als_Latn lit_Latn uzn_Latn
Mendimtari i njohur francez Charles Saint-Prot mendon se Islami ėshtė shansi i fundit pėr njerėzimin, i cila ka humbur tė gjitha virtytet morale. "Edhe jo muslimanėt gėzohen pėr forcimin e Islamit" deklaron Saint-Prot.
Krahas elitės akademike perėndimore, mendimtari francez Charles Saint, njėkohėsisht profesor i shkencave juridike nė Universitetin Sarbone, ka njė qėndrim mė ndryshe ndaj Islamit. Nė intervistėn e dhėnė burimeve tė timeturk.com ai mbron selefizmin dhe mendon se Islami ėshtė zgjidhje e vetme pėr degradimin moral tė shoqėrisė perėndimore.
Charles Prot botoi njė libėr nė Francė me titull "Islami: E ardhmja e traditės midis revolucionit dhe perėndimit". Autori, nė kėtė libėr synon tė thyej shumė paragjykime dhe mendime tė gabuara qė kanė qarqe perėndimore pėr Islamin. Autori ndėr tjerash synon tė shpjegoj disa terme Islame si Xhihadi, Selefizmi etj qė pėrdorėn nga disa grupe ekstreme. Saint-Prot tregon se kėto nocione nuk kanė tė bėjnė mė kėto grupe radikale, por janė koncepte tė Islamit.
"Unė kam lexuar shumė vepra ku thuhet se dallon Zoti i muslimanėve nga Zoti feve tjera monoteiste, por, pohuesit tė tillė, nuk janė tė vetėdijshėm se i njėjtė ėshtė Zoti gjithė feve monoteiste" shprehet Saint-Port.
Charles Saint-Prot thekson se e vetmja arsye e shembjes sė Perandorisė Osmane ėshtė braktisje e normave tė Islamit dhe zhytja nė luks nga ana e Sulltanėve, ndėrsa nė kėtė periudhe bartėsi i vėrtetė i mesazhit islam ishte Muhamed Abdulvehabi. "Ėshtė fatkeqėsi qė disa qarqe terroriste e pėrdoron nocionin e selefizmit, kėta vetėm se e dėmtojnė kėtė nocion,unė duhet tė potencojmė se selefizmi i vėrtetė nuk pėrputhet me Bin Ladenin apo Al-Kaiden, por ėshtė njė lėvizje analogjie moderne" tregon Charles Saint-Prot.
Charles Saint-Prot po ashtu kritikon pushtimin e Irakut nga SHBA ja. "Pushtimi i Irakut ėshtė njė tragjedi e madhe, ngase ky pushtim ka shkatėrruar Irakun dhe ka sjellė pasoja tė rėnda popullsisė irakiane. Unė nuk mendoj se Al-Kaide ėshtė duke bėrė rezistencė nė Irak, a mund tė quhet rezistencė bombardimi i xhamive tė shive nė Irak? Unė mendoj se Al-Kaide ėshtė njė rrjet i formuar enkas nga Amerika pėr tė realizuar qėllimet e saja nė Irak, ngase vendosje e bombave nė mesin e civilėve irakian krijon arsyen e qėndrimit tė SHBA-sė nė Irak" shprehet Saint-Prot.
"Islame nėse krahasohet me fe tjera ėshtė feja mė e re dhe mė dinamike nė botė, ngase posedon nė vetė ato vlerat qė ika humbur perėndimi. Nė shoqėritė perėndimore, ku dominon egoizmi dhe vlera materiale, ka humbur vlera e mbėshtetjes ndėr njerėzore, dhe ēdo njėri ėshtė mbyllur nė botėn e vet. Kultura e vetme qė dominon nė perėndim ėshtė kultura e parasė dhe sukseseve financiare, nė anėn tjetėr gjithēka qė ėshtė shpirtėrore ka humbur tėrėsisht. Njė krijaturė e tillė shtazarake pa dyshim se ėshtė e gjykuar tė humb. Dhe ajo ēka ofron Islami njerėzimit janė pikėrisht kėto vlera qė e mbrojnė nderin njerėzor. Kėshtu qė edhe jo muslimanėt nuk brengosen pse forcohet Islami, por pėrkundrazi gėzohen pėr kėtė fakt. Thėnė mė ndryshe Islami ėshtė mundėsia e vetme pėr njerėzimin e cila ka humbur tė gjitha virtytet morale" tregon Charles Saint-Prot.
Po ashtu profesori Charles Saint-Prot thekson se aty ku sundon Islami nuk ka nevojė pėr laicizėm. "Shumica e njerėzve tė cilėt pretendojnė se janė laik e urenjė fenė e tyre, dhe publikimi i karikaturave qė ofendojnė vlerat fetare nuk ėshtė orvatja pėr tė ndarė fenė nga pushteti, por janė pėrpjekje pėr tė shkatėrruar fenė" shprehet Charles Saint-Prot.
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn