als_Latn bos_Latn ron_Latn
-
Religjioni Orthodoks i Heroit ton Kombtar Gjergj Kastrioti Sknderbeu
(Kumtese mbajtur ne Takimin e L.I.O.SH.,, e enjte dt. 2 janar 2016,)
Jeta dhe Vepra e Heroit ton Kombtar Gjergj Kastrioti Sknderbeu shtshum e njohur si brnda vendit ashtu dhe jasht vndit ton n Europn Perndimore , n Europn Lindore si dhe n vndet fqninj me n.
Dihet fare mir se si Heroi yn Kombtr mbrojti pr 25 vite me rradhe vndin e tij nga invazioni Osman, Arbrin dhe Epirin, me heroizmin e tij dhe trimrin e popullit trim dhe liridashs nga i cili e kishte origjinn, duke i prer hovin ktyre hordhive osmane islame pr t pushtuar vndet e krishtera dhe pr t realizuar shkatrrimin e Krishtrimit.
Heroi yn Kombtar Gjergj Kastrioti mbetet ende nj figur jo e plot prsa i prket origjins, religjionit t tij, dhe t familjes s tij, prsa i prket vndit t varrit t tij dhe ngjarjeve t tjera t cilat kan lidhje me fatin e familjes dhe fisit t tij q i dha histori s Shqipris s sotme Flamurin Kombtar identitetin e veant n raport me fqinjt, por gjithashtu sht nj nga figurat m t dashura dhe shum e nderuar nga populli shqiptar dhe i shqiptarve n trojet jasht vendit por dhe atyre t diaspors.
Origjina e Familjes Kastrioti
Pr her t par sipas literaturs borore dhe asaj t vndit, emri Kastrioti sht hasur n disa dokumenta historike n vitin 1368, n t cilin nj individ me mbiemrin Kastrioti ishte Kefale n Kaninn e Vlors s asaj kohe http://.*********.com/shothread.php?t=1675.
Nj nga prfaqsuesit ligjor t Gjergj Kastrtioti Sknderbeu Andrea ngjlli nga familja e ngjllorve t qytezs q nuk e gziston sot m-Andrea ngjlli n Gjenealogjin e shkruar prej tij familje Kastrioti jep si paraardhs t familjes Kastrioti, personin me emrin Konstandin Kastrioti i cili pati nj djal q e quajti Pal (ose Gjergj) Kastrioti i cili njihet n histori si pjesmarrs n koalicionin anti-osman n luftn e vitit 1389 n fushn e Mllnjave, prkrah Car Llazarit t Serbis, luft n t ciln mbeti i vrar Car Llazari; sidoqoft m pas, Pal Kastrioti mori pjes si vasal i Sulltanit n betejen e Ankaras n vitin 1402.
Pal Kastrioti pati tre djem Konstandini, Aleksi dhe Gjoni. Ky i fundit sht i jati i Gjergj Katrioti Sknderbut.
Aleks Kastrioti zoteronte tre fshtara sipas t dhnave nga nj dokument vendikas,.
Konstantin Kastrioti as protovestiar (titull fisnikrie bizantin) of Sina (Serina) prane Durresit. Sipas nje dokumenti venecian i zbuluar nga Karl Hopf, titulli i tij ishte Lord i keshtjelles se Serinae apo Cerunje. ose i Krujes.
Pal Kastrioti zoteronte Gardhi e Poshtem dhe Sinjen. Djali i tij Gjon Kastrioti (vdekur 1437), u be Lord i Matit dhe u quajt ndryshe edhe Gjon Dibrani.
Biri i Gjonit, Gjergj Kastrioti ( lindur m 6 maj 1405 vdekur 17 janar 1468) eshte Heroi yne Kombetar i cili mbrojti Krishterimin nga Osmanet-turq, deri sa vdiq.
Sipas t dhnave t mbledhura nga Mutafa Kruja (ish kryeministri shqiptar i viteve 1940 gjat pushtimit gjerman), tek libri i tij "Antologji historike" ai, u prpoq q ti plotsonte kto dshmi duke formuluar kt ide, e cila prsri mbetet hipotetike. Sipas tij, pas kshtjellarit t Kanins, emrin e t cilit nuk e dim, vjen Kostandini, i cili ishte nj tjetr Kastriot, kushri ose vlla i tij. Pas ktij vjen Pali dhe si pasardhs i tij Gjoni.
Kurse autori Kabashi, prmnd se ermi Kastriotinjihet pas vitit 1394 dhe sipas tij e ka origjinn nga Kastrati i Hasit (sipas nj burimi osman)
Sipas Malcolm, Kastriotet vijne nga Kosova Perendimore, me mbiemrin bizantin Castro (keshtjelle).
Marin Barleti pr origjinn e Kastriotve, shkruan ne latinisht: "auctores gentis Castriote ex Aemathia nobili ortu fluxisse ..." , q do t thot: ``Nese kjo eshte e vertete themeluesit e familjes Kastrioti vijne nga nje familje fisnike te Emathia``.(http://.archive.org/stream/histor...age/2/mode/2up don right).
Fisnikeria e Familjes Kastrioti
Sipas disa t dhnave,Familja Kastrioti nuk ka patur histori Fisnikerie. Fisniku i pare permendet n hstori sht Pal Kastrioti i cili kishte ne zoterim Sinja (or Sina, Sin) dhe Gardhi i Poshtm, apo Gardhishta t cilat duhej t jn n zonn e Dibr Peshkopis. Aktualisht sot gjndet fshati Sin kurse Gardhishta ose Gardhi i Poshtm nuk sht gjndur ku ndodhetnga arkeologt dhe historiant deri n ditt e sotme.
Pr n vitin 1368 egzistonte nje individ me mbiemrin Kastrioti i cili ishte Kephale (koka ose qeveritar i nj province t vogl) i Kanins, por q ishte n zotrim t dy fshtrave t Sinja dhe t Gardhit t Poshtm n zonn e Dipr-Peshkopis s sotme.
N shekullin e XIV-XV, Familja e Kastriotve prbhej nga kta persona:
Pal Kastrioti kishte titullin "segnior de Signa et de Gardi-ipostesi" (Sina(Albanian: Sin) and Loer Gardi (Albanian: Gardhi i Poshtm)).
Aleksa Kastrioti - Lord i tre fshtarave
Konstantin Kastrioti - Lord Lord i keshtjelles se Cerujes (Latin: dominus Serinae) ose i Krujs.
Gjon Kastrioti ( 2 maj 1437), u martua me Voisava Tripalda (1405)
Dhe kishte nnt fmij dhe disa nipr:
1.Reposh Kastrioti- ( 1431)
2.Stanisha Kastrioti- (1445?); Hamza Kastrioti- ( 1460?) i biri i Stanishes
3.Konstandin Kastrioti ?
4.Mara Kastrioti, martuar me Stefan i Crnojević, varrosur ne Manastirin e Kom-it, Mal i Zi.
5.Gjergj Kastrioti (Skanderbeg) Heroi Kombetar (6 May 1405 17 Janar 1468); Ottoman subaşi i Kruj, sanjakbey of Dibra, Organizator dhe Komandant i Lidhjes se Lezhes, dhe vasal i Mbretit te Napolit pas 1451. Biri dhe niprit e strniprit e tij, jan:
Gjon Kastrioti iI- Kont i Soletos, martuar me
Jerina Branković, bija e Mbretit serb Lazar Branković.
Fmijt e djalit t Sknderbeu t- Gjon Kastriotit
t iIonstantine (d. 1500), Peshkop i isernia (njohur
nga viti 1498 Ferrante vdekur 1561), Duka i San
Pietro in Galatina, Maria (vdekur 1569), Giorgio
Ushtarak venecian (i njohur nga vitet 14991501 vdekur 1540)
6.Jelena Kastroti martuar me Pavle Balić
7.Mamica Kastrioti martuar me Musachio Thopia in 1445
8.Angelina Kastrioti, martuar me Vladino Arianiti
9.Vlajka Kastrioti, martuar me Gjin Musaka, martesa e dyte me Stefan Strez Balić me te cilin
kishte dy djem: ivan Strez Balsha (i), dhe Gojko Balsha (i)
Figura e Vojsava Tripalda Kastrioti. Nna e Gjergj Kastrioti -Sknderbeut
Prsa i prket figurs s nns s Gergj Kastrioti-Sknderbeu, Vojsava Tripalda nga Pollogu. Shum studiues nuk bien dakort pr origjinn e saj n se ishte arbr-epirote q banonin n Maqedoni apo ishte me origjin serbe madje disa tho bullgare me emrin Vojisllava.
Zyrtarisht kishte kt origjin familjare.
Vojsava Kastrioti-Tripalda- Orthodokse-bizantine.
Voisava Tripalda (lindur? n Pollog - vdekur n 1405
Voisava -Volislava, e njohur si gruaja e Gjon Kastriotit me te cilin pati 9 femije.
Prinderit: Grgur Golubić (Brankovic) dhe e jema Teodora.
Bashkeshorti: Gjon Kastrioti
Femijet: Mara, Elena, Mamica, Vllajka, Angjelina, Stanisha, Reposh, Gjergj, Konstandin,
Nipi: Gjon Kastrioti iI
Gjyshi: Branko Mladenović
Si perfundim, Petrovski hedh dhe nje te dhene gjenealogjike qe vijne nga dokumentat zyrtare te asaj kohe flitet per Grgurin e Panjohur ose Grgur Brankoviqin e ku rezulton se bashkeshortja e ketij Grguri quhet Todora. Me pastaj, therritet dhe nje informacion tjeter sipas nje shkruesi te nje manastiri i bere ne vitin 1371, Krale Marko jetonte me Teodoren, gruaja e Grgurit. Dhe me kete te dhene mbyllet dhe kapitulli mbi Vojsaven, me pretendimin qe Todora eshte e jema e saj.
Sipas studiuesit dibran Hilmi Sadiku n studimin e tij ai pohon se Andrea Engjll Flav Komneni e nxjerr Vojsava Kastriotin nga familja e Muzakajve. Po n kt punim t tij rreth prkatsis etnike t Vojsavs thuhet se Kostandini, djali i Gjon Muzaks, mbshtetur n gjenealogjin q i drgoi Andrea Engjll Flav Komneni i bri nj shtes kroniks s t atit (Gjonit), pr tua ln pasardhsve n t ciln thuhet: Vojsava jepet e bija e Momcinit, q u b shoqja e Gjonit, t cilve u lindi Gjergj Kastrioti.
Kostandin Muzaka princin e Pollogut na e paraqet t kombsis arbrore e pr pasoj e t njjts etni rezulton edhe e bija e tij Vojsava.(http://.forumishqiptar.com/thread...Vojsaves/page5).
Autori tjetr, Johann Georg von Hahn (18111869), thote se Vojsava ishte nga familja e Branai e fisit t Vrana Konti.
Autori yn Fan S. Noli(18821965), permend se Vojsava vinte nga Familja Muzaka.
Historiani Oliver Schmitt (b. 1973), historian austriak thote se Vojsava vinte nga familja Brankovic dhe ishte serbe e afert me Mara Brankovic.
Boban Petrovski (b. 1972) historian maqedonas, thote se Vojsava Tripalda nga Pollogu ishte e bija e Gergur Brankovic, apo edhe e Vuk Brankovic.
Strashimir Dimitrov (18921960), historian Bulgar, thote se Vojsava ishte e bija e nje bojari bullgar nga Maqedonia.
Religjioni i Familjes Kastrioti.
Duke qn nj fisnik i rangut jo t lart, m i pari i familjes Kastrioti Konstandin Kastrioti ishte nj Pronar i nj zone n Dibr-Peshkopi por edhe Kephale i Kanins rreth vitit 1362, koh kur Arbri dhe Epiri ishin n sundimin e Mbretrimit serb i cili ishte n fundin e tij. Pr kt arsye sipas Linjs s Theodosit, kjo pjes e pronave t Kastriotve por edhe e princrve t tjer ishin nn juridiksionin religjioz t Konstandinpojs kryeqytet i Perandoris s Bizantit. Feja zyrtare e kaj Perandorie t lindjes pra edhe e popujve nn zotrimin e ksaj Perandorie, ishte Orthodokse Bizantine q ne vetvehte prbhej nga nn religjionet Sllavo-Orthodokse-Bizantine por dhe Orthodokse Bizantine. Ashtu si e kishte dhe mbiemrin kjo Familje ishte trsisht orthodokse por pr arsye politike dhe dhedetyrimeve pr shkak t humbjeve n luft apo dshtimeve n biznes, Gjon Kastrioti nipi i Konstandin Kastriotit dhe biri i Pal Kastriotit- Gjon (Jovan apo ivan) e ndrroi sa pr sy e faqe fen:
- Pprara vitit 1407, pra q nga viti 1368 q njihen Kastriott, Familja Kastrioti ishte me origjin Orthodokse byzantine,
- Nga vitit14071410, ai personalisht u b roman-katolik, nga halli pr shkak t problemeve tregtare me Venedikun ,
- Nga viti 1419-1426 Gjon Kastrioti i u rikthye origjns orthodokse pr shkak t nj aleance me Despotin serb Stefan Lazarevi
- Nga viti 1431- u kthye n islam, nga halli sepse Sulltani i mori t bijt peng.
- Ne vitin 1437 ai vdiq dhe u varros n Hilandar, Mali Athos n Kishn e Shen Gjergjit n nj varr afr t birit Reposh Kastriotit i cili vdiq si murg po aty n Hilandar, Mali i Shnjt, n vndin ku quhet Pirgu Arbanas, sepse aty Gjon Kastrioti mori me qira at toke dhe ndrtoi kulln e Shn Gjergjit n Hilandar dhe pronn prreth n n 1426 dhe n 1430 n dy dokumente, pasi kishte dhuruar dy fshatra t prons s tij : Radostusha dheTrebisht, duke nnshkruar n prani t murgut Anastas, s bashku me firmn e tre bijve t tij meshkuj. Mungon firma e Stanishs i cili ishte kthyer n mysliman.
Pra Feja e Gjon Kastriotit dhe e Vojsaves bashkshortes s tij ishte Orthodokse, por ne momente delikate mareveshjeje politike vetm Gjoni e ndrroi fen sa per sy e faqe, fene ne islam apo ne katolik, por u varros si nje Orthodoks i mire ne Manastirin Hilandar se bashku me njerin nga djemte e tij Reposh Kastrioti (https://.flickr.com/photos/ben_bellaja/6877308414).
Religjioni Krishter Orthodoks i Heroit ton Kombetar Gjergj Kastrioti-Sknderbeu
Para se t argumentojm Religjionin e krishter orthodox e ritit bizantin t Familjes Kastrioti dhe t vet Heroit ton Kombtar po japim disa karakteristika t veanta:
Gjergj Kastrioti - Skanderbeg lindi ne fshatin Shgjerth, fqinje i fshatit Sin, krahina Dibr, m 6 maj 1405. (vdiq Lezhe 17 Janar 1468).
Disa autor e prshkruajn Heroin ton Kombtar:
Skenderbeu kishte edhe keto karakteristika --Kishte sy jeshile, dhe kur luftonte kafshonte buzen e poshtme aq sa i ridhte nje vije gjaku e cila jepte pershtypjen sikur ishte i plagosur dhe ishte teper i gjate---Sipas nje studimi te studjuesve suedeze Gjergj Kastrioti mund te ishte deri 1m98cm i gjate.
-Ndersa studjuesi italian Paolo Peta thote se : "...nje stermbese e Skenderbeut ishte shume e gjate dhe e fuqishme fizkisht, gje qe tregonte se ajo trashegonte nga stergyshi fizikun e tij.... (http://.*********.com/shothread.php?t=1675)
-Pagezimi eshte bere ne Diber sipas ritit orthodox.
-U mor peng si nizam pas thyerjes s t atit nga Sulltan Murati m 1421 dhe u drgua n oborrin e Sulltanit n Adrianopoj.
N rradh t par, religjioni i Heroit ton kombtar pa dyshim mbetet i krishter orthodox-bizantin. Kjo bazohet kryesisht n Fen e Babait dhe t Nns s tij, n Fen t gjyshit Pal dhe e Strgjyshit t tij Konstandin, e cila ishte e krishter orthodokse-bizantin pra e ritit t krishter orthodox bizantin (prfshi dhe at sllav).
N rradh t dyt, religjioni orthodox bazohet n emrat e vllezrve dhe motrave t tij dhe t fisit t tij dhe n martesn e tij me Donika Arianit Komneni, bijn e Gjergj Arianitit dhe motra e Angjelina Arianiti (Shnjtorja e Serbis), Sknderbeu u kurorzua n martes me Donika Arianitin n altarin e kishs s Shn Maris t manastirit t Ardenics, n 26 prill 1455. Lorenconi lexoi n bibliotekn e manastirit aktin e kurorzimit t Sknderbeut n nj nga kodikt e tij n vitin 1930. Kt fakt e prmend n kujtimet e tij edhe peshkopi i Kishs Ortodokse. autoqefale t Shqipris, irene Banushi, i cili vitet e fundit t jets i kaloi n kt manastir
N rradh t trete, shikohen se simbolet dhe Stema e Familjes dhe e Principats Kastriotve, jan t religjionit Orthodoks,si Flamuri me nj shqiponj me dy krer t tipit t Perandoris Bizantine me krah t hapura, me kurora mbrerore n cdo kok shqiponj dhe me nj yll ifut. Gjithashtu ktu futen edhe vula e tij personale me Perndeshn Leda dhe Mjelma q personifikon Zeusin, dhe Prkrenaren e tij q ka Dhin Amaltea q ushqeu Zeusin pra simbole t Epirit. T dy kto simbole t fundit kan origjin pagane por njihen se kto zona mbeten t krishtera orthodokse
N rradh t katrt, vijn pohimet e vet Gjergj Kastrioti-Sknderbeut n disa korrespondenca me Papn, Princin e Tarantos e t tjer.
Nj nga kto pohime sht letra e famshme e Gjergj Kastriotit Sknderbeut Proncit t Tarantos m 31 tetor 1460:
``Pervecse ju perbuzni popullin tone dhe e krahasoni arberit me delet, dhe sipas zakonit tuaj kur na permendni ne na kujtoni duke na ofenduar, por ju nuk keni asnje ide te rraces tone.
Te paret tane ishin Epirotet prej nga eshte Pirro forcen e te cilit e kujtojne romaket. Ky Pirro te cilin Taranto dhe dhe shume zona afer saj u munden nga ushtria e tij, por une nuk do flaas per Epirotet.Ata jane shume me te fuqishem se ju tarantinet , qe jeni nje specie e lindur vetem per te peshkuar. N.q.se ju desheroni te thoni qe Arberia eshte pjese e Maqedonise une e pranoj qe shume nga te paret tane ishin fisnike te cilet shkuan deri larg ne indi ne udheheqjen e Aleksandrit te Madh dhe shpartalluan gjithe ato ushtri dhe kapercyen veshtiresi te pabesueshme.
Ja, keta jemi ne te cilet ju i quani dele. Por natyra e gjerave nuk ndryshon. Perse ushtaret tuaj ikin me vrap perballe ketyre qe je i quani dele?``.
(http://breziiri.com/brezi/?p=30628) dhe http://.forumishqiptar.com/thread...%C3%ABnderbeut
Fan S. Noli ka mbrojtur mendimin se ivan/Jovan Kastrioti ka qen "ortodoks grek" [angl. "a Greek Orthodox"] prej vitit 1419 deri m 1426 si "aleat i Stefan Lazarevicit t Serbis"18.
Ducellier i nuk ka nguruar ta pohoj se Kastriott "jan me siguri ende ortodoks n shek. XV"19. Tani s fundi edhe Petta e thot shtjellimisht se "Kastriott ishin historikisht t lidhur me Kishn ortodokse"20.
Prania n Oborrin e Sknderbeut e (Shn) Nifonit dhe Zaharias prforcon edhe dshmin e Mauro Orbinit sa prket ortodoksizmin e Sknderbeut. N Mbretria e sllavve sot gabimisht t quajtur skiavon (1601)
Orbini tregon episodin n t cilin Giovanni di Capistrano ja, legat i Paps pr organizimin e kryqzats, prpiqej t'i mbushte mendjen Sknderbeut q t bhej katolik. Kastrioti i prgjigjej kshtu:
"Un kam jetuar nntdhjet vjet [sic] me kt mendje, q prej m t mdhenjve qysh fmij n shpirtin tim m'u pat mbresuar; dhe populli im, ndonse kam qen fatkeq, m ka mbajtur gjithnj pr t dijshm; tani ti do t doje q, kur t m shohin t ndrruar, t pandehin se un, i rnduar nga vitet, e paskam humbur mendjen dhe, si thuhet n gjuh popullore, qenkam br matuf; un m par l jetn time, se t ndahem nga traditat e paraardhsve t mij"21.
Sipas Marin Barletit, Sknderbeu ka deklaruar se, un jam pasardhs i Pirros s Epirit. n veprn e tij thot se Sknderbeu i referohej shpesh origjins s Pirros.
N rradh t Pest, argumenti kryesor jan patriarkt orthodoks qnjri nga ata ishte At shpirtror i Gjergj Kastriotit. Kta ishin: Shn Nifoni, At Zaharia dhe Peshkopi i Krujs Stefan i cili carej nga Peshkopata e Ohrit.
historiant vrejn pranin, prkrah Sknderbeut, t nj murgu athonit (ortodoks) t quajtur Zaharia, t cilin Sknderbeu e pasksh br at shpirtror t vetin (Plasari e thekson kt, duke u mbshtetur te Jorga dhe Beduli);
Tjetri ishte Nifoni, patriarku i mvonshm i Konstandinopojs dhe shenjtori i ardhshm i Kishs ortodokse, u hirotonis prift me bekimin e arkiereut t qytetit t Krujs, vren ky autor.(``Sknderbeu, nj histori politike``, e Aurel Plasarit (Instituti shqiptar i studimeve Gjergj Fishta, Tiran 2011); ``Sknderbeu, jeta dhe vepra``, e Kristo Frashrit (Botimet Toena, Tiran 2002).
Shn Nifoni ishte patriark i Kostandinopojs,vllami i Skenderbeut. i biri i nj shqiptari nga Dalmacia dhe nj grekeje nga Morea.
Nifoni eshte bere prift pikerisht ne Kruje, pas ardhjes se Skenderbeut me 1446. Ai ka pasur marrdhenie dhe lidhje te ngushta me Skenderbeun.
Sipas disa dokumenteve, Shen Nifoni (vdekur me 1508),dhe Shen Zaharia se,erdhn n Kruj dhe pushtetari i vendit, Gjergj Sknderbeu, i pranoi ata n do nder dhe shprestari, sepse edhe m par kishte dgjuar pr famn e tyre. Pasi i mirpriti me gzim t madh, i mbajti pran vetes n pallatin e tij mbretror, ndrsa Zaharian tepr t urt e bri atin e tij shpirtror .
Kjo sht nj dshmi e qart se Gjergj Kastrioti ishte orthodhoks, ndryshe nuk kishte si ta bnte Zaharian atin e tij shpirtror, rrfyesin e tij. Dhe as Zaharia nuk do t mund t pranonte n asnj mnyr t kishte si fmij shpirtror n misterin e rrfimit nj jo-orthodhoks.
Madje, duke pasur parasysh mospranimin nga ana e dy murgjve t Sinodit t Firences, vshtir se do pranonin t qndronin pran nj sundimtari romano-katolik. Do t ishin n kundrshtim me veten e tyre, pikrisht ata pr kt arsye ishin shprngulur dhe udhtonin pr t predikuar qndrueshmrin n Orthodhoksi. Nga ana tjetr, a do mundej nj mbret t priste, madje n do nder dhe shprestari, ata q kundrshtonin besimin e tij?
(http://.forumishqiptar.com/thread...%C3%ABnderbeut).
Si burim dore s par pr jetn dhe veprimtarin e Shn Nifonit shrben Jeta dhe punt e Shenjtris s tij atit ton Nifon, patriark i Carigradit [Kostandinopojs]. E njohur shkurt si Jeta e Shn Nifonit, ajo u shkrua n shek. XVI nga kryeigumeni Gavriil, q ishte protos i Malit t Shenjt (Athos)
Po simbas Jets, Zaharia me nxnsin e tij t ri dhe murgj t tjer pr t'u ikur turqve u strehuan pr nj koh n Arbri, n Oborrin e Sknderbeut: "Dhe Zaharia me Nifonin, si ndenjn pak koh atje [n Ohri], deshn t venin n vendin e Askulunit [ose Askalonit] edhe me ta u bashkuan shum t tjer. Dhe u nisn nga Justiniana disa nga stereja, t tjer me anije dhe mbrritn n nj qytet me emrin Dra [Durrs], q sht n vendin e Askulunit dhe s andejmi u ngjitn n qytetin e Krujs, q sht prej Drait rreth 6 milje.
Edhe vajtn te Gjergji qeveritar i Arbris, q i thoshin Sknderbe, dhe i pranoi ai me gzim t madh e me dashuri, sepse edhe m par kishte dgjuar pr jetn e tyre, q ta ket [Zaharian] at shpirtror dhe msues dhe edukues pr t gjith njerzit dhe prftues t shptimit t t gjithve, ndrsa Nifonin, me bekimin e kryehiereut t qytetit t Krujs, e bri prift atje, duke e hirotonisur si edhe vet kryehiereun i lumi patrik Nikodim".
(http://.forumishqiptar.com/thread...k%C3%ABnderbeu).
Duket se nuk qndruan shum vjet n Kruj, sepse ra Konstandinopoja (1453) dhe pasoi nj periudh paqndrueshmrie, e mbushur me trazira dhe ata u fshehn n nj mal (pas vdekjes s Sknderbeut?!).
Pastaj shkuan n Ohr, ku Zaharia u b kryeprifti i tij, ndrsa shn Nifoni, pasi i mori bekimin, udhtoi pr n Malin e Shenjt, ku tashm i kishte paraprir fama e tij.
Nifoni dgjoi se n qytetin e Narts ishte nj msues i madh shpirtror, i quajtur Zaharia, i cili kishte ardhur nga Mali i Shenjt. Zaharia filloi ta msonte Nifonin pr rregullat e jets murgjrore t Malit Athos dhe pr doktrinn e bess orthodhokse. Shum shpejt fama e shenjtit filloi t prhapej kudo. "Jo mbas shum kohe u ngritn turqit nga Lindja dhe pushtuan t gjitha viset nga Perndimi, pikrisht deri n detin e Oqeanit dhe deri n Arbri edhe gjithka q gjenin e thernin, e plakisnin dhe e digjnin. Ndaj njerzit iknin nga t mundnin. Ndrsa etrit e lum [Zaharia dhe Nifoni] lan Arbrin dhe erdhn s rishti n qytetin e madh t Ohris"12. "Si vdiq Nikodimi i Justinians, at Zaharia u b me pahir patrik i t gjith bullgarve, serbve, arbrve dhe viseve t tjera [...] por perandori turk e hoqi nga froni, ndaj dhe Zaharia e la fronin dhe vajti n Carigrad [Kostandinopoj] s toku me birin e tij shpirtror Nifon"13.
N Kruj nuk e gjente dot nj t till, mbasi aty "... nuk kishte as priftrinj, as djakon latin [katolik]"24.
Si e ka vn re Marinescu: "Do t ishte kjo edhe nj prov m shum se popullsia e qytetit [t Krujs], kryepeshkopi Stefan i prmendur m 1451 dhe Sknderbeu ndodheshin n dgjesn e Kishs ortodokse"25.
Tani nga "historia" e Zaharias dhe Nifonit kuptohet q Kruja ishte, ende n shek XV, episkopat ortodokse me nj episkop t sajin dhe se nuk ishte shufragane e Metropolis s Durrsit, sikundr sht pohuar shpesh, por varej nga Kryepiskopata e Ohris.
Jorga e ka shnuar shtjellimisht kt duke folur pr Nifonin: "Mandej ai vajti n Oborrin e t famshmit Sknderbe, mbrojtsi i krishterimit n Arbrin e lir, e cila varej [kishrisht, A.P.] po prej Ohris"27.
E ka mbshtetur kt edhe Beduli, jo vetm pr Nifonin, por edhe Zaharian, duke shtuar argumentin: "po t kemi parasysh se u ngarkua me misionin e atit shpirtror gjat qndrimit t tij n Kruj, mision i cili krkonte t dije gjuhn e popullit pr ta kryer".
N rradh t gjasht, Varrimi i babait t tij Gjon Kastriotit dhe Reposh Kastrioit n Malin Athos n Hilandar tregon se ritet familjare ishin t Krishtera Orthodokse bizantine.
Murgjit e manastirit Hilandar te Malit te Shenjte, zoterojne nje te dhene te vitit 1421-1422, ku ivan (Gjon) Kastrioti me kater bijte e tij i dhurojne fshatrat Radostine edhe Trebishte manastirit. Fisniket shqiptare, nje Aranit edhe dy zyrtare te oborrit te Gjergj Kastriotit, Rajan edhe Dmitr, permenden ne nje perkujtimore serbe-ortodokse. Sipas tradites te shek.16 "Reposhi, i vellai i Skenderbeut, conte nje jete te shenjte", edhe shkoi ne Malin Sinai,(?) ku edhe vdiq si mur
Pra gjnden aty:
Varri i Reposh Kastriotit ka epitafin: Reposh Kastrioti Dux illyricum (vdekur 1431)
Dhe n sllavishten e vjetr: Nje nga afreset ne Hilandars shkruhet: Prestavi se rab' boii Repo', douks' ilirskii, 6939.
Varri i Reposh Kastriotit (ndoshta varri i prbashkt, )ndodhet brenda katedrales, nn nartekstin (portikun), n murin verior (K. Balli-L. Gliozheni; Mali i Shenjt-Mikrokozmosi i Bots Bizantine. Tempulli. Kor 2001. Fq 157).
Dikur atu ka qn edhe Kisha e Shen Gjergjit n vndin ku quhet Pirgu Arbanas, sepse aty Gjon Kastrioti mori me qira at toke dhe ndrtoi kulln e Shn Gjergjit n Hilandar dhe pronn prreth n n 1426 dhe n 1430 n dy dokumente, pasi kishte dhuruar dy fshatra t prons s tij : Radostusha dheTrebisht, duke nnshkruar n prani t murgut Anastas, s bashku me firmn e tre bijve t tij meshkuj. Mungon firma e Stanishs i cili ishte kthyer n mysliman. N kt marveshje gjnden edhe dy fisnik t tjer shqiptar: Fisniket shqiptare, nje Aranit edhe dy zyrtare te oborrit te Gjergj Kastriotit, Rajan edhe Dmitr, permenden ne nje perkujtimore serbe-ortodokse.
Aty gjndet dhe Varri i Gjon (Joakim) Kastriotit vdekur ne 2 maj 1437 ne Hilandar.
Varri i Konstandin Kastriotit nuk sht prcaktuar nse sht apo jo n Hilandar.
(https://en.ikipedia.org/iki/Talk%3...rbeg/Archive_4).
Argumenta t tjer n favor t Religjionit t Krishtero-Orthodoks t Heroit ton Kombtar
Prkrenarja me kokn e dhis q mbante Sknderbeu ishte nj simbol i huazuar nga legjendat e Pirros s Epirit dhe Aleksandrit t Madh. Ajo sht me metal t bardh dhe me nj rrip (ruban) t lar me ar.
Jan dy shpata t Sknderbeut. E para i sht dhuruar nga Papa n Krishtlindjet e vitit 1466 dhe sht me trup t drejt, e gjat 85.5 centimetra dhe e gjer 5.7, peshon 1.3 kg. E dyta sht model turk, sht 121 cm dhe peshon 3.2 kg.
Dy jan uniformat q ka prdorur Gjergj Kastrioti Sknderbeu. E para ishte uniforma e lufts, me prkrenare dhe parzmore. Ndrsa veshja tjetr q prmend Barleti sht ajo popullore me qeleshe dhe xhublet.
Fjalimi m i rndsishme dhe m i mbajtur mend, sht ai i mbrritjes n qytetin e Krujs. Fjalt lirin nuk ua solla un, por e gjeta n mesin tuaj, kan vler letrare dhe mendimi edhe sot e ksaj dite (http://kosova.albemigrant.com/?p=3508).
Flet qarte per origjinen e tij shkronjat e skalitura ne Helmeten origjinale ne Muzeun e VienesN * PE * RA * TO * RE * BT *, qe d.t.th: Jhezus Nazarenus * Principi Emathie * Regi Albaniae * Terrori Osmanorum * Regi Epirotarum * Benedictat Te (Jesus Nazarene bekon Ty [Skanderbeg], Prince i Mat, King i Albania, Tmerri i Osmaneve, Mbreti i Epirus).
IN isus i Nazaret -PE PRINCIPI EMATHIE-RA REGI ALBANIAE-TO TERRORI- OSMANORUM-RE REGI EPIROTARUM-BT BENEDICTAT TE
ii
Varri i Gjergj Kastrioti-Sknderbeut.
Problemi i Varrit t Gjergj Kastrioti-Sknderbeu mbetet nj enigm. Dihet nga Barleti i cili thot n Librin e tij `Historia e Gjergj Kastrioti-Sknderbeu- Princi i Epirit`, se Gjergj Kastrioti Skenderbeu u varros ne Kishen e Shen Nikolles (Shen Kolli),Lezhe. por thot se:
``Gjergj Kastrioti u varros n qytetin e Lezhs, n kishn e madhe t Shn Kollit (Shn Nikolla).
Kjo Kish ka qn Orthodokse deri n fund t shek XIV (http://.catholic.com/encyclopedia/diocese-of-alessio).
Ceremonia e varrimit t tij, sipas zakonit t t parve, u b me nj madhshti t papar. Trupi i tij u prcoll me vaj nga t gjith ushtart dhe me gjm, sipas zakoneve t vendit, nga t gjith princat dhe kapedant... Pra riti i varrimit ishte i ndryshm me at t venedikasve q kishin n zotrim Lezhn.
Sipas Barletit dy ushheqs t mdhenj ; Ferdinanti i Napolit dhe Sulltan Mehmeti u shprehn pr vdekjen e Sknderbeut:
Mbreti Ferdinant u shpreh ne letren e tij me 24 shkurt 1468 ne mirenjohje ndaj Skenderbeut: `Skanderbeg ishte si nje Baba per ne.
Sulltan Mehmeti iI, pasi vdiq Skenderbeu tha: ``Europa dhe Azia jane te miat. Mjere Krishterimi. Ai humbi Shpaten dhe Mburojen e tij``.
Eshtrat e Sknderbeut u zhvarrosn nga turqit pas rnies s Krujs, m 1478, 10 vjet pas vdekjes. Varri i tij, q ndodhej n Kishn e Shn Nikolla n Lezh, u dhunua dhe eshtrat u morn si hajmali nga ushtart turq.Barleti thot:
Turqit dhe Barbart duke u br zotr t qytetit t Lisos, gjetn dhe nxorn nga varri me dshir shum t madhe trupin e Sknderbeut. Te eshtrat dhe varri i tij u mblodhn q t gjith kush e kush m par, sepse kujtonin se do t ishe fatbardh, shum i lumtur ai q do t siguronte pr vete nj copz prej tyre, t ciln e qepnin dhe e zbukuronin nj pal me argjend, nj pal me ar dhe e varnin n qaf, si ndonj gj hyjnore, t shenjt dhe vendimtare pr fatin e tyre dhe e nderonin me respekt shum t madh, duke kujtuar se t gjith ata q i mbanin me vete ato thrrmija do t kishin n jet po at fat e mbarsi q pat edhe gzoi sa qe gjall vet Sknderbeu.
Sipas T. Spandui, shkrimtar i shek 17th ne librin e tij"Historia shkruante seVarri i Skenderbeut eshte ne nje varreze orthodokse te Kishes Shen Nikolla..
Sipas arkeologut Hekard-Ja se thot m tej ai per Kishen Shen Nikolla: nga ato q kan mbetur nga pallati i feudalve t vjetr, sheh tre emblema t vjetra mermeri, n njrn prej t cilave mund t dallosh ende nj grua dhe nj burr, me kokn e rrethuar me nj brerore dhe me nj kryq grek mes tyre, n t dytn shihet nj luan i ngritur mbi t dy kmbt e pasme dhe n t tretn nj shqiponj me krah t shpalosur, q shtrngon n kthetrat e saj nj gjarpr, emblem e cila si thon gjendej n armaturn e kastriotve (H. Hecquard. Po aty. F 73).
Mendohet se varri i Gjegj Kastriotit Sknderbeu gjndet ne obborrin e Kishs s Shn Kollit t ciln e shkatrruan osmant. Mbi kt Kish u ndrtua Xhamia Selimie.
Mendohet se varri i Skenderbeut gjendet nen xhamine Selimije e cila u ndertua mbi Kishen e Shen Nikolles prandaj quhet edhe Kisha-Xhami). Xhamija u quajt Selimije sipas urdherit te Sulltan Sulejmanit.Kisha e Shn Nikolles (Shen Kollit) u shndrrua n xhami n vitin 1580.
Duken mbeturinat e nje xhamie ne rrethinat e keshtjelles se Lezhes ne koder dhe duken nje Dikka (arkitekture islame me kolona), nje Mihrab (pjese arkitekture islame me kurbature). Kjo xhami u ndertua mbi mbeturinat e Kishes se Shen Nikolles.
Sot aty eshte ndertuar Mauzoleumi.
Interesant sht fakti se Kisha e Shen Nikolls duhej t ishte brnda Kshtjells (kalas) s Lezhs, dhe jo jasht saj, e aq m tepr n rrz kodrs aty ku ishte ndrtuar xhamija Selimie apo Kisha Xhami, sepse Hekardi thot se varri i Gjergj Kastriotit-Sknderbeu, gjendej brnda oborrit t Kishs Shn Nikolla pikrisht tek shtegu ku varroseshin orthodokst.
Pra mbetet i duyshimt fakti nse Mauzoleumi i cili sht ndrtuar n kohn e Enver Hoxhs dhe gjndet edhe sot duhet t gjndet pikrisht mbi varrin e Sknderbeut n nj koh kur Kshtjella sht sipr n kodr, pra dhe kasha duhej t gjndej sipr n kodr dhe jo aty posht.
Dyshime mbi varrin e Sknderbeut ka hedhur historian shqiptar Dhosi Liperi, i cili n Konferenc e Dyt Albanlogjis m 1968 kundrshtoi argumentat e historianve t tjer mbi vrrin e Sknderbeut. Sipas tij : ``turqit nuk e kane cvarosur varrin e Gergj Kastriotit-Skenderbeu, sic pohon Marin Barleti, sepse sipas tij nuk ka asnje document Osman apo venecian qe e pohon kete``. 47 vjet pas vdekjes se Autorit u botua libri i tij ``Mitologjia Skenderiane``.
Sipas Dhosi Liperi (vdekur me 1968), historianet turq ibn Kemali, Hoxha Sadedini, Idris Bitlisi, Tursuni, te cilet pershkruajne hollesisht pushtimin e Lezhes me 1478, nuk e permendin cvarrimin e varrit te Gjergj Kastrotit``.
T tjera dshmi t mbeldhura nga studiuesi Dhosi Liperi, t shkruara n librin e tij ``lufta shqiptaro-turke ne shek XV``(Tirane 1968), ne Mat, Zadrime,Kruje e Mirdite, osmanet nuk e gjeten asnjehere varrin e Skenderbeut. Si etnograf, Liperi u mor kryesisht me mbledhjen e t dhnave verbale q mori nga 173 kallzonjs, t cilt i intervistoi gjat periudhs 1929-1961.
N prfundim mund t parashtroj se prse Gjergj Kastrioti Sknderbeu mbetet j vetm nj Hero Kombtar i Shqipris por dhe nj Dshmor i Krishrimit Orthodoks i cili ka nj borxh ndaj tij pr ta respektuar dhe nderuar si mbrojts i Kristianizmit n prgjithsi por dhe i Krishtrimit Orthodoks.
BIBLIOGRAFIA
BEDULI, DH.: Disa t dhna lidhur me periudhn e Sknderbeut nga nj vepr agjiografike e shek. XVI, n "Konferenca e Dyt e Studimeve Albanologjike", Tiran 1968 .
BEDULI, DH.: Disa t dhna lidhur me periudhn e Sknderbeut nga nj vepr agjiografike orthodhokse e shek. XVI,
drshkr.
CERONE, F.: La politica orientale di Alfonso di Aragona, n "Archivio Storico per le Province Napoletane", anno XXVIII, fasc. i, Napoli 1903.
CONSTANTINESCU, N. A.: Neagoe Voda Basarab si Sf. Nifon, Bucuresti 1921.
DUCELLIER: Aux frontires, 7.
FEDALTO: La Chiesa, iII,
HASDEU, B. P. shih Viata.
JORGA, N.: Histoire des tats balcaniques jusqu' 1924, Paris 1925.
JORGA, N.: istoria Bisericii Romanesti, Bucuresti 1928.
KONICA, F.: Nj patrik shqiptar n shek. XV, n "Bota shqiptare", Tiran.
KURILLA LLAVRIOTI, E.:
KORABLEV: Actes, iI.
LAMPROS, K.: Catalogue of the greek manuscripst of Mount Athos, Cambrigde 1895.
MARINESCO, C.: Alphonse V, Roi d'Aragon et de Naples et l'Albanie de Scanderbeg, n "Mlanges de l'cole Roumaine", Paris 1923.
Mazilu, D.: Contributii la studiul vietii Sf. Nifon, Bucuresti 1928 (ekstrakt).
MOISESCU, G.: Viata Sf. Nifon patriarhul Constantinopolului, n "Biserica Ortodoxa Romina", nr. 9, Bucuresti 1958.
NANIESCU, i.: shih Viata.
NASTUREL, P.: Recherches autour la version grco roumain de la vie de S. Niphon iI, patriarque de Constantinople, n "Revue des etudes Sud Est europennes", nr. 5, Bucarest 1967.
NOLI, F. S.: George Castrioti Scanderbeg, Ne York 1947.
NOVAKOVIC: Zakonski.
ORBINI: il regno, 339.
PARTHEY: Synecdemus, 124, 220
PETKOVIC: Arbanaski, 196 197.
PETTA: Despoti, 34.
POPESCU, N. M.: Nifon iI Patriarhul Constantinopolului, n "Analele Academiei romane", 19143.
RADONIC: Djuradj, nr. 3.
SIMANDREA, T.: shih Viata etj.
UFFLAY: Srbi, 95.
THALLCZY & JIRECEK: Zei Urkunden, 144
Viata si traitul Sf. Nifon Patriarhul Constantinopolului, Bucuresti 1865 (ed. HASDEU).
Viata si traitul Sf. Nifon Patriarhul Constantinopolului, Bucuresti 1888 (ed. NANIESCU).
Viata si traitul Sf. Nifon Patriarhul Constantinopolului, n "Biserica Ortodoxa Romina", nr. 5/6, Bucuresti 1937 (ed. SIMANDREA).
(http://.*********.com/shothread.php?t=1675)
-
-
i/e regjistruar
Pr: Religjioni Orthodoks i Heroit ton Kombtar Gjergj Kastrioti Sknderbeu
@Pirro beri pune te mire qe postoi keto info per heroin tone kombetar
Naryrisht keto dhe kan qen te ditura te gjitha per ata qe sadopak lexojne apo jane te interesuar te dijne per cdo te dhene-deshmi te kolosot tone ne vecanti e popullit tone - etnis sone ne pergjithesi
(edhepse ne ato kohra nuk ishte e theksuar, por eshte po ashtu e gabuar te thuhet se ishte plotesisht indiferente, ndjesia-perkatesia etnike e popullates, pra, ne kundershtim me kohen e sotme, ne ate kohe e deri vone , ishte kyqe dhe vendimtare perkatesia fetare)
Keto info natyrisht jane teper me vlere per ata qe nuk kan ditur apo edhe ndoshta kan dyshuar dicka.
-
Regullat e Postimit
- Ju nuk mund t hapni tema t reja.
- Ju nuk mund t postoni n tema.
- Ju nuk mund t bashkngjitni skedar.
- Ju nuk mund t ndryshoni postimet tuaja.
-
Rregullat e Forumit
unk nno_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn vec_Latn als_Latn nno_Latn als_Latn als_Latn fra_Latn als_Latn vec_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn scn_Latn als_Latn als_Latn vec_Latn fij_Latn als_Latn als_Latn vec_Latn als_Latn als_Latn vec_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn vec_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn vec_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn zho_Hans als_Latn als_Latn als_Latn zho_Hans als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn zho_Hans als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn fur_Latn fin_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn por_Latn als_Latn als_Latn als_Latn vec_Latn ron_Latn oci_Latn scn_Latn min_Latn fra_Latn ron_Latn als_Latn vec_Latn oci_Latn eng_Latn fra_Latn ron_Latn ron_Latn ron_Latn fra_Latn vec_Latn bos_Latn ita_Latn tpi_Latn ron_Latn glg_Latn ron_Latn swe_Latn als_Latn bos_Latn gla_Latn ron_Latn ron_Latn ron_Latn gla_Latn unk unk als_Latn nno_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn unk als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn unk als_Latn