als_Latn dik_Latn sag_Latn
Pyetje: A bën që t’i falim krejt vaktet e namazit përnjëherë nëse nuk ke kohë t’i falësh në kohë?
Përgjigje: Lavd-falënderimi i takon vetëm Allahut…
Falja e namazit pas kohës së vet quhet namaz kaza d.m.th. kompensim i namazeve. Lidhur me këtë duhet ta dimë:
Së pari: Në librat e fikhut (jurisprudencës islame) të të gjitha medhhebeve të cilat lejojnë namazin kaza, flasin për raste të besimtarëve që u kanë ikur shumë namaze nga shkujdesja apo dembelia, por që tani janë penduar për atë dhe nga frika që kanë prej Allahut, u intereson se a mund t’i falin namazet e ikura tani kur janë penduar? Në këtë çështje shumë dijetarë u kanë dhënë përgjigje që ata krahas pendimit duhet t’i kompensojnë të gjitha namazet e ikura.
Ndërsa ajo që shpesh bëhet si pyetje sot në fakt është: planifikim për ta lënë namazin derisa është i lodhur, i sëmurë, në punë, në dasmë, në rrugë e që pastaj t’i kompensojë kur të çlodhet, shërohet, kur të kthehet në shtëpi e kështu me radhë. Kjo sjellje me adhurimin kryesor në Islam është nëpërkëmbje e qëllimtë e ndoshta edhe tallje. E lus Allahun t’i udhëzojë ata që kështu mendojnë.
Së dyti: Allahu ka thënë: “Namazi është detyrë për besimtarët në kohë të caktuar” (Nisa 103). Allahu i ka caktuar disa adhurime të natës që nuk i pranon ditën dhe disa adhurime të ditës që nuk i pranon natën. Nëse është e pëlqyer të respektojmë terminet me njerëzit, atëherë terminet me Allahun është e domosdoshme. Namazet janë ushqim shpirtëror për besimtarin dhe çdo namaz ka kohën e vet, sikurse ushqimet për trupin e njeriut, si ka mundësi që njeriu të thotë se nuk do ha mëngjes e as drekë, por të gjitha do t’i ha në darkë?!
Allahu i Madhërishëm çdo kohë të namazit e ka lidhur me ndryshime që ndodhin në gjithësi: sabahun me agimin e ditës, drekën me kalimin e diellit nga zeniti, iqindinë me dyfishimin e hijes së sendit, akshamin me perëndimin e diellit dhe jacinë me humbjen e të kuqes në perëndim. Nëse të gjitha namazet i falim në një kohë çfarë kuptimi atëherë ka kjo?!
Së treti: Nëse dikujt i ikë namazi me arsye, sikurse gjumi apo harresa, atëherë doemos duhet ta kompensojë atë namaz, sepse Pejgamberi, alejhi salatu ue selam, ka thënë: “Kush e harron namazin ose e zë gjumi për namaz, shpagimi bëhet duke e falë atëherë kur t’i kujtohet” (Buhariu dhe Muslimi). Me arsye është edhe ai që ka qenë në gjumë të gjatë për shkak të anestezionit apo e ka humbur vetëdijen për ndonjë shkak tjetër. Por, me kusht që kjo humbje e vetëdijes të ketë qenë për një kohë të shkurtër, një apo dy ditë. Të gjithë këta i falin namazet me rend, nëse i ka ikur sabahu dhe dreka, ai e falë fillimisht sabahun, pastaj drekën e kështu me radhë.
Së katërti: Nëse një person është penduar nga mosfalja e namazit pa arsye (shkujdesja, përtacia) dhe tani dëshiron të falet rregullisht, a është e vërtetë se duhet t’i kompensojë namazet që i kanë ikur më herët?
Përmendëm në pikën e parë se shumë dijetarë e kanë bërë farz kompensimin e namazeve të kaluara, por mendimi i vërtetë i dijetarëve është ai që thotë se ky njeri duhet të pendohet sinqerisht për mosfaljen e namazit, të ndjejë keqardhje për namazet e ikura dhe të mos e përsërisë atë me qëllim. Për këtë qëndrim ata mbështeten në këto argumente:
Ajeti: “Me të vërtetë, Unë jam falës për atë që pendohet dhe beson e punon vepra të mira, e qëndron në rrugë të drejtë” (Taha 82).
Ajeti: “Thuaj: “O robërit e mi, që i keni bërë keq vetvetes, mos e humbni shpresën në mëshirën e Allahut! (Zumer 53).
Hadithi që përcillet nga Abdullah ibën Mesudi: “Islami e fshin ato që kanë kaluar, pendimi i fshin ato që kanë kaluar” (sahih në Fet’hul Kadir 2/433).
Allahu e di më së miri.
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn