als_Latn dik_Latn sag_Latn
Vaji i palmës, së bashku me vajin e kokosit janë vajra tropikalë, të cilët përdoren masivisht në vendet ku edhe prodhohen. Vaji i palmës është dy llojesh, vaj nga tuli i frutit dhe vaj nga bërthama e frutit.
Këto vajra janë të pasur në acide lyrore të ngopura, të cilët janë lidhur me rritje të kolesterolit në gjak. Kjo është edhe arsyeja përse vajit të palmës i ka rënë reputacioni vitet e fundit.
Në fakt, ndër vajrat tropikal, ai i palmës ka raportin më të favorshëm të acideve lyrore të ngopura. 50% e tij përbëhet nga këto lloj lipidesh dhe pothuaj e gjithë pjesa tjetër përbëhet nga acide lyrore të ngjashme me ato të vajit të ullirit. Ky vaj preferohet nga industria ushqimore pasi është në gjendje të ngurtë në temperaturë ambienti dhe ndihmon konsistencën e produkteve. Vaji i palmës apo i kokosit janë vajra bimorë krejtësisht të ngjashëm në përbërje me gjalpin shtazor, por kanë kosto më të lirë.
A e rrit vaji i palmës kolesterolin?
Studimet e fundit tregojnë se yndyrnat më të dëmshme për rritjen e kolesterolit janë yndyrnat bimore të cilat nuk janë të ngurta në temperaturë ambienti dhe që të ngurtësohen kalojnë në proces hidrogjenizimi ku përftohen edhe acidet lyrore trans – të cilët janë ndaluar që prej 2006-ës të përdoren si shtesa ushqimore. Industritë e ushqimit në botë, kanë zëvendësuar yndyrnat e dëmshme trans me vajin e palmës, i cili nuk ka nevojë për hidrogjenizim pasi është vetë i ngurtë. Fakti që vaji i palmës është alternativë më e shëndetshme sesa margarinat e hidrogjenizuara nuk do të thotë që e bën ushqimin të shëndetshëm, por as më të dëmshëm nga çfarë është vetë ushqimi. Madje, vaji i palmës është më rezistent në gatim krahasuar me vajrat bimorë të tipit vaj misri apo luledielli, pasi këta të fundit, edhe pse kane pikë tymosjeje më të lartë oksidohen shumë shpejt dhe prodhojnë substancë tepër toksike. Gjithsesi, yndyrnat e ngopura nuk duhet të tejkalojnë 10% të kalorive ditore, që do të thotë për një femër nuk duhet të jenë më shumë se 25gr dhe për një mashkull nuk duhet të kalojnë 30gr në ditë, qofshin kËto vaj palme, gjalpë, vaj kokosi, apo dhjamë. Prandaj, është domosdoshmëri që të gjitha produktet të shkruajnë përmbajtjen e tyre në etiketë.
Vaji i ullirit mbetet mbreti në kuzhinë
Duke u nisur nga përbërja e vajrave, vaji më i shëndetshëm është pa diskutim vaji i ullirit i presuar në të ftohtë. Akoma edhe vaji i ullirit i cilësisë së dytë, thjeshtë “i virgjër” është një zgjedhje shumë e mirë për gatimin. Por, duke pasur parasysh ngarkesën e madhe kalorike, masa duhet ruajtur gjithmonë.
Vaji i palmës dhe ekosistemi
Nëse do të kishte një arsye për t’ju kundërvënë përdorimit të vajit të palmës, ajo është lidhja e prodhimit të këtij vaji me shkatërrimin e pyjeve tropikale dhe abuzimin me fuqinë punëtore të këtyre vendeve, dhe jo dëmi që mund të sjellë në shëndetin e njeriut nga përdorimi i tij. Prodhimi masiv i vajit të palmës ka rezultuar në katastrofa ekologjike dhe refuzimi ndaj këtij prodhimi është një votë për ambientin dhe planetin.
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn