als_Latn bos_Latn ron_Latn
Me nje sy qe i hodha atyre qe ke shkrojtur o Drini do te thoja se je munduar te gjesh dicka qe te me kundershtoje medoemos...
Nejse, une po filloj me disa verejtje:
E para eshte se ti ke thene se abstraktizmi quhet ndryshe "kubizmi"! Te them te drejten nuk jam ndonje specialist boteror por me duket se "Kubizmi" ka per themelues Braque dhe Picasso kurse "Abstraktizmi" ka per themelues nder te tjerash edhe Mondrian - eshte nje nga pioneret por nuk eshte i pari.
Kubizmi per me teper eshte "stil" me vete; Mondrian kaloi nga Kubizmi figuratif tek Kubizmi abstrakt (paka se fjala Kubizem i bashkon te dyja, ato jane krejt te ndryshme si stile dhe si rryma).
Dhe e dyta Mondrian nuk eshte fare perfaqesues i Kubizmit(figuratif, pasi Kubizmi abstrakt kaloi ne Abstraktizem, dhe sepse Kubizmi eshte i perfaqesuar kryesisht nga arti figuratif); pikerisht sepse ai ishte i pakenaqur nga Kubizmi kaloi ne Abstraktizem ose sic quhet ndryshe jo-figurimi. Pak rendesi ka megjithate!
Ke marre si shembull nje rast shume te vecante o Drini. Mund te kishe thene direkt se Abstraktizmi nuk tregon asgje, nuk ka kuptim; kjo eshte pershkrimi i tij. Pra ka art abstrakt dhe termi abstrakt i jep gjithe "domethenien". Po ky Abstraktizem sipas fjaleve te Mondrian-it eshte art i intelektit dhe jo i "ndjenjes"; ne fakt te gjithe pikturojne me ndjenje por ketu ajo vjen ne radhe te dyte. Arti i non-figurimit - Abstraktizmi - per me shume eshte nje rryme qe nuk mund te percaktohet, nuk ka vetem nje lloj konfigurimi apo stili, ne Abstraktizem hyjne shume gjera, dhe pikerisht sepse kufizimi - pershkrimi - i Abstraktizmit i shpeton arsyes njerezore atehere kur abstrakja eshte pjelle e imagjinates njerezore (kjo eshte teme per fiolozofi: shume shume e gjere).
Sidoqofte une nuk besoj se nuk mund ta kuptojme, per mua eshte ve e veshtire, shume e veshtire per te kuptuar, ashtusi Realiteti, e Verteta, Perendia, Universi, Pafundesia... etj. Te gjitha keto jane te veshtira per tu kuptuar dhe per tu percaketuar por ne gjithesesi perpiqemi tju japim nje domethenie.
Duke folur per KUPTIMIN e nje vepre ne kete rast mund te flasim me shume per KUPTIMIN e teknikave, te kondicioneve ne te cilat eshte bere, te karakterit te artistit, etj., gjera keto qe ndihmojne shume per KUPTIMIN e vepres. Per shembull, nje nga objektet e preferuara te Mondrian-it ishte pema, dhe ai kete subjekt e ka piktuaruar shume here duke u munduar gjithnje si e si ti jape nje pamje sa me abstrakte - me duket se edhe ne nje nga vizatimet e tij me lart eshte nje peme (abstrakisht e perfytyruar kuptohet).
Nga e gjithe kjo ne dalim ne nje paradoks: veprat e bera me ndjenje duhen kuptuar, kurse ato te bera ma ane te intelektit duhen shijuar me ane te ndjenjes. Mos ju duket se po kundershtohem vete, jam duke folur ne menyre relative.
Pra nq se ti shkon ne nje muze pa ditur gje per Abstraktizmin do kuptosh edhe me pak, kurse kur shkon duke ditur dicka per te dhe perfaqesimin e tij do kuptosh edhe me shume megjithese nje kuptim jo i plote dhe i kenaqeshem.
"Katror i zi ne sfond te bardhe" eshte nje veper e Malavich e frymezuar nga Abstraktizmi dhe abstrakte; do desha te dija se ke mund te kete lene kjo veper pa u menduar! une personalisht ndjeva pak gje duke e pare, ne te kunderten me beri te mendohem e te stermendohem per Kuptimin e saj... A ja arrita, eshte pune tjeter!
Po e le me kaq!
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn