als_Latn dik_Latn sag_Latn
VENDIM
Nr. 30, datë 19.5.2016
NË EMËR TË REPUBLIKËS SË SHQIPËRISË
Gjykata Kushtetuese e Republikës së
Shqipërisë, e përbërë nga:
Bashkim Dedja kryetar i Gjykatës Kushtetuese
Vladimir Kristo anëtar i “ “
Vitore Tusha anëtare e “ “
Gani Dizdari anëtar i “ “
Besnik Imeraj anëtar i “ “
Fatos Lulo anëtar i “ “
Sokol Berberi anëtar i “ “
me sekretare Edmira Babaj, në datën 15.3.-
2016, mori në shqyrtim në seancë gjyqësore, mbi
bazë dokumentesh, çështjen me nr. 3 Akti, që u
përket:
KËRKUESE: Shoqëria “Schneider Electric
Bulgaria Eood”, shoqëria “Schneider Electric
Industries Sas”
Mendimin Paralel të vendimit nr. 27, datë 19.5.2016 të
Gjykatës Kushtetuese.
SUBJEKT I INTERESUAR: Shoqëria “Amadeus Group” sh.a.
OBJEKTI: Shfuqizimi si i papajtueshëm me Kushtetutën i vendimit nr. 62, datë 11.2.2015, të Gjykatës së Lartë;
Pezullimi i ekzekutimit të vendimit nr. 62, datë 11.2.2015, të Gjykatës së Lartë.
BAZA LIGJORE: Nenet 42, 131/f dhe 134/1/g të Kushtetutës së Republikës së Shqipërisë; neni 6 i Konventës Evropiane për të
Drejtat e Njeriut; ligji nr. 8577, datë 10.2.2000, “Për organizimin dhe funksionimin e Gjykatës Kushtetuese të Republikës së Shqipërisë”.
GJYKATA KUSHTETUESE,
pasi dëgjoi relatorin e çështjes Sokol Berberi, mori në shqyrtim pretendimet me shkrim të kërkueseve, të cilët kanë kërkuar pranimin e kërkesës, prapësimet me shkrim të subjektit të interesuar, shoqëria “Amadeus Group” sh.a., që ka kërkuar rrëzimin e kërkesës, si dhe diskutoi çështjen në tërësi,
VËREN:
I
1. Shoqëria “Schneider Electric Bulgaria
EOOD” (në vijim shoqëria “SEB EOOD”)
është një shoqëri e themeluar dhe rregulluar sipas
ligjit bullgar me seli në Sofje, Bullgari. Shoqëria
“Schneider Electric Industries SAS” (në vijim
shoqëria “SEI SAS”) është një shoqëri e
themeluar dhe rregulluar sipas ligjit francez, me
seli në Francë dhe zyrë përfaqësimi në Tiranë.
Kërkuesi, shoqëria “SEI SAS” (shoqëria mëmë)
është aksionar i kërkueses, Shoqërisë “SEB
EOOD” (shoqëria bijë). Këto shoqëri kanë
personalitete juridike të ndara nga njëra-tjetra.
2. Subjekti i interesuar, shoqëria “Amadeus
Group” sh.a., është shoqëri e themeluar dhe e
rregulluar sipas ligjit shqiptar. Në datën
18.4.2007, shoqëria “SEB EOOD” dhe subjekti i
interesuar kanë lidhur ndërmjet tyre një
marrëveshje distribucioni, si dhe një marrëveshje
për kushtet e veçanta vjetore të vlefshme për
vitin 2007. Shoqëria “SEI SAS” nuk ishte palë në
asnjë prej këtyre marrëveshjeve.
3. Subjekti i interesuar ka dorëzuar padi në
Gjykatën e Rrethit Gjyqësor Tiranë, duke
kërkuar zgjidhjen e marrëveshjes së distribucionit
dhe shpërblimin e dëmit të shkaktuar nga
mospërmbushja e detyrimit kontraktor, si dhe të
dëmit për fitimin e munguar.
4. Gjykata e Rrethit Gjyqësor Tiranë, me
vendim të ndërmjetëm të datës 1.6.2009, ka
vendosur rrëzimin e kërkesës së shoqërisë “SEB
EOOD” për nxjerrjen jashtë juridiksionit të
çështjes në fjalë. Kjo kërkuese është ankuar ndaj
këtij vendimi në Gjykatën e Lartë, e cila me
vendimin nr. 00-2009-1287, datë 27.10.2009, ka
lënë në fuqi vendimin e Gjykatës së Rrethit
Gjyqësor Tiranë, duke arsyetuar se palët kanë
zgjedhur ligjin bullgar si ligj të zbatueshëm për
çështjet e marrëveshjes së distribucionit, por jo
juridiksionin e gjykatave bullgare.
5. Në lidhje me themelin e çështjes, Gjykata e
Rrethit Gjyqësor Tiranë, me vendimin nr. 12266,
datë 12.12.2012 (nr. 12266/2012), ka vendosur
pranimin e pjesshëm të padisë, konstatimin e
zgjidhjes së marrëveshjes së distribucionit,
detyrimin e shoqërisë “SEB EOOD” për t’i paguar
subjektit të interesuar shumën 643,206 euro dhe
rrëzimin e padisë për sa i përket shoqërisë “SEI
SAS”.
6. Gjykata e Apelit Tiranë, me vendimin nr.
1864, datë 30.9.2013 (nr. 1864/2013), ka vendosur
ndryshimin e vendimit nr. 12266/2012, të Gjykatës
së Rrethit Gjyqësor Tiranë dhe rrëzimin e padisë si
të pabazuar në ligj.
7. Kundër këtij vendimi është ushtruar rekurs
nga subjekti i interesuar dhe kundërrekurs nga
kërkueset. Kundërrekursi është dorëzuar në
Gjykatën e Rrethit Gjyqësor Tiranë në datën
23.12.2013 (vërtetuar me kopjen e kundërrekursit
të nënshkruar nga sekretaria e gjykatës së shkallës
së parë, shkresën nr. 9917 prot., datë 24.7.2014 të
kancelarit të gjykatës së shkallës së parë, shkresën
nr. F-93/1 prot., datë 1.9.2015 të kancelarit të
Gjykatës së Lartë, si dhe kopjen e parashtrimeve
me shkrim të dorëzuar në Gjykatën e Lartë në
datën 14.1.2015). Kolegji Civil i Gjykatës së Lartë,
me vendimin nr. 62, datë 11.2.2015 (nr. 62/2015),
ka vendosur prishjen e vendimit nr. 1864/2013 të
Gjykatës së Apelit Tiranë dhe lënien në fuqi të
vendimit nr. 12266/2012 të Gjykatës së Rrethit
Gjyqësor Tiranë me ndryshimin: “detyrimin solidar të
kërkueseve t’i paguajnë subjektit të interesuar shumën
643,206 euro”.
II
8. Kërkueset i janë drejtuar Gjykatës
Kushtetuese (Gjykata), duke pretenduar se ndaj
tyre është zhvilluar një proces i parregullt ligjor
në Gjykatën e Lartë. Më konkretisht, në kërkesën
e tyre është parashtruar se janë cenuar:
8.1 E drejta për t’u dëgjuar, për shkak se
Gjykata e Lartë nuk ka reflektuar në vendimin
objekt shqyrtimi faktin se kërkueset kanë
dorëzuar një kundërrekurs, të cilin ajo nuk e ka
shqyrtuar.
8.2 Standardi i arsyetimit të vendimit gjyqësor,
pasi Gjykata e Lartë jo vetëm nuk ka arsyetuar
lidhur me rrëzimin e dy argumenteve kryesore të
paraqitura nga kërkueset, por arsyetimi i dhënë
prej saj është abstrakt, kundërthënës e irracional,
duke mos e përmbushur detyrimin kushtetues të
arsyetimit të vendimeve gjyqësore.
8.3 E drejta për t’u gjykuar nga një gjykatë e
caktuar me ligj, për shkak se Gjykata e Lartë ka
tejkaluar kompetencat e saj duke vendosur një
detyrim mbi një shoqëri të huaj, e cila nuk kishte
legjitimitet pasiv për të qenë palë në procesin
gjyqësor.
8.4 E drejta e gjykimit kontradiktor nga një
gjykatë e paanshme, për arsye se Gjykata e Lartë
e ka bazuar vendimin në argumente që nuk janë
parashtruar nga subjekti i interesuar, për të cilat
kërkueset nuk kanë pasur mundësi të shprehen.
9. Gjithashtu, kërkueset, bazuar në nenin 45,
të ligjit nr. 8577, datë 10.2.2000, “Për organizimin
dhe funksionimin e Gjykatës Kushtetuese
të Republikës së Shqipërisë”, kanë kërkuar edhe
pezullimin e ekzekutimit të vendimit nr.
62/2015, pasi ky ekzekutim do të sillte pasoja
financiare të konsiderueshme dhe të pariparueshme
për to.
10. Subjekti i interesuar, shoqëria “Amadeus
Group” sh.a., ka parashtruar se:
10.1 Megjithëse në vendimin e Gjykatës së
Lartë objekt shqyrtimi mungon formalisht
pasqyrimi i faktit të paraqitjes së kundërrekursit
nga kërkueset, gjykata e ka shqyrtuar dhe
argumentuar pjesën më të madhe të shkaqeve të
ngritura në kundërrekurs. Kërkueset, nga njëra
anë, pranojnë se Gjykata e Lartë ka arsyetuar tri
pika kyçe të ngritura prej tyre dhe, nga ana tjetër,
pretendojnë se shkaqet e kundërrekursit nuk janë
shqyrtuar nga ajo. Shkaqet që kërkueset
pretendojnë se nuk janë shqyrtuar nga Gjykata e
Lartë kanë qenë të zgjidhura me vendim gjyqësor
të formës së prerë. Kërkueset e kanë pasur
mundësinë për t’u dëgjuar dhe për të paraqitur të
gjitha shkaqet e pasqyruara në kundërrekurs në
parashtrimet me shkrim dhe verbalisht përpara
Gjykatës së Lartë. Standardi i elaboruar nga
Gjykata Kushtetuese në lidhje me
mospasqyrimin e shkaqeve të pretenduara në
vendim aplikohet në rastin e rekursit dhe jo të
kundërrekursit.
10.2 Vendimi i Gjykatës së Lartë i përmbush
standardet e kërkuara për arsyetimin e vendimit
gjyqësor. Ai nuk përmban kundërthënie, por ka
interpretuar kushtet e kontratës së distribucionit
dhe kushteve të veçanta të saj në përputhje me
parimet e interpretimit të kontratës, sjelljes së
palëve në tërësi, qëllimit të kontratës etj.
Arsyetimi i Gjykatës së Lartë është marrë nga
kërkueset i shkëputur nga konteksti. Gjykata e
Lartë, ndryshe nga sa pretendojnë kërkueset, ka
treguar qartë ligjin ku mbështetet për
përgjegjësinë solidare të tyre. Ky pretendim i
kërkueseve ka të bëjë me mënyrën e interpretimit
dhe zbatimit të ligjit material nga ana e gjykatës.
10.3 Pretendimi i kërkueseve se Gjykata e
Lartë nuk ka kompetencë për të gjykuar dhe
dënuar një shoqëri franceze për një dëm të
shkaktuar nga një shoqëri bullgare në Republikën
e Shqipërisë, është haptazi i pabazuar. Kjo për
arsye se kemi të bëjmë me një shoqëri mëmë dhe
një degë të saj, të cilat kanë të njëjtin personalitet
juridik, ndaj detyrohen solidarisht për
shpërblimin e dëmit nga mospërmbushja e
detyrimit kontraktor. Në këtë rast, juridiksioni
gjyqësor i gjykatës shqiptare është vendosur me
vendim të formës së prerë të Gjykatës së Lartë
(vendimi nr. 340/2009).
10.4 Argumentet e paraqitura nga kërkueset
për cenimin e parimeve të paanshmërisë dhe të
kontradiktoritetit në gjykim janë të pambështetura.
Parimi i “mirëbesimit kontraktor” është një
parim i interpretimit të kontratës dhe si i tillë
është përdorur nga Gjykata e Lartë për të
analizuar dispozitat ligjore përkatëse.
10.5 Kërkesa për pezullimin e ekzekutimit të
vendimit gjyqësor nr. 62/2015 nuk është e
bazuar, pasi nuk ka asnjë të dhënë që kërkueseve
u vijnë pasoja të pariparueshme financiare nga ky
ekzekutim.
III
Vlerësimi i Gjykatës Kushtetuese
A. Për legjitimimin e kërkueseve
11. Kërkueset legjitimohen ratione personae në
lidhje me pretendimet e tyre, të cilat i kanë
paraqitur në kërkesë, në kuptim të neneve 131/f
dhe 134/1/g të Kushtetutës, si dhe ratione
temporis, pasi kërkesa është paraqitur në Gjykatën
Kushtetuese brenda afatit të parashikuar nga neni
30, i ligjit nr. 8577, datë 10.2.2000, “Për
organizimin dhe funksionimin e Gjykatës
Kushtetuese të Republikës së Shqipërisë”.
12. Në lidhje me legjitimimin ratione materiae,
Gjykata vëren se kërkueset kanë ngritur
pretendime të cilat prima facie kanë të bëjnë me të
drejtën kushtetuese për një proces të rregullt
ligjor. Në vijim janë shqyrtuar pretendimet e
paraqitura nga kërkueset.
B. Për kërkesën e pezullimit të ekzekutimit të
vendimit të Gjykatës së Lartë
13. Kërkueset kanë kërkuar pezullimin e
ekzekutimit të vendimit nr. 62/2015, pasi sipas
tyre ekzekutimi do të sillte pasoja të rënda dhe të
pariparueshme për to. Nevoja për pezullimin e
vendimit lidhet me rastin e paprecedent të
cenimit të interesave të subjekteve të huaja, edhe
pse nuk janë palë në një marrëdhënie juridike,
për shkak të një vendimi gjyqësor, i cili, sipas
kërkueseve, është haptazi i paligjshëm dhe
diskriminues. Sipas parashtrimeve të kërkueseve,
subjekti i interesuar në muajin gusht 2015 ka
nisur në Francë procedurën e ekzekutimit të
vendimit nr. 62/2015 të Gjykatës së Lartë, ndaj,
sipas tyre, ky fakt e bën urgjent pezullimin e këtij
vendimi.
14. Mbledhja e Gjyqtarëve mori paraprakisht
në shqyrtim kërkesën për pezullimin e
ekzekutimit të vendimit gjyqësor nr. 62/2015 të
paraqitur nga kërkueset dhe vlerësoi se kjo
kërkesë nuk i plotëson kriteret e përcaktuara nga
neni 45 i ligjit nr. 8577, datë 10.2.2000, “Për
organizimin dhe funksionimin e Gjykatës
Kushtetuese të Republikës së Shqipërisë”. Për
rrjedhojë, ajo vendosi rrëzimin e kësaj kërkese si
të pabazuar.
C. Për pretendimin e cenimit të standardit të
arsyetimit të vendimit gjyqësor lidhur me të drejtën për t’u
dëgjuar dhe parimin e kontradiktoritetit në gjykim
15. Kërkueset kanë pretenduar se është
cenuar e drejta për t’u dëgjuar, për shkak se
Gjykata e Lartë nuk ka reflektuar në vendimin
objekt shqyrtimi faktin se kërkueset kanë
dorëzuar një kundërrekurs, të cilin ajo nuk ka
shqyrtuar. Në vendimin nr. 62/2015 Gjykata e
Lartë, pasi përshkruan faktet dhe procedurën,
përmend në mënyrë kronologjike vendimin nr.
12266/2012, vendimin nr. 1864/2013, rekursin e
paraqitur nga subjekti i interesuar dhe më pas
kalon te pjesa e arsyetimit pa përmendur
argumentet e parashtruara në kundërrekurs dhe
shpjegimet me shkrim të depozituara nga
përfaqësuesit e kërkueseve në seancën gjyqësore.
Gjithashtu, kërkueset kanë pretenduar cenimin e
standardit të arsyetimit të vendimit gjyqësor, pasi
Gjykata e Lartë jo vetëm nuk ka arsyetuar lidhur
me rrëzimin e dy argumenteve kryesore të
paraqitura nga kërkueset, por arsyetimi i dhënë
prej saj është tepër abstrakt, kundërthënës e
irracional, duke mos e përmbushur detyrimin
kushtetues të arsyetimit të vendimeve gjyqësore.
16. Gjykata është shprehur se e drejta për një
proces të rregullt ligjor, që i garantohet individit
nga nenet 42 dhe 142/1 të Kushtetutës dhe neni
6 i KEDNJ-së, përfshin edhe të drejtën për të
pasur një vendim gjyqësor të arsyetuar.
Funksioni i një vendimi të arsyetuar është t’u
tregojë palëve që ato janë dëgjuar, si dhe u jep
mundësinë atyre ta kundërshtojnë atë. Përveç
kësaj, duke dhënë një vendim të arsyetuar, mund
të realizohet edhe vëzhgimi publik i
administrimit të drejtësisë (shih vendimet nr. 79,
datë 28.12.2015; nr. 3, datë 26.1.2015; nr. 8, datë
28.2.2012; nr. 8, datë 16.3.2011 të Gjykatës
Kushtetuese).
17. Në jurisprudencën e saj Gjykata ka
theksuar domosdoshmërinë e arsyetimit të
vendimeve gjyqësore, penale apo civile, si një
garanci për procesin ligjor. Vendimi gjyqësor në
çdo rast duhet të jetë logjik, i rregullt në formë
dhe i qartë në përmbajtje. Në tërësinë e tij ai
duhet konsideruar si një unitet, në të cilin pjesët
përbërëse janë të lidhura ngushtësisht mes tyre.
Ato duhet të jenë në shërbim dhe funksion të
njëra-tjetrës. Argumentet e pjesës arsyetuese
duhet të jenë të bazuara dhe të lidhura logjikisht,
duke respektuar rregullat e mendimit të drejtë.
Ato duhet të formojnë një përmbajtje koherente
brenda vendimit, i cili përjashton çdo
kundërthënie ose kontradiksion të hapur apo të
fshehtë. Këto argumente duhet të jenë,
gjithashtu, të mjaftueshme për të mbështetur dhe
pranuar pjesën urdhëruese. Konkluzionet e
pjesës arsyetuese duhet të bazohen jo vetëm në
aktet ligjore, por edhe në parimet dhe rregullat që
karakterizojnë mendimin e shëndoshë e logjik
(shih vendimet nr. 79, datë 28.12.2015; nr. 20, datë
13.4.2012; nr. 38, datë 30.12.2010, të Gjykatës
Kushtetuese).
18. Zbatimi i këtij parimi është vlerësuar nga
Gjykata rast pas rasti, në varësi të rrethanave
konkrete të çështjes, duke analizuar nëse
vendimet gjyqësore të kundërshtuara e kanë
përmbushur në mënyrë të mjaftueshme
detyrimin për arsyetimin e vendimeve të tyre. Ajo
ka verifikuar nëse vendimi i kundërshtuar është
logjik, ka kundërthënie, përmban referenca në
ligjin e zbatueshëm dhe nëse respekton të gjitha
elementet e sipërpërmendura (shih vendimin nr. 25,
datë 10.6.2011, të Gjykatës Kushtetuese).
19. Në rastin konkret vendimi nr. 62/2015 i
Kolegjit Civil të Gjykatës së Lartë përmban në
pjesën hyrëse të tij objektin e padisë, disponimet
e gjykatës së shkallës së parë, disponimet e
gjykatës së apelit, faktin se kundër vendimit të
kësaj të fundit ka paraqitur rekurs subjekti i
interesuar, si dhe shkaqet që ai ka parashtruar në
rekurs. Nga aktet bashkëlidhur kërkesës
konstatohet se kërkueset kanë paraqitur
kundërrekurs. Në vendimin e Gjykatës së Lartë
nuk është pasqyruar ky fakt dhe as shkaqet e
kundërrekursit. Megjithatë, vetëm mosparaqitja e
shkaqeve të kundër-rekursit në vendim nuk e bën
procesin të parregullt, në këndvështrim të
standardit të arsyetimit, si dhe parimit të
kontradiktoritetit e barazisë së armëve. Gjykata
arrin në këtë konkluzion pasi e ka vlerësuar në
tërësi procesin gjyqësor të zhvilluar në Gjykatën
e Lartë. Jo çdo shkelje e rregullave procedurale e
bën procesin të parregullt, në aspektin e shkeljes
së të drejtave kushtetuese, për të investuar
Gjykatën Kushtetuese. Ndikim të drejtpërdrejtë
në një proces ligjor kanë ato shkelje thelbësore,
vërtetimi i të cilave do të cenonte të drejtat dhe
liritë themelore të individit dhe çdo të drejtë
tjetër të njohur me Kushtetutë dhe me ligj (shih
vendimin nr. 9, datë 26.2.2015 të Gjykatës
Kushtetuese). Nga materialet në dosjen gjyqësore
rezulton se në procesin gjyqësor të zhvilluar në
Gjykatën e Lartë kërkueset kanë qenë prezent, si
dhe kanë paraqitur parashtrimet e tyre me shkrim
për të kundërshtuar pretendimet e rekursit. Për
këto arsye, në vlerësimin e Gjykatës vendimi nr.
62/2015 i Kolegjit Civil të Gjykatës së Lartë i ka
plotësuar mjaftueshëm kriteret e përcaktuara më
sipër nga jurisprudenca kushtetuese, të cilat
garantojnë të drejtën për të pasur një vendim
gjyqësor të arsyetuar.
20. Bazuar mbi këto parime dhe rrethana
faktike, Gjykata çmon se pretendimi i kërkueseve
për cenimin e standardit të arsyetimit të vendimit
gjyqësor, lidhur me të drejtën për t’u dëgjuar dhe
parimin e kontradiktoritetit në gjykim, nuk është
i bazuar dhe nuk duhet të pranohet4
.
Ç. Për pretendimin e cenimit të parimit të gjykatës së
caktuar me ligj
21. Kërkueset kanë pretenduar se është
cenuar e drejta për t’u gjykuar nga një gjykatë e
caktuar me ligj, për shkak se Gjykata e Lartë ka
tejkaluar kompetencat e saj duke vendosur një
detyrim mbi një shoqëri të huaj, e cila nuk kishte
legjitimitet pasiv për të qenë palë në procesin
gjyqësor. Gjykata e shkallës së parë ka vendosur
pushimin e gjykimit për kërkuesen, shoqërinë
“SEI SAS”, pasi subjekti i interesuar (paditësi) ka
hequr dorë nga gjykimi për këtë të paditur, duke
kërkuar pushimin e gjykimit për të. Sipas
kërkueseve, Gjykata e Lartë i është referuar në
arsyetim kryesisht “parimit të mirëbesimit
kontraktor”, i cili nuk është ngritur në shkaqet e
rekursit nga subjekti i interesuar. Arsyetimi i saj
mbështetet mbi këtë term juridik për të cilin
kërkueset nuk kanë pasur mundësi të
komentojnë në kundërrekurs.
22. Gjykata ka theksuar se një nga elementet e
procesit të rregullt ligjor, sipas nenit 42 të
Kushtetutës dhe nenit 6 të KEDNJ-së, është dhe
shqyrtimi i çështjes nga një “gjykatë e caktuar me
ligj”. Ky element karakterizohet, në sensin
material, nga funksioni i saj gjyqësor që ka të bëjë
me zgjidhjen e çështjeve nga organe të ngarkuara
me ligj për të dhënë drejtësi. Përveç këtij kushti,
këto organe duhet të shqyrtojnë dhe të vendosin
mbi çështje që janë në kompetencë të tyre gjatë
një procesi të zhvilluar mbi një procedurë
ligjërisht të përcaktuar dhe në pajtim me rendin
juridik. E drejta e çdo pale për t’u dëgjuar në
seancë përpara një gjykate kompetente dhe të
caktuar me ligj nënkupton që gjykata të ketë
juridiksion për të gjykuar çështjen dhe që
kompetenca për të vendosur për të t’i jetë njohur
4 Gjyqtarët S.Berberi dhe F.Lulo votuan për pranimin e
këtij pretendimi
nëpërmjet ligjit (shih vendimet nr. 40, datë
25.6.2015; nr. 2, datë 22.1.2014; nr. 27, datë
24.6.2013, të Gjykatës Kushtetuese).
23. Në kuptim të funksionit rishikues të
Gjykatës së Lartë, të sanksionuar në nenin 141 të
Kushtetutës, Gjykata ka vlerësuar se kompetenca
e saj për shqyrtimin e çështjeve nuk bazohet mbi
të njëjtat dispozita procedurale, të cilave u
referohen gjykata e shkallës së parë dhe gjykata e
apelit. Në nocionin kushtetues të rishikimit futet,
në radhë të parë, shqyrtimi i rekurseve për
pretendimet e shkeljes të ligjit material ose
procedural, gjë që përbën funksionin kryesor të
Gjykatës së Lartë (shih vendimet nr. 27, datë
24.6.2013; nr. 7, datë 9.3.2009; nr. 31, datë
1.12.2005, të Gjykatës Kushtetuese).
24. Sipas jurisprudencës kushtetuese procesi
nuk konsiderohet i parregullt, në kuptim të nenit
42 të Kushtetutës, kur Kolegji Civil i Gjykatës së
Lartë, mbi të njëjtat prova e fakte të vlerësuara
në gjykimet e mëparshme, vendos të prishë
vendimet dhe ta zgjidhë vetë çështjen, për shkak
të zbatimit të gabuar të ligjit (shih vendimet nr. 27,
datë 24.6.2013; nr. 7, datë 9.3.2009, të Gjykatës
Kushtetuese). Në ushtrimin e funksionit të saj si
gjykatë e ligjit, Gjykata e Lartë mund të vendosë
për themelin e çështjes vetëm nëse
mosmarrëveshja mund të zgjidhet në bazë të të
njëjtave fakte dhe prova të vlerësuara nga gjyqtari
i faktit dhe që përbëjnë bazën e vendimit në të
cilin është bërë një interpretim i gabuar i ligjit.
Kontrolli i saj duhet të fokusohet vetëm në
drejtim të ligjshmërisë dhe bazueshmërisë së
vendimeve të ankimuara, pra mbi mënyrën e
zbatimit të ligjit nga gjykatat e faktit. Gjykata e
Lartë nuk mund të anashkalojë ose të lërë pa
vlerë prova që janë shqyrtuar dhe vlerësuar nga
gjykatat e faktit, si dhe nuk mund të pranojë
prova të cilat nuk janë administruar në gjykimin
në fakt. Gjykata thekson se kusht për dhënien
nga Gjykata e Lartë të një vendimi mbi themelin
e çështjes, në kuptim të nenit 485 të KPC-së,
është që jo vetëm të mos nevojitet administrimi i
provave të reja, por edhe që provat e
administruara të jenë shqyrtuar dhe vlerësuar në
mënyrë të mjaftueshme nga gjyqtari i faktit (shih
vendimin nr. 27, datë 24.6.2013 të Gjykatës
Kushtetuese).
25. Në çështjen konkrete rezulton se subjekti i
interesuar gjatë gjykimit në shkallë të parë ka
hequr dorë nga gjykimi për kërkuesen shoqërinë
“SEI SAS”, ndaj gjykata ka vendosur pushimin e
gjykimit për të (shih f. 3 të vendimit nr.
12266/2012). Gjithashtu, gjykata e shkallës së
parë është shprehur në vendim se kjo shoqëri
nuk ka qenë palë në kontratën e distribucionit,
ndaj ka çmuar se padia për të duhet të rrëzohej.
Sipas saj, dëmshpërblimi në vlerën 643,206 euro
duhet të paguhej nga kërkuesja shoqëria “SEB
EOOD” (shih f. 13 të vendimit nr. 12266/2012).
Edhe Gjykata e Apelit e ka quajtur të drejtë
konstatimin e gjykatës së shkallës së parë se
kërkuesja shoqëria “SEI SAS” nuk ka qenë palë
në kontratën e distribucionit (shih f. 13 të vendimit
nr. 1864/2013). Ndërsa Gjykata e Lartë, pasi ka
lënë në fuqi vendimin nr. 12266/2012 të gjykatës
të shkallës së parë është shprehur se: “Kolegji Civil
i Gjykatës së Lartë, duke arritur në përfundimin se
paditëses i është shkaktuar një dëm [...] vlerëson se në
këtë rast jemi përpara një shoqërie “bijë”, sikundër është
“Schneider Electric Bulgaria EOOD”, dhe si e tillë ajo
duhet të përgjigjet në lidhje me dëmin e shkaktuar së
bashku me shoqërinë “mëmë”, që është shoqëria
“Schneider Electric Industries SAS”. Në çështjen objekt
shqyrtimi jemi përpara rastit të një detyrimi solidar pasiv
të krijuar nga kontrata dhe ligji në të cilin palët e
paditura shfaqen në cilësinë e debitorëve solidarë, kurse në
anën e kreditorit shfaqet si i tillë paditësi. Duke qenë
para një rasti të tillë secili debitor përgjigjet për borxhin
ndaj kreditorit dhe kreditori sipas ligjit është i autorizuar
që prej secilit debitor të kërkojë përmbushjen e detyrimit.
Në rastin në shqyrtim përgjegjësia solidare është krijuar
mbi baza dhe shkak juridik të ndryshëm [...]. Për palën
e paditur, shoqëria “Schneider Electric Industries SAS”,
përgjegjësia solidare rrjedh nga ligji për shkak të qenies
shoqëri “mëmë”. Në konfliktin e sjellë para gjykatës
dëmi është shkaktuar nga njëra prej të paditurave [...]
dhe në një kohë që është e pamundur të vërtetohet se cila
prej tyre e ka shkaktuar dëmin, ligji ka parashikuar
mundësinë që ato të përgjigjen solidarisht”.
26. Nga sa më sipër është e qartë se Gjykata e
Lartë ka arsyetuar ndryshe nga gjykata e shkallës
së parë, vendimin e së cilës ka lënë në fuqi, për sa
i përket legjitimitetit pasiv të shoqërisë “SEI
SAS”, duke mos e marrë në konsideratë faktin se
vetë subjekti i interesuar gjatë gjykimit në shkallë
të parë kishte hequr dorë nga gjykimi për
kërkuesen, shoqërinë “SEI SAS”. Jo vetëm kaq,
por Gjykata e Lartë në vendimin e saj ka arritur
në përfundimin se kjo shoqëri duhej të përgjigjej
solidarisht për pagimin e dëmit të shkaktuar pa iu
referuar kontratës së distribucionit. Këtë arsyetim
ajo e ka mbështetur në raportin bijë/mëmë që
ekziston midis kërkueseve, si dhe në ligj, por pa
përmendur se cilit ligj i referohet për të arritur në
përfundimin se kërkueset duhet të përgjigjen
solidarisht në lidhje me shpërblimin e dëmit
kontraktor. Për më tepër, Gjykata e Lartë duket
sikur i shmanget në vendim interpretimit tekstual të
neneve të kontratës dhe referimit në to duke i
mbështetur konkluzionet në një interpretim të
kontratës sipas sjelljes e qëllimit të palëve, sipas
kuptimit që kanë dashur t’i japin palët kontratës,
sipas kuptimit më të favorshëm për kontraktuesin
më të dobët në rastin e shprehjeve me dy kuptime,
parimit të mirëbesimit kontraktor etj. (shih f. 12–15
të vendimit nr. 62/2015).
27. Nisur nga analiza e mësipërme dhe duke iu
referuar standardeve kushtetuese, Gjykata vlerëson
se pretendimi i kërkueseve për cenimin e parimit të
gjykimit nga një gjykatë e caktuar me ligj, nga
Kolegji Civil i Gjykatës së Lartë, është i bazuar dhe
duhet pranuar.
D. Për pretendimin e cenimit të së drejtës së gjykimit nga
një gjykatë e paanshme
28. Kërkueset kanë pretenduar se është cenuar e
drejta e gjykimit nga një gjykatë e paanshme, për
arsye se Gjykata e Lartë e ka bazuar vendimin në
argumente që nuk janë parashtruar nga subjekti i
interesuar, siç është parimi i mirëbesimit
kontraktor, mbi të cilat kërkueset nuk kanë pasur
mundësi të shprehen.
29. Gjykata ka theksuar se gjykimi nga një
gjykatë e paanshme është një nga elementet e
rëndësishme të procesit të rregullt ligjor, i garantuar
nga neni 42 i Kushtetutës dhe neni 6 i KEDNJ-së.
Parimi i paanshmërisë nënkupton mungesën e
paragjykimeve nga gjyqtarët për çështjen e shtruar
përpara tyre. Një gjykatë duhet të jetë e paanshme
jo vetëm formalisht, por edhe në mënyrë të
shprehur. E drejta për t’u gjykuar përpara një
gjykate kompetente, të pavarur dhe të paanshme, të
caktuar me ligj, kërkon që drejtësia jo vetëm duhet
të bëhet, por ajo, gjithashtu, duhet të shikohet që
bëhet (shih vendimin nr. 49, datë 10.7.2015, të Gjykatës
Kushtetuese).
30. Në lidhje me këtë pretendim të kërkue-seve,
Gjykata vlerëson se argumentet e tyre nuk janë
ngritur në nivel kushtetues që të shqyrtohen prej
saj.
31. Si përfundim, bazuar në sa më sipër, në
kuptim të së drejtës për një proces të rregullt
ligjor, Gjykata vlerëson se pretendimi i kërkueseve
për cenimin e parimit të gjykatës së caktuar
me ligj është i bazuar dhe duhet pranuar.
PËR KËTO ARSYE,
Gjykata Kushtetuese e Republikës së Shqipërisë, në mbështetje të neneve 131/f dhe 134/1/g të Kushtetutës, si dhe të nenit 72 të
ligjit nr. 8577, datë 10.2.2000, “Për organizimin dhe funksionimin e Gjykatës Kushtetuese të Republikës së Shqipërisë”, njëzëri
VENDOSI:
- Pranimin e kërkesës.
- Shfuqizimin si i papajtueshëm me Kushtetutën të vendimit nr. 62, datë 11.2.2015, të Gjykatës së Lartë.
- Dërgimin e çështjes për rishqyrtim në Gjykatën e Lartë.
- Ky vendim është përfundimtar, i formës së prerë dhe hyn në fuqi ditën e botimit në Fletoren Zyrtare.
Anëtarë: Bashkim Dedja (kryetar), Vitore Tusha, Vladimir Kristo, Besnik Imeraj, Gani Dizdari, Sokol Berberi, Fatos Lulo
MENDIM PARALEL
1. Në çështjen me kërkuese shoqërinë “SEB
EOOD” dhe shoqërinë “SEI SAS” ndajmë të
njëjtin qëndrim me shumicën për pranimin e
pretendimit të cenimit të parimit të gjykatës së
caktuar me ligj, por gjykojmë se ajo duhej të
pranonte edhe pretendimin e cenimit të
standardit të arsyetimit të vendimit gjyqësor
lidhur me të drejtën për t’u dëgjuar, që në
vlerësimin tonë është i bazuar. Për këtë arsye e
çmojmë të rëndësishme të shprehemi me
mendim paralel.
2. Kërkueset kanë pretenduar se është cenuar
e drejta për t’u dëgjuar, për shkak se Gjykata e
Lartë nuk ka reflektuar në vendimin objekt
shqyrtimi faktin se kërkueset kanë dorëzuar një
kundërrekurs, të cilin ajo nuk ka shqyrtuar.
Gjithashtu, kërkueset kanë pretenduar cenimin e
standardit të arsyetimit të vendimit gjyqësor, pasi
Gjykata e Lartë jo vetëm nuk ka arsyetuar lidhur
me rrëzimin e dy argumenteve kryesore të
paraqitura nga kërkueset në kundërrekurs, por
arsyetimi i dhënë prej saj është tepër abstrakt,
kundërthënës e irracional, duke mos e
përmbushur detyrimin kushtetues të arsyetimit të
vendimeve gjyqësore. Në lidhje me këtë
pretendim shumica është shprehur se “vetëm
mosparaqitja e shkaqeve të kundërrekursit në
vendim nuk e bën procesin të parregullt në
këndvështrim të standardit të arsyetimit, si dhe
parimit të kontradiktoritetit e barazisë së armëve.
Gjykata arrin në këtë konkluzion, pasi e ka
vlerësuar në tërësi procesin gjyqësor të zhvilluar
në Gjykatën e Lartë. Në procesin gjyqësor të
zhvilluar në Gjykatën e Lartë kërkueset kanë
qenë prezent, si dhe kanë paraqitur parashtrimet
e tyre me shkrim për të kundërshtuar
pretendimet e rekursit. Për këto arsye, në
vlerësimin e Gjykatës vendimi nr. 62/2015 i
Kolegjit Civil të Gjykatës së Lartë i ka plotësuar
mjaftueshëm kriteret e përcaktuara më sipër nga
jurisprudenca kushtetuese, të cilat garantojnë të
drejtën për të pasur një vendim gjyqësor të
arsyetuar (§ 19 i vendimit).
3. Nuk pajtohemi me këtë qëndrim të
shumicës për arsyet në vijim.
4. Siç është shprehur edhe shumica, e drejta
për një proces të rregullt ligjor, që i garantohet
individit nga nenet 42 dhe 142/1 të Kushtetutës
dhe neni 6 i KEDNJ-së, përfshin edhe të drejtën
për të pasur një vendim gjyqësor të arsyetuar.
Funksioni i një vendimi të arsyetuar është t’u
tregojë palëve që ato janë dëgjuar, si dhe u jep
mundësinë atyre ta kundërshtojnë atë (§ 16 i
vendimit).
5. Nga përmbajtja e vendimit nr. 62/2015 të
Gjykatës së Lartë rezulton se në të nuk është
pasqyruar as fakti që kërkueset kanë paraqitur
kundërrekurs dhe as shkaqet e kundërrekursit.
Po kështu edhe në pjesën arsyetuese, Kolegji
Civil i Gjykatës së Lartë u është referuar vetëm
shkaqeve të parashtruara në rekurs nga subjekti i
interesuar, të cilat i ka vlerësuar në seancë
gjyqësore dhe më pas ka arritur në konkluzionin
e shprehur në dispozitiv.
6. Kundërrekursi është një mjet juridik me anë
të së cilit një palë ndërgjyqëse realizon të drejtën
për t’u dëgjuar, në respektim të parimit të
barazisë dhe kontradiktoritetit në gjykim. Sipas
nenit 477 të KPC-së, pala kundër së cilës është
paraqitur rekursi, mund ta kundërshtojë atë me
kundërrekurs. Shkaqet e paraqitura në kundërrekurs
përbëjnë një element të rëndësishëm të
përmbajtjes së vendimit gjyqësor, që tregon se
Gjykata e Lartë i ka marrë parasysh pretendimet
e palës për të kundërshtuar rekursin, në
respektim të së drejtës për t’u dëgjuar, parimit të
kontradiktoritetit dhe barazisë së armëve. Nga
aktet e administruara rezulton se kërkueset kanë
marrë dijeni për rekursin në datën 12.12.2013
dhe kanë paraqitur kundërrekurs në gjykatën
përkatëse në datën 23.12.2013 (vërtetuar me
kopjen e kundërrekursit të nënshkruar nga
sekretaria e gjykatës së shkallës së parë; shkresën
nr. 9917 prot., datë 24.7.2014 të kancelarit të
gjykatës së shkallës së parë; shkresën nr. F-93/1
prot., datë 1.9.2015 të kancelarit të Gjykatës së
Lartë; kopjen e parashtrimeve me shkrim të
dorëzuar në Gjykatën e Lartë në datën
14.1.2015).
7. Në jurisprudencën konstante të Gjykatës
mungesa e paraqitjes së shkaqeve të rekursit në
vendimin e Gjykatës së Lartë përbën një të metë
të pakapërcyeshme të përmbajtjes së vendimit
dhe të arsyetimit të gjykatës. Në të tilla raste
Gjykata është shprehur se rrjedha logjike e
përdorur në vendim nuk rezulton e qartë dhe e
kuptueshme dhe se argumentet e pjesës hyrëse
nuk janë të lidhura logjikisht me pjesën
arsyetuese dhe atë urdhëruese. Ato nuk formojnë
një përmbajtje koherente brenda vendimit, çka
bën që përmbajtja dhe arsyetimi i tij të mos kenë
një harmoni të brendshme. Gjykata në të tilla
raste ka çmuar, gjithashtu, se, prima facie,
mosparaqitja në vendimin e Kolegjit Civil e
shkaqeve të parashtruara nga kërkuesi në rekurs,
krijon dyshime edhe mbi cenimin e së drejtës së
ankimit efektiv. Në këtë këndvështrim, pasqyrimi
i shkaqeve të rekursit në pjesën hyrëse të
vendimit përbën një element të domosdoshëm
dhe të rëndësishëm të tij, i cili nuk ka thjesht
karakter formal në përmbajtjen e vendimit
gjyqësor. Është detyrë e Gjykatës së Lartë të bëjë
të mundur realizimin efektiv të së drejtës së
aksesit, pa lënë shkas për ekuivoke në lidhje me
marrjen në shqyrtim dhe vlerësimin e
pretendimeve të kërkuesve nga ana e saj (shih
vendimet nr. 29, datë 22.5.2015; nr. 26, datë
24.6.2013, të Gjykatës Kushtetuese).
8. Duke iu kthyer çështjes konkrete, vëmë në
dukje se në vendimin nr. 62/2015 të Gjykatës së
Lartë mungon tërësisht pasqyrimi i faktit që
kërkueset kanë paraqitur kundërrekurs, si dhe i
shkaqeve të këtij kundërrekursi. Gjithashtu, në
dosjen e Gjykatës së Lartë nuk rezulton i
administruar kundërrekursi, megjithëse
përmendet si në parashtrimet me shkrim të
kërkueseve, ashtu edhe në ato të subjektit të
interesuar. Këto rrethana faktike krijojnë
dyshime se prapësimet e kërkueseve në lidhje me
rekursin nuk janë marrë parasysh nga Gjykata e
Lartë. Nga përmbajtja e vendimit nuk
konstatohet që Gjykata e Lartë të ketë
përmendur apo t’i ketë dhënë përgjigje ndonjërit
prej pretendimeve të ngritura në kundërrekurs.
Megjithëse në jurisprudencën e saj Gjykata është
shprehur se detyrimi që ka gjykata për të
arsyetuar vendimet e saj nuk mund të
interpretohet sikur kërkohet arsyetim i detajuar
për çdo pretendim të palës ndërgjyqëse, kjo nuk
do të thotë se pretendimet kundërshtuese të
palës, e cila kundërshton rekursin, të mos merren
parasysh nga gjykata dhe të mos gjejnë asnjë
pasqyrim në vendimin e saj. Mosparaqitja në
vendimin e Kolegjit Civil e shkaqeve të ngritura
nga kërkueset në kundërrekurs, e parashtrimeve
me shkrim të paraqitura me anë të notës verbale,
si dhe mos dhënia përgjigje asnjërës prej
prapësimeve të tyre, cenon rregullsinë e procesit
në aspektin e arsyetimit të vendimit gjyqësor në
lidhje edhe me të drejtën për t’u dëgjuar.
9. Në këto kushte vlerësojmë se vendimi nr.
62/2015 i Gjykatës së Lartë nuk i plotëson
mjaftueshëm standardet e arsyetimit të vendimit
gjyqësor dhe, për rrjedhojë, pretendimi i
kërkueseve në këtë drejtim është i bazuar dhe
duhej pranuar nga shumica.
Anëtarë: Fatos Lulo, Sokol Berberi
als_Latn lit_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn eng_Latn srd_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn nld_Latn tpi_Latn ron_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn srd_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn est_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn fin_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn lit_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn fin_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn lit_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn lit_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn unk als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn lit_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn lit_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn oci_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn tur_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn tur_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn unk als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn lit_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn umb_Latn