als_Latn uzn_Latn slv_Latn
Ferma e Kafshve n Kamboxhia
Vrasja si metod e qeverisjes
Pr t ndrtuar vendin mjaftojn nj milion revolucionar t mir. Ne nuk kemi nevoj pr pjesn tjetr. Ne preferojm t vrasim dhjet miq sesa t mbajm nj armik n jet: ky ishte diskutimi i khmerve t kuq, gjat nj mbledhje, n nj kooperativ. Ata e vendosn n praktik kt logjik genocidale. N kohn e Pol Potit vdekja e dhunshme ishte e prditshme dhe rrezikoheshe m tepr t vdisje nga ekzekutimi sesa nga smundja dhe mosha. Ndshkimi i quajtur suprem ishte banalizuar nga prdorimi i shpesht i tij si dhe nga kotsia e arsyes s aplikimit. Prmbysje e uditshme: ishte n rastet e konsideruara si m t rnda t q shkoje n burg (ku sigurisht vdekja nuk ishte prgjithsisht vese e shtyr), ishe i detyruar t pohosh komplotet dhe bashkpuntort. Me gjith se sistemi i dhuns ishte fshehur me shum kujdes, mister q e bn akoma m t tmerrshm, disa t internuar kan arritur t kuptojn linjat kryesore: Ndoshta aty kishe dy sisteme paralele t dhuns. Nj sistem burgimi, pjes integruese e burokracis, q ushqente vetveten pr t justifikuar ekzistencn e tyre dhe nj sistem tjetr m pak zyrtar, q i jepte prgjegjsve t kooperativave t drejtn pr t br drejtsi. Pra, s fundi, rezultati ishte i njjt pr t burgosurit. Henri Lokard konfirmon kt hipotez. sht e prshtatshme pr t shtuar ktu nj mnyr t tret vdekjeje, q prkon me vitin e fundit t regjimit: spastrimi ushtarak duke kujtuar kolont e skterrs t lufts s Vende, n vitet 1973-1975. Ishte nj spastrim ushtarak, pasi ushtria sipas udhzimeve t Qendrs, ekzekutonte n vend dhe n mas, grupe t tra t kuadrove lokal t larguar nga postet e tyre, banort e fshatrave t dyshimt, popullsi komplet, si n zonn e Lindjes. Megjithat, kurr nuk kishte veprime akuze t sakta, mundsi pr tu mbrojtur, dhe t afrmit ose kolegt nuk njoftoheshin pr fatin e viktimave: Angkor vret, por nuk shpjegon kurr, kjo ishte nj nga shprehjet e reja t popullit.
sht e vshtir t prcaktohet sakt lista e krimeve t ndshkuara me vdekje. Jo se ato mungonin, por n t kundrt, pasi sht e pamundur t citohet nj devijim q nuk mund t jap ekzekutimin kapital: pr khmert e kuq, sht e leht dhe rekomanduar si prov e inteligjencs politike, t kryej leximi m paranojak t mundshm nga devijimi m i vogl. Pra do t knaqemi te nj rishikim i motiveve kryesore t ekzekutimit kapital, duke filluar nga m t shpeshtat. Vjedhja e ushqimeve qndron n krye. Duke pasur parasysh rndsin e orizit n ushqim dhe t fiksimit t kryer mbi t nga ana e regjimit, vendimi me vdekje u aplikua n mnyr masive n rastet e vjelve t pakujdesshme, t vjedhjeve n hambar ose kuzhin, vjedhsit shpesh ekzekutoheshin menjher me an t goditjeve me bishtin e kazms, direkt n fush dhe liheshin atje. Kishe m tepr shans pr t dal nga biruca n rastet e vjedhjeve t frutave ose zarzavateve. Megjithat, disa banane t vjedhura nga nj e uritur q ushqente beben e saj me qumsht do ta dnonin me vdekje.
Adoleshent, vjedhs t pemtoreve jan gjykuar nga shokt e tyre (q nuk kishin asnj shans pr t refuzuar), jan dnuar dhe ekzekutuar me nj plumb n kok gjat mbajtjes s seancs. Ne ishim duke u dridhur. Na than se ishte nj msim pr ne. Therjet e fshehta t kafshve ishin m t rralla: pulat dhe kafsht shtpiake u zhdukn shpejt ose u vendosn n ruajtje t fort; tufzimi e vshtirsonte vjedhjen e bagtive t trasha. Nj familje e tr mund t vritej pasi kishte therur nj vi.
Vizitat e fshehta n familje, q quajtura dezertime, bile dhe pr nj koh t shkurtr, ishin gjithashtu t rrezikshme. N rast prsritjeje rrezikoje jetn, me kusht t mos kishe kryer fajin e rnd t mungess n pun. T doje shum njerzit e tu shiheshe me sy t keq, t ziheshe me ata ose me cilindo tjetr, gjithashtu mund t kushtonte jetn (edhe ktu, prgjithsisht jo n hern e par). N nj atmosfer t nj puritanizmi t fort, pr nj burr ishte e rekomanduar pr t qndruar s paku tre metra larg nga bashkbiseduesja, n rast se ajo nuk ishte nj e afrt. Marrdhniet seksuale jasht martess, n mnyr sistematike dnoheshin me vdekje: fatkeqsi pr t dashuruarit e rinj, fatkeqsi gjithashtu edhe pr kuadrot me epshe t shumta, t cilt u bn pre e shkeljeve t tyre. Konsumi i pijeve alkoolike (prgjithsisht lng palme i fermentuar) ishte nj krim tjetr kryesor, por kjo kishte vler sidomos pr kuadrot e Vjetr, t Rinjt rrezikonin tashm shum jetn e tyre, duke krkuar ushqim. Sa pr praktikat fetare, t para me sy shum t keq, nuk dnoheshe n rast se ato kryheshin pa u vn re dhe plotsisht individuale (ajo q sht e mundur n budizm, sht shum e vshtir n islam), n t kundrt pjesmarrja n ceremonit e hipnozs mund t ndshkonte me vdekje. Natyrisht, do mosnnshtrim ishte fatal. T rrallt q rrezikonin, sidomos n fillim, pr t prfituar nga liria e pretenduar e kritiks q i akordohesh n mbledhje pr t ngritur pamjaftueshmrin e ushqimit dhe t veshjeve u zhdukn shum shpjet, po ashtu edhe ata msues t guximshm t internuar, q n nntor t vitit 1975 organizuan nj manifestim proteste kundr racioneve t uris. Fjalt disfatiste, t cilat dshironin zhdukjen e sistemit (ose fitoren e vietnamezve, q shum kamboxhian e uronin n intimitet n vitin 1978) ose thjesht pranonin q kishin uri: t gjitha kto fjal t bnin t futeshe n listat e t rrezikshmve. Chhlop ishte ngarkuar t regjistronte dhe nganjher t nxirrte kto fjal q t bnin fajtor.
Po t mos plotsoje detyrn e prcaktuar, cilado q t ishte arsyeja, ishte nga veprimet m t rrezikshme. Asnj nuk ishte i mbrojtur nga gabimet ose aksidentet e vogla, gjithmon potencialisht fatale, por sht gjithashtu n emr t ktij detyrimi q shum handikapat, invalid, t smur psikik u vran: t paaftt, puntort e kqij ishin akoma m t pavler sesa masa e t Rinjve. Natyrisht, t plagosurit dhe invalidt e lufts t ushtris republikane, t gjith ishin t prcaktuar pr tu zhdukur. Veanrisht t ekspozuar ishin ata q nuk i kuptonin ose aplikonin kshillat dhe ndaloheshin veprimet, nj i mendur q mblidhte rrnj manioku ose shprehte paknaqsin e tij me fjal jo koherente prgjithsisht vritej. Komunistt khmer aplikonin de facto eugjenizmin.
Niveli i prgjithshm n Kamboxhian demokratike ishte tmerrues. Pr pjesn m t madhe t kamboxhianve, ajo q i terrorizonte nuk ishte spektakli i vdekjes, por pa parashikimi dhe misteri q rrethonte zhdukjet e pafundme. Vdekjet realizoheshin pothuajse gjithnj me maturi dhe t fshehta. Do ti ballafaqojm ksaj fshehtsie t aplikimit t vdekjes politesn e pandryshueshme t militantve dhe kuadrove t PKK: Fjalt e tyre mbeteshin t przemrta, shum t mbla, bile dhe n momentet m t kqija. Ata shkonin deri n vrasje pa u shkputur nga kjo kortezi. Ata e administronin vdekjen me fjal t mbla () Ata ishin t aft pr t br t gjitha premtimet q ne duam t dgjojm pr t anestezuar mosbesimin ton. Un e dija q fjalt e tyre t mbla shoqronin krimet ose i paraprinin. Khmert e kuq ishin t sjellshm n do rrethan, bile dhe prpara se t na vrisnin si kafsht.
Shpjegimi i par sht taktik: si sugjeron Yathay, pr t mbajtur surprizn, t evitosh refuzimin dhe revoltn. E dyta sht kulturale: dominimi i vetvetes ka shum vlera n budizm, ai q i nnshtrohet emocionit humbet. E treta sht politike: si n ditt m t mira t komunizmit kinez (para Revolucionit kultural), t provosh racionalitetin e pamshirshm t veprimit t Partis (q nuk duhet t bj asgj nga pasionet e momentit ose nga nxitjet individuale), dhe aftsin e plot pr t drejtuar, n do rrethan. Kjo fshehtsi n ekzekutim mjaftonte t provonte se ato ishin shum t koordinuara nga Qendra: dhuna primitive dhe spontane, pr shembull, ajo e pogromeve nuk hezitonte n shfaqej. Nj pasdite, nj nat, vijn ushtar pr tju marr n pyetje ose pr t studiuar. Shpesh ju vn brrylin n kurriz dhe keni mbaruar. Nganjher, m pas gjendet nj kadavr n pyll, gjysm e varrosur, ndoshta pr t futur akoma m shum frikn, por gjithnj nuk mund t identifikohet. Sot e dim se shum varre t prbashkta, m tepr se njmij pr do provinc, n total jan studiuar njzet, jan shprndar n fushat e Kamboxhias. Nganjher aplikohej krcnimi kobzi i prsritur nga khmert e kuq, kufomat do t shrbejn si pleh pr orizoret tona: Vrisnin pa pushim burra dhe gra pr t br pleh. I varrosnin n gropa t prbashkta t cilat i gjeje kudo n fushat e mbjelljeve, sidomos ato t mbjella me maniok. Shpesh duke nxjerr tuberat e maniakut, zbulohet nj kock e ballit t njeriut n zgavrat e t cils duken rrnjt e bimve. Zotrit e vendit besonin se pr bujqsin nuk kishte m t mir se plehu i kufomave t njerzve, por gjithashtu kemi mundsi t njohim, si n rastin e kanibalizmit (t kuadrove), t mohimit t humanizmit pr armikun e klass.
Egrsia e sistemit shfaqet n momentet supreme, gjat ekzekutimit. Pr t kursyer plumbat, por pa dyshim pr t knaqur sadizmin e shpesht t ekzekutorve, pushkatimi nuk ishte m i zakonshmi: 29% e viktimave sipas studimit t Slivinskit. N t kundrt, llogariten 53% kafka t thyera (t goditura me shufra hekuri, me bishtin e kazms, nganjher me shat), 6% t varur dhe t asfiksuar (me thas plastike), 5% t prer n gurmaz.
Konfirmimi i t gjith dshmive: vetm 2% e vrasjeve jan realizuar n publik. Midis tyre shum ekzekutime pr tu br shembull t kuadrove t rn nga posti, duke prdorur nganjher mnyra barbare, si zjarri (pastruesi) duket se luante nj rol t madh: t dnuarin e futnin deri n gjoks n nj grop t mbushur me prush dhe kokn ia digjnin me vajguri.
Pierre Rigoulot, Libri i Zi i Komunizmit, Besa, Tiran , 2000.
Burimi i tekstit: MVSK(m mir vdekur se i kuq): http://8mvsk.wordpress.com/2014/11/1...-ne-kamboxhia/
scn_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn