als_Latn dik_Latn sag_Latn
Që nga koha e Revolucionit Bolshevik, gati një shekull më parë, të gjithë udhëheqësit rusë janë përballur me të njëjtin problem radhazi. Kjo është një gjë shumë e shquar, sepse udhëheqësit e Bashkimit Sovjetik – dhe tani Rusisë – priren të jenë sundimtarë absolutë. Në 20 vitet e fundit, pavarësisht nga sistemi gjoja demokratik, zgjedhjet konkurruese, detyrat ende ndjekin pasardhësit e tyre. Megjithatë, të dy presidentët Boris Jelcin dhe Vladimir Putin kishin vështirësi për të gjetur një zëvendësues. Transferimi i pushtetit mbetet një proces traumatik. Në “testamentin” e tij konfuz, Vladimir Lenini kritikoi çdo anëtar të komitetit udhëheqës në krye të Partisë Komuniste, duke lënë kështu shtegun të hapur për luftën për pushtet. Kjo mund të argumentohet se Lenini, që vdiq në moshën 53 vjeçare, nuk priste që të ishte i suksesshëm kaq shpejt. Por edhe Josif Stalini, i cili vdiq në moshën 72-vjeçare, nuk arriti të emërojë një pasues. Shoqëria e tij kishte për ta luftuar atë, përreth tyre. Nga shtatë krerët sovjetikë, pesë vdiqën në detyrë dhe dy u larguan. Nga pesë që vdiqën në zyrë, askush nuk e dinte se kush do ta merrte çështjen e tyre. Faktikisht, kishte mënyra të tjera përreth. Çdo udhëheqës i ri sovjetik e filloi duke sulmuar paraardhësin e tij dhe duke fshirë emrin e tij nga historia. Edhe pse Stalini nuk e kritikoi Leninin personalisht, ai kishte vrarë ose burgosur shumicën e bashkëpunëtorëve të tij. Nikita Hrushovi e kaloi dekadën e tij në pushtet duke denoncuar Stalinin. Leonid Brezhnjev shpifi për Hrushovin, dhe po ashtu Juri Andropov pavarësisht se ishte sundimtar sovjetik për vetëm 15 muaj, filloi një hetim brenda familjes së Brezhnjevit dhe miqtë e tij. Një tjetër jetëshkurtër, sekretari i përgjithshëm, Konstantin Çernienko, anuloi reformat mizore të Andropovit dhe u kthye në stabilitetin e epokës së Brezhnjevit. Pas Çernienkos, i cili vdiq veç pak kohë më vonë, Mikail Gorbaçov e quajti atë epokë një periudhë amullie dhe filloi politikat e tij Perestrojka dhe Gllasnost.
I njëjti model vazhdon në Rusinë post-sovjetike. Jelcini ishte mjaft kritik ndaj Gorbaçovit. Pastaj, pasi pasardhësi i zgjedhur me kujdes nga Yelcin, Putin, erdhi në pushtet, media ruse filloi t’u referohej dy kushteve të detyrës së Jelcinit si “vitet 90’ të egra dhe të pamatura”. Vargu i problemeve është zgjatur në Rusinë post-komuniste, pavarësisht nga fakti se Jelcini u bë udhëheqësi i parë rus që u largua vullnetarisht nga pushteti. Për të gjitha kredencialet e tij demokratike, media i vuri Jelcinit nofkën “Cari Boris”. Ai zu të eksperimentonte për ndonjë trashëgimtar të dukshëm në vitin 1998. por shumë shpejt ai “dogji” pesë kryeministra në më pak se një vit, dhe pastaj – në një dëshpërim të dukshëm – vendosi për Putinin. Ish-kolonellejtënanti i panjohur i KGB-së fitoi presidencën vetëm gjashtë muaj pasi u shfaq nga askundi. Tani Putini po përballet me problemin e vet pasues. Në vitin 2007, Putin ishte në agoni për disa muaj për zgjedhjen e pasardhësit, duke mohuar akuzat se ai ishte vetë në kërkim të një pasardhësi të përkohshëm. Përfundimisht, ai zgjodhi Medvedevin e dobët mbi atë të fortin, por më të pavarur, Sergei Ivanov, një anëtar i siloviki (anëtar i grupit më të fuqishëm të Kremlinit, të përbërë kryesisht nga ish-agjentë të FSB-së, etj). Por më shumë se tre vjet në periudhën e Medvedevit, Putin mbetet njeriu më i fuqishëm në Rusi. Sondazhi më i fundit i kryer nga Qendra “Levada” zbuloi se vetëm 18 për qind e rusëve besojnë se Medvedev është për vendin e tyre, ndërsa 24 për qind mendojnë se Putini po humb shanse. Putin ende refuzon të përjashtojë qëllimin e tij për të kandiduar në zgjedhjet presidenciale të vitit të ardhshëm. Por, pavarësisht se kush e drejton, zgjedhja e atij që do të fitojë i mbetet Putinit. Për sa kohë që Medvedev mbetet trashëgimtari i dukshëm i Putinit, ai është në një pozicion të pasigurt. Medvedev mund të na kujtojë fatin e një funksionari të epokës së Stalinit, Alexei Kuznetsov. Një shef besnik stalinist dhe një kryetar partie në Leningrad që nga viti 1937, Kuznetsov u promovua për sekretar të partisë në vitin 1946 në moshën 41 vjeçare. Ai u thirr në Moskë dhe u mendua gjerësisht se Stalini po e rriste atë si një pasardhës të vetin. Historia, e cila është përshkruar edhe në librin e Simon Sebag Montefiore “Stalini – Në Oborrin e Carit të Kuq”, përfundoi keq. Në vitin 1949, Kuznetsov u arrestua si pjesë e së ashtuquajturës Çështje e Leningradit, dhe u ekzekutua në tetor të 1950.
Fatmirësisht, ne jetojmë në kohë më pak të përgjakshme, dhe Medvedev nuk ka gjasa të ekzekutohet. Por ai mund të ngelet përgjithmonë në radhën e pritjes për t’u bërë realisht i pari. Problemet në vazhdimësi të Rusisë janë çelësi për të kuptuar problemet më të mëdha në jetën politike të sistemit të saj, i cili vlon për mungesë legjitimiteti. Pushteti mund të transferohet nga një udhëheqës të një pasardhës vetëm nëse ai (pushteti) i mbetet padyshim atij, pa mundur asnjëherë që rotacionin ta zhvillojnë sipas disa kontratave sociale të pranuara gjerësisht si të ligjshme, siç janë ta zëmë zgjedhjet e lira dhe të ndershme. Që nga viti 1917, sundimtarët sovjetikë dhe rusë nuk kanë qenë në gjendje t’i legjitimojnë rregullat e tyre. Kjo është edhe arsyeja pse transferimi i pushtetit gjithmonë bëhet me trauma, të cilat shihen si një kataklizëm për të gjithë kombin.
als_Latn als_Latn als_Latn