als_Latn uzn_Latn slv_Latn
Dallimet mes kapitalizmit dhe sistemit ekonomik islam
Parashtrojm pyetje se, a thua vall, a ka dallim mes kapitalizmit dhe sistemit ekonomik islam? N fakt, t dy sistemet t lejojn t pasurohesh, por ato krejtsisht ndryshojn n at se si ato t holla duhet akumuluar dhe harxhuar.
E hn, 13 Tetor 2008 11:06
Shkaqet pr tr kto ndryshime jan burimet dhe qllimi prfundimtar i secilit sistem.
Kapitalizmi sht i bazuar n konceptin se ekonomia sht ajo e cila i kontrollon nevojat e njeriut, t cilat jan t pakufizuara dhe poashtu tregon se si t plotsohen kto nevoja. Ky sistem varet nga ajo ndarje q e bn kisha dhe shteti, ose, me fjal t tjera, ndarja q e bn Krijuesi sipas krkesave jetsore. Koncepti i liris luan nj rol t madh n ideologjin kapitaliste. Liria garantohet nga shteti, prandaj, njeriu sht i lir t'i plotsoj nevojat e tij n fardo mnyre qoft, prderisa nuk e nprkmb lirin e t tjerve. Kishte qen e udhs q t'ia japim nj shikim rrugve rreth nesh dhe t'i shohim rezultatet katastrofale t ktij sistemi! Kjo gjendje sht nga shkaku i plotsimit t nevojave dhe n kt rast mund t themi se industria e pornografis dhe ajo alkoolit/drogs jan ato q m s shumti bjn profit n sistemin kapitalist. A sht ky ai sistem n t cilin duam t'i rrisim fmijt tan?
Sistemi ekonomik islam niset vetm nga ai burim q sht i kapshm pr t'i plotsuar nevojat dhe dshirat e t gjithve, pa rezultuar n kaos. Burimi i ktyre rregullave sht, pa dyshim, Krijuesi yn. Islami, i cili burimin e tij e ka nga Krijuesi, nuk i mohon nevojat e njerzve, por n vend t ksaj (mohimit t nevojave njerzore), ai (Islami) i rregullon mnyrat dhe rrugt se si kto nevoja dhe dshira duhet t prmbushen. Ne, si qenie njerzore, e kemi lirin pr t'i shfrytzuar mendjet tona pr ta argumentuar ekzistimin e Zotit dhe se Islami sht mshir prej Tij pr neve me qllim q t udhzohemi dhe t jetojm duke pasur objektiva dhe qllime, e jo pa to. Nse Islami pranohet nga individi, ai pastaj i bhet ithtar i rregullave q jan t vna n t (Islam). Kjo tregon se si Islami e definon lirin n t jetuarit ton. Ndr t tjerash, liria sht t jetuarit nga sistemi m i mir i mundshm, e duke mos br ndonj sistem, i cili e shkatrron t jetuarit e t tjerve.
Kapitalizmi, prve tjerash, sht i bazuar n teorin e pamjaftueshmris (mungess) relative. Kjo do t thot se gjithmon duhet t ket nj pamjaftueshmri t artikujve t prdorimit t gjer pr t'i prmbushur nevojat e njerzve. Kjo, lirisht mund t thuhet se nuk ka t bj me realitetin objektiv. Sot, gjenden tepr artikuj t prdorimit t gjer pr t'i prmbushur nevojat e secilit individ, por kjo n fakt, e kundrshton parimin e pamjaftueshmris relative, ku disa njerz jan n munges edhe t gjrave elementare, prderisa disa njerz tjer kan tepric t ktyre gjrave (elementareve), por edhe t gjrave sekondare njashtu. far absurdi! Kjo teori e ndan shoqrin n dy pjes, ku pjesa e par sht m e vogl dhe ata kan t grumbulluar shum pasuri, prderisa disa t tjer, t mjer, luftojn edhe pr kafshatn e gojs.
Islami, pr dallim nga kapitalizmi, nuk e prkrah iden e pamjaftueshmris relative. Islami nuk lejon q kjo gj t ndodh. Nevojat bazike jan t garantuara pr do musliman, por edhe pr do jomusliman, nse pushteti shtetror sht n duar t muslimanve. N kto nevoja prfshihet ushqimi adekuat, veshmbathja, arsimimi dhe siguria fizike. Qllimi primar sht q t gjith t prodhojn dhe t gjith t konsumojn. Islami nuk bazohet n mim, si metod t shprndarjes s t mirave, por ai bazohet n dika m t mir, e ajo sht mnyra e shprndarjes s mjeteve financiare deri tek t gjith pjestart e nj pjeseje t caktuar lokale. Nse nevojat bazike plotsohen, dokush mund t jetoj nj jet m t lumtur, por, prve ksaj, njerzit jan t lejuar t krkojn ndonj jetes q atyre i prshtatet m s miri m qllim q ajo (jetesa e tyre) ta arrij maksimumin e mundshm n shtjen e prmbushjes s gjrave t nevojshme. Nse ky sistem merret n konsiderat dhe futet n prdorim, e tr shoqria do t prosperoj, m dshirn e All-llahut t Lartsuar, sepse kur njerzit punojn pr t qen m t lumtur, e jo m t pasur, ather, ata jan m t suksesshm dhe m produktiv.
Mund t kemi dallime t mdha ekonomike mes njerzve dhe qllimi q t gjith t'i ken nevojat bazike t plotsuara. Mirpo, duke e marr parasysh se njerzit kan aftsi t ndryshme pr t vepruar, nuk sht mkat nse ndokush dshiron t fitoj m shum. Sistemi ekonomik islam sht, thjesht, vetm pjes e Islamit. Ai (sistem) nuk mundet t jet pjes e ndar e ksaj feje madhshtore. Muslimant i prmbahen urdhrit q u sht dhn atyre:
"Krkoje vendin tnd n botn e ardhshme, n at q All-llahu jua ka dhn juve, mos e l anash pjesn tnde t ksaj bote dhe bhu i sjellshm ashtu sikurse All-llahu sht sjellur mir me ty dhe mos bn vjedhje n tok!" (Kur'an).
Prktheu nga anglishtja: Arsim JONUZI 26.06.2007
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn