als_Latn dik_Latn sag_Latn
NË PËRKUJTIM TË 90- VJETORIT TË VDEKJES SË SHOTE GALICËS
"Kjo heroinë kuptohet me ndihmën edhe të bashkëluftëtarëve dhe me lejen e Komitetit të Kosovës, sulmoi stacionet e xhandarmërisë që po bënin krime ndaj popullsisë shqiptare në Kosovë", ka thënë për "Kosova Sot" historiani Hakif Bajrami
Këtë korrik mbushen 90 vjet nga vdekja e Qerime Halil Radishevës në Fushë Krujë të Shqipërisë, e njohur si Shote Galica. E plagosur, ajo vdiq pa kujdesin e shtetit e në varfëri ekstreme dhe me barrën e madhe të kujdestares së jetimëve. Ajo ishte vetëm 32 vjeçe, kur mbylli sytë duke lënë mbrapa një epokë që do ta bëjë atë të pavdekshme, legjendare, një simbol i përjetshëm i trimërisë dhe guximit të femrës shqiptare. Marrja pjesë në 40 beteja kundër xhandarëve dhe ushtarëve serbë, udhëheqja e kryengritësve shqiptarë, pas vdekjes së burrit të saj Azem Galicës, e veçanërisht atentati dhe ekzekutimi i Naçallnikut serb në Mitrovicë në korrik të vitit 1921, janë dëshmi e madhështisë së kësaj figure. E njohur më shumë si Shote Galica, një emër përkëdhelës i trashëguar nga familja dhe emrin e katundit të burrit të saj, ajo është një nga figurat më intriguese dhe brilante të historisë shqiptare të dekadave të para të shekullit të 20-të, veçanërisht të asaj që njihet si Lëvizja Kaçake, për të cilën lëvizje, pavarësisht se është shkruar mjaft, ende mbetet për t'u thënë. Historianët vazhdojnë ta vlerësojnë figurën e Shote Galicës, e cila, së bashku me burrin e saj Azem Bejtën- Galica lanë shumë prapa vetës, duke qenë luftëtarët më të njohur të viteve të 20-ta të shekullit të 20-të.
SHOTËS I KISHTE HIJE PUSHKA
Duke folur për këtë figurë, historiani Hakif Bajrami ka thënë në një prononcim për "Kosova Sot", se modeli i femrës shqiptare, e cila, siç ka thënë ai, tradicionalisht ka kryer detyra patriotike, që me personalitetin e saj, me aftësinë për të luftuar krahë për krahë me burrat ose në rolin e dëshmisë inteligjencës brilante i ka siguruar famë historike kombit dhe respekt e admirim për njerëzimin admirim. Sipas tij, Shote Galica në dokumentacionin e Mbretërisë Serbo-Kroate -Sllovene, vijëzohet si një zanë që nuk e zë plumbi, një bukuroshe që më shumë i ka hije pushka se sa imazhi i Monalizës. Ndërsa, siç ka thënë ai, për burrin e saj ishte përgatitur plani që të vritet dhe t' i nxirret zemra dhe atë ta hanin oficerët serbë për të lindur trima dhe drangoj. Sipas tij, këtë konstatim e jep një pop serb më 1924, dëshmia gjendet në Fondin e Byrosë qendrore gazatereske, fondit 38, drejtuar Nikolla Pashiqit. Bajrami ka thënë se serbët ishin të disponuar dhe të kënaqur me trajtimin mizerabël që iu dha heroinës nga Kosova nga administrate e Mbretit Zog. "Agjentëve të MSKS-së u ishte plotësuar dëshira, se Ahmet Zogolli nuk po tregonte asnjë interesim për shëndetin e saj më 1927, kur edhe vdiq. Kjo heroinë kuptohet me ndihmën edhe të bashkëluftëtarëve dhe me lejen e Komitetit të Kosovës, sulmoi stacionet e xhandarmërisë që po bënin krime ndaj popullsisë shqiptare në Kosovës", ka thënë Bajrami.
VDEKJA NË SKAMJE
Ndërsa, në një punim të gjatë të bërë gati nga studiuesi Bedri Tahiri, "Shotë Galica në letërsinë shqiptare", me rastin e 90 - vjetorit të vdekjes së saj, ka potencuar se amazonja shqiptare, Qerime Halil Radisheva (1895-1927), i është kushtuar një hapësirë e madhe në letërsinë kombëtare. Ai ka kujtuar se krahas luftës me armë, Shota e çmonte edhe luftën me penë. Bile, siç thotë prof. Tahiri, Shota pohonte se shtylla e kombit është shkolla në gjuhën e nënës. "Shoqërohej shumë me Igballe Prishtinën dhe librat që ua sillte Hasani nga mërgimi i shpërndanin në popull. Edhe vetë sa ishe në 'Zonën Neutrale të Junikut' e kishte mësuar shkrim-leximin nga mësuesi patriot Nimon Ferizi", ka potencuar Tahirti. Sipas tij, pas betejës së fundit në Llaushë, në vjeshtën e vitit 1926, ku edhe plagoset rëndë, ajo me disa fëmijë të shokëve të vrarë, niset për në Shqipëri. Në fillim u vendos në Shullaz e më vonë në Derven të Fushë-Krujës, në një shtëpi përdhese. Plaga e rëndë, mërzia për Kosovën e robëruar e të lënë në mjerim, dhembja për jetimët kosovarë, që po hiqnin të zitë e ullirit e dobësuan shumë. "Gishtat e dorës së djathtë ia prenë mjekët se iu kishin ngrirë nëpër male duke e mbajtur pushkën. Më 10 korrik 1927, në moshën 32-vjeçare, në gjendje të mjerueshme, i mbyll sytë njëherë e përgjithmonë heroina shqiptare Shotë Galica. Trimëria dhe heroizmi i saj pasqyrohet në shumë këngë, por pa u thelluar në to, nuk mund ta kapërcejmë atë që flet për vrasjen e naçallnikut të Mitrovicës, më 1921", ka thënë ai.
LËVIZJA KAÇAKE
Kurse historiani Shkodran Imeraj, duke folur rreth Lëvizjes Kaçake në Kosovë, ka thënë se kjo periudhë është njëra nga periudhat më të pandriçuara dhe me të komplikuara në historinë e popullit shqiptar të Kosovës. Ngase, sipas tij, ende historia e jonë nuk e ka thënë drejt dhe me fakte fjalën e saj karshi kësaj lëvizjeje dhe një pjese të drejtuese të saj. "Kur dihet se disa nga krerët e saj në periudha apo segmente të jetës dhe veprimtarisë se tyre kanë marrë merita dhe vlerësime të pamerituara, merita këto të atribuuara nga regjimi dhe të zbatuara nga një grup i caktuar i historianëve andej e këndej kufirit. Andaj, historianët e brezit të rinj kanë për detyrë profesionale dhe kombëtare që t'i evitojnë disa defekte që ka trashëguar nga e kaluar historiografia jonë", ka thënë Imeraj.
(Kosova Sot)
"MISSION IMPOSSIBLE 6" Aktori Tom Cruise iu ka premtuar fansave se nuk...
INSTITUCIONET DHE ARTISTËT DËSHTUAN TË KRIJOJNË VEPRA INTERESANTE PËR...
“Më bëre të përfundoja në një botë kokaine, prostitucioni,...
RIKTHEHEN PREMTIMET PËR INVESTIME KAPITALE NË KRYEQYTET Kandidatët në...
RIKTHEHEN PREMTIMET PËR INVESTIME KAPITALE NË...
“Më bëre të përfundoja në një botë...
Gjashtë avionë mig 29 deri të premten do të arrijnë në Beograd...
Policia e Durrësit në sajë të operacionit “Servisi” ka sekuestruar...
Fotografi të reja shfaqin skenën e tmerrshme kur ekipet e forcave elitare amerikane thyen...
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn tur_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn