als_Latn dik_Latn sag_Latn
Letërsia romake zhvillohet në rrethana politike e shoqërore njejtë si ajo greke, vetëm se në një periudhë më të vonë kohore.
Shoqëria romake ka kaluar nga ajo fisnore, në atë klasore, në atë skllavopronare, me polisin ku mbizotëronin antagonizmat.
Letërsia romake, zhvillohet nëpër disa periudha, e cila ndahet në dy epoka kryesore: në epokën e letërsisë republikane që arrin derin në vitin 30 p.e.r dhe epokën e letërsisë mbretërore që fillon nga vitet 30 p.e.r vazhdon deri më 476 p.e.r.
Secilën epokë e ndajmë në disa periudha.
Epokën e parë e ndajmë në 3 periudha
a) Periudha e parë letrare, fillon në mesin e shek. III, në kohën e helenizmit të let. romake, kur polisi shllavopronar e zgjeroi pushtetin në tërë italinë, zhvillohen himnet e kultit, këngët e vajeve, këngët triumfale, fjalët e urta etj.
b) Periudha e shekullit të parë të letërsisë romake, zhvillohet deri në mesin e shek. II, Koha kur formohet polisi antik. Në këtë periudhë krijues e kemi Plautin me 20 komedi, Eniusin nga Kalabria italo-grek, konsiderohet si Homeri romak, i përpunoi tragjeditë dhe komeditë greke: Terenci nga Kartagjena, shkroi 6 komedi dhe Katoni,llogaritet si histogra e orator.
c) Periudha e shek. të fundit të republikës, zhvillohet nga gjysma e dytë e shek. II deri në vitet 30 p.e.r . Në këtë kohë kemi luftra të ashpra sociale, kryengritja e robërve si ajo e Spartakut, këtu kemi edhe diktaturën e Cezarit. Në këtë periudh zhvillohet filozofia dhe retorika, paraqitet publicistika, këtu dallojmë: Ciceronin me veprat e tij : Mbi oratorinë, Bruti dhe oratorët e lavdishëm, Letra miqve, Atika etj. , Katuli- poet i shquar i epigrameve, elegjive retorike et.
Epokën e dytë e ndajmë në:
a) Periudhën e kalimit nga republika në mbretëri, prej viteve 30 p.e.r deri në vitin 14 e.r, koha kur sundon Augusti, Më të njohur të kësaj periudhe janë: Virgjili, Horaci- satiristi më i madh i kësaj periudhe, Ovidi-poeti elegjiak, Tibuli-poet i dashurisë, Tit Livi orator e moralist.
b) Periudha e letërsisë mbretërore e Romës, zhvillohet nga shek. I deri në shek II, u quajt edhe si periudha e bronztë e let. romake, Më të njohur janë: Petronie-prozator; Fedrie- fabulist, Kuintiliani-retorist, Marciali-me epigramet, Plini i Ri-orator produktiv, Juvenali- satirist, Taciti etnografë dhe teorik i oratorisë.
c) Letërsia e vonë romake, Nga shek. II e deri në shek V, kur shkatërrohet perandoria romake. Krijuesit më të njohur të kësaj periudhe janë: Frontoni, Aula Geli, Apuli etj. G Gjat shek. V let. romake kalon në letërsi romake mesjetare.
Letersia romake,letersia e romes,letersia e vjeter italiane,letersia e vjeter ne itali,letersia romes,letersi romake,letersi e romes
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn