als_Latn uzn_Latn mlt_Latn
Un sapo e lexova. M plqeu dhe thash ta sjell edhe pr ju.
1) NNA KA QEN E RE KUR T KA LINDUR
Nse nna juaj ka qen nn 25 vje kur ju ka lindur, ju keni dy her mundsi m shum t bheni 100 vje, sesa dikush q sht lindur nga nj nn e madhe n mosh - kjo sipas shkenctarve t Universitetit t ikagos. Ata mendojn se sa m e re t jet nna, aq m i shndetshm sht fetusi.
2) T PLQEN SHUM AJI
T dyja llojet e ajit, si ai jeshili, ashtu dhe i ziu, prmbajn nj doz t prqendruar katekine, substanc q ka vlera mbrojtse dhe qetsuese n qarkullimin e gjakut. N nj studim me m shum se 500 japonez (burra dhe gra) ata q pinin pes ose m shum filxhan aji jeshil do dit, kan rrezik m t vogl pr t vdekur nga smundjet e zemrs. Studime t tjera, t kryera pr ajin e zi, nxjerrin t njjtat rezultate. Ju duhet t pini nj ose dy filxhan aji n dit, pr t filluar t kujdesesh pr zemrn, vetm sigurohuni q aji q pini t jet i ri. aji i ftoht, q gjendet rndom n supermarket, nuk ka t njjtat efekte pozitive pr
shndetin.Sapo u shtojm uj fletve t ajit, katekina e tyre humb vlerat brenda pak ditsh, thot Jeffrey Blumberg, dietolog dhe shkenctar n Universitetin Tuft. Edhe studime t tjera tregojn se kur ajit i shtohet qumsht, ai humb efektet mbrojtse pr sistemin kardiovaskular, prandaj prdorni vetm limon ose mjalt.
3) PREFERON T ECSH
Njerzit e strvitur, q thuhet se jan ata q ecin rreth 30 minuta n dit, kan m tepr mundsi t jetojn m gjat, sesa ata q ecin m pak, pavarsisht sesa t shndosh jan. Kjo sipas nj studimi t kohve t fundit, q sht br duke u pyetur rreth 2600 burra dhe gra. Po kshtu, grat q jan mbi pesh, mund t ndikojn pozitivisht n funksionimin e zemrs, duke shtuar vetm 10 minuta m tepr aktivitet nga rutina e tyre e prditshme. Kshtu q bni nj shtitje n kohn e dreks dhe gjeni mnyra pr t ecur m shum do dit.
4) HIQNI DOR NGA PIJET ME NGJYR
Shkenctart n Boston kan zbuluar se, duke pir rregullisht pije freskuese t ngjyrosura do dit, ju dyfishoni rrezikun e sindroms s metabolizmit, sindrom e cila prfshin nj sr shqetsimesh, si jan: tensioni i lart, vlera t larta t insulins, shtimi n pesh, q rrit rrezikun e smundjeve t zemrs dhe diabetit. Shkaktari i tyre mund t jet subtanca ngjyruese e ktyre pijeve, e cila ka rritur rrezikun e ksaj sindrome n eksperimentet q jan br te kafsht. Shkenctart, gjithashtu, mendojn se ata q pin t tilla pije, jan t prir t zgjedhin gjithmon ushqime t mbla, t cilat ojn drejt shtimit n pesh, thot Vasan S. Ramachandran, profesor mjeksie n Universitetin e Bostonit, n t cilin ka qen udhheqsi i studimit. Zgjidhje m t mira do t ishin: aji n vend t kafes dhe uji i gazuar, i przier me lng frutash. Duke mbajtur nn kontroll tensionin dhe nivelin e kolesterolit, duke parandaluar diabetin dhe duke mos pir duhan, mund ti shtoni 6 deri n 9 vjet t shndetshme jets suaj.
5) NSE KENI KMB T FORTA...
Kmbt e forta nnkuptojn ekuilibr t mir, fleksibilitet dhe jetgjatsi. Me kalimin e viteve, kto cilsi jan elsi pr t zvogluar rrezikun e rrzimeve dhe plagve, sidomos frakturave t gjymtyrve, t cilat sjellin nj rnie t prgjithshme t shndetit.
Deri n 20 pr qind t pacientve q kan fraktura t gjymtyrve, vdesin brenda nj viti, pr shkak t komplikimeve dhe traums. Muskujt e dobt t kmbve jan elementi thelbsor i dobsis te pleqt, thot Robert Butler, president i qendrs ndrkombtare pr jetgjatsin n Nju - Jork. Pr t forcuar kta muskuj duhet t bni ushtrimet e duhura gjimnastikore.
6) HANI USHQIME VJOLLC˔
Ushqime vjollc jan: rrushi i zi, manaferra, vera e kuqe. T gjitha kto kan at ngjyrn e errt dhe t pasur me polipenol, prbrs q ulin rrezikun e smundjeve t zemrs dhe smundje t tjera. Polipenoli i mban venat e gjakut dhe arteriet elastike e t shndetshme. Ajo q t bn mir pr arteriet e zemrs, t bn mir edhe pr venat e gjakut n tru, thot Robert Krikorian. Studimet paraprake mbi kafsht kan treguar se shtimi i rrushit t zi n ushqimin tuaj prmirson funksionimin e trurit. Pr m tepr, n nj studim t fundit me njerzit, studiuesit zbuluan se t ngrnit e nj ose m shum filxhani me manaferra do dit, prmirson bashkveprimin e qelizave t trurit me njra-tjetrn, e kjo sjell zhvillim t kujtess.
7) KE PASUR PESH NORMALE N ADOLESHENC
Nj studim i br publik n gazetn e pediatrve, i cili ndoqi 137 fmij afrikano-amerikan, q nga lindja deri n moshn 28-vjeare, zbuloi se t qenit mbi pesh n moshn 14-vjeare, rrit mundsit e t prekurit nga tipi 2 i diabetit n mosh adulte. T rriturit me diabet kan 2 ose 4 her m shum mundsi pr t vuajtur nga smundje t zemrs, sipas American Heart Association.
8) NUK I PLQENI USHQIMET E THATA
Nuk ka problem nse konsumoni mish vii, derri apo qengji her pas here, por t hash m tepr se sa duhet mish t kuq, ju rrezikoheni nga kanceri. Kjo sipas nj raporti t nxjerr nga American Institute for Cancer Research. Ky lloj kanceri shkaktohet n mas edhe nga mishi i prpunuar, si jan: hot dog-t, proshutat etj. Ekspertt nuk jan t sigurt se prse kta lloj mishrash jan t dmshm, por nj nga dyshimet e tyre sht se kto efekte negative vijn nga prpunimi i mishit (grirja, tymosja ose przierja me erza t ndryshme).
9) KENI NDJEKUR SHKOLLIMIN E LART
Nj studim i fundit i Harvard Medical School zbuloi se njerzit me arsim 12-vjear, jetojn 18 muaj m gjat se sa ata me m pak vite shkollimi. Pse? Lidhja sht pak e habitshme, por funksionon: Sa m shum t jesh i arsimuar, aq m pak je i prir pr t
pir duhan. N fakt, vetm 10 pr qind e t rriturve me shkoll t lart pin duhan, krahasuar me 35 pr qind t atyre pa shkoll t lart.
10) IDEJA SE KE NJERZ KU T MBSHTETESH
Marrdhniet e mira me miqt ndikojn n paksimin e stresit, thot Micah Sadigh, profesor psikologjie. Ideja se ke njerz ku t mbshtetesh, t mban t shndetshm fizikisht dhe mendrisht, sepse stresi kronik dobson sistemin imunitar dhe i plak qelizat m shpejt, duke shkurtuar jetn nga 4 deri n 8 vjet. Duhet t kesh miq me t cilt mund t flassh hapur, pa paragjykuar, apo kritikuar, thot Sadigh.
11) MIQT E TU JAN T SHNDETSHM
Nse miqt tu t ngusht shtojn n pesh, shansi yt pr t br t njjtn gj rritet me 57 pr qind, kjo sipas nj studimi t br n Angli, n gazetn e mjeksis. Pr t pasur nj jet dhe trup sa m t shndetshm, sht e kshillueshme t shoqrohesh me njerz q kan t njjtat qllime, thot Nicholas A. Christakis, drejtues i studimit.
12) NUK KE PASTRUESE SHTPIE
Duke fshir me fshes, duke lar dyshemen, apo duke lar xhamat e dritareve, kjo pr m shum se nj or, individi djeg rreth 285 kalori, duke ulur rrezikun e vdekjes deri n 30 pr qind, sipas nj studimi t br te 302 t rritur n moshn 70-vjeare.
13) JENI TIP OPTIMIST
Optimistt kan nj kndvshtrim pozitiv pr jetn, jan t shoqrueshm dhe jan m t shndetshm se ata q jan pesimist. T punosh sht e rndsishme. A e dini far sht m e rndsishme se kjo? T ushqehesh shpirtrisht.
als_Latn als_Latn als_Latn hat_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn