als_Latn uzn_Latn slv_Latn
Postuar m par nga BLEDI_SH
Nga: Prof. Dr. KRISTO FRASHERI
Kristo Frashri: Janullatosi nacionalist grek, do Vorio-Epirin(Vijon nga numri i djeshm)
Frashri: Janullatosi kryepeshkop uzurpator, bn veprime haxhiqamiliste
N vendimet e t tria shkallve t gjyqsorit, sanksionuar edhe nga Gjykata Kushtetuese, thuhet se Shtpia e Kulturs s bashku me oborrin e saj zn nj siprfaqe prej 584 m dhe se n kt hapsir t Shtpis s Kulturs, trualli i kishs zinte nj siprfaqe prej 4.6 % t siprfaqes s Shtpis s Kulturs. Sipas matematiks, 4.6% do t thot 25 m. Pra, sht aq sa edhe ne e mbajm mend - me prmasa afrsisht 6 x 4 m. Pohimet e zonjs Vasilika Cicko, se muret perimetrale t Kishs s Shn Mris s Pazarit "ishin n gjendje statike t mir dhe t afta pr t prballuar ngarkesat q ato do t prballonin dhe pr kt arsye ato u ruajtn t paprekura", ne nuk mund t'i marrim n konsiderat, kur kemi pohime t vrtetuara t prfshira n vendimet e gjyqsorit. Megjithat, Hirsia e tij trhiqet para ktij argumenti, kur thot se: "Kryesorja n kt shtje nuk sht madhsia (e truallit - K.F.) por shenjtria e kishs, e cila i takon trashgimis kulturore t Shqipris nga shek. XVII".
Pyetjes s Kristo Frashrit se prse nuk u krkua dika e ngjashme edhe n Tiran, prderisa edhe ktu n vend t Kishs Katedrale t Ungjillizimit u ndrtua hotel "Tirana Internacional", ai i prgjigjet se n Tiran "nuk kishte mbetur asnj gjurm e kishs s vjetr". Si mund t thuhet q nuk kishte mbetur asnj gjurm, kurse trualli sht po aty? Prse t mos e ruante ende shenjtrin e vet, pavarsisht se u shndrrua n truallin e hotel "Tirana Internacional"? Katedralja e vjetr e Tirans me t vrtet sht zhdukur 40 vjet m par, por pamjet e saj t fiksuara n foto dhe n filma ruhen edhe sot. Dihet se kisha e hershme e Tirans, Kisha e Shn Prokopit, e cila ndodhej n sheshin e sotm "Nn Tereza", kur u prish m 1940 u zvendsua me Kishn e re t Shn Prokopit, t ndrtuar n nj nga kodrat e Liqenit Artificial. Pas Lufts s Dyt Botrore, Kisha e re e Shn Prokopit nuk u prish, por u shndrrua n nj klub, ndrtes e cila qndron n kmb edhe sot. Pyesim: prse Hirsia e tij nuk e krkon ndrtesn e re t Kishs s Shn Prokopit, ndrtuar m 1940 pran Liqenit Artificial? Prgjigjen si pr Kishn e Shn Prokopit, ashtu edhe pr Katedralen e Ungjillzimit, po e japim ne. Arsyeja sht se KOASH-i i pranoi kompensimin fizik t truallit t t dyja kishave dhe kompensimin financiar t t dyja ndrtesave, me dy faltore madhshtore q sot ka Tirana - njrn n Rrugn e Kavajs, tjetrn prapa Ministris s Mbrojtjes. Pyesim: prse e ka pranuar kt zgjidhje pr dy kishat e Tirans dhe nuk pranon kompensimin pr truallin e Kishs s Shn Mris s Pazarit n Prmet, gjurmt e s cils jan zhdukur gjysm shekulli m pare? Ja prse kmbnguljen e Hirsis s tij ne e kemi shpjeguar me synimet q kan nacionalistt grek pr ta konsideruar Prmetin, trsisht shqiptar, si pjes e t ashtuquajturit Vorio-Epir.
Prof. Dr. Anastas Janullatos krkon nga Kristo Frashri q t sjell dshmi t shumta nga punimet e kryepeshkopit, t cilat provojn se ai sht nacionalist grek. far m tepr krkon ai kur jan veprimet e tij jo t pakta si kryetar i Kishs Ortodokse Autoqefale Shqiptare t prmendura her pas here, t cilat tregojn se ai sht nj nacionalist i fsheht grek.
Thot se Kristo Frashri nuk i ka par 150 e ca kishat e ndrtuara dhe rreth 160 kishat e rindrtuara, as 60 monumentet e kulturs t restauruara, as nuk ka par ngritjen e qendrs moderne diagnostike n Tiran, qendrn okulistike dhe otorinolaringologjike t pajisura me aparaturat m moderne t teknologjis s fundit dhe vepra t tjera e t tjera. T gjitha veprat q ai numron n apologjin e tij, Kristo Frashri nuk i ka mohuar. Por nga ana tjetr, ai nuk ka ngurruar t vr n dukje synimet e mbrapshta q fshihen prapa ktyre veprimeve humanitare. Ne shqiptart jemi msuar se shtetet fqinje me ndihmat e tyre t tepruara humanitare na ndihmojn me njrn dor dhe me dorn tjetr mbajn thikn q i futin atdheut n prapashpin. T them sinqerisht, se ndihmat e teprta q nj shtet i huaj i jep Shqipris, m shqetsojn. Ato m shqetsojn sidomos kur vijn nga shtetet fqinje. Personalisht un e kam jetuar kohn kur para Lufts s Dyt Botrore, Italia fashiste i jepte me t dyja duart qeveris shqiptare ndihma financiare t pakursyera, kurse nga ana tjetr prgatitej t'i rrmbente Shqipris, si i rrmbeu m 1939, n mnyr tinzare lirin dhe pavarsin e atdheut. Kam gjithashtu parasysh premtimet e bujshme greke t shpallura m 1914, pr ta liruar ortodoksin shqiptare nga zgjedha e shtetit shqiptar t pavarur dhe n vend q ta lironte, e shndrroi Shqiprin e Jugut me persekutime, me vrasje dhe me djegie n mas n nj skterr, prfshir dhe shqiptart ortodoks. Po kshtu m shqetsonin ndihmat politike, financiare dhe humanitare q na jepte dikur Jugosllavia titiste. Kshtu, nuk m ngrohin as ndihmat q Greqia i drgon Shqipris nprmjet kryepeshkopit t saj n Tiran. sht e teprt t kujtoj synimet e mbrapshta q ka qeveria greke ndaj Shqipris, synime t cilat tashm i di do shqiptar. Sado q Hirsia e tij prpiqet t reklamoj veprat e tij humanitare, ai nuk ka mundur t fsheh ndihmn q po u jep trthorazi synimeve q ka Athina pr aneksimin e qarqeve t Kors e t Gjirokastrs. Metoda e Hirsis pr t fshehur synimet e tij t mbrapshta, duke mohuar do prov, sht e njohur. Jam i sigurt se po t'i prsris edhe nj her prapsit e tij, ai ose do t'i mohoj, ose do t'i anashkaloj. E them edhe nj her se zhurma q ai po bn rreth Kishs s Shn Mris s Pazarit, ka pasur pr qllim ta lr Prmetin pa nj Shtpi Kulture shqiptare. Meqense ky synim u demaskua, tani po na shfaqet si dashamirs i kulturs shqiptare, pasi sht gati t na ndihmoj q t ndrtojm nj Shtpi t re Kulture, prsri me emrin e Naim Frashrit. E pyesim Hirsin e tij, prse t ndrtojm nj shtpi t re kulture, kur ajo sht e ndrtuar? Pra, prse t mos ndrtohet nj kish e re kushtuar Shn Mris, si ka ndrtuar kisha plot t reja n t katr ant e vendit, kur Shtpia e Kulturs n Prmet nuk ka as strukturn, as orientimin e nj kishe ortodokse?
Thot se me shkrimet e veta, Kristo Frashri u drejtohet njerzve q nuk kan njohuri mbi t vrtetn e ngjarjeve. Si dihet, e vrteta e ngjarjeve ka qen kjo. Vet ai ka pohuar n apologjin nr. 1 botuar n 2010, se fronzimi i tij sht br m 2 gusht 1992, nga nj asamble e mbledhur rregullisht sipas kanoneve tradicionale. Meqense opinioni publik u bind se fronzimi i tij n Tiran m 2 gusht qe i parregullt, ai tani na nxjerr nj variant t ri. Tani thot se sht zgjedhur kryepeshkop jo m 2 gusht, por m 24 qershor 1992 sipas kanoneve n fuqi t ortodoksis. Ju lutem, miq t dashur, shikoni prsri hilen e kryepeshkopit. Ndrsa m par thoshte se kryepeshkop e zgjodhi Asambleja kishtare n Tiran m 2 gusht, tani na del se e paska emruar kryepeshkop patriku i Stambollit m 24 qershor 1992. Ve ksaj, nuk na thot se cilat qen kanonet kishtare mbi t cilat u mbshtet fronzimi i tij si kryepeshkop. Ai e fsheh faktin se at nuk e zgjodhi as Sinodi i Shenjt, m 2 gusht, si e duan kanonet, por e emroi Patriarku i Kostandinopojs n kundrshtim me kanonet m 24 qershor 1992. Deri sot nuk na ka bindur me asnj akt sinodik q t provoj se ai sht zgjedhur n mnyr kanonike nga Patrikana e Stambollit, e cila n fakt ka t drejt t zgjedh vetm ekzark, por jo kryepeshkop.
Thot m tej se m 2 gusht 1992 u b fronzimi n Kishn Katedrale t Ungjillizimit t Tirans. Shton se Liturgjia Hyjnore prfundoi rregullisht si dhe ceremonia e thjesht e fronzimit. Pyesim, po ato kundrshtime apo protesta q u shprehn nga disa besimtar, t cilat jan t regjistruara n DVD? Po ato kng patriotike t Rilindjes Kombtare, q buitn brenda n kish n astin e fronzimit, t regjistruara gjithashtu n DVD, far tregojn?
Hirsia thot gjithashtu se "Kisha ortodokse ka histori dhe institucione shumshekullore, q ruhen me saktsi absolute". Pyesim: nse sht kshtu, prse nuk na tregon cilat jan ato kanone kishtare q i japin t drejt nj peshkopi t mashtroj - t thot se po vjen si ekzark dhe brenda nats t shndrrohet n kryepeshkop? Ku sht ai akti kanonik me vul t art, q t vrtetoj se ai u zgjodh si kryepeshkop nga nj Sinod i Shenjt i Kishs shqiptare? Prse ai nuk e respektoi Kushtetutn e shtetit shqiptar, e cila ka si kusht t detyrueshm q kryepeshkopi i KOASH-it quhet kryepeshkop legjitim kur emrimin e tij e miraton me dekret kryetari i shtetit shqiptar, miratim i cili deri sot e ksaj dite nuk sht dhn me dekret. Deklarata e tij se miratimi i Presidentit t Republiks si kryepeshkop i Shqipris sht dhn me deklarat gojore, sht pr t'i hedhur hi syve publikut.
N mbyllje t apologjis nr. 3, Hirsia e tij mendon se e ka asgjsuar ideologjikisht dhe moralisht si njeri Kristo Frashrin me dy argumente, t cilat vlejn t trajtohen.
E para, se Kristo Frashri nuk pranon eprsin e Shn Mris ndaj heroit t shqiptarve, Naim Frashrit. Pra, n binomin fe dhe komb, Kristo Frashri adhuron m tepr kombin se kishn. Sipas Hirsis s tij, zgjedhja e Kristo Frashrit - m par kombin se besimin - sht e gabuar, mbasi njeriu, sipas tij, duhet t jet m par fetar, pastaj kombtar. Nuk ka nevoj t kujtojm se prparsia e fes ndaj kombit sht nj ideologji mesjetare, nj ideologji q krkon nnshtrimin e atdheut ndaj fes, t ciln e prfaqson institucioni fetar. sht ideologjia jo e kombit-fe, por e fes-shtet. sht nj ideologji, e cila nxit qytetarin e nj besimi ta konsideroj vlla qytetarin e po atij besimi t nj kombi tjetr, n t njjtn koh ta konsideroj kundrshtar apo armik bashkkombtarin e vet, por q praktikon tjetr fe. Kt ideologji praktikonte Perandoria Osmane, e cila t gjith banort e saj mysliman i konsideronte pjestar t kombsis islame. Kt ideologji e praktikon dhe Kisha greke, e cila t gjith besimtart ortodoks shqiptar i konsideron bashkatdhetar me grekt, kurse shqiptart mysliman e katolik i vshtron jo si kundrshtar, por edhe si armiq. Pa dyshim q kjo ideologji shkakton prarje midis gjymtyrve t nj kombi dhe e kthen shoqrin kombtare disa shekuj mbrapa. Hirsia e tij me ideologjin e vet t panortodoksis krkon t na kthej atje ku nuk duam t kthehemi, pra te prarja kombtare, e cila ia lehtson Greqis nprmjet "Megali-Ides", rrugn e aneksimit t viseve jugore t Shqipris. Pr kt arsye, po e prsris edhe nj her. Dua m tepr kombin se fen.
E dyta, pr historin e krishterimit dhe t Kishs, sipas A. Janullatosit, kan t drejt t flasin vetm dijetart fetar, kurse Kristo Frashri si historian laik duhet ta ky gojn. Nuk e di se ku e ka psonisur kt tez fortlumtria e tij, pasi me historin e feve t ndryshme dihet se ka historian laik q jan m serioz se historiant fetar. Mund t numrosh me qindra autor t ritit katolik apo protestant, q kan punime shkencore serioze mbi ortodoksin. Askush nuk ka protestuar kundra ktyre historianve joortodoks q jan marr me historin e ortodoksis. Askush nuk i ka ndaluar historiant laik shqiptar q t merren jo vetm me historin e ortodoksis s tyre, por edhe me at t besimeve t tjera q praktikohen n Shqipri.
Me kt rast po e pyesim Hirsin e tij: ka 22 vjet q ka ardhur n Shqipri, ka 22 vjet q kryeson KOASH-in. Prse ai vet nuk ka marr nismn q t trajtoj si akademik q sht, qoft edhe probleme t veuara t historis s ortodoksis shqiptare?
Vijm m n fund tek ujku q u vesh me lkurn e qingjit. Ai shkruan: "Ndrsa ne e shikojm t ardhmen e Ballkanit n pjesmarrjen e barabart n Bashkimin Europian, fantazit utopike t Kristo Frashrit t risjellin n mendje t shkuarn". Nuk e mohojm se ka prelat t Kishs Ortodokse edhe brenda n Greqi, t cilt e shohin t ardhmen e vendeve t tyre n qytetrimin europian. Qytetrimi europian ka n themelin e vet midis t tjerave, krahas liris s besimit edhe respektimin e t gjitha besimeve, pasi ato i konsideron t gjitha t barabarta. Ato q thot Hirsia e tij pr veten e vet jan demagogji. Kjo pr arsye se t vesh fen mbi kombin, pra t detyrosh eprsin e fes ndaj kombit dhe ca m tepr, t vendossh nj mur ndars midis qytetarve t feve dhe kombsive t ndryshme - do t thot t pengosh integrimin e banorve plurinacional, plurigjuhsor dhe plurifetar t kontinentit t integrohen n qytetrimin europian. Prderisa kryepeshkopi A. Janullatos sht i brumosur ideologjikisht me eprsin e fes ndaj kombit dhe prderisa prpiqet t'u mbush mendjen ortodoksve shqiptar t jugut, se i prkasin kombsis helene - ai nuk mund t na ndihmoj t integrohemi n qytetrimin e ri. Pr kt arsye, jan utopike jo pikpamjet liberale t Kristo Frashrit, por prangat dogmatike t Hirsis s tij, Anastas Janullatos, t cilat e mbajn at t lidhur me t kaluarn.
(Titulli n origjinal: "Apologjia e tret e kryepeshkopit, Anastas Janullatosit")
(er.nu/Gazeta Shqiptare/BalkanWeb)
als_Latn ceb_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn