als_Latn dik_Latn sag_Latn
Shkaqet e humbjes së dëgjimit dhe të shurdhësisë ndahen në dy kategori, të lindura dhe të fituara gjatë jetës. Përsa i takon shkaqeve të lindura, humbja e dëgjimit tek fëmijët mund të vijë si rezultat i faktorëve gjenetikë, ose si pasojë e komplikacioneve me të cilat mund të përballet nëna gjatë ndjekjes së shtatzanisë dhe lindjes.
D.SH.M. Edlira Beqiri, mjeke ORL në Shërbimin e Pediatrisë në QSUT thotë se shurdhësia e lindur përbën patologjinë kongenitale me incidencë më të lartë në të gjithë botën, krahasuar me të gjitha sëmundjet e lindura në popullatë. Incidenca e saj në botë kap shifrat 1-3 fëmijë të lindur shurdh në 1000 lindje. Kjo incidencë rritet më shumë kur këtyre shifrave i shtohen pacientët, të cilët paraqesin humbje dëgjimi progresive apo të fituar në vitet në vazhdim.
Testimi i çdo fëmije të porsalindur është tepër i rëndësishëm, për të diagnostikuar herët dëmtimin në dëgjim. Kjo është e vetmja mënyrë, për të parandaluar efektet tepër të rënda që mbart kjo patologji në jetën e fëmijës, të tilla si pamundësia për një zhvillim gjuhësor normal të tij, por edhe kompromentimi i aftësive konjitive dhe performancës intelektuale në përgjithësi.
Përparimet teknologjike e kanë bërë plotësisht dhe lehtësisht të realizueshëm testimin dëgjimor që në fazat e hershme të jetës, duke mundësuar kështu zbulimin e hershëm të shurdhësisë”, shprehet Dr. Beqiri.
Testet e dëgjimit që kryhen në moshë të hershme janë:
– OAE – Otoemisionet akustike, një pajisje kompjuterike e vendosur në vesh nëpërmjet një sonde, e cila lëshon tinguj në formë klikesh dhe mat përgjigjen e gjeneruar në organin e dëgjimit (koklea).
– ABR – Potencialet e Evokura Auditive, e përbërë nga sensorë (elektroda) të vendosur në lëkurën e kokës (ballë dhe pas veshit) për të detektuar potencialet, që gjenerohen në rrugët dëgjimore qendrore në përgjigje të një stimuli në vesh.
– Audiometri tonale, ku tinguj të frekuencave dhe intensiteteve të ndryshme dërgohen në vesh nëpërmjet kufjeve për të matur nivelin e dëgjimit.
Si duhet të trajtohet shurdhësia?
Trajtimi i shurdhësisë konsiston në këta hapa të rëndësishëm:
a-Parandalimi
– Një shtatzëni e kontrolluar
– Identifikimi dhe trajtimi i otitis media
– Mbrojtja nga zhurmat e forta
b- Identifikimi i shurdhësisë nëpërmjet screening-ut dëgjimor
– Neonatal
– Moshat shkollore
– Mbi 50 vjeç
C – Rehabilitimi
– Protezimi akustik (aparat dëgjimi, Implant koklear)
– Terapia logopedike
– Edukimi dhe mbështetja e vazhdueshme
Si mund të korrigjohen defektet e lindura të dëgjimit?
Korrigjimi i defektit të dëgjimit sa më shpejt është jetik, përsa i përket zhvillimit gjuhësor dhe intelektual të këtyre fëmijëve. Metodat e korrigjimit konsistojnë në protezimin akustik nëpërmjet protezave akustike konvencionale (aparatet e dëgjimit) apo implantimit koklear.
Implanti koklear është ndërhyrja e vetme, që rikthen dëgjimin e dëmtuar rëndë të këtyre fëmijëve.
Përveç defekteve të lindura e ka faktorë të tjerë që dëmtojnë dëgjimin?
Shkaqet e humbjes së dëgjimit dhe të shurdhësisë ndahen në dy kategori, të lindura dhe të fituara gjatë jetës. Përsa i takon shkaqeve të lindura, humbja e dëgjimit tek fëmijët mund të vijë si rezultat i faktorëve gjenetikë, ose si pasojë e komplikacioneve me të cilat mund të përballet nëna gjatë ndjekjes së shtatzanisë dhe lindjes.
Konkretisht, nëna gjatë shtatzënisë duhet të bëjë kujdes ndaj infeksioneve të rubeolës dhe të sifilizit, si dhe të mbajë nën kontroll gjithmonë peshën e fëmijës. Thuhet se në rastet e lindjeve me peshë të vogël, shtohet risku që fëmija të përballet më pas me probleme të dëgjimit, të cilat me kalimin e kohës mund të shkojnë deri në shurdhëri, nëse nuk ndërhyhet me marrjen e kujdesit të specializuar mjekësor. Gjithashtu, edhe përdorimi gjatë shtatzënisë i disa medikamenteve të ndaluara, siç janë:
“Aminoglukosidet, citostatikët, preparatet kundër malarjas dhe diuretikët”, pasi ndikojnë në shfaqjen e këtyre problemeve me dëgjimin. Verdhëza mund të ndikojë edhe në dëmtimin e nervit të dëgjimit tek një i porsalindur. Ndërsa në grupin e shkaqeve të fituara pohohet se ndikojnë në dëmtimin e dëgjimit, sëmundjet infektive si meningiti, fruthi dhe parotiti (shytat), infeksionet kronike të veshit, përdorimi i disa antibiotikëve dhe barnave antimalarike, dëmtimet traumatike të kokës dhe veshit, zhurmat ekstreme, përfshirë këtu edhe zhurmat në ambientin e punës nga makineritë apo shpërthimet, si dhe zhurmat në ambientet ku jetojmë dhe frekuentojmë (bare, klube nate, etj).
Një tjetër faktor që përbën rrezik është edhe bllokimi i kanalit të veshit me dyll, apo me trupa të huaj. Ndaj herë pas here duhet bërë një vizitë tek mjeku specialist për të mos lejuar qëndrimin e dyllit në kanalin e veshit për një kohë të gjatë, në mënyrë që të mos prekë nervat e dëgjimit. Si shkak i tyre, zhvillimi i të folurit tek fëmijët është i vonuar. Humbja e dëgjimit dhe sëmundjet e veshit, të tilla si otiti media, kanë efekte negative në performancën e fëmijëve në shkollë. Po ashtu, përjashtimi nga komuniteti ka një ndikim domethënës në jetën e përditshme, duke krijuar ndjenjën e vetmisë, izolimit dhe nënshtrimit, kjo ndodh veçanërisht tek individët e rritur.
A ka një kosto për shoqërinë trajtimi i këtyre pacientëve?
Shurdhësia e patrajtuar paraqet një kosto tepër të lartë për ekonominë e një vendi apo në tërësi atë globale.
Për çdo vit shurdhësitë e patrajtuara rezultojne në:
– kosto të lartë mjekësore pa përfshirë këtu pajisjet dëgjimore;
-kosto ekonomike nga pamundësia e punësimit apo shkëputja e parakohshme nga puna;
-kosto sociale si rezultat i izolimit në shoqëri, pengesës në komunikim dhe stigmatizimit;
-kosto ekonomike për shkak të mbështetjes së zgjatur dhe të veçantë në edukim të fëmijëve të moshës 5-14 vjeç.
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn sot_Latn tsn_Latn als_Latn mlt_Latn zsm_Latn grn_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn