als_Latn lit_Latn uzn_Latn
Historia e kombit shqiptar ėshtė sa e lavdishme dhe e dhimbshme kur mėson se nė shekujt e kaluar shpeshherė shqiptarėt kanė luftuar kundra njeri-tjetri nėn flamujt e kombeve tė tjera. Janė tė shumta rastet kur shqiptarėt ortodoks luftuan kundra shqiptarėve mysliman, pra, kundra njeri-tjetrit, por kjo ishte njė luftė fetare. Shqiptarėt ortodoks i luftonin shqiptarėt mysliman sikur tė ishin osman dhe jo shqiptar, ndėrsa shqiptarėt mysliman, i luftonin shqiptarėt ortodoks sikur tė ishin sllavė apo grek dhe jo shqiptar.
Sot do tė sjellė disa tė dhėna interesante pėr Kryepeshkopin e Shqipėrisė z. Anastas Janullatos i cili pas viteve 1990 erdhi pėrkohėsisht pėr tė riorganizuar kishėn ortodokse shqiptare dhe ka origjinė shqiptare. Ėshtė jashtė logjikės njerėzore qė nė Shqipėri tė vinte kryepeshkop nga Greqia njė njeri qė nuk ka ditur pak gjuhėn shqipe, zakonet dhe traditat shqiptare sepse do tė ikte shumė shpejtė pa mbushur vitin si Princi Vidi.
Anastas Janullatosi lindi mė 4 Nėntor 1929 nė Pire tė Athinės dhe emri prindėror i pagėzimit ishte Tasos Gjerasimos Janullatos. Pėr shumė vite babai i tij, Gerasimos jetonte dhe punonte me familjen nė Prevezė tė Ēamėrisė, por pas krizave politike dhe ekonomike ai erdhi nė Pirea nė fund tė viteve 1920. Lufta e dytė botėrore e rrėnojė plotėsisht biznesin e suksesshėm tė familje Janullatosi ku ishte i punėsuar Gerasimosi dhe kėshtu ata u shpėrngulėn brenda nė Athinė pėr tė siguruar jetesėn.
Dashuria pėr fenė Taso Janullatosit i filloj pasi kishte mbaruar shkollėn e mesme, dhe kur i tha mėmės Roksanit, se dėshironte tė ndiqte rrugėn e klerit ortodoks, ajo e kundėrshtojė fuqishėm, por ishte daja i tij nga Preveza Akademiku Kosta Malltezi qė i dha pėrkrahje tė fortė dėshirės sė nipit duke e dėrguar nė Universitet pėr Teologji. (Mė tej dihet biografia zyrtare e z.Janullatos).
Familja e babait tė Anastas Janullatosit, Gerasimos ėshtė ngulur nė fillim nė Lefkada, njė vend i banuar nga shqiptarėt qė nė vitin 1470, sipas Ulliams Miller nė atė periudhė ka pasur rreth 15.000 shqiptar. Lefkada gjendet afėr qytetit tė Prevezės. Por nė tė vėrtetė rrėnjėt e familjes Janullatos janė nga ishulli Qefalonia qė gjendet nė detin Jon.
Nė vitin 1502 njė vendim i Senatit tė Venedikut vendos ngulimin e mijėra shqiptarėve tė udhėhequr nga Jani Shpata, Zguro Kagadh Bua, Teodor Markezini, Nikolla Menajen etj. Sot nė Qefalonia ka ende fshatra tė tėrė qė banohen nga grek me origjinė shqiptare qė njihen me emrin Arvanitas si Muzakati, Kombothekrata etj.
Nga ana e familjes sė mėmės Roksani Malltezi ka shumė tė dhėna se ata ishin nga Ēamėria, nga rrethinat e qytetit tė Prevezės dhe gjatė qeverisjes osmane ishin familje e pasur.
Qė mos zgjatemi shumė mbi historinė e dhimbshme tė shqiptarėve nė Greqi do tė ishte nė nderin e hirėsisė sė tij z.Anasatas i biri Gjerasim Janullatos dhe i Roksani Malltezit tė deklarojė origjinė e tij shqiptare para Zotit dhe botės. Ky deklarim i vėrtetė do tė qetėsonte sadopak shpirtin e tij gjatė rrugės pėr nė botėn e pėrtejshme dhe do tė zbuste zemrat e besimtarėve ortodoks qė nuk dėshironin qė ai tė ishte nė krye tė Kishės Autoqefale Ortodokse Shqiptare. Fati i Anastas Janullatosit ėshtė se familja e tij si nga mėma ashtu edhe nga babai janė vendas tė kahershėm nė Greqi dhe nuk janė ardhacak nga Azia e Vogėl apo Turqia dhe ėshtė shumė e lehtė tė gjendet tė dhėna pėr prejardhjen shqiptare tė tyre.
Nė pėrfundim i drejtohem drejtpėrdrejtė hirėsia e tij z.Anastas Janullatosit se nėse ka dyshime nė kėto tė dhėna me vija tė shkurta qė i paraqes lexuesve pa ndonjė prapavijė politike, atėherė unė si historian e ftoj tė vėrtetojė tė kundėrtėn qė nuk ka origjinė nga Ēamėria dhe qė nuk ka dėgjuar nga pleqtė e familjes asnjė fjalė shqipe. Nėse ma vėrteton kėtė unė deklaroj se do tė heq dorė njėherė e pėrgjithmonė nga jeta publicistike dhe e dorėzoj diplomėn time tė historisė sepse historiani i vėrtetė nuk bėnė asnjė marrėveshje nė dėm tė historisė reale. Para fakteve edhe vetė ZOTI pėrkulet.
Arben Llalla
Shekulli
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn cym_Latn als_Latn