als_Latn lit_Latn uzn_Latn
ēka na nevojitet neve sot dhe ēka na ofron Islami?
Shkruar nga Valbona Kelmendi
Friday. 25 August 2006
Sot jemi duke e kremtuar, para sė gjithash, atė qė jemi muslimanė. Ne jemi duke e kremtuar bekimin mė tė madh tė jetėve tona - Islamin tonė.
Islami ėshtė feja e cila na definon se kush jemi, e definon identitetin tonė. Islami ėshtė religjioni tė cilin All-llahu e ka zgjedhur pėr ne, e ka pėrsosur pėr ne dhe na ka dhėnė atė tė cilėn Allahu nė Kuran aq rrjedhėshėm e ka shprehur: Sot pėrsosa pėr ju fenė tuaj, plotėsova dhuntinė Time ndaj jush, zgjodha pėr ju Islamin fe (5:3).
Islami ėshtė nder.
Islami ėshtė privilegj.
Islami ėshtė dhuratė prej Allahut.
Islami nuk ka nevojė pėr ne, por ne kemi nevojė pėr Islamin.
E tėra qė duhet ta bėjmė ėshtė qė tė jemi mirėnjohės pėr njė shpėrblim madhėshtor tė tillė dhe tė themi: Falėnderojmė All-llahun qė na udhėzoi pėr kėtė, pse sikur tė mos na drejtonte All-llahu, ne nuk do tė dinim tė udhėzohemi (7:43).Por ēka ėshtė ajo qė ne besojmė se Islami ėshtė njė dhuratė kaq jashtėzakonisht e madhe prej All-llahut? Pasi qė nuk ka asgjė sikur Islami nė botė: Islami ėshtė ai qė i ka mėsuar qeniet njerėzore se Perėndia, Zoti i tyre ėshtė Njė dhe i Vetmi, se Ai nuk ka shoqėrues, nuk ka grua dhe nuk ka djalė dhe se nuk mund tė ketė kompromis nė njėshmėrinė e Zotit.
Islami ėshtė ai qė i ka mėsuar qeniet njerėzore se tė gjithė ata janė tė barabartė dhe se arabi nuk ėshtė superior ndaj joarabit, e as joarabi nuk ėshtė superior ndaj arabit dhe se mė i mirė prej nesh ėshtė ai qė ėshtė mė i devotshėm.
Islami ėshtė ai qė e ka mėsuar njerėzimin pėr vlerėn e intelektit, rėndėsinė e tė menduarit, dhe rolin e mendjes nė plotėsimin e besimit.
Islami na mėson se besimi ėshtė fryt i tė menduarit dhe se me anė tė tė menduarit tė thellė dhe tė vazhdueshėm mbi ēudirat e krijuara, besimi mund tė fitohet, mirėmbahet dhe ushqehet.
Islami ėshtė ai qė e ka mėsuar njerėzimin se njerėzit e tė gjitha racave, tė gjitha ngjyrave dhe tė gjitha pėrkatėsive etnike janė plotėsisht tė aftė tė sigurojnė besimin nė Njėrin dhe tė Vetmin Zot.
Hindusėt besojnė se hinduizmi ėshtė vetėm pėr ata tė privilegjuarit qė lindin nė atė fe dhe pėr kėtė shkak ata nuk i ftojnė mė pak tė privilegjuarit pėr ta pėrqafuar fenė e tyre.
Jehuditė besojnė se ata janė raca e zgjedhur. Madje edhe atėherė kur tė tjerėt e pranojnė judeizmin, ata mbeten gjithmonė mė tė ulėt nė rang prej atyre tė cilėt kanė lindur si jehudi.
Islami e hedhė poshtė tėrė kėtė dhe thėrret tė gjithė njerėzit prej tė gjitha gjendjeve qė ti nėnshtrohen Krijuesit tė tyre. Pasi qė ta bėjnė kėtė, ata automatikisht bėhen anėtarė tė shoqėrisė islame me tė drejta dhe me obligimet tė njėjta sikur edhe ēdo musliman tjetėr.
Islami nuk ėshtė, dhe asnjėherė nuk mund tė jetė, monopol i njė race ose i njė grupi tė caktuar linguistik.
Islami ėshtė ai qė e ka mėsuar njerėzimin se Zoti ėshtė absolutisht i Drejtė dhe i Mėshirshėm dhe se Ai asnjėherė nuk do tė dėnojė ndonjė person pėr mėkatet e tjetėrkujt.
Islami ėshtė ai qė e ka mėsuar njerėzimin si tė vendos baraspeshė nė nevojat e kėsaj jete dhe jetės sė ardhme.
Islami nuk e pranon idenė se heqja dorė nga kjo botė ėshtė mėnyra mė e mirė pėr tė fituar shpėtimin nė tė ardhmen.
Islami mėson se mėnyra mė e mirė pėr pėrparim nė jetėn e ardhme ėshtė duke marrė pjesė nė ēėshtjet e kėsaj bote, duke urdhėruar nė tė mirė dhe duke ndaluar nga e keqja, duke ndihmuar njėri-tjetrin nė drejtėsi dhe devotshmėri, duke luftuar kundėr tė gjitha formave tė sė keqes, padrejtėsisė, tiranisė, jotolerancės...
Islami nuk nxit mohimin e botės, por ai mėson pjesėmarrje dhe pėrpjekje pėr ndėrrimin e saj.
Islami ėshtė ai qė e ka mėsuar njerėzimin se mirėsia ndaj prindėrve, ndaj familjes, ndaj fqinjėve dhe tė gjithė njerėzve ėshtė pjesė esenciale e besimit dhe e drejtėsisė.
Islami na mėson se njė njeri nuk mund tė afrohet ndaj Zotit nėse ai nuk vepron me shumė mirėsi ndaj nėnės sė tij, babait, familjes, fqinjėve, etj.
Islami ėshtė ai qė e ka mėsuar njerėzimin se Zoti ėshtė shumė afėr tyre dhe se Ai ėshtė me ata kudo qė janė ata dhe se Ai i dėgjon lutjet e tyre dhe u pėrgjigjet atyre.
Islami mėson se Zoti ėshtė aq afėr, saqė Atij nuk i duhen ndėrmjetėsues pėr tė ndėrmjetėsuar mes Tij dhe shėrbėtorėve tė Tij.
Islami nuk e pranon konceptin e priftėrisė dhe klerit qė veprojnė si ndėrmjetėsues mes Zotit dhe njerėzve.
Islami mėson se njeriu nuk ka nevojė tė rrėfehet pėr mėkatet e tija te ndonjė prift me qėllim qė tė kėrkojė falje. Njeriu mund lirisht tia rrėfejė mėkatet e tija Zotit pa asnjė intervenim njerėzor, tė kėrkojė falje dhe Zoti do tia jep atė.
Islami na mėson se kudo qė gjindet dikush, ai mundet ti lutet Zotit, ti rrėfehet Zotit, tė kėrkojė ndihmėn e Zotit dhe faljen e Tij dhe Zoti me siguri do ti pėrgjigjet. Kurrfarrė intervenimi prej njerėzve nuk nevojitet dhe asfarė vendi ose kohe e veēantė nuk ėshtė e domosdoshme. Zoti gjithmonė ėshtė shumė afėr.
Nuk ka asgjė sikur Islami nė botė. Nuk ka asnjė besim, asnjė religjion, asnjė ideologji dhe asnjė sistem i besimit i cili mund ti konkurojė Islamit nė qartėsinė dhe nė thjeshtėsinė e tij, nė nėnshtrimin e tij ndaj Zotit, Njėrit dhe tė Vetmit, nė raconalizmin dhe thellėsinė intelektuale tė tij, nė egalitarizmin dhe barazinė e tij, nė natyrėn shpirtėrore tė tij, nė kodin dhe nė etikėn e tij dhe nė baraspeshėn e pakrahasueshme tė tij nė mes nevojave tė kėsaj jete dhe tė kėrkesave tė jetės sė amshueshme.
Islami e ka ngritur shpirtin e njeriut, trupin dhe mendjen e tij nė lartėsi tė cilat asnjėherė mė parė nuk janė arritur prej ndonjė besimi apo tradite tė mėparme.
Islami ėshtė religjioni i vetėm i cili me tė vėrtetė i ka aftėsuar qeniet njerėzore qė ta pėrmbushin njerėzoren (humanen).
Islami ėshtė njė punim i pėrsosur artistik mbi tė cilin syri i njeriut mund tė shikojė dhe ta shqyrtojė me ditė, javė dhe vite me radhė e tė mos mund ti gjejė gabime, thjesht ėshtė pa defekte dhe pa kondtradikta. E vetmja gjė tė cilėn syri i njeriut mund ta bėjė ėshtė tė vazhdojė tė mahnitet me bukurinė e jashtėzakonshme dhe koherencėn e kėtij besimi.
Leopold Vais (Leopold Ėeiss), hebreu austriak i cili e pėrqafoi Islamin nė vitin 1926 dhe u bė njėri prej intelektualėve mė tė mėdhenj muslimanė tė shekullit njėzet, ka shprehur nivelin e njėjtė tė mahnitjes ndaj bukurisė sė thellė dhe koherencės sė Islamit.
Mė kanė pyetur, herė pas here: "Pse e ke pėrqafuar Islamin? Ēka ishte ajo qė nė veēanti tė tėrhoqi ndaj tij? Andaj mė duhet tė rrėfehem: "Nuk di asnjė pėrgjigje tė mjaftueshme. Nuk ishte ndonjė mėsim i veēantė i cili mė tėrhoqi, por e tėrė struktura mahnitėse dhe koherente e mėsimeve morale dhe programi praktik jetėsor. Nuk mund tė them, madje edhe tani, se cili aspekt i tij mė pėlqen mė tepėr se ndonjė tjetėr. Islamin e shoh si njė punim tė pėrsosur arqitektonik. Tė gjitha pjesėt e tij janė nė mėnyrė harmonike tė shpikura qė tė pėrmbushin dhe mbėshtesin njėra-tjetrėn: asgjė nuk ėshtė e tepruar dhe asgjė nuk mungon, thjesht funksionojnė me njė rezultat tė baraspeshės absolute dhe tė njė thurjeje tė fuqishme. Me siguri kjo ndjenjė, se ēdo gjė nė mėsimet dhe postulatet e islamit ėshtė nė vendin e vet tė duhur, ka krijuar impresionin mė tė fuqishėm nė mua.
Me pak fjalė, Islami ėshtė e vėrteta e tėrė dhe asgjė pos sė vėrtetės. Islami ishte ai qė e shfarosi alkoolin, sė bashku me tė gjitha tė kėqijat e tij. Islami ishte ai qė ndali tė gjitha format e prostitucionit, bixhozit, dhe pijeve tjera dehėse nga shoqėria.
Pyetja e cila nė mėnyrė tė parezistueshme i parashtrohet mendjes ėshtė kjo: A mund Islami tė revolucionarizojė botėn sot ashtu si ka bėrė nė fund tė shekullit tė shtatė?
A ėshtė Islami relevant sot?
A mund Islami ti ofrojė diēka botės sė sotme? Po, madje shumė.
Pėr muslimanėt qė jetojnė nė perėndim (po edhe ne nė kėto vise afėr perėndimit ) do tė ishte e kuptueshme qė tė fokusohemi nė atė se ēka mund ti ofrojė Islami shoqėrisė sonė.Ēdo popull dhe ēdo vend, i ka virtytet e veta dhe veset e kėqija. Islami mund tė pėrmirėsojė dhe tė lartėsojė tė gjitha virtytet derisa ti eliminojė, ose, sė paku ti minimizojė (veset e kėqija). Nė njė shoqėri ku alkooli ėshtė shkaku numėr njė i vdekjeve kriminale dhe lėndimeve, ku alkooli kushton miliona dollarė ēdo vit nė harxhime mjekėsore dhe nė dėme tė pronės, ku konsumimi i alkoolit shkakton vdekjen e qindra dhe mijėra njerėzve ēdo vit, ku alkooli ėshtė shkaku kryesor i dhunimeve dhe dhunės shtėpiake, a ka ndonjė besim mė tė aftė se Islami qė ti ndalojė tė gjitha kėto dėme tė alkoolit?
Nė njė shoqėri ende e pėrvuajtur nga grindjet racore, urbane e rurale, familjare e shoqėrore, Islami i obligon besimtarėt tė qėndrojnė sė bashku nė njė rresht, krah pėr krahu dhe shputė pėr shpute, dhe tė shtrijnė pėrtokė ballin e tyre ndaj Zotit ashtu qė tė mėsojnė se tė gjithė ata janė shėrbėtorė tė pėrulur tė tė Plotėfuqishmit All-llah.
Nė njė shoqėri ku dhuna ndaj grave ėshtė ngritur nė pėrmasa alarmante, ku ecja e grave tė vetmuara nė errėsirė nuk ėshtė e sigurtė, ku madje edhe institutet e edukimit sipėror duhet tė sigurojnė shėrbim pėr pėrcjellje deri nė shtėpi pėr tė mbrojtur gratė nė rrethin universitar gjatė natės, Islami ka shumė mė tepėr tė kontribuojė sesa vetėm tė bėjė shėrbime pėr pėrcjellje ose mėsime tė karatesė. Islami mbjellė modesti dhe sens tė mirėsjelljes nė mendjet e besimtarėve. Ai e ērrėnjos vullgaritetin dhe i eliminon tė gjitha mundėsitė qė meshkujt ti shohin gratė si objekte tė seksit.
Nė njė shoqėri tė dhunshme siē janė Shtetet e Bashkuara ku pothuajse 25.000 jeta zhduken vetėm nga armėt e zjarrit, ku 5% tė popullatės botėrore konsumojnė 50% tė narkotikėve ilegal botėror edhe krahas burgimit tė rreth 700.000 shpėrndarėsve tė drogės ēdo vit, ku nė disa sekonda vidhet nga njė veturė ose ku nė disa sekonda dhunohet nga njė grua, Islami ka tė ofrojė shumė mė tepėr sesa vetėm tė vėndon ca policė nė rrugė.
Islami mėson se parandalimi ėshtė mė i mirė sesa shėrimi dhe se krimineli mė sė miri mund tė rehabilitohet duke u kujdesur pėr familjen, komunitetin, dhe fqinjėt e tij.
Islami ngjall nder dhe respekt tė madh ndaj rolit tė nėnės, ngase edhe ajo kujdeset mirė ndaj fėmijėve tė saj, nga e cila pėrfiton tėrė shoqėria.
Islami i pėrkujton prindėrit pėr obligimet e tyre, i nxit fqinjėt qė tė kujdesen pėr nevojat e njėri-tjetrit, qė tė pėrforcojė lidhjet e komunitetit, tė udhėzojė duke urdhėruar nė atė qė ėshtė e mirė dhe duke ndaluar atė qė ėshtė e gabuar nė vend tė apatisė dhe individualizmit.
Islami gjithmonė i eliminon problemet prej rrėnjės sė tyre. Nė njė shoqėri tė goditur me individualizėm tė zjarrtė, materializėm tė tepruar, konsumerizėm tė egėr dhe me njė senzualizėm tė patrembur, Islami e ka fuqinė e nevojshme intelektuale dhe shpirtėrore pėr tė korrigjuar tė gjitha teprimet nė shoqėri, ngase Islami mėson pėrmbajtjen dhe baraspeshėn nė tė gjitha ēėshtjet e kėsaj bote dhe tė botės tjetėr.
Ka aq shumė nė Islam qė me tė vėrtetė mund ta shėndrrojė tėrė botėn nė njė vend mė tė sigurtė, mė tė mirė dhe mė tė denjė pėr tė jetuar.
Islami ėshtė njė forcė mbresėlėnėse me njė potencial tė madh.
webfaqe per femra
als_Latn als_Latn eng_Latn als_Latn als_Latn als_Latn cat_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn