als_Latn dik_Latn sag_Latn
Letra e shkrimtarit (………) drejtuar në adresë të ministrit të Brendshëm, Kadri Hazbiu, e cila mban datën 14 mars të vitit 1974, ku ai denoncon disa kolegë të tij shkrimtarë si: Teodor Laço, Sabri Godo, Sotir Andoni, Dhori Qirjazi, Faslli Haliti, Koçi Petriti, Moikom Zeqo, Frederik Rreshpja, Roland Gjoza, Flora Mollaymeri etj., me akuza nga më të ndryshmet, nuk i ra kurrë në dorë Kadri Hazbiut.
Ky është një rast i rrallë në historinë e regjimit komunist të para viteve ’90, (të paktën duke iu referuar dokumenteve arkivore), kur një letër i drejtohet ministrit të Brendshëm dhe nuk i bie kurrë në dorë atij. Kjo gjë konfirmohet edhe nga këto dokumente arkivore, pasi ministri Kadri Hazbiu nuk ka firmosur në krye të dokumentit, siç ka qenë dhe praktika e korrespondencës së asaj kohe, dhe as që ka vënë ndonjë shënim tjetër as me shkrimin e tij dhe as të daktilografuar. Në të gjitha dokumentet arkivore, ku ka praktikë korrespodence, personit, apo më saktë funksionarit që i drejtohet letra, firmos në krye të saj, apo dhe lë shënim me shkrim, apo dhe me një letër tjetër të daktilografuar.
Enver Hoxha dhe Ramiz Alia
Gjë e cila në rastin konkret, te letra në fjalë, ministri i Punëve të Brendshme, Kadri Hazbiu, nuk ka as firmë dhe as ndonjë shënim. Po kështu veç këtyre, fakti që letra nuk i ka shkuar kurrë në dorë ministrit Kadri Hazbiu, del qartë edhe nga dokumentet, ku në dy prej tyre, Jakup Mato, instruktor në aparatin e Komitetit Qendror të PPSH-së, (sektori i Edukimit), ka shkruar “Për problemet që dilnin nga letra e (………) u bë informacioni që i bashkangjitet letrës dhe u informua shoku Ramiz në 1 tetor 1977. Ai tha se nuk do të informojmë Ministrinë e Brendshme, që i drejtohej letra. Për çdo autor apo vepër, nëse do të ketë propozime konkrete nga komitetet e partisë. Do të veprohet në mënyrë të veçantë, sipas orientimeve që ka dhënë Partia”.
Pra, ky shënim vërteton qartë çdo gjë. Por cila është arsyeja që ajo letër nuk i ka shkuar kurrë në dorë Kadri Hazbiut, aq më shumë kur aty ngrihen një sërë problemesh, madje për emra dhe personazhe mjaft të njohur siç ishin shkrimtarët, që siç dihet ishin direkt nomenklaturë (vartësi) e Komitetit Qendror të PPSH-së? Versioni më i mundshëm është ai që Ramiz Alia e ka fshehur atë letër, pasi po të shkonte ajo në dorë të Kadri Hazbiut, nisur nga problematika që parashtrohej aty, ministri i Brendshëm do t’ia dërgonte menjëherë Enver Hoxhës, duke vënë shënimin mbi letër, apo dhe duke e shoqëruar me një dokument tjetër.
Po kështu, ai do t’ia dërgonte edhe Ramiz Alisë, i cili e kishte detyrë funksionale atë gjë, pasi mbulonte direkt sektorin e Edukimit dhe propagandën e partisë. Dhe ndërsa letra do të shkonte tek Enver Hoxha, ajo do krijonte shumë probleme, dhe gjithçka do binte mbi Ramiz Alinë, pasi ishte përgjegjësi direkte e tij, që një numër i madh shkrimtarësh ishin me biografi të keqe, madje si ish-të burgosur për faje politike si Sotir Andoni, dhe vazhdonin të shkruanin, madje duke botuar libra. Dhe nisur nga ky fakt, Ramizi ka fshehur letrën dhe e ka ndjekur problemin në rrugë partiake apo dhe me Sigurimin e Shtetit, gjithnjë pa vënë në dijeni Kadri Hazbiun.
Enver Hoxha dhe Kadri Hazbiu
Kjo gjë shikohet edhe nga data e dokumenteve në korrespodencën në fjalë, pasi letra drejtuar Kadri Hazbiut është e 14 nëntorit 1974 dhe letra e fundit që e mbyll këtë problem është e vitit 1977. Pra, ai problem ka shkuar gati tre- katër vjet, gjë e cila nuk duket të ketë qenë normale po të kemi parasysh se si funksiononte ai regjim. Tjetër gjë që lë shumë dyshime është dhe ajo se si ka mundur Ramiz Alia që të centralizojë, apo më saktë që të shtinte në dorë korrespodencën, e cila nuk i drejtohej atij personalisht, por udhëheqësve të tjerë të lartë të asaj kohe, si p.sh., në rastin konkret, ministrit të Brendshëm Kadri Hazbiu, që njëherësh ishte dhe anëtari i Byrosë Politike…?!
Versioni më i mundshëm i kësaj është miqësia apo bashkëpunimi që ai (Ramizi) ka pasur me Nexhmije Hoxhën, për të cilën janë hedhur akuza edhe nga pjesëtarë të tjerë të familjes së saj. Si p.sh, nga Liljana Hoxha (bashkëshortja e Sokolit), e cila në mes të tjerash ka deklaruar publikisht se: “Nën pretekstin të mos e shqetësojmë shokun Enver, pas vitit 1973-’74, kur Enveri u godit nga një parainfarkt e në vazhdim, Nexhmija me Ramizin kanë kontrolluar të gjitha letrat dhe shkresat zyrtare apo jo që i drejtoheshin Enverit dhe kanë bërë përzgjedhjen e tyre. Me një fjalë, ata të dy kanë drejtuar vendin që nga ajo kohë dhe derisa shoku Enver ndërroi jetë…”.
Në këtë kontekst, mundet që Ramiz Alia ka fshehur letrën në fjalë, dhe ajo nuk i ra kurrë në dorë Kadri Hazbiut e njëkohë- sisht as Enver Hoxhës, prej të cilit ai mund të kishte sadopak probleme, qoftë dhe kritika… Dokumentet të cilave iu referuam pak më lart, po i publikojmë të plota në këtë shkrim.
SHËNIMET ME SHKRIM DORE NË DOKUMENTET PËR LETRËN QË I DREJTOHEJ KADRI HAZBIUT
Shoku Jakup Ndoshta në faqen 3 ose duhet hequr fare ku kam bërë shënimin, ose duhet sqaruar. Me të jesh dakord. Ja jepni dhe shokut Ramiz ……………………………………………….. Ndërsa për informacionin e Haxhi Kroit, tani për tani mos bëni gjë. Pritni grumbullimin e karakteristikave. Në sektorin e kuadrit, pastaj të bisedojmë. Përfundimisht se ç’do të bëjmë.
Për dekorimet ………….
Për autorët që përmend letërshkruesi nuk duhet bërë ndonjë veprim. Për veprat që kritikohen në letër, në konsultim dhe me shokun Mehmet Karakushi, u vendos të vihen të rezervuara. “Pranvera e madhe” e Sotir Andonit dhe të rikujtohej porosia e dhënë për ta rezervuar librin “Zëra nga burime të nxehta” këto porsi ju dhanë shokut Anastas Kondo. Veprat e tjera nuk do vihen të rezervuara.
17. 4. 1978 Jakup Mato
Shënim;
Bashkangjitet informacioni i Ministrisë së Brendshme. J.Mato U bisedua me shokun Ramiz Nuk ka pse të informohet Ministria e Brendshme. T’i referohet sipas orientimit ……………………….
Sipas rastit, dhe propozimit të komiteteve të partisë Rretheve Haxhi Kroi (firma) 1. 12. 1977
7. 12. 1975
Të ndjekim grumbullimin e të dhënave, të bëjmë komplet studimin dhe të konkludojmë
(Firma Çajup Rusmali)
RAPORTI I DREJTORISË SË BOTIMEVE DHE BIBLIOTEKAVE PËR LIBRAT E SOTIR ANDONIT
Mendime për disa libra.
1-”I vogli mund të madhin”
Kjo nevojë për fëmijë e S. Andonit ka një varg shqetësimesh, shumica e karakterit ideor. Autori ka konceptime të shtrembra për Luftën Nacional-Çlirimtare. Partizanët sulmojnë depo të armikut për të marrë ushqime (jo armë, fishekë e barut) dhe kjo përsëritet dy herë, lufta bëhet kundër një armiku të dobët, partizanët kapin shumë robër dhe me mëndjelehtësi i lirojnë ata sikur nuk ishin armiq. Lidhjet e partizanëve me popullin, sidomos me fshatarët, paraqiten keq.
Kur dihet roli që luajti fshatarësia në luftë (partizanët fshiheshin që fshatarët të mos i shihnin ose përshkruhen karvanë me fshatarë në shërbim të gjermanëve, duket frika e luftës dhe braktisja e vendit nga fshatarët). Zhvillohen veprime që e ulin luftën tonë, si dhe aksione tepër të montuara. Ideja “I vogli e mund të madhin”, nuk është dhënë drejtë, autori e motivon këtë me ndihmën e armëve, gjë që është krejtësisht e gabuar. Në novelë ka edhe shqetësime të tjera, prandaj jemi të mendimit që ajo nuk ndikon në edukimin e fëmijëve.
2-”Shënime të shkruara natën”.
Megjithëse autori S. Andoni mundohet të motivojë idenë se Lufta Nacional-Çlirimtare është luftë e udhëhequr nga Partia, e cila nuk mund të fitojë pa pjesëmarrjen e të gjithë popullit, romani ka të meta që e dëmtojnë. Kështu, p.sh., emërimi si komisar i Saimit është i pajustifikueshëm, ai ka bërë vetëm një aksion në qytet, ka një ton vetëkënaqësie se është “më i mësuari” se të tjerët, gjë që e dëmton figurën e komisarit. Ndërsa me komandantin Bato, autori e tepron duke vënë në dukje “injorancën” e tij. Është e turbullt qëllimi i çetës, megjithëse bën shumë aksione nuk dihet qartë se ku shkon. As krahina dhe vendi nuk janë të përcaktuara mirë. Lajmet që u dërgon Vera nga qyteti janë pothuajse i vetmi burim i lidhjeve të çetës dhe kjo është e gabuar, madje edhe lidhjet e Verës në qytet, janë të paqarta. Romani ka të meta që cënojnë përmbajtjen.
3-”Mozaik”
Vëllimi ka nja dy momente që nuk tingëllojnë mirë dhe përmbajnë gabime ideore si: në vjershën “Flakon bora kopshteve” autori thotë se fëmijët i shohin veç në ëndërr frutat, ose veç për vit të ri. Ose në vjershën “Kur gjëmojnë ritmet” forcat përparimtare që protestojnë kundër diskriminimit racial shihen nga autori vetëm në Francë, Shqipëri, dhe Kinë, gjë që krijon keqkuptim politik. Por vëllimi, sidomos nga ana artistike, lë shumë për të dëshiruar, autorit i mungon frymë- zimi poetik, ka mungesë fantazie, ka varfëri mendimi, thotë gjëra të njohura pa asnjë shkëndijë origjinaliteti. Ky vëllim poetik nuk duhet botuar.
Drejtoria e Botimeve dhe e Bibliotekave. 25. XI. 1975./Dashnor Kaloçi
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn min_Latn als_Latn als_Latn als_Latn unk als_Latn mlt_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn ltg_Latn als_Latn als_Latn