als_Latn dik_Latn sag_Latn
Cila është fytyra jonë?Postuar më: 30 April 2016 10:36
(Shënime për novelën “Jung” të Agron Bajraktarit, Toena, 2016)
Nga Agim Baçi
Pyetje pa përgjigje. Pyetje me përgjigje të pakënaqura. Ëndërrime. Frikë. Dashuri dhe frikë. Frikë dhe dashuri…. Agron Bajraktari ka përshtatur titullin e novelës së tij me emrin e psikanalistit Jung, duke ndërtuar një guidë plot dilema, mes dëshirës dhe frikërave të pafund në zgjedhjet e jetës. Janë dilema përtej moshës së tij prej 24-vjeçari, por të mjaftueshme për të ndezur zjarre që mbajnë gjatë te njeriu.
Rrëfimi nis në vetë të parë, nga një i ri, që pasi tregon prejardhjen, nga familja e Karl G. Jung, ish-nxënësit dhe më vonë rivalit të Frojdit. Por e shkuara familjare është një shkëndijë që mban raportin me ëndrrën, me pyetjet e ekzistencës, me pyetjet mbi dashurinë dhe mbi atë që shfaqim në jetën tonë të përditshme.
Një rrëfim psikologjik, me fjali të shkurtra dhe hetuese. Mbi të gjitha, hetim për vetveten. Janë aty debatet për atë çfarë duhet të kërkosh, për atë që s’duhet të tërhiqesh kurrë apo për atë çfarë nuk ja vlen t’i beshtesh pas. Kalimi herë në ëndërr e herë në realitet duket se bashkon të dukshmen dhe të padukshmen, duke na krijuar një realitet të dyfishtë, një realitet që jepet përmes shpjegimit të fjalës Person, fjalës që vjen nga greqishtja dhe që në zanafillën e saj ka të bëjë me teatrin, në marrjen e një pamjeje për t’u shfaqur për të tjerët. I riu Jung është në pikëpyetjet e tij nëse duhet të pranojë një rrugë të shtruar nga dëshirat e familjes apo t’i besojë instinktit. Një pyetje e përbotshme jo vetëm e rinisë. E në këtë rrëmujë të përbotshme, i duhet dhënë zgjidhje asaj që i thyen gjithë rregullat, e që nuk pyet nëse je duke ecur apo ëndërruar – Dashurisë!
“Shiko. Përpara se të gjeje këngën tënde të preferuar, ti ke dëgjuar me qindra këngë. Ke dëgjuar melodi nga më të çuditshmet, melodi që të janë fiksuar për dy ditë e pastaj i ke harruar, melodi që në notën e parë të kanë krijuar antipati, fjalë që kanë qenë manifestimi i plotë i gjendjes tënde emocionale dhe ti ke menduar se ajo ishte kënga jote. Por pastaj, gjendja jote ka ndryshuar dhe kënga e ka humbur kuptimin e mëparshëm. Ndodh kjo gjë: Të kemi iluzione të përhershme për gjëra të përkohshme. Pastaj, një ditë, ti je takuar me një melodi ndryshe, një melodi që luan me të njëjtën shpejtësi të shpirtit tënd, të mendimeve të tua. Muzikën që zemra këndon kur telat e realitetit luajnë me ndjenjat e tua. Dhe sado kohë që ka kaluar, sado kohë që kalon, ajo melodi është përherë aty, e pandryshueshme përballë stuhive të zhgënjimeve, e palëvizshme kundrejt erës së kohës që vyshk çdo ndjenjë”. (Agron Bajraktari, “Jung”, Novelë, Toena, 2016, f. 82).
I riu Jung është mes dy dashurive të dështuara, Magdës dhe Anlezës. Njëkohësisht përpara tij shfaqet bota në nxitim, që ai e sheh nga tavolina e kafesë së tij, ku shijon bisedat me banakierin Baron, 40-vjeçarin që flet për filozofinë dhe adhuron femrat. Është aty dilema e pikëpyetjes se cilët jemi: Jemi ata që shfaqemi apo kemi brenda vetes një fytyrë tjetër? A e përbëjnë fytyrën tonë të plotë shuma e çasteve të shfaqura në momente të ndryshme? Nëse po, a do të kishte ngjashmëri mes asaj që shfaqemi një çast dhe shumave të mbledhura? Këtu Jung, duke u rikthyer në historinë që e lidh me emrin e psikanalizës, ngre pyetje që kanë të bëjnë me ekzistencializmin dhe besimin. Ndërfutet në debate ku përballet politika dhe besimi, e njëkohësisht bëhet pjesë e pikëpyetjeve të betejave të sotme, sidomos atyre që sot janë edhe pikëpyetjet më të mëdha në botë, të betejave ku vrasësit godasin në emër të besimit të tyre, apo në emër të besimit se kanë të drejtë të vendosin për jetët e të tjerëve. Në fund, Jung ka nevojë t’i rikthehet kuptimit të fjalës Person. Jemi vërtet ata që shfaqemi?
Është një sprovë e një prozë psikologjike, ku është luajtur në shtratin e ëndrrës dhe pikëpyetjeve. Bajraktari, përmes kësaj novele, ka trokitur me siguri në botën e rrëfimit.
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn