als_Latn uzn_Latn ron_Latn
feja e detyruar ne greqi nuk ka qene asnjehere, pasi greqia ka forca te majta qe ka patur pushtetin shpesh here dhe kane patur marredhenie jo te mira me kishen.
por ti e ngaterron me te kartat e identitetit ku ne greqi deri ne 1999 shkruhej feja me detyrim ne kartat e identitetit. ceshtja e kartave te identitetit nuk ka qene kriter ne 1982 kur greqia u be antare e BE-se.
ky kusht eshte vene ne 1995 ne marreveshjen e shengenit, dhe greqia ka qene pale vendimarrese ne te gjitha vendimet e BE-se , ka qene edhe ajo hartuese e ketyre planeve, pasi ishte antar me te drejta te plota.
minoriteti mysliman (turk) nuk ka te beje me kartat e BE-se, pasi greqia dhe turqia kane marreveshje dypaleshe.
ceshtja eshte keshtu. ne 1923 ne traktatin e lozanes me kembimin e popullsive, turqia dhe greqia firmosen qe turqit qe ngelen ne greqi te merrnin statusin e minoritetit fetar me termin (grek musliman), dhe greket qe ngelen ne turqi moren statusin (turq ortodoks).
pas marreveshjes se kartes se helsinkit, (ku flitet mbi Veteorientimin e pakicave) greqia dhe turqia u angazhuan per njohjen graduale te ketyre minoriteteve sipas parimit te veteorientimt.
deri me sot nuk eshte kryer pasi turqia dhe greqia duhet te ulen perseri te shfuqizojne traktatin e lozanes.
arvanitasit, nuk jane pakice etnike. pasi duhet VETE arvanitasit DUHET ta kerkojne kete gje. ATA DEKLAROHEN SE JANE VETEM ENTITET KULTUROR DHE JO MINORITET.
pak a shume si vllehet e asimiluar ne shqiperi.(shif ed ramen).
Te gjithe ankohen se s`kane para....por asnje nuk ankohet se nuk ka tru
“Franca e Gjermania do t'i luten n ‘gjunj’ Turqis pr n BE”
Berlin, 22 shkurt - N fundjav kancelarja gjermane Angela Merkel fillon nj udhtim dyditor n Turqi. A ekziston mundsia e hapjes s nj kapitulli t ri n marrdhniet gjermano-turke si "shenj e vullnetit t mir"?
"E smura" e Bosforit prej kohsh sht shruar. M shum se kaq, pr shkak t sukseseve ekonomike dhe prestigjit gjithnj e m t madh ndrkombtar t Turqis, kancelaren gjermane e pret nj kryeministr me shum vetbesim. Kt qndrim duket se e ka forcuar profecia e fundit e komisionarit t BE-s pr energjin, Gnther Oettinger, sipas t cilit duket se Gjermania dhe Franca do t'i luten ‘n gjunj’ Ankaras t antarsohet n BE, shkruan DW.
Me m pak patetik, por n t njjtin drejtim shkojn edhe deklaratat e politikanit kristiandemokrat, Ruprecht Polenz. Kryetari i Komisionit t Bundestagut pr Marrdhniet me Jasht, krkoi hapjen e nj kapitulli t ri n negociatat e antarsimit me Turqin, pavarsisht bllokads s Qipros, “me qllim q t dyja palve t'ju mundsohet nj diskutim sistematik”.
Turqia refuzon me kmbngulje q unioni doganor me 10 antart m t rinj t BE-s ta zgjeroj edhe me nj vend tjetr, me Republikn Qipriote. Kjo do t nnkuptonte q anijet qipriote dhe aviont t futeshin pa problem n portet dhe aeroportet turke. Turqit jan shum t paknaqur q deri m tani nga negociatat e hapura me BE-n, vetm 13 nga 35 kapituj jan hapur, dhe vetm nj prej tyre, ai pr shkencn dhe hulumtimet sht prmbyllur.
Ndonse nuk pritet q Merkel t ndryshoj pozicion nga ideja e nj partneriteti t privilegjuar me Turqin, si alternativ ndaj antarsimit, mediat turke dhe ato gjermane i shohin si t mundshme "sinjalet pozitive", pasi edhe presidenti francez Hollande e vlersoi si t mundur hapjen e nj kapitulli t ri negociimi pr politikn rajonale.
Por m shum se procedurat e antarsimit, turqit jan m t interesuar pr tema m delikate, si detyrimi i vizs dhe pasaporta e dyfisht. Deklaratat e Merkelit n kt pik priten me shum interes. Ministri i Brendshm gjerman, Hans-Peter Friedrich ka prjashtuar para dy javsh mundsin e heqjes s vizave pr qytetart turq q duan t hyjn n Gjermani.
Edhe shtja e pajisjes me dy pasaporta pr turqit q jetojn n Gjermani nuk duket se do t gjej zgjidhje. Vzhguesit thon se kto nuk bjn pjes n agjendn e Merkelit n Ankara. Erdogani i habiti turqit n tetorin e shkuar n Berlin, kur tha se ata duhet t prpiqen pr m shum integrim dhe t pranojn kulturn gjermane, duke njohur Gthen dhe Kantin. M par kryeministri turk kishte kritikuar ashpr politikn e integrimit gjerman dhe kishte paralajmruar nga asimilimi, q pr t "ishte krim kundr njerzimit".
N debatin pr vizat Turqia do t kritikoj procedurat e gjata burokratike edhe pr vet njerzit e biznesit q duan t investojn n Gjermani. Ahmet Davutoglu, ministri i Jashtm turk ka br fjal pr "nj trajtim t turpshm" t vendit t tij" si kandidat antarsimi. Merkel, sipas vzhguesve do t'i referohet negociatave n zhvillim mes BE-s dhe Ankaras dhe do t prjashtoj nj qndrim t veuar t Gjermanis. Por edhe Turqia nuk do t bj premtime zyrtare pr ripranimin e refugjatve t kthyer nga Greqia, pa marr n kmbim dika pr vizat.
Nj pik e rndsishme e bashkpunimit gjermano-turk sht angazhimi i prbashkt kundr ekstremizimit fetar ose politik si edhe kundr terrorizmit ndrkombtar. Nga qarqet gjermane t siguris thuhet se bashkpunimi funksionon, por ka nevoj pr prmirsime. Pr koordinimin m t mir n luftn kundr terrorit pritet q t arrihet nj marrveshje, sipas s cils ministrat e Brendshm t t dy vendeve t takohen dy her n vit pr konsultime.
Bashkpunimi n sektorin e energjis dhe zgjerimi i tregtis dhe transferimit t teknologjis do t shtrohen pr diskutim n Kshillin Ekonomik Gjermano-Turk n Ankara, ku do t marrin pjes prfaqsuesit nga ekonomia gjermane q shoqrojn kancelaren. Por edhe Siria, Irani dhe Lindja e Mesme do t jen tema diskutimi t Merkelit n Ankara. Vizita e kancelares gjermane Merkel fillon me nj qndrim t shkurtr tek trupat gjermane, q shrbejn n kufirin siriano-turk, pas dislokimit t raketave Patriot.
E lusin Vallah topi eshte ne anen e Turqise.
me sa duket europa o ti lepije dhe kembet turqise.
Te gjithe ankohen se s`kane para....por asnje nuk ankohet se nuk ka tru
E pse ti biejne ne gjunje ? nese ato ojra ka Turqia jane te saj dhe nuk do te thote qe perfitojne keta nga Juropian Junioni. Po te kishin interes nuk e kishin lene 40 vite para kapingjikut, prit, prit o gamar, se edhe per ty do dal nje dite bar
Po, ik, se Turqia, qofte edhe nese ben boooooooom ekonomik sa JU-ES-EJ-JA dhe CHAJNA socialiste se bashku, nuk eshte vend kompaktibel per Jurope. Mund te thoni fare te duani, ama ata kane me shume konfigurim te Azise edhe duhet thene drejtohuni matane nga ai drejtimi ku ja dhane Hushimit horrorus kazuzen
...nuk i dihet kurre, nuk i dihet kurre, ndoshta vjen momenti...!
Disa forumist te"krijojn"pershtypjen se e njohin shume politiken,hahaha...Aludova ne keta te lindjes qe kerkojne baba dovletin,haha.
AKILI-A,ashtu a,heheh,mire e ke se e kan zhgarravitur historine.Kan shkelur mbi veten e vet,tanime nuk kan Identitet Arberor,dhe era u vije turqosman...
..turqit po vijne moreeeeee ehehe......
Evropa ka interesa t ndrsjella nga Turqia dhe asnjher nuk heq dor.Arsyet jan t shumta dhe un konsideroj q Evropa nuk heq dor nga Turqia,sidomos kur sot Turqia sht n vlugun e zhvillimit ekonomik,ku vetm 8% sht papunsia.
Erdogani, jo dhe aq i Madhrishm
Andrew Finkel/New York Times
Shekulli i Madhrishm, nj telenovel turke q portretizon aventurat e shfrenuara n dern perandorake t Sulejmanit, me epitetin i Madhrishmi, shkon prtej territoreve q ishin pjes e Perandoris Osmane n shekullin XVI. Tokat e saj shtrihen nga Franca n Ukrain, nga Republika eke n Japoni, me 150 milion shikues nn sundim. N Turqi seriali ngrin t mrkurat n mbrmje duke prpir nj t tretn e krejt audiencave televizive t vendit. Megjithat, prball e ka nj gji t vogl rezistence q mund t jet edhe rrnimi i saj: kryeministri Recep Taip Erdogan nuk e duron dot. Erdogani gjeti koh n nj ceremoni prurimi t nj aeroporti provincial pr ta prshkruar serialin si karikatur. sht gabim, sugjeroi ai, q nj histori e fisme t reduktohet n nj sag intrigash shtpiake. Sulejmani kaloi 30 vjet mbi kal, tha ai duke nnkuptuar se sulltani nuk do t kish patur koh pr aq shum histori me gra. Kemi lajmruar autoritetet, shtoi Erdogani. Do t presim nj vendim gjyqsor. Ata q luajn me kto vlera duhet t nxjerrin nj msim brenda kufijve t ligjit. Ligji kundr shijeve t kqija, me sa duket nuk vepron kur bhet fjala pr arkitekturn: ndrsa Kryeministri shfryn kundr nj seriali televiziv q shenjtron t shkuarn, ai dhe bashkit nn kontrollin e partis s tij jan t zna duke parodizuar historin turke me nj seri projektesh ndrtimi t keqkonceptuara n prpjekje pr t ringjallur lavdin otomane. Shekulli i Madhrishm; u ndesh me britma protestash q n astin kur fragmenti i par u shfaq n janar 2011. Nocioni i t hyrit n dhomn e gjumit t Sulltanit shkaktoi tronditje te turqit; ata jan msuar ti shohin patriarkt e tyre t mdhenj si shenjtor n ekspoze. Por tani q seriali sht n sezonin e tret, ka shum m pak prkdhelje dhe gjithashtu shum m pak anakronizma marramends. Ather pse ky zemrim i fort i Kryeministrit? Nj shpjegim popullor sht se ai po prpiqet t trheq vmendjen nga shtje m shqetsuese. Ai ka br propozime kontroversiale si ndalimi i abortit dhe rikthimi i dnimit me vdekje- masa t cilat nuk ka ndrmend ti rishqyrtoj edhe pse Turqia vuan me problemin e prhershm kurd dhe me nj ekonomi n ngadalsim. Pikpamja ime sht se Erdogani e sheh Shekullin e Madhrishm si minues t but t autoritetit t tij. N t njjtin fjalim ku sulmoi telefilmin, ai mbrojti politikn e tij t jashtme prkundr kritikve q thon se preteksti i Turqis pr t ndikuar mbi ngjarjet n Siri apo Rripin e Gazs i kan tejkaluar kompetencat e saj. N fakt, drejtuesit e tanishm t Turqis shfaqin aspirata neootomane q frymzohen nga nj epok e art. Dhe mnyra se si ata i shprehin kto aspirata mund ta dmtoj m shum t shkuarn e Turqis sesa melodrama sentimentale e Shekullit t Madhrishm. Nj tribut otoman q Kryeministri mbshtet me zemr sht ndrtimi i nj xhamie t madhe n kodrn e Kamlikas, prej nga shihet Stambolli. Dizajni i saj sht nj kopje e stilit t fort otoman q shoqrohet me Arkitekt Sinanin, i cili pat ndrtuar Xhamin Sulejmanie mbi Gjirin e Marmaras. Xhamia e Sinanit sht nj zgjidhje fantastike e mdyshjes s t ndrtuarit me gur t nj hapsire simetrike mbuluar me kupola dhe gjysmkupola. Xhamia e sapolejuar e Erdoganit sht nj falsifikim i trash q do t ndrtohet mbi beton t prforcuar. Edhe vet shtypi islamik n Turqi sht i tronditur nga banaliteti i saj. M keq ende, Bashkia e Stambollit aktualisht po ndrton nj linj t re metroje prgjat Gjirit t Marmaras, nj ur t varur q sht shum m e madhe dhe e zhurmshme sesa nevojitet pr t mbuluar at ngushtic ujore dhe kjo do t pengoj pamjen e siluets prher t muar t kryeveprs s njmendt otomane, Xhamis Sulejmanije.
MAPO
[QUOTE=Albo;3590658]Turqia ka 10 vjet, qe nga marsi 2003 kur nisi lufta ne Irak, qe ka ndryshuar kursin e saj politik ne politiken e jashtme. Ne kete 10 vjecar, nen drejtimin e Erdoganit, Turqia ka prishur maredheniet me dy shtetet e saj tradicionale mike, SHBA dhe Izraelin. Keto dy shtete ishin dy shtetet e vetme mike te Turqise ne arenen nderkombetare por qe nuk jane me. Maredheniet mes ketyre shteteve jane zbehur ndjeshem. Amerikanet nuk e kane harruar qe Turqia prishi planin e luftes ne Irak duke refuzuar kalimin e trupave amerikane neper porteve e territorit turk ne Irak. Izraeli nga ana tjeter e kuptoi qe Turqia nuk eshte me shtet mik kur Erdogani doli hapur kunder Izraelit e ne mbrojtje te palestinezeve. Kupa u derdh si per SHBA edhe per Izraelin me mbeshtetjen dhe tregtine qe Turqia e jep Iranit, duke mos respektuar embargon amerikane dhe evropiane. Turqia gjeneron 10 miliard $ eksporte nga tregtia me Iranin.
Afrimi i Turqise me ruset dhe kinezet me shume se nje "politike e re e jashtme turke" eshte presion ndaj vendeve te Bashkimit Evropian. Turqia ka 50 vjet qe pret anetarevesimin ne BE si nje vend anetar dhe kjo i eshte mohuar ne menyre te perseritur nga BE. Erdogani e konsideron kete nje fyerje per Turqine dhe nje demtim te ndjeshem te imazhit te saj ne arenen nderkombetare, vecanerisht ne raport me fqinjet e saj ballkanike. Zgjerimi i metejshem i BE me vendet Ballkanike fqinje te Turqise, e shton zemerimin e Turqise pasi ul imazhin qe keto vende kane ndaj Turqise. Nje nga arsyet perse Turqia ka aktivizuar te gjithe njerezit e saj ne Kosove e Shqiperi per te nxitur valen e fundit te nacionalizmit shqiptar, nuk eshte gje tjeter vecse nje perpjekje per te ndalur integrimin e shqiptareve ne BE. Integrimi i Shqiperise e Kosoves ne BE do te ishte nje turp e degjenerim i vecante per Turqine e Erdoganin: shqiptaret muslimane do te hynin ne BE me te drejta te plota dhe Turqia e plotfuqishme do te mbetej jashte BE-se. Ne fakt, nje nga arsyet perse vendet e BE e kane mirepritur kerkesen e Shqiperise ne BE dhe e kane inkurajuar ate, ka lidhje pikerisht me Turqine. Turqia eshte munduar ta justifikoje kete mohim te kerkeses per ne BE si nje "fobi evropiane ndaj muslimaneve". Pranimi i shqiptareve muslimane ne BE, do te rrezonte kete pretendim turk.
Problemi tjeter i madh i Turqise qe e shtyu ate te prishi maredheniet me SHBA eshte vete nderhyrja e SHBA ne Irak. Veriu i Irakut banohet nga popullsi kurde dhe eshte nje zone e pasur me nafte. Kufiri irako-turk ndan Kurdistanin ne dy pjese dhe kurdet nuk kane hequr dore nga kerkesa e tyre per pavaresi. Mendohet se jetojne 20 milion kurde ne Turqi e Irak se bashku. Turqia e pa nderhyrjen e SHBA ne Irak si nje kercenim per pozitat e saj ne rajon dhe nje kercenim territorial per vete Turqine kur vjen fjala tek kurdet. Pasurimi i kurdeve ne Irak me te ardhurat e naftes ka per te rritur aftesite e tyre per te financuar nje levizje per pavaresi ne te ardhmen apo per te lobuar opinionin nderkombetar per te mbeshtetur idene e Kurdistanit te pavarur. Ne te njejten fryme, Turqia u tregua e rezervuar ne nderhyrjen amerikane ne Kosove ne 1999. Nga nje ane ajo mbeshteti nderhyrjen e NATO ne Kosove pasi nuk donte te humbiste imazhin e saj ne syte e popullsise muslimane shqiptare ne Kosove. Nga ana tjeter ajo nuk ishte aspak e kenaqur me pranine e interesave amerikane ne Ballkan dhe ne promovimin e provincave te pavarura. Ajo nuk do te shohi qe Kosova e pavarur sot, te kthehet ne nje model per Kurdistanin neser.
Per sa i perket maredhenieve me Izraelin, ketu kemi te bejme me nje kthese 180 grade te politikes se jashtme turke. Duke e gjetur veten gjithmone e me te izoluar ne arenen nderkombetare, ne nje rajon qe eshte duke ndryshuar e transformuar dhe Turqia nuk eshte forca shtyse e ketij transformimi, Erdogani ndryshoi politiken e jashtme ndaj Izraelit duke prishur nje tradite te vjeter. Erdogani e sulmoi publikisht Izraelin per shtypjet e vrasjet e popullit palestinez, me shpresen per te arritur qe te pakten te rrisi imazhin e Turqise ne nje pjese te botes qe asnjehere nuk ka patur nje konsiderate te larte per Turqine: Lindjen e Mesme. Here duke sulmuar Izraelin, here duke u hequr si flamurtar e mbrojtes i te drejtave palestineze ne arenen nderkombetare, retorika e Erdoganit tingellon ne veshet e Lindjes se Mesme si retorika e vjeter 100 vjecare e Kalifit te fundit te Perandorise Otomane. Erdogani mundohet ti beje nje vend te ri Turqise ne mendjet e Lindjes se Mesme e botes islame si nje shtet mbrojtes e mbeshtetes i tyre. Duke perfituar edhe nga bumi ekonomik qe Turqia ka perjetuar ne dekaden e fundit, Erdogani eshte munduar qe te rrisi imazhin e Turqise ne Lindjen e Mesme.
Por edhe kjo perpjekje e tij nuk e pati te gjate. Shperthimi i "pranveres arabe" ne mbare Lindjen e Mesme duke filluar me Tunizine, Egjiptin, Libine e per te mbaruar me fqinjin e Turqise, Sirine, bene qe Turqia ta gjeje veten ne mes zjarresh, te rrethuar nga popuj qe jane me pak te interesuar per ti varur shpresat tek Turqia, se sa jane te interesuar per te ndertuar nje kapitull te ri demokratik ne historine e tyre pasi kane rrezuar diktaturat e monarket e tyre te vjeter. Keto zhvillime nuk jane aspak pozitive ne syte e Turqise, pasi fale problemeve te sigurise qe krijojne, sidomos lufta ne Siri, ato rrezojne edhe nje nga kurorat e Turqise ne keto 80 vjetet e fundit: demokracia e vetme muslimane ne bote. Sot te gjithe vendet muslimane te Lindjes se Mesme, pretendojne se jane demokratike.
Arritja me e madhe dhe mbase e vetme e Turqise ne kete dekaden e fundit eshte se pavaresisht se ajo nuk ka arritur te pozicionoje apo gjeje vetveten ne politiken e jashtme, ajo ka ditur te perfitoje ekonomikisht nga qendrimet e saja. Ekonomia turke eshte rritur ndjeshem dhe Turqia konsiderohet sot nje vend i zhvilluar ne rangun e superfuqive te reja ekonomike ne rritje, sic jane Brazili e India. Kthimi i syve nga lindja drejt Rusise dhe Kines, eshte menyra se si Turqia perpiqet te ushtroje presion mbi vendet e BE, dhe ne te njejten kohe, te kerkoje ne menyre te deshperuar qe te gjeje nje karrike ne tavolinen e superfuqive te botes.
Kosova 99, Turqia gati trupat pr t ndrhyr ushtarakisht
Kryeministri i Turqis, Blent Ecevit, n mars t vitit 1999 i kishte premtuar homologut shqiptar Pandali Majko, se Turqia nuk do t lejoj asknd t prek kufijt dhe trsin territoriale t Shqipris
Albo ti si zakonisht kur poston ndonje gje ja fute kot me kot, kete e ben nga mos dija dhe urrejtja qe ke ndaj Turqise, Turqia asnjeher nuk i ka prish maredheniet me Ameriken nuk dua te futem ne detaje per arsye,kurse sa i perket Izraelit, Turqia ka qen mik me cifutet gjithemon ketu qendron nje problem tjeter !ty te rekomandoj qe te lexosh pak history dhe ti mesosh gjerat pak me mire & in right way.
Ankaraja nuk do ta pres m Brukselin, njerzit kan humbur besimin
Nga Senada Sokollu/ DW
Nga Senada Sokollu/ DW
Me tension pritet raporti vjetor i progresit pr demokracin dhe t drejtat themelore n Turqi. Prej tij kushtzohen negociatat e tjera pr antarsimin e vendit n BE. Por ndrkoh Turqia sht lodhur nga Evropa.
Viti 2013 prbn nj kthim prapa n marrdhniet ndrmjet Turqis dhe Bashkimit Evropian. Para s gjithash veprimet e dhunshme t policis kundr demonstruesve n protestat masive prreth parkut Gezi n Stamboll. N fakt Brukseli donte t hapte n qershor bisedimet pr kapitullin 22 pr politikn rajonale dhe koordinimin e instrumenteve strukturore. Por Holanda dhe Gjermania i bllokuan ato pr shkak t qndrimit t qeveris ndaj demonstruesve.
BE kritikon dhunn policore n Stamboll BE kritikon dhunn policore n Stamboll
Gjithashtu i diskutueshm sht interpretimi i Ankaras pr lirin e shtypit. Ktu ekzistojn ende kufizime, kritikon Maurice Ripert. Kryetari i delegacionit t BE pr Turqin pret q n Raport progresin e Komisionit t BE, q pritet t dal t mrkurn (16.10.2013), t trajtohen edhe metodat e friksimit t politiks dhe autocensura e mediave turke. Diplomati francez flet pr nj situat t ngatrruar, prsa i prket t drejtave t njeriut.
Por Brukseli nuk ka vetm kritika pr Ankaran. Javn e kaluar BE prshndeti paketn e re t Ankaras pr demokracin dhe vlersoi reformat e Erdoganit. Paketa prmban ndr t tjera zbutjen e ndalimit t shamis dhe m shum t drejta pr pakicat. Komisioneri i BE pr Zgjerimin, Stefan Fyle, i vlerson t dyja si progres.
Q nga viti 2005 Turqia sht zyrtarisht kandidate pr antarsim n BE. Por n Turqi duket se po bie interesi pr Evropn. Kshtu nj sondazh i kohve t fundit tregon se gjysma e turqve nuk prkrahin antarsimin n BE. N vitin 2004 antarsimin e mbshtesnin tre ndr katr t anketuar. Ndrkoh rreth nj e treta shprehet kundr antarsimit t Turqis n BE, para nnt vjetsh ishin nnt pr qind.
Edhe politika prhap gjithnj e m pak shpresa n lidhje me kt tem. Kshtu ministri turk pr shtjet Europiane, Egemen Bagis, sht i mendimit se Turqia ndoshta kurr nuk mund t bhet antare e BE. Mendoj se n periudh afatgjat Turqia do t prfundoj si Norvegjia. Ne do t arrijm standardet evropiane, do t jemi shum t sinkronizuar me to, por nuk do t bhemi kurr antar, citohet Bagis nga gazeta turke Hrriyet.
Zra t tjer vijn nga qarqet ekonomike. Kshtu Muharrem Yilmaz, kryetar i shoqats s industrialistve dhe biznesmenve turq (TSIAD), mendon se Turqia duhet t intensifikoj prsri prpjekjet, n qoft se dshiron rritje ekonomike, stabilitet politik dhe demokratizim. Ngjashm u shpreh edhe ish ministri i Ekonomis, Kemal Dervis, n gazetn Hrriyet.
Nga pikpamja ekonomike Turqia ka nevoj pr BE, thot n intervist me DW ekonomisti dhe gazetari ekonomik, Mustafa Snmez. sht me rndsi t jesh antar i BE, apo kandidat pr pranim n BE, kur sht fjala pr investimet e huaja. Snmez sht i mendimit se vetm aspiratat e Ankaras pr tu pranuar n BE trheqin investitort nga jasht.
Politologia Senem Aydin e sheh BE si motor t procesit t demokratizimit n vend. Sidomos n pes vitet e fundit sht br e qart se demokracia turke do t kishte mangsi pa ndikimin nga BE, thot Aydin. N paketn e re t demokratizimit t Erdoganit ajo nuk sheh ndonj shpres pr prmirsimin e marrdhnieve me BE. E rndsishme sht q t zgjidhet problemi i Qipros. Para zgjidhjes s tij, thot politologia, nuk do t ket hapa n negociatat pr pranim.
Nj zyrtar i lart turk me njohuri nga diskutimet pr zgjerim tha se udhheqsit e BE-s nuk jan t prqendruar te Turqia, i cili mund t bhet antari me popullat m t madhe, duke i dhn edhe pjesn m t madhe t karrigeve n Parlamentin Europian dhe ndikim n t gjitha institucionet e BE-s.
Ka gatishmri t vrtet pr zgjerimin n Ballkan dhe m tutje n Lindje, tha zyrtari duke treguar se gjasht apo shtat vende n rajon do t bhen n fund antare duke e rritur numrin n 34 apo 35. Ballkani Perndimor sht shum pran Europs. Por Turqia nga pikpamja cilsore sht e ndryshme pr shum arsye. sht nj problem i gjeografis, fakti q sht nj vend mysliman, fakti q opinioni publik i vendeve antare sht shum kundr antarsimit t Ankaras. Hapja e bisedimeve pr nj kapitull t ri 1 nga 35 kapitujt nuk do t ndryshoj panoramn e prgjithshme t nj procesi negocimi gaga. Konservatort e kancelares gjermane, Angela Merkel, kundrshtojn antarsimin e Turqis n BE me parimin se prmasat e vendit do t mbingarkojn bllokun. Megjithse ajo mund t detyrohet t hyj n koalicion me socialdemokratt apo me t gjelbrit q dshirojn vijimin e bisedimeve t antarsimit me Turqin, kjo nuk do t jet prioritet i lart. Disa vende antare, prfshir Britanin, mbshtesin fort antarsimin e Turqis, duke e par at si nj ekonomi dinamike dhe nj lojtar t fuqishm n politikn e Lindjes s Mesme. Kjo do t sjell prfitime pr BE-n. Marietje Schaake, nj antare liberale holandeze e Parlamentit Europian, beson se BE-ja duhet t vijoj t punoj pr antarsimin e Turqis, duke krkuar m shum reforma.
Kryenegociatori turk Bagis ishte gjithashtu i bindur se BE-ja dhe Turqia do t vijojn t punojn ngusht. N terma afatgjat mendoj se Turqia do t prfundoj si Norvegjia. Ne do t jemi brenda standardeve europiane, shum pran saj, por jo nj vend antar, tha ai.
MAPO
Iluzionet e humbura (neo-otomane) t Turqis
Dominique Moisi
“Dit pas dite, Europa po largohet gjithnj e m shum nga Turqia”, deklaroi gjat javs s kaluar Egemen Bagis, ministri dominiquemoisiclaurentmoisiturk pr shtjet e Bashkimit Europian. Por edhe e kundrta vlen: me nj przierje t zhgnjimit dhe vendosmris, Turqia ka filluar q t distancohet nga Europa gjat viteve t kaluara. “Po qe se nuk na doni, ather edhe ne nuk ju duam”, duket se po thon turqit. N fakt, pothuajse tre vjet pas fillimit t “Pranvers arabe”, Turqia sht m shum n krkim t vetes, sesa t Europs, madje edhe nse ka nevoj pr Europn m shum se sht e gatshme ta pranoj. Cila sht Turqia sot, cilat jan vlerat dhe cili sht fati i saj n nj mjedis rajonal jashtzakonisht t paqndrueshm?
“Pranvera arabe” fillimisht u pa si nj mundsi e madhe pr Turqin, nj mjedis ideal pr ta shfaqur suksesin ekonomik t ktij shteti, modelin politik demokratik dhe rndsin e madhe strategjike n rajon. Trashgimtart e nj prej perandorive m t mdha botrore po i dshmonin bots se islami dhe modernizmi ishin t prputhshm – dhe shembull pr shtetet arabe, si Egjipti.
Por roli i Turqis u prit me skepticizm nga egjiptiant: n fund t fundit, Perandoria Osmane kishte sunduar mbi Egjiptin. Dhe, n ann turke, ekzistonte ndjenja e superioritetit prkundrejt bots arabe.
Shprbrja e Bashkimit Sovjetik ringjalli ambiciet turke “neoosmane” n Kaukaz dhe n Azin Qendrore, dhe revolucioni n Lindjen e Mesme dukej q trashgimtarve (nse jo jetimve) t nj perandorie t dikurshme po u ofronte mundsin pr ta marr hakun pr humbjen.
Nse nj Europ skeptike dhe e paprgatitur nuk e dshironte Turqin, ather m keq pr t; historia po u ofronte turqve alternativa m t mira.
Ndonse Turqia mund t dukej shum orientale apo shum fetare n Bruksel ose Paris, po t shihej nga Kajroja dhe Tunizi do t dukej si ur ideale myslimane midis Perndimit demokratik dhe Azis dinamike. Pr m tepr, Turqia mund t ushtronte shum ndikim, si rezultat i politikave t “fqinjit t mir” me dy partnert dhe rivalt, Iranin dhe Sirin, ashtu edhe prkrahjen pr presidencn jetshkurtr t Mohamed Morsit n Egjipt.
Fatkeqsisht, shpresat e elitave turke (nse jo edhe pritshmrit) nuk u realizuan. Revolucionet arabe prfunduan duke shprfaqur dobsit dhe kontradiktat n Turqi, t prkeqsuara edhe m shum nga politikat represive t kryeministrit Recep Tajip Erdogan. Nj gj e till u b e qart n demonstratat q u prhapn kt pranver nga sheshi “Taksim” i Stambollit te pjesa drrmuese e shtetit (ndonse protestat kishin m shum t prbashkta me trazirat e mparshme n Brazil apo revoltn e 1968-s n Paris, sesa me lvizjet popullore n Egjipt apo Tunizi).
Ajo q karakterizon turqit sot nuk ka t bj me krenarin dhe shpresn n ndikimin e prhapur t shtetit t tyre, sesa me frikn e shprbrjes. Problemi i kurdve preokupon turqit, ashtu si edhe perceptimi se jan duke e humbur kontrollin mbi dy shtjet esenciale – kriza n Siri dhe ajo n Iran.
Gjat muajve t kaluar, Qeveria e Turqis ka marr nj qndrim t ashpr karshi regjimit t presidentit sirian, Bashar al-Assad, e bindur se ai do t bjer. Marrveshja e arritur koh m par nga SHBA dhe Rusia, shikuar nga ky kndvshtrim, paraqet lajm shqetsues: regjimi mund ta ket shptuar veten, duke shkatrruar arsenalin e vet kimik.
Kshtu q Turqia mbase pyet veten se cilit qllim i shrben prunjsia ndaj Perndimit? Prse t vazhdohet, nn trysnin amerikan, nj dialog pothuajse normal, po qe se rezultati i ktij dialogu nuk do t prfillet, nse jo edhe tradhtohet, nga politika amerikane?
Gjithashtu qasja e moderuar e presidentit iranian, Hassan Rouhani, krahas progresit t mundshm t negociatave t Iranit me Perndimin rreth programit brthamor, e kan ln Turqin si t padobishme, nse jo edhe t izoluar. Si mundet nj shtet ta perceptoj veten dhe t perceptohet nga tjert, si aktor i rndsishm n rajon, po qe se e gjen veten t margjinalizuar n nj moment kritik?
Historia po lviz n Lindjen e Mesme, por jo n drejtimin e paraplqyer prej Turqis. Dhe, derisa rritja ekonomike ka filluar t has n pengesa, qeveria turke ka filluar t ashprsohet dhe performanca diplomatike ka rn, shum turq pyeten se far ka ndodhur. Por, n vend t vetkritiks s hapur, ata shpesh po prfshihen nga nacionalizmi, q merr prmasa t tilla, sa pr ta pasqyruar nj munges vetbesimi.
Sfida aktuale me t ciln prballet Turqia sht tejkalimi i iluzioneve t humbura. Dhe nj gj e till nnkupton se Turqia mund t ket nevoj pr Europn m shum sesa sht e gatshme ta pranoj, madje edhe vetes. Por, a sht Europa sot m e gatshme sesa dje q t prfshihet n bisedime serioze me Turqin?
*Autori sht kshilltar i lart n Institutin francez pr Marrdhnie Ndrkombtare (IFRI) dhe profesor n Institutin pr Studime Politike n Paris.
Turqia i ka ofruar kohet e fundit 900 miliarde dollare ndihme e konomike Europit.
Turqia as nuk ja ndjen eshte apo nuk eshte ne Europe,po vetem politikisht ajo investon,pra qe te jete pjese e nje gjeopolitike,sepse pozicioni i saj,dhe si nje ish perandori nuk ja ndjen shume ca thote Mekeli apo....
Nese Turiqa behet pjes e bashkimit europian, ater flliqet BE-ja sepse keta thuja se shumica jan rrace mongole edhe kan ide aziatike dmth. nuk jan te mire per ket uninon ishalla kurre nuk i shoh te bashkuar me shtetet tjera te unionit evropian!!
All religions, arts and sciences are branches of the same tree.
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn eng_Latn als_Latn epo_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn war_Latn war_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn epo_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn eng_Latn