als_Latn dik_Latn sag_Latn
KASANDRA
Autori: Christa Wolf
Botuesi: Botimet IDK
978-9928-136-08-4Faqe: 175
Viti i botimit: 2012
Këtu ka ndodhur. Ajo qëndronte aty. Këta luanë të gurtë, tani pa kokë, e kishin vështruar. Kjo kështjellë, dikur e papushtueshme e tani një grumbull gurishtash, kishte qenë gjëja e fundit që ajo kishte parë.
650 L
Libri mund të porositet nga çdo vend i botës. Transporti në Shqipëri është falas, përsa i përket vendeve të tjera, vlera e transportit ndryshon në vartësi të vendit. Vlerën e saktë të transportit e mësoni në momentin që mbyllni porosinë.
Përshkrimi
Detajet
Pjesë nga libri
Këtu ka ndodhur. Ajo qëndronte aty. Këta luanë të gurtë, tani pa kokë, e kishin vështruar. Kjo kështjellë, dikur e papushtueshme e tani një grumbull gurishtash, kishte qenë gjëja e fundit që ajo kishte parë. Një armik i harruar prej kohësh dhe qindvjetët, dielli, shiu, era e kishin rrafshuar dhe ia kishin lëmuar gurët. I pandryshuar vetëm qielli, një bllok me kaltërsi të thellë, i lartë, i pafund. Përbri mureve me blloqe ciklopikë, sot si dikur, që i jepnin drejtim rrugës: drejt portës, poshtë së cilën tashmë nuk kullon gjak. Drejt errësirës. Drejt kasaphanës. Dhe e vetme. Me këtë rrëfim unë hyj në vdekje.
Këtu përfundoj edhe unë, e rraskapitur dhe asgjë, asgjë që mund të kisha bërë apo lejuar, që mund të kisha dashur apo menduar, nuk do të më kishte çuar dot drejt një fundi tjetër. Më thellë se çfarëdo ndjenjë tjetër, më thellë madje edhe se frika e brendshme, qenia ime është përshkuar, gërryer, helmuar nga shpërfillja e të pavdekshmëve kundrejt nesh, vdekatarëve. Dështoi kuturisja jonë që ftohtësisë akullnajore të tyre tu kundërvëmë ngrohtësinë tonë të vockël. Më kot ne përpiqemi që t´i shmangemi dhunës së tyre dhe këtë unë e di prej kohësh.
Së fundi asaj nate, gjatë kalimit të detit, kur furia e motit e ardhur nga të katër anët e horizontit kërcënonte ta shkatërronte anijen tonë; kur askush që nuk ishte lidhur fort, nuk qëndroi dot; kur unë vura re Marpesën që rrekej fshehurazi të zgjidhte litarët që e mbanin atë dhe fëmijët të lidhur mes tyre dhe pas direkut; kur unë, e lidhur me një litar më të gjatë se robërit e tjerë, e çakërdisur, mendjehumbur, u hodha përmbi të; ajo pra, u përpoq kështu të mos ua linte jetën e saj dhe të fëmijëve të mi elementëve shpërfillës të natyrës, por në vend të kësaj ua dorëzoi ato njerëzve të çmendur; kur unë, duke iu shmangur vështrimit të tyre, qëndrova përsëri galiç në vendin tim, pranë
Agamemnonit që grindej dhe spërkaste jargë dhe pyeta veten se prej çfarë lënde të pa shkatërrueshme qenkan përgatitur këta litarë që na mbajnë në jetë. Marpesa, ajo që sikundër dikur, nuk donte të fliste me mua, dukej që ishte përgatitur për atë që po përjetonim më mirë se unë, fatthënësja, sepse unë nxirrja kënaqësi nga gjithçka që shihja – kënaqësi, jo shpresë, - dhe jetoja më tej, për të parë.
Ishte e habitshme që armët e çdo njeriu, - heshtja e Marpesës, harbimi i Agamemnonit, - mbeteshin përherë të njëjtat. Unë për vete, natyrisht, i kisha ulur armët e mia, do të thotë: çfarë ishte e mundur të ndryshohej. Përse më duhej patjetër dhuntia e fatthënies?
Më e skajshmja: të flisja me zërin tim. Më tepër, ndryshe, nuk kisha dashur. Në rast nevoje edhe mund ta dëshmoja dhuntinë, por kujt? Këtij populli të huaj që, paturpësisht dhe i ndrojtur njëherësh, qëndron përreth qerres? Sepse një motiv për të qeshur, sidoqoftë kishte mbetur, prirja ime për tu përligjur kishte marrë fund diçka më përpara se të marr fund unë vetë. Marpesa hesht. Fëmijët nuk dua t´i shoh më. Ajo i mban ata të fshehur prej meje poshtë pëlhurës.
I njëjti qiell përmbi Mikenë, si përmbi Trojë, vetëm se i zbrazët. Vezullues, i paarritshëm, i shpëlarë. Ende gjithçka që po më ndodh ka gjetur përgjegjësen e vet brenda meje. Është e fshehta që më mbërthen dhe më mban njësh e për të cilën nuk mund të flisja me asnjeri. Vetëm këtu, në cakun e skajshëm të jetës sime, mund t´ía përmend atë vetvetes. Duke qenë se brenda meje gjendet diçka e secilit, unë nuk i kam përkitur askujt tërësisht, sikundër e kam mirëkuptuar edhe urrejtjen e tyre ndaj meje. Njëherë, “më parë”, po, kjo është formula magjike, duke e hedhur fjalën ashtu anash dhe me fjali të cunguara, unë desha të flisja për këtë me Mirinën, jo për tu lehtësuar vetë, jo, kjo nuk ekzistonte. Por sepse besoja që ajo ishte fajtore për këtë.
Fundi i Trojës ishte i parashikueshëm, ne ishim të humbur. Enea me njerëzit e tij ishte tërhequr. Mirina e përbuzte. Kurse unë u përpoqa t´i thosha se Enean unë jo thjeshtë e kuptoja, por e miratoja. Sikur të isha unë ai. Sikur të rrija galiç brenda tij dhe me mendimet e mia të mëkoja vendimet e tij tradhtare. “Tradhtare” tha Mirina që godiste me zemërim me sëpatë shkurret përdhese në hendekun përreth kështjellës, ajo nuk më dëgjonte, mbase edhe nuk më kuptonte aspak, sepse nga koha kur më zunë robinjë dhe më futën në kosh, unë flisja me zë të ulët. Por nuk ishte për shkak të zërit, siç mendonin të gjithë, ai nuk ishte dëmtuar. Ishte toni. Toni i profecisë ishte zhdukur. Fatmirësisht i zhdukur.
Mirina bërtiti. E habitshme që unë, vetë ende jo shumë e vjetër, jam e detyruar të flas në kohën e shkuar për thuajse cilindo që kam njohur. Jo për Enean, jo. Enea jeton. Por a duhet që një burrë që jeton, duke qenë se të gjithë burrat vdesin, të jetë frikacak? Ishte më tepër se politikë që ai, në vend që të fundit t´i udhëhiqte drejt vdekjes, u tërhoq bashkë me njerëzit e vet në malin Ida, në vendin e tij? Disa duhej të mbeteshin – Mirina e kundërshtonte këtë, - përse të mos ishin këta Enea me njerëzit e tij?
Përse jo unë, me të? Kjo pyetje nuk u bë. Ai, që deshi të ma bënte atë pyetje, tek e fundit e tërhoqi. Sikundër edhe mua, mjerisht, mu desh ta mbaja përbrenda atë që vetëm tani do të mund t`ia bëja. Për të mundur kështu që të mbetesha në jetë, së paku për të menduar. Ndonëse ende jam në jetë, edhe disa orë. Nuk kërkoj thikën, atë që, e di, Marpesa e mban në gji. Atë që ajo, kur pak më parë, ne, gratë, pamë mbretëreshën, ma ofroi më një vështrim.
Dhe unë, po me vështrim, nuk e pranova. Kush më njeh mua më mirë se Marpesa? Tashmë asnjë. Dielli e kishte kaptuar mesditën. Ajo që unë do të kuptoj, derisa të vijë mbrëmja, do të zhduket bashkë me mua. Do të zhduket? A vazhdon mendimi, i lindur një herë, të jetojë më tej tek një tjetër? Tek përçuesi i qerres sonë, fjala vjen, të cilit iu mërzitëm?
Ajo po qesh, dëgjoj të thonë gratë që nuk e dinë se unë e flas gjuhën e tyre. Dhe largohen prej meje, duke u dridhur, gjithandej e njëjta. Mirina, që më shihte buzagaz tek flisja për Enean, bërtiti: “E pandreqshme”. E kishte për mua. Unë i mbështeta dorën në zverk, derisa ajo heshti dhe ne të dyja, nga muri afër Portës Skaike, soditëm diellin tek kridhej në det. Kjo ishte hera e fundit që qëndruam bashkë, dhe ne e dinim këtë.
plt_Latn srd_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn mlt_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn