als_Latn uzn_Latn ron_Latn
Dr. Shpresa Hasimja
Specialiste – anesteziologe
Anksioziteti si brengosje apo shqetësim është reaksion normal ndaj ndonjë veprimi stresues, që mund të nënkuptojë përballimin me ndonjë situatë të vështirë, apo me nxitje të individit të ballafaqohet me këtë situatë.
Mirëpo, nëse ky anksiozitet është i tepruar, atëherë tek fëmijët paraqiten shenjat e deliriumit emergjent, dhimbjet postoperative, ndryshimet e sjelljes si: çrregullimet e gjumit, vështirësitë gjatë ushqimit, urinimi në shtrat, plogështia, apo ndryshimet në aktivitetet shoqërore.
Një ndjenjë e tillë e tensionit, frikës, nervozës dhe brengosjes është e pranishme edhe tek prindërit, prandaj fenomeni i tillë bart në vete një kompleksitet ndaj të cilit duhet qasje e veçantë përmes mënyrave të ndryshme.
Të mësuarit për t’u përballur me ndarjen nga prindërit është proces i domosdoshëm për zhvillimin e fëmijës. Përderisa përvoja e ndarjes në çerdhe dhe shkolla ndihmon në zhvillimin psikologjik dhe formimin e personalitetit, eksperiencat tjera të ndarjes si kjo në rastin konkret gjatë anestezionit dhe operacionit mund të shkaktojnë konfuzion dhe anksiozitet, prandaj identifikimi i faktorëve që do të kenë ndikim tek këto fenomene është i rëndësisë së veçantë.
Anksioziteti i ndarjes tek fëmijët fillon nga mosha 7-8 muaj, ndërsa kulmin e arrin aty nga mosha një vjeçare. Intensiteti i këtij fenomeni zvogëlohet me moshë për shkak të rritjes së kapaciteteve të njohjes, kujtesës, dhe aftësive tjera. Fëmijët e moshës 1-5 vjeç janë të rrezikut më të madh për paraqitjen e anksiositetit ekstrem.
Kjo ndodh për shkak të psikobiologjisë së anksiozitetit të ndarjes. Sa do të jetë traumatike një ndarje e tillë, do të varet prej zhvillimit individual të fëmijës (sa do të jenë sensibil ndaj rrethanave të reja), eksperiencës prindërore, trashëgimisë gjenetike dhe stabilitetit të mjedisit në të cilin është rritur. Poashtu hospitalizimet e mëhershme si dhe vizitat e rralla tek pediatri mund të jenë prediktues për zhvillimin e anksiozitetit të këtij lloji.
Programet përgatitore pre-operative
Nga hulumtimet e shumta të kësaj lëmie, përmes programeve përgatitore preoperative për fëmijët si dhe për prindërit, studiuesit janë munduar të trajtojnë dhe të parandalojnë fenomenin e tillë. Aktualisht aftësia e përballjes konsiderohet si mënyra më efikase e intervenimit tek programet përgatitore përmes modelimit me terapi “lojë”, vizitës dhe njohjes së hollit operativ, informimit përmes revistave të ndryshme, etj.
Komunikimi me shkëmbim të informatave
Përmes këtij komunikimi, bëhet arritja e besimit në mes të stafit mjekësor dhe fëmijës. Për të arritur këtë rezultat ekzistojnë disa mënyra; qoftë përmes sqarimeve më të detajuara mbi procedurat operative në revista përkatëse (fotografive dhe vizatimeve), qoftë përmes vizitave në hollet e traktit operator që perceptimi i realitetit nga ana e fëmijës të jetë sa më objektiv.
Poashtu faktor i rëndësisë së veçantë është njoftimi dhe konsultimet e vazhdueshme të prindërve me stafin mjekësor, prania e tyre gjatë marrjes së premedikacionit, mundësia e pranisë së tyre gjatë fazës së induksionit (hyrjes në anestezion) të fëmijës.
Në këto raste, zvogëlimi i anksiozitetit të prindit do të zvogëlonte frikën dhe brengosjen tek fëmijët, e me këtë do të reduktohej sasia e dhënies së medikamenteve seduese. Rezultati do të ishte një hyrje e qetë në anestezion dhe satisfaksion mjaft i lartë për anesteziologun. Domosdoshmerisht, kjo do të arrihej me përgatitjet dhe njohuritë e problematikës përmes programeve preoperative për prindërit.
Premedikacioni – menaxhimi i periudhës preoperatore përmes medikamenteve
Metoda e tillë e ‘relaksimit’ të fëmijës përmes ilaçeve në dhomë të zgjimit përpara arritjes në sallë të operacionit ku kontakti verbal ende është i ruajtur është treguar si mënyrë mjaft efikase, posaçërisht me prani të prindërve.
Zakonisht një procedurë e tillë preferohet mbi moshën 6 muajshe, aplikohet përmes gojës, bari është i përzier me ndonjë lëng frutash që t’i largohet shija e hidhur.
Janë edhe mënyra të tjera të aplikimit si ajo rektale dhe transdermale, mirëpo metoda përmes gojës është më e pranueshmja nga fëmijët. Dhënia e lodrave përpara procedurës në fjalë është treguar si mënyre mjaft efikase për mosrefuzimin e këtij ilaçi.
Programet përgatitore psikologjike
Këto programe, duke qenë mjaft të rëndësishme do të duhej të përshtateshin sipas moshës, shkallës së zhvillimit dhe eksperiencave të mëhershme. Vendosja e komunikimit me fëmijët, si dhe aftësia e tyre të dëgjojnë, interpretojnë dhe të përgjigjen në informatat e përbashkëta, janë gjëra të paparashikueshme në sensin që të gjitha këto varen nga situata.
Për fëmijët e grupmoshës nën 6 vjeç informimi dhe bashkëpunimi së bashku me prindërit e tyre përmes programeve përgatitore do të ishte shumë i mirëseardhur. Për moshën më të rritur të fëmijëve, mënyrat më të sofistikuara përgatitore si ato përmes internetit, tanimë janë të pranuara dhe vazhdojne të jenë më të preferuarat.
Në fund, fëmija ende mbetet qenia më e sinqertë, prandaj mënyra se si do t’i qasemi atyre, është përcaktuese e arritjes së suksesit të procedurës së trajtimit. /Telegrafi/
als_Latn lim_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn