als_Latn uzn_Latn mlt_Latn
-
Jorgji Karbunara - Bab Dud Karbunara
Bab Dud Karbunara, nj jet n shrbim t Shqipris
Kto dit t gjith shqiptart kudo q jetojn: n Shqipri apo t shprndar n mbar botn, natyrshm e kalojn vshtrimin nga maja e ktij prvjetori t lavdishm q po prkujtojm, te baza e tij, atje ku ka filluar numrimi i ktyre 100 viteve, pra, m 28 nntor 1912. Dhe sa m shum vite e dekada do t kalojn, aq m tepr lartsi do t marr kjo maj ku jemi sot dhe aq m shum do t rritet lavdia e atyre burrave q vun themelet e saj. T till burra ka nxjerr mjaft Shqipria. Nj ndr ta sht Jorgji Karbunara, ose si quhej n Berat, Bab Dud Karbunara, figura e t cilit lidhet ngusht me Shpalljen e Pavarsis jo vetm se ai kishte qen pjesmarrs n at ngjarje t shnuar, por edhe sepse ndrra e jets s tij ajo dit ishte. Bab Dud Karbunara bn pjes n plejadn e rilindsve t mdhenj shqiptar, t cilt luftuan me pend e dituri pr edukimin kombtar t shqiptarve, po dhe, si njerz t veprimit praktik, u rreshtuan n ball t veprimtarve pr shtjen e madhe t liris e t pavarsis s atdheut. Bab Duda sht nga t rrallt rilinds shqiptar q gjith jetn punoi brenda vendit t tij. sht nga t rrallt rilinds, gjithashtu, q gjith jetn e kaloi n ndeshje t vazhdueshme pr jet a vdekje me pushtuesit dhe reaksionin, pa u lodhur kurr dhe pa u trhequr kurr ndonjher. Pr veprimtarin atdhetare dhe pr t msuarit e shqipes brezit t ri, ai u frymzua q n mosh t vogl nga mjedisi familjar dhe shoqror i qytetit t tij, nga abetarja e Naum Veqilharxhit dhe Alfabetarja e Stambollit, nga veprimtaria e Kost Beratit dhe fryma e Akademis s Voskopojs, nga msimet q mori n shkoll: n Berat fillimisht dhe m pas n Korfuz e n Trieste. Edhe vitet e shkolls do t ndikonin n brumosjen e personalitetit t tij. N Korfuz ishte njohur me luftn e popullit grek kundr pushtuesve turq, ku kishin marr pjes mjaft shqiptar, q kishin derdhur gjakun pr lirin e Greqis, por q kurr skishin pranuar t mohonin kombsin shqiptare. Atje kishte msuar gjithashtu se grekt e kishin flakur tej turqishten me luft. N liceun klasik t Triestes ishte ndeshur me idet prparimtare t iluministve, t cilt kishin shpallur t drejtn e natyrshme t individit pr t qen i lir dhe t popullit pr t qen sovran si dhe me msimet e revolucionit francez. Idet e tij t mdha t liris e t kombsis, kishin gjetur mishrim edhe n revolucionet lirimtare t vendeve ballkanike. Gjat studimeve shkollore do t shfaqeshin tek ai prirjet fillestare shkencore n interesimin pr materiale dhe fakte historike e gjuhsore q hidhnin drit mbi origjinn e gjuhs shqipe dhe mbi gjenezn e popullit shqiptar. Q ather, pr Jorgjin, do t bhej plotsisht e qart se rruga e vetme pr t shptuar nga sundimi shekullor osman ishte ajo e lufts pr lirim kombtar, q nuk mund t ndahej nga lufta pr zhvillimin e arsimit dhe kulturs, nga lufta pr nxjerrjen e shqiptarit nga errsira mesjetare n drit, q t mundte t shikonte veten dhe t mundte t bhej zot i vetes. Po kshtu, u frymzua edhe nga ardhja e Naim Frashrit n Berat n vitet 1873-1874 e takimet q ka patur me t si dhe me Kostandin Kristoforidhin dhe Hasan Tahsinin m 1875, me t cilt pati kontakte t gjalla. Kshtu Jorgji Karbunara n vitet 70 t shek. XIX doli n ball t veprimtarive pr shtjen atdhetare dhe pr gjuhn e shkolln shqipe. Veprimtaria e Bab Duds ka ardhur vazhdimisht n ngjitje: nga fols e kshillues midis beratasve n kish dhe n qytet, n formimin e tij si njeri i aksionit atdhetar dhe arsimor, i prhapsit t shkronjave shqipe n mnyr ilegale, sipas devizs s tij: kush mson gjuhn e vet, sht i nderuar pr jet. M 1898 sht ndr nismtart e shoqris Bashkimi dhe programit t saj patriotik. Si msues n gjimnazin vlleh, sipas prvojs s Voskopojs, prdor italishten pr msimin e shqipes. M 1908 sht themeluesi i dy shkollave t para shqipe n Berat. M 1909 jep msimin e shqipes n idadijen turke. Misioni themelor i shkollave shqipe ishte, sipas tij, q tu msojn fmijve t njohin dhe t duan Shqiprin, t msojn dhe t duan gjuhn e bukur shqipe, duke e gjykuar kt veprim si nj ndihmes me vler n luftn shekullore pr sigurimin e pavarsis kombtare, se, si thoshte Naimi, drita e dituris prpara do na shpjer, prpara drejt liris.Feja, po sipas tij, nuk duhet t bhet penges pr shqiptart, si shprehet edhe n Ditar, pasi muhamedan dhe t krishter vrtet jemi vllezr dhe besimi sduhet t na ndaj. shtjen e bashkimit dhe t vllazrimit t popullit t thjesht e ka patur prher piksynim t puns s tij. Kjo shkuarje kaq e mir midis njerzve, karakteristik e komunitetit ton, sht patjetr produkt edhe i asaj pune. Pr virtutet e tij t larta pr punn e madhe n dobi t atdheut dhe pr heroizmin dhe therorin e tij pr shkolln shqipe, Bab Dud Karbunara u kthye n nj baba simbolik pr popullin e Beratit dhe pr gjith arsimin shqiptar, sepse kredoja e tij pr jetn dhe veprimtarin ishte nj: Un do t luftoj pr Shqiprin gjersa t vdes. Prndjekjet politike, akuzat e ulta t armiqve, krcnimet si dhe prpjekjet pr eliminim fizik, grabitjet e herpashershme t librave e materialeve t tjera me vler, djegia e shtpis, etj., nuk ia kishin zbehur aspak gjallrin, guximin e qndresn pr t prballuar sfidat. Prkundrazi, ato ishin br nxitje pr t punuar me forca t shumfishuara pr shtjen e madhe t kombit. Se at e rrethonin prkrahs e bashkpuntor t shumt: Sulo Resuli, Bektash Berberi, Todi Naska, Adil Lunga, Mehmet Ali Vrioni, Islam Vrioni, Llambi Goxhomani, Dhimitr Kolea, Llambi Dhaskali, Baki Gjebrea, Nyzhet Vrioni, Vangjel Kusta, Sotir Kolea, Jani Vruho apo Naim Frashri, Kostandin Kristoforidhi e Hoxha Tahsini me t cilt u njoh ktu n Berat e shum t tjer. Edhe pse punoi kryesisht n rrethin e Beratit, veprimtaria e tij u njoh nga t gjith atdhetart m n z t kohs. Bashk me ta punonte dhe mbante lidhje t rregullta kudo q ndodheshin, brenda dhe jasht Shqipris. Si dihet, dhjetvjeari i par i shek. XX, e sidomos vitet e fundit t ksaj dekade, si kudo n Shqipri edhe n Berat, ishin t ngjeshura me ngjarje politike e veprime luftarake, sepse n kto vite era e pavarsis po frynte m e fuqishme.
Formimi i klubit Bashkimi m 1908, me propagandimin e ideve pr formimin e ndjenjs kombtare shqiptare; organizimi i etave t armatosura; themelimi m 1911 i degs s Komitetit t shqiptarve pr mbrojtjen e t drejtave kombtare; organizimi i Kuvendit t Sinjs m 23 korrik 1912, memorandumi i t cilit synonte autonomin, pr t shkuar, pastaj, drejt pavarsis s Shqipris, etj., ishin ngjarje t rndsishme, q tregonin pikrisht at, se lvizja patriotike n qarkun e Beratit kishte hyr n nj faz t re, m t lart. Kryengritjet shqiptare, q fillimisht nisn n Veri t Shqipris: n Kosov e Malsi t Madhe, pr tu prhapur pastaj shkall-shkall, derisa m 1912 do t prfshinin gjith Shqiprin, s bashku me ato t popujve t tjer t shtypur t viseve t Ballkanit si dhe lufta italo-turke, i dhan goditje vdekjeprurse Perandoris Osmane, duke e futur at n kriz t rnd. Kjo gj e rriti shpresn e popujve t pushtuar pr tu liruar nga zgjedha osmane. Nga ana tjetr shtetet ballkanike q sapo kishin prfunduar lidhjen e nj aleance politike e ushtarake, Shqiprin e shikonin jo si nj aleate t mundshme, por si objekt coptimi. N kto rrethana t vshtira, plaku Ismail Qemali, i mbshtetur n lvizjen e armatosur q zhvillohej brenda n Shqipri dhe n prkrahjen e atdhetarve t tjer jasht vendit, mori prsipr veprimin e madh politik: Shpalljen e Shtetit t Pavarur Shqiptar. Delegat nga tr hapsira shqiptare do t mblidheshin n Vlor. Pr kt qllim u thirrn telegrafisht prfaqsues nga t gjitha viset e vendit. Populli i Beratit, duke vlersuar lart veprn e Bab Dud Karbunars, e caktoi at n radhn e par t prfaqsuesve pr n Kuvendin Kombtar t Vlors. Grupi i delegatve t Beratit prbhej nga 6 delegat: Jorgji Karbunara (Bab Duda), Iljaz Vrioni, Sami Vrioni, Taq Tutulani si dhe Xhelal Koprncka (nga Skrapari) e Hajredin Cakrani (nga Mallakastra), krahina kto, q ishin nn juridiksionin e sanxhakut t Beratit. Por, ve delegatve, nga Berati kishin shkuar n Vlor edhe mjaft patriot t tjer pr t qen pran n astin e ngritjes s flamurit. Si dihet, Kuvendi i filloi punimet n dt. 28 nntor 1912, ditn e mrkur, n orn 14. Ismail Qemali zgjidhet Kryetar i Kuvendit. N kt mbledhje t par, sipas dokumenteve t kohs (procesverbalit t Kuvendit dhe gazets Prlindja e Shqypnies, organit zyrtar t qeveris s prkohshme t Vlors), Ismail Qemali, n fjalimin e hapjes, pasi kishte paraqitur rrethanat historike e astin delikat q po kalonte vendi si dhe pozitn diplomatike t shtjes shqiptare n arenn ndrkombtare, gjithnj me shum kujdes, maturi e takt, t cilat ky burr shteti, njohs i mir i kohs s tij, i quante t domosdoshme pr realizimin e qllimit final t lvizjes kombtare, n fund t fjals, i vendosur e i prer, kishte prcaktuar masat e menjhershme q duheshin marr: T bhet Shqipria m vehte, me nj Qeveri t Prkohshme; t zgjidhet nj pleqsi pr ndihm e kontroll t qeveris; t drgohet nj komision n Evrop pr t mbrojtur shtjen shqiptare para mbretrive t mdha. Mbi bazn e fjalimit t Ismail Qemalit, Kuvendi do t formulonte menjher vendimin pr Shpalljen e Pavarsis, n kt mnyr: Pas fjalve q tha Zoti Kryetari Ismail Qemal Beu, n t cilat tregoi rrezikun e madh ku ndodhet sot Shqipria, t gjith delegatt me nj z venduan q Shqipria me sot t bahet n vehte, e lir e e mosvarme. Nj nga delegatt e Kuvendit, Dhimitr Zografi, duke prshkruar atmosfern e ndezur t ktij asti, ka dshmuar se, sapo Ismail Qemali kishte thn: Tjetr shptim ska prvese t ngrehim flamurin e Shqipris!, salla kishte ushtuar nga durtrokitjet dhe thirrjet e fuqishme Rroft Shqipria, Rroft flamuri yn, aq fort, sa i ngjetheshin mishrat njeriut. Pastaj gjith populli ishte prfshir nga kngt kombtare. Ndrsa vet Ismail Qemali ka treguar: Kur u ngrit flamuri i Sknderbeut q kishte fjetur i palosur gjat 445 vjetve, ky ast qe pr mua i paharruar dhe duart e mia dridheshin nga shpresa dhe krenaria duke vendosur n ballkonin e shtpis s vjetr flamurin e atij heroi t pavdekur, q po kalonte si nj zjarr i shenjt mbi kokat e asaj popullsie q brohoriste. Dokumenti i Shpalljes s Pavarsis nnshkruhet menjher nga t gjith delegatt. Jorgji Karbunara, gjat hedhjes s firms n rreshtin e par t ktij akti, pas Ismail Qemalit dhe dom Nikoll Kacorrit, si shihet edhe n faksimile, duke shfaqur edhe njher ndjenjn e thell t dashuris pr atdheun si dhe gzimin e madh pr fitoren e arritur, kishte thn: Le t jet i prjetshm efekti i ktyre nnshkrimeve.
Si dihet, pas disa ditsh e pikrisht, n mbledhjen e tij t pest, m 4 dhjetor 1912, kur numri i delegatve kishte arritur 63, Kuvendi zgjodhi Qeverin e Prkohshme dhe Pleqsin.
N listn e propozimeve pr ministra, ndrmjet 17 kandidatve, ishte edhe kandidatura e Bab Dud Karbunars q mori 14 vota. Ndrsa pr n Kshillin Ministror ose Pleqsin (si u quajt ndryshe), u zgjodh Jorgji Karbunara (Bab Duda) me 48 vota (i treti nga renditja), ndr 18 antart q e prbnin Pleqsin. Veprimtaria e Qeveris s Vlors do t shtrihej, pa humbur koh, n t gjitha fushat. Kujdes t veant tregoi pr problemet e arsimit. Vet Ismail Qemali do t theksonte: Pr t shkuar prpara n udhn e qytetrimit dhe t prparimit kemi nevoj pr dituri, kemi nevoj pr msime, pra kemi nevoj t ngrehim n t gjith Shqiprin shkolla kombtare pr tu prhapur e pr tu lexuar kudo gjuha shqipe. Kjo nevoj shkollash sht m e para e reformave q kemi detyr t krkojm. Kurr nj komb nuk mund t rritet m vete pa shkolla e pa msim.
Me shpirtin mbushur plot gzim e entuziazm pr fitoren e pavarsis kombtare, me mbresa t pashlyeshme e emocione t fuqishme, Bab Duda niset pr Berat. Delegati i shquar kthehet n qytetin e tij me energji t prtritura, pr t vn n jet vendimet e Qeveris s Vlors. N moshn 71-vjeare, rifillon punn si msues n shkolln fillore t lagjes Muratelepi, ku vazhdoi deri m 1914. Pr veprimtarin e dendur patriotike, politike e arsimore, pr ngritjen e shkollave shqipe n Berat, Poshnje, Paftal, Sinj, Vokopol, Vrtop etj. si dhe n Lushnje, Fier, Mallakastr e Skrapar, msuesi dhe patrioti i shquar u vu n shnjestr pr tu eleminuar nga armiqt e popullit. Qllimi i tyre ishte t godisnin jo vetm Bab Dudn, por bashk me t edhe lvizjen patriotike q kishte shprthyer n kt qytet. N moshn 72-vjeare hiqte vuajtjet m t mdha e torturat m njerzore duke qndruar krenar e i paprkulur edhe kur rebelt e rrihnin rrugs me shkop. Musa Qazimit, udhheqs i krahut reaksionar pro turk t kryengritjes, si pr t vrtetuar drejtsin e atij ndshkimi e pr ti dhn t kuptoj ktij atdhetari se ai dhe gjith t tjert, q nuk shkojn n udhn e tyre, do t ken t njjtin fund n mos m keq, e pyeti: far je ti osmanlli apo shqiptar? Bab Duda edhe pse i drmuar nga torturat sa nuk qndronte dot n kmb, me guxim e trimri, ia kthen prgjigjen si e meritonte; Me gjuh po m flet, jam shqiptar sikundr je edhe ti! Ndrsa kthehej nga prefektura pr n shtpi, njerzve q e shihnin me fytyr t jerr e t gjakosur, u thoshte; Mos tju vij keq vllezr, se kto t jerra fytyre q shihni jan nishane (dekorata) pr mua.... Disa muaj m pas dhe pikrisht m 18 mars 1915, gazeta Koha q botohej jasht atdheut, do t shkruante pr kt personalitet: ...Ata q patn mirsin dhe vizituan kt qytet (Beratin), pan se fanatizmat feudale kan zn rrnj t forta... Po n mes ktyre feudalve rron nj plak me mjekr t bardh, me nj fytyr t qeshur e quar nga t tjert pr veprat e tij patriotike q ka vepruar gjer m sot. Ky plak shqiptar sht zoti Bab Dud Karbunara. Kishte marr pjes n do lvizje kombtare... Por nuk dua t zgjatem shum pr atdhetarizm... se historia jon do ta thot... Ky shqiptar i vjetr, t cilit si trembesh syri as nga sulltan Hamiti, sot, prej veglave t tij u shtyt, u gjaksua, u sha dhe u poshtrua, me nj fjal martir u b q t mos mohonte ndjenjat q kishte e t thoshte se nuk jam shqiptar... Por plakut shqiptar nuk iu tremb zemra megjithq vdekjen e kishte prpara.
Autori: Viktor Papa
Botuar: Shekulli
-
Anetart m posht kan falenderuar Albo pr postimin:
-
Pr: Jorgji Karbunara - Bab Dud Karbunara
LE T JET I PRJETSHM EFEKTI I KTYRE NNSHKRIMEVE
Jorgji Karbunara (Bab Dud Karbunara) Firmtari-Msuesi i Popullit
NGA GZIM LLOJDIA
1.
Pavarsia Kombtare .Nse do t rajvizojm me nj shprehje:Prball nj sprove t ktill, drejt ndrrs ,n shpirtin e tyre ishte akumuluar dhimbja,q kishin psuar gjat shekujve t sunduar nga i huaji ,t pakrah , t pa shpres,t humbur dhe dhuna q vinte me nj intensitet perfid,q grryente dhe prmbyste nj pushtim shekullor si ai osman. Kshtu ndrra pr nj shtet t pavarur, perndimin e shpress npr shekuj gjegjsisht ishte dhimbje,ishte kujtim i shtetit t arbrit shndrruar tash n rrfim . Pr ata,q ndr prpjekje pr pavarsi dhan jetn si ndrr u mbeti streha e fundme e tyre ku ish akumuluar e ngjizur dhimbja , gzimi, dshprimi, frika, dhe vdekja n fund nuk e arritn pavarsin ,u mbeti breznive si testament.
Pa mbritur mesdita e 28 nntorit 1912 ose me sakt rreth dy jav m par asaj kohe,shum shqiptar pshertinin se halli i Shqipris ishte shum i madh. Por kombi yn mbeti dhe nuk u rrokanis si shum kombet t tjer q u rrokanisn n humner. Ndrsa fqinji n veri synon Shkodrn me male deri n det,serbt po hapnin nj shteg t gjat deri n Durrs,kurse grekrit donin t kapnin Shkumbinin. Pasi-kryeministri serb rreth dats 7 nntor 12 sht shprehur kshtuShqiperina shqiptare do t ngjallte vatra turbullimesh dhe konfliktesh. Prandaj zgjidhja m e mir do t ishte t zbatohej pr shqiptart trajtimi q kishin n kohn e mesme kur bjshin pjes te shteteve bizantin e serbe pa privilegje te veant,por tue i respektua individualiteti dhe gjuha e tyre. Diku aty nga 14 dhjetori 1912,kryegjenerali grek ka pohuar Ne kemi ndrmend ti ndajm Shqiprin mes grekrve dhe Serbvet,mbasi autonomia shqiptare sht e parealizueshme.Kjo quhej atmosfer e vitit 12,kur Ismail Qemali me shok nga toka u mblodhn n Vlor duke sjell shpresn dhe premtimin se Shqipria nuk kishte mbaruar.
N 1912 ndriimi shqiptar solli shpresn shqiptare duke i thn bots se ka nj komb me histori,gjuh dhe vullnet. Por ujqria ballkanase e solli n udhkryq shtjen me prerjen kirurgjikale t Kosovs. Nj gazetar i huaj shkruan periodikja Flamuri sht shprehur:
Asnj popull n histori nuk i sht ngjitur kalvarit t pruljeve lndore,politike e morale sa raca shqiptare. N qoft se duhet t uditemi pr ndonj gj kjo sht s e ekziston gjithnj n Shqipri nj ndenje edhe pse e zbeht dhe shprndam q priret kah pohimit,kah rilindja e kombit...
2.
Nga version zyrtar pr shpalljen e Pavarsis Kombtare gjejm prezent emrin e msuesit t Popullit Jorgji Karbunara.Ndrsa nga lista q citon delegatt e Beratit jan shnuar emrat e tyre: Sami Bej Vrioni, Ilias Bej Vrioni, Taq Tutulani, Bab Dud Karbunara.N deklaratn prfundimtare t Pavarsis nnshkrimi i Bab Dud Karbunars sht nnshkruar me
. Karbunara. Dhe zhbiruar kt deklarat q qarkullon n medie e kudo pr firmtart renditet nj fakt interesant pr msuesin dhe firmtarin ..Bab Duda ka firmosur i treti pas dy figurave qendrore t Kuvendit t Vlors,kuptohet pas Ismail Beut dhe Dom Nikoll Kacorri.Nnshkrimi i J.Karbunars mbetet i thjesht ngase lapidare m qartsisht t paharrueshme mbeten thniet e tij t pazhbshme as nga mjegullinat e kohrave:Le t jet i prjetshm efekti i ktyre nnshkrimeve.Duke qndruar n ditt ktij kuvendi historik q hst ngjizur fortsisht n memorien e kombit shqiptar arrijm t zhbirojm ca fakte t tjera,pr figurn interesant t patriotit Jorgji Karbunara .Ismail Qemali e thirri n Vlor .Jorgji Karbunara i solli nga Berati Ismial beut edhe guzhinjerin e tij pr ta ruajtur plakun e Vlors nga helmimet .Madje kur plaku i Vlors iku n Itali,guzhinjeri ju lut ta merrte me vete,mirpo Ismail beu ju prgjigj se ai i shiti t gjitha dhe nuk kishte m.Merrm me vete Ismail Be do t ruaj edhe atje ku do t shkosh.D ihet fakti Ismail Qemali vdiq ne Peruxhia, ne hotelin "Brufani", me 26 janar te vitit 1919.
Pr qndrimin e Jorgji Karbunars n ditn festive thuhet kshtu: n nj shkrim t V.PapsIshte Bab Dud Karbunara delegati i Beratit me nj shami t kuqe i fshin fshehurazi lott q i rrjedhin kundr vullnetit t tij zemra e tij smund t prfshij gjith gzimin e ksaj dite. Nj jet t gjat e priti kt ast pr t cilin kish predikuar pa dshprim dhe tani e sheh me sy.
Ismail Qemali pasi e lexoi ekspozen e vet , n fund n mnyr t shklqyer e diplomatike i pyeti delegatt: Tani m, s'na ka mbetur tjetr rrug shptimi, ve se ndarja e Shqipris nga Turqia, dhe propozoi:
Shqipria t shpall pavarsin .T formohet qeveria e PRKOHSHME; T emrohet pleqsia (senati).
1. U shpall Qeveria e Prkohshme, n krye Ismail Qemali:
2. U zgjodh Pleqsia prej 18 antarsh; ku pr Kryetar u zgjodh Vehbi Dibra.
N ditt e pavarsis n Vlor ku u nnshkrua akti i Pavarsis rreth 1.5 faqe dhe ju drgua fuqive t mdh aty ishte edhe zri dhe fryma e t gjith delegatve dhe e Bab Duds,(Jorgji Karbunars). Edhe shqiptarve e patriotve n krahina t vendit sht drguar mesazhi me thnienIndipendenca e Atdheut u shpall.
3.
Zgjedhja e pleqsis .N mbledhjen e pest t Kuvendit Kombtar sipas gazets Plindija e Shqipenies q u zhvillua n 4 dhjetor n prani t 57 delegatve, (mungonin 6). Ismail Qemali ia la t drejtn e zgjedhjes s 8 ministrave Kuvendit, me propozimin q t jen 4 t krishter dhe 4 mysliman. Ky propozim u kundrshtua dhe przgjedhja iu la votimit. .....
Pas ksaj u b zgjedhja e Pleqsis, ku sipas propozimit t Dhimitr Beratit u b vetm nj votim. U zgjodhn: Iljas Be Vrioni me 55vota, Sami Be Vrioni 54, Dud Karbunara 48, Mustafa Asim Kruja 42, Murat Be Toptani 42, Eqrem Be Vlora 40, Myfti Vehbi Efendi 39, Kristo Meksi 39, Dhimitr Berati 38, Dhimitr Zografi 35, Bedri Be Ipeku 35, Sali Gjuka 35, Veli Be Klisura 32, Hajredin Be Cakrani 32, Xhelal Be Skrapari (Koprencka) 30, Shefqet Daiu 30, Dervish Be Elbasani 29 dhe Ajdin Be Draga 27.
4.
Jorgji Karbunara ka lindur n qytetin e Beratit n 1842. Patriot i shqiptarizms nga lindja n vdekje. Ka marr pjes n ngritjen e degs s Lidhjes shqiptare t Prizrenit n Korfuz mik me Kristoforidhin .Ka prhapur arsimin dhe msimin shqip. Si mmdhetar i rrall e patriot Bab Dud Karbunara ngriti sholln e par ku kishte rreth 55 nxns. Aktiviteti i tij sht i shumt
Ay q smson gjuhn e vet, sht i dnuar pr jet.Kto thnie monumente t J. Karbunars kan mbetur t trashguara ndr kohrat tona.Emri i ktij patrioti vijon t prcillet duke u nderuar pr shqiptarizmin e tij .
5.
Pr Bab Dudn dhe patriott e tjer ishte krijuar bindja se pa trojet e tyre,besimi i tyre,njmend do t mbetej pa qn asnjher shqiptare.Feja m e mir e ktyre shqiptareve t mir,mbetej ruajtja e trrsis territoriale.Kshtu Bab Duda dhe patriott e tjer e kuptuan se koha nuk ishte kur t binte muzgu,pr t qar fatin e keq t kombit,por duhej hapur shpirti. Ajo kataklizm,q po afrohej me strbim, duhej gjetur menyra pr ta shmangur.Kshtu ata,ju vun puns, pa ndjer lodhjen e shpirtit t tyre,prpara dhimbjes s madhe.Kshtu kshtu Bab Duda dhe rilindasit e tjer shkruan prologun m t ndritur t ditve. Bashkpuntor i ngusht me Kostandin Kristoforidhin citojn shkrimet pr Jorgji Karbunarn.
Citojm V.Papa:Duke u gdhir 14 shtator 1894, u dogj shtpia e Karbunars n Kala t Beratit prej zjarri jo aksidental, por t vn.
U angazhua n ngritjen e degs s Lidhjes Shqiptare t Prizrenit n Korfuz.
Kurvelesh e Gegri/Cu mblodhn n Ergjrli/Tek Abdyl Be Frashri/Cu prpoq i varfri/Cu prpoqe e bej pr na/dy hejbe me hasina/N frngji se i trete..
Xhafer Belegu n mesin e viteve 1934,ver qershor,u ka prcjellur,shqiptarve dokumente me t dhna nga historia e lidhjes s Prizrenit.Dritn,botimit ja ka dhn botuesja Kristo Luarasi:Lidhja e Prizrenit dhe veprimet e saj 1978-1881.Nga veprimet e marsit 1878 faqe 148 shkruhet: Lidhja n jugLidhja shqiptare duke i par kto veprime t Greqis e duke marr njoftime pr krkesn e saj n kongres vendosi me zhvillue nj aktivitet t madh n jug.Organizoi kshillat krahinor dhe prgatiti nj fuqi mbrojtse kundr Greqis.Mbledhja e par si mbas dshirs s Abdyl Bej Frashrit i cili ishte faktori m kryesor n jug,u ba n teqen e Frashrit,nn kryesin e Baba Alushit i cili vuri n dispozicion t Lidhjes nj shum t madhe t hollash.N kt mbledhje t par t jugut u bisedua organizimi i kshillave krahinor e masat,q do t merreshin kundr Greqis.Burrat me rndsi t Lidhjes n Jug.Abdyl Bej Frashri,Mehemet Ali bej Vrioni.Sulejman Ali Kuci, Myslim Vasjari,Mustafa Pash Vlora,Muslim Gjoleka. Sheh Mahmuti nga Kolonja e Kurveleshit,Xhafer bej Vlora,Thanas Ekonomidhi prej Sopiku disa bejler prej Libohove,Vasil Hido,Petro Meksi prej Tepelene,Mihal Haritua nga Prmeti,Vasil Linavori e Eustrat Tasho Duka nga Berati Dhimitr Kolea.
Esht nj dit,q nuk i ngjiste tjetrs. Gjat viteve 1911-1912 aktiviteti i tij sht luftarak ndr eta dhe misionin patriotike pr shqiptarizmin. M 23 korrik 1912 mblidhet Kuvendi i Sinjs, pr organizimin e t cilit Bab Duda u angazhua plotsisht dhe zhvilloi nj veprimtari t gjithanshme .
Turmat e Esat Toptanit i shkatrruan gjithka pati nga pasuria e tij aty nga viti 1915. Rebelt e rihnin me shkop rrugve thuhet npr materiale, q flasin pr jetn e tij dhe ai i duroi njhershm se ishte shpirti i ti,j i pashmbshm besimi i tij pr shqiptarizmin.
Ishte Zoti vet,nn fytyrn e t urtit Jorgji Karbunara ,q paratha shum gjrra.Koha e Bab Dud Karbunars sht nj koh me,njerz t uditshm,patriot t pazakont.Ai mbajti t ngrehur prezencn e prhershme t nj ndjenje kombtare. Shrbimet e tiji teqes vihen n realizim t programit t rilindjes kombtare n prkrahjen e cetave n shpalljen e pavarsis kombtare ne prhapjen e arsimit shqip.Jorgji Karbunara ishte nj shenjtor i shqiptarizms.
Ngulmimi i shenjtorve sht mbarsi pr kombin.Shenjtort kryesisht shqiptar,mbasi merrnin frymn,krkonin pozicionimin n vendin e tyre,pr ti kushtuar energji,shtjeve jetike dhe interesi m i madh ishte largimi i nnshtrimit t perndoris osmane.
6.
Titulli Bab ja kan dhn qytetart.Cfar thot prof. Neki Babamusta:ǒtregojn faktet historike? Predikuesit e feve n Shqipri si Rilindas t hershm, veprn e tyre ia kan kushtuar kombit dhe patriotizms, duke kundrshtuar do lloj pushtimi, t sulltanve t Turqis, t shovinistve grek dhe serb, t Italis fashiste, t Gjermanis, etj. Q nga Buzuku i hershm, tek Pjetr Budi, Pjetr Bogdani, Frank Bardhi, Naim, Sami dhe Abdyl Frashri, Ndre Mjeda, At Gjergj Fishta, Fan Noli, Hafiz Ali Kora (i dnuar dy her me vdekje nga sundimi turk, ndrsa fmijt iu burgosn nga diktatura), Nn Tereza e famshme, Bab Dud Karbunara, At Zef Pllumbi, etj, ndonse kishin t veshur petkun fetar, ajo nuk iu b penges aspak pr shtjen ton kombtare. Ato u bn udhrrfyes pr liri, pavarsi, pr gjuhn e bukur shqipe pr kombin ton duke u afirmuar edhe si figura ndrkombtare.
7.
Dhimitr ani lindi n Kor m 14 shtator 1904, , ishte nj skulptor shqiptar. Nga punt e tij m t mira jan:Bab Dud Karbunara (1937).
Marre nga Zemra Shqiptare
Ndryshuar pr her t fundit nga Albo : 20-01-2015 m 17:06
-
Regullat e Postimit
- Ju nuk mund t hapni tema t reja.
- Ju nuk mund t postoni n tema.
- Ju nuk mund t bashkngjitni skedar.
- Ju nuk mund t ndryshoni postimet tuaja.
-
Rregullat e Forumit
unk ace_Latn kab_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn unk als_Latn unk jav_Latn als_Latn als_Latn als_Latn unk als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn unk als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn unk als_Latn als_Latn unk als_Latn als_Latn unk als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn unk als_Latn unk als_Latn als_Latn als_Latn unk als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn unk als_Latn