als_Latn uzn_Latn pap_Latn
SHBA kujton një ndër presidentët, të cilin ende shumë vetë e adhurojnë, ndonëse ai ishte vetëm njëmijë ditë në post, nga janari 1961 deri në ditën e vrasjes në nëntor 1963: John F. Kennedy. Presidenti i 35-të i SHBA-së lindi para 100 vjetësh më 29.05.1917. Historianët i vlerësojnë arritjet e tij në politikën e brendëshme dhe të jashtme si të nivelit mesatar. Imazhi i tij si një kre shteti i ri dhe dinamik vazhdon megjithatë të jetë i pandryshueshëm. Jo vetëm në kryeqytetin Uashington, edhe në vendlindjen e tij Boston përmes një sërë veprimtarish dhe ekspozitash kujtohet i famshmi JFK.
Kontrast me Trumpin
Ndoshta është kontrasti me presidentin aktual të SHBA-së Donald Trump arsyeja, përse të paktën Amerika liberale e kujton me kënaqësi Kennedyn. Në memorjen kolektive të shtetasve të SHBA-së, Kennedy ka mbetur presidenti i ri e i pashëm, që e katapultoi vendin e tij të viteve pesëdhjetë drejt modernes. Një frymë euforie si nën Kennedyn në fillim të viteve gjashtëdhjetë ka pasur rrallë në SHBA. 43 vjeҁari Kennedy rrezatonte shkëlqim intelektual e njëkohësisht idealizëm, optimizëm dhe shpresë. Një fjali nga fjalimi i tij i inagurimit si president në janar 1961 edhe sot e kësaj dite i skalitur në gur lexohet në shumë godina dhe ura, që mbajnë emrin e Kennedyt: “Mos pyesni ҁ’mund të bëjë vendi për ju, por pyesni ҁ’mund të bëni ju për vendin!”.
Trashëgimia e Peace Corps
Një trashëgimi që ka mbetur edhe sot e Kennedyt është Peace Corps. Që prej themelimit në vitin 1961, 200.000 të rinj amerikanë kanë kontribuuar vullnetarisht për ndihmën e zhvillimit kryesisht në vendet e Jugut të varfër. Kennedy tërhoqi kokat më të mira dhe më të menҁura të Amerikës në qeverinë e tij. Asokohë gjithҁka dukej e mundur. Pak pas marrjes së postit, Kennedy deklaroi me ambicie: “Ky komb i ka vënë qëllim vetes, që deri në fund të dekadës të dërgojë një njeri në Hënë dhe ta kthejë atë të sigurtë në Tokë.”
Vizionet e Kennedyt dhe vendosmëria e tij kanë efekt joshësh. Një citat i tij për përjetësinë: “Ne kemi vendosur të fluturojmë në Hënë dhe të arrijmë edhe gjëra të tjera – jo sepse kjo është lehtë, por sepse kjo do të jetë e vështirë.”
Përballja me sfida të vështira
Edhe në politikën e jashtme Kennedy në njëmijë ditë në post u përball me sfida të vështira. Kur në verën e vitit 1961 muri i Berlinit ndante Gjermaninë Lindore nga ajo Perëndimore, lufta e ftohtë kërcënonte të përshkallëzohej. Shumë berlinezë perëndimorë kishin frikë që Perëndimi do të lihej në baltë. Kennedy vizitoi qytetin e ndaoë dhe u siguroi berlinezo-perëndimorëve mbështetjen e Amerikës: “Në botën e lirë nuk ka sot një shprehje më krenare, se sa: Ich bin ein Berliner!”
Mesazhe paqësore me pasoja fatale
Një vit para kësaj gjatë krizës së Kubës dy superfuqitë Rusia dhe SHBA-ja ndodheshin në prag të një lufte bërthamore. Kur Bashkimi Sovjetik i tërhoqi raketat bërthamore nga Kuba, Kennedy krjoi një linjë speciale telefonike krize me Moskën: “Telefoni i kuq” ekziston edhe sot. Kennedy paralajmëronte prej marrëzisë së garës së armatimit atomik:
“Ne të gjithë jetojmë në këtë planet të vogël. Ne të gjithë thithim të njëjtin ajër. Për ne të gjithë është e rëndësishme e ardhmja e fëmijëve tanë. Dhe ne të gjithë jemi të vdekshëm.”
Pak muaj më vonë, më 22 nëntor 1963, Kennedyn e vranë në Dallas të Teksasit në makinën e hapur. Ende edhe sot e kësaj dite qarkullojnë teori komploti. lidhur me atë se kush qëndron pas atentatit. Ato e kthyen JFK në një mit.
Kujtim me nostalgji
Në listën e presidentëve më të mirë të SHBA-së, historianët e SHBA-së e rendisin Kennedy në vendin e dhjetë. Sespse ai nisi luftën e Vietnamit dhe të tjera nisma që ai i inicioi i ҁoi deri në fund pasardhësi i tij Lyndon B. Johnson, p.sh. më shumë të drejta për afro-amerikanët. Sidoqoftë në 100 vjetorin e lindjes së Kennedyt shumë amerikanë në SHBA e kujtojnë me nostalgji kohën, në të cilën vendi ishte më pak i përҁarë dhe dukej më pak cinik se sot.
als_Latn nno_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn