als_Latn uzn_Latn slv_Latn
-
asyyyy
Mjeshtria E Allahut N Ngjyra
Nj bot me ngjyra
Si do t ishte t jetonim nj bot pa ngjyra, t errsuar, a keni menduar ndonjher? Lirojeni veten tuaj pr nj moment nga prvoja juaj, harrojeni gjithka q keni ditur dhe filloni imagjinimin tuaj. Mundohuni q t imagjinoni trupin tuaj, njerzit rreth jush, detrat, qiellin, pemt, lulet, pr shkurt t gjitha n t zez. Provo t mendosh se si do t ndjeje sikur njerzit, macet, qent, zogjt, fluturat, dhe frutat t mos kishin ngjyr fare. Ju kurr nuk do t dshironit t jetonit n nj bot t till, apo jo?
Shumica e njerzve kurr nuk kan menduar se n far bote shumngjyrshe ata jetojn apo kurr nuk kan menduar se far larmi e ngjyrave kan ardhur n ekzistenc n tok . Ata ndoshta kurr nuk kan menduar se si do t ishte bota pa ngjyra. Kjo sht ndoshta sepse gjithkush q sheh ka lindur n nj bot prplot me ngjyra. Megjithat, modeli bardh e zi, pa ngjyra i bots sht i pamundur. N t kundrtn, fakti mahnits sht se ne jetojm n nj bot t ndritshme, me ngjyra. (N kapitujt vijues, ne do t diskutojm n detaje pse ekzistimi i bots prplot me ngjyra sht aq mahnits).
Nj bot pa ngjyra natyrisht do t imagjinohej vetm me ngjyr t zez, t bardh dhe hije gri. Megjithat, e zeza, e bardha dhe hijet gri jan gjithashtu ngjyra. Pr kt arsye sht shum vshtir pr njeriun q t imagjinoj pangjyrshmrin. Edhe kur t imagjinoj pangjyrshmrin patjetr duhet t prdor nj ngjyr. Me fjali si “Gjithka ishte pa ngjyr, errsir, nuk kishte mbetur ngjyr n siprfaqe, gjithka ishte e bardh”, njerzit mundohen t prshkruajn pangjyrshmrin. N fakt, kto nuk jan prshkrime t pangjyrshmris, por t bots bardh e zi.
Pr n ast imagjinojeni q gjithka rreth jush t humb ngjyrn. N nj rast t till gjithka do t przihej dhe do ishte e pamundur t dallojm nj object prej tjetrit. Shembull do t ishte e pamundur t shohim nj tryez ngjyr kafeje, mbi t ciln qndrojn nj portokall ngjyr portokalli, ca dredhza t kuqe apo nj buqet lulesh me lloj-lloj ngjyrash; sepse as ngjyra e portokallt nuk do t ishte e portokallt, as tryeza nuk do t ishte ngjyr kafeje, e as lulet nuk do t ishin t kuqe… Nj bot t ciln vshtir mund ta imagjinojm pa ngjyra, qoft vetm pr disa aste t jetoj aty do t ishte mjaft e mrzitshme.
Ngjyra ka nj rol ky n komunikimin e njeriut me botn e jashtme, n funksionimi normal t memories s tij, dhe n mbushjen e trurit t tij me msimin e funksioneve. Kjo sht sepse njerzit mund t zhvillojn komunikim t prshtatshm mes ngjarjeve dhe vendeve, njerzve dhe objekteve vetm me an t ngjyrosjes s trupave. Pr njeriun bota e jashtme ka kuptimin e saj vetm si nj trsi me ngjyra.
We always see a world full of color
When the pictures above and on the right are compared, it will be better understood how nice it is to see a world full color. Colors are one of the greatest blessings that Allah has bestowed upon people in the world.
Njohja e objekteve dhe gjrave rreth nesh nuk prfitohet vetm me an t larmis s ngjyrave. Harmonia e prkryer e ngjyrave n natyr e bn njeriun t ndjej nj knaqsi n shpirt. Mirpo ktu duhet t kemi kujdes pr nj gj: Njeriu q t shoh kt harmoni t ngjyrave me t gjitha detajet dhe t ndjej at knaqsi, sht pajisur me syt q jan t konstruktuar n mnyr t veant. N botn e qenieve t gjalla, syt e njeriut jan m funksionuesit dhe mund t perceptojn ngjyrat n detajet e tyre m t vogla, aq shum sa syri i njeriut mund t dalloj me miliona ngjyra.1 sht m se e qart se aparati vizual n njerz q punon me aq prsosmri sht i prcaktuar veanrisht q t shoh nj bot prplot me ngjyra.
Qenia e vetme n tok q mund t kuptoj ekzistimin e nj prsosmrie t till n univers sht njeriu pasi q ka aftsi t mendoj. Kshtu q n baz t gjith asaj q prmendm m hert, prfundojm kt:
do detaj, mostr dhe ngjyr n qiej dhe n tok sht krijuar pr njerzit q t falnderojn dhe t mojn kt renditje dhe t mendojn pr t. Ngjyrat n natyr jan rregulluar n aso mnyr q t joshin shpirtin e njeriut. Simetria perfekt dhe harmonia mbizotrojn n ngjyra, q t dyja n botn e qenieve t gjalla dhe jo t gjalla. Kjo situat sigurisht do t shkaktoj disa pyetje n mendjen e ndonjrit q mendon, si:
ka e bn botn t ngjyrosur? Si u krijuan ngjyrat, q e bjn botn ton jashtzakonisht t mrekullueshme? Kujt i prket dizajnimi i shumllojllojshmris dhe harmonis s ngjyrave mes vete?
A sht e mundur t themi se gjithka q ekziston sht krijuar nga ndryshimet e paqllimta t shkaktuara nga nj varg t koincidencave?
Sigurisht q askush nuk do ta pranoj nj absurditet t till. Koincidencat e pakontrolluara nuk mund t krijojn asgj, e lre m miliarda t ngjyrave. Vetm vrej kraht e fluturs apo ngjyrat e luleve t ndryshme, secila prej tyre duket si mrekulli e artit. Sigurisht sht e pamundur pr tingullin e arsyes q kto atribute t ia l proceseve t pavetdijshme.
Ne do t'i kuptonim kto fakte m mir nse marrim nj shembull. Nse ndokush sheh nj piktur q prshkruan pemt dhe lulet n natyr, njri nuk do t pohonte e as t mendonte se harmonia e ngjyrave, modelet e organizuara dhe dizajnimi i vetdijshm n piktur kan mundur t krijohen nga koincidenca. Nse dikush del dhe thot, “se kutit e bojrave jan asgjsuar nga era, jan przier, dhe me forcn e shiut etj., dhe pas nj periudhe t gjat kohore kjo piktur e mrekullueshme sht krijuar”, sht m se e sigurt se askush nuk do t merr kto fjal seriozisht. sht nj situat interesante ktu. Megjithse askush nuk do t pranonte t shpreh nj pohim kaq t paarsyeshm, disa njerz prap se prap deklarojn se ngjyrosja e prkryer dhe barazia e natyrs sht krijuar nga procese t pavetdijshm, t pavullnetshm. Sidoqoft, evolucionistt japin kso ide q thon q sht puna e koincidencs s rastit pr t shpjeguar kt lnd dhe japin hulumtime t ndryshme. Ata nuk hezitojn t japin prfundime t pabaza mbi kt shtje.
Qart kjo sht verbri, me an t s cils sht mjaft vshtir t arrish n term. Ende, dikush q ik nga kjo verbri duke shfrytzuar aftsin e mendimit do t kuptoj se aktualisht ai sht duke jetuar n nj mjedis jashtzakonisht t mrekullueshm n tok. Ai do t vrtetoj trsisht dijen e tij q nj mjedis i pajisur me rrethanat m t prshtatshme pr mbijetesn e njerzimit nuk ka mundur t krijohet rastsisht.
Vetm si nj njeri q mendon, pranon momentin q shikon n piktur q ka piktorin e saj, kshtu q ai do t kuptoj se mjedisi shumngjyrsh rreth tij , i harmonizuar dhe jashtzakonisht piktoresk po ashtu ka nj Krijues.
Ky Krijues; q nuk ka shoq n krijim, q gjithka ka krijuar n nj harmoni t prsosur, q neve na ka dhn bukuri shumngjyrshe n kt bot sht Allahu. do gj q ka krijuar Allahu sht n nj pajtueshmri, harmoni mes vete. Allahu mjeshtrin e tij t pashoqe t krijimit n ajetet e Kuranit kshtu e prmend:
Ai sht q krijoi shtat qiej pal mbi pal. N krijimin e Mshiruesit nuk mund t shohsh ndonj kontrast, andaj, drejto shikimin se a sheh ndonj arje? Mandej, her pas her drejto shikimin, e shikimi do t kthehet te ti i prulur dhe i molisur. (Suretu El Mulk: 3-4)
Ndryshuar pr her t fundit nga a1rber : 25-06-2009 m 09:29
-
-
asyyyy
ka sht ngjyra? Si sht krijuar?
Disa detaje kan nj vend t rndsishm n mendjen e njeriut dhe kurr nuk ndryshojn. Le t fillojm me pemt, t cilat jan t njohura pr ne. Ngjyra e pemve zakonisht sht ose gjelbr ose e gjelbr e hijezuar. Mir e dim se gjat vjeshts, gjethet ndrrojn ngjyrn. Ngjashm, ngjyra e qiellit sht ose e kaltr, ose me ngjyr gri e hijezuar kur sht vrenjtur ose e verdh dhe e kuqe n agim dhe muzg, n lindje dhe n perndim t diellit. Ngjyra e frutave kurr nuk ndryshon; ngjyrat e larmishme t kajsis dhe vishnjs jan t caktuara, dhe si t tilla gjithnj jan t njohura. Shkurt, do gj e gjall dhe qenie q sht nn drit ka ngjyr. Vshtroni gjrat rreth juve me vmendje. far shihni? Tryeza, karriget, pemt q i shihni prtej dritareve, qielli, muret e shtpis suaj, fytyrat e njerzve rreth jush, frutat q i hani, librin q jeni duke e lexuar n kt moment... do njra prej tyre ka ngjyr t veant. A keni menduar ndonjher se si sht e mundur q t gjitha kto ngjyra t krijohen dhe rregullohen me aq prsosmri?
Le t shohim se ka sht e nevojshme pr t'u krijuar kto ngjyra, t cilat kan nj rol mjaft t rndsishm n jetn ton. (Kto shtje do t'i diskutojm m von n detaje). Pr krijimin e nj ngjyre t vetme, p.sh., t kuqe ose t gjelbr, t gjitha proceset q do t'i prmendim duhet t ndodhin dhe, m me rndsi n kt renditje:
The importance of colours in man's life is indisputable as every object acquires a meaning with its colours. Imagine that none of the colours you see in this photograph at the top (including black and white) exist at all. Certainly, you would not be able see any of the objects in the photograph. For the formation of even a single one of these numerous colours present on these objects, quite a few factors must be fulfilled, all at the same time. Allah has made the formation of colours dependent on the existence of a very detailed system.
1. Kushti i par pr krijimin e ngjyrs sht ekzistimi i drits. Pr kt arsye do t ishte me m dobi t fillojm t ekzaminojm karakteristikat e drits q vjen nga dielli. Pr t krijuar ngjyrn, drita q vjen nga dielli n tok duhet t ket gjatsi valore t caktuar q t prodhoj ngjyrat. Dimensionet e drits, q quhen drit e dukshme, n t gjitha rrezet e drits t emetuar nga dielli sht nj n 1025. Ky dimension i imt dhe vshtir i besueshm i rrezeve t drits q sht i nevojshm pr krijimin e ngjyrs, mbrrin n tok nga dielli.
2. N fakt, kto rreze diellore t shprndara nga dielli npr kozmos shfaqin disa karakteristika t dmshme pr sy. Pr kt arsye, drita q arrin n tok duhet t merr nj form e cila do perceptohej leht nga syri dhe nuk do ta dmtonte at. Pr kt, rrezet duhet t kalojn npr nj filtr. Ky filtr gjigant sht atmosfera q e mbshtjell tokn.
3. Drita q kalon npr atmosfer shprndahet n tok, dhe kur ndeshet me objekte t ndryshme, ajo reflektohet. Objekti mbi t cilin bie drita nuk duhet t jet objekt q absorbon dritn por q e reflekton at. Me fjal t tjera, cilsia strukturore e objektit duhet t jet n pajtueshmri me dritn q arrin n tok, n mnyr q t formohet ngjyra. Ky kusht duhet t plotsohet dhe nj val e re e drits reflektohet nga objekti n t cilin sht ndeshur drita q ka ardhur nga dielli.
4. Edhe nj hap thelbsor sht i nevojshm n procesin e formimit t ngjyrs pr perceptuesin q t perceptoj valt e drits, e q sht syri. sht esenciale q edhe valt e drits t jen n harmoni me organet e t pamurit.
5. Rrezet q vin nga dielli duhet t kalojn npr thjerr dhe shtres t syrit q t shndrrohen n impulse nervore n retin. Pastaj kto sinjale duhet t shndrrohen n qendrn e shikimit n tru, q sht prgjegjse pr prodhimin e ndjenjs s pamjes.
6. sht edhe hapi i fundit q duhet t prmbushet q ne t shohim ndonj ngjyr. Faza e fundit n krijimin e ngjyrave sht interpretimi i sinjaleve elektrike, t cila vin nga qendra e shikimit n tru, si ngjyra nga qelizat e nj nervi special t lokalizuar aty.
Si pam, pr formimin e nj ngjyre t vetme, nevojiten procese shum t detajizuar dhe t ndrvarura.
Gjitha informatat q i kemi pr ngjyrn dshmojn se secili proces q ndodh gjat formimit t ngjyrs sht me nj balancim shum delikat. Po t mos ekzistonin kto balancime, ekuilibrime, ne n vend se t jetojm n nj bot normale, do t jetonim n nj bot t errt dhe t turbullt, e edhe do t humbnim aftsin e t pamurit. Nga gjrat q i prmendm m lart t supozojm mosekzistim e vetm njrs, qelizave nervore t retins q perceptojn sinjalet elektrike. As drita e diellit nuk do t ishte e mjaftueshme, as pjest e tjera t syrit nuk do t ishin funksionale, e as ekzistenca e atmosfers nuk do ta kompensonte mungesn e qelizave nervore t retins.
-
-
asyyyy
Roli i Retins n t Pamurit
Le ta ekzaminojm retinn pr s afrmi dhe m n detaje. Le t supozojm se mungon substanca e quajtur pigmenti “rodopsin”. Rodopsina sht substanc q punon pandrprer n drit t fort por rigjenerohet n errsir. Syri nuk mund t sheh qart n drit t zbeht pa prodhimin e sasis s mjaftueshme t rodopsins n sy. Detyra e rodopsins sht q t rrit efektivitetin me t ciln syri gjeneron impulse nervore nga drita e zbeht. Kjo substanc prodhohet aq sa sht e nevojshme dhe ather kur sht e nevojshme pr syrin. Kur mbahet ekuilibri i rodopsin, figura qartsohet. ka do t ndodhte sikur rodopsina, q ka nj rndsi t madhe n procesin e t pamurit, t mos ekzistonte? N ato rrethana, njeriu do t ishte i aft t shoh vetm n drit t kthjellt, n ambient t ndritshm.2 sht m se e qart se ekziston nj sistem i prkryer n sy, q sht dizajnuar deri n detajet m t imta.
Ather, kush e punoi artin e ktij sistemi, q na mbron neve nga errsira dhe na shfaq neve nj bot prplot me ngjyra?
do etap e prmendur tregon se ekziston nj seri e proceseve, pr t cilat nevojitet ekzistenca e menuris, e dshirs dhe e forc q ka krijuar kto procese. sht e dukshme se nuk ka gjasa q nj varg i proceseve q ekzistojn n nj harmoni t ktill t jet krijuar nga rastsia. Po ashtu sht e pamundur pr nj sistem t till t formohet npr nj periudh kohore t gjat. Rezultatet nuk do t ndryshonin edhe sikurse t kalonin miliona e miliarda vite. Sistemi i prbr nga nj bot shumngjyrshe kurr nuk to shfaqej nga koincidenca. Nj sistem i till do t krijohej vetm si rezultat i nj dizajni special, q e din q ai sht krijuar. Allahu zotron forc t prhershme dhe urtsia e tij mbulon universin. Shembuj n mjeshtrin e pakrahasueshme t Allahut kemi gjer e gjat n univers. Dizajnimi unik q sht evident n formimin e ngjyrave po ashtu sht rezultat i krijimtaris s pashoqe t Allahut. Allahu ka forc mbi do gj.
Ai sht shpiksi i qiejve e i toks e kur dshiron dika, ai vetm i thot: “Bhu!” n at moment bhet. (Suretu El Bekare, 117)
-
-
asyyyy
Dizajni n ngjyra
Ngjyra sht koncepti q na ndihmon neve n identifikimin e veorive t objekteve dhe prcaktimin m t sakt t tyre. Njeriu q do t vrente dhe do t mendonte nj nga nj pr ngjyrat e objekteve rreth nesh leht do t vrente se sht i rrethuar me ngjyra me detaje shum t ndryshme. T gjitha qeniet, t gjalla apo t vdekura e kan nga nj ngjyr. Pr m shum, t gjitha qeniet e nj lloji kan t njjtn ngjyr n mbar botn, kudo q t gjenden. Shkoni ku t shkoni, ngjyra e shalqirit do t jet e kuqe, kivit kan ngjyr t gjelbr, detrat jan t kaltr, bora sht e bardh, limont jan t verdh, ngjyra e elefantve sht e njjt n t gjith botn, sikurse q sht e njjt edhe ngjyra e drunjve. Ato kurr nuk ndryshojn. Kjo vlen edhe pr ngjyrat e prodhuara artificialisht. Kudo q t shkosh n bot, nse e przien t kuqen me t verdh, do t fitosh ngjyrn e portokallt, apo nse e przien t zezn me t bardhn ju do t fitoni t prhirt. Rezultati sht i njjt.
N kt pik, do t ishte e dobishme t mendonim dika m ndryshe. S pari, le t mendojm duke pyetur se si jan krijuar ngjyrat e objekteve. Kt do t mund ta shpjegonim me nj shembull. Imagjinoni se je duke hyr n shitore, apo depo dhe shini plhura t dizajnve dhe modeleve t ndryshme, ngjyrat e t cilave jan tepr t ngjashme me njra tjetrn. Kuptohet, ato plhura aty nuk kan ardhur rastsisht; njerzit me dashje i kan skicuar dizajnet e tyre, kan vendosur ngjyrn e tyre, i kan nnshtruar ato n nj numr procese pr lyrje, dhe pasi i kan vendosur ato n etapa t ndrmjetshme, ata i kan ekspozuar ato n dyqane. Shkurt, ekzistimi i ktyre plhurave varet nga njerzit q i kan dizajnuar dhe i kan prodhuar ato. Kur i sheh ato plhura, di nuk thua se ato erdhn aty rastsisht, apo se skica e tyre nuk sht dizajnuar nga koincidenca si rezultat i ndarjes s ngjyrave n plhura. N fakt, asnj njeri i arsyes nuk do t thoshte nj prfundim t till. N t vrtet, sht nj Urdhrues q na prezanton neve pamjet q i shohim n natyr tr kohn, fluturat, lulet, vendet e shumngjyrosura nn det, pemt, dhe ret etj., n t njjtn mnyr se si na jan prezantuar neve kto plhura. Larmia e ngjyrave n natyr sht pasoj e dizajnimit special. Ky dizajnimi manifestohet n do etap t formimit t drits deri te formimi i nj imazhi t ngjyrosur n trurin ton. Kjo sht njra nga dshmit m t mdha t Zotruesit, q sht, Dizajnues i dizajnit t ngjyrave. Sigurisht, Allahu, Q posedon menuri dhe forc t pakufishme t krijimit, krijon t gjitha ngjyrat dhe dizajnt n univers q njeriu i admiron.
Etapa e formimit t ngjyrs shkurtimisht u prmendn m hert. N kt kapitull, ...............
No one would claim that the fabric seen in the picture came there by coincidence, and has no designer. Similarly, it cannot be claimed that rainbows, butterflies, flowers, sea creatures, and clouds, in short, everything on earth has no designer. The designs of the colours and forms of all these things belong to Allah, Who creates without any preceding example.
-
-
asyyyy
1. Drita, Jeta dhe Ngjyra
Dielli sht vetm njri prej miliarda yjeve t madhsis mesatare n univers. Ajo q e bn diellin njrin prej yjeve m t rndsishme n univers sht madhsia e tij, marrdhniet e tij me planet q lvizin rreth tij dhe rrezet e imta q i emeton. Nse vetm njra nga kto karakteristika t diellit t ishte m ndryshe, n tok nuk do t kishte jet. N t vrtet, dielli ka aftsit q t krijoj jetn dhe ta vazhdoj at n tok. Kjo sht arsyeja pse shkenctart e prshkruajn diellin si “burim i jets” n tok.3
Drita e diellit sht i vetmi burim i nxehtsis, q e ngroh tokn n mnyrn m t prshtatshme, dhe drita, q i ndihmon bimt n fotosintezn e tyre. sht mir e njohur se ngrohtsia dhe fotosinteza jan esenciale pr jet. Ve ksaj, ekzistenca e drits dhe e bots me ngjyra varet nga emetimi i rrezeve nga dielli. N kt rast, shtrohet pyetja se si krijohen kto rreze, q jan burim themelor i energjis n tok. Kto rreze q jan els i jets n tok, q kryejn funksione aq t rndsishme, dhe at n t njjtn koh, i kan t gjitha vetit pr t kryer kt, nuk mund t konsiderohen se jan krijuar nga koincidenca. Shkaku i ktyre do t kuptohet m mir kur t hulumtohet m mir struktura e drits.
The wavelengths of the rays coming from space may be of very different types, ranging from radio waves, which have the longest wavelengths, to gamma rays, which have extremely short wavelengths.
All the conditions essential for the existence of life on earth, directly or indirectly, depend on light coming from the sun. In the structure of sunrays, on the other hand, there is a design dependent on very delicate balances.
Energjia e emetuar nga yjet lviz npr boshllkun e gjithsis n form t valve. Ngjashm, edhe drita edhe nxehtsia emetohen nga dielli, q sht yll, si e energji n form t valve. Lvizja e ksaj energjie t emetuar nga yjet, mund t krahasohet valt q shkaktohen nga hedhja e nj guri n liqen.
Vetm se valt n liqen kan gjatsi t ndryshme, ashtu edhe nxehtsia dhe drita kan gjatsi valore t ndryshme gjat shprhapjes.
N kt pik, do t ishte e dobishme q t japim disa informata lidhur me gjatsi valore t ndryshme t drits n univers. Yjet dhe burimet e tjera t drits n univers nuk emetojn t njjtin lloj t drits. Kto rreze t ndryshme klasifikohen sipas gjatsis s tyre valore dhe frekuencs. Kto gjatsi valore jan t shprndara n hapsira t pafundme. Pr shembull, gjatsia valore m e shkurtr sht1025 her m e shkurt se gjatsia valore m e gjat (1025 sht nj numr mjaft i madh q prbhet nga numri 1 i renditur para 25 zerove). 4
N gjith spektrin, t gjitha rrezet e emetuara nga dielli jan t shtrydhura n interval kohor t shkurtr. 70% e gjatsive valore t ndryshme q emeton diellin shtrihen mes kufirit intervalor prej 0.3 mikronve deri n 1.50 mikron. (Nj mikron sht 10-6 m) Duke hulumtuar prse rrezet e diellit jan t kufizuar n nj interval aq t vogl, ne arrijm deri te nj konkluzion interesant: t vetmet rreze q mundsojn jetn, dhe ngjyrn, n tok jan ato q gjenden brenda ktij intervali.
The arrangement within light astonishes scientists. Although too many rays come from space, sunrays, as seen in the schema above, are restricted to a very narrow interval. This is precisely the interval that is needed for life.
Fizikani britanik Ian Campbell, q e definoi kt dizajn superior si “mosbesueshmris mahnits” n librin e tij “The Energy and the Atmosphere”, i vuri vmendje ksaj pike:
Se rrezatimi prej diellit (dhe prej shum yjeve tjera) duhet t jet i koncentruar n bendin e vockl t spektrit elektromagnetik, i cili jep saktsisht rrezatimin q nevojitet pr zhvillimin e jets n tok, sht shum koincidenc. 5
Pjesa m e madhe e ktij rangu t vogl t rrezatimit emetohet nga dielli prej spektrit elektromagnetik, spektri q ka gjersi ku gjatsia valore m e gjat sht 1025 her m e gjer se m e vogla, quhet “spektr i dukshm”. Rrezet q shtrihen nn dhe mbi kt interval, n tjetr an, arrijn n tok si rreze infra t kuqe dhe rreze ultravjollce. Le t ekzaminojm tani karakteristikat e ktyre dy rrezeve.
Rrezet infra t kuqe n tok arrijn n form t valve nxehta. Rrezet ultravjollce q prmbajn energji m t lart, n ann tjetr, mund t ken efekt dmtues n qeniet e gjalla. Rrezet infra t kuqe kalojn npr atmosfer, dhe sigurojn ngrohtsin, q e bn tokn vend t prshtatshm pr jet. Rrezet ultra vjollce, n ann tjetr, mund t arrijn n tok vetm me mas t caktuar. Nse kjo mas do t ishte vetm pak m e lart se 'sht tani, do t shkatrronte lkurn e qenieve t gjalla dhe do t shkaktonte vdekje masive, pr derisa po t ishte pak m e ult, ather nuk do t sigurohej energjia e nevojshme pr jet.
Kto pika jan detajet kritike, vendimtare pr jet. Si kuptuam nga funksionet dhe dobia e rrezeve t emetuara nga dielli, ekziston nj rend dhe kontroll n do sistem ekzistues n bot. Sigurisht, sht e pabesueshme pr nj sistem t till, balanca mjaft delikate e t cilave do t bhej pr nj koh t shkurtr, t jet formuar nga koincidenca.
Duke hulumtuar nj element tjetr n kt sistem t prsosur, ne edhe nj her e shohim pamundsin q ai element t ekzistoj si rrjedhoj e koincidencs.
-
-
asyyyy
2. Mburoja q mbron tokn: Atmosfera
The atmosphere lets only necessary rays reach the earth while reflecting other harmful rays back into space.
N faqet e mparshme, ne prmendm q disa prej rrezeve t diellit jan t dmshme pr zhvillimin e jets n tok. N mnyr q t shmangemi nga kjo dukuri, nevojitet t gjejm nj zgjidhje.
Le t i bashkojm kokat tona dhe t gjejm nj zgjidhje pr kt problem duke zhvilluar nj sistem efikas q t filtroj rrezet e diellit. Ne po ashtu duhet t kemi parasysh se ky sistem duhet t jet nj sistem multifunkcional, q do t mbronte tokn nga efektet e dmshme t rrezeve t diellit, duke u siguruar q ky sistem t jet prher i mbrojtur, pa pasur nevoj riparimi, dhe gjithashtu i aft t parandaloj disa krcnime tjera pr tokn. Padyshim, se n aso situata disa zgjedhje alternative do t dilnin n siprfaqe. Akoma, asgj nuk sht shprehur se mund t jet nj filtr efikas dhe i gjithanshm si filtri i tanishm q sot mbron tokn: atmosfera. Atmosfera e toks sht nj filtr qind pr qind i suksesshm q filtron rrezet dmtuese t diellit dhe Allahu e ka dizajnuar at n mnyr t posame pr t mbrojtur tokn.
Me an t mnyrave t specifike t shtresave t atmosfers, rrezet arrijn n tok n sasi t mjaftueshme sepse atmosfera i shqyrtojn rrezet specifike duke sipas gjatsis valore t tyre. Atmosfera jon sht si nj bim pastruese gjigante e dizajnuar pr filtrimin e ktyre rrezeve. Ky sistem pastrues gjigant q nuk t njjt me t n tok sht duke i zhvilluara kto procese pr shkak t dizajnit special t tij. Allahu ka prmendur krijimin e qiejve si vijon:
Ska dyshim se krijimi i qiejve dhe i toks sht m i madh se krijimi i njerzve, por shumica e njerzve nuk e din kt. (Sure Gafir:57)
Rrezet q vijn nga dielli jan krejt t veanta. sht e nevojshme pr ato q t posedojn disa karakteristika q i mundsojn atyre t kalojn n atmosfer dhe t arrijn n tok. Ngjashm, atmosfera, po ashtu, duhet t ket struktur t veant q t lejoj kto rreze t kalojn npr t. Prndryshe, as ekzistimi i atmosfers e as prshtatja strukturale e rrezeve do t ishte e dobishme. Pr shkak t natyrs s atmosfer q lejon deprtimin e rrezeve n t, rrezet q vin nga dielli e arrijn tokn me lehtsi. Ktu sht edhe nj pik tjetr interesante q duhet prmendur. Derisa atmosfera lshon t deprtoj vetm dritn e dukshme dhe gati rreze infra t kuqe t nevojshme pr jet, ajo pengon t gjitha rrezet tjera destruktive t arrijn tokn. Atmosfera e toks shrben si nj filtr shum i rndsishm i toks pr rrezet destruktive q vijn nga dielli apo burime e tjera t drits, q sht prej zonave t tjera n gjithsi.6
Michael Denton, nj astronom i famshm, konstaton se:
Gazrat e atmosfers t gjitha rrezet prve rrezeve t drits dhe rrezeve gati infra t kuqe t gjitha rrezet e tjera i absorbojn n nj mnyr t fort. Nse vemi re, shohim se i vetmi spektr q lejohet t kaloj npr atmosfer n gjith kufirin e rrezatimit elektromagnetik q nga rrezet radio deri rrezet gama sht rrezet e drits dhe rrezet gati infra t kuqe. Praktikisht nuk ka rreze gama, rreze X, rreze ultravjollce, infra t kuqe-larg, dhe rreze mikrovalore q arrin mbi siprfaqe t toks. 7
The material densities, that is, the densities of atoms in space and of the atmosphere are different from each other. For this reason, when light enters the atmosphere, it spreads out more and becomes diffuse because it hits more atoms. The eyes of living beings can see a colourful world only by perceiving these rays that come after being diffused, or in other words, weakened by the atmosphere. In outer space environment where there is no atmosphere, light is so strong as would harm the eyes. Apart from this, near infrared rays also spread out in the atmosphere and warm the earth.
sht e qart se n strukturn e atmosfers sht prdorur nj dizajnimi i zhvilluar n shkalln m t lart q ekziston. Jasht spektrit gjersia t aluduar n kt figur sht , dielli emeton ato rreze q jan t dobishme dhe t nevojshme pr t pasur nj bot shumngjyrshe, dhe atmosfera i lejon t deprtojn kryesisht ato rreze t padmshme dhe n t vrtet t dobishme pr t arritur tokn. Ve ksaj, pr shkak t karakteristikave t gazrave q jan prezent n atmosfer, syt e qenieve t gjalla, q jan t eksponuar drejtprdrejt drits s diellit jan t mbrojtur nga efektet e dmshme t ktyre rrezeve. Gjitha kto jan evidenca se Allahu ka krijuar do gj n proporcion t caktuar.
Ai sht q vetm Atij i takon sundimi i qiejve dhe i toks, Ai nuk ka as fmij e as nuk ka shok n sundimin e Tij. Ai krijoi do gj, duke e prsosur n mnyr t qart e t matur. (Suretu El Furkan: 2)
-
-
asyyyy
Molekulat q prodhojn ngjyrn: Pigmentet
The reason for colour diversity in the leaves of flowers is the reaction to light of pigment molecules present in their structure.
N kapitujt e kaluar, ne prmendm se si shkak i karakteristikave t ndryshme atomike n molekulat pigmentuese, objektet reflektojn rreze t ndryshme t ngjyrs; kshtu q, krijohen hije t ndryshme t ngjyrave. Shikoni edhe njher rreth vetes. Sa ngjyra shihni aq pigmente ekzistojn, sepse ngjyra e do materie sht rrjedhoj e pigmentit q gjendet n at materie. Ngjyra e gjelbr e bimve, ngjyra e lkurs, ngjyra e kafshve, shkurt t gjitha ngjyrat rrjedhin nga karakteristikat strukturale t pigmenteve q prmbajn n vete kto objekte.
ǒsht pigmenti?
Pigmentet, q t dyja q ekzistojn edhe n sy edhe n siprfaqet e objekteve t jashtme, jan molekula t veanta q japin ngjyrn. Nevojitet nj energji e caktuar q t aktivizohen kto pigmente. Saktsisht, sikurse n t gjitha etapat e formimit t ngjyrs, edhe ktu gjendet nj harmoni e prkryer n mes t pigmenteve dhe drits. Drita e padukshme q arrin n tok sht e dizajnuar veanrisht pr molekulat e pigmenteve, t cilat njihen edhe si molekulat e ngjyrs, n gjallesa.
Ve ksaj, syt e njeriut kan gjithashtu nj struktur t prshtatshme me kto qllime. Arsyeja pse qelizat konike q shtrihen n retinn e syve tan perceptojn tri ngjyrat themelore-e kuqe, e gjelbr, dhe e kaltr- sht pr shkak t molekulave t veanta t pigmenteve q ato prmbajn. Detyrn m t veanta q e kryejn kto pigmente sht se ne shohim botn e ngjyrosur t shndrruar nga energjia e ngjyrs n drit n impulse nervore. Kjo d.m.th., se do gj q ne e shohim si ngjyr sht rezultat prfundimtar i ktyre pigmenteve q transmetojn gjatsi valore t drits q arrijn trurin ton si impulse nervore. 11
Shkallt e energjis s drits t dukshme i prgjigjen disa shkallve t energjis t nevojshme pr aktivizimin e molekulave t pigmenteve q jan gjetur n lkurat e qenieve t gjalla, apo n luspat, puplat, apo n leshin q mbshtjell lkurn e tyre, dhe si rrjedhim jan formuar ngjyrat e tyre.
Pra si u pa, pigmentet, q jan prezent edhe n qendrn vizuale edhe n trupin e qenieve t gjalla, jan n nj harmoni e prkryer me sistemet e tjera trupore. Mungesa e nj lloji partikular t molekuls s pigmentit apo prania e saj me e vogl se sa e nevojshme n qendrn vizuale t qenieve t gjalla bn q ato t mos i dallojn ngjyrat n ambientin e tyre.
Shtohet pyetja: si zhvillohen kto molekula t veanta n lkurn e qenieve t gjalla? N do t mund t japim prgjigje duke br edhe disa pyetje. A i kan zgjedhur qeniet e gjalla ngjyrat e tyre duke qen t njohura pr karakteristikat e spektrit t veant t drits q arrin n tok dhe prandaj kan zgjedhur molekulat e pigmenteve t veanta? Sigurisht se mundsia e ndodhjes s nj koincidence t till sht zero. Kto molekula specifike jan vendosur n lkurn e qenieve t gjalla me nj dizajn t vetdijshm. sht evidente se as qeniet e gjalla nuk kan mundur t zhvillojn nj proces t atill, e as nj koincidenc e rastsishme nuk ka mundur t ndikoj n formimin e tyre. Harmonia sht n pyetje e para, e cila ka mundur t krijohet vetm sepse Nj Q ka Dashur ta krijoj at, Nj i Cili mban gjithka nn kontrollin e tij. Allahu ka krijuar do qenie me karakteristika shum t sofistikuara dhe t veanta. Gjithka, e gjall apo e jo e gjall, ka pigmente t prshtatshme pr t. Pigmentet absorbojn dritn duke e przgjedhur at sipas strukturs s tyre molekulare. Secili pigment nuk reagon ndaj drits n mnyr t njjt. Pr kt arsye, ajo nuk shnohet me reaksion t njjt kimik dhe t formoj ngjyrn.
Ne mund t'ia japim klorofilit, molekulat e pigmentit q u jep ngjyrn e gjelbr bimve, si shembull. Kto pigmente absorbojn gjatsi valore t caktuara q vijn nga dielli dhe reflektojn drit q ka gjatsi valore q i prgjigjet ngjyrs s gjelbr. Klorofilit, molekulat e pigmenteve n bim, reflektojn fotonet q duken t gjelbr pr shkak t gjatsis valore t tyre. N t njjtn koh, energjia q sht pranuar prej drits s diellit i mundson bimve t prodhojn karbohidrate, q jan nj prej burimeve kryesore t ushqimit t gjitha qenieve t gjalla.12 Pigmente t ndryshme reflektojn ngjyra t veanta n gjatsi valore t caktuara sipas karakteristikave t tyre molekulare dhe kshtu shkaktojn reaksione t ndryshme kimike.
Jan shum lloje t pigmenteve n natyr. Disa shembuj jan t mjaftueshm t tregojn se molekulat e pigmenteve jan t dizajnuara veanrisht pr jetn.
-
-
asyyyy
Shembuj t tipave t pigmenteve Burimi mbrojts i ngjyrs: Melanina
The pigment chlorophyll existing in plants is dominant over other pigments. Therefore, plants look green.
Syt e qenieve t gjalla jan mjaft t ndjeshm ndaj drits dhe leht preken n mnyr jo t favorshme. Ende, ne mund t shikojm pa problem n drejtim t diellit dhe t shohim gjrat rreth nesh, duke iu falnderuar sistemeve mbshtetse t cilat n mnyr t veant i ka krijuar Allahu. Nj prej ktyre sistemeve mbshtetse njt edhe grupi i molekulave t pigmenteve q jan prezent n sy.
Si sht e ditur, ngjyrat e syve t qenieve t gjalla ndryshojn. Ato t cilat ia japin ngjyrn syrit, prsri jan pigmentet. Melanina sht njra prej ktyre substancave t pigmenteve q gjendet n sy dhe q i jep syrit ngjyrn. I njjti pigment i jep ngjyrn edhe lkurs dhe flokve tuaja. Sidoqoft, melanina siguron m shum se ngjyrn. Hulumtuesit mendojn se melanina, q ekziston n sy, se melanina ofron q t dyja, mbrojtje kundr efekteve t dmshme t rrezeve t diellit, dhe zmadhimeve vizuale. Substanca melanin, natyra e s cils sht n zgjidhjen e problemit t rrezeve t rrezikshme t drits, m fort e thith energjin e lart t drits se sa at t ult. Kshtu q ajo thith apo absorbon ultravjollce m fort se t kaltrtn, dhe m fort t kaltrtn se sa t gjelbrtn.13N kt mnyr, melanina siguron mbrojtje t thjerrzs s syrit kundr rrezeve ultravjollce. Ajo i siguron mbrojte gati optimale retins duke filtruar ngjyra t ndryshme n propozicion me aftsin e sak t dmtoj plhurn e retins n kt mnyr duke zvogluar rrezikun e degjenerimit makular. Njerzit me m shum melanin t syrit kan m pak dukuri t degjenerimit makular; njerzit me m pak melanin t syrit kan dukuri m t shpeshta t degjenerimit makular. Afro 15% e rezervs s melanins n syrin ton humbet gjat moshs 40 vjeare dhe afro 25% gjat moshs 50 vjeare. Roli i melanins n mbrojtjen e syrit sht kritik: oftalmologjistt raportojn se melanina n syrin e njeriut zvoglon rrezikun e degjenerimit makular t mosh.
Si kuptuam, do njra prej funksioneve t substancs melanin ne demonstron nj dizajn special t ksaj substance.
Prgjigja n pyetjen se si sht krijuar nj substanc kaq e prkryer sht se do t ishte e pamundur se nj substanc shum funksionale me nj struktur kaq t prkrye t jet krijuar nga koincidenca. Allahu ka krijuar substancn melanin sikurse gjith gjrat e tjera n univers, n mnyr t veant me qllim q tu shrbejn njerzve dhe t jen t dobishme pr njeriun.
Blood contains colourful pigments carrying oxygen in the body. These colours vary among living beings. For instance, while the colour of the blood of cuttlefish is light blue or colourless, the blood pigments of other animals and human beings are red. The redness of the hen's crest and the redness of most shrimps are caused by blood pigments.
The big red eyes of the frog send warning signals to its predators. The reptile's eyes seen on the right have a colour that does not offset the camouflaging of the reptile. The eye of the owl seen above has a colour exclusive to its kind.
-
-
asyyyy
Burimi i Ngjyrave t Gjalla
The sources of the lively colours present in the beaks of toucans are also pigmentary molecules.
Karetenoidet (dhe lipokromet) jan molekula pigmentuese, t cilat jan t sintetizuara n bim dhe t cilat reflektojn ngjyrn e verdh, t kuqe dhe t portokallt. Shtazt mund t'i marrin kto pigmente vetm nse ushqehen me bim.
Sfungjer helmues, krinoidea, trangujt helmues t detit dhe disa molusqe jan ose pjesrisht ose plotsisht t verdha, t kuqe apo t portokallta si rezultat i karotenoideve, t cilat jan po ashtu t pranishme n pjest e verdha t krahve t fluturave dhe n sqepat e shpendve. N insekte t caktuara, kto jan t emetuara nga gjndra t veanta, t cilat jan t verdha ose t kuqe. Interesant, kto kombinime jan t me ngjyr t gjelbr t zbeht ose edhe t pa ngjyrosura fare dhe merren n ngjyrn e verdh t shndritshme n gjakun e insekteve helmuese. Karotenoidet nuk jan t dobishme vetm si ngjyrime t alarmimit, paralajmrimit; n disa insekte ato vetvetiu transformohen n lnd helmuese, n t cilat raste ato shrbejn me qllime t dyfishta, si arm t insektit dhe si sinjal.15 Me an t ktij sistemi shum t veant q e ka krijuar Allahu, shum qenie vazhdojn t lulzojn.
Deri tani, ne shkurtimisht kemi ekzaminuar vetm disa prej tipave t pigmenteve ekzistuese n natyr. Konkluzioni q kemi arritur deri tani n drit sht prezenca e nj dizajnimi t prkryer q vetvetiu shfaqet n pigmente, n atomet q formojn kto pigmente dhe n t gjitha q rezultojn si ngjyra. Allahu, Pronari i fundit, themelor i ktij dizajnimi t jashtzakonshm, Zoti i botve, na paraqitet neve me an t mjeshtris unike n ngjyra n natyr t ciln e krijoi Ai.
A nuk udhtuan ata npr tok e t ken zemra me t cilat do t kuptojn, dhe vesh me t cilt do t dgjojn? Pse n t vrtet syt nuk verbrohen, por verbrohen zemrat n kraharor. (Suretu el Haxhxh: 46)
-
-
asyyyy
Gjuha e ngjyrave
Ashtu si jan ngjyrat t vlefshme pr njerzit kur u japin kuptim gjrave q i rrethojn ata, ashtu jan t domosdoshme pr qeniet e gjalla t tjera pr mbijetes.
Qeniet e gjalla e kan gjuhn e ngjyrs q punon n pajtim me dritn dhe sistemet e perceptimit q ata kan.
Ngjyra t ndryshme mund t ken domethnie t ndryshme pr do qenie t gjall. N mnyr t mbijetojn, do qenie e gjall duhet t njeh gjuhn e ngjyrave n at vendbanim, sepse funksionet jetsore mund t kontrollohen vetm me an t njohjes s gjuhs s tyre.
Pra, si e shfrytzojn qeniet gjuhn e ngjyrave?
S pari, shumica e qenieve t gjalla kan nevoj pr ndihmn e ngjyrave n mnyr q t gjejn ushqimin. S dyti, ngjyrat ekzistojn n prpunime si lkura, luspa, dhe lesh, dhe luajn nj rol t rndsishm n kontinuitetin e jets s tyre n saje t karakteristikave t tyre t absorbimit apo shprndarjes t nxehtsis. Ve ksaj, qeniet e gjalla shfrytzojn ngjyrosjet e tyre q t mbrohen prej armiqve t tyre. Si pasoj e ngjyrave q harmonizohen me vendbanimin e tyre, ata mund t maskohen dhe t fshehn prej armiqve t tyre.
Mother birds feed their chicks according to the colours of their gapes.
Alternativisht, ngjyrosja dhe modeli i tyre mund t sjell imazh dekurajues pr armiqt e tyre. Ngjyrat po ashtu ndihmojn kafsht t njohin miqt dhe zogthat e tyre. Zogu nn, p.sh., kupton se zogthat e saj a dshirojn apo nuk dshirojn ushqim nga ngjyra e gojs s tyre gjat hapjes. Njjt, zogthat njohin nnn e tyre n kt mnyr dhe kuptojn se ka arritur ushqimi.16 Si u pa n kta shembuj n natyr, qeniet njerzore kan nevoj t njohin domethniet e ngjyrave n mnyr q t mbijetojn. N mnyr q ta arrijn kt dituri ata duhet t zotrojn sistemet t prshtatshme pr perceptim.
Nse ata nuk i kan kto sisteme, ata nuk do t jen n gjendje t ndjejn gjrat q i rrethojn apo t prkujdesen pr aktivitet vitale t tyre. Ata nuk do t jen n gjendje t njohin ushqimin e tyre apo t dallojn armiqt e tyre. Prandaj, n kt rast m von ata do t dalin nga bota e jashtme dhe do t ishin pre e dnuar pr vdekje.
Sigurisht, askush nuk mund t deklaroj se nj sisteme t tilla t sofistikuara jan krijuar nga koincidenca. do sistem, do harmoni, do dizajn, do program, do plan, do balancim duhet t krijohet nga krijuesi. Patjetr se ekziston nj urdhr me i lart dhe forc q ka vendosur n mnyr t prkryer kt harmoni n qeniet e gjalla dhe n vendbanimet n t cilat ato jetojn. Pronari i ksaj forc rrethon q t dyja rrethinn dhe qeniet e gjalla vetvetiu dhe sistemet i shfrytzon me nj njohuri t lart. Pronari i ksaj force sht Allahu, Zoti i botve.
Kur ekzaminojm qeniet e gjalla, ne shohim sa shkatht ato prdorin gjuhn e ngjyrave. Ktu jan disa shembuj t gjuhs s ngjyrave, t cilt kan nj vend t rndsishm n jetn e qenieve t gjalla:
Allah creates every colour on earth. The sky, mountains, crops, butterflies, red apples, oranges, parrots, pheasants, violet grapes, trees, in short, everything you see in your surroundings, possess these colours because Allah wills so. Allah states this fact in a verse as follows:
Do you not see that Allah sends down water from the sky and by it We bring forth fruits of varying colours? And in the mountains there are streaks of white and red, of varying shades, and rocks of deep jet black. And mankind and beasts and livestock and likewise of varying colours. Only those of His slaves with knowledge have fear of Allah. Allah is Almighty, Ever-Forgiving. (Surah Fatir: 27-28)
-
-
asyyyy
Maskimi
In the picture is a grasshopper imitating the bark of a tree. The camouflage employed by the grasshopper is so perfect that even the designs of the lichens on the tree are present on it. This is a perfect creation of Allah.
Maskimi sht nj prej taktikave mbrojtse m efikase q prdorin kafsht. Kafsht vet maskuese jan nn nj far mbrojtje sepse strukturat e trupave t tyre, jan krijuar n harmoni t shklqyer me vendbanimet e tyre. Trupat e ktyre kafshve jan aq t ngjashme me mjedisin e tyre ku jetojn sa q kur t shikosh n fotografit e tyre, sht gati e pamundur t tregosh se nse jan ato bim apo kafsh, apo t dallojm nga njra tjetra se a sht kafsh apo bim prezent n at mjedis.
Krijesat e gjalla q adaptojn ngjyrosjen e tyre n baz t mjedisit ku jetojn gjithmon kan trhequr vmendjen e shkenctarve dhe kan qen atraktive pr ta. Krkimet jan fokusuar n prgjigje n pyetjen se si nj krijes e gjall mund t duket plotsisht njjt me nj krijes tjetr q ka komplet nj struktur t ndryshme.
A keni menduar ndonjher, pr shembull, si bretkosa, q, duke ecur n kopsht, t ciln e mendoni se sht gjethe, dhe n momentin e fundit kur ju ecni largohet duke shptuar nga shkelja mbi t, ka mundur t fitoj kt model dhe kt ngjyr? Maskimi sht nj mekanizm shum i rndsishm mbrojts pr bretkosn. Bretkosa e cila sht e pavnre n mjedisin e saj leht i humb armiqt.
Derisa nj merimang roze n nj lule roz mund t fitoj hije t ndryshme roze, nj tjetr antar i po atij lloji t merimangave mund t adaptohet n nj ngjyr t nj luleje tjetr, pr shembull, t verdh, kur ngjitet n t.
Derisa dikush sht duke shikuar n deg, duke menduar se asgj nuk ka n t, nj flutur mund t fluturoj prej degs krejtsisht papritur. Kjo flutur, q duket saktsisht si nj gjethe e thar e vjeshts, nj pjese e vyshkur vjeshte para nj momenti, sht nj shembull perfekt pr mrekullin e maskimit.
Si do t shohim n faqet vijuese, ngjashmria n mes krijesave t gjalla dhe objekteve n t cilat ato mbshteten pengon vrojtimin e tyre nga armiqt. sht e kuptueshme se kto krijesa maskuese nuk e kan krijuar veten e tyre, me iniciativn e tyre, t duken si gjethe, deg apo lule. ' sht m tepr, ato as nuk jan t vetdijshme se jan t mbrojtura pr shkak ktyre ngjashmrive. Prapseprap, ato prdorin maskimin shum shkatht n t gjith shembujt tan pa prjashtime. Nj insekt ka ngjyr t njjt me lule, nj gjarpr q qndron si nj deg peme, bretkosa q i adaptohet ngjyrs s toks s thar, m shkurt, t gjitha krijesat vet maskuese jan evidenc q vrteton se maskimi veanrisht sht krijuar si nj taktik mbrojtse.
Asnj krijes nuk mund t ekzekuton nj pun t till vetvetiu nga koincidenca. Saktsisht, Ai i Cili u jep krijesave t gjalla aftsin q t maskojn vetveten, dhe vendos procese kimike n to, procese t cilat me an t cilave ato mund t ndrrojn ngjyrn, sht Allahu, i Gjithdijshmi, i Gjith menuri.
The Misumena varia species of crab spiders seen on the left can assume different colours ranging from yellow to white, depending on the flower on which they land.17 The spider species seen above stops moving only when the colour and configuration of the plant are those best suited to hide it.
-
-
-
-
-
-
asyyyy
-
-
asyyyy
A small, leaf-shaped frog blends in with the substratum of a forest in Malaysia. The frog is best camouflaged when viewed from above - that is, from the angle at which the predator is most likely to view it.24 In the picture to the right is a frog of another species, which appears like part of the tree. It is quite difficult to distinguish both living things from the environment.
In the daytime, or during the hours when predators are most active, the majority of mimetic animals remain immobile. Even the slightest movement could betray their whereabouts. The sensory apparatus of a predator is extremely sensitive to movement. For instance, this Brazilian grasshopper is indistinguishable from the blades of grass upon which it has landed.25
In the picture above, is a stick insect. Stick insects camouflage themselves in order to escape their predators. Mimetic ability, however, is not confined to adult insects in myriapods; the eggs are also camouflaged. On the ground, they look very much like vegetable seeds.26 It is impossible for a living creature to create colours in its body so as to be the same as its environment or to make its shape resemble that of another species. Allah, Who is their Creator, has given these features to all camouflaging creatures.
-
-
asyyyy
-
-
asyyyy
-
-
asyyyy
Teknikat maskuese t zvarranikve
Teknikat maskuese t zvarranikve
(above) In the case of this leopard gecko from Pakistan, only the upper body imitates the substratum upon which it might be detected. The abdomen is almost entirely white, because the small reptile is always careful not to reveal that particular part of its body29.
far bn zvarraniku q t mbroj vetveten kundr grabitqarve n shkrettir? Nj prej mnyrave m t lehta pr kto krijesa q lvizin ngadal prfundimisht sht fshehja e tyre. Metoda m e mir e fshehjes sht adaptimi i trupit t krijesave n vendbanimin e tyre. Ngjyrat dhe modelet e tyre zakonisht u shrbejn si jet shptuese pr shumicn e kafshve. Pr shembull, n nj pyll sht gati e pamundur t dallosh nj gjarpr Rhino, nj lloj t gjarprinjve tropik q jetojn n malet e shirave n Afrik, pr shkak t asaj se lkura e tij sht e mbuluar me modele gjeometrike t kaltrta, t kuqe, t verdha dhe t bardha. sht interesante, se ngjyrat e gjarprit ngjajn me rrethinn ku ata jetojn. Kjo marrdhnie nj me nj shkakton disa pyetje n mendjen ton. Si u shfaqn kto ngjyra q jan aq t ngjashme me mjedisin? A sht e mundur q kjo t ket ndodhur me an t gjass, apo t jet prodhuar nga vet zvarraniku?
Saktsisht n prgjithsi sht e pamundur. sht e pamundur se pari pr zvarranikun t analizoj mjedisin, pastaj t vendos far ndryshimesh i nevojiten ti bj vetvetes, dhe n fund t prcaktoj ngjyrn dhe modelin. Ve ksaj, sht totalisht e palogjikshme dhe e paarsyeshme t pretendojm se ai (zvarraniku) ka krijuar nj proces n trupin e tij q zhvillon reaksione kimike q jan t nevojshme pr nj ndryshim t till.
Edhe njeriu, qenia e gjall e vetme e pajisur me arsye n tok, nuk mund t ndrroj ngjyrn e asnj pjese n trupin e tij. Ai nuk mund t krijoj nj sistem n trupin e tij q t sjell ndryshime t tilla. N kt rast, sht vetm nj shpjegim pr ngjashmrin e prkryer t ngjyrs s zvarranikut me ngjyrn e rrethins s tij i till q hapsir edhe hija nuk ndryshon. Nj krijues superior posedues i menuris s pafundme ka mundur t dizajnoj nj krijes t gjall t ktill. Ky dizajn i prket Allahut, t Plotfuqishmit.
Allahu sht Ai i Cili i di m s miri nevojat e do qenie t gjall.
It is almost impossible to distinguish the snake species that inhabits the tropical rainforests of Costa Rica from the tree on which it rests.
The Australian leaf gecko usually lives near trees, and closely resembles bark. It rarely displays its pale abdomen. Even the lizard'seyes are well camouflaged.
-
-
asyyyy
Zvarraniku m i njohur i maskimit: Kameleoni
Keni par ndonjher kameleonin duke ndryshuar ngjyrn e tij n ngjyrn e rrethins s tij? Kjo sht dika q shihet e vlefshme. Kameleoni ka nj aftsi t jashtzakonshme t maskoj vetveten sa q shkathtsia e tij habit doknd. Megjithse se edhe disa zvarranik kan aftsin e ndryshimit t ngjyrs s tyre, askush nuk e bn at aq shpejt sa e bjn kameleont.
Kameleoni prdorn zgarn e ngjyrave t kuqe dhe t verdh, shtresat reflektuese t kaltrta dhe t bardha dhe m e rndsishmja chromatosphores, qeliza t lkurs q u prgjigjen ndryshimeve n nxehtsi, drit dhe n humorin, gjendjen shpirtrore t kafshs.30 Nse ju e futni nj kameleon n nj ambient shum t verdh, pr shembull, ju do t shihni se menjher ngjyra e tij kthehet n t verdh dhe i adaptohet rrethanave. 'sht m tepr, kameleont nuk i adaptohen vetm nj ngjyre, por po ashtu edhe substrateve t shumngjyrshme. Fshehtsia e arritjeve t tyre sht n qelizat e ngjyrave, q shtrihen nn lkurn e ktij mjeshtri t maskimit, i cili n at moment q e ndrron mjedisin n at moment edhe adaptohet n at mjedis. A mund kameleoni t bj nj adaptim kaq t prkryer vetvetiu? Si kto krijesa bhen t padallueshme duke u przier me mjediset ku ato jetojn, derisa edhe artistt m t aft duhet t punojn me or t tra q t fitojn ekuivalencn e nj ngjyre t vetme natyrale?
Do t ishte e paarsyeshme t deklarojm se kameleoni mund t demonstroj nj akt t ktill me vullnetin e tij. sht e sakt se nuk sht e mundur pr nj zvarranik t prcaktoj dukjen e trupit t tij, e as t vendos sistem n trupin e tij t ndryshoj dukjen e tij. Do t ishte absurde t deklarojm se kjo krijes ka kontroll mbi tr qelizat dhe atomet n trupin e saj, se sht e aft t bj fardo ndryshimi n to dhe t prodhoj pigmentet e nevojshme. Do t ishte kontradiktore dhe e pakuptimt t deklarojm se nj ksi soj aftsie e jashtzakonshme sht krijuar nga shansi. Nuk ka mekanizm n natyre, q ka forc t prodhoj nj aftsi e prkryer t ktill dhe t ua dhuron qenieve q kan nevoj pr t. Ashtu si i ka krijuar t gjitha qeniet e gjalla n tok, Allahu, ashtu i ka krijuar kameleont. Allahu na demonstroi unitetin e mjeshtris s Tij n krijim me kta shembuj. Allahu sht i Plotfuqishmi, i Gjithdituri.
Allahun e lartsoi me adhurim 'ka n qiej e n tok dhe Ai sht i gjithfuqishmi, i urti. I Tij sht pushteti n qiej e n tok, Ai jep jet dhe Ai jep vdekje dhe Ai ka fuqi pr do send. (Suretu el-Hadid:1-2 )
Chameleons are one of the best self-camouflaging animals. As seen in the photographs above, the cool shadow of a fern leaves a temporary imprint on the warm skin of the chameleon.
These snow grouse are examples of how camouflage can change according to season.
-
-
asyyyy
Ndrrimi i ngjyrs sipas mjedisit
A shfrytzojn krijesat e gjalla ngjyrn vetm pr tu mbrojtur nga armiqt e tyre? Sigurisht q jo. Disa kafsh mbrojn veten e tyre edhe prej t ftohtit dhe nxehtsis me an t disa enzimave q u japin atyre ngjyr t qimeve q mbulojn trupin e tyre. N disa kafsh q jetojn n regjione t ftohta, qimet q mbulojn kmbt, vesht dhe hundn, q jan pjest m t ndjeshme t trupit, jan t ngjyrosura me ngjyr t errt. Qimet e zeza sigurojn m shum energji t nxeht pr kafsht kshtu q u ndihmojn atyre t ngrohen me lehte, mu sikur njerzit q mundohen t prfitojn nga dielli duke veshur rrobe t zeza dimrit. Ndryshimet e ngjyrs jan shum t zakonshme pr kafsht toksore. Pr shembull, n ver, leshi i dhelprave veriore kthehet n t bardh, sepse temperatura n trupin e tyre sht shum e lart. N dimr, sidoqoft, duke u ftohur koha, temperatura n trupin e tyre duke sht n ulje dhe krijohet nj mjedis m i prshtatshm pr punn dhe lvizjen m t leht t enzimave. Pr kt arsye n dimr, leshi i dhelprave veriore errsohet. Lepujt, dhelprat, buklat dhe qelbsit q jetojn n gjersit veriore n dimr kthehen n t kaft dhe n dimr n t bardh.
Derisa disa shpez shndrrohen n totalisht t bardha n muajt e dimrit, ata n pranver fitojn nj dukje krejt t re q i ngjan ngjyrs s toks dhe vegjetacionit.
-
Regullat e Postimit
- Ju nuk mund t hapni tema t reja.
- Ju nuk mund t postoni n tema.
- Ju nuk mund t bashkngjitni skedar.
- Ju nuk mund t ndryshoni postimet tuaja.
-
Rregullat e Forumit
unk kam_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn eng_Latn eng_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn unk unk kam_Latn als_Latn als_Latn als_Latn eng_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn unk unk kam_Latn kab_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn unk unk kam_Latn hrv_Latn als_Latn als_Latn als_Latn eng_Latn unk unk kam_Latn als_Latn als_Latn als_Latn eng_Latn eng_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn eng_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn unk unk kam_Latn uzn_Latn eng_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn hrv_Latn als_Latn eng_Latn als_Latn als_Latn unk unk kam_Latn als_Latn eng_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn unk unk kam_Latn als_Latn eng_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn eng_Latn eng_Latn unk unk kam_Latn als_Latn eng_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn unk unk kam_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn eng_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn eng_Latn eng_Latn unk unk kam_Latn tpi_Latn eng_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn eng_Latn unk unk unk unk unk unk kam_Latn unk unk kam_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn unk unk kam_Latn unk unk kam_Latn unk unk kam_Latn mlt_Latn mlt_Latn eng_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn eng_Latn eng_Latn unk unk kam_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn eng_Latn eng_Latn unk unk kam_Latn als_Latn als_Latn als_Latn unk als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn unk als_Latn