als_Latn uzn_Latn swe_Latn
-
Zbulohet n Ukrain Alfabeti 400-vjear i Elbasanit
Arkeologt kan gjetur artefaktet me mbishkrime n alfabetin e Elbasanit t shekullit t 17-t n fshatin Margaritovo t Ukrains.
Nuk sht vetm ky lajmi ekskluziv q ka sjell n Seminarin e 34-t Ndrkombtar t Prishtins pr Gjuhn Letrsin dhe Kulturn Shqipe studiuesi ukrainas Aleksandr Novik, por edhe fakti se n ish-Perandorin Ruse sht ngulitur nj diaspor e madhe shqiptare fatkeqsisht e panjohur, si shkruan ai. Aleksandr Novik e ka titulluar kumtesn e tij Shqiptart n Perandorin Ruse n shekujt e 18-19-t: t dhna t reja n fushn arkeologjike, historike dhe etnografike.
Gjetja e artefakteve t alfabetit t Elbasanit t shekullit t 17-t n ish Perandorin Ruse sht jo pak befasues, sepse zbuluesi i par i ktij alfabeti J.G. von Hahn ka thn se Alfabeti i Elbasanit nuk sht prdorur vetm n Elbasan dhe Berat, por edhe te tregtart n mrgim.
Ndrsa fakti q ky alfabet sht prdorur edhe nga mijra shqiptar q kan jetuar n territoret e Perandoris Ruse, ka qen i panjohur. Alfabeti i Elbasanit t shekullit t 17-t sht nj alfabet i veant me 54 shkronja.
Telegrafi
-
-
Pr: Zbulohet n Ukrain Alfabeti 400-vjear i Elbasanit
Me shume informacion per kete lajm:
Po si u ndodhn mrgatat e shqiptarve n Rusi pas shekullit t 17-t, cila qe arsyeja e ksaj zhvendosjeje?!
Prmes ktij studimi interesant t Aleksandr Novik, dalin n drit pjes t panjohura nga historia dhe kultura shqiptare. Ja si e shpjegon ai prmbledhtas ekzistencn e diaspors s panjohur shqiptare n ish-Perandorin Ruse, n kumtesn q do ta lexoj sot n seminarin e Prishtins.
“shtja e studimit t diaspors shqiptare n Rusi sht shum e rndsishme dhe sht lidhur me aspekte nga m t ndryshmet historike, ekonomike, shoqrore, politike etj.”, shkruan ai, ndrsa argumenton se: “Gjat shekullit t 20-t jan hulumtuar n nivel mjaft t lart vendbanimet shqipfolse n jug t Ukrains (n rajonin e Odess dhe Zaporozhjes) – periudha e themelimit t kolonis s par Karakurt i prket fillimit t qindvjetorit t 19-t (m sakt vitit 1811). N krahasim me kt periudh koha e ardhjes s shqiptarve n shrbim ushtarak rus sht shum m e hershme dhe i prket gjysms s dyt t shekullit t 18-t. Mund t gjejm mjaft t dhna npr arkivat shtetrore dhe krahinore lidhur me pranimin e ushtarve shqiptar n shrbim t carve rus gjat shekujve t 18–19-t. Fatkeqsisht historia e ardhjes s sasis s madhe t shqiptarve n teritorin e Perandoris Ruse sht pothuajse e panjohur, jo vetm pr shoqrin ruse dhe shqiptare, por dhe pr shkenctart, specialistt n fushat e ndryshme t disiplinave humanitare.” Histoirikisht, Novik e shjegon si m posht shprguljen e shqiptarve:
“N vitin 1768 Turqia me prkrahjen e Francs dhe Austris fillon luftn kundr Rusis. N kto kushte m 1769 perandoresha ruse Katerina II drgon emisart e vet n Pelopones t Greqis, n Mal t Zi, Shqipri dhe principatat e Danubit me qllim q t lidhen kontaktet midis popullsis s krishter t ktyre trojeve dhe shtetit rus. Q nga ajo koh n trupat ushtarake ruse fillojn t shrbejn ushtart shqiptar t cilt konsideroheshin si lufttar t mir kundr ushtris osmane. Sasia e tyre u zmadhua dukshm pas marrveshjes s paqes t vitit 1774 nnshkruar n Kyyk-Kajnarxhi me kushtet e qeveris ruse.
N kto dekadat n teritorin rus fillojn t vijn familjet e ushtarve shqiptar dhe grek q n dokumentat e epoks fiksoheshin nga zyrtart me emrtimin e prbashkt arnaut (pa ndar n etni). N kt koh nga kolonistt ballkanik jan themeluar, jo vetm lagjet dhe rrugt n qytetet e Rusis s jugut, por edhe fshatrat, vendbanimet, etj. Kshtu n rajonin e Rostovit n Don (qarku i Azovit) (sipas sistemit t ri administrativ) n fund t shekullit t 18-t sht themeluar fshati Margaritovo, emri i t cilit sht lidhur ngusht me Margarit Bllazon, nj oficer t rangut t lart, me prejardhjen nga trojet shqiptare.
Ditt tona n fshatin Margaritovo nga arkeologt (Dmitrij Zenjuk, etj.) jan zbuluar artefaktet me mbishkrimet n alfabetin e Elbasanit (sistemi i shkronjave q u prhap n Shqiprin e Mesme n shekullin e 17-t). N kt zon t detit Azov nuk flitet m shqip, por popullsia ka ruajtur kujtime pr arnautt q jan themeluesit e ktij fshati dhe vendbanimeve prreth. N kt territor ekspedita jon e organizuar nga Universiteti Shtetror i San Peterburgut n vitin 2015 ka mbledhur shum materiale, narativa etj., lidhur me pranin e shiptarve n shekujt XVIII – XIX.
-
-
Pr: Zbulohet n Ukrain Alfabeti 400-vjear i Elbasanit
Shqiptaret ne Ukraine kane ikur nga Bullgaria....
-
Regullat e Postimit
- Ju nuk mund t hapni tema t reja.
- Ju nuk mund t postoni n tema.
- Ju nuk mund t bashkngjitni skedar.
- Ju nuk mund t ndryshoni postimet tuaja.
-
Rregullat e Forumit
unk als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn srd_Latn unk unk ltg_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn unk unk ltg_Latn als_Latn unk als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn unk als_Latn