als_Latn uzn_Latn ron_Latn
T gjith antart e kishs s Krishtit prbjn nj grigj t vetme t Perndis. T gjith jan t barabart prpara gjykimit t Tij. Por, ashtu si pjest e trupit kan funksione t ndryshme n jetn e organizmit, ashtu edhe n kish ekzistojn shrbesa t ndryshme dhe gjithashtu ka hierarki. Hierarkia u themelua nga Zoti Jisu Krisht.Askush n Kish nuk mund ta marr mbi vete shrbesn hierarkike, por vetm ai q sht thirrur dhe sht vendosur rregullisht, nprmjet Misterit t Dorzimit (hirotonis)"Edhe Ai dha ca t jen apostuj, e ca profetr, ca ungjillor, e ca barinj e msonjs, pr ndreqien e shenjtorve, pr punn e shrbess pr ndrtesn e trupit t Krishtit..." (Efes. 4:11-12).Sado e lart t jet shkalla e jets s tij morale, asnj nuk mund t kryej shrbesn hierarkike pa nj konsakrim t veant. Kshtu q, nuk sht e mundur t vihet nj paralele ndrmjet shkalls s nivelit t moralit dhe shkalls s nivelit t tij n hierarki."Edhe asnj nuk e merr kt nder prej vetes s tij, por ai q thrritt nga Perndia, si Aaroni" (Heb 5:4).
Por, shrbesa hierarkike n kish dhe veanrisht ajo e peshkopve dhe priftrinjve, sht nj shrbes e veant, e jashtzakonshme, sht nj shrbes hiri. Ata ruajn gjigjn e Perndis, shembullin m t lart t s cils e dha Zoti gjat shrbess s Tij toksore.Kleri qndron n lutje para Zotit jo vetm pr veten, por pr t gjith popullin. Ai udhheq shpirtat e njerzve n shtegun e shptimit. Ai sht udhheqsi e jo sundimtari. Pr kt arsye kleri orthodhoks qndron me fytyr nga altari, duke drejtuar popullin n lutje drejt Zotit. Ai n emr t t gjith popullit blaton Theroren e Pagjakshme n Meshn Hyjnore. Dhe nse n do gj t mir ne krkojm bekimin e ndihmn e Perndis, a mund t imagjinohet t hysh n kt shrbes t lart dhe me shum prgjegjsi pastorale - hyrja sht pr gjith jetn - pa thirur hirin e Perndis, i cili bekon kt pun, i cili bashkvepron me t dhe forcon bariun e ardhshm? Ky bekim ndodh me t vrtet. Ai zbret mbi at q afrohet me nj dridhje t shenjt n ndarrjen e dhurats s shrbess s shenjt n Misterin e Priftris, nprmjet vnies s dors mbi kok nga nj episkop, i cili mbart n vetvehte, me an t vazhdimsis hirin e priftris, shoqruar nga lutja e gjith bashksis s klerit dhe popullit, t cilt jan t pranishm n shrbesn Hyjnore. Ndryshe quhet dhe Misteri i Dorzimit (Hirotonia)."Un jam bariu i mir dhe njoh delet e mia dhe njihem prej t miave. Bariu i mir jep jetn pr dhent ". (Joan 10; 14; 11)
Shkrimi i Shenjt jep indikacione t qarta dhe t drejta, q vendosja n rangun e priftris sht komunikim i nj hiri t veant - dhurat e dhn mistikrisht, pa t ciln kjo shrbes nuk mund t jet e prmbushur.
Dorzimi n Kishn e vjetr: N veprat e apostujve tregohet q kur apostujt, t cilt vepronin githnj sipas msimeve t Krishtit dhe frymzimit t Shpirtit t Shenjt, e pan t nevojshme t kishin dhiakon n kish, pr t shrbyer n tryezat - fillimisht n tryeza t zakonshrne dhe pastaj n tryezn e Zotit -. Ktu, me nj qartsi t madhe dallohen dy veprime; zgjedhja e disa personave pr shrbesn e dhiakonis dhe vnia e duarve mbi ata, e shoqraar me lutje. Zgjedhja sht dika thjesht njerzore, ndrsa vnia e duarve sht nj veprim i shenjt, i br posarisht pr kt qllim dhe nj akt i Hirit Hyjnor.me qllim q t lehtsoheshin pak nga punt, ata zgjodhn shtat njerz t sprovuar dhe t mbushur me Shpirt t Shenjt. Dhe, pasi ata u zgjodhn dhe u solln para tyre, apostujt, mbasi u lutn, vun duart mbi ta (Vep 6; 2-6)
N t njjtin libr, ne gjejm q vnia e duarve, si nj akt i shenjt, bhej pr dorzimin te presbiterve n kishn e par. Duke folur sesi apostujt Pavli e Vamava shkuan duke predikuar Ungjillin n qytetet e Azis s Vogl - Derbe, Listra, Ikonium dhe Antioki, duke e rritur n to numrin e t krishterve, autori i librit, Apostulli i shenjt Lluka na informon:Ktu, vnia e duarve sht paraqitur nga njra an si nj akt i shenjt i njohur nga t gjith, me an t s cils presbitert dorzoheshin (hirotoniseshin) pr njrn apo tjetrn kish dhe nga ana tjetr si nj akt i shenjt, i cili kishte nj rndsi t veant, si edhe shihet nga fakti q u krye nga vet apostujt Pavli e Barnava. Esht e qart q ky dorzim nuk ishte thjesht nj rit apo nj shenj, por ishte komunikimi i nj dhurate t veant, i hirit t Shpirtit t Shenjt. Kt e thekson m shum Apostull Pavli n bashkbisedimin e lamtumirs me presbitert e kishs s Efesit. S fundi, n letrat e tij drejtuar Timotheut, ne kerni nj indikacion t qart dhe direkt prdorzimin, si nj veprim i shenjt hirdhns, nprmjet t cilit peshkopt ishin caktuar."Edhe si u urdhruan atyre me t vun duart (hirotonisantes), pleq (presviterus) n do kish, edhe u faln me agjrime, i lan tek Zoti q i kishin besuar. (Vepr 14;23)
Kshtu, n letrn e par drejtuar Timotheut, i cili ishte episkopi i kishs s Efesit, apostulli shkruan:N letrn tjetr drejtuar atij, ai shkruan:"Mos ji i pakujdesur pr dhuratn q sht tek ti, e cila t'u dha me an profetie, me t vnit e duarve t pleqsis mbi ty" (II Tim4; 14).. Duke i bashkuar kto dy pjes, ne shohim q Timotheu ishte dorzuar n priftri nga apostulli Pavli, ose far sht e njjta gj, nga nj pleqsi kleriksh, e kryesuar nga apostulli Pavli. Dhe kshtu, nn kt akt t shenjt ishte komunikuar tek Timotheu dhurata e Perndis dhe kjo dhurat mbetej tek ai prgjithmon, si nj trashgim. Atij i krkohet vetrn nj gj, t mos neglizhoj, por ta mbaj t gjall at. Pra, ktu, t vnit e duarve nuk do t thot gj tjetr, prvese dorzimin episkopal."Un po t kujtoj ty t ngjallsh prsri dhuratn e Perndis, e cila sht tek ti, me an t t vnit t duarve t mia mbi ty" (2 Tim 1;6)
"Zgjedhja dhe Dorzimi" n kishn e vjetr: Nga far u tha me sipr, del si prfundim i sigurt, q apostujt, me an t autoritetit t Krishtit, themeluan tri shkall hierarkike dhe pr ngritjen n at shkall t personave t zgjedhur u themelua dorzimi, i cili komunikon tek ata hirin e Perndis q sht i domosdoshn pr kryerjen e shrbess s tyre. Kuptohet q vazhduesit e apostujve, peshkopt, duhet t prmbushnin saktsisht far ishte dekretuar nga apostujt, d.m.th. dorzimin nprmjet vnies s duarve.
Ndonse n kishn e vjetr dorzimi n priftri ndodhte pas nj zgjedhjeje t prgjithshme, me plqimin e komunitetit kishtar apo t kishs lokale, ky dorzim, n vetvehte, ishte nj akt i ndar dhe i dalluar nga plqimi apo zgjedhja dhe kryhej nga persona t barabart n autoritet me apostujt, dhe t cilt ishin vazhduesit e tyre; peshkopt. Kshtu ka mbetur deri n ditt tona. Ndr dshmit e vjetra mund t prmendim shn Ireneun e Lionit (Shek 2), Tertulianin, Klimintin e Aleksandris etj. Misteri i Dorzimit ka vazhdimsin apostolike dhe do klerik merr hirin e dhn nga Perndia me an t vnies s duarve. Kjo dhnie ka vazhduar pa ndrprerje, nprmjet vazhduesve t apostujve, peshkopve. Krishti dorzoi apostujt e par. Pastaj ata dorzuan t tjer si peshkope, si priftrinj, si dhiakon. Kshtu vazhdimsia shkon direkt tek apostujt. Kjo vazhdimsi quhet:
Vazhdimsia apostolike: Kjo sht e rndsishme, sepse mban nj lidhje historike t pandrprer dhe direkte me kishn e themeluar nga Krishti dhe Apostujt. Kjo garanton vazhdinisin e pandprer t kishs n origjin, si dhe n doktrinn me apostujt e par.
Protestantt nuk e pranojn priftrin si nj "mister". Pastort e tyre vetm zgjidhen e caktohen nga populli, por nuk marrin asnj lloj konsakrimi t veant dhe n kt kuptim ata nuk dallohen nga antart e zakonshm t komuniteteve t tyre.
Cilsit pr kandidatt pr priftri: Nj nga cilsit kryesore dhe t domosdoshme pr nj kandidat pr priftri sht q ai duhet t kt nj thirrje (vokacion) t brendshme pr kt detyr t lart. Ai duhet t kuptoj rndsin e detyrs dhe prgjegjsin e madhe q do t kt prpara Perndis dhe Kishs, Priftria sht nj shrbes dashurie dhe sakrifice. Ajo krkon nj dashuri t madhe pr Perndin, kishn dhe pr gjith popullin. T'i shrbesh Perndis sht detyra m e lart, por dhe me m prgjegjsi nga t gjitha. Altari sht nj zjarr dhe me kt zjarr nuk mund t luhet. Kush do bhet i denj t vesh rrobat e priftris, do t vesh rrobat e "bardha". Por rrobat e "bardha" duan kujdes, sepse edhe bhen shpejt pis. Prandaj, para se dikush t vendos t ndjek rrugn e priftris, duhet t sigurohet ai vet n sht thirrur nga Perndia. Dhe kjo thirrje e brendshme sanksionohet nga populli i mbledhur n dorzim, q i prgjigjet i denj (aksios). Kshtu, thirrja e brendshme sanksionohet ktu zyrtarisht nga Trupi i Krishtit, Kisha e mbledhur n Eukaristi (Kungat). Dhe thirrja e padukshme bhet e dukshme n priftrin e Krishtit. Cilsi t tjera q krkohen pr priftrin jan:
1) Ata duhet t jen t krishter orthodhoks meshkuj, jo sapo t kthyer n besn orthodhokse (gj q do t thot t ken nj far kohe q jan kthyer. Por kjo nuk krkon, si thot disa, q duhen disa breza. Krkohet vetm q kandidatt t jen provuar pr nj koh t gjat se jan orthodhoks t sinqert), me nj bes t paqortueshme dhe me nj karakter t lart moral;
2) Duhet t jen t msuar n Shkrimin e Shenjt dhe n t Drejtn Kanonike;
3) Duhet t jen t shndetshm truprisht dhe pa gjymtime fizike, t cilat mund t pengojn kryerjen e shrbesave;
4) Kandidatt pr dhiakon t jen mbi 25 vje, pr prift mbi 30 dhe pr episkop mbi 35 vje ose sipas nevojave t kishs.
5) Duhet t jen t martuar ose t pamartuar pr dhiakonatn ose priftrin dhe t pamartuar ose t ve pr episkopatn, meqnse asnj nuk mund t martohet pas dorzimit dhe peshkopi duhet t jen celibat;
6) Duhet t jen t martuar vetm nj her dhe jo me nj grua t ve apo t divorcuar.
Shrbesa e dorzimit: Misteri i dorzimit kryhet nga nj peshkop, meqnse vetm ai e zotron priftrin n plotsin e saj dhe mund t'ua jap at t tjerve. Dorzimi kryhet gjithmon gjat liturgjis. T dy misteret jan t lidhur ngusht me njri tjetrin, meqnse qllimi i misterit t Urdhrave t Shenjt, (Dorzimit) sht t jap shrbyes pr Eukaristin (Kungatn). Nj vend i veant n Meshn Hyjnore sht caktuar pr dorzimin e secilit nga tre urdhrat e priftris. Meqnse dhiakoni nuk mund t kryej misteret, por vetm ndihmon n kryerjen e tyre, ai dorzohet pas shenjtrimit t Dhuratave t Shenjta, pr t treguar q funksioni i tij parsor do t jet ndihma pr kryerjen e Meshs. Meqnse nj prift kryen misteret, ai dorzohet pas Hyrjes s Madhe, kshtu q ai merr pjes n shenjtrimin e Dhuratave. Dhe meqnse funksioni primar i episkopit sht t predikoj dhe t msoj, ai dorzohet n Himnin Trishenjtor, pr ta prgatitur at t predikoj pas leximit t Ungjillit.
far sht prifti: Si nj delegat i peshkopit, prifti orthodhoks sht prania sakramentale e Krishtit Kryepriftit dhe Bariut t Mir, n mes t popullit t Perndis. At Schmemmann, teolog i dgjuar orthodhoks, shkruan:Si nj shrbtor i Krishtit, prifti duhet t jet nj udhheqs e jo nj sundonjs, nj model dhe jo nj legjislator. Sundimi dhe legjislacioni i takojn vetm Zotit"Ai (prifti) sht n liturgji ikon e dukshme e Krishtit - Krishtit i Cili si Njeri qndron para Perndis, duke bashkuar dhe paraqitur n Vetvehte t gjith ne dhe si Perndi na jep ne dhuratat hyjnore t faljes, hirin e Shpirtit t Shenjt, ushqimin e pavdeksis... Nuk mund t ket as liturgji, as adhurim e falje t kishs pa priftin, sepse sht pikrisht detyra e tij t ndryshoj komunitetin njerzor e toksor n Kishn e Perndis, duke e br t prhershme n t shrbesn ndrmjetuese t Krishtit".
Priftrinjt nuk jan engjj, por njerz. Dhe q t mund t'i prgjigjen thirrjes s shenjtris, ata duhet, sipas fjalve t Shn Grigor Theologut,."n fillim t shenjtrojn vetn, pastaj t shenjtrojn t tjert"Duke qen shum m posht se engjjt, priftrinjt jan thirrur pr nj shrbes t lart dhe pr engjjt. Pr kt thoshte Shn Kozmai se,Shn Joan Gojarti thot q prifti sht ln t bjer n mkate nga Provania e Perndis, q t mos i gjykoj ashpr t tjert. Ai shton q njerzit dhe jo engjjt u zgjodhn pr priftrin, sepse ngjjt jan t prsosur dhe duke mos njohur t keqen dhe tundimin, ata nuk mund t kuptojn mkatarin dhe duke qen m t ashpr se duhet, do ta shkatrojn at.Ky nderim sjell dhe shum prgjegjsi. N ditn e gjyqit priftrinjt do t gjykohen m ashpr se laikt, sepse atyre u sht dhn shum. Dhe sipas fjalve t Zotit:nse takon n rrug nj prift dhe nj engjll, n fillim prshndet priftin, pastaj engjllin.. Ashtu si zgjedhja e Izraelit q nuk ishte nj zgjedhje privilegji, por prgjegjsie, edhe zgjedhja e priftris sht nj zgjedhje prgjegjsie. T gjith priftrinjt duhet t ken parasysh sa ashpr u gjykua Izraeli."Kujt i sht dhn shum, do t'i krkohet shum"
Shkeputur nga libri "Besimi Orthodhoks"
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn