als_Latn bos_Latn ron_Latn
Arvanitet luftuan per nje Epir te pavarur dhe Shqiptar.
nga Arber Thesproti
-Udhetarja angleze zonja e nderuar Edit Durham, gjate luftrave ballkanike kaloi ne gadishullin ballkanik dhe pershkroi gjithecka ne ditarin e saj te famshen qe ka mare dhene e eshte vleresuar nga te gjith stjudjuesit serjoz. Ja se cfar thote kjo zonje e nderuar kur flete per indokrinimin fetar ballkanik: Kur kaloja ne Rumeli pyesja njerzit:- Cfar je ti?Katolik pergjigjej njeri, ortodoks tjetri. Ne Bullkari pyesja :-Cfar je ti? Ortodoks. Ne jugosllavi:-Cfar je ti? Protestan, ortodoks. Secili ne havane e vete. Dhe thashe se fundi , cfar do te behet me keto fe qe trubulloin mendjet dhe dobesojne shpirtin me ane te friksimit dhe arine te te bejne te pa arsimuar, dembel, amfolokopik, murg. Keshtu isha mbytur e tera nga dogmat idjote te njerzve dhe duke hyre ne Shqiperi pyeta:- Cfar jeni ju ketu?-Mu pergjigjen prere e qarte SHQIPTARE. Me ne funde, thashe. U clirova ketu nga fanatiket dhe zotekrijuesit.
Sic e shikoni indokrinimi fetar ja u kishte cplare trurin thuajse gjithe ballkanasve, i kishte cveshur plotesishte nga identiteti i tyre kombetare. Vetem tek shqiptaret kjo dukuri fanariote nuk kishte zene vende.
-Udhetari anglez, kapiteni Leak qe kaloi nen Ali Pashen thote ne kujtimet e tij: Ne teritorin e Korces dhe Beratit si dhe ne mjafte vise te Shqiprise .muslimanet martohen me greke(kupto te krishtere). Atje kane zakon qe djemte ti turqizojne dhe vajzat ti bejne te krishtera. Keshtu shehe ne te njejtin vende qengjin ti beje shoqeri derit
-Tek raca shqiptare, shikon djaln e hoxhes mere per nuse vajzen e priftit. Keto martesa behen shpeshe mes te krishterve shqiptare me muslimanet shqiptare.Tek shqiptaret e rendesishme eshte raca jo feja.
Fakte te tilla jane te shumta dhe tregoine fare qarte se, obskuratizmi fetar nuk ndikonte dhe ifluenconte jeten e races shqiptare. Kjo dukuri qe ka qene dhe eshte kaqe e zakonshme mes races sone, nuk eshte e rastesishme, por ajo i ka renjet te ngulura thene ne identiteti shqiptare... Shqiptaret gjat gjithe historis se tyre i kan dhene rendesi kombit, fisit, races, zakoneve, tradites se tyre, gjuhes dhe jo fese. Raca shqiptare lidhjet martesore i bene vetem brenda races, pamvarsishte se te cfar besimi jane shqiptaret. Me kete gje, shqiptaret kane ruajtur te paster gjakun dhe racen e tyre fisnike. Pra kombi dhe raca gjithmone tek ne kane qene paresore dhe e rendesishme sa, as obskuratizmi fetare fanariot ska mundur dote ta qeroi kete tradite . Nje gje te tille nuk e shofim tek fanariotet greke, pse? Qe te keshe nje identitet te tille, kaq te spikatur, pa tjeter qe duhet te jeshe pjese e nje kombi, tradite,zakoni, nje race, nje gjuhe, pra duhet te keshe te gjitha elementet perberes te nje populli. Kjo gje tek greket nuk egzistone. Ata greket jane te ardhur nga vise te tjera te kontinentit, dhe si te tille, per te bashkuar kete lukuni te krishteresh ardhacake (te vetequajtur grek) u vu ne perdorim mekanizmi artificjale i idese fanarjote- greke=ortodoks. Keta bastarde anadollake qe me gjithe se te krishtere i sherbyen otomanve dhe sulltanve me besnikerine me te madhe. Per qindra vjete, kjo race bastardesh pa kombe e tradite, ishin qitapi i llogarive te perandorise turke, truri dhe mendja e politikes anadollake otomane. Te gjithe fanarjotet greke ishin me poste te larta ne administraten turke, ishin ambasadore, perfaqsues te otomanve ne shtete te ndryshme evropjane Ne Moldavi, Rumani dhe ne disa vise te greqise, si ne Kreten muslimane, Vllahi dhe More ata sundonin duke ndare pushtetin me otomanet, duke i paguar harace te tera sulltanve. Kaq te besuar ishin keta djaje tek Suulltani, sa ai ju dha pushtet absolut ne drejtimin e Patriarkanes se Stambollit. Pra kjo race greke e mbledhur nga te gjitha anet e kontinenteve, duke mos patur kombe e tradite, polli identitetin e ri te ardhacakve qe u quajt i krishter ortodoks = me greke. Dhe po pranove kete ide te fanarjotve pa tjeter qe je greke, pamvarsisht se mund te jeshe nje i krishter i ardhur nga Egjypti, Siria, Anadolli, Izraili, apo Rusia. Per fanariotet; ai popull qe nuk e pranonte nje identitet te tille fanarjote smund te ishtre ortodokse. Deshen apo sdeshen ortodoksit shqiptare, duhet te paraqiteshin te tille, se ndryshe kisha fanarjote do ti shkisheronte dhe ndeshkonte me merine e zotit, qe sipas fanarjotve fliste vetem greqishte. Kjo eshte pra krijesa artificjale qe sote quhet grek-ortodoks dhe po je ortodoks je greke Ky helm fanariot se bashku me shpaten e otomanve qe ishte dora e fshehte e ndeshkimit fanariote, helmoi racen shqiptare. Ne fillimet e fushatave te otomanve kunder vendeve ballkanike i vetmi vende qe i beri balle per 35 vjete kesaj fuqie qe tmerroi Evropen ishin vetem Arberit e viseve shqiptare, qe nga Epiri deri ne Kosove. Greqia ju nenshtruar pa diskutim fuqise otomane pa as me te voglen rezistence. Ja ketu duket dhe trimeria greke. Historia boterore nuk njefe asnje udheheqes grek qe u perpoqe ti bente balle otomanve ne ate kohe. Fanarjotet greke nuk shquhen per trimeri, por per dinakri, se si te te ngulin thiken mbrapa kurizit dhe raca jone e ka pare dhe po e shikone akoma pabesine fanarjote dhe te qenve te tyre qe sjane pake dhe ketu ne kete diskutim te thjeshte per camerine. Fanariotet greke ne bashkepunim me sulltanin dhe Katerinen e Rusise bene perpjekjet me te medha per ti percare dhe tjetersuar shqiptaret ne greke. Ja se ne cfare perfundimi kane dale historjanet e pa varur amerikane kur analizojne ballkanin: -But in 1779, Greek chieftains cooperated with an Ottoman army in the Peloponnese, and negotiated with the illustrious Greek Phanariot Nicholas Mavroyeni, in order to put down ALBANIAN irregulars who had been plundering the region... Ja sesi gjakeprishurit fanarjote bashkepunonin dhe me dreqin, vetem qe te mposhtnin shpirtin e pa epur te shqiptarve. Ruset derguan ne Ballkane dhe sigurisht ne Greqi 17.000 politikane e prifterinj per te bere punen e tyre e per te percare shqiptaret, myslimanet shqiptare ne turqe dhe te krishteret shqiptare ne greke. Per keta djaje, shqiptaret dhe kombi shqiptar nuk egzistonte dhe as qe duhej te diskutohej.
Ja pra se si paria e krishtere greko-fanariote u kthye ne nje vegel te otomanve, ne nje sherbetor besnik te turqve dhe nje armik i betuar i shqiptarve. Te thuash qe muslimanet shqiptar ishin pro turqe eshte nje genjeshter e pa cipe. Betejat e muslimanve shqiptare kundra turqve kane qene me te shumta se betejat e vllezerve te tyre te krishtere, te cilet leviznin vetem kur mernin urdher nga Venediku ose Rusia. Muslimanet ngriheshin kunder turqve anadollake se u thoshte shpirti i tyre shqiptare dhe nuk mernin urdhera nga te huajit per kete gje. Ata luftonin nga te dyja krahet, nga njera ane ata ndesheshin me shpaten e turkut, kurse nga ana tjetra me dhembet e qenve fanariote qe kafshonin ne pabesi. Kjo ishte arsyeja qe turqia ne trojet shqiptare nuk vendosi dote asnjehere sundimin e saje te plote, por per ti sunduar shqiptaret ajo zgjidhte shqiptare si Bushatllinjte e Shkodres dhe Ali pashain.
Lufta per nje Epir te pa varur dhe shqiptar.
Shenjat e para te renjes se Perandorise Otomane kishin filluar te binin ne sy. Si gjithmone te paret qe e kishin dhene kete sinjal ishin kacaket shqiptar qe kishin mbushur dhene deri tutje ne greqi e pas tyre dhe lufta e tre shqiptaret musliman qe nuk i bindeshin me Perandoris Osmane dhe kishin ngritur kryet. Ali Pashai ne Janine, Bushatllinjte e Shkodres dhe Muhamet Aliu i Egjyptit qe nuk ja feshkellente me divanit te sulltanit. Sic e thame dhe me larte, Katerina e Rusise bashke me fanariotet e Vllahise e te Thesalise ne bashkepunim dhe me Sllavet dhe Bullgaret filluan perpjekjet e tyre kunder Turqise. Kurse fanarjotet qe benin loje te dyfishte dhe me Katerinen dhe me Sulltanin, kerkonin me nje gure te vrisnin dy zogje:te ngrinin ne lufte vlleqerit te financuar nga Rusia dhe Sllavet dhe me ta te pastronin vendin nga turqit shqiptare qe me bandat e tyre bashke me vllezrit e tyre te krishtere kleftet po benin ligjin dhe spo ju bindeshin me as atyre, por as turqve. Ata (fanariotet) lidhen aleance te dyfishte dhe me turqit dhe me ruset e sllavet. Vllehet e Thesalise e te Morese me ne krye Thymjo Vllahaven dhe me kokeboshin fanariot arvanitasin Nikocaren filluan luften kunder turqve shqiptare me kengen ne goje: Njesh te behemi me turqit dhe rajate, dhe vendin ta pastrojme nga shqiptaret. Pra meraku i fanarioteve nuk ishin turqit por shqiptaret muslimane qe popullonin ato vende. Shqiptarve te krishtere dhe muslimane nuk ju pelqente politika ruso-sllave-fanariote dhe ju kundervune me arme ketyre barbarve ruso-sllavo-fanariote. Keshtu, 100 Arvanitas te krishtere nga Nafpilo e sulmuan dhe shpartalluan grupin e Mitromares ne Ajius Somatus dhe ai vete vdiqe nje vite me mbrapa ne nje ishull te vogel te Angjistrit. Kurse ne More shkuan Camrit dhe Geget e veriut qe e pastruan vendin nga Ruset-Sllavet dhe Vllehet qe benin sikur luftonin kunder turkut, por ne fakte, luftonin kunder shqiptarve muslimane qe popullonin ato vende. Pas kesaj Camrit dhe geget nuk u kthyen me ne vendin e tyre, ata ngriten administraten e tyre dhe nuk ju binden Sulltanit. Keshtu, bashkimi mes shqiptarve te krishtere dhe atyre musliman i preu rrugen politikes Ruse-Sllave dhe politikes percarse fanarjote, tregoje dhe nje here se te bashkuar ska bure nene te na mposhti. Camrit dhe arvanitasit filluan ti terrorizojne turqit e pasur bashke me qenrit fanarjote qe kishin futur bishtin nen shale. Turqit derguan kunder Camve te Morese njembedhjete ekspedita me pashallaret me trima qe kishin, por qe te gjitha keto ekspedita u shkateruan. Por ate qe se ariti dote shpata e turkut e ariti dinakeria e qenve fanarjote. Sulltani dergoi ne More per te shtypur Camerit dhe Beqaret pashain turk Xhezali Madaloklu. Te paren gje qe beri ky pasha turk, ishte aleanca me fanariotet greke duke ju afruar atyre ofiqe dhe para dhe ja ariti ti bente per vete greket fanariote. Te njejten gje kerkonte ta bente dhe me kapetanin e Dropullit, Myrto Hamzain qe nuk ju binde Sulltanit.( me kete raste desha te vija ne dukje se Dropulli ne keto vite nuk qe me greke-minoritare sic eshte tani, por me shqiptar muslimane) Me turkun Xhezali u bashkuan dhe nje pjese tru-cplare e klefteve arvanitas te krishtere kuptohet kundra shperblimit. Me mbrapa te gjithe keta te krishter arvanitas qe bashkuan armet me qenrit fanariote dhe turkun dhe luftuan kundra vllezerve te tyre muslimane, do te perfundojne nje dite burgjeve te greqise te egzekutuar ose te helmuar nga pabesia fanariote. Keshtu kjo levizje per pavarsi u shkaterua dhe me kokat e Beqarve u be nje Piramide ku fanarjotet e krishtere bashke me turqit hidhnin valle sebashku per suksesin e tyre. Camrit u varen si Krishti neper pemet e Janines sa dhe kenga popullore e thote dhe qane trimerine e ketyre heronjve. Qai e qaj me lote/ Blbil Sakin se gjeje dote/ Deli moj Janine e shkrete/ Te shkoin Bilbilenjte/ Varrur dege me dege. Turku Xhezali Madoloklu qe u prit nga Sulltani si nje hero, me mbrapa do te thyehej e derrmohej perfundimishte me turpe nga nje tjeter shqiptar, nga djali i Muhamet Aliut te Egjyptit. Pra, hake pa mare nuk ngelet. Ja pra mor qener fanariote se kush jane Camrit dhe cfar gjaku fisnik kane derdhur ata pere lirine e trojeve shqiptare te Epirit. Edhe Kollokotroni i genjyer nga propaganda fanariote dhe rrushfeti turke mori pjese ne shtypjen e kryengritjes se Morese te udhehequr nga Camrit dhe Beqaret. Nje dite Kollokotroni do ta paguaj me jeten e tij pabesine e fanariotve. Eshte e famshme shprehja e tij, Ah o sqilos fanariotis- qenrit fanariot- ma hodhet. Luani i Janines, Ali Pashai, duke pare zjarin e lirise ne gjokset e shqiptarve, filloi ta kundershtoi hapur Porten e Larte. Per vite te tera Ali Tepelena mbante te fshehur brenda vetes endren e tij te madhe, krijmin e Epirit si shtet i shqiptarve. Ai i kishte degjuar per historite e mbretit te pare te Epirit, Piro Burit- Piro Ipen si ja thoshnin emrin camerit e Thesprotise. Por Aliu dinte se dhe Skenderbeut i pelqente titulli qe i kishin vene epirotet shqiptare kur i therisnin Mbreti i Epirit. Pra kishte ardhur koha qe zeri Epirit te degjohej perseri:
Epiri shteti i pare Shqiptar dhe Ali Tepelena mbreti i saj.
Pas shume vitesh betejash kunder camve dhe suljotve, Aliu si perfundim kishte vendosur ta ndante mbreterine e tij me fuqine dhe zotesine e ketyre heronjve qe su mposhten kurre. Suljotet ishin kthyer ne vatrat e tyre ne Sule dhe kishin mare perseri te gjitha zoterimet e tyre te me parshme. Endra per nje Epir te pavarur dhe Shqiptar ja u kishte krekosur sedren suljotve dhe arvanitasve. Qe te gjithe kleftet arvanitas bashke me suljotet u bene zemra e ushtrise se Aliut dhe i qendruan besnik deri ne momentet e fundit te jetes se tij. Camrit nga ana tjeter i kishin lene merite e tyre me plakun e Janines. Caparajt i kishin mare perseri tokat e tyre, camrit ishin perseri zoterit e porteve te Gumenices dhe Parges. Camrit u rjeshtuan ne ushtrine e Aliut dhe i qendruan besnike deri ne momentet e tij te fundit. Hasan Capari ishte krye dipllomati i divanit per mardhenjet me jashte. Mencuria dhe besnikeria e ketij cami e ngriti larte ne syte e te huajve Ali Pashain e Janines. Me mbrapa ne Kryengritjen e Tanzimatit nje tjeter cam nga dera e Capajrave do te luftonte kunder turqve, ishte Halim Capari. Endra e vjeter e camve per nje Epir te pa varur dhe Shqiptar ishte ne prage te deres, kjo qe dhe arsyeja pse camrit bashkuan armet me Luanin e Janines. Si perfundim; Aliu kishte aritur te bashkonte shqiptaret, tani atij i duhej te krijonte shtetin dhe me mbrapa kombin.
Luftra dhe perpjeke te shumta te shqiptarit Ali Tepelana me turqit e anadollit. Flaka gjigande ne mes te Janines i tregonte botes se Ali Pashai me shqiptaret nuk mposhtet. Evropa e tere shikonte dhe bente sehire, ajo shikonte e cuditur dhe thoshte se si ka mundesi qe nje grushte shqiptaresh ti benin balle nje perandorije te tere. Ja kush ishin shqiptaret, bijte e shqipes se pa mposhtur. Mendje holli Pasha, vdekjen e Perandoris Osmane e kishte kuptuar i pari, i kishte ngelur vetem ti shpejtonte vdekjen. Ai i funizoje me arme, municjone dhe pare gjithe arvanitasit, suljotet dhe camrit dhe i nisi ti sillnin lirine greqise, kesaj kucedre fanariote qe po i kurdiste pabesine e radhes. Kesaj here pabesia erdhi nga pjella greko fanarjote Vasiliqia, gruaja e re e Ali Pashait qe ne bashkepunim me Pukvilin , ambasadorin e Frances ju treguan turqve sekretin e madhe te hyrjes brenda mureve te janines. I besuari i Aliut qe flinte nate e dite nen katakombet e Janines, ishte shqiptari qe te gjithe i flisnin me emrin e origjines se vendit te tij CAMI. Besniku i Aliut qe priste nate e dite me pishtarin e ndezur ne dore, gati per te ndzur fucite e barutit dhe ta hidhte ne ere gjithe kalane. Tespiqet e Aliut priste ai, dhe bota mbare do te shikonte se si vdesin shqiptaret. Janina do te kthehej ne nje vare gjigand per gjithe otomanet bashke me qenin e tyre te sh*tur Omer Vrionin. Por ja, tradhetia fanariote e ka doren e gjate, nganjehere dhe brenda dhomes se gjumit. Ali Pashai u vra i tradhetuar, Janina zbriti nga pjedestali i simbolit te lirise. Ky ishte lajmi qe po perhapej gjithandeje me shpejtesine e eres, me shpejte se kali i korrjerit te sulltanit qe po fluturonte si era me koken e Ali Pashait ne torben e tij. Sulltani su besonte me fjalve, ai deshi ta shifte vete me syte e tije koken e Aliut qe te besonte. Dhe kjo dite atij i erdhi me ndihmen e fanariotve dhe te Frances, aleatja e perhershme e fanariotve. Humbi guximi dhe trimeria shqiptare, fitoji dinakria fanariote... Gjema mbuloi vendin, u vra Ali Pashai dhe kenget e trimerise moren dhene..
Me njohu Feadhondi, me kishte rritur Pirro
Aliu i pare me mbane, tepelenjot hero
Padron i plotefuqishem i anve te Epirit
Dhe gjeneral i pa krahasueshem me shpate ne dore
Pes mije ushtar mban me vete
Vigjilente gjithmone dhe te pa trembur ndaj armikut te tij
Ne Janine pushon Luan BurreroriBiri i Athinase e i edukuar nga Ari.
Prerja ne bese e heronjve shqiptare qe cliruan greqine.
Trimat e Ali pashait si Andrucua, Kollokotroni, Dhimiter Plapudha, Kristo Xhavella, Kariskaqi truproja e Ali Pashait, Athanasi Djako, Niko Tares nipi i Kollokotronit dhe Truproja e Ali Pashait, Fanarjoti Joais Koletis i afroi pasuri Nikotaros qe te vrishte Odise Andrucon, por ai nuk e pranoi dhe ju kundervu Koletit dhe nje dite e pagoi me jeten e tij.
Laskarina Bubulina, e shume e shume arvanitas e suljote trima qe luftuan krahe per krahe me Ali Pashain i sollen lirine Greqise.. Por gjithe kjo lufte nuk u be qe Epiri ti kalonte Greqise, por te ngelej ashtu sic ishte i pavarur dhe shqiptare. Kollokotroni, vllami i tij Ali Farmaqi dhe Alizoti nga cameria bene planin per clirimin e Morese nga turqit .
Te bashkuar, te krishtere e muslimane me nje komisjone te perbashket prej 24 vetash , 12 te krishtere dhe 12 muslimane dhe me nje flamur te perbashket qe do te kishte nga njera ane kryqin dhe nga ana tjeter gjysem henen do te udhehiqnin luften kunder turqve. Per kete ata rekrutuan 3000 camer .Odise Andruco u kujdese te krijonte Keshillin e Kapedanve te Rumelise me 1820 te forcoje aleancen dhe te vashdoje vepren e Aliut, prandaj ra ne kundershtim te plote me fanarjotet, despotet dhe perfundimishte e vrane. Thuajse te gjithe heronjte e greqise qe ishin 99% shqiptare, e kundershtuan qeverine e Otos dhe per kete perfunduan burgjeve dhe u egzekutuan nje e nga nje. Tani lindim disa pyetje: Perse valle keta heronje u trajtuan keshtu ? Perse i vrane e i futen burgjeve? Kjo ka vetem nje pergjigje: Sepse ata ishin shqiptare dhe luften nuk e bene qe Epiri te kthehej ne greke por te ngelej i pa varur dhe ne dore te Shqiptarve, races dhe gjakut te tyre, pa dallim feje. Ajo qe te bene per te qeshur eshte propaganda qesharake fanariote qe ve ne gojen e heronjve se ata vdisnin me fjalen greqi dhe helenizim . Po te qe e keshtu perse i ndoqen, persekutuan, i vrane e helmuan keta heronje? Fanarjoti ime nga Saranda Dhimo Jani bene sikur skupton dhe thote me kopetence fanariote sikur ata asnjehere se kane zene Shqiperin dhe shqiptaret ne goje?! Po kur Bocaret vajten ne Korfuz dhe u rjeshtuan ne bataljonin me emrin SHQIPTAR, perse?
Perse keta greke qe sdinin shqip pranuan te beheshin pjese e bataljonit SHQIPTARE?
Marko Bocari, per tju bere luftetarve te tij me te lehte kuptimin e greqishtes u detyrua te bente fjalorin shqip-greqisht qe suljotet e tij te arinin te kuptonin greqishten. Perse duhej ta bente gjith kete pune ai? Ata ishin greke dhe flisnin greqisht, nuk ju duhej?! Legener injorante, me procka te tilla kujtoni se e hidhni lumin. Ali Pashai nuk qe i mare qe rreth vetes se tij te mbante greke. Si mund te mbante ai truproje greke, kur kishte me mijra shqiptare rrotull tij. Si munde tja besonte ai ushtrine e tij grekve e te linte shqiptaret? Po ti jape pergjigje me fakte dhe ngjarje te gjitha ketyre pyetjeve-pergjigje do te me duheshin muaj te tere per ti shkruar dhe kete mundesi se kame se me duhet te shtroje kurizin e te mbaje familjen.
als_Latn sag_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn