als_Latn uzn_Latn bos_Latn
-
i/e regjistruar
Libr i nj fundamenti t thell shkencor pr politikat e reja ndrshqiptare
( Refleksione pr librin shkencor t profesorit univerzitar t se drejts nderkombtare Veton Latifi ,,SHEKULLI I RI I POLITIKS SHQIPTARE Botoi Toena 2014, Tiran
Mr. Vilson Culaj
Libri autorial dhe shkencor i profesorit univerzitar t se drejts nderkombtare Veton Latifi, aktualisht dekan i fakultetit Fama n Prishtin dhe ligjrues i marrdhnieve ndrkombtare i ofrohet lexuesit shqiptar dhe bots akademike si nj Kaleidoskopi shkencore dhe studimore dhe si nj relikt e brtham e zbrthimeve t thella analitike si n aspektin politik, poashtu edhe etnik, kulturor, diplomatik dhe t integrimeve moderne t bots shqiptare. Ky libr studimor dhe shkencor sht i ndar n 9 kaptina, q paraqesin n fakt nj trsi unike, studimore, t teorizimeve, shqyrtimeve, analizave e koncepteve dhe vizionesh moderne dhe integruese t spektrit politik shqiptar, ku theks i veant sipas autorit Latifi duhet t z parimi i vlerave. Vend t veant n kt libr studimor z parimi i ruajtjes s vlerave autoktone t politiks shqiptare, por pa anashkaluar parimin e orientimit t ksaj politike drejt vlerave t politikave integruese evropiane. sht, pra, Gama nj shekullore e politikbrjes shqiptare e shqyrtuar n kt libr q nga 1912-ta, ku sipas autorit Latifi z fill edhe rrugtimi i politiks moderne shqiptare duke vn theksin studimor n fillet e ksaj lvizjeje, q i gjejm tek faza iluministe e rilindjes kombtare. sht ky artikulimi studimor dhe ideor i prof. Latifit, i cili hedh iden ndoshta edhe e para se : krijimi i shkencave politike tek shqiptart fillon vetm pas rnies s komunizmit .Autori me kt paraqet sfidn m t re t shekullit pr politikn shqiptare dhe funksionimin e demokracis, ku joreformimet e plota gjenerojn, jo vetm kriz politike, por edhe shoqrore. Prarjet politike ndr shqiptar, autori Latifi i parodizon, prezanton, dhe i aktualizon si nj lloj t krizs t mendimit politik dhe ideologjik. Autori i ktij libri hedh iden lidhur me modelet e reja t qeverisjes dhe krijimit t politikave t reja shqiptare, t cilat jan bazamenti kryesor i integrimeve evropiane, ku elemente potencialisht do t ndihmonin kombin pr unifikim dhe planifikimin e fazs s ardhshme t procesit politik shqiptar n shekullin e ri. Studiuesi Latifi na del si nj observues i zoti i fenomenologjive politike brenda bots shqiptare si sht sfida e shkputjes s njerzve nga faza komuniste e qeverisjes e deri tek ajo pluraliste, por me t njjtit akter politik duke mos anashkaluar edhe fenomenin e prarjeve ndrpartiake n kuptimin e gjer t politikave shqiptare. Sfid e politikbrjes shqiptare, sipas autorit, sht artikulimi dhe instalimi i social-demokracis, e cila sht pr momentin e shoqruar nga apatia dhe mungesa e oferts s mirfillt, ku na paraqitet si nj esenc imediate e modernizimit politik shqiptar. ,, N pjesn e librit, filozofia politike shqiptare, autori Latifi ngreh iden se idet e rilindasve shqiptare ishin bazamenti i mendimit politik shoqruar nga nj z e filozofi humane me taban kombtar si nj element integrues dhe afirmues i bots shqiptare, ku liria nacionale na del si kauz qendrore e ksaj filozofie shtetformuese dhe shtetndrtuese. N pjesn e librit Prmasat e Kulturs politike shqiptare theks i veant i kushtohet fenomenit t prarjes dhe dhuns politike, t cilat n opinionin e jashtm paraqesin nj flash-imazh t tranzicionit t politikave shqiptare, ku autori hedh iden e nj pajtimi dhe reflektimi pozitiv i kulturs politike, por jo si prototip i ish-sistemit t kaluar monist, i cili kishte gjeneruar nj situat politike e ashtuquajtura kontrollli mbi masat. sht ky pra nj libr, i cili nxjerr n pah ide dhe analiza t reja shkencore, programore t nj koncepti t ri politik shqiptar me synim q kto reflektime t jen edhe baz e integrimit evropian, ku autori Latifi si element kyq e pandeh elementet e kulturizimit politik dhe sensit integrues, me rast autoritarizmin e merr si damkn m t rnd t ksaj ngecjeje pa anashkaluar edhe fenomenin e prarjes dhe klientalizmit politik, ku varet edhe stabiliteti i nj shteti dhe gjallrimi kombtar. Ai hedh iden dhe ngre zrin pr nj rivalitet normal politik, ku dialogu paraqitet si nj element baz i ksaj dukurie, prderisa n sfern ballkanike veshi yn sht msuar me diskurse anti teorike, abstrakte, fobike, fyese, denigruese, jo intelektuale, por m s shumti jo prmbajtsore, ku pr fatin e mir sipas autorit Latifi, elementi politik shqiptar i ka ikur dhuns apo ndonj shprthimi radikal, edhe pse i veshur me petkun e makiavelizmit dhe besimeve fetare dhe nderit e deri te kulti i njeriut n ann tjetr. Autori ngreh zrin teorik, por edhe analitik t t gjitha ndikimeve reale dhe kapitale t politikbrjes shqiptare, e cila gjat shekujve nuk u kursye edhe nga kulturat e regjimet e huaja. ,, Pr studiuesin e ktij libri fundamendalizmi fetar pr shqiptart sht nj shpikje jo racionale, e cila kurr nuk ka dimensionuar ndonjrn prej prmasave t kulturs politike n veanti . Nuk lihet pa theksuar n kt libr studimor edhe fenomeni i lobimit shqiptar , i cili sipas prof.Latifit na del si element unik prbrs i kulturs politike shqiptare, t cilt n fakt jan edhe si balanc midis atyre elementeve t kulturs politike dhe modernitetit t saj. Kjo thembr e Akilit, sipas autorit, duhet t prflakej e thandrrohej nse do t hiqej dor nga bindjet dhe qndrimet autoritare t vet liderve politik, lojalitetit dhe krijimit t kultit t liderit politik. N pjesn studimore ,, Kriza e elitave politike lnda mbarshtrohet si rezultat i shum rrethanave historike dhe ideologjike q nga despotizmi, monarkia, diktatura, klanet, baraktarizmi, sistemi fisnor e deri tek liberalizmi e demokracia, ku kjo e fundit na shprfaqet si produkt i ri qeveriss, jo vetm tek shqiptart, por edhe n Evropn juglindore si rezultat edhe i revolucionit shkencor, teknologjik e deri tek globalizmi si nj faktor shum i rndsishm. Sipas autorit Latifi, mileniumi i ri krkon tek lidershipi i sotm t kontribuoj pr funksionalizmin e demokracis reale dhe liris politike t qndrueshme si model i nj modernizimi politik dhe integrues. Nga kto shqyrtime dhe analiza ngrihet zri teorik dhe artikulues se lidershipi shqiptar duhet t ushqehet nga substrakti i politikave afatgjate e jo i atyre ditore dhe klientiliste, t cilat jan ngulfatje e ardhmris. Autori ngre zrin kundr politikave t ngjizura n logjikn hipokrite dhe megalomane, ku dramatizimi i situatave na del si shkaku kryesor i stagnimit politik, diplomatik dhe integrues tek shqiptart, ku kulti i liderit na del si nj sindrom, i cili na ka shoqruar me shekuj, t cilt lider, n fakt na dalin edhe si mohues t kulturs politike shqiptare q sipas autorit Latifi, gjithmon ishte politik me bazement t lasht t demokracis, por edhe me sens evropian. Nuk anashkalohet as zri kritik se, n munges t demokracis t brendshme, brenda vet spektrit politik shqiptar, proceset politike nuk dallohen shum nga praktikat e mparshme komuniste. Pjesa studimore ,,parimet dhe vlerat e politiks shqiptare reflektohet pr orientimet ideologjike t politikave shqiptare ndr shekuj, ku bazuar n idet iluministe t rilindasve, n esenc burimi filozofik dhe demokratik i shqiptarve ishte i lidhur me konceptet reformuese dhe revolucionare t Evrops perndimore, ku si koncept baz na del koncepti i liris nacionale, edhe pse shpesh si popull i anashkaluar n vendimet e konferencave t ndryshme ndrkombtare dhe i ln jashta prioriteteve gjeostrategjike t kontinentit t vjetr. Pas konceptit t liris, i cili tanim na del si fakt i kryer dhe i jetsuar brenda botsh shqiptare, autori Latifi ngre zrin prmes ktij shqyrtimi studimor se njra ndr sfidat m t mdha t ktij mileniumi pr shqiptart sht koncepti i tolerancs ndrshqiptare. Pjesa studimore ,,tradita demokratike dhe paradokset e demokracis뒒....jepen shqyrtime lidhur me demokracin e brisht shqiptare edhe pse e brumosur me nj shekull prvoj qeverisse dhe sfidat e ksaj tradite qeverisse prball krkesave dhe kushteve t integrimeve evropiane dhe sfidave pr partneritet n NATO. Nuk l pa u theksuar edhe ngecjet e demokracis s brendshme sa i prket praktikimit dhe jetsimit t saj prbrenda elementit shqiptar, ku rivalitetet e tensionuara kan shkaktuar ndarje e prarje t thella shoqrore deri te niveli kombtar. sht abuzuar me nocionin demokraci (del fakti nga ky nntekst pr t arritur deri tek stadi i abuzimit edhe me vet demokracin) . Mbetet shum pr tu br, sipas autorit Latifi, lidhur me instalimin e nj demokracie t mirfillt ndrshqiptare, e cila ka derivuar nga lidhjet kolaterale ballkanike dhe ndikimet historike n vazhdn e shekujve, duke mos anashkaluar e vn theksin edhe mbi paragjykimet ballkanike, t cilat fal ktyre fiksioneve, shpeshher ishin br edhe vatr e tensioneve ndretnike dhe konflikteve dhe gjenezs s luftrave n nivel edhe evropian e botror. N pjesn e librit politikat inovative dhe shqiptart shqyrtohet dhe analizohet botkuptimi qeveriss ende despotik brenda elementit shqiptar si - derivat i nj akretipi tipik t politik-brjes shqiptare, ku autori Latifi ngreh zrin q n shek.XXI duhet hequr dor nga ky model dhe duhet vepruar n prputhje me sfidat e reja t epoks s integrimeve moderne. Kjo, sipas Latifit, i mundson qytetarve q t kontrollonin pushtetin dhe me vullnetin e lir t vendosnin pr liderin e tyre. Centralizimi dhe fuqizimi i pushtetit dhe fuqis s partive politike, sipas tij, nuk mund t priten kreativitete dhe prmirsime qeverisse t stilit t nj lidershipi modern. Subjektet politike duhet t zhveshen nga kalkulimet dhe smundjet pr popullaritet dhe ata duhet fokusuar n nj demokraci efikase dhe n shrbim t qytetarit. Kjo politik inovative, sipas Latifit, duhet t drejtohet prmes mekanizmave, t cilat do ta modernizonin shoqrin politike shqiptare, e cila do t paraqiste si nj avantazh t tyre brenda gjeopolitiks aktuale q do tua mundsonte shqiptarve nj pozit m t favorshme n Ballkan si faktor politik dhe etnik. Kjo do t arrihej prmes reformimit t mnyrs s qeverisjes dhe udhheqjes liberale dhe demokratike, ku do t vinte n shprehje kultura qytetare. N pjesn e librit integrimet evropiane shqiptart dhe Ballkani hidhet ideja e mos ngathtsis ballkanike dhe asaj shqiptare prball krkesave integruese dhe evropiane, ku duhet prdorur instrumentet evropiane pr stabilizim pas konflikteve t njpasnjshme brenda popujve ballkanike. Theks i veant i kushtohet reforms institucionale, politikave t zgjerimit n BE dhe qasjes m toleruese mes fqinjve ballkanik, t cilt me do mjet tentojn ta izolojn njra-tjetrn drejt ktyre integrimeve. Autori Latifi ngreh zrin edhe lidhur me reforma kozmetike dhe mungess s nj stabiliteti dhe vizioni t qndrueshm q po prodhojn situata, t cilat po i vet izolojn disa popuj ballkanik,duke mos anashkaluar edhe retorikn e that ballkanike dhe diskursin politik ballkanik, e cila dit e m shum po e hamendson botn evropiane lidhur me seriozitetin e tyre pr tu integruar n kt bashksi, ku liria dhe demokracia e popujve jan elementi baz. Nuk lm pa u shkoqitur dhe analizuar edhe fenomeni i mitit ballkanik dhe fenomeni vetshkatrrues e izolues dhe principeve rixhide ballkanike, ku rol t rndsishm luan edhe diversiteti kulturor, etnik dhe nacionalizmi, i cili fatkeqsisht nuk mund t shkputet nga dimensioni i shovenizmit dhe thirrjes pr luft. N pjesn e fundit t librit modernizimi politik n vazhdimsi autori dhe studiuesi Latifi lanson karakteristikat prcaktuese t ktij modernizimi politik, ku Shqiprin politike e paraqet si t denj dhe t prgatitur prball ktyre sfidave integruese duke u bazuar edhe n elementet teorike t Tajar Zavalanit. Bazuar n kt koncept, demokracia dhe sistemi politik e zgjeron edhe mundsin e individit. Sipas autorit, modernizimi i politiks shqiptare n shekullin e ri krkon nj cikl pandrprerje t ndryshimeve pr ta arritur dhe m von mbajtjen n jet politikat publike inovative. Kjo mund t arrihet, sipas tij, me ndryshimin e sistemit politik duke fituar funksione dhe veori t reja, varsisht nga situatat konkrete, shoqrore dhe ndrkombtare. Mbetet n dorn e shqiptarve q ta prqafojn kt rrjedh t re politike pr t ikur nga frazat boshe q nuk prkojn as me traditn e as me kulturn e politiks shqiptare.
-
Regullat e Postimit
- Ju nuk mund t hapni tema t reja.
- Ju nuk mund t postoni n tema.
- Ju nuk mund t bashkngjitni skedar.
- Ju nuk mund t ndryshoni postimet tuaja.
-
Rregullat e Forumit
unk als_Latn als_Latn als_Latn eng_Latn als_Latn unk als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn unk als_Latn