als_Latn uzn_Latn slv_Latn
Frashr Oseku - Ushtar i dy UK-ve
DJALOSHI Q KALOI BJESHKT E RRASS S ZOGUT DHE ATO T KORABIT
Intervistoj: SHEFQET CAKIQI-LLAPASHTICA
Intervist me Frashr Osekun, ish-ushtarin e Ushtris lirimtare t Kosovs, i plagosur n betejn e Koshares, ish-ushtar i Ushtris lirimtare Kombtare deri n arritjen e Marrveshjes politike t Ohrit, veprimtarin e Shoqats "Besa" n Trelleborg t Suedis, redaktorin teknik t Revists "Drita". Ekskluzivisht pr t prditshmn "Epoka e re" pr luftn dhe shokt e tij t lufts: Hajdin Abazi-Lum Haxhiu; Nasim Haradinaj; komandantin e Divizionit t Kuksit, gjeneral Kudusi Lama; pr ushtarakun dhe dshmorin tropojan Tahir Sinani- lufttarin e UK-s, UPMB-s dhe Ushtris lirimtare Kombtare; pr dshmort Agim Ramadani, Sali eku, Kasim Uka, Xhemail Fetahu dhe Milazim Mavraj, i njohur me nofkn "eeni"; pr gjeneralin Gzim Osdreni; pr Rrustem Berishn dhe Anton unin; pr drenicakun e plagosur q i ka namur pse nuk e lan t vdiste n tokn e Kosovs; pr supen me uj t bors n Rras t Zogut e pr specialitetin e hithrave t zier; FARK-un e pengesat tjera; betejn e Koshares, kalimin e Bjeshkve t Korabit etj. Rrfime autentike t djaloshit gjakovar, i mrgur si fmij n Suedi, rrfime t nj djaloshi t ri pr nga mosha, por me nj bagazh t madh t kontributit pr shtjen kombtare shqiptare, pjesmarrs i dy luftrave dhe shum betejave.
PYETJE: Frashr, a mund t na thuani fillimisht se q sa vite jeni n mrgim?
FRASHR OSEKU: Familja ime u arratis nga Gjakova n Suedi n vitin 1989. E mbaj mend fort mir at mngjes t 29 marsit 1989, kur im at, un, vllau e motra prvidheshim prbri punkteve policore serbe. S'do t harroj kurr se si dukej sheshi i Gjakovs atij mngjesi; i mbushur polic e i mbuluar me tis t holl, t bardh, mbetje e gazit lotsjells t hedhur nj dit m par. Ne morm arratin, pra t nesrmen e dits kur serbt shkeln me tanke mbi Kushtetutn e Kosovs. Demonstrata t furishme e kishin tronditur Gjakovn nj dit m par, e do ta trondisnin srish n mbrmjen e 29 marsit. Por, at mbrmje un s'do t isha m n Gjakov, n qytetin tim t lindjs.
PYETJE: Si e gjett at koh organizimin e mrgats shqiptare n Suedi?
FRASHR OSEKU: Paj, zor edhe ta quash organizim. Kishte tek-tuk ndonj shoqat shqiptare, p.sh. famozja "Kosova" n Malme, q asokohe ishte disi si ajo "Vatra" shqiptaro-amerikane, por n Suedi. Mirpo s'kishte ndonj bashkim shoqatash. Njfar aktiviteti e bnte edhe LPK-ja, n Malme kryesisht, por n Suedi m pak se sa n shtetet tjera evropiane. Por, veprimtart hasnin n rezistenc t fort t agjenturs jugosllave. Pastaj ato edhe ishin koh t tjera. Njerzit sa i druanin ambasads jugosllave, aq edhe u shmangeshin fanatikve t vllazrim-bashkimit tek nj pjes e shqiptarve q vllezr krkonin ku nuk kishim! Ishte, thjesht koh e pakoh! Por, s'kaluan shum muaj pas arritjes sime n Suedi, e n Evropn Lindore u shemb blloku i perandoris ruse. Mendoj q ajo shembje, ndrrimet edhe n ish-Jugosllavi, ishin parakusht pr t'u kndellur mrgata shqiptare dhe pr t par se ku i kemi vllezrit e vrtet dhe pr far vllazrimi duhej angazhuar. Pasoj pastaj edhe vala m e madhe e mrgimtarve dhe t prndjekurve q u vendosn prkohsisht n Suedi.
PYETJE: Cili ishte dhe cili sht sot aktiviteti i Shoqats "Besa" dhe revists "Drita"?
FRASHR OSEKU: Shoqata "Besa" n Trelleborg ka organizuar n gjirin e saj qindra familje shqiptare q jetojn n kt port jugor t Suedis. N Suedi, shqiptart kan qejf kryesisht t banojn sa m n jug, ku jan afr farefisit n Gjermani, e besa edhe m afr Kosovs. Vetm distanca prej piks m jugore deri te ajo m veriore, ktu sht njsoj e madhe si distanca mes Kosovs e kufirit suedez! N Shoqatn "Besa" zhvillohet aktivitet kulturor, si msimi i gjuhs shqipe pr fmijt mrgimtar, organizimi i kremtimeve kombtare, pastaj aty jan planifikuar dhe organizuar edhe demonstrat e komunitetit shqiptar. Shoqata "Besa" sht spikatur edhe pr rolin q ka n mediat suedeze, ku e ka pasqyruar gjendjen sociale t komunitetit lokal shqiptar, etj. Pr nj koh t gjat, revista "Drita" e ksaj shoqate ka qen shtypi i vetm i komunitetit shqiptar n Suedi, me artikuj n t dy gjuht. Por, Shoqata "Besa" do t mbahet mend, besoj, sidomos pr prkushtimin atdhetar n mbledhjen e fondeve t lufts. sht e vetmja shoqat shqiptare n Suedi, e besoj edhe gjetk n bot, ku fondet jan paguar nj qind pr qind. Ec e mos paguaj, s't folte kush me goj! Le q Baca, im at, (Shefki Oseku, kryeredaktori i revists. vr. e autorit ) kishte krcnuar publikisht se do t'i botoj n gazet emrat e atyre q i ikin detyrimeve
PYETJE: Revista "Drita" mblidhte rreth vetes gazetar dhe veprimtar n mrgat, ku n mesin e tyre dallohet Hajdin Abazi- Lum Haxhiu, dhe ishte propaganduese e flakt e lirimit dhe bashkimit kombtar. Sa ka qen e shprndar dhe e lexuar revista "Drita"?
FRASHR OSEKU: "Drita" lexohej nga i madh e i vogl. Si nga shqiptart ashtu edhe nga suedezt e shumt q parapaguheshin rregullisht n t. Asaj iu ndan nj periudh edhe fonde enkas nga shteti suedez. Kopjet e revists i shprndanim shpesh pa pages. Mbaj mend p.sh. q u drgonim kopje falas shqiptarve t Islands, q ishin kurthuar n at ujdhes t izoluar, mbetur pa asnj kontakt me shqiptart tjer. Islanda sht pak e parndomt n Evrop, meq i detyron ikanakt t'i ndrrojn edhe emrat e t marrin emra islandez! Disa miq m kan treguar m von q revista jon iu pasksh br si zhuga organeve islandeze! M von poashtu m ka rn ta takoj nj nga ata unat q banonin n Island. "Zoti ju shprbleft", m tha, "ra "Drita" e m shptuan fmijt prej asimilimit". E pasksh lexuar te "Drita" lajmin se TVSH do t fillonte me transmetime satelitore, e s'kishte pritur deri t nesrmen pr ta bler paraboln!
PYETJE: Ju u lajmruat vullnetar dhe iu bashkangjitt UK-s edhe me arm. Them edhe me arm, sepse me pen e me aktivitete tjera ishit t kyur kaher. Mund t na thuani se kur ndodhi kjo dhe si u b organizimi?
FRASHR OSEKU: Paj, ideja m kish pikur n kok qysh moti. Por, kishte probleme praktike. Pik s pari, s'kisha ende pasaport valide. Pastaj, ta them t drejtn, e kisha pak edhe hallin e prindrve. Vllai im banonte e punonte n Stokholm, nj motr e kisha n ann tjetr t Suedis, n Goteborg. 'do t bja me pleqt? Por, pas Epopes s Jasharajve, erdhi momenti t ndahet shapi prej sheqeri. Kuptova se o do ta shporrnim ne Serbin nga Kosova, o do t na shporrte ajo neve. Im at punonte n mnyrn e vet, nxirte revistn e mblidhte fonde, vllai punonte n Zyrn e Kosovs n Stokholm, m'u duk se vetm un s'po bja asgj prej gjje. Andaj vendosa q, tinza prindrve, t flas me z. Nasim Haradinaj, q e dija se vente e vinte si drugza prej vijave t lufts. Ai ma bri rrafsh me fjal fort t mira, por pas pak e vrejta q s'ia kisha mbushur syrin! I dhimbseshin prindrit e mit, apo mbase e kish sosur mendjen se un s'isha material pr lufttar, kushedi? Kur e pash se s'kishte hajr prej Nasimit, vajta e i rash n der Lum Haxhiut- Hajdin Abazit. I thash tro: "Shoq, o merrm me vete, o ika vetm! I pyes hallkun npr Shqipri pr ta gjetur rrugn deri te fronti, por un gjall a vdekur n front do t shkoj, qoft edhe fill i vetm. Lum Haxhiu m kqyri nj cop here seri, pastaj m tha t ohem e t hypi n veturn e tij. Kur pash se po e grahte drejt shitores s materialeve ushtarake, m erdhi zemra n vend. M ndihmoi aty pr aty t'i blej pajisjet, uniformn, trastn, izmet, rrobat e dimritkemi bler tr ditn. Trasta i lash te apartamenti i tij, se s'kisha zemr t'u tregoja prindrve. Pastaj m ra t pres nja dy-tri dit pa asnj lajm. Ato ishin ditt m t gjata t jets sime. M n fund fare, kur gati m kish kopur barku, gjat nj demonstrate t komunitetit shqiptar n Malme, z. Haradinaj hypi n tribun e tha se "nesr do t niset nj grup vullnetarsh". Tek po fliste, se si m'u duk se m shikoi bash mua pak si m ndryshe. Ende pa e mbaruar ai fjaln, nj zotri m'u afrua e m tha me ton intim, si ta kisha njohur tr jetn: "A deshe luft? H luftn, bhu gati t nisesh nesr!". Zotriun, q erdhi e u iku si hijall pa u prezentuar, s'e njoha kurr, por e kuptova q ishte kasnec i lig. Aty pr aty vendosa q t vej n Kosov pa u treguar fare as prindrve, as motrs e vllait. S'kisha zemr t'i dal para nns e t'i them se un po shkoj, e se ajo e Baca do te mbeteshin filli vetm n mrgim. Aty m mbeti nofka "un i mamas"! Shokt qeshnin, se Frashr Oseku shkive guxon t'u del n log t mejdanit, por jo nns! Aty m mbeti edhe nofka e lufts, "Mami"!
PYETJE: N ciln brigad jeni rreshtuar dhe cilat ishin angazhimet tuaja?
FRASHR OSEKU: T nesrmen hert, n ora 6 t mngjesit, e pash veten sus vet i katrti n ulset e veturs s Nasim Haradinajt, n rrug pr Gjermani, e m tej n Kosov. Shoferi Avdyl Hoxha, nj shok me nofkn "Papulani", un dhe Nasim Haradinaj, i cili kt rrug e kish msuar prmendsh. Avdyli e Nasimi e kishin br kt udh disa her, pr mua s'e dinte njeri, por besoj se ikja e "Papulanit" ishte burim mrzie pr krejt shqiptart e Malmes! Jo vetm pr at se ishte paksa tip gazmor. Dy shok tjer zgjodhn t shkojn me aeroplan. Me ta u takova srish n Tiran. M von luftuam bashk n nj brigad, por n njsi t ndryshme, prandaj ua kam harruar emrat. N Gjermani na u bashkangjitn dshmort e mvonshm t betejs s Koshares, Xhemajl Fetahu dhe Milazim Mavraj, i njohur me nofkn "eeni". Rrugs kishim humor fort t mir. "Papulani" ishte i bindur se do ta mbijetonim luftn! "Rrini ngat meje ju, se ju ruan Allahu. Ta dishit ju se sa vet i luten Zotit q un t shptoj gjall!". Por kjo bindje iu zbeh pak edhe atij, edhe neve tjerve, n tragetin prej Barit pr n Durrs, ku Nasim Haradinaj desh e mbyti n det! shtja ishte se "Papulani", q bnte be se i di fjalt m kye n t gjitha gjuht e bots, i spjegoi Nasim Haradinajt se dreka n traget u prfshika n mimin e bilets! Nasimi i shkret, q kish vajtur me at traget sa e sa her i uritur, desh brtiti prej gzimit. Na dha urdhr ushtarak: "Togu gatitu, hani deri sa t'ju plas tupani i veshit! "Papulani", q "e dinte italishten bylbyl", e prqeshi Nasimin e shkret gjat tr dreks; ha e qesh! Por gazi i mbeti n fyt atij e neve, e m s shumti Nasimit, pak m von kur n tavolinn ton mbrriu shefi i restorantit me tiketn e llogaris!!! N Durrs na priti vllai i dshmorit Xhemajl Fetahu. Aty m than ta l pasaportn te dikush me bes. Shokt talleshin, "po u rat xhenaze shkive, mos i bni edhe me pasaport suedeze!". Andaj pasaportn e lash te z. Sabri Novosella, nj emigrant i vjetr, q qajti me lot kur kuptoi se pr ku ishim nisur. Aty n Shqipri bra nj kiks t vogl! Do dreqi e m'u mbush mendja t marr pjes n nj demonstrat pr Kosovn, e prite ti kur t vijn kamerat e TVSH-s! U orvata sa munda t fshehem prej tyre, por kur ta kesh t shkruar t bhesh yll i estradsN da beso, n da jo, kamera m kish zn pr merak aty kah fundi, kur un kujtoja se kish mbaruar rreziku. Me kostum kuqezi, krah pr krah me Sabri Novoselln. Bab o bir, mos pyet! Ende pa mbaruar mir demonstrata i cingrron mobili Sabri Novosells. Kuptohet, n telefon sht im at, q pyet se a ka mundsi q Frashri t fol pak m nnnMos pyet! Vetm ather kishin kuptuar babai dhe nna ime se ku gjendesha!!
Me Nasim Haradinajn e Xhemajl Fetahun n krye, vazhduam t nesrmen drejt Veriut. Mbaj mend q u ndalem te varreza e dshmorit Luan Haradinaj, ky ishte nj si ritual i Nasimit, sa her q vente andej. Pastaj n nj pik n mes t malit, Nasimi tha se duhet t vazhdojm kmb: "Krejt afr, nja pes minuta udh". Realisht dhjet or, kuptohet. Ishte aq terr, sa s'e shihje gishtin t ta fusnin n sy, e balta t mbrrinte deri n gju. Pas nj ecejakeje trullosse npr terrin e nats, q mua personalisht ma bri bukur t kuptueshme vuajtjen e Golgots, mbrrim te nj kompleks shtpizash t vogla, si n filmat "partizan e gjerman"! M than t shkoj t flej n nj nga shtpizat, ku po flinin t ngjitur si sardela plot djem t rinj. Tek t nesrmen kuptova se kisha patur nderin t flej n Kazermn e UK-s n Papaj, madje n selin zyrtare t Batalionit Diversant-Vzhgues, q quhej "Delta". Un me shokt, "prforcimi prej Suedis", kishim arritur m n fund n cakun ton, n Brigadn 138 t Ushtris lirimtare t Kosovs.
Pas dhnies s gjeneralieve komandantit Sali eku, un u caktova n njsin kundrajrore "Shqiponja", komandant Sheqer Maloku, nofka "Sheqeri". Komandant "Sheqeri" na strviti bashk me disa koleg q kishin punuar m hert n Ushtrin Shqiptare, n prdorimin e mitralozve kundrajror, 12.7 mm. Tash kur kujtohem, m duken fort interesante udhzimet e Sheqerit se si rrzohen me mitraloz aviont supersonik! Por, asokohe kjo m dukej reale. N t vrtet, togjet kundrajrore i prdornim m s shumti si komplement t artileris n beteja toksore. Sidomos n betejn e Koshars, ku pa "Shqiponjat" kundrajrore zor q do t ishte thyer kufiri. Por, me sa di un, aviont serb na shptuan pa i rrzuar. Prpos MKA-s, Nasimi, i cili e dinte se un di t'i prdori datort, kompjutert, m bri edhe punonjs t administrats n Shtab t Brigads. Aty pata pak probleme, meq disa nisn t m mbajn nasihat pr njfar FARK-u. Mbeta pa mend, meq pr farka e qfarka s'kisha dgjuar gj deri m at dit. Njfar nofka "Leopardi" thoshte se "me kokard kroate n kok e me FARK n krah, un s'pyes pr UK"!! Edhe me njfar "doktor Agroni", q i kish stolisur datort me shenjat e FARK-ut, s'm zgjati fort shoqria. Kjo puna e FARK-ut, si e mora vesh atyre ditve, ishte nisur e bitisur zyrtarisht qmoti, por ec e merru vesh ti me leopardat e me agront!!
Me urdhr t Nasimit, e besa edhe nga droja se mos po m shkonte huq tr udha, meq un isha nisur pr n UK e jo n far modelesh t reja, i hoqa t gjitha shenjat e huaja nga administrata. Disa buxhovana zun t m bijn n qaf; e prhapn se isha "komunist", "klysh i kuq" etj etj!! Dikush ndoshta thot se do t'u pengonte biografia ime dhe e tim ati, q sht diametralisht e kundrt me kto akuza, por jo. Sido q t jet, sherri mbeti n nivel prgojimesh, sepse sa her q lypnin fesat me mua, ve u transmetoja t merren vesh me Nasimin. E, atyre me Nasimin s'ua mbante "t merren vesh".
Kujtimi m i mir nga shrbimi n administratn e Shtabit sht takimi me njerzit profesionist e shemblltyr, si Komandanti Agim Ramadani, q ra hero n thyerjen e kufirit, ai m ka mbetur n mendje e n shpirt si njeri tejet i afrt. Kishte gaca n sy, nj z t qet e t shtruar q s'e ngriste kurr, kurse fliste m s shpeshti n gjuhn letrare. Ishte i pari prej komandantve q m ra t puqemi e t flasim shtruar, e i till, i hapur e i afrt, ishte me t gjith, n Shtab e jasht tij. Komandant Agimi ishte ai q m propozoi t futem n Mbrojtjen Kundr Ajrore, ndonse mua vetm "Deltat" ma mbushnin syrin!! Po pate problem dika, fol me Agim Ramadanin, ai ta gjente aren. Ai na printe i pari ne ushtarve n vrapimet e mngjesit, ndante bukn me ne (pr dallim prej disa oficerve tjer t "karriers" nga ish-Jugosllavia), rrinte me ne n pauzaKomandantin e "Deltave", Anton uni, si dhe komandantin e kmbsoris, Hysen Berisha, i njoha poashtu si njerz t jashtzakonshm. Nuk do t'ia harroj kurr se si m ndejti te koka nj dit e nj nat komandant uni, kur u helmova nga ushqimi n nj rast. U kish premtuar "Deltave", te t cilt vazhdova t flej gjat tr kohs, se do t kujdesej pr mua.
Rrustem Berisha u b komandant Brigade pas rnies s Agim Ramadanit, sigurisht pr shkak t rangut profesional. Me t kam kuvenduar krejt pak, ishte njeri formal, q qndronte n prapavij. Mbaj mend q m lavdroi nj her para tjerve pse s'kisha pranuar t ndrrohem nga roja n vijn e par, ashtu formalisht si e kish zakon, por dika m tepr s'kemi kuvenduar.
Kjo puna e rojes ishte shtje nderi pr mua. Kisha br be se kur t futem brenda n Kosov, ku ndodhej vija e par e rojes, i gjall s'dal prej aty. Komandant "Sheqerit" i pata thn: Prej Kosovs mund t m nxerrni o si xhenaze, o n muaj t mjaltit pas dasms n Gjakov! Kshtu q kur m erdhi radha t mbaj rojn, s'kish bir nne q m heq m prej aty!! Nja 3-4 dit s'erdhi as ushqimi, por me shoqri t mir ta ka endja t hash edhe sup me uj bore e hithra t zier, specialitet "Rrasa e Zogut". Rrasa e Zogut ndryshe thirret ndr veterant edhe me emrin "Rrasa e Vdekjes". Jo krejt pahiri, ta merr mendja, meq aty i lan eshtrat shum prej shokve tan, e m shum prej shkive. Luftimet bheshin shpesh n distanc prej disa metrave, e fishkllima e snajperve dhe krismat e dum-dumve ishin pauz e kndshme para ushtims s predhave. Por, megjithat, betimin s'e mbajta dot! Un e kam patur gjithmon kmbn e madhe, por se kmba e madhe ta merrka fytyrn, kt e kuptova s pari te Rrasa e Zogut! Puna ishte se izmet e mia "suedezka" ia kisha dhn Fadil "Mortajs", q ra dshmor m von n betejn e Koshares. Ai e kishte nofkn "Mortaja" pr kujtim t nats s Vitit t Ri 1999, kur krye n vete e pasksh qlluar me mortaj karakollin serb n Koshare!! Fadili, si xhentlmen q ishte, n vend t izmeve t mia fringo m'i dha mbathjet e veta, mall turku m duket, q vetm nj fantazi e pasur mund t'i quante izme. Pas pak kohe, ato m'i shqyen edhe orapt, e si pasoj mua m'u desh t'i mbshtjelli kmbt me bluz! Kmbt e mia u bn objekt studimi te i gjith togu im n Rras t Zogut!! Disa i studionin format e tyre, q ndryshonin nga ora n or. Disa t tjer iu kushtuan lokalizimit t "izmeve" pas zjarrit t armikut, meq ashtu pa lidhza si ishin, fluturonin n t katr ant ! Nj nat, un dhe nj shok me nofkn "Opoja" u desh ta lypim izmen e djatht n mes t territ! Meq ishte vija e par, ku punonte snajperi dit e nat, s'guxonim as ta ojm mendjen te shkrepsat. M duket q "Opojs" asaj nate iu mbush mendja se isha "spiun i shkive"!! Nse e lexon kt intervist, shfrytzoj rastin ta prshndes dhe t'i krkoj publikisht ndjes!! Sidoqoft, t nesrmen m detyruan shokt, nn krcnim me arm, q ta lshoj rojen e t zbres n Padesh pr t'u pajisur me izme t reja!!
PYETJE: Si u organizua beteja e njohur e Koshares e cila njihet si betej e thyerjes s kufirit shqiptaro-shqiptar t imponuar nga okupatori?
FRASHR OSEKU: Pr betejn e Koshares u tha shumka n jubileun trevjear, e shumka do t thuhet edhe m von. Pr organizimin e planifikimin e betejs le t flasin ata q kan qen prgjegjs. Un asokohe kisha krkuar lirim nga detyra n Shtab, meq s'kisha ardhur ne UK t luaj me dator e kompjuter, por q t luftoj. Si ushtar di t them, se e kemi patur me ne elementin e befasis. Paraprgatitjet kan qen jashtzakonisht intenzive e sekrete, e morali yn n kulm. Nja nj jav para se t thehej kufiri kemi bartur natn, me kuaj e n shpinat tona, qindra kg. gryk zjarri e municion, prej Padeshit e deri te pikat e zjarrit, secila turr nj or alpinizm ekstrem para e prapa n titrr t territ, njra udh me 20 kg pajisje n shpin. Un do t thosha q ushtria Jugosllave s'e ka pritur q ne do t ishim aq t vendosur, sa ta msyjm nj pik aq t fortifikuar si Kosharja. Ma merr mendja q kur ka nisur sulmi, atyre do t'u ket hyr tmerri se mos jemi ndonja 12.000 efektiva, ndryshe ku e shtin njeriu kokn n Koshare? Ndihm t madhe n armatime ka ofruar gjenerali Kudusi Lama e stafi i Divizionit t Kuksit; 8 ton vetm me nj rast konkret q e di un, e n sajim t planit gjithashtu. Kt e di, meq i kam ndihmuar gjen. Lams me datort e administrats s tij pikrisht gjat atyre ditve. Gjeneral Lama nuk ka qen vetm, se do ta hante ujku!! Para dhe gjat ofenzivs s Koshares, segmente t Ushtris Shqiptare dhe t SHIK-ut na kan mbeshtetur sa kan mundur. Kjo s'sht sekret as pr amerikant, kt e di vet meq mua personalisht m ka rn t'i takoj a t'u prkthej delegacioneve ushtarake amerikane, si n Papaj, ashtu edhe n Kuks. Sa ka qen vshtir t fitohet beteja e Koshares, aq m vshtir ka qen t ruhet terreni i fituar m von. Shumkush po thot sot se luftn e bri NATO-ja, por ata q thon ashtu Kosharen e kan par vetm n TV. Njmend NATO ka bombarduar n koordinim me ne, p.sh. Majen e Pllanikut etj., por ata bombardonin caqet pak m t dukshme . Le t thot kush t doj ka t doj, un pr vete jam i bindur thellsisht q vetm besa e fort na i ka ruajtur kraht n prleshje fytafyt npr shkurrat, korijet e gurishtet e Rrass s Zogut (Vdekjes) !!
PYETJE: Jeni plagosur n luftimet q jan zhvilluar atje. Mund t na prshkruani si ka ndodhur kjo dhe ku jeni shruar ?
FRASHR OSEKU: U plagosa nj dit kur pozicionet tona n Rras t Zogut po rriheshin egrsisht nga armiku me zjarr t rnd artilerik. Nj prej predhave aterroi krejt afr meje, besoj q kam shptuar gjall vetm fal asaj se isha i trusur thell n transh. Koka m'u rndua, si t'i kishte 200 kg., e mora me mend q isha plagosur. Qova duart te koka, e pash q helmeten s'e kisha m. Pash q duart m'u gjakosn. Kur arrita te zverku, dy gishtat e dors s djatht m'u futn n vrimn e plags. Isha goditur nga ciflat e predhs s rnd. Raporti mjeksor thot q kam shptuar pr 0.5 cm!! Dy shok, Seferi dhe nj Arbeni prej Deanit, m kan nxjerrur npr flak t pushks e me rrezik pr jetn e tyre. Ata m kan fashuar e m kan trhequr deri te bunkeri spitalor, n prapavij t Rrass s Zogut. Atje u konstatua se kisha cifla edhe n gju. Pastaj jam transferuar n Bajram Curr, ku mjekt kan hequr dor nga intervenimi kirurgjik. Me helikopter m kan bartur deri n Qendra Spitalore Ushtarake n Tiran, por as aty s'kan guxuar t intervenojn kirurgjikisht, aq e ndjeshme ka qen plaga. Aty m ka ndihmuar intenzivisht Kamber Elezi, efektiv i logjistiks, t cilin e njihja nga Stokholmi.
Mjekt n QSU krkonin q t transferohem urgjentisht pr shrim n Suedi, por un refuzoja. S'kisha ende leje me shkrim nga Komandanti im, e s'doja q dikush t thot: "Dezertoi Frashr Oseku". Kur e pa Kamber Elezaj q un s'ik pa leje, u detyrua ta gjej personalisht Nasim Haradinajn pr t m lshuar lejen. Ata m hypn n aeroplan n Rinas, e prej aty mbrrita n Suedi. Pr mua ishte joreal aterrimi n vendin e rehatis, ku s'ka patur luft qe 300 vjet. Edhe m joreale m'u duk kur erdhi per vizit "Papulani", i cili e paskesh ln vijn e frontit qysh moti! Ai m tregoi buzagaz se si qenka kthyer m t plagosur nga nj predh, meq ishte dshpruar nga "mungesa e intensitetit luftarak n Koshare"! "Papulani", i veshur si zotni, i rruar e i lar, me nj buqet grandioze t luleve n dor, krejt tjetrfare nga ai "Papulani" i frontit, m tregoi "n besim" poashtu se Zoti pasksh vazhduar ta ndihmoj, tash s fundi duke i dhn nj fitim n llotari, me t cilin u kish kthyer borxhet t gjith borxhlive!!
Jam operuar tri her, secila her m e vshtir se shoqja, por s'jam ankuar kurr. Prkundrazi, deri ditn e fundit jam ndjer keq vetm e vetm pse i kam ln vetm shokt e njsis. Kurr n njsi s'e kam ndjer mallin e prindrve, madje as t nns, sa e kam ndjer mallin e shokve me t kthyer n shtpi. Lufta po bka gjra t habitshme me psiqikn e njeriut: shokun e lufts po ta bka m t afrm se familjen e ngusht.
PYETJE: Cili ka qen morali i ushtarve t UK-s, edhe i atyre q t plagosur ndosheshin n spitalin e Tirans dhe n spitalet tjera?
FRASHR OSEKU: sht e vshtir t spjegohet morali i UK-s pr at q s'ka qen aty. Un kam par me syt e mi se si e nxorn nga vija e par nj un t Drenics me zorrt jasht, q vdiq pak momente m von! Drenicaku, nj zgjatan 2 m q kish ardhur enkas prej Sllovenis, vdiq duke na truar neve q s'e lam te vdiste n truallin e Kosovs! Ose, nj tjetr un tjetr q kish ardhur vullnetar nga Gjermania, t cilit ia amputuan t dy kmbt, e i cili qante- jo pr kmbt e humbura, por pse ish plagosur as pa arritur bash mir te fronti! Apo, francezi nga Marsej, q me nj kmb t thrmuar nga predha, vinte bast me mua se cili do t kthehet m par te njsia e vet!!
PYETJE: Ndonj kujtim nga ndonj luftar i rn ose i plagosur q nuk mund ta harroni?
FRASHR OSEKU: E kam plag n zemr rnien e Kasim Uks, shok i ngusht e ushtar "Delta" n BDV. Ditn e bja me MKA-n, e natn fleja te "Deltat". Kasimi, q flinte fqi me mua, m'u b shok i ngusht. M monte fort pse kisha ardhur vullnetar prej Perndimit, ndrsa un e ngacmoja egr pse dgjonte vazhdimisht "muzik evgjitsh", dmth t disa mendermethan kngtarve turbofolk shqiptar! Pr m tepr, m bren ndrgjegja pse s'arrita t'ia prmbush nj amanet. Kasimi m'u lut q t'ia blej n Tiran, ku po veja pr mjekim, nj qafore ushtarsh, nga ato q e kan emrin e njsin e gravuar e q i futen n goj ushtarve t rn pr identifikim postum! I dukej e hijshme qaforja ime, q e kisha bler n Gjermani, "e helbete, ndoshta m hyn n pun nj e till edhe mua, se Telebingos s'i dihet". T t bjer Telebingo ishte eufemizm fronti pr predhat artilerike! Un s'arrita t'ia blej qaforen, e Kasim Uka ra dshmor n vijn e par pa qaforen n qaf!!
PYETJE: Si e keni pritur lirimin e Kosovs? Si je ndjer n Kosovn e lir n Gjakov tnde, pas aq shum vitesh mrgim dhe pas aq shum gjakimesh pr lirin e saj?
FRASHR OSEKU: Lirin e kam pritur me ndjenja t prziera. N njrn an isha foshnjrisht i lumtur. Kisha dhjet vjet q s'e kisha par Gjakovn, qytetin e lindjes, e merreni me mend, ju lutem, s'e njoha as Urn e Drinit! Aty m plasn lott, t lumturis e t pikllimit bashk, e s'kam ndalur s qari deri n Gjakov!! N ann tjetr, jam ndjer njherit jashtzakonisht i trishtuar. Gjakovn e gjeta t kallur flak; gacat ndrinin ende nn hirin e arshis s Madhe, pran s cils jam rritur si fmij. E ndonse lufta kish mbaruar qe nj cop her, duke shetitur rrugve t Gjakovs, m dukej vetja q isha prap me shokt e njsis! Aty, diku krah meje, ishin edhe drenicaku zgjatan, edhe francezi prej Marsejit, edhe ai tetovari q vdiq duke knduar, edhe burimasi q s'kish qejf ta quaja "rugovan"! Aty diku, pran meje, ishte edhe Kasim Uka, pa qaforen q ma kish ln amanet, por prap i qeshur, duke tundur kokn sikur dgjonte muzikn e vet t preferuar!!
Amaneti i madh i tij, e i t gjith t tjerve, ishte liria e Kosovs.
PYETJE: Ashtu si n Ushtrin lirimtare t Kosovs, edhe n Ushtrin lirimtare Kombtare u angazhuan njsoj lufttar nga t gjitha trojet shqiptare. Edhe ju jeni angazhuar n t dhe keni dhn kontributin tuaj. N ciln brigad dhe cilat ishin aktivitetet e saj?
FRASHR OSEKU: N Ushtrin lirimtare Kombtare vajta kah fillimi i qershorit 2001, drejt e n Brigadn 116. S'm thirri askush, biles kontaktet e vjetra q i kisha pyetur m kishin ndaluar t shkoj, meq plagt m krkonin kurim t vazhduar. Po n kok m ushtonte ende kushtrimi i shokve t rn, shokve nga Tetova q kishin rn n Koshare. Preva biletn e trenit pr n Shqipri, ku pastaj e kontaktova nj zotri, emrin e t cilin nuk dua ta prmend ende, dhe prmes ktij zotrie pata fatkeqsin e rrall t prjetoj aventurn e kalurimit sekret npr Sharr, pr t dal ilegalisht prej Kosove pr Tetov! Kjo aventur prfundoi n t vetmen mnyr q mund t merret me mend, dmth me rrzimin tim prej kalit, e rrokullisjen tatpjet prej majes e deri te rrza e Sharrit!! Pas nja dy ditsh mjekim intenziv n nj spital t katundit, ku m'u desh t prezentohem si druvar jashtzakonisht i pashkatht, u trhoqa, ksaj radhe me vetur e jo me kal, deri n Prizren. Aty e gjeta mundsin q t futem brenda n IRJM me nj grup shqiptarsh t Gostivarit. Kjo mundsi m'u duk edhe fort m komfore se ai stili kauboj i Sharrit. Sipas ktyre miqve gostivaras, ne do t'i binim maleve "trma", term ky q un e interpretova si "teposhtze e leht". Tek kur ishte tepr- tepr von pr t ndrruar mendje, m'u spjegua prej disa gostivarasve humorist, se fjala "trma" do t thot "prpjetze", prpjetze e llahtarshme! M konkretisht, plani i gostivarasve pasksh qen ta kaprcejn Korabin, pra, malin e Korabit, 2751 m nivel mbidetar!
Aventura ime e Korabit, ndonse plot peripeci, prfundoi m mir se ajo e kalurimit npr Sharr. Sot jam thellsisht i bindur se kjo varet nga ajo q n Korab u besova dy kmbve t mia, e jo katr kmbve t kalit. Kjo s'do t thot q un ua rekomandoj Korabin turistve. N ato lartsi marramendse, un pata fatkeqsin te provoj pr her t par se si ndrrojn katr stint e motit brenda nj dite t vetme. Le q kjo s'preferohet pr turist, por mund t'ju siguroj se nuk preferohej as prej ushtarve! Kushedi, ndoshta pikrisht kjo edhe ishte arsyeja pse s'hasm askund n gjurm t ushtarve sllav!!
Me t ngjitur n Korab, mora vesh q grupi gostivaras e pasksh emrin Brigada 116 "Xhem Gostivari". Ajo drejtohej nga Tahir Sinani, epror ushtarak profesionist nga Tropoja, me prvoj luftarake nga Kosova e nga Lugina e Preshevs, e zvendskomandant Shptimin, me nofkn "Vjosa", vlonjat e epror profesionist me prvoj nga Lugina e Preshevs. Rreth 1/5 e efektivit ishin kosovar; mund t ket qen aty-ktu ndonj m tepr, mua s'm kan akuzuar kurr si gjeni t matematiks! Aty kish edhe ekzemplar t rrall, si kushrinjt Marku e Mirashi prej Anamalit, t lindur e t rritur n Detroit t Ameriks, pr t cilt kjo ishte lufta e tret, pas Kosovs dhe Lugins s Preshevs!
Brigada 116, brenda nj afati rekord q do t'a kish ln pa goj edhe Hanibalin (2-3 or pune, nse mund ta quajm pun nj shtitje t rehatshme) i zuri pikat strategjike n Tanush, Grekaj, Nivisht dhe Rimnic, duke e kurthuar kryeurn ushtarake qeveritare Mavrovn, pika e dyte strategjike n shtet!
Lufta n IRJM ishte si strvitje fushore n krahasim me Kosharen. Kjo pr shum arsye, e pik s pari pse pr t luftuar zakonisht krkohen s paku dy pal. Ndrsa mund t them me plot gojn, se n kt luft pala sllavomaqedonase mundsisht kish ide fort origjinale se si bhet lufta, meq s'i pam asnjher n fush t betejs. Me nj prjashtim! Kur iu afruam Nivishtes, pala qeveritare hapi nj zjarr t haprdar mortajash 80 mm kundr avantposteve tona. Meq ne i kishim zn kuotat tona, urdhri erdhi q ta presim n heshtje sulmin kmbsorik. Por, prit nj or, e prit tri, kmbsoria sllave s'paskesh qen n forme as at dit, e zjarri i mortajave, ndonse binte n largsi komfore, megjithat zu t bhej paksa monoton pas 2-3 orsh! Ather, me shum lutje e rixha, iu mbush mendja t'ia bj bam edhe zvkom. Shptimit. Ai shkrepi nj mortaje 80 mm drejt kuotes ku ish raportuar se ekzistonte pika armike. Vzhguesit raportuan se predha ra nj metr para piks! Pastaj se qeveritart ishin shpartallosur e se po grindeshin mes veti! Dhe n fund krejt, pr pikllim t madh t zvkom. Shptimit, se ata po e braktisnin pikn me 'kishin! Pikllimi i zvkom. Shptimit nuk ishte i shtirur, por prnjemend. Ai kish ardhur t bj luft, e fare lufte sht ajo kur armiku ia mbath ende pa krsitur mir?!! "Pfu, derrat! Ta dija se ishin kaq t pabes, qafirat, s'do t kisha shtn fare, pshtynte zvkom Shptimi! Zvkom. Shptimi u qortua pr kt incident fatkeq, m sa mora vesh m von, edhe nga vet kom. Tahir Sinani!
Tahir Sinani do t mbetet n kujtes si udhheqs karizmatik, i urt, trim e i aft !!
N mbrmjen e t njjts dit morm vesh nga radioja qeveritare se pika armike qenkesh sulmuar nga nja 500 terrorist gjakpirs me arm t t gjitha kalibrave!! Sidomos interesant pr ne qe lajmi se qeveritart kishin arritur t na drmojn, duke vrar e plagosur nja 10-20 prej nesh, q ishin gnjeshtra. E vetmja ngjarje e hidhur q e prishi karakterin rreptsisht strvitor t ksaj fushate qe vdekja tragjike e kom. Tahir Sinanit me disa bashklufttar. Kur ndodhi ky rast, un isha nja 50 m tutje. Vdekja e Tahir Sinanit me shok u shkaktua, nga nje aksident tragjik. Me sa duket, kom.Tahir Sinani ishte mrzitur nga inaktiviteti n terren dhe kishte vendosur t'ua luaj ndonj loj qeveritarve. Nj nga truqet e preferuara guerile ka mbetur mbushja me trotil e mbajtsve t ndryshm. Duket se pr shkak t defekteve t brumit shprthyes, ose t ndrlidhjeve, nj mbushje e till i ka shprthyer n dor kom.Tahirit! Ai do t'i mbetet n kujtes tr atyre q patn privilegjin t komandohen prej tij si udheheqs karizmatik, i urt, trim e i aft. Ndonse gostivarasit brez pas brezi i kan knduar Xhem Gostivarit, nj hero i tyre lokal q i ka mbrojtur shqiptart e atjeshm prej hordhive sllave gjat Lufts s Dyt Botrore, vet gostivarasit vendosn q emri i Brigads 116 t ndrrohet nga "Brigada 116 Xhem Gostivari", n "Brigada 116 Tahir Sinani", kjo flet mjaft pr respektin q kishte fituar ushtaraku tropojan te Gostivarasit.
Nga Ushria lirimtare Kombtare u demobilizova pas nnshkrimit t ujdis s Ohrit. Gjat kthimit m'u desh srish t'i vej Korabit "trma", dhe pr m tepr disa dashakeqs m detyruan kundrvullnetshm q kt udh ta bja srish kaluar! Por, ksaj radhe, o kishte qlluar kali m pak hajvan, o un isha mbushur pak me tepr mend, kshtu q shptuam t dy, un e kali i shkret.
PYETJE: Cilat jan disa nga mbresat q n ty kan ln gjurm t pashlyeshme gjat aktiviteteve lirimtare?
FRASHR OSEKU: Paj, nj pjes t mbresave i kam trupore, e m kujtohen do dit. Plaga q kam n kok s'do t bj m mir kurr, po duhet t marr barra do dit. Sidomos kur ndrron moti, ato plag m kujtojn me forc t llahtarshme se do gj e ka mimin e vet, e se un kam patur fatin t shpetoj me nj mim fort, fort t lir. N ann tjetr, i kam mbresat shpirtrore. S'do t mundem t'i harroj kurr ata shok me t cilt kam patur privilegjin t njihem n kushtet far t'i krijon lufta, e t cilt me mua e kan ndar kafshatn e buks, besimin n fitore, e shpresn e holl t mbijetimit. Edhe pas tri vjetsh ndodh q t zgjohem netve i djersitur, e t shoh me gzim e pikllim njhersh q s'jam n transhet e Rrass s Zogut. Dhe kaq mund t them pr vete, se pr tjert s'flet dot njeriu. Sikur t ket nevoj, un me kto kokrrat e mia, prap atje do t jem. Po t kthehej koha mbrapa, un prap t njjtn rrug dhe t njjtat rreziqe do t'i prballoja. Mos na raft me u prsrit.
Faleminderit Frashr. T dshirojm t gjitha t mirat n jet!
FRASHR OSEKU: Falemnderit edhe juve, prshndes lexuesit e "Epoks s re" dhe redaksin, mund t'ju them se edhe n frontet e lufts n Maqedoni ju kemi lexuar dhe na keni plqyer.
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn