als_Latn uzn_Latn slv_Latn
DOSJE 4 - Trojant flitshin Shqip.
Pr me vrtetua kt tezin duhet me analizu İliaden, veqenrisht emrave e İliades.
Emrat kryesore e İliades prmban kuptimet nga gjuhave Luvi-Pellazg. Trashgimtart e ktij gjuhave jan Shqipja dhe Turqishtja. Shpjegimi/njohja Luvi-Pellazg, prdoret ne tregimave shkencor arkeolojgike lidhje me rajonin Veri perndimor e Anadollit. Pranohet se Luviant dhe Pellazgjt kan rrnu se bashku nji koh e gjat n kt pjesn gjeografik.
İliada sht i pari skenar n kulturen e njerzis:
Emri e filmit.: Historia e dhimbshm e Trojes.
Skenaristi: Homeri.
Regjizori..: Zeusi (me autoritetin e Fatalitetit/FATA).
Lojtart.: Popullsija Azis dhe Europes.
Kryeaktorat..: Priami, Hektori, Parisi, Akili, Helene, Odussei etj.
Kryeaktor Perndit: Zeusi, Here, Athene, Afrodite, Apolloni, Artemisi, Aresi etj.
Gjeografija: Rajoni Veri perndimor e Anadollit.
Gjuha.: Luvi-Pellazg=Turqisht (Luvi)-Shqip (Pellazg).
Koha..: Prafrsisht 1300-1250 Para e.r.
Arkeologat e njoftun deklarojn se lufta e Trojes kurr nuk sht realizu. Tregimet e İliades jan fantaziat e poetve dhe jan krijua me qindra vjet. (Manfred Korfmann/Troia projekt-Troia: Traum und Wirklichkeit=Troja: Endrr dhe Realiteti; Ekrem Akurgal, Fritz Schachermeyer; Canon W.J. Pythian Adams.)
Pr me vertetua kt tezin arkeologjija shenon do materiale shkencore.
- N grmimave e Trojes, as nji gjetje arkeologjike nuk o shenua deri n sot qi na jap lidhjen dhe qi e verteton luften e Trojes.
- Pranohet se, n periudhen e Priamit (Troia VI/VIIa) qyteti o shkatrrua me nji termet e madhe.
- Tabletet e Hititve na tregojn edhe at shekulin e luftes. As lufta as nji emr nuk shenohet n kta tabletave qi e njohim prej prallave mitologjike. Vetm katr emra na trheq vmendjen; Alaksandu, Pijamaradu, Appaliunas dhe Taruişa/Truvisa, veq kta prngjajn emrave Aleksandrosit, Priamosit, Apollonit dhe Trojes/İlionit.
- N literaturen e arkeologjis pranohet se, n kohn errsirr (1200-750 Para e.r.) nuk sht e mundun dot krijohet dhe dot flitet nji epika i ngjashm İliades. Kushtet sosjokulturale nuk jap leje kt. N kta shekulla nuk ndihet emri e Mikenit, Trojes dhe Hititve (biseda dot shpjegoht n dosjen e Cumaes; Homer, Dio, Hesiod, Peisistrat).
- Shkruhet se, as nji material/gjetje seriose i mbetur prej kt periudhen nuk ekspozoht n museumave e botes.
- İliada tregon ngjarjet e br 500 vjet prpara prej priudhen e vet. Mndohet se İliada o formua me qindra vitve para priudhen errsir dhe o rrujt nga priftet n qytetin Cumae/Kyme (afr İzmirit). Me mundsi e madhe, Kryeprifti i Kymes Dio (edhe Homeri sht qytetari i Kymes) dhe nipi i tij Hesiodi kur shprngulen n Aten, besohet se edhe prallat gojore e İliades shkuan me te.
- İliada n kohen e vet pranohet si libri e shenjt (edhe n kohen e prallave gojore). Poetat qi e paraqesin kta pralla para popullit, me mundsi e madhe e kan pas emrin/llagıbin t prgjithshme Homer.
- Perandoria Hititve nuk merr pjes n İliada. Megjithat, ne kohen qi pranohet pr ngjarjes e luftes Trojes, ekziston edhe lufta Kadesh. N tableta Hititve shkrun se forcat e Trojes dhe Dardanis kan luftu se bashku m Hitita kundra Egjiptit. Ky realitet na sqaron shkakt e ndryshimeve e İliades (Peisistratit, Aleksandrit e Madh etj.).
N dosjen e kaluar 2a, tham se gjuhat e vjeter mund t hupn, vetm se emrat nuk hupn dhe e vazhdojn jeten brenda gjuhave t reja dhe m shprngullimat e njerzis, me trekti dhe m lufta prhapen n siprfaqen e botes. Prshembull emri viyana/vijana=ven vjen prej gjuhes Hititve dhe akoma rrnon n gjuhave kulturale kombtare e botes.
Viyana/viana (Hit.) - Ven (Shqip); vinum (Lat.); vino (Sllav.); wein (Gjer.); wine (Ang.).
(Johann Tischler-Hethitisches Handwrterbuch/Innsbruck, 2001.)
Not: Emri viyana dhe fjalt viyanisk, viya/viyai dot analizohet n biseden e gjuhs Hititve.
İliada sht nji burim i pasur pr biseden tanin (megjithse nuk sht origjinal). Tregimat mitologjike kur bashkohen me prmbajtjen e İliades na japin kuptimin emrave e Trojanve dhe Danaove n gjuhen Pellazgjisht, domethn n gjuhen Shqipe. Kuptimat emrave e İliades jetojn vetm ne gjuhen Shqipe. Edhe gjuhat Prendimor prmbajn kta emra, por jo m kuptime originale, vetm si shabllona.
Prshembull:
PARİS=Pa.risi - Ai q nuk ka m pas rini, pa jetgjat.
Prallat e vrtetojn kt kuptimin. Pas ndrrs e tmerrshme e Hekabes, Parisi si fmij e vogl, si bebe braktis n Malin İda pr vdekje. Nji ariu n vend se me e mbyt ose me hangr beben, ushqon me gji.
Hekabja kur e ka marr vesh qi beben pa qare ka me l pr vdekje e nuk ka me ja pa rinin, ather ia ndon emrin Pa.risi.
Not: Emri qytetit Paris, vjen nga popullin e lasht Parisii (Fjalori Larousse). N literaturen Evropjane pranohet se burimet e Francezve vin nga Trojant, prej nipit Priamit Francio. (Troia: Traum und Wirklichkeit=Troja: Endrr dhe Realiteti-Trojant n bot/Hartmut Kugler.)
ALEKSANDR=A.leksan.dr - Ai q nuk flet, nuk din me fol (smundja a.leksia e merr kuptimin prej kt emr).
Pas disa vitve obani Agela e gjet fmijn dhe e merr me veti. At moment Parisi si femij nuk dike gjuhen, nuk dike t flas (Parisi sht Tarzan i par). Pr kt arsy, Agela ja ndon emrin e fmijs A.leksan.dr=ai qi nuk din me fol (n literaturen Perndimor kuptimi i ktij emrit pranohet si trim/hero).
Edhe emri Agela dot qen Pellazgjisht. N İliada, ose n pralla mitologjike asnji detaje nuk japet pr Agelen. Jeta e Agelait sht ndrr nji ag, agim, agmi, aglla/mjegulla.
A - Parashtes mohore (si; fetar-a.fetar).
Dr - Prapashtes n gjuhen Egjiptian=Kshtu/ashtu sht (Johannes Friedrich-Extinct Languages. Dot analizohet n biseden e gjuhes Egjiptian).
OİNONE=Oi.none - Nna i ujit, peri, nimf. Oil, eau edhe n gjuhave tjera sht lng/uj.
Shoqja e Aleksandrit n Malin İda, jeton n nji rrnj e bimes nn uj.
KASSANDRA=Ka.sa.andrra- Vajza e Priamit dhe Hekabes, parashikuesja, falltare.
N pralla, Kassandra sht murgeshja e temples Apollonit. Perndija kur donte me bo seks m Kassandren vajza nuk e pranon kt. Ather Apolloni i pshtyn n goj vajzes. Pas kt ngjarjes Kassandra realitetet e jetes opet e sheh n mend ose n ndrr, por askushin nuk mundet me bind (e din fatin e Parisit, kalin e Trojs qi sht me hile-Cassandra syndrome). M kt shkak, Kassandra pr populsin e vet tashm sht andrallosur/andrallmadhe.
Not: N kohen e lasht Sibyllat/dijetaret e japshin fatin e ardhshm pas gjumit profetike.
N priudhen Troja/Hitit emrat formohen nga rrokje dhe secili rrokje e ka kuptimin e vet. Prshembul, arkeologu i famshm e Turkijes Prof.Dr.Ekrem A.KUR.GAL, mbiemrin e ka marr prej gjuhes Sumer. A (uj)+kur (atdhe/vend)+gal (madh)=vend e madhe i ujshm.
N kt koh, emrat nuk japen fmijve ose personave si traditat e sodit. Emrat jan dhen si
llagıp, simbolizojn famn ose nji shejen karakteristik e atij personit.
Tani pe hapim biseden:
HOMER - Ymer, İmer (Shqip); mer, mr, İmer (Turqisht); Omar, Omara (internacional).
İLİADA=İl.i.ada - Epika e trojeve ishullit.
Jeoarkelogu Dr.Eberhard Zangger n librin Troja sht Atlantida ilustron Trojen si sht mbi ishull. Lumat Skamandr dhe Simoeis e rrethojn fushen e Trojes dhe qyteti jet si n nji ishull. N Turqisht ada sht ishull. Qytetet ose katundat i vendosur n nji kodr kur rrethohn nga luma ose fusha quajn ada. Prshembull Adatepe, Adadag.
N kt moment po e trheqim vmendjen pr Dr.Eberhard Zanggerin:
Pas hipotezn Troja was Atlantis, Zanggeri e hapi nji faqje tjeter n boten e arkeologjis; Luwian Studies Foundation.
Ky organizat interesoht me jeten e lasht Anadollit, Mediterenit dhe Balkanit. Kt gjeografin e lidhe m kulturen Luvi. Na qi pe hapim bisedat pr Pellazgve, ai kta bisedat e ngarkon n sepetin e Luvianve.
N boten e Shqiperia Arkeologjike me ksi tema kush interesohet nuk e di, vetm se punimet e ktij organizates realitetin e Pellazgve mund t ln n hije. Dihet se, n ditave e sotme nji politik i egr vazhdon n fushen e arkeologjis ndrkombtare.
İLİON=İl.i.on - İl i jon (vilajet, vil, Vilusa/Hitit).
TROJA - Troje/atdhe (prsh: Trojant vendosn ne trojeve e Troasit/anakkalas).
TROAS - Atdhe e Trojanve, vend i trohasur.
Me mendimin tem; emri Troja ka lidhje edhe me fjalen troha/trohasur. Troja n historin e vet 10 here o krijua dhe pastaj o shkret (u b shkrettir), sht e mundun qi emrin e ka marr prej kta fatkeqsinave. Fataliteti e Trojes sht n do koh mu u zhduk.
TARUİŞA=Taru.işa - Emri Trojes n gjuhen Hititve. Taru sht perndija e furtunes dhe simbolizoht me nji kos n dor. Ky emri vazhdon jeten ne Turqishtja dhe fjala taru.mar e ka kuptimin vend i zhdukur, i thyej, i shprndar nga furtuna, nga lufta etj.. Ky shpjegim na sqaron kuptimin e emrit Trojes.
Not: Troasi sht mbi n nji vij e rndsishme e trmetit dhe ky zona akoma sht aktiv.
Karakterat qi marrin rol n İliada, e marrin edhe emrat e pajtushme m kta rola.
Prshembull:
PRİAM=Pri.am - Mbreti me fam i Trojes.
N İliada ky karakter japet si nji mbret i plakur dhe qi sht fetar/besimtari madh.
Pri+am=Priyatar i kultit Am=Ma.
N librin Geographika Straboni thot se, njni i babgjyshve tem o kon kryeprifti/kryepriami i kultit Ma n Amaseia (Amasya, n Anadoll). N kt koh prifti Ma po vike pas mbretit n hierarki.
PRİ/PİR - Luts, q lutet, besimtar, fetar.
Ky fjala pranohet qi vjen prej gjuhes Hititve (Tetepiri, Piran, Pirlavganda, Prion, Priene etj.)
Priap=djali Afrdites dhe Dionusit; sht emri i perndis Bess n Anadoll.
Priapet jan nji komb qi kan rrnu n Anadoll (Biga-Karabiga).
Fjala pri n gjuhen Shqipe edhe fjala pir n gjuhen Turqisht e kan kuptimin njjt.
Pri, prij, priva, prir, prijatar, prift, prind=Pir, pirelmek, pirpirim, pirezen etj.
Ky fjala akoma rrnon n gjuhave botrore si pray, prayer, priest, prince, prime, prime minister (si Priami) etj.
Plus ksaj, emri rrnon n literaturen e Vatikanit si piu, pie, pius, pietas.
Kt fjalen Pri/Pir e shofim n nji gjeografin e madhe si emrat e gjyteteve. Prshembull; Priargunsk (Russ.), Primstal, Pirna (Ger.), Prishes (Fr.), Prioro (Sp.), Priola (İt.), Pribilci, Prilep (Mak.), Prijedor (Bos.), Pirovac (Hır.), Prishtin, Prizreni, Peja (Kos.), Pirsagat (Azer.), Piran Shahr (İr.). 44 qytete e marrin kt fjalen si emr.
Ky biseda dot vazhdon n analizimin e fjalave Hititisht pe/pean, pi/pai/piya, pi/piyan/peran dhe lidhen m emrave Paionve (Paiont vijn prej Kosoves dhe marrin pjes n luften e Trojes).
HEKABE=Hek.abe - Motr/nna e madhe (Magna Mater-iron lady) dhe i fort si hekuri.
Hekuri sht nji gjetje e rre dhe m kt fillon periudha i hekurit. N kt koh sht nji metal i vlevshm sa dukati.
Hekabja ka lind 19 fmije (me sa duket vetm djelt jan 19) dhe respektoht shum nga populli.
HEKTOR=Hek.tor - Ai qi e ka dorn si hekur/i hekurt, dor hekuri/eliku.
Hektori sht temeli e Trojes, sht lufttari dhe trimi madh. Pas vdekjes e tij Troja rrzoht dhe shprndahet.
İULi(us)=İ.uli - Ai qi ulet/i ult, i urt, i bindur, besimtar, fetar.
Nipi Aeneasit, e krijon qytetin Alba Longa n kodren e Malit Alban dhe n buzn e liqenit Albano. İlia vjen prej fisit tij dhe e lind Remusin edhe Romullusin (e krijojn Romen).
Personat e Dinastis Trojes pranohen si profet, si fetart/besimtart e madh n kohn atyre dhe e ndikojn kulturen e njerzis n mnyrn e pavdekshm.
Priami (ankohet Zeusit, Zeusi e ndigon at dhe e qon Hermesin pr me e marr trupin e Hektorit i vdekur prej Akilit n garnizon Akaive.); Ankhisi (bashkoht m Afrditen); Aineia (si nipi i Afrdites dhe Ankisit, pranohet gjysm perndi); Khreusa (shoqja Aeneasit, vajza Priamit; me te vazhdon terminologjija Kre/kri dhe vjen deri n Khrist); Kassandra (vajza Priamit, dijetare m fam); İuli (krijusi Etruskve); İlia (krijusi Romes); Ganimede (rron n Olymp); Dardani (biri Zeusit).
ANKHİS(es) - Ankues, luts.
Ankhisi dashuroht me Afrditen dhe lind Aineiasi. Ankisi e jap fjalen mos tregon kt marrdhnjen kurrkushve. Por ai n do vend e sqaron kt. Ather perndiat e sakatojn Ankisin plus edhe ia qorojn syt. Ankisi gjat jeten e kalon tu anku dhe tu lut perndive.
Not: Ankh=crux ansata sht simboli i İsisit, pas ndryshimeve e fejave bhet simboli e Kristianizimit (kryq). Ky vertet sht nji shembull qi na tregon ndryshimet e fejave n gjat koh deri n sot. Edhe na tregon, kultura e Trojes qfar e ndikon kulturen e Evropes.
AİNEİA (Aenea)=Ai.ne.ia - Ai qi sht i jani, qi vjen nga neve.
Prapashtesa ia/eia, na tregon neve ardhjen/burimin e nji personit ose sendit. Prshembul; emri e qytetit antik Aleksandr.eia Troas, dihet se e ka marr emrin prej Aleksandrit t Madh. N t njjtn mnyr, emri e qytetit Amas.eia vjen prej kultit Ama/Ma.
KREUSA/KHREUSA - Vajza e Priamit, shoqja Aineit. Pas vdekjes n luft, Khreusa kontaktoht m Aineisin n gjum dhe thot se, Perndeshja Afrdita mori dhe e vendosi n nji vend i bukur (n xhenet athershit) dhe n vazhdim ia tregon fatin e Aineisit dhe İulit (Vergilius-Aeneas).
Kreusa/Khreusa e Trojes sht i dyti person n njjtn emr. İ pari sht Kryseis, vajza e orakulli Khrysesit. Khrysesi sht kryeprifti i temples Apollonit n qytetin Khrysa (n rrajonin Edremit, qyteti Pellazgve). Akhaijont ia rrmbejn vajzen e tij dhe Agamemnoni e merr Khryseisen si ganimete/plak lufte.
Khrysesi kur nuk mund t shpton vajzen e lut Apollonin. Apolloni me shigjeta hyjnor e qon smundjen e murtajs dhe e then ushtrin m epidemi. M kt prall fillon İliada.
Pas kt pralles qi na tregon İliada, fillon edhe n historin e njerzis terminologjia e fjales kri/kre.
Karakterat n histori qi e kan fillimin e emrave kri/kre ose khri/khre jan persona e shenjt. Prshembull:
Kreusa/Khreusa dhe Khryses - Vajza e Khrysesit, vajza e orakullit i qytetit Khrysa. Apolloni e ndigjon kt orakullin dhe ia plotson dshiren.
Kreusa/Khreusa - Vajza e Priamit. Vdes n zjarrin e Trojes. Afrdita e merr at dhe e vendos n nji vend bukur nn tok.
Krois/Khrois(os) - Mbreti Ludianve (560-546 Para e.r.), njeri m e pasur e bots, ata sendet qi e prek bhen dukat (pr kt marifet i lut Perndive dhe ata ia pranojn lutjen e tij). Mbreti Persianve Kiros/Kurush e mun Kroisin dhe e djeg mbi dru.
Krist/Khrist - Profet, krijusi i Kristianizimit. Me at fillon edhe terminologjija kreuz=kryq.
Emri Khrist, formohet nga fjalave (rrokjeve) kry+isa=İsaja sht kryetari e fejes, profet. Po shihet se emrat Khrysa, Khryseis, Khryses e ka ndiku terminologjin n fushen e fejes n gjat shekullave e ardhshem.
DARDAN - Krijusi i dinastis e Trojes. N prallave mitologjike sht biri i Zeusit dhe Elektres. Elektra e jap simbollin Palladion Dardanit pr m krijua dhe m mbrojt Trojen.
Si nji term gjeografik Dardania mer pjes n tre vende.
1 - Dardania (n Kosov).
2 - Dardania/Dardanelle (anakkala-pralla Helle/Leandr).
3 - Dardania (Dijala-Baghdat).
Dardanin e tret na tregon Herodoti (484-428 Para e.r.) n librin Historiae:
Mbreti Persianve Kiros/Kurush (600-529 Para e.r), pr me e marr Babillonin m ushtrin kalon prej krahinn e Dardanve dhe vjen n Diyala. (Historiae, libri II-Mbi Babillonit.)
Kurr vjen biseda pr traditat e Babillonve: tradidat e tyre i gasin İlirjanve, ata qi vin prej fisave Enet. (libri II-Mbi Babillonit.)
Prej kta shpjegime po vrtetohen qta pika:
1 - İlirjant/Dardant kan rrnu edhe n trojeve e Babillonit. N perndim e ktij rajonit merr pjes edhe Rojawa/Rozhava. Ky emr e afron Rozhajin (Atdheun İlirjanve) me Rojawa/Rozhaven.
2 - Enett, me emrin tjeter Venett jan vendosur n Paflagoni (Kastamonu/Turqi) dhe kan luftu s bashku me Trojanve. Pas dorzimit e Trojes, komandanti i Enet/Venetve Antenori e merr popullin e vet dhe udhton n gjat Adrijatikun. Venetiant sot e pranojn Antenorin si krijusi i qyteteve Padova/Venezia/Verona dhe respektojn at si strgjysh (n dialektin Veneto Antenato e ka kuptimin strgjyshi/fisi/raca/babai Venetve).
3 - Venetiant Paflagonin/Kastamen (Kastamonu) e pranojn si atdhe dhe e vizitojn regullisht (shih; Progetto Paflagonia-Ritorno alle Origini).
MYRRHİNE/MYRİNA - Vajza e Teukrit/Teurkit (kryetari Teukrianve, i ardhur nga Krete); shoqja e Dardanit. N pralla mitologjike Dardani dhe baba i Teukrit Skamandri jan i biri Zeusit prej marrdhnjet t ndryshme.
Mur, Muran, murator, murg+hyn/hin; kuptimi e kta fjalve na japin edhe kuptimin e
emrit Murines.
Muran - Vori e Murines sht n fushen e Trojes dhe quhet maje gurishte.
Murrhyne/Murrhine (hyn/hin=Gegrisht) - Llagıbi e Murines sht kırcuese e lart.
N pralla Murina sht mbretreshja e Amazonve dhe sht luftetare m fam. Prallat qi lidhen me te gjithat jan skenat e luftave. Amazonet luftojn gjithmon mbi kalit dhe m siguri Murina e ka marr llagıbin kırcuese e lart prej kt shkakun. Mendoj se, kt llagıbin mund ta fantazojm si ajo qi kırcen lart me kalin dhe e shpon muret n luft.
BATİEİA - Emri i dyti e Murines n pralla.
N kohn e Dardanit fusha e Trojes sht vendi ujisht, knet, moal (akoma sht n njejtn gjendje).
Kuptimi e ktij fjalave na sqaron edhe emrin e Batieies; bat, batak, batis.
Eia/eja - Ai/ajo qi vjen nga batisje.
Vori e Murines vndoset n midis fushes dhe e ka formen si nji gurishtja grumbullore.
Emrat i treguar na sqarojn edhe qta pyetjet:
- Shqiptart e ndin vehten si Trojan dhe kta ndjenjt jan e verteta.
- Thuht se Gjuha Shqipe i prngjan Latinishts, fjalt dhe rregullat gramatikor e merr prej te. E kundrta, si gjuha intellektuale qi sht folur n periudhn 1500-1200 Para e.r. Pellazgjishtja o hyr n themeleve e Latinishts dhe Greqishts. Domethn, si trashigimtari i Pellasgjishts Gjuha Shqipe e ka jap fjallt dhe rregullat gramatikor Latinishts dhe Greqishts.
- Personat, kafsht dhe sendet qi marrin pjes n İliada, emrat e tyre me qllim sht japur. Poetet qi e krijojn prallat e İliades n gjat koh, me dijeni ja kan jap edhe emrat n gjuhn Pellazgve.
Prfundimi:
Shihet hapur se, kta emra e gjejn kuptimet vetem n gjuhen Shqipe dhe ky vrttim nuk sht e mundun let qen m rastsi, m papritur. Pelazgjishtja sht folur n nji lasht koh e gjat n nji pjesen gjeografik e madhe dhe kta tregimet na vrtetojn trashigimintarin e Shqipes.
Gjith t mirat.
İsko
Not: Krkoj falje prej antareve e Forumit Shqiptar pr gabimet e ime gramatikore. Un po mndoj si Tyrqeli e kta mendime po mundohna m prkthy n gjuhen Shqipe. Esht e vertet qi po shtrngohna pak.
Not: Emrat jan marrun prej literatures intrnacionale, as njeni nuk sht ndryshua nga meje.
Burimi:
- İliada / Homer - Azra Erhat, A.Kadir (i prkthym prej Greqishts).
- Historiae / Herodot - Tarık Dursun K.
- Aeneas / Vergilius - İsmet Zeki Eyboğlu.
- Geographika / Strabon - Adnan Pekman.
- Hethitisches Handwrterbuch - Johann Tischler.
- Gjuhat dhe Shkrimet e Humbur - Johannes Friedrich.
- N Periudhen Parahistorik Egjeja - George Thomson.
- Fjalor i gjuhës së sotme Shqipe - İnst.i Gju.dhe i Letërsisë.
- Fjalor Anglisht/Shqip - Stuart E.Mann.
- Fjalor Mitologjik - Pierre Grimal.
- Progetto Paflagonia; Ritorno alle Origini - Ugo Silvello (www.ikiem.com
).
- Homeri Flitke me Gjuhen e Anadollit - İskender Azatoğlu.
- Die Hethiter - Bashkpunim i Ministrave e Kultures Gjermanis dhe Turqis.
- Troja: Endrr dhe Realiteti - Manfred Korfmann/Tubingen Un.Troia projekt.
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn bjn_Latn als_Latn als_Latn swh_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn nno_Latn ltz_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn glg_Latn crh_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn crh_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn wol_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn knc_Latn als_Latn slk_Latn als_Latn srd_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn fao_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn slv_Latn ltz_Latn zsm_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn crh_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn ltz_Latn tur_Latn tpi_Latn deu_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn vec_Latn ita_Latn unk crh_Latn als_Latn als_Latn