duket që është pajtuar që nuk e synon fitoren në këto zgjedhje, mirëpo fitores nuk do t'i thoshin jo.
Për këtë subjekt politik fitore do të quhej vendi i dytë. Nëse LVV arrin ta kalojë me vota koalicionin LDK - AKR - Alternativa, atëherë kjo do të ishte një fitore e madhe. Kjo do të nënkuptonte që vendi i parë, fitorja e zgjedhjeve, kurdo që ato mbahen, nuk do të ishte më një ambicie idiotike.
Megjithatë, qëndrimi në pozitën e fundit, në vendin e tretë, do të ishte një goditje serioze për ta, përkundër rritjes në përqindje. Një LDK në vend të dytë, por me njerëz të rinj e plot ambicie, si Lumiri, Vjosa, Dritoni etj., do të dëmtonte jashtëzakonisht gjasat e LVV'së për t'u konsideruar opsion real për të ndërruar pushtetin.
Për Lëvizjen Vetëvendosje, vendi i dytë do të ishte sikur vendi i parë. Vendi i tretë do të thoshte fundi i shpresës për ta.
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn