als_Latn uzn_Latn bos_Latn
-
Sknder Sherifi
ǒdo t bhet me Sknder Sherifin?!
VIOLETA MURATI
T gjith e njohin tani Sknder Sherifin, me t folurn hundore t frngjishtes, edhe si poet. N media del sa her vjen n Tiran, po ashtu dhe n televizione preferohet pr oratorin interesante dhe shpeshher thyers tabush, shtje t mentalitetit n kokat e shqiptarve. sht i hapur dhe shpesh prpiqet q bota perndimore q e ka kultivuar nga jetesa atje, t kuptohet po n t njjtn sintoni si ka ndryshuar at, jetn e tij t ndryshme nga familja e tij tradicionale, ajo e odave tropojane.
Por, Sknderi ndonse shkruan libra me poezi n Shqipri, pra n Tiran qarkullon jo si emr letrar, ndoshta kjo pr faktin se librat e tij nuk jan t prkthyera n shqip.
Ndoshta poezia e tij nuk prfillet aq shum, se jan nja dy botime n shqip, ngase ende nuk ka dal ndonj emr q t spostohet e ti liroj pak vend pr ta treguar prfaqson poeti Sknder Sherifi. T vetmen prpjekje promovuese e ka br para disa muajve drejtori i Qendrs Albanologjike, Ardian Marashi - e quajti poet kozmopolit, ashtu si na prmend jo rrall Sknderi n t treguarit e tij, pr veten.
Por, si tham, edhe kjo prpjekje e Marashit m shum u quajt e dshtuar ndonse veprimtaria promovuese e Sknderit u b n Ministrin e Kulturs. Mendojm se kush hyn atje, plotson nj CV t garantuar pr tu prfaqsuar kudo.
Por Sknderi nuk i sht mrzitur asgjje nga gjith situata e msiprme, edhe pse nuk ka kush ta prkthej n shqip. Sknderi vazhdon t shkruaj dhe t mendoj se letrsia e tij trondit, thyen tabu, kalon parashikimet, del jashtnjerzores, bhet kozmopolite dhe i mend francezt se sht ky gjak q nuk shkruan poezin klasike franceze.
Pr kt arsye, gjith prpjekjen e tij e on paralelisht - krkon t renditet n letrat shqipe si shkrimtar, por nuk pushon s shkruari. Kt her, fiks para disa ditsh, javn q shkoi, ai ishte prap n Tiran pr t na treguar se kt her ka sjell nj dram t quajtur Trio e prjetshme.
sht hera e par, - thot Sknderi, - q propozon nj tekst pr teatr. Nse ndjekim logjikn e Sknderit, kjo dram sht krejtsisht absurde, q hyn n nj realitet hipotetik, q n fakt vet autori na thot se i prket nj bote borgjeze, elite artistike dhe jo katunarve q skan para. sht ajo far mendon vet autori se po ndodh n kt jet globale, ku krkesat pr t plotsuar knaqsit nuk shkojn deri n fund, ose i nxjerr fundin - q nuk ka aspak dashuri, q njerzit nuk duhen, por shohin interesin tek njri-tjetri.
Kshtu i lindi ideja e prfytyrimit t trekndshit, q lidhen me natyrn e njeriut, duke sugjeruar se gjith kto trazira njeriut i vijn pr shkak se ka brenda tij nj realitet t trefisht dhe jo t dyfisht si njihet deri tani - q do qenie ka unin e tij, tjetrin dhe t huajin. Sherifi na thot se tek artistt kjo natyr evidentohet m shum. Etaloni pr ta matur kt sht intuita q i vjen nga vzhgimi natyral, ku nuk heziton t eksploroj mbi veten. Ajo far Sknderi mendon sht se do person ka brenda vetes nj pol mashkullor dhe femror, e ngjashme me energjin kineze.
Kt e shikon dhe n raport me mentalitetin ku sht rritur, jo vetm pr nj bot me civil q i kalon caqet e eksplorimit t dshirave - ai si nj bjeshktar thot se ka dhe nj pjes femrore brenda. Nse vendi ku jeton ja ka lejuar gjith fantazin e shfrenuar t riprodhoj realitetin sipas nj eksplorimi personal, Sknderi thot se ne si shqiptar nuk e lejojm ta shprehim kt - pra pjesn femrore kjo pr arsye fare t dukshme, se duhet t dukemi narcist, autoritar dhe jo t qahemi, apo t tregojm ndjeshmri, t jemi t but.
Ndrsa n botn e Perndimit gjith zbulimin e drams s tij mbi trion e prjetshme, Sherifi e lidh me njohjen e tij me aktorin Zherar Depardie. Ai ka marr impresion fillestar prej tij si nj njeri me shikim t egr, sikur ka dal nga shpella e Mic Sokolit.
Por, kur ka pasur kontakt me t - Sknderi tregon se gjithka sht prmbysur nga fakti se biseda me aktorin ia ndryshuar bindjen krejtsisht. Ai ishte me z t but, madje i tregova pr ann femrore q personalitetit t burrave u jep natyr krejt tjetr. Si duket, nga pohimet e Sknderit aktori ka pranuar sepse pikrisht femrat i kan ndryshuar jetn, botn, duke i shrbyer dhe edukuar - pra Depardie i ka pohuar se femrat i kan elur jetn, kan qen nj shkoll e madhe pr t.
far tham m lart, - Sherifi e tregon si variant t par t librit, - ku brenda njeriut propozon t gjejm unin, t huajin dhe femrn-t tria n nj person, n tri pjes kontradiktore, nj luft e brendshme me tri artikulime.
Sknderi na sugjeron dhe variantin e tret n dramn e tij- femrn prball krkesave, ndrrs dhe fantazis q ajo ka. far krkon nj individ femr n jet, Sknderi e lidh me shtje krejt materiale dhe aspak emocionale. Personazhet, kori, zbulon se far prjeton nj femr, se si krkon ta ndrtoj jetn, q ta ket t stabilizuar, t ket nj burr t pasur dhe shum fmij.
Varianti i par dhe i dyt q propozon Sherifi prfshihen n njri-tjetrin - nj femr luan me fantazin dhe tjetra ka dshirn reale, pragmatike.
far bjn kta individ n shoqri, trhiqen prej fantazis duke kthyer n qendr t vmendjes pjesn elitare, at t artistve apo thjesht kan dshir t jetojn nj love story. Artisti sot, - rrfen Sknderi, - sht shndrruar n nj ikon simbolike, ku t gjith mendojn rreth tij dhe krkojn t plotsojn fantazin, dshirat me t, pr t qen t lumtur. Imazhi i fams - ndonse Sherifi nuk na i thot, ndoshta jan arsyet pse e shtyjn drejt disa prfytyrimeve gati t shfrenuara. Por q duhet besuar si nj realitet toksor - brenda atij rrethi q prmendm m lart - njerzve t pasur, a t famshm.
T gjith prplasen duke krkuar lumturin n trio personazhesh mbyll dramn e tij Sknder Sherifi: Dhe nuk e gjejn dhe shtrojn pyetje pse nuk ekziston nj njeri n tok q t m plotsoj gjith krkesat; fati i lidh se do njeri prej tyre lidhet me tjetrin q posedon nj pjes q ktij i mungon dhe anasjelltas artist-biznes-femr dhe shkon kjo bot si kmbim mallrash duke krijuar prplasje, kriz, krkesa, frustrim, por dhe liri t prkohshme dhe tri personazhe - q jan femra dhe parajsa pr njri-tjetrin. Drama ka 18 tablo, tri role - artisti, tjetri dhe gruaja. Drama sht n frngjisht e botuar, srish prkthimi sht i pamundur, ndrkoh q deri tani autori ua ka br t njohur personaliteteve t kulturs si aktores Yllka Mujo, Ema Andrea, Sesilja Plasari, Gzim Kams etj., pr ta adaptuar n shqip, nj ide pr ta vn n sken n ditt frankofone. Sknderi n kt pik ka mbetur duke lshuar edhe nj her nj lloj jehone pr veprn e tij, q t paktn Ministria e kulturs t kontribuonte financiarisht pr ti sjell n shqip. Por askush nuk ka folur deri tani.
30/07/2009
standart
-
-
Nuk e kuptova kete shkrim. Nuk merret vesh, a e lavderon kjo zonja kete Sherifin apo e shan ? A i pelqen c'shkruan ky miku apo s'i pelqen ?
Sa per perkthimin e veprave te tij, u habita qe nuk u gjetka njeri. Me sa di une, ekziston nje ligj i vjeter, madje i lashte fare, qe kur nxjerr parate ne tavoline, perkthimi behet vetvetiu, mjafton ta vesh vepren nen jastek dhe kur te gdhihesh neser, shkronjat jane kthyer ne shqip.
Sherif apo tjeter, shkundni xhepat dhe perkthimet mund t'i keni dhe nga dora e vet Fan Nolit, nga varri i vet ku eshte.
-
Regullat e Postimit
- Ju nuk mund t hapni tema t reja.
- Ju nuk mund t postoni n tema.
- Ju nuk mund t bashkngjitni skedar.
- Ju nuk mund t ndryshoni postimet tuaja.
-
Rregullat e Forumit
unk fuv_Latn lim_Latn scn_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn unk crh_Latn unk unk als_Latn als_Latn als_Latn unk als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn unk als_Latn