als_Latn uzn_Latn mlt_Latn
Shqiptar
Registered User
(7/10/00 7:45:13 am)
--------------------------------------------------------------------------------
Prof. As. Dr. Petrit Kotrri
N mars t vitit 1994, me rastin e qndrimit tim studimor n Austri, munda t hulumtoj trashgimin gjuhsore t Norbert Joklit n repartin e dorshkrimeve t Biblioteks Kombtare t Vjens. Midis t tjerash, u njoha edhe me letrkmbimin e albanologut t shquar me indoeuropianist, ballkanolog, albanolog dhe studiues shqiptar. Nga letrkmbimi i Joklit me Gazullin arrita t njihem me 12 letra, t cilat i fotokopjova. 11 letra jan t shkruara nga Gazulli (njra prej t cilave gjermanisht) dhe 1 letr nga Jokli pr Gazullin (me shkrim dore). N t vrtet, dihet se letrkmbimi i tyre arrin n 30 letra drguar njri-tjetrit.
Letrkmbimi i Joklit me Gazullin ka qen mjaft i pasur dhe paraqet rndsi t veant pr albanologjin. Pr kt letrkmbim, kam kumtuar n qershor t vitit 1995, n Seminarin e Dyt Ndrkombtar "Shkodra n Shekuj", kumtes e cila u botua para pak kohsh n vllimin II t prmbledhjes s seminarit t lartprmendur, si botim i Muzeut Historik t Shkodrs. Po ashtu, letrkmbimin e Joklit me Gazullin e kam trajtuar edhe n kapitullin V t disertacionit tim, me titull "Norbert Jokl und seine Studien zur albanischen Sprache" (Innsbruck, 1995), n faqet 123-125. N fund t punimit disertacionit kam bashkangjitur edhe letrat e lartpermendura, krahas t tjerave dhe disa dokumente nga postulati i Joklit.
Letrat e Gazullit pr Joklin, q paraqiten sot pr botim, i quaj t rndsishme pr historin e albanologjis, sepse ato na ndihmojn jo vetm pr t ndriuar m tej personalitetin e Joklit dhe Gazullit, por edhe sepse shrbejn si nj burim i vlefshm informacioni pr studiuesit, veanrisht pr leksikologt dhe etimologt. Letrat dshmojn pr lidhjet miqsore dhe shkencore t Joklit dhe Gazullit pr punn q bnin secili pr hartimin e fjalorve, Gazulli pr Fjalorin e fjalve t rrala dhe Jokli pr hartimin e nj fjalori etimologjik pr shqipen. Gazulli i drgonte Joklit pr konsultim listat e fjalve t mbledhura dhe ky i fundit i shqyrtonte dhe i drgonte mendimet e tij, por njkohsisht i shfrytzonte ato pr hulumtimin e metejshm n studimet e tij pr shqipen.
N letren e dats 21. VII. 1932, Gazulli i shkruante Joklit, midis t tjerash, se "...ktu pritet me padurim fjalori i Juej qi ka me ken si gur themeli pr nji giuh t'arsueme". Se sa i knaqur ishte Gazulli pr miqsin q kishte me Joklin dhe sa besim kishte ai tek ky albanolog i shquar, duket edhe nga letra q i drgonte m 2.VII. 1934, ku i shkruante: "Si do qi ta baj Perendija, jam faret i knaqun qi fjalt e mbeledhuna ran n'dor t nji auktoritetit botnuer sikuerse jeni Ju, i Prshndritshmi Z. Profesor. Tui Ju urue jet e shndet, t bindun se nuk dijm m'u mue sa meritoni, me shpres t plot sa miqesija e jon s ka m'u kput me kaq por ka me vazhdue nd kt jet e nd'at tjetrn, pse tui kjen Zot Dija vet, ne qi krkojm Dijen kjo natyrisht te Perendija do t na oj".
Shkodr, m 17 dhjetor 1999.
1
Nikoll Gazulli, meshtar
Famullitar i Riollit
Te Nush oba - Serreq (Adresa e letrdrguesit. shn. i Phoenix)
nd Shkodr
Zotnij Profesor,
Letrn t'Uej e mora me koh, d.m.th. me 28-XI-; por mue letra me gjet t smuet, prandaj nuk muejta me u prgjegje prpara.
Asht vshtir me i mbledh mb nji letr sendet qi kishe me dasht me Ju shkrue e me Ju pvet.
Gzohem qi po e njofim njeni - tjetrin; por Ju e dini mir se un me at artikull mbi vepre t Buzukut s'qita gj n drit pse libri ishte ken fotografue, jo me njoft prej Kard. Ehrle, tash qeshi edhe vet sa mir u rrejt A.V. Prendushi e ma botoj at shkrim t voglth.
Zotnij Profesor, Ju keni arsye pr fjaln: meteh: me e nxjerr prej meteho; po Ju diftoj, se un nuk e kam ndie ktu nd Riolle kt fjal ve nd kt trajt; metefe; prandaj s'jam i sigurt se gjindet nji fjal; meteh, ose metef; qe arsyeja: m 12, dhetuer 1928, kur ishe Famullitar nd Juesh afr Shkodret, mue mu dogj qela me gjith pata ashtu u' shkrij edhe mundi i sa vjtevet; q pata mbledh fjal e edhe shum gojdhan prmbi fise shqiptare t verit.
Nji ftillk tehi: ich schneide: kam pvete por nuk mund e ka gjet deri mbe sod; me gjith kta, n mos u gjett mundet qi ka ken, sikurse e mendoni pr bukurij Z. e Juej; jan plot fjal qi na kan hupe q pr shembull: asht nji lagje afr Kryeziut nd Mirdit qi i thon: Perrez; banort m diftojshin se aj emen difton: Mriz. Prap nd Merdit asht nji e thanme: hiqja bricn asaj pune: qi don me than mos me ja mbajt ma uzdajn ndoj sendit; mir po fjala: bric: 'don me than? Tuj pvet marr vesh se, motit, fjala: bric: don me than si ajo germanishte: Flinte; gurshkreps, gurgac, gurzjarm; nji dishmij se shum fjal shqipe kan hup, do t tjera jan ruejt nd do t shprehuna e lypet imtij me ju kujtue.
Z. Profesor, mua pr vedi m mungon gatimi pr kto studime...
Mbasi m'u dogjen shkrimet prap jam vue me mbledh fjal t rralla qi m duket se nuk jan t shkrueme ndokund; fjalori i Tasit asht shum i mir, porse don prdorue "cum grano salis" pse, po xam nd fq.85 fjaln: edafos: nd vend se me e prkthye me fjaln: truell: gabimisht qet fjaln: shuall; nd fq.155, ven si fjal shqipe: shor; qi dihet se s'asht tjetr ve: signor, e, scior, i venedikasvet. I mungon infiniti i ftillqevet qi asht me randsij, pse p.x.fq, 204, ftillku: ndrys: s'dihet a asht: me ndryse, me ndryt?
Zotnij, me ndim t Zotit kam me Jau drgue fjalt qi kam mbledh e qi jan t rralla, vetun ksi shtegut s'po mundem me Ju rreshtue gja mbassi po jam i pamuejshm; vetuem U lutem edhe Jue me ma ba ndoj ndim, sidomos me ndoj t Prkohshme qi merret me kso sendesh e, me ndoj libr ose fjaluer me illustracjone pse ka me m vyejt pr me gjet domethanien e fjals nd nji giuh tjetr; sidomos nd'emna barnash ose barishtash. Fjalt qi kam nuk jan fort shum, por me gjith kta s'dij a kan me Ju vyejt gja; me gjith kta sa ma par t mundem kam me i rreshtue, si t mundem, e me Jau drgue, tuj diftue vendin se ku i kam gjet, pse me fol t drejtn un tjetr dishmij ma t fort s'mundem me qit; n kjoft se un e kam marr vesht keq domethanien e njaj fjals, njaj qi don mund ta gjejn prap nd'at vend ku e gjeta vet, por me m qortue mue.
Tuj Ju urue me gjith zemr Krshndellat e bardha e nji motmot t rij me jet e me shndet, jes;
Me nderime t veanta
i Z. s Juej
N. Gazulli. M.
Fam.
Rioll, m 14-XII-30.
2
Nikoll Gazulli, meshtar.
Famullitar i Riollit
Te Nush oba - Serreq
Shkodr
Z. Profesor,
Si mbas fjals s dhanme po nisi me Ju drgue fjalt e rralla qi keni dishrue.
Ksi shtegut po Ju drgoj grmat A - B, ; ma von kam me Ju nis edhe t tjerat; s'mund me Jau nis t gjitha pr nji her pse i kam t shkaprderdhuna ndr letra; mandej Z. e juej t keni mirsin me m diftue a jeni t knaqun qi t Jau nisi kshtu a por lypeni ndryshej me Jua que; ka nji her jan fjal qi asht vshtir me ndeshe t dyten her mbe to; tuj ken giuha nn sundim t popullit e jo nd dor t dijshmvet merret me mend qi populli e ndryshon jo n katund por edhe prej nji nierit n nji tjetr.
Jes me shum nderime
i Z. s Juej N. Gazulli
Rioll m 30-XII-30
3
D. Nikoll Gazulli
te Nush oba - Serreq
Shkodr
Z. Profesor,
Jam i lumtun me Jua nis ksi shtegut me kt letr grmat C, , D, DH, E, F, t fjalvet t rralla qi shumica, besoj s'jan shkrue nd kurrnji libr.
Kam marr letrn e Z. s Juej e falem nders shum pr libr qi m keni drgue; ishte shum i bukur, por mjerisht me land pak; kam mendue se mue kishte me m'u lyp edhe nji fjaluer germanisht si aj qi asht nd giuh franseze d.m.th. Larouse; aty kishe me gjet shum sende qi i prkasin mekaniks etr, qi me vyjn me caktue domethanien e fjalve shqipe; tha, germanisht, pse un kt giuh e marr vesht bukur mir, mbassi kam ndej nd'Innsbruck nja tre semestra. (vj. 1917-8-9, nd kallnduer vojta n Rom).
U lutem shum pr bibliothek mos me na lan mangut, n kjoft se nuk Ju bjen tepr rand (pse me U randue s'due asnji fije), pse mue m'asht djeg edhe shka pata; ktu mandej e dini mir qi nuk asht si nd'Austriaj qi m'i gjet libra pr prdorim, pa i ble, mandej me i ble lypen t holla qi te un s'gjinden mbassi mit ma shpuen kuleten: rrnoj me nji popull t mir fort, por qi nuk i del m'u ngij me buk kollomoqe......
Kam ba nji mij flije me ble nje kt makin me shkrue.
U lutem shum me m diftue a po u bien n dor kto shkrime, pse kam ruejt nji kopje nd kjoft se humbin kto qi po nisi.
T'ishim njoft ma prpara shum mir kishte ken, pse mue m'u dogjen sa shkrime e, sidomos fjal t rralla qi vetm prej skamit s'muejta me i botue; kishe gatue landn e nji fjalorit, por... kjoft ba vullnesa e Zotit.
Kam ndie se afr Kninit (Dalmacje) asht sbelue nj qytet ilir; ma giat nuk dij; ndoshta Z. e Juej, nd ras se gjinden shkrime skeni ma e lan pa u interesue; nji fitim i madh do t'ishte pr dije t giuhsis m'u dijt ilirishtja e vjetr, shtu edhe pr historij, pse s'kishin me fol ma me "giasa", por me sigurij.
Kur do qi ta botoni fjalorin e Juej, qi besoj s'ka me vonue shum vjet, kam me ken i gzuem me pas nji kopje pr kujtim t Z. s Juej.
U lutem me pas mirsin me m diftue, ndr kto mbishkrime t venetve e, t Mesapve, mbi t cillat shkruen nja disa german me randsij, a ka gja shqip ndr to? Un kam kndue di nd fletoren o ma mir t prkohshmen "Agimi" qi delte nd Shkodr, por s'm mbushet mendja se ato spjegime t dhanuna jan qi mjaftojn.
U falem nders edhe nji her pr libr t drguem; e jes:
me nderime t plota
N. Gazulli, meshtar.
Rioll, m 3-II-31
4
D. Nikoll Gazulli.
Fam. Riollit
Te Nush oba - Serreq - Shkodr
Zotnij Profesor,
Me gzim t vrtet po Jau nisi fjalt e rralla, prej faqes 13, deri n fq. 31.
Germa K asht e fillueme e jo e kryeme; s'kishe m'u kursye me Jau drgue t gjitha pr nji her porse i kam t shprndam aty ktu nd nji Notes, ku gjinden mbrend "oves et boves"... prandaj Ju lutem mos me u mrzit, pse sa ma par qi t ma lejojn zyret e mia s'kam m'u kursye me i rreshtue, e, me Jau nis.
Ju falem nders pr librin e dyt qi m keni drgue; besoj qi t dy kan me m vyejt pr me caktue emna; mbas do kohe qi t baj hetime kam me Jau drgue nji mbledhje nd vedi.
Tuj Ju urue jet e shndet, jes si prher,
I Z. s Juej
N. Gazulli M.
Rioll, m 26-II-31.
als_Latn eng_Latn ltz_Latn unk eng_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn unk als_Latn cat_Latn als_Latn als_Latn bos_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn gla_Latn pol_Latn mos_Latn twi_Latn lit_Latn unk als_Latn cat_Latn hrv_Latn als_Latn ces_Latn als_Latn als_Latn als_Latn kab_Latn lit_Latn unk als_Latn hrv_Latn als_Latn ces_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn kab_Latn bug_Latn unk als_Latn cat_Latn als_Latn bos_Latn als_Latn als_Latn als_Latn fur_Latn pol_Latn mos_Latn bug_Latn