als_Latn uzn_Latn mlt_Latn
Dashurojm dhe duam q t na dashurojn. Duam t ndihemi gjithmon t till.
E diel, 15 Shkurt 2009 12:37
Por jeta, shqetsimet e ndryshme q sjell ajo, mund t na largojn nga kjo ndjenj, duke na br m t ftoht, m t largt pr njri-tjetrin. Allahu e vlerson shum kt ndjenj si ndjenjn m t bukur dhe sht pikrisht dashuria e tij ndaj nesh kur na fal mkatet; sht dashuria e Tij pr njeriun kur krijoi femrn. Allahu i lartsuar n Kuran thot: "Dhe prej shenjave t tij sht se Ai krijoi pr ju nga vet vetet tuaja bashkshorte q t preheni tek ato e mes jush krijoi ngrohtsi dhe mshir. Me t vrtet q ktu ka ajete pr nj popull q mendon" (30: 21).
Vzhguesi i ktij ajeti do t gjej se ai prfshin an t ndryshme t jets sentimentale mes burrit dhe gruas. Ana e par q ai prfshin sht qetsia shpirtrore, e cila, nse arrihet, lshon gzim e hare, i dhuron njeriut t gzoj shndet psikik, duke e ndihmuar at t prballet me shtjet e jets dhe kaprcimin e vshtirsive. Kshtu, burri rigjeneron aftsit e tij n pun dhe gruaja e rrit prkujdesjen e saj ndaj fmijve; familja i ofron shoqris nj brez fmijsh me t cilt mund t mburren ata dhe vet vendi. Ngrohtsia dhe mshira q rrjedhin edhe nga emrat e Allahut, "El Uedudu, Err Rrahim" jan gjja m e bukur e lidhjes martesore. Ndikimi m i rndsishm i tyre n shpirtin njerzor sht ngritja e moralit. Tr kto shenja jan edhe synimet kryesore t jets bashkshortore, pa t cilat nuk mund t ket qndrueshmri n familje dhe as njeriu nuk do t mund t qndronte mbi siprfaqen e toks.
At q Allahu e prmend n trsin e dashuris mes bashkshortve, ka kaluar n koh at q sot thon psikologt, t cilt theksojn domosdoshmrin e dashuris n jetn e njeriut si dhe nevojn e do njeriu pr t ndier dashurin e t tjerve. Kjo nevoj njerzore sht burimi i shndetit psikik s njeriut. Ata gjithashtu theksojn edhe rndsin e dashuris dhe ngrohtsis n pes vitet e para t jets s njeriut dhe mosprballjen e tij me kriza sentimentale q ai t mund t rritet i shndetshm nga ana psikike. Pr t njohur nevojn e madhe t njeriut pr dashuri, u zhvillua nj studim q nxjerr n pah masn e rndsis s ksaj nevoje.
Kur u privuan nga dashuria
Ky studim u b mbi nj grup fmijsh q ata morn dhe i ndan n dy grupe. Grupi i par u rrethua nga ngrohtsia, prkujdesja e dashuria prkrah ushqimit t mir. Ndrsa grupi i dyt u ushqyen me ushqim t t njjtit nivel t grupit t par, por ata u privuan nga dashuria, ledhet, ngrohtsia dhe prkujdesja. Rezultatet e studimit treguan se rritja fizike n fmijt e grupit t par shoqrohej me shndet psikik dhe moral t lart, ndrsa tek fmijt e grupit t dyt, nj pjes e mir e tyre vdiqn dhe tek ata q mbetn gjall, u shfaqn shenjat e smundjeve psikike, duke br nj jet me moral t dobt.
Pes vitet e para
Sa e ngjashme sht jeta e bashkshortve me jetn e ktyre fmijve. Martesat q jan t rrethuara me prkujdesje, ngrohtsi e dashuri, individt e tyre jetojn n mirsi t prhershme, jetojn, rriten e lindin fmij t shndetshm sidomos nga ana psikike, ndrsa martesat q privohen nga dashuria, nj pjes e tyre vdesin dhe mbarojn e ato q mbijetojn, jetojn me dhembje dhe konflikt t prhershm.
Sa e ngjashme sht jeta bashkshortore dhe rritja e saj me jetn dhe rritjen e fmijs. Nse bashkshortt nuk e fillojn at me dashuri, ngrohtsi e prkujdesje, shum shpejt do t rrnohet e vdes. Ndrtesa e jets s njeriut fillon nga nj pik uji. Kshtu, edhe ndrtesa e jets bashkshortore fillon me tulln e par. Pes vitet e para t saj konsiderohen shtylla kryesore pr pjesn tjetr t ndrtess, pr t prfunduar me sukses apo dshtim.
sht tepr e leht pr njeriun t martohet, por tr vshtirsia qndron n ruajtjen e dashuris pr gjat viteve t gjata t martess. Kjo krkon nj mund t madh, bashkveprim e mbshtetje prej t dy bashkshortve. N proverbat popullore thuhet se nj dor e vetme nuk duartroket, kshtu edhe prpjekjet q bn nj person i vetm pa shokun e tij t jets pr t ruajtur lumturin bashkshortore, do t ishin t kota nse ato nuk do t mbshteten e t gjejn prpjekje t njjta apo edhe m t shumta nga pala tjetr. Por, si do t mund t ruaj njeriu dashurin gjat viteve t martess? 'i bn disa martesa t jet t lumtura e disa t tjera t dshpruara?
Allahu i lartsuar ka vn t drejta bashkshortore q sigurojn vazhdimsin e jets familjare dhe realizon lumturin mes dy bashkshortve. Nse ka t drejta q jan t veanta pr burrin, si pr shembull, e drejta e bindjes dhe edukimi i fmijve apo t tjera t veanta pr gruan, si pr shembull, mehri (dhurata e martess q burri i jep gruas), banesa etj, ka t tjera t drejta t prbashkta ku t dy bashkshortt kontribuojn s bashku n realizimin e tyre. Lumturia nuk arrihet vetm kur njri kryen detyrimin e tij e tjetri jo. Kto jan t drejta q nse secili kryen detyrn e vet, do t ishte shkak pr vazhdimsin e dashuris q ka lindur n fillim t martess, madje do t vazhdoj t mbetet e till pr pjesn tjetr t jets, lulzimi i saj do t vazhdoj pr tr jetn. Nj nga t drejtat m t rndsishme t prbashkta sht edhe bashkjetesa e mir.
Kjo bashkjetes ka lidhje me marrdhniet mes bashkshortve, qofshin ato sentimentale apo edhe fizike, ku tr qllimi sht q secili prej tyre t prpiqet t lidhet, t kuptoj, t afroj dhe t ndrtojn marrdhnie t mira mes tij dhe bashkshortit t tij n jet. Profeti (a.s) e ka prmbledhur kt me thnien e tij: "Nuk lejohet dmi ndaj tjetrit e as ndaj vetes". Pra, asnjrit prej bashkshortve nuk i lejohet t dmtoj tjetrin e as t bhet shkak q tjetri t'i bj dm. E duke qen se ky parim njerzor, pr t cilin Profeti (a.s) porosit q t sundoj n marrdhniet njerzore me tr dimensionet e tij, sht logjike dhe parsore q t jet e t bhet kushtetuta e q rregullon marrdhniet mes bashkshortve.
Hapa praktik pr t rifreskuar dashurin
Nse do t shikonim ajetin kuranor: "Pr ju bri nga vet vetja juaj bashkshorte, q t preheni tek ato", mund ta afronim me burrin kur kthehet n shtpi dhe e gjen gruan e tij t pastr e trheqse, duke e pritur me fjal t mbla, ushqim e prkujdesje q ai t prehet tek ajo e t hedh tej dynjan dhe problemet e saj pas shpine, ta harroj e mohoj at. Ka hyr n shtpizn e tij t ngroht q t gjej ngrohtsi dhe mshir s bashku. Kshtu, edhe gruaja, kur burri i saj kthehet tek ajo pas mungess n pun, e pret at me mall dhe ngazllim q tek ai t rigjej sigurin, prkujdesjen, mbrojtjen dhe dashurin, duke harruar lodhjen e saj, zhurmn e fmijve dhe krkesat e shtpis, t prehet n shtpizn e saj t ngroht e t hedh pas krahve n harres e mohim dynjan dhe hallet e saj. Mendo bashk me mua, si do t mund t jet nj familje kur kreu i saj dhe ndihmsja e tij do t ken kt moral t lart, shpirt t pastr dhe ngrohtsi? Si do t jet reflektimi i tyre n edukimin dhe prkujdesjen ndaj fmijve prderisa babai sht n kulmin e zemrbardhsis s tij dhe nna n kulmin e ngazllimit t saj? Fmijt patjetr do t gjejn tek ta vend pr t diskutuar, shaka, loj dhe msim.
Por, kur kjo shtpiz bashkshortore do t jet e ndezur n zjarr, bashkshortt nuk do t ken asnj mundsi t qetsohen. Njri do t privoj tjetrin nga kto momente hyjnore t qetsis e prehjes. Patjetr q kjo do t pasqyrohet n jetn e bashkshortve dhe rolit t tyre n prkujdesjen e familjes dhe t fmijve. N ajetin kuranor "q t preheni" q sht n kohn e tashme, nnkupton vazhdimsi n rinovim dit pas dite. Kshtu, n ajetin kuranor "Pr ju ne bm nga vet vetja juaj", pra, gruaja dhe burri jan nj i vetm n do gj, pra, nga vet vetja jote krijoi nj bashkshorte q t prehesh tek ajo. Prngjasimi i gruas me vendprehjeje sht prngjasim i bukur. Ashtu si edhe shtpia q ka nevoj her pas here pr rikonstruksion e lyerje, edhe jeta bashkshortore ka nevoj pr rikonstruksion t vazhdueshm, sidomos pas moshs tridhjet vjeare, sepse burrat mendojn se grat e tyre pas moshs tridhjetvjeare bien n plogshti dhe fillojn e merren me edukimin e fmijve, duke len pas dore burrin. Kjo mund t'i bj ata t hedhin syt n vend tjetr. A nuk e di se gjysma e problemit sht pr shkak t tij dhe rolit t tij n rikonstruksionin e baness bashkshortore?
A mund t'i hedhim nj sy ktyre hapave praktik, q kujtdo t mund tia rifreskoj jetn e tij bashkshortore?
Hapi i par: Krkoi ndihm Allahut q t ndryshoj zemrn e gruas tnde dhe udhzimin e saj.
Allahu i lartsuar prmend mirsit e tij ndaj profetit Ejub (a.s) dhe thot: "E ne ta ndreqm gruan tnde". Ndreqja e gruas ishte udhzimi i saj nga Allahu dhe mbrojtja e tij. Kshtu duhet t'i drejtohet me lutje Atij q ka n dor zemrn e njeriut.
Hapi i dyt: Rinovo veten tnde para syve t saj q t t ndiej ty.
Disa burra ndoshta nuk i ndrrojn rrobat e tyre q i kan me vite. Kjo mund t ndodh deri n rrobat e gjumit e as q mund t bhet fjal pr rregullimin e paraqitjes s tij para gruas. Ather, si do mund t krkoj q ajo t mbaj bukurin e saj para tij? Ai, me natyrn e tij, sht br si uji i ndenjur q nuk do vonoj shum e do t qelbet. Allahu i lartsuar thot: "Ato (grat) kan t njjtat t drejta sikurse edhe detyra", pra, ka po ato t drejta, sikurse edhe t drejtat q i krkohen t'i respektoj. Kshtu, ndrroji rrobat dhe pamjen tnde her pas here, veanrisht ato me t cilat ulesh para gruas tnde.
Hapi i tret: Ndrro fjalorin tnd kur t flassh me t.
Duhet t fshish sa t mundesh tr fjalt e vjetra t jets tnde e t prdoresh her pas here fjal t reja. Mos lavdro me t njjtat fjal q prdor prher punn e saj n shtpi, por mundohu t shprehsh knaqsin tnde pr punn e saj me nj prshkrim t ri, m t mpreht. Pr shembull, n vend q t thuash parulln e prhershme: "Shtpia sot qenka e rregulluar dhe e pastr.", mund t thuash: "A kemi ndonj rast apo miq sot?" E ajo patjetr do t thot: "E pse?", mund t'i thuash: "Rregulli dhe pastrtia e thon kt.", E t tjera shprehje t ksaj natyre.
Hapi i katrt: Lavdro prpjekjen e saj n edukimin e fmijve.
Punt q zakonisht i ndjekin nnat sht edhe ndjekja e fmijve dhe prkujdesja pr msimet dhe detyrat e tyre n shkoll. Kjo pr shkak se baballart jan m t zn n punt e tyre pr t siguruar ann materiale t familjes. Supozohet q ai kur t kthehet t falnderoj prpjekjen e saj edhe pr dika t vogl. T lutet pr t e t mos e harroj at n lutjet e tij.
Hapi i pest: Nse fmijve u ble mblsira apo dhurata, mos e harro at.
Kur dshiron t'i blesh fmijve mblsira apo rroba, mundohu q edhe asaj t'i blesh nj dhurat, pavarsisht se mund t jet e vogl dhe e lir. Nse ke vendosur q fmijve t'u blesh mblsir, bli edhe pr ju t dy e hani bashk nga e njjta pjes e do t shohsh ndikimin e saj n ditt e ardhshme. Nse ajo refuzon t haj mblsirn para teje, me pretekstin q t'ia lm fmijve, detyroje q t thyhen pengesat mes jush.
Hapi i gjasht: Mundohu t jesh i afrt me t kur uleni pr t pir kafe s bashku.
Koha pr t pir nj kafe sht koh e prshtatshme. Shpesh mund t ndodh q t humb kjo koh n heshtje apo duke lexuar ndonj revist a gazet. Ndoshta burrat thon: s'kemi koh t ulemi me grat tona e t flasim me to. Nse ulesh me t t pish nj kafe, kjo mund t'ju marr afrsisht gjysm ore koh. Mundohu ta shfrytzosh at me fjal t mbla e t bukura, derisa t prfundosh kafen e t bhesh gati pr t dal. Do t ndiesh mallin e madh t saj kundrejt teje kue t kthehesh n shtpi.
Hapi i shtat: Mundohu t ndrrosh shprehjet me t cilat shpreh dashurin tnde pr t
Disa bashkshort akoma vazhdojn t prdorin stile t vjetra n shprehjen e dashuris. Mundohu t ndryshosh mnyrat dhe stilet. Kto mund t jen t ndryshme, pr shembull, t krkosh prej saj, kur ti je duke punuar n shtpi, t t sjell dika e kur ajo ta ket sjell ta falnderosh, madje edhe sjelljet fizike t'i vsh n shrbim t ktij qllimi q ajo t ndiej fizikisht q ti je i knaqur me t. Znia vetm me pun nuk do ta bnte at t ndiente se ti e do. Gruaja e dijetarit t shquar Ez Zuheri thot: "Librat kan qen gjja pr t cilat isha m shum xheloze, madje edhe m shum se ndonj grua tjetr, sepse ai merrej shum me to, ndrsa Profeti (a.s) fliste e merrej me gruan e tij edhe kur ishte i zn me pun".
Hapi i tet: Konsultohu me t pr shtjet e tua.
Pr shkak t problemeve q mund t'i vijn nga puna, burri mund t bhet si bombl gazi pr nga rrezikshmria. Kur kthehet n shtpi, pr m t voglin problem, ai shprthen kundr t gjithve, gruas, fmijve, pa asnj faj. Ai e ka pr detyr q t bisedoj me gruan dhe ta njoftoj se pati nj incident t vshtir n pun apo n rrug dhe sht tepr i shqetsuar; t'i krkoj asaj q ta kuptoj e t largoj fmijt, q ata t mos e shqetsojn n ato momente.
Hapi i nnt: Marrdhniet bashkshortore nuk jan do gj, por trajtimi sht do gj.
Profeti (a.s) ka thn: "Feja qndron tek mnyra e trajtimit". Trajtimi dhe marrdhniet me gruan do t thot q ajo duhet t marr pjesn e kujdesit q i takon me fardo lloj mnyr t mundshme e t lejuar nga feja. Shikimi n mnyr habitore ndikon tek ajo, buzqeshja e sinqert e liron at, shakaja e leht e argton. Nse e zgjat shikimin drejt saj e drejt n sy me mahnitje derisa at ta zr turpi dhe t krkoj q t ndalosh t bsh nj gj t till; nse t vjen pasi ka mbaruar pun n shtpi apo n kuzhin, shikoje duke buzqeshur e do t shikosh sa mund t ndikoj kjo. Luaj me t me fjal apo edhe me dor qoft edhe para fmijve q edhe ata t shohin lidhjen dhe harmonin e prindrve e t ndiejn gzim. Ashtu si mund t ndodh q fmijt t shohin ngatrresa e konflikte mes prindrve, si do t mund t ndiheshin ata?
Hapi i dhjet: Ashtu si ajo nuk v gjum n sy kur ti je i smur, edhe ti rri zgjuar kur ajo t jet smur. Gruaja, nga natyra sht e prkujdesshme kur burri i saj sht i smur. Kur ajo smuret, refuzon ndihmn e tij, duke pasur frik se e v at n pun. Kshtu duhet q burri t shlyej "borxhin" q ka ndaj gruas s tij e t bj at q ajo ka br pr t.
Burri, q arrin t bj kto pr gruan e tij, do t gjej tek ajo gruan mbshtetse n edukimin e fmijve; e burri, q l pas dore gruan e tij, do ta bj at t harroj veten dhe fmijt e saj e pasoja do t jen fmij t shthurur, oficer t shkatrrimit.
Revista Familja
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn