als_Latn uzn_Latn slv_Latn
Zbulimi i mozaikut t periudhs pale okristiane pas monumentit t Aqif Pash Elbasanit, fare afr rrapit t Bezistanit n Elbasan dhe pran kalas s qytetit, vjeshtn e kaluar u cilsua si zbulimi i vitit prej arkeologve. Pas muajve t dimrit, arkeologt po presin momentin e duhur t'u rikthehen grmimeve n qendr t qytetit. Arkeologu Ylli Cerova thot se do t rikthehen shum shpejt n t fshehtat e tjera q rezervon e gjith bazilika. "N kt moment, ne kemi uar projektin pr aprovim n Institutin e Arkeologjis dhe presim aprovimin e njkohsisht edhe mbshtetjen financiare nga ky institut, sikundr edhe nga Qendra e Studimeve Albanologjike. Konkretisht kemi marr kontakt me drejtoreshn e ktij instituti, Prof.dr. Shpresa Gjongecajn".
Cerova thot se projekti parashikon fillimisht heqjen e pjess s siprme t betonit n t gjith territorin ku shtrihet bazilika paleokristiane e pas ksaj, ekipi i puns nga Instituti i Arkeologjis do t filloj grmimin arkeologjik. Specialistt po presin momentin m optimal sa i takon kushteve atmosferike, pra nj mot pa lagshtir. Cerova thot se njkohsisht, specialistt po prpiqen t krijojn nj ekip me specialist t huaj dhe konkretisht nga ICOMOS, pr problemet e afreskut dhe mozaikut. "Duhet t jemi tepr t kujdesshm edhe pr mozaikun dhe afreskun e ksaj bazilike. Pr kt arsye, ne kemi bashkpunimin e ngusht me specialist t Institutit t Monumenteve Tiran", - sqaron Cerova.
Bazilika
Sipas specialistve, bazilika paleokristiane ku u zbulua mozaiku, duke u mbshtetur n materialin arkeologjik mendohet se sht ndrtuar n fund t shekullit t V-t pas Krishtit. Sondazhi arkeologjik i organizuar vitin e kaluar, nxori n pah faktin se muratura e baziliks ruhet n lartsi dhe njkohsisht fasadat e brendshme t tyre jan t zbukuruara me afreske dhe motive gjeometrike. Mozaiku i zbuluar paraqet skenn e Eukaristis dhe sht nj realizim n nj nivel t lart artistik. Arkeologu Cerova thot se "grmimet e ktij viti fillimisht do t prqendrohen n zbulimin e apsids s baziliks dhe t transeptit t saj".
Zbulimi
Ka qen nj dokument muzeal, nga ku ka nisur puna pr krkimin e mozaikut. Kreshnik Belegu, drejtori i Trashgimis, i cili sht edhe iniciatori i ktij zbulimi, tha n kohn e zbulimit se kishte shum vite q e kishte par dokumentin n arkivin e muzeut t qytetit. Aty flitej pr fragmente t nj mozaiku t dmtuar q kishte dale nn rrnojat e nj dyqani t nj tregtari elbasanas n vitet 32 e bashk me t edhe nj tjetr dokument pr nj varr t zbuluar. Por edhe pse e kishte prmendur disa her Belegu nuk kishte marr vmendjen e duhur. Ksaj radhe ka qen mbshtetja e madhe e kryetarit t bashkis s Elbasanit Qazim Sejdini si dhe prkrahja e arkeologut Ylli Cerova ajo q oi drejt zbulimit t madh. Pak jav pas sezonit t par t grmimeve Belegu deklaroi se "kemi gjetur nj mozaik mjaft interesant t periudhs paleokristiane q ka edhe figura t dy njerzve t ruajtur relativisht mire, nj afresk q duket se pr arkeologt dhe specialistt mbart vlera t veanta, dy varre fmijsh q mendohen t jen t shek t V-t t ers son, q i prkasin baziliks dhe nj sr elementesh arkitekturore si kapitele, bazamente dhe stele varri q mbart mbishkrim latin.
Nj park
arkeologjik
Kryetari i Bashkis s Elbasanit, Qazim Sejdini sht shprehur se do ta mbshtes zbulimin prfundimtar t ksaj bazilike. Pr t ky zbulim ka interes t jashtzakonshm edhe pr faktin se po sjell turist. N projektet e tij sht ndrtimi i nj strategjie t tr pr turizmin. Me sa duket, ideja e specialisteve Cerova e Belegu, pr ta futur kt zon n parqet arkeologjike ka gjetur prkrahjen bashkiakut Sejdini, i cili po krkon edhe mbshtetjen e institucioneve prkatse t Arkeologjis dhe Monumenteve do t bj t mundur q qendra e Elbasanit t futet n zonat me prioritet t turizmit kulturor. Arkeologu Cerova shprehet mjaft optimist pr vlersimin e Elbasanit dhe t ksaj zone si park arkeologjik. "Zbulimi i plot i baziliks na jep mundsin t bjm nj studim t plot gjeofizik t gjith territorit t ish-pazarit t vjetr t Elbasanit, i cili pr mendimin ton prfaqson nj lagje romako-bizantine t qytetit t lasht t Skampis. Zbulimet e mtejshme mendojm se do t realizojm nj park arkeologjik t qendrs s qytetit t Elbasanit, i cili do ti jap nj impuls zhvillimit kulturor turistik t ktij qyteti t lasht", - prfundon Cerova
bw
als_Latn als_Latn ltg_Latn als_Latn als_Latn als_Latn zho_Hant als_Latn als_Latn swh_Latn