als_Latn lit_Latn uzn_Latn
Vvetoni
Argumente logjike mbi njohjen e ekzistencės sė zotit!
by
Argumentet logjike tė shoqėruara nga shembuj alegorik, qė do tė shpalohen nė vazhdim, pėr ti dhėnė njė pasqyrim mė tė hollėsishėm ekzistencės sė Zotit - janė tėrėsisht nė pėrputhje me arsyen e shėndoshė. Shembujt mund tė jenė kompleks pėr ata qė nuk meditojmė rreth tyre, por janė shumė tė qartė nėse meditojmė rreth tyre, dhe i qasemi nė mėnyrė analitike, pse jo edhe kritike.
Sė pari duhet cekur atributin mė tė rėndėsishėm tė Zotit, qė ėshtė Krijuesi. Ky atribut i Zotit, ėshtė qenėsor, i pėrhershėm dhe i ngėrthen nė vete tė gjitha atributet, cilėsitė tjera qė Krijuesi i posedon, tė cilat e bėjnė njė fuqi tė pėrkryer absolute, tė gjithėfuqishme.
Krijuesi krijon e nuk ėshtė i krijuar, ndėrsa krijesa ėshtė e krijuar dhe nuk krijon! Ėshtė ky njė parim universal dhe i pėrhershėm, i pėrcaktuar pikėrisht nga Zoti i botėve.
Njeriu dhe askush tjetėr nuk e kanė pasur, nuk e kanė, dhe as qė do ta kenė ndonjėherė cilėsinė dhe fuqinė e krijimit. Edhe me gjithė kėtė aftėsi mendore e fizike qė i ėshtė dhėnė njeriut, ai ende nuk ka arritur tė krijoj diēka nga asgjėja.
Njė person i cili nuk e pranon ekzistencėn e Zotit, nuk mund ta shpjegoj ekzistimin e asnjė krijimi! Qė ky pohim tė vėrtetohet, duhet tė meditohet pasi tė lexohet.
Parimi i kauzalitetit kundron se ēdo pasojė (rrjedhim) e ka njė shkak. Ky pohim ėshtė i saktė, por vlen vetėm deri tek shkaku i pashkak Zoti.
Sikurse ēdo gjė qė ekziston tė varej nga njė shkak tjetėr, dhe i njėjti parim tė vlente edhe pėr Krijuesin, atėherė nuk do tė kishim as edhe krijimin mė tė vogėl.
1. Nėse marrim njė bukė dhe pyesim se kush u bė shkak qė ajo tė vinte nė atė formė?, patjetėr se pėrgjigja do tė jetė: faktor relevant i saj ėshtė mielli (nė mėnyrė qė tė jemi sa mė konciz, nuk do tė ceken elementet tjera qė bėjnė tė mundur trajtat e caktuara tė krijimit)!, prapė pyesim, nga erdhi mielli? - nga gruri!, po gruri nga doli, kush u bė shkak i tij?, - ska dyshim se shkaktar ishte toka, dhe pyetja e fundit qė mund tė shtrohet, ėshtė, nga erdhi toka, kush e krijoi atė? Pėr besimtarėt pėrgjigja ėshtė shumė e qartė - atė e ka krijuar Zoti dhe vetėm Ai. Zoti ėshtė shkaktar i tė gjitha shkaqeve, i Cili vet ėshtė i pashkak. Siē thoshte filozofi i njohur antik, Aristoteli: Lėvizėsi i palėvizshėm Zoti. Por ja qė mosbesimtarėt (ateistėt) nuk ndalen me kaq, ata parashtrojnė pyetjen: kush ėshtė krijues i Krijuesit?
Ata qė nė fillim nisen nga njė pikė e gabuar, ngase njėherė pranojnė Krijuesin, mė pastaj pyesin se kush e krijoi Atė. Por harrojnė se si ēdo send qė ka karakteristikėn e vet, edhe Krijuesi i ka karakteristikat/cilėsitė e veta, e qė njėra ndėr to ėshtė: I Pėrhershmi. Sigurisht qė kėto tentativa tė tyre gjithnjė kanė dėshtuar dhe gjithherė destinim i tyre do tė jetė dėshtimi i kulluar, ngase nisen nga njė pikė mjaft e shėmtuar.
Njerėz qė fenomene shoqėrore, natyrore e universale i shpjegojnė nė mėnyrė racionale dhe shkencore, e kanė tė qartė se Zoti ėshtė krijues dhe sundues i gjithėsisė, e tė cilėtjanė tė bindur se vetėm nėn kompetencėn e Tij ėshtė i mundur krijimi nga asgjėja.
Do tė nisemi nga kėndvėshtrimi i ateistėve, pėr tu kthyer nė retrospektivė, qė ti kėrkojmė shkaqet e shkaqeve tė pėrkohshme. Por, fillimisht pyetjes sė ateistit, se ēfarė ka para Zotit, do tė pėrpiqemi ti pėrgjigjemi pėrmes njė postulati matematikor, nėpėrmjet njė dialogu tė imagjinuar, ndėrmjet dy krijesave tė Zotit me perceptime diametralisht tė kundėrta pėr Zotin.
Ateisti: Ēfarė ka para Zotit?
Besimtari: Asgjė, Zoti ka ekzistuar pėrjetėsisht!
Besimtari: Ēfarė ka para njėshit (1)?
Ateisti: Zero (0)!
Besimtari: Sa bėjnė 1+0?
Ateisti: Njė (1)!
Besimtari: Prapė po mbetet njė! Zoti ėshtė njė dhe i vetėm, asgjė nuk ka para Tij, sepse Ai ėshtė i Pėrhershėm.
Besimtari: Cili ėshtė numri i fundit?
Ateisti: Nuk ka numėr tė fundit!
Besimtari: Zoti ėshtė i pambarim. Sikur tė kishte mbarim nuk do tė quhej Zot.
Nėpėrmjet kėtij dialogu imagjinar, ndėrmjet besimtarit dhe mosbesimtarit, kuptuam se Krijuesi na ka mundėsuar qė edhe nėpėrmjet matematikės ta kuptojmė tė ekzistuarit e Tij tė pėrhershėm.
Marrim X1 dhe pėrpiqemi tė gjejmė shkakun e tij, qė ėshtė X2, shtrohet pyetja e radhės kush u bė shkak qė X2 tė vinte nė ekzistencė, natyrisht se X3, por nga erdhi X3, vetėm si rezultat i X4, dhe kėshtu arsyetimi vazhdon deri nė Xn, por edhe mė tutje, deri nė infinit, nė pafundėsi.
Kuptuam se krijimi i X1 nuk do tė realizohej asnjėherė pa krijimin e Xn, ngase ekzistenca e tij do tė varej nga gjitha kėto shkaqe tė pėrkohshme..
Dhe ēfarė do tė ngjante atėherė!? Asgjė! Pikėrisht asgjė! Sepse, nė kėtė rast, nuk do tė kishim njė varg shkaqesh tė ekzistencės siē kemi tani, por njė varg shkaqesh tė mos ekzistencės, me fjalė tė tjera nuk do tė ekzistonte as edhe grimca mė e vogėl, qė deri nė shekullin XX mendohej se ėshtė atomi! Pikėrisht sepse secili shkak i pėrkohshėm po varet nga shkaqe tjera, po ashtu tė pėrkohshme, dhe ky proces shkon drejt e nė pafundėsi e regres, ndėrsa regresi nė kėtė rast ėshtė i pamundur, pikėrisht se nė gjithėsi ka progres, kemi njė varg shkaqesh tė cilat japin tė kuptojnė se shkaku pėrfundimtar i ekzistencės sė tyre nuk mund tė jetė i pėrkohshėm por i pėrjetshėm, i pėrhershėm, ky ėshtė Krijuesi, fuqia Supreme.
Arritėm tek pėrfundimi, se ekzistenca jonė do tė ishte e pamundur, po mos tė ishte Krijuesi dhe dėshira Tij qė ne tė ekzistonim.
2. Thamė se Krijuesi krijon ndėrsa krijesa nuk krijon. Mirėpo, jo pse ne e thamė ėshtė kėshtu, por pikėrisht se kėshtu ėshtė ne e thamė, ngase nuk kemi pse tė themi ndryshe. Krijesa (nė ketė rast, njeriu) nuk krijon, ai/ajo vetėm manipulon, modifikon apo i ndryshon trajtėn njė krijimi qė tashmė veē ekziston, ėshtė krijuar nga Zoti.
Nėse pran vetes kemi njė veturė, nuk mundemi dhe as qė do tė ishte e pranueshme tė mendojmė se atė e ka krijuar njeriu, pikėrisht pėr faktin se pėr prodhimin e saj, janė nevojitur njė sintetizim i elementeve tė ndryshme, prej tė cilave hekuri ka rol dominues. Por hekuri nuk ėshtė produkt i krijimit tė njeriut; ngase prejardhja e tij ėshtė nga shkėmbinjtė, tė cilėt janė krijuar nga Zoti jashtė kėtij sistemi diellor, pėr arsye se fuqia qė nevojitet pėr ndėrtimin e elementit tė hekurit duhet tė jetė 4 herė mė e madhe se fuqia e sistemit tonė diellor.
Apo sikurse pėrēuesi, pėrcjellėsi i rrymės. Pėrēuesi nuk e prodhon rrymėn, por vetėm bėhet shkak qė ajo tė pėrcillet deri tek njė objekt i caktuar.
Pra, ajo qė njeriu bėn, nuk ėshtė tjetėr veēse njė reflektim i asaj qė tashmė ekziston. Sikurse raporti i Diellit kundrejt Hėnės. Hėna nuk prodhon dritė, ajo vetėm e reflekton dritėn e rrezeve tė diellit. Po mos tė ishte dielli hėna as qė do tė shihej, do tė ishte e mundur tė ekzistonte por nuk do tė shihej.
Rikthehemi tek pyetja e ateistit, kush e krijoi Zotin.
3. Nėse do tė thoshim se Zotin e ka krijuar njė qenie tjetėr, atėherė, Zotit tė njėmend, po ia marrim atributin e Krijuesit, dhe si rezultat ne Zotin, i Cili, i Vetmi, e posedon atributin e krijimit, e shndėrruam nė krijesė, ndėrsa pohuam tė vėrtetėn se krijesa nuk krijon. Si rrjedhojė vijmė nė pėrfundim se po tė ishte Zoti krijesė ne dhe asgjė tjetėr nuk do tė ekzistonim, sepse ai nuk do e posedonte cilėsinė e krijuesit, veēori/cilėsi e cila mundėson krijimin nga asgjėja.
4. Nėse imagjinojmė dy persona, tė cilėt janė drejtuar nė shtėpinė e njėrit prej tyre, dhe pasi tė kenė hyrė nė shtėpi, pronari i shtėpisė, ēantėn qė mbante nė krah e vendos nė dysheme dhe pėr disa qaste del nga dhoma, ndėrsa miku i tij ulet nė njė kolltuk. Ndėrkohė, pronari i shtėpisė hyn nė dhomė, e sheh mikun i cili, nga kolltuku qė kishte qenė ulur mė parė, kishte kaluar nė dysheme, afėr ēantės sė tij.
Ai as qė hamendet apo pyet pėr mėnyrėn e kalimit nga kolltuku nė dysheme, sepse e di se njė nga karakteristikat e njeriut ėshtė qė ai lėviz pa ndihmėn e askujt (abstragojmė ndikimin e Zotit mbi tė). Gjithashtu ai nuk ēuditet as me ēantėn qė ka qėndruar e palėvizur, sepse e di qė njė prej karakteristikave tė saj ėshtė sė ajo qėndron e palėvizshme, statike.
Pra, karakteristikė e Krijuesit ėshtė se ai krijon dhe nuk ėshtė i krijuar, Ai ėshtė i pari i pa fillim, dhe i fundit i pa mbarim, ėshtė Qenie Absolute, e Pėrhershme. Nė tėrė qenien e njeriut ėshtė rrėnjosur ky fakt. Filozofi i njohur Rene Dekarti, njėri prej pėrfaqėsuesve mė tė njohur tė dy pikėpamjeve/drejtimeve filozofike: dualizmitdhe racionalizmit, - mendonte se ideja pėr Zotin ėshtė e rrėnjosur nė tėrė qenien e njeriut.
Nė asnjė mėnyrė njohja e Zotit nuk bėn tė kėrkohet vetėm nėpėrmjet shqisave, pikėrisht sepse asnjėherė nuk mund tė arrihet. Shqisat kontribuojnė nė drejtim tė njohjes sė Zotit, por nuk janė faktor vendimtar. Falė shqisės sė shikuarit ne vėshtrojmė krijimin madhėshtor tė Zotit, por vetėm pėrmes mendjes mund tia japim vlerėsimin e merituar njė krijimi tė caktuar.
Me njohje tė Zotit nuk nėnkuptojmė dijen mbi qenien e Tij esenciale, por tė kuptuarit mbi ekzistencėn e Tij reale.
Muhamet Krasniqi
Student i Departamentit
tė Sociologjisė - UP0 Thanks, 0 Likes, 0 Dislikes
- Mėnyja
- Uncategorized
kam_Latn als_Latn ces_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn sot_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn bos_Latn als_Latn eng_Latn lit_Latn oci_Latn