als_Latn dik_Latn sag_Latn
Ballkani në mëshirë të fatit në vitin 2017
Edhe pse kanë kaluar shtatëmbëdhjetë vjet që prej ndërhyrjes së NATO-s, politikë bërësit nuk duhet të supozojnë se të gjitha konfliktet e Ballkanit janë pjesë e historisë. Mosmarrëveshjet acarohen mbi shtetësinë, territorin dhe pushtetin politik, të përbëra nga paqartësitë e integrimit ndërkombëtar.
Janusz Bugajski
Analist i politikave
Perspektiva e anëtarësimit në BE dhe NATO ka qenë nxitës kryesor për demokratizimin dhe bashkëjetesën ndëretnike. Pa këtë perspektivë reformat ngecin dhe mosmarrëveshjet lokale ringjallen. Në prag të krizës së BE-së, zgjerimi nuk është prioritet në agjendën e Bashkimit Evropian. Duket e pamundur që cilido vend do të konsiderohet për anëtarësim për të paktën edhe një dekadë. Kjo shton mundësitë për anëtarësim që dëmtojnë angazhimet e Ballkanit për sundimin e ligjit dhe sjell kthim prapa në rrugën e demokracisë.
Rajoni përballet me tre lloje të rrezikut: trazira shoqërore, trazira të pakicave dhe ndërhyrje të huaja. Dy skenarë të konfliktit në veçanti, në Bosnjë-Hercegovinë dhe Maqedoni, duhet të monitorohen nga afër, pasi ato provojnë të jenë më kërcënuese për stabilitetin rajonal. Një konflikt në cilindo vend mund të tërheq shtetet fqinje të NATO-s.
Një Ballkani i paqëndrueshëm radikalizon njerëz të frustruar me elitat politike dhe me zvogëlimin e perspektivave për integrim ndërkombëtarë. Trazirat sociale dhe një qeveri e dobësuar lehtëson terrorizmin, pasi militantët mund të synojnë interesat e BE-së dhe SHBA-së.
Pasiguria në Ballkan gjithashtu inkurajon Moskën, e cila llogarit se një administratë e Donald Trump mund të jetë më pak e angazhuar në rajon dhe më e gatshme të tolerojë ndërhyrjen ruse.
Presidenti Putin kërkon disa shtete "të ngrira" në Ballkan për të parandaluar integrimin perëndimor. Ai inkurajon njësinë serbe për autonomi për të mbajtur Bosnjën e ndarë. Në Kosovë, ai mbështet pakicën serbe që të përmbahen brenda spektrit të ndarjes. Në Mal të Zi, dora e zgjatur e Kremlinit ishte prapa një përpjekje për grusht shteti të dështuar në tetor, me vendin në prag të anëtarësimit në NATO. Moska gjithashtu manipuloj trazira e brendshme të Maqedonisë.
Administrata Trump duhet të përqendrohet në katër politikat kryesore që do ti shërbejnë Ballkanit, Evropës dhe interesave amerikane.
Së pari, Uashingtoni duhet të shmangë çdo shfaqje të dobësisë ushtarake ose tërheqje diplomatike, pasi kjo do të bindë agresorët që ata kanë dritën e gjelbër për të përshkallëzuar konfliktin.
Së dyti, Shtetet e Bashkuara duhet të punojnë ngushtë me Brukselin për të nxitur reformat në të gjitha shtetet e Ballkanit. Kjo është në fund të fundit përgjegjësia e Evropës për të ndihmuar në reformën institucionale, por Uashingtoni siguron një rol thelbësor mbështetës në një kohë kur udhëheqja e BE-së është e preokupuar.
Së treti, Uashingtoni duhet të punojë ngushtë me të gjitha qeveritë për të ndihmuar sigurimin e rajonit nga infiltrimi xhihadist dhe të rrisë sigurinë perëndimore.
Dhe së katërti, administrata Trump duhet parë Evropën Juglindore, si pjesë e një tregu më të madh në zhvillim, gjithnjë e më të ndërlidhur me BE-në dhe Lindjen në zhvillim. Një Ballkan i sigurt do të krijojë mundësi të reja për investime dhe zhvillim në disa rajone potencialisht fitimprurëse.
als_Latn als_Latn szl_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn