als_Latn dik_Latn ron_Latn
Voskopojarët e Serbisë dhe Hungarisë/ Një këndvështrim ndryshe i historisë së Voskopojës
Nga Arkiva
Julian Jano
Më të këqijtë e njerëzve më shpërfytyruan mua të mjerën. Dashtë Zoti të të kthejë bukurinë tënde të parë, me ndihmë të Shën Prodromit!…
Nuk do t’i nisja këto radhë, nëse nuk do të isha i bindur për shkëlqimin ende rrezatues në historinë moderne dhe në ndërgjegjen kombëtare të një ylli të vdekur. Disa autorë e kanë perifrazuar si meteorë në qiellin e barbarisë dhe injorancës disa të tjerë si Athina e dytë apo si qyteti më i madh pas Stambollit!
Voskopoja është nga të paktat qendra të borgjezisë mesjetare, shkatërrimi i të cilave solli ndriçimin dhe prosperitetin e qyteteve të tjerë shqiptarë dhe jo vetëm, mbase është shembulli më i mirë se si nuk duhet të jetë Shqipëria sot me vulgun, varfërinë, nepotizmin, korrupsionin, vanitetin oriental, i lidhur ky me injorancën dhe kompleksin e inferioritetit. Ajo përbënte një yjësi bashkë me Grabovën, Niçën, Llëngën, Shipskën, Gramushtën, Nikolicën, Linatopin etj., të cilët pulsonin ndoshta me droje errësirën e shekujve dhe retë e pluhurit të shkretëtirës në këtë cep të ndërmjetëm kulturash. Voskopojën nuk e përfaqësojnë medoemos tempujt e mbetur si zonja mondane, të stërplakura nga kohë barbare që përpiqen të ruajnë në vetvete fisnikërinë dhe madhështinë e dikurshme, dëshmitare ende kryeneçe të një epoke të artë, as rrugët e gjera e urat. As mali kryerëndë i Kosta Mandos që ka parë skena martirizimesh nën këmbët e tij, as mijëra gurësh të pirgjeve të shtëpive të përvëluara dhe që ende rënkojnë duke kërkuar shpagim, as Çezma e Floririt, vend ku bukuroshja e Voskopojës këmbeu unazën me trimin e maleve që u vra; madje as Guri i Madh megalitik poshtë Shën e Premtes, i cili e ka një legjendë dhe një emër të gdhendur… Nuk është as kujtimi për tempullin e dijes dhe Iluminizmit, Akademinë e Re dhe Bibliotekën, as kujtimi për Shtypshkronjën e dytë të Perandorisë, as ujësjellësit, çezmat dhe as mullinjtë me ujë që dora e kujdesshme e Dhori Falos i ka saktësuar me aq dashuri e kujdes në librin e tij…
Përtej shumë artikujve të stërshkruar blogjesh turistësh klimaterikë e kulinarë, përtej faktit se ky qytet është një skenë mbi 200-vjeçare krimi ose një nekropol i pafund rrënojash ku nuk mund të gjesh një njeri të gjallë, siç i shkruante koloneli francez Ordion vajzës së tij rreth dy vjet pas shkatërrimit të vitit 1916 (skena te tilla krimi Shqipëria mesjetare ka njohur jo pak), Voskopoja përfaqëson edhe kujtimet për njerëzit. Pikërisht madhështia e këtij qyteti që herë-herë ka marrë përmasa mitike, janë banorët e tij. Mungesa e një materiali arkivor të dorës së parë për zonën, e lidhur kjo me një larmi burimesh bibliografike shpesh të dyshimta, krijuan shumë trillime dhe fantazi. Spekulimi më i shpeshtë është ai që i përket numrit të popullsisë në kulmin e zhvillimit, i cili vërtitet në autorë të ndryshëm nga 5000 banorë deri në numra fantazmagorikë 70 000 apo 100 000 banorë. Fakti i ekzistencës së 24 kishave, tre prej tyre bazilika dhe një manastiri, tregon për një popullsi të konsiderueshme për kohën.
Siç shihet nga dy fotot e bëra në vitin 1906, pra dhjetë vjet para shkatërrimit të fundit, tregojnë një qytezë me rreth 500 shtëpi. Duke marre numrin më pesimist prej gjashtë anëtarësh të një familje në fillim të shekullit XX, kemi një popullsi me të paktën 3000 banorë në kohën e bjerrjes si qytet. Duke marrë parasysh numrin e rrënojave dhe sipërfaqen e qytetit prej rreth 180 hektarë e sipërfaqen e blloqeve të banimit, mund të konkludojmë në një numër të përafërt e me logjik prej rreth 20 000 deri 22 000 banorë në kulmin e zhvillimit. Natyrisht një qytet shumë i madh për kohën. Sado të ketë qenë, Voskopoja në sytë e vllehëve, por edhe shqiptarëve të tjerë, është ende një vizion, një qendër ideale.
Në fund të shekullit XVIII lëvizja e dhunshme e voskopojarëve nga vatrat e tyre atërore, shkaktoi një rrymë të përgjithshme emigracioni që përfshiu të gjitha vendbanimet fqinje që kishin fatin e Voskopojës. Numri i atyre që u larguan për një fat më të mirë duhet të jetë shumë i madh për kohën, na kumton dr. Konstantina Karakosta një nga studiueset bashkëkohore mbase më të mira të emigracionit të voskopojarëve në territoret e Austro-Hungarisë. Madje emri voskopojar mori një kuptim më të përgjithshëm duke u quajtur kështu ata që merreshin me tregti, zejtari dhe bartësit e progresit dhe zhvillimit.
Në këtë artikull mund të prekim vetëm në mënyrë shumë të përmbledhur aspekte nga jeta e emigranteve vllehë në Serbi, sepse materiali që disponojmë për ta është shumë i larmishëm dhe i vlefshëm nga ana historike. Siç thekson studiuesi serb Dushan Popoviç në veprën e tij për Cincarët (cincarë quhen vllehët nga sllavët si pasardhës të veteranëve të Legjionit V romak nga vllahishtja Cinci “pesë”), “veçanërisht voskopojarët dhe më pas te ardhurit nga Vlasti dhe Shatishta ishin ata që çuan në krijimin dhe zhvillimin e klasës borgjeze të qytetit të Beogradit dhe krahinave përtej lumit Sava…dhe luajtën një rol shumë të madh në jetën tonë publike”…Sipas të njëjtit autor, përgjigja e pyetjes se ç’kuptohet me emrin Cincar nuk është aq e thjeshtë. “Cincari me prejardhje është ilir ose thrakas, sipas gjuhës është roman, me besim fetar është ortodoks, ndërsa kulturalisht, sidomos në qytete, ndihet grek. “Veigandi kishte vënë re se në Vjenë, Budapest e Beograd kishte shume vllehë të famshëm, të cilët në mënyrë të rrejshme shfaqeshin si grekë. Sremaci i përshkroi kështu borgjezët e mëdhenj: “Të gjithë ata ishin vllehë ose grekë, them kështu, sepse nuk mund të thotë askush se ç’janë në të vërtetë vllehë apo greke”. “Tendenca për të bërë ekonomi e për të mbledhur para është një nga karakteristikat themelore te tyre. Me këtë veçanti njihen në botë dhe në popullin tonë- thotë Popoviç. Shumë shpesh fjala “cicar” në serbisht ka marrë kuptimin e cingunit, kopracit dhe shprehja ‘’të bësh si cincar do të thotë të bëhesh koprac”. Njehsimi i vllehëve me grekët u forcua më shumë kur grekët morën pavarësinë ndaj turqve. Por mos të harrojmë se vllehët që vinin nga trojet shqiptare quheshin arvanito – vllehë dhe në Serbi njiheshin si Arbanas apo Arnautë. Për arsye konkurrence në tregti, për faktin se vllehët u shmangeshin detyrimit ushtarak duke mos vajtur në luftë, por merreshin me tregti dhe donin kishën e tyre, midis serbëve dhe vllehëve kishte paragjykime, madje edhe përplasje….
Në Ballkan qendrat kryesore që mikpritën voskopojarët ishin Ohri, Manastiri, Krusheva, Milovishta, Nishi, Novisadi, Velesh, Karlovici, Kraina, Zemuni e Pançevo. Censusi i banorëve të Sremit në vitin 1770 tregon se pjesën më të madhe të familjeve vllahe e përbënin të ardhurit nga Voskopoja, 29 nga 81 familje, në Zemun; 28 nga 76 familje në Kroaci; 28 nga 76 familje kishin të njëjtën prejardhje voskopojare. Në Krajinë të Kroacisë, sipas historianit Vaniçek, pjesa më e madhe e tregtarëve ishin nga Voskopoja, Grabova, Kozani dhe Shipska. Nga Grabova kanë emigruar deri në Australinë e largët Miti Nikolla, Nikola Cicani, Balamacët, Steamitru etj. Nuk ka asnjë dyshim që tregtarët voskopojarë përbënin pjesën më jetësore ekonomike, shoqërore dhe kulturore të krahinave serbe ku u ngulitën. Gjithashtu Venediku, Vjena, Budapesti, Mishkolc, Kecskemet dhe gjithë ish-territoret e pushtuara osmane midis Danubit dhe lumit Tisza me dendësi të vogël popullsie ishin vendet më tërheqëse të nënshtetasve ortodoksë të Sulltanit. Veprimtaria financiare e voskopojarëve Sina, Tirka, Xhehani, Gira, Shpirta, Kurti e shumë të tjerëve, në Vjenë në ndërthurje me praninë e fortë të tyre ne Budapest si të Aleksander Lepurit, Sofia dhe Dhimiter Likës, Naum Miskës, të cilët shpenzuan shuma të mëdha për ndërtimin e katedrales ortodokse të qytetit të tyre, bënë të mundur që këta të kishin rolin kryesor ekonomiko – shoqëror në krahasim me nënshtetasit e tjerë ortodoksë të Sulltanit. Në Budapest kishte 170 familje të ardhura vetëm nga Voskopoja. Ata nuk dëshironin të shkonin në kishat serbe, por ndërtuan kishën e tyre të pavarur. Duke u nisur nga aksioma se asnjë fenomen në Histori nuk është i rastësishëm, do përpiqemi të kuptojmë atë që autorët e quajnë Fenomeni Voskopojë. Duke qenë një vendbanim malor vllah e më pas edhe shqiptar me privilegje nga Sulltani, ky qytet apo politeia (gr. shtet ose njësi autonome) u kthye në një nga qendrat më të rëndësishme tregtare e zejtare të Ballkanit Jugor. Në fillim blegtoria përbënte gurin e themelit për zhvillimin e mjeshtërive dhe bizneseve me karakter shtëpiak-familjar, ndërsa materiali i leshit, kapitali kryesor u përdor si lëndë e parë për kalimin nga blegtoria në fushën e transportit dhe tregtisë. Siç del nga letrat tregtare të voskopojarëve të ndryshëm që janë gjetur në arkivat e Venedikut, nga Voskopoja dhe rrethinat eksportohej zakonisht leshi i përpunuar dhe i papërpunuar, mbulesa, velenxa, qilima, dyllë, duhan dhe lëkurë.
Studiusi, Kandiç, deklaronte se Cincarët kishin një zgjuarsi natyrore, ishin shumë dinakë a thua se janë bërë për të negociuar në tregti midis Lindjes dhe Perëndimit. Po sipas tij “në Bullgari, Maqedoni, Thrakë e në Shqipëri, elita e klasës tregtare i përket këtij grupimi aktiv”. Ndërsa historian Veigand, shkruan; “si të gjithë popujt e tjerë të vjetër që merren me tregti, kështu edhe shumë vllehë kanë sy të thellë që flakërojnë ku duket mprehtësia, inteligjenca, vendosmëria, forca, por edhe dinakëria e tyre”.
Natyrisht rasti i Voskopojës nuk është një fenomen i veçuar. Nëse studion ndokush evolucionin e sistemit ekonomik të Perandorisë Osmane dhe të Perëndimit të asaj kohe, do të dalë në përfundimin se prodhimi kapitalist u shfaq për herë të parë në ato vende ku zhvillohej mjeshtëria e tekstileve, e endjeve. Oborri mbretëror i Vjenës në bazë të politikës emigratore që ushtronte, u jepte privilegje përsa i përket ushtrimit të lirë të fesë, vetëqeverisje dhe shtëpi, ara, kafshë në mënyrë që të jetonin përgjithmonë në ato vise. Qëllimi i perandorëve Habsburgas ishte zhvillimi i marrëdhënieve të vendit të tyre me Lindjen. Nuk është rastësi fakti se një vit pas nënshkrimit të Traktatit të Pasarovicit më 1719, Trieste dhe Fiume u shpallen porte të lira, ndërsa krijimi i Kompanisë Orientale vulosi përpjekjet e Karlit VI për depërtimin e perandorisë së tij në rajonin e gjerë të Mesdheut Juglindor. Marrëveshja ruso-austriake e vitit 1781 parashikonte shkatërrimin e perandorisë Osmane duke bërë të mundur që të kufizohet veprimtaria e tregtarëve “otomanë” dhe transferimi i kësaj veprimtarie në duart tashmë të shtetasve austro-hungarezë por me të njëjtën prejardhje nga Turqia Evropiane. Faktet tregojnë se para shkatërrimit të parë, tregtarët voskopojarë ishin të një moshe të re të cilët nuk mendonin të jetonin përherë në viset ku shkonin, ndërsa më vonë ata marrin me vete edhe familjet e tyre dhe regjistrohen si shtetas austriakë pas presioneve të forta të administratës habsburgase.
Një betim i vitit 1784 për marrje shtetësie austriake është ruajtur deri më sot: “Unë George Janko, me prejardhje nga Grabova e “Turqisë” (nënkupto: Shqipërisë) betohem në Zotin e vërtetë dhe në Trininë e Shenjtë e të pandashme, në Atin, Birin e Shpirtin e shenjtë…se heq dorë plotësisht nga shtetësia ime turke dhe pranoj shtetësinë e madhërive të tyre perandorake e mbretërore të Maria Terezës dhe Jozefit II, perandor romak dhe shtëpisë më të lartë të Austrisë dhe dëshiroj ta kaloj jetën e të vdes në shtetësinë e tyre”.
Kosta Gjadri, ortodoks, 66 vjeç nga Voskopoja, erdhi në Slavoni nëpërmjet Zemunit më 13 nëntor 1735. U vendos në Mishkolc ku ka shtëpinë. Merret me tregti derrash. Pranoi shtetësinë austriake dhe u betua më 1770. I martuar, i gjatë dhe i shëndoshë, me fytyrë të kuqe e flokë të drejtë. Iu dha afat 6 muaj të sjellë fëmijët e tij, ndryshe do t’i konfiskohet pasuria.
Nasto Gjadri, ortodoks, 27 vjeç, i pamartuar, nga Voskopoja, erdhi në Slavoni më 1773. Jeton në Petrijevc, në shtëpinë e Rusha Saluniç. Ka gjatësi mesatare, fytyrë të kuqe të rrumbullakët dhe flokë të krehura mirë të drejta. Pranoi shtetësinë austriake dhe u betua më 1773.
Nga Krushova e Maqedonisë e kishin prejardhjen anëtarë të familjeve tregtare të njohura, të përfaqësive dhe shtëpive bankare: Niciota, Ikonomi, Krinde, Xhufka, Fundo, Biba ose Bibiç, Dimçe, Zisi, Njanja, Fiti, Xhaxhiu, Kondu, Matku, etj. Një numër shumë i madh prej tyre erdhi nga Shqipëria, prandaj edhe një pjesë e Krushovës quhet “Mëhalla Shqiptare”. Kisha e Shën Sotirit u ndërtua si imitim i kishës se Mborjes në Korçë.
Vllehët (remënët) janë komuniteti kulturor- linguistik më i martirizuar në Ballkan Perandoria osmane , tepër xheloze për zhvillimin dhe lulëzimin e Voskopojës, Shipskës, Grabovës, nëpërmjet pasvanëve (oborrtarëve) të saj me moral të ulët e grabiti dhe e dogji disa herë këtë qytet shtet të mesjetës. Rilindasi ynë, Sami Frashëri, në librin e tij “Shqipëria ç’ka qenë, ç’është e ç’do të bëhet”, në botimin origjinal, shkruan: “…miqtë më të rrezikshëm të shqipëtarëve janë turqit, sllavët dhe grekët. Miqtë më të mirë e më besnikë janë vllehët (rëmënët) Por shqipëtarët të kenë kujdes se ata janë të zgjuar”….
***
Vllehët, tregtarë dhe bamirës të mëdhenj
Studiuesi Shvarder kishte vënë re se rrallë rekrutoheshin në ushtri dhe për këtë arsye nuk kishin mundësi të shfaqnin “guximin e tyre trakas”, ndërsa në periudhën e luftës kundër Napoleonit, Simpsien ankohej te autoritetet publike të Zemunit se midis vllehëve dhe çifutëve portugezë kishte shmangie nga detyrimi ushtarak”.
Me njohjen nga Porta e Lartë e nënmbretit të Egjiptit, shqiptari Mehmet Ali kishte shumë besim te vllehët duke ngritur në fronin e Patriarkut të Aleksandrisë Jerotheon nga Klinova e Epirit. I beson menaxhimin e pronave të pamata të tij dhe lundrimin mbi Nil mecovitit Mihal Toshicës, i cili me nipin e tij Nikolla Sturnara krijojnë shtëpinë e famshme tregtare në Mesdhe me seli në Livorno. Vëllezërit nga Mecova Arhondët, Avgjer e Georgio Averof kontrollonin importin e drithërave nga Rusia, ndërsa Miha Cirli nga Nevesta kishte monopolin e pambukut. Të gjithë këta e shumë të tjerë u bënë Bamirësit e Mëdhenj Kombëtar të Greqisë.
Themeluesi i Bankës Kombëtare të Serbisë ishte Joani Anthula, gjithashtu industrialisti Konstantin Shondu, vëllezërit bankierë të famshëm Germani, bankieret Darvari, Shutari, Spirta, Morfi dhe tregtarët e mëdhenj “serbë” Basha, Dhadha, Pangjela, Nasta, Deda, Kanara, Mironi ishin vllehë nga Epiri, të gjithë këta bamirës së bashku me voskopojarët Gjergj Perro, Mihal Ziko e Nasto Kojsorri.
Rast tipik bamirësie ishte ai i Vangjel Thomait, i cili i dhuroi dhomës së tregtisë së Beogradit gjysmën e pasurisë së tij me dëshirën të studionin me këto para fëmijët e tregtarëve. Çifti Nikolla dhe Evgjenia Kiki ndërtoi një spital të madh që ia dhuruan “Rinisë së Beogradit”. Simo Basha i dhuroi Universitetit të Beogradit 100 000 dinarë për të studiuar fëmijët e të varfërve, ndërsa Maria Trendafili i dorëzoi një pjesë të madhe të pasurisë së saj Institucionit Kulturor në Novi Sad ‘’Matica Srpska’’. Familja Anastasi nga Voskopoja dhuroi “Shkollën e Madhe të Beogradit”, e cila më vonë strehoi Universitetin e kryeqytetit jugosllav. Ata ia dolën të ishin një faktor shumë i rëndësishëm në jetën publike duke patur pozicione në administratën e bashkive. Gazeta serbe “Ruzha” botoi më 1865 listën e këshilltarëve bashkiakë të Beogardit si me poshtë: Tipa, Kika, Dalagura, Karaguna, Speci, Papamoska, Toska, Nushi, Gusho, Rondo, Bonda, Duka, Nica, Zuka, Manakia, Papakostopulo, Argjiropulo, Kapa, Kipra etj.
Në vitin 1894 fshatrat vllahe i viziton Veigandi, i cili dëshmon: “kush ka parë fshatrat bullgare me kolibet e vogla të ndyra me baltë ose fshatrat e varfër grekë në Epir, mbetet shumë i mrekulluar kur shikon fshatrat arumune. Jo vetëm se pa përjashtim ndodhen në pozicion shumë të bukur, por më shumë për shtëpitë hijerënda, të mobiluar bukur. Neveska ka 500 shtëpi, të gjitha me gur të latuar, të mbuluar me pllaka dhe pothuajse të gjitha dykatëshe. Zotëron një pastërti që nuk e gjen kurrkund”.
Bodi Gusha (1810-1875), një nga tipat më karakteristikë të Beogradit të vjetër. Ishte njeriu më origjinal dhe më i aftë nga cikli i emigrantëve vllehë në Serbi, i cili me aftësinë e tij për t’u patur zili, durimin dhe meritën arriti majat e elitës kulturore dhe tregtare. Në vitet 1860 dhe 1870 ishte një nga njerëzit më të pasur jo vetëm në Beograd, por në të gjithë Serbinë. Bodi Gusha ishte filantrop, i dhembshur, ishte karizmatik, inteligjent dhe veçanërisht i kulturuar. Dy shtëpitë e tij në Dorgioll të Beogradit ishin të hapura gjithnjë për çdo të varfër dhe të pastrehë. Ishte autodidakt. Njerëzit që e njihnin thoshin se me njohuritë e tij dhe qartësinë mendore shkaktonte admirim. Gusho njihte gjuhën greke të vjetër dhe letërsinë, dinte përmendësh të gjitha faqet e Iliades dhe Odisesë, teë veprës epike të Njegoshit (Gorski Vigenats) dhe përmbledhje të këngëve të Vuk Karaxhiçit. Ishte gjithnjë abonent i parë i çdo libri, kishte gjithnjë vendin e parapaguar gjatë gjithë vitit në Teatrin Kombëtar etj. Vajza e tij Anka është nëna e njerëzve të shquar të letrave e shkencëtarëve Bozhidar e Dushan. Anka në kohën e saj konsiderohej si njëra nga zonjat më të kulturuara të Beogradit. Fliste shkëlqyeshëm frëngjisht, gjermanisht, italisht e greqisht. Njihte historinë e letërsisë vendase e të huaj. Me këtë kulturë nuk ishte vetëm shembull e bashkëshortes dhe nënës, por edhe bashkëpunëtore e burrit të saj i cili ishte një nga themeluesit e Lëvizjes Radikale. Se sa i kulturuar ishte Gusha Bodi flasin akoma edhe sot historitë që janë ruajtur nga beogradasit e vjetër. Disa nga këto histori i tregonin dhe i botoi në gazeta Sremaç, Nushiçi, Gjorgjevici, Kakianski etj, ndërsa kur shkruante tregimin e famshëm Zoti Gjeras, Stefan Sremaçi kishte parasysh Zotin Gusha. Gusha Bodi ishte këshilltar i knjaz Mihalit. Në dorën e tij dha shpirt mbretëresha Ljubica. Për krijimin e artilerisë së parë në Serbi, Gusha Bodi dha 1000 dukate, një shumë që për atë kohë ishte një kapital më vete.
***
Kulturë dhe qytetari
Udhëtari Eduard Leak shkruante se qytetet më të mëdha greke, më të bukur dhe më të pastër ishin ato vllahe. Luftëtari nga Kreta Janis Karavitis i cili jetoi me ta për katër vjet gjatë luftës me bullgarët shkruan ne Kujtimet e tij: “Vllahofonët janë raca më e kulturuar dhe më e zgjuar. I ndërtojnë fshatrat e tyre në lartësi dhe në pika strategjike”. Naum Korrnara një nga figurat më të rëndësishme në Serbi ishte sekretari i Karagjorgjit , udhëheqësit të Rilindjes së Parë Serbe. Lindi në vitin 1780 ne Voskopojë dhe ishte tregtar i njohur në Beograd dhe një nga themeluesit e Filiki Eterias apo Shoqërisë së Miqve. U martua në Voskopojë me Marien, me të cilën kishin një djalë Petraqin. Në Beograd bëri pasuri të madhe dhe mori pjesë në lëvizjen kundër turqve. U vra me tradhti bashkë me Karagjorgjin dhe kokat e tyre u dërguan në Stamboll ku u shfaqën për shtatë ditë, kurse trupat ua rropën.
***
Fisnikët e Voskopojës
Për të marrë titull fisnikërie ishte e vështirë për ortodoksët në përgjithësi, por u bënë përjashtime për disa familje vllahe: si familjet Avakum në vitin (1792), Aleksi (1791), Dhimiter Anastasi nga Voskopoja(1792), Bagiç (1791), Damaskini (1799), Demeliç (1796), Dima Papadimu (1792), Duka (1792,), Emanuel (1791), Janko (1791), Paphaxhi(1791), Nikoliç (1791), Haxhi Mihali (1798), familja Astri (1840), Gjeorgjeviç (1813), Pandej (1806), Gjika i Solcices, Manasi (1813) etj.
***
Gjaku s’bëhet ujë…
“Letër Dërguar për Voskopojë nga Naum Petro Krnar (Kromara)
Më 20 korrik 1812, Beograd
“Dashuri nga unë Naum Kormara, sidomos për ty zonjë, nusja ime, Maria dhe të dashurit tim, Petraq. Sa për mua mësoni se deri më sot, falë zotit, jam mirë. U takova me Haxhi Teodor Mihalin, i cili m’i tha të gjitha lajmet nga ju. Më tha se jeni mirë. Bëji të fala edhe vëllait tim, zotit Dimce. Më shkruani përherë siç do t’iu shkruaj edhe unë. Nuk ju harroj dhe kujdesuni për Petraqin, ta çoni në shkollë. Më shkruaj ç’bëtë për borxhin. Teodori ma tha, por dua të ma thuash ti dhe të mos ketë asnjeri të drejtën të të shqetësojë në pronat e mia, sepse ç’kam, i kam blerë me asprat e mia. Të lutem nëse ka ndonjë mënyrë të ma dërgosh djalin në shkollë këtu që të më falënderojë në të ardhmen e të bëhet i dobishëm për ty dhe për mua. sepse gjaku nuk bëhet ujë”.
38 Komente
-
shqiptar vendi June 4, 17:45
me mashtrime nuk behet biografia ..nuk ka rrace me te pabese se cincaret.Fale zemergjeresise se shqiptareve mbijetuan ,servile e hipokrite te lindur .Pa karakter e as moral.Kaq ,pa hyre ne detaje historike etj
-
leka June 4, 19:57
Mos fol ne emer te shqiptareve , sta ka dhene te drejten kush te flasesh ne emer te tyre . Sa per besen e cincareve , thuhet se aty ku besa permendet me shume , pabesia ben kerdine . Keshtu eshte kur flet bytha para mendjes .
-
shqiptar vendi June 5, 11:59
pse je cinxar .ste jep asnje te drejte ,per te perkrahur rene edhe mashtrimin.Komb arixhinjsh jeni ne cdo drejtim ,ndonjehr ndyryshon vetem ngjyra e lekures(por ne pergjithsi edhe ate e keni te zez si arixhinjt).Servila te pabese edhe hipokrite keto jane tre krakteristikat kryesore te kesaj rrace ardhacakaesh.
-
leka June 6, 08:20
kokpalar pa identitet , e verteta te djeg
-
shqiptar vendi June 6, 12:37
Duket qe te perveloi ,sic ju perveloi atyre qe u bene me grekun ,edhe vrane e masakruan shqiptare ,e pastaj prvuan drurin edhe inatin e shqiptareve qemoren hak (nuk sulmuan askend )Edhe ti sojsez prej atyre je dmth soj I pabese,servile e hopkrit.Sot jeni me grekun te rroje 300 dinarshi edhe pasaporta ,Ju nuk keni indentitet jeni amorf pa toke e pa identitt kombetar.Une jam Shqiptar,nuk vuaj nga mungesa e identitetit o gjidi sojsez.Shqiptaret I keni pasur edhe I keni perhere zili,per burrerrine e tyre ,qe edhe ne castet me te veshtira e kane treguar veten burra me karakter.I keni zili shqptaret per miresine e tyre qe i karakterizon ,edhe ashtu tinez si qeni I pabese mundohi ti poshteroni edhe shpifni kunder tyre ..sic e thashe me siper ngeleni soj I pabese.
-
-
-
-
moskopoliti June 6, 17:36
Shqiptar vendi my ass…ti duhet te jesh ndonje sperme turku…bir cingije…me trego nga cila krahine je te te jap te drejte…
-
-
ELIOT June 4, 18:40
VOSKOPARET E HYNGARISE DHE TE SERBISE …. HA HA HA … PO SA SHQIPTARE KISHTE NE SERBI NE SHEKULLIN E 15 APO NE SHEKULLIN E SERBIA ISHTE ILLIRIE .. DHE NE 1800 QE PASKENI ZBULUAR SE NE VOSKOPOJE PASKAN ARDHUR …. SEPSE JA THITHEN TURKUT … DHE KUR SHQIPTARET U LARGUAN PER NE ITLALIE NE SHEKULLIN E 15 … SERBET BENIN SI SAHANLEPIRESA DHE TURKU I LEJONTE FENE …. SEPSE PAGUANIN TAKSA CDO VIT .. PRANDAJ MJAFT ME HISTORIANET SERBE … QE DUAN TE NA VJEDHIN EDHE … RRENJET TONA … NDERSA ENVERI E LA SI NE MSEJETE . E KAM VIZITUAR 2 HERE DHE FSHATARET JETONIN SI NE SHEKULLIN E MESJETES …. POR KETE KOMUNISTAT SI SHIHNIN ..DHE NJE RRUGE TE ASFALUAR SE BERI ENVER PEDERASI ….DHE SFLAS PER ..EDHE NJE KINEMA SKISHTE …. NJEREZIT PUNONIN PUNONI DHE VETEM PUNONIN … NE KOOOOOOOOPERATIVE …QE ENVERI TE JETONTE SI PASHA .. ME VILA DHE BENZA ..
-
mazllumipuroshqipfoles June 4, 20:02
Je zgjatur ne koment pa thene asgje , shkrimi flet per tjeter gje , te pakten ne respekt te gjuhes shqipe shkruaj pa gabime ortografike
-
ELIOT June 5, 17:56
mazllum koqja ;;;; po te hap syte me pak historie ;;;SE QENK NJE COBAN PA TRU …. DHE CFAFARE TREGOJ ESHTE REALITETI ..LA VERITE … DHE KY SERBI PO NA NDRYSHON HISTORINE TONE ..ME ….. U SA PER GABIMET ORTOGRAFE … DESSOLE TETE DE BITE …. JE VIE A PARIS DEPUIS 25 ANS …. ET CA FAIT 25 ANS QUE JE LIS MOLIERE VOLTAIRE ALEXANDER DUMAS . GUY MOPASSANT .. POR SMA HA MENDJA QE NJE COBAN NGA VLORA … TI KETE LEXUAR NDONJEHERE… BON NUIT DONQUICHOT ….
-
katarakti June 5, 20:28
Idiot ne frengjisht, idiot ne shqip. Idiot dhe kush te ka bere. Desolé dhe jo deSSole! Je vis dhe jo Je viE – o idiot. Maupassant dhe jo Mopassant etj etj.
-
ELIOT June 10, 18:20
ha ha ha ;;;; ;;me diksionerin e Kadarese me korigjove koqe cobani ;;; ;; depuis quand ;;; les paysant de Vlora ;;; parlent Français ;;,,,HE ENVERI JU COI NE SHKOLLA ME DOLLARET E POPULLIT … HE …. ,,, eshte e lehte te korigjosh me fjalor ne dore ;;;; edhe nje prof de Français mund ta korrigjosh me ;;;;;;; trop facile ;;;;merci tete de bite ;;;
-
-
mazllumipuroshqipfoles June 6, 08:25
ska me te lig se sa idioti qe e mban veten per te ditur
-
ELIOT June 11, 09:19
PO COBAN PO … merre lopet dhe shko ;;;;ne ;;; ose merre bicikletat qe te la enver pederasi dhe bjeri tirones rreth e qark ;;;; se sa gjera meson ne europe ti cope mishi lope si ke mesuar per 60 vite qe ke jetuar me ;;;;;; merci et a bientôt ;;; viva albania ;;;u se harrova ska gje me te keqe se gjelozia ;;;;;; dhe padituria ;;;;; ;;albania eshte vendi me i lashte ne ballkan ;;;; por ky serb po ne ben prop serbe greke ;;;
-
-
-
-
-
katarakti June 4, 19:19
Cili eshte qellimi i ketij shkrimi?!
-
Capi dhia June 4, 19:45
Ky “shqiptar vendi” ka te drejte qe nevrikoset pasi JANO nuk sqaron paraprakisht se Vllehet e Shqiperise, ose blegtoret, malsoret, maloket, cobanet e bagetise, jane vecse shqiptare qe me vorbullen e 1500 viteve perandori Romake krahas ilirishtes, latinishtes zyrtare, greqishtes zyrtare, flisnin edhe nje latinishte te Ballkanizuar – brenda families, shtepise.
Qe Te mos zgjatem – sepse historian e Ballkanit fillon me blegtoret Ilire, Greek, Maqedonas, Draket, dhe mbyllet me Sllavet dhe bullgaret – ne kete shkrim interesant mungojne dy ceshtje themelore qe jane: Te emertosh, e para, dhe e dyta, te klasifikosh ne Balkan. Cfare? Vllehet ose malsoret ose maloket ose blegtoret ose cobanet ose kycykvllahet, ose … . d.m.thene: banoret e maleve qe jetonin me bagetine, dhe me pas edhe me bujqesi, zeje, tregeti etj., etj.,
Julian Jano ka treguar copeza jete blegtoresh te qytetruar me prejardhje nga mali, dhe mire ka bere, pa pretenduar te beje shkencen e paraardhesve tane Vlleheve, Vllaheve, qe sot quhen, i quajme, Malesore, Maloke, Coban Mali, etj.
PRA: mos u kompleksoni nga qytetrimi Ballkanik, sepse te gjithe popujt ne bote nga malet ne fusha kane zbritur, dhe me qumeshtin, mishin, leshin e bagetive nder shekuj qytetare u bene.
PRA: shkoni e votoni Reformen ne Drejtesi, ne 25 qershor, ndryshe “Cobane” do mbeteni.
-
Guri i Kamjes June 5, 09:16
Vete kol. Odrioni ka ardhur ne Shqiperi mbas djegjes se Voskopojes me 1916. Ai ka thene edhe shume gjera te tjera, por nga nje gjest i familjareve te tij te cilet me shume fisnikeri dorezuan nje ikone te marre prej Voskopoje prej gjyshit te tyre ne ato vite flet se shkaterrimi nuk ka qene i atyre permasave qe perflitet e aq me teper ndaj institucioneve fetare. Shkaterimi i Voskopojes erdhi nga greket kosturllinj te ndihmuar edhe nga andarte vendes.Ata u perpoqen te pengonin luftetaret shqiptare per te hyre ne Korçe. Autori nuk permend asnje autor shqiptar ne kete drejtim. Persa i perket “te ndjerit grek”, kjo eshte nje semundje e vjeter jo vetem e vlleheve, por edhe e shqiptareve.Tjeter eshte te “jesh grek” e tjeter eshte “te ndihesh grek” Strategjia shekullore greke per asimilim eshte shtrire si ndaj shqiptareve ashtu dhe ndaj grekeve. Autori permend fjale te S. Frasherit, por nuk thote burimin nga i ka marre.Ja ç’thote S.Frasheri per vllehet:”Nga kombet fqinjë vetëm një kemi mik, i cili kupton të mirën e tij dhe e di që pa ne s’mund të mbahet. Ky komb është komb i vllehëve, që rojnë në Shqipëri e afër Shqipërisë. Nga këta ca janë vllehë shqiptarë, që flasin vllahisht e shqip dhe ca vllehë grekë, që flasin vllahisht e greqisht. Grekërit kanë bërë dhe po bëjnë për këta vlleh ato që kanë bërë dhe po bëjnë për ne shqiptarët, dmth përpiqen t’i bëjnë grekë me shkollat e kishat e tyre… Në këtë punë vllehtë s’mund të kenë tjatrë ndihmës e mik të vendit përveç shqipëtarëve. Duke u prishur me grekët, të cilët s’ngjinjen t’i hanë e t’i pjekin ata vlleh, që duan gjuhën e tyre, si edhe shqiptarët, kishin nevojë të bashkohen me shqiptarët, me ata që janë shqiptarë të vërtetë e duan gjuhën’ e kombësinë e tyre. S. Frasheri: Sami Frashëri : “Shqipëria ç’ka qenë…” , faqe 61, botim i “Rilindja” Prishtinë, viti 1978.
Autori shkruan i ekzaltuar,pa mbeshtetje ne fakte historike dhe here,here me ose pa dashje i shtremberon keto fakte flet me admirim per Kara Gjorgjeviçin nje nga kriminelet me te medhenj qe ka dashur te shfarrose shqiptaret. Vrasja e tij nuk eshte bere nga turqit, por nga Obrenoviqet nje klan tjeter serb qe luftonte Karagjorgjin. Per Voskopojen, zhvillimin e dramat e saj, per familjet Voskopojare etj ka tre autore shqiptare: Stilian Adhami, Pellumb Xhufi e Ilia Ballauri. Asnje referim prej veprave te tyre (qofte edhe duke i kritikuar). Ketu s’eshte vendi, por duhet thene se autori nuk ka shkruar nje histori ndryshe, por nje genjeshter ndryshe. Perpjekja e tij per te “mbire” greket ne Voskopoje keto kohe nuk eshte e vetmja.
-
Jakobini June 5, 13:29
Pwr ty Guri i Kamjes kam respekt, por me shume ndjej dhembsuri dhe keqardhje per djegjet, plaçkitjet dhe vrasjet qw i jane bere ketij komuniteti kulturoro –
linguistik qw pwrve# te mirave, asgje te keqe nuk u ka shkaktuar vendit tone.Rilindasi ynë, Sami Frashëri, në librin e tij “Shqipëria ç’ka qenë, ç’është e ç’do të bëhet”, në botimin origjinal, shkruan: “…miqtë më të rrezikshëm të shqipëtarëve janë turqit, sllavët dhe grekët. Miqtë më të mirë e më besnikë janë vllehët (rëmënët) Por shqipëtarët të kenë kujdes se ata janë të zgjuar”… dhe ky studiyes i ri e ka te vendosur ne shkrimin e vet. Ne kete shkrim ai peshkruankalvarin dhe se si vllehet e gjeten veten ne vise te largeta pasi i plaçkiti, i vrau e i perdhunoi Perandoria osmabe bepermjet psfvsaneve te saj. Ata mbijetuan ne daj te inteligjences se vet, punes dhe prirjes per t’u marre me tregeti. Vllehet ishin dhe bamires dhe race e bukur dhe jo sic shkruajne me siper ca anonim dhe injoranto – raciste. Voskopojen,Juliani e shikon para 250 vitesh dhe ben perpjekje te ividentoj ca fakte e dokumente per mos t’u harruar kurre baterdia qw ra mbi kete qyteze e ne rrethinat e saj
,..
***
-
Andreas June 6, 11:41
Librin e Xhufit e kam lexuar dhe eshte i dobet e tendencioz. Xhufi eshte nje islamik me teper. Ne Voskopoje ka patur vllehe dhe shqiptare sic eshte mbiemri Gjadri. Adhami shkruan bukur por kur vjen puna se kush e krijoi ate qyteterim, ia atribuon shqiptareve dhe jo vlleheve shqiptare. Per punen e Karagjorgjit eshte e vertete qe u vra nga bashkekombasit e tij por me porosi te turqve. Autori nuk flet me admirim per te megjithese Karagjorgji eshte vete shqipo me origjine. Autori nuk i ka shpikur nga mendja por eshte bazuar ne bashkekohes se diaspores vllahe te Serbise. E kuptoj racizmin e disave apo shumekujt por vllehet kane qene e jane pjese perberese e kombit shqiptar sic jane kosovaret camet etj.
-
moskopoliti June 6, 11:44
Ne Voskopoje nuk ka patur greke. E ka thene qe jane ilire ose thrakas e ne qytete ndiheshin greke sic ndiheshin korcaret ortodokse dikur ose pasardhesit e tu turq…
-
-
beni June 5, 10:06
Nga moskopojle ne voskopoje ashtu sic u be nga beligrad ne berät e shum e shum ne shekullin e kaluar nga bozhigrad ne miras e nga voloreke ne drilon?
Nga serbi ne skiperi nga skutari ne malesi?
-
radhima66 June 5, 12:26
e mo dava cobenjsh. na i shpifet me keto shkrime pa vlere.
-
Rungaja June 5, 17:13
Iu drejtohem Juve anonimeve, “Sshqiptar vendi”. “katarakti” dhe “Radhima 66”. Nuk deshiroj te replikoj kunder Jush sepse injorantet kane aftesine te te terheqin ne pervojen e vet. Por dua t’iu kujtoj se bagazhet mendore jane ato qw nfajne nje hamall nga nje artist
Forma me e larte e injorancws shfaqet atwhere kur ju refuzoni diçka pwr te cilen nuk dini asgjw! Me dhimbje e them se ju keni prirje raciste, nuk e keni lexuar e kuptuar kete studim. Nwse keni mend mos e fyeni komunitetin vlah se eshte ne simbioze me shqipetaret. Dua t’iu kujtoj se fjalet jane si bletet , qw kane edhe mjaltin dhe thumbin! Urime studjuesit Julian Jano!
-
Dielli June 6, 07:36
Cince kavajsit i thone nje qinshes, jo peses, sa per kulture e dite.Dhe se fund,nese i referohemi fotografier,ne Voskopoje nuke paskan qene as njeqind shtetit,prandaj une mendoj kur te shkruhet e zeza mbi te bardhe dhe kjo te rreklamohet si kulture,dite,apo histori, pa u mbeshtetur ne dokumenta nuke lejuar me te zhgaravitet e zeza mbi te bardhe.
-
Julius June 6, 12:46
Dielli me fal por po shkruan pa lidhje…Dy fotot jane te vitit 1906 pra 10 vjet para shkaterrimit te fundit. Dy fotot jane vazhdim i njera tjetres pra eshte nje foto e te gjithe qytetit. Aty duken germadhat e dy djegieve te meparshme si dhe disa kisha qw sot nuk jane me.
-
-
Shipska June 6, 12:36
“O diell” , ti nuk je i tille por je nje gjysem hene qw nuk ndrit as erresiren! Nuk merr vesh ti nga keto pune! me mire shko falu nja tre here ne xhami dhe meso te shkt\ruah mire shqipen! Cinci eshte legjioni i V-te ronak dhe jo ashtu siçprrallis ti! Shkrimi eshte mjaft i bukur dhe eshte dhkruar mbi baza shkencore dhe dokumentare ku tregohet zgjuaresia, toleranca dhe aftesia e voskopojareve tane per te krijuar per here te pare marredheniet kapitaliste ne keto vise. E pershendes Julian janon!Bravo!
-
Pellazgos June 6, 15:02
Alfabeti fillon nga Alfa dhe jo nga Gama apo Delta.
Para Voskopojes quhej Moskopolis greqisht e ndryshuar nga turkoallvani,shtu si quhej Argjiro-Kastros keshtjella e Argjiros,Kostandonopoja apo Stambolli quhej Kostandinopoli greqisht ndryshuar nga turkoallvani,sic kane ndryshuar Agios Saranda ne Sarande,te lashtin Ilisus ne Lezhe,Amanthian ne Mati,Epidamnon greke ne Durrazzo italisht,Durres “shqip”,Antigonean e Pirros Greke te Epirit nuk e permendni apo te riemeroni nje qytet per nder te gruas se Pirros Antigoni ju turkoallvani se historia boterore dhe e verteta ka miliona dokumenta qe ishin Helene dhe asnje “shqipetare”,Agios Vasilit ne Bregdetin Orthodoks ja vute Shenvasi!
Pse Shen apo Shenjtore nga Santa Latinisht?
Kur dihet me histori qe 1125 vjet Orthodoksi Greke,gjuhe Greke e folur dhe e shkruar per tre mije vjet cne Shen apo Shenjtore “shqip”?
Nuk behet keshtu historia.
Simon Sina qe ne emer dhe nder te Tij ka edhe nje Meteore te quajture kurse ne turkoallvani as qe dihen keto!
Simon Sina ashtu si Joanis Kapodistrias luftuan per Greqine dhe nuk erdhen ketu ne turkoallvanine e Samiut qe nuk donin te binte Perandoria Osmane.
-
moskopoliti June 7, 07:30
O pellazgos, une e njoh autorin i cili eshte patriot shqiptar me origjine vllahe. Tipat grekomane si ty nuk i duron dot. Nuk ka patur, nuk ka dhe nuk do te kete greke ne zonen e Korces…
-
Alban Hamzai June 7, 12:00
Se cfare jane vllehte nuk eshte nevoja te merreni me ate se cfare kane shkruar te tjeret per te ,por shikoni jeten ,theniet dhe vepren e tyre dhe do te bindeni qe jane greke e shkuar grekut . Ashtu si vllahu Sander Prosi me jeten dhe vepren e tij quhet shqiptar edhe ata qe permend artikullshkruesi me jeten dhe vepren e tyre treguan qe jane greke . TRE here e kane shkateruar shqiptaret Voskopojen .Ja cfare shkruan Eqerem bej Vlora :”Voskopoja u shkaterrua me 1769 nga fiset shqiptare perreth ,qe e quanin qender te orthodhoksise…”. Me 1773 perseri bejleret e Dangellise e plackiten .Me 1779 digjet perseri nga turko-shqiptaret e Ali pashe Tepelenes dhe Ibrahim pashes se Beratit . Shkaterrimi perfundimtar u be ne vitin 1916 nga bandat e kriminelit Sali Butka I paguar nga austriaket ,te cilet luftonin ndikimin francez ne ato zona . Keshtu poturaket shqiptare e zhduken kete qender te shkelqyer te dijes,cultures,zhvillimit .Ju lutem botoni komentin tim!
-
Shqiptaro-Vllah June 8, 06:30
Ja edhe nje koment diletant nga injorantet e katundeve grekofone qe sapo ka mbaruar punen sezonale neper arat e afendokoit ne Greqi.
Vllehe ka pasur historikisht dhe ka akoma me shumice qe nga Bosnja e Hercegovina, Kroacia, Mali i Zi neper Shqiperi, Maqedoni dhe Epir. Kufiri verior i vlleheve eshte Sllovenia, ai jugor eshte Epiri i Jugut. Edhe nje injorant si ti duhet ta kuptoje se keto jane kufijte e Ilirise, jo te Greqise 🙂
Vlah = Vulgarus Latinus (Latinishtja Vullgare-Ballkanike), gjuha qe flitej ne Ballkan per 1500 vjet, e ndryshuar nga gjuha zyrtare Romake ishte gjuha e folur nga ILIRO-TRAKET AUTOKTONE bashke me gjuhen shqipe.
Vllehet dhe trojet e tyre autoktone jane deshmi e gjalle e lashtesise se Ilireve ne Ballkan.
-
-
Baba Ali Tomorri June 7, 12:37
Shkrim i shkruar me dashuri dhe kompetence. Cuditem me disa komentues qe hedhin balten e urrejtjes mbi aotorin dhe nga ana tjeter nuk cfaqin asnje shenje te te qenit komkpetente per problemin qe trejtohet. Une kam lexuar edhe shkrime te tjere te ketij autori dhe me duket, qofsha i gabuar, qe eshte njeri me plot pasion per te trajtuar tema paksa te veshtira per te rene ne nje emerues te perbashket me lexuesin e zakonshem. Pergezime te sinqerta Julian!
-
demo June 8, 00:52
Djegja e Voskopojes erdhi nga Patrikana e Stambollit.Per t`i paraprire djegjeve te njepasnjeshme te qytetit ngjarja qe shenon fillimin e katastrofes,eshte suprimimi i Patrikanes se Ohrit qe sherbente si qender ikumenike per popujt jo greke te Ballkanit.Patriku grek i Fanarit i fryu ne vesh sulltanit,qe Patrikana e Ohrit kishte mbajtur anen e ruseve ne luften ruso-turke.Kaq u desh qe sulltani te vuloste fetvan per suprimimin e Patrikanes se Ohrit dhe u nxiten derebejte e shqiperise per te sulmuar financuesen kryesore te Patrikanes se Ohrit,qytetin tregtar te Voskopojes.Gjoja per te marre rrogat e prapambetura derebejte,qe me pare sherbenin per te ruajtur karvanet tregtare dhe qytetin,e sulmuan,plackiten dhe dogjen ne vitin 1769.;Me pas qyteti u dogj dhe tre here te tjera derisa perfundoi ne germadhe.Qe haxhiqamilet shqiptare si ne rastin e Voskopojes,si ne rastin e princ Vidit,si ne 91- 97,jane
zagaret e lshuar nga zinxhiri,kjo eshte e qarte.Po kush i yshti keta zagare?Lulezimi i nje kulture shqiptaro-vllahe( kultura e Voskopojes ka tipare te qarta Shqiptaro-Vllahe,te faktuar edhe ne fjalorin tregjuhesh te Teodor Kavaliotit) te lidhur me qendrat e iluminizmit europian,Venedikun dhe Vjenen,po terbonte Patrikanen e Fanarit dhe murgjit e malit Athos.Pas djegjes se pare te Voskopojes,qyteti nuk ra ne duart e shqiptareve,por ne duart e murgjve greke.Puna e pare qe bene murgjit greke ishte shkaterrimi i shtypshkronjes dhe ndalimi i mesimit ne Akademine e Re.Murgu Davidh qe erdhi nga Patrikana e Stambollit dogji ne menyre demostrative te gjitha botimet iluministe te Shtypshkronjes se Akademise dhe perzuri dijetaret,profesore te Akademise.Pedagogu i Akademise se re Teodor Haxhifilipi(Dhaskal Todri) u largua ne manastirin e shen gjonit ne Elbasan,kurse Grigor Nathanaili i mbiquajtur Durrsaku u vendos ne Durres.Atehere kush qe dora qe i vu zjarrin Vooskopojes????Qe Shqiperia ka ujq e derra me shumice,kjo dihet.Qe ka kafshe shpellash si Haxhi Qamili dhe Sali Berisha,edhe kjo eshte e dukshme.Po kush i kontrollon keto kafshe me kombesi shqiptare?Te gjithe keta historikisht i ka perdorur Greqia,Turqia dhe Serbia.Djegja e Voskopojes nuk i ka sherbyer Shqiperise,por i ka sherbyer Greqise mor zotni!
Ne te njejten kohe me djegjen e Voskopojes,ne Rumani shpertheu levizja kunder kishes greke qe kishte imponuar greqishten ne Kishe dhe impononte popullin rumun te harronte gjuhen e memes dhe te fliste greqisht edhe ne shtepi.Kjo coi ne nje levizje popullore qe perfundoi me shporrjen e prifterinjve greke nga Rumania dhe zgjimin kombetar te popullit rumun,per shporrjen e pushtuesit turk,qe ju verviti mbi koke rumuneve edhe zgjedhen e kishes greke.
-
demo June 8, 10:09
Lshoje komentin tim i nderuar moderaptor!
-
moskopoliti June 8, 12:41
Mbeshtes komentin e Demos… Voskopoja u dogj dy vjet pas shkaterrimit te Patriarkanes se Ohrit nga e cila varej.
-
-
Voskopojari June 8, 16:59
Qofsha i gabuar, por diktoj se ky shkrim e interpreton çeshtjen e Voskopojes permes materialeve ne gjuhe serbe. Edhe pse mund te kem ndonje mendim disi me ndryshe, prappeseprap e vleresoj shkrimin si nje kontribut te shtuar ne lemin e studimeve per Voskopojen. Do t’i sugjeroja autorit, te cilin e shikoj pasionant, qe te mos shperndahet aq shume, sepse niset per nje çeshtje dhe perfundon ne shume te tilla, pa i dale ne fund asnjeres. Gjithesesi, i uroj perpjekje te suksesshme studiuesit te ri, Julian Jano!
-
moskopoliti June 9, 13:56
Ky shkrim nuk ka asnje qellim tjeter pervecse promovimin e Voskopojes dhe hulumtimin e historise se saj. Persa i perket kendveshtrimit serb, te jeni te sigurt se serbet dhe cincaret nuk shkonin shume mire mes tyre. Autori me qwllim nuk botoi vjershat fyese qw serbet kane bere ndaj emigranteve vlleh duke i cilesuar si dinake, tregtare hileqare apo arbanas te pagdhendur..
-
moskopoliti June 10, 13:15
Nuk eshte e vertete qe shkrimi e interpreton sipas pikepamjeve serbe. Perkundrazi serbet kishin perplasje me emigracionin e vlleheve sepse keta gte fundit nuk shkonin ne luftrat e serbeve, por merreshin me tregti, kerkonin kishen dhe shkollate tyre ne Serbi etj madje ekzistojne vjersha percmuese te serbeve ndaj vlleheve. Per arsye vendi nuk jane botuar…
-
Edmond June 14, 12:08
Kur dhelpra nuk arriti rrushte e bere, tha, Nuk i dua, nuk i dua, s’be’jne per mua…! Disa turkoshqiptare xheloze per Voskopjen e voskopojaret qe lulezonin ne gjithcka kur ata i ngrinin bythen perpjete per t’u shkerdhyar nga turqit, vjellin vrer ketu ne komente. Sa gjyhnaqare e mjerane qe shfaqen!
als_Latn war_Latn ban_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn unk als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn unk als_Latn als_Latn unk als_Latn als_Latn unk als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn unk als_Latn als_Latn unk tsn_Latn als_Latn unk als_Latn als_Latn unk tsn_Latn als_Latn unk als_Latn als_Latn unk unk unk unk eng_Latn als_Latn unk unk eng_Latn als_Latn unk eng_Latn als_Latn unk eng_Latn als_Latn unk eng_Latn als_Latn unk eng_Latn als_Latn unk unk eng_Latn als_Latn unk eng_Latn als_Latn unk unk unk unk unk eng_Latn als_Latn unk eng_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn unk som_Latn als_Latn als_Latn unk sna_Latn als_Latn als_Latn unk unk unk srd_Latn als_Latn unk eng_Latn als_Latn unk unk bem_Latn als_Latn als_Latn unk eng_Latn als_Latn unk mri_Latn als_Latn als_Latn unk eng_Latn als_Latn unk sot_Latn als_Latn unk unk eng_Latn als_Latn unk eng_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn unk eng_Latn als_Latn unk knc_Latn als_Latn unk fuv_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn unk unk bem_Latn als_Latn unk fuv_Latn als_Latn als_Latn als_Latn unk fuv_Latn als_Latn unk eng_Latn als_Latn unk unk ace_Latn als_Latn unk eng_Latn als_Latn unk eng_Latn als_Latn unk sot_Latn als_Latn