als_Latn uzn_Latn bos_Latn
-
Arkeologjia e ndaluar, faktet historike q s'duhet t dihen
Ekzistojn shum zbulime arkeologjike t fshehura, t cilat nse pranoheshin do t trondisnin gjith kulturn e civilizimit aktual dhe do t ndryshonin prgjithmon perceptimin e racs njerzore
Arkeologjia e ndaluar, faktet historike q s'duhet t dihen
far i shtyn shkenctart t fshehin faktet e reja historike?
Ekzistojn shum zbulime arkeologjike t fshehura ose t mohuara dhe m pas t injoruara, t cilat nse pranoheshin do t trondisnin gjith kulturn e civilizimit aktual dhe do t ndryshonin prgjithmon perceptimin q kemi pr t kaluarn ton si rac njerzore si dhe vjetrsin n kt planet. N arkeologji prve zbulimeve dhe faktimeve me an t objekteve dhe ndrtimeve t lashta, shkrimeve dhe grafikve, shpesh prdoret edhe i ashtuquajturi model ose shabllon q t on n krijimin e nj teorie nga ku m pas kalohet n prov ose fakt shkencor. Por shpesh kjo prov apo fakt mungon dhe kjo sht njra nga arsyet q arkeologjia, ose m sakt nj pjes e saj e prjashton veten nga saktsia e shkencave t tjera si ato ekzakte.
N rastin e arkeologjis (pjes t saja si p.sh. egjiptologjia), pranimi apriori i nj teorie t caktuar nuk prbn asnj sakrilegj, por kthehet fuqishm n nj pranim dhe bhet pjes e kulturs sociale duke ndikuar n informimin dhe sidomos n at pjes q i prket t kaluars s largt t njerzimit. Pra, ky shabllon ose model prdoret rndom si nj etalon nga ku ndrtohet (e m pas degzohet) e kaluara e njerzimit, kultura e tij dhe impakti n kulturn e sotme. E thn me fjal t tjera, ky model ose shabllon sht nj kndvshtrim i pranuar gjersisht nga nj grup i caktuar ose disiplin e caktuar (s'duhet harruar q ky fenomen nuk prek vetm arkeologjin). Pra, shablloni n rastin konkret kthehet n model shkencor dhe do gj q sillet rreth tij funksionon pr t, do gj q e rrezikon shpallet herezi dhe injorohet apo "shtypet" deri n mohim dhe harres t plot. Duke ndjekur kt llogjik, mund t thuhet me plot gojn q i gjith sistemi aktual funksionon me standarde t tilla, pra me lojn e informacionit q ka pr qllim t mbshtes nj drejtim t caktuar dhe t eliminoj, shkatrroj dhe denigroj at kategori informacioni q krcnon vlefshmrine e vet shabllonit. Arkeologjia sht shembulli m konkret pr kt dukuri. Pr shembull, civilizimi kinez dhe kultura e tij q mendohej se sht zhvilluar pothuajse trsisht e pavarur nga pjesa tjetr e bots, gj q do t thot se civilizimi i saj madhshtor dhe teknologjia e saj u zhvilluan n mnyr t pavarur. Ata natyrisht q ndihen krenar n nj rast t till nse sht i vrtet. Por si do ndiheshin ata nse do t msonin q n tokn e tyre sht gjetur nj numr i madh mumiesh kaukaziane (njerz t bardh), t cilat datojn mbrapa n koh me t njjtn periudh, n mos m hert, se fillimi i civilizimit m t hershm kinez? N nj rast t till mbase atyre nuk do iu plqente t prqendroheshin n provn shkencore t ksaj gjetjeje arkeologjike. Po pr njerz n vende t ndryshme t bots, t cilt jan konsideruar si aborigjene? A do t hiqnin ata dor nga krenaria, tokat e dhna nga qeveria apo turizmi dhe parat q rrjedhin prej tyre nse dalin n shesh fakte q tregojn tjetr nga sa dihet pr prejardhjen e tyre?
Po sikur evidenca arkeologjike q del n shesh t krcnoj vet shabllonin e tyre t ndrtuar me kaq mund, evidenca q tregojn se grupe para tyre jo vetm q kan qen m t hershm, por edhe m t avancuar? Ky sht rasti me indiant e Ameriks, t cilt jan paraprir nga nj kultur tjetr e njohur si ndrtuese e tumave, t gjat, mbase gjigant, me flok t kuqe, gra e burra, t cilt duket se kan qen shum m t avancuar se vendasit amerikan.
N Meksik duket se hispanikt jan paraprir nga "Olmekt", t cilt edhe n kt rast ishin m t avancuar se kulturat q i pasuan. Kto anomali nuk jan duke e ndryshuar shabllonin ekzistues, pasi ato jan t paprshtatshme pr t'u pranuar si pjes e kndvshtrimit t linjs s drejt nga shoqri primitive n t avancuar. Pra, do t kishim nj konflikt serioz n konceptin e historis nse guxohej t pranohej. T njjtn gj shohim dhe n Egjipt. Aty piramidat e hershme jan ndrtuar me shum m tepr saktsi dhe me teknologji m t avancuar se n krahasim me kulturat e mvonshme. Monumentet m t vjetra jan pothuajse t paprekura ndrsa ato m t rejat, ose m sakt, t gjetura m von, por q datojn n kohra shum m t hershme, jan katandisur n nj grumbull gursh e grmallash. Vet fshehja e zbulimeve arkeologjike sht nj konspiracion n shkenc, sht nj konspiracion n kulturn ton si civilizim dhe sht pjes e amnezis s imponuar kolektive pr t kaluarn. Komuniteti shkencor ka tendencn t mohoj, t ndrydh ose t injoroj evidencat q bien n kundrshtim me teorit e pranuara dhe ndrkoh denigron dhe persekuton mesazhert.
"Truri Policor" dhe "Gnjeshtra e Madhe"
do her q dikush pretendon se ndodhin shum konspiracione n fushn e shkencs, ather ai sht duke rrezikuar do hap q bn. Shoqria n prgjithsi ka tendencn q t jet shum skeptike n lidhje me konspiracionet. Vetm kur mbrapa tyre del emri i Mafias apo Terrorrizmit, ather qndrimi i saj ndryshon trsisht. Por shpesh evidencat jan shum t forta dhe ironia sht q shumica e tyre shpesh ndodhet prpara syve.
Sidoqoft, lajmi i mir sht q aktort jan t dukshm. Plani i lojs s tyre, madje dhe stili i lojs jan shum transparent n momentin q msohesh t'i dallosh. Lajmi i keq sht: konspiracioni sht global dhe ka shum grupe me interesa t forta n kt mes. Nj hetim i kujdesshm nxjerr n pah dyshimet e zakonshme: shkenctart me nj botkuptim teorik standard jan ata q prpiqen t mbajn dhe t ojn prpara "modelin". Modus operandi (mnyra e veprimit) t tyre sht "Gnjeshtra e Madhe" dhe sa m e madhe t jet kjo gnjeshtr dhe sa m gjersisht t prhapet, aq m mir sht. Ata spekulojn me kredencialet e tyre akademike q t mbshtesin argumentet dhe ideja bhet e qart, askush s'ka t drejt t vr n dyshim deklaratat autoritare si:
1- Nuk ka asnj mister mbi faktin se kush e ndrtoi Piramidn e Madhe apo se kush ishte mnyra e ndrtimit. Po ashtu, Sfinksi nuk tregon asnj shenj dmtimi nga uji.
2- Nuk ka patur njerz n Amerik prpara 20 mij vjetsh p.e.s.
3- Civilizimi i par ka filluar ekzistencn e tij vetm n vitin 6000 p.e.s.
4- Nuk ka anomali t dokumentuara, t dhna t pashpjegueshme apo enigmatike q t merren n konsiderat.
5- Nuk ka civilizime t humbura apo q s'jan studiuar ende. do evidenc e kundrt sht e mallkuar!
Sulme personale: Mosmarrveshje mbi moshn e Sfinksit dhe Piramids s Madhe
N vitin 1993, NBC n Amerik transmetoi "Mysteries of the Sphinx", i cili paraqiste evidenca gjeologjike q Sfinksi ishte t paktn dyfish m i vjetr (9000 vjet) sesa deklaronin egjiptologt. sht br shum i njohur si "Debati i Erozionit t Ujit". Egjiptologu autodidakt John Anthony West solli n qendr t vmendjes shtjen e erozionit prpara gjeologut Dr. Robert Schoch. Ata shkuan n Egjipt dhe filluan nj hetim shum intensiv. Mbasi studioi Sfinksin, gjeologu pranoi opinionin e West-it dhe bashkrisht publikuan zbulimin e tyre.
Dr. Zahi Hawass, personi prgjegjs pr monumentet e Gizs nuk priti asnj minut pr t nisur nj fushat t ashpr kriticizmi publik ndaj t dyve. Egjiptologu me fam, Dr. Mark Lehner, i cili konsiderohet si eksperti m i mir n bot pr Sfinksin, iu bashkua ktij sulmi. Ai akuzoi West dhe Schoch si "injorant dhe aspak sensitiv". Kjo akuz ishte shum interesante, pasi spostoi shtjen nga nj plan profesional n nj plan personal. Nuk trajtoi aspak faktet apo vet shtjen dhe mbi t gjitha ishte shum jo shkencore.
Tani duhet t kuptojm teknikn standarde t diskreditimit q aplikohet ndaj kujtdo q guxon t vr n dyshim teorit e pranuara prej kohsh. Largimi i fokusit nga objekti kryesor dhe "personalizimi" i debatit sht nj strategji shum efikase, e cila prdoret shum shpesh nga politikant q ndihen t pasigurt pr pozicionet e tyre. Hawass dhe Lehner i bn apel statusit t tyre t t paprekshmve dhe autoritetit. N kt rast, logjika normale t shtyn t mendosh q n kt pik deklaratat e nj gjeologu jan shum her m bindse.
Pak koh m pas Schoch, Hawass dhe Lehner u ftuan t debatonin shtjen n Shoqrin Amerikane pr Avancimin e Shkencs. West nuk u lejua t merrte pjes me pretendimin q atij i mungonin kredencialet e duhura. Kjo prbn dhe ann tjetr t arrogancs s sistemit: vetm shkenctart me diplom mund t praktikojn shkencn. Jan dy filtra, t cilt mbajn larg studiuesit e pavarur dhe pa kredenciale: kredencialet dhe rekomandimet. Dhe nse t mungon e para sht e kot t krkosh t dytn.
Pra, West u ndalua q t merrte pjes. Q nga ajo koh elementet e debatit jan rrahur para e mbrapa pa zgjidhur asgj. sht e njjta gj me debatin q ekziston mbi faktin sesi u ndrtua Piramida e Madhe e Gizes dhe nga kush. Kjo sjell n sken shtjen e "Gnjeshtrs s Madhe" dhe sesi sht prezantuar pr gjenerata t tra prpara gjith njerzimit. A sht e mundur q nj shkenctar i mirfillt, i trajnuar dhe i prgatitur n nivele t larta, t besoj se 2.3 milion gur ku disa prej tyre peshojn 70 ton, t jen transportuar dhe ngritur me metoda primitive?
Kjo duket e pamundur e megjithat ata shkruajn libra dhe mbrojn kt teori kundr teorive t tjera alternative. Dhe si rezultat duhet t kuptojm q ata nuk do e bnin veten e tyre subjekt t nj testi t till kaq demaskues. E vetmja gj q egjiptologt kan br sht rrezimi i teorive alternative duke prdorur teknika aspak t ndershme. Po far e shtyn nj shkenctar t fsheh t vrtetn dhe t'i shmanget do testimi t hipotezave q ngren t tjert? Motivimet e tyre jan po aq transparente. Nse mund t provohet q Piramida e Madhe nuk u ndrtua nga egjiptiant dhe as n vitet 2500 p.e.s. duke prdorur metoda primitive apo q Sfinksi t datohet n vitet 9000 p.e.s., ather e gjith "ndrtesa prej letre" mund t shembej brenda nj asti. Kndvshtrimet ortodokse mbi evolucionin kulturor jan t bazuara n nj kronologji q thot se civilizimi ka filluar n Sumeri jo m hert se 4000 vjet p.e.s. Teoria nuk lejon q t kt ekzituar nj civilizim prpara ksaj kohe. Fundi i diskutimit. Arkeologjia dhe historia humbasin kuptimin e tyre nse nuk kan nj faktor kohor t prcaktuar q ta prdorin si pik referimi. Duke qen se evolucioni kulturor sht i lidhur ngusht me teorin e prgjithshme darviniane t evolucionit, ather "rreziku" sht edhe m i madh. A e shpjegon kjo arsyen pse anomalit dhe enigmat mohohen, fshihen dhe injorohen? Po, e shpjegon. Shkencat e sotme biologjike jan t bazuara n darvinizm.
Censurimi i mendimit t "ndaluar": Evidenca pr lashtsin e madhe t njerzimit
Rasti i autorit Michael Cremo sht i dokumentuar m s miri dhe po ashtu tregon sesi komuniteti shkencor prdor n mnyr t hapur teknika presioni n media dhe n qeveri. Libri i tij "Arkeologjia e Ndaluar" analizon shum nga rastet e mparshme t injoruara t artifakteve, t cilat provojn q lashtsia e njeriut modern e kalon shum her moshn e dhn n kronologjin e pranuar. Shembujt q jep ai dhe kolegt e tij jan t debatueshm, por libri u b shum m tepr i debatueshm kur u prdor n nj dokumentar. N vitin 1996, NBC transmetoi nj emision special t titulluar "Origjinat Misterioze t Njeriut", ku citoheshin materiale nga libri i Cremos. Reagimi q pasoi nga komuniteti shkencor e kaloi disa her shkallen Rihter. NBC u mbyt me letra nga shkenctart e trbuar, t cilt e quajtn regjisorin nj mashtrues dhe gjith programin si disinformim. Por shkenctart shkuan m larg se kaq, shum m larg. N nj sr veprimesh tejet t paprgjegjshme ata u prpoqn t detyronin NBC q t mos ritransmetonte emisionin tashm popullor, por prpjekjet e tyre dshtuan. M pas ata bn hapin m radikal: paraqitn shtjen e tyre n qeverin federale dhe krkuan nga Komisioni Federal i Komunikacioneve q t hynte n loj dhe t ndalonte NBC t ritransmetonte programin.
Kjo nuk ishte vetm nj dhunim i hapur i t drejts s fjals dhe nj prpjekje e paturpshme e kufizimit t mendimit alternativ, por ishte dhe nj rast i paprecedent n prpjekje pr t censuruar diskutimin e lir intelektual. Nse publiku ose do agjenci qeveritare do t bnte prpjekje t vinte n pranga institucionin shkencor, ather publiku vet nuk do ia kishte par kurr fundin.
Letra e shkruar nga Presidenti i Studimeve Kembriane, Dr Allison Palmer drejtuar Komisionit Federal t Komunikacioneve thot si m tej: M e pakta NBC-s i duhet krkuar q t krkoj nj falje publike prpara ndjeksve t programeve t saj dhe kjo pr nj periudh t mjaftueshme kohore, n mnyr q audienca t marr mesazhin e plot q ata u mashtruan. Pr m tepr, NBC mbase duhet gjobitur n mnyr q t krijohet nj fond i mjaftueshm pr edukimin shkencor t publikut. Mendoj se kemi disa t dhna t mjaftueshme q tregojn se kush sht "Truri Policor". Dhe me sinqeritet mendoj se fjala konspiraci nuk sht aq e fort, pasi pr do rast t ksaj lloj ndrydhjeje t mendimit q ekspozohet, 10 t tjer arrijn t realizohen me sukses. Ne nuk e kemi iden sesa artifakte enigmatike apo t dhna jan etiketuar si "gabim" apo dosje t mykura t flakur tutje npr sirtart e ndrtesave akademike pr t mos e par m kurr dritn e diellit.
Kundrshtimi i t dhnave: datim i paprshtatshm n Meksik
Ekziston edhe rasti i nj profili t lart t Dr. Virginia Steen-McIntyre, nj gjeologe q punonte pr US Geological Survey (USGS), e cila u krkua n nj zon arkeologjike n Meksik pr t datuar nj grup artifaktesh n vitin 1970. Ky rast prbn njrin nga ekstremitetet ku sht n gjendje t shkoj komuniteti shkencor vetm e vetm q t mbroj themelet ortodokse t tij. McIntyre prdori aparatura t cilat ishin fjala e fundit e teknologjis dhe mbshteti me prova shkencore rezultatet e puns s saj, duke prdorur dhe mnyra t tjera datimi por rezultatet e saj ishin shum jasht grafikut. Kokat e arkeologjis prisnin q datimi t ishte 25 mij vjet ose m pak, ndrsa zbulimi i gjeologes ishte 250 mij vjet ose m shum.
Shifra prej 25 mij vjetsh ishte thelbsore pr t mbshtetur teorin e "kalimit" t Ngushtics s Beringut dhe ishte ky motivi i cili shkaktoi goditjen e McIntyre dhe arkivimin e rezultateve t saj duke krkuar nj ribrje t analizave t datimit. Ky lloj reagimi nuk ndodh kur t dhnat prputhen me kronologjin e pritshme t modelit q mbshtet teorit e pranuara. Steen-McIntyret iu dha nj mundsi q t trhiqte prfundimet e saj, por ajo refuzoi. Q nga ai moment pr t ishte pothuajse e pamundur q t publikonte rezultate t tjera shkencore dhe ajo humbi vendin e saj si pedagoge.
Ndrydhja qeveritare dhe etnocentrizmi: injorimi i evidencave anormale n Zelandn e Re, Kin dhe Meksik
N Zelandn e Re ishte vet qeveria ajo q bri hapin e saj duke dekretuar nj ligj, i cili ndalonte publikun t hynte n zona arkeologjike t debatueshme. Kjo histori u shfaq pr her t par n librin "Kelt t Lasht" n Zelandn e Re, nga Mark Doutr. Sidoqoft, ky sht nj konspiracion i komplikuar. Shkenctart q prpiqen t mbrojn teorit e tyre boshe ndrsa ngjisnin shkallt e karriers se tyre, nuk jan t vetmit q duan t ndrydhin t dhnat dhe objektet "mkatare". Ky sht momenti kur shtja bhet edhe m e rrezikshme.
Waipoua Forest u shndrrua n vendndodhjen m t debatueshme n Zelandn e R, pasi nj grmim arkeologjik nxorri n pah evidenca, t cilat tregonin q nj kultur jo polineziane i ka paraprir Maoreve, nj fakt ky pr t cilin tribuja nuk ishte aspak entuziaste. Kta t fundit msuan pr rezultatin e grmimeve prpara se ta msonte publiku i gjer dhe u ankuan tek qeveria. Sipas Doutr, ajo q pasoi ishte "nj dokument i arkivuar, i cili tregonte qart qllimin e departamenteve t qeveris s Zelands s Re pr t fshehur informacionin arkeologjik nga syt e publikut pr 75 vjet". Publiku arriti t msonte fiaskon, por qeveria e mohoi. Sidoqoft, dokumentet zyrtare tregojn Embargon q u vu n jet pr zonn arkeologjike. Doutr sht nj student i historis dhe i arkeologjis s Zelands s Re. Ai ishte i shqetsuar pasi dokumentet dhe artifaktet, t cilat provojn q Maort kan qen t paraprir nga nj kultur m e lasht, mungonin nga muzeumi. Ai ngre pyetjen se far ka ndodhur me disa nga anomalit e mbetura: "Ku jan kampionet e flokve t lasht Indo-Europiane (t valzuar, t kuqerremt dhe boj kaf), t cilat u zbuluan n nj shtrat guri afr Watakere dhe q ishin pr kaq vite n Auckland War Memorial Museum? Ku sht skeleti gjigant q u gjet afr Miimati?"
Fatkeqsisht, ky nuk sht i vetmi incident i ktij lloji. Etnocentrizmi sht shndrruar n nj faktor n nj konspiracion pr t fshehur historin e vrtet t njerzimit. Autori Graham Hancock sht sulmuar nga grupe t ndryshme etnike, pasi ka raportuar gjetje t ngjashme enigmatike. Problemi me studiuesit q prpiqen t prcaktojn historin e vrtet t njerzimit jan prpjekje t grupeve etnike, t cilt duan t zhdukin gjurmt t cilat tregojn mosndodhjen e tyre si parsor n nj vend t caktuar, shpesh ndrthuren me qllimet e evolucinistave kulturor.
Arkeologt jan t gatshm t'i fshehin kto gjetje anormale. Kjo sht njra nga arsyet pse egjiptologt e ruajn me kaq xhelozi datn e ndrtimit t Piramids s Madhe, pasi kjo ka t bj n radh t par me nj krenari kombtare. Rasti i mumjeve n Shkrettirn Takla Makan n Kinn Prndimore sht nj tjetr shembull i ketij fenomeni. N vitet 1970 dhe 1980 u zbulua nj kultur kaukaziane pr t ciln nuk dihej asnj gj. Mjedisi i ashpr kishte ruajtur pr mrekulli mbetjet e njerzve me flok t verdh dhe sy blu, t cilt kishin jetuar n nj periudh paradinastike n Kin. Ata kishin t veshur rroba me ngjyra, izme dhe orape si dhe kapele. Kinezt nuk ishin aspak entuziast pr kt zbulim dhe e manipuluan gjetjen ndonse pran mumjeve t njerzve t bardh u gjetn dhe ato t racs aziatike. Shkrimtari i National Geographic, Thomas B. Allen n vitin 1996 hartoi nj artikull mbi zbulimin e nj poeje n t ciln dukej gjurma e nj gishti ln aty prej poarit gjat brjes se saj. Kur krkoi nse mund t onte zbulimin e tij tek nj antropolog ekspert, shkenctart kinez e pyetn me ironi nse do t ishte n gjendje q t thoshte "se gishti n poen prej balte ishte i nj njeriu t bardh". Allen u prgjigj se nuk ishte i sigurt ndrsa zyrtart kinez e mbshtolln at dhe u larguan duke e marr me vete. Duket qart q shum gjra hasen gjat zbulimeve shkencore, por jan larg publikimit t tyre. Ekzistenca e kulturs Olmeke n Meksikn e Vjetr ka qen gjithmon nj problem. Nga erdhn zezakt, kokat masive t t cilve jan t gdhendura me kaq mjeshtri? Pse ka njerz t bardh t gdhendur n kollona, t cilat njihen si brthama e civilizimit meksikan? Dhe ajo q sht m e keqja, pse nuk gjenden njerz indigjen meksikan npr artifaktet e Olmekve?
Koht e fundit nj arkeolog meksikan e ka zgjidhur problemin, duke br nj deklarat fantastike: q kokat e Olmekve, pr t cilat gjenerata t tra njerzish t t gjitha grupeve etnike kan rn dakord q prmbajn tipare t zezakve t Afriks, n t vrtet ishin prfaqsime t tribuve lokale.
Prgatiti
KLARITA BAJRAKTARI
rd
-
-
Kjo Klarita ka pergatitur syte qe ti dalin. Gazetare palaco qe kane paftyresine te vjedhin shkrimet e forumeve dhe ti paraqesin neper gazeta si shkrime te tyret.
Kjo teme eshte hapur dhe nga dikush tjeter Dydrinas keshtuqe po e mbyll.
-
Regullat e Postimit
- Ju nuk mund t hapni tema t reja.
- Ju nuk mund t postoni n tema.
- Ju nuk mund t bashkngjitni skedar.
- Ju nuk mund t ndryshoni postimet tuaja.
-
Rregullat e Forumit
unk als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn bos_Latn swh_Latn oci_Latn unk unk als_Latn als_Latn unk als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn unk als_Latn