als_Latn dik_Latn ron_Latn
Studimet për efektin afatgjatë të ilaçeve antipsikotike tregojnë se përdorimi i antipsikotikëve shton mundësinë që personi i diagnostikuar me skizofreni të kalojë në sëmundje kronike.
A. Problemi i kronicitetit zbulohet (vitet 1960-1970)
Duket paradoksale se si ilaçet që i përmirësojnë simptomat akute psikotike në afatshkurtër shtojnë mundësinë që personi i trajtuar me to, të ketë prognozë jo të mirë afatgjatë. Ky fakt shqetësues ka dalë që në studimet e para dhe studimet në vijim kanë treguar të njëjtën gjë.
- Studimi i parë i NIMH (Institutit Kombëtar të Shëndetit Mendor, SHBA) mbi efektin e antipsikotikëve
a) Një vit pas nxjerrjes nga spitali, Schooler, Gazeta Amerikano-veriore e Psikiatrisë (1967): 986-995.
Ky studim shqyrtoi efektin 1 vjeçar për 299 pacientë të cilët u trajtuan me neuroleptikë ose me placebo kur u shtruan në spital. Ky ishte studimi i parë afatgjatë nga NIMH dhe studiuesit gjetën se pacientët që morën placebo kishin më pak rrezik te hospitalizoheshin se sa pacientet që pinin fenothiazinat aktive.
- Dy studimet e para të NIMH mbi relapsin.
a) Relapsi tek skizofrenikët kronikë pas ndërprerjes së papritur të qetësuesve. Prien, R. Gazeta Britanike e Psikiatrisë 115 (1968): 679-86.
Gjetja kryesore e studimit ishte se numri i relapseve rritej me shtimin e dozës: sa më e lartë doza e antipsikotikëve përpara ndërprerjes, aq më i madh numri i relapseve. Në fillim të studimit 18 pacientë pinin placebo. Nga këta vetëm 1 u përkeqësua në 6 muajt në vijim (dmth. 6% e pacientëve). 65 pacientë pinin 300 mg klorpromazin në fillim të studimit dhe 54% e tyre u përkeqësuan me ndërprerjen e ilaçit. 113 paciente pinin me shumë se 300 mg klorpromazin në fillim të studimit dhe 66% e tyre u përkeqësuan pas ndërprerjes së ilaçit (tabela nr 3, faqe 684.)
b) Ndërprerja e kemioterapisë për skizofrenët kronikë. Prien, R. Psikiatria Spitalore dhe Komunitare 22 (1971): 20-23.
Në këtë studim të NIMH-it, u konfirmua gjetja e mëparshme se numri i relapseve rritet në proporcion me dozën e neuroleptikut. Vetëm 2 nga 30 pacientë që pinin placebo në fillim të studimit, patën relaps në 24 javët në vijim (7%).23% e 99 pacientëve që pinin më pak se 300 mg klorpromazin në fillim të studimit relapsuan pas ndërprerjes së ilaçeve. 65% e 81 pacientëve që pinin më shumë se 500 mg klorpromazin, relapsuan pas nderprerjes së ilaçit. Kërkuesit konkluduan: “Numri i relapseve lidhej ngushtë me dozën e qetësuesit që pacienti pinte përpara se ky ti ndërpritej dhe zëvendësohej me placebo. Sa më e lartë doza, aq më e madhe mundësia e relapsit.” (faqe 22-23).
- Një studim që krahason prognozën kur pacientët trajtoheshin me Thorazinë dhe kur kjo u zëvendësua
a) Krahasimi i 2 studimeve 5 vjeçare. Bockoven, J. Gazeta Amerikane Psikiatrike 132 (1975): 796-801.
Në këtë studim, psikiatrit e Bostonit, Sanbourne Bockoven dhe Harry Solomon krahasuan numrin e relapseve në epokën e para-thorazinës dhe të thorazinës dhe zbuluan se pacientët para thorazinës kishin më pak relapse. 45% e pacientëve të trajtuar në Spitalin Psikiatrik të Bostonit në vitin 1947 nuk kishin relapsuar në 5 vitet pas nxjerrjes nga spitali kurse 76% jetonin suksesshëm në komunitet në fund të studimit 5 vjeçar. Në kontrast me këtë, vetëm 36% e pacientëve të trajtuar në vitin 1967 me ilaçe në qendrën komunitare të shëndetit në Boston, nuk patën relapse në 5 vitet në vijim. Pacientët e vitit 1967 ishin shumë më të varur nga shërbimet sociale se sa pacientët e vitit 1947. Studiues të tjerë që shqyrtuan shpeshtësinë e relapseve në pacientët psikiatrikë në Nju Jork, në vitet 40 dhe 50, raportojnë gjetje të ngjashme. rreth 50% e pacientëve me skizofreni të trajtuar në spital, ngeleshin mirë për periudha të konsiderueshme, më të gjata se tek personat e trajtuar me neuroleptikë. Lexoni studimin e Nathaniel Lehrman-it “Pacientët e një spitali publik 5 vjetë pas trajtimit të parë në spital: vendosja e standartit për studimet mbi prognozën” Revista Tremujore Psikiatrike, 34 (1960), 658-681; dhe H.L Rachlin, “ Studim prognostik i 317 pacientëve të nxjerrë nga spitali Hillside në vitin 1950” Gazeta e Spitalit Hillside (1956), 17-40.
4. Dy studime të NIMH-it në vitet 1970 investiguan prognozën afatgjatë tek pacientët e pamjekuar.
a) Trajtimi i skizofrenisë akute pa ilaçe, Carpenter, W. Gazeta Amerikane e Psikiatrisë 134 (1977): 14-20. Në këtë studim të vitit 1977, me 49 pacientë skizofrenikë të trajtuar sipas një programi eksperimental spitalor, me mbeshtetje psikosociale, pacientët u ndanë në 2 grupe: grupi me ilaçe dhe grupi pa ilaçe. Vetëm 35% e pacientëve të patrajtuar me ilaçe relapsonin brenda 1 viti nga nxjerrja nga spitali, ndërkohë që 45% të pacientëve që pinin ilaçe relapsonin brenda vitit.Pacientët e trajtuar me ilaçe kishin më shumë depresion, afekt të sheshuar dhe lëvizje të ngadalësuara.
b) A ka skizofrenikë për të cilët përdorimi i ilaçeve është i panevojshëm, madje i dëmshëm? Rappaport, M. Farmakopsikiatria Ndërkombëtare 13 (1978): 100-111.
Në këtë studim të vitit 1978, Maurice Rappaport dhe kolegët e tij në Universitetin të Kalifornisë, San Françisko, ndanë random (rastësisht) 80 skizofrenikë meshkuj të rinj në grupin e trajtuar dhe në grupin e patrajtuar me ilaçe. Vetëm 27% e pacientëve të patrajtuar me ilaçe relapsuan brenda 3 vjetëve nga dalja nga spitali, ndërkohë që 62% e grupit të trajtuar relapsoi. Vetëm 2 nga 24 pacientët që nuk u trajtuan me ilaçe as në spital, as kur dolën prej tij, relapsuan. Në fund të studimit ky grup prej 24 pacientësh funksiononte shumë më mirë se grupi i pacientëve të trajtuar me ilaçe.
- Projekti Soteria.
Gjatë viteve 1970, drejtori i studimeve për skizofreninë tek NIMH, Loren Mosher, bëri një eksperiment ku krahasoi trajtimin në një ambjent të ngjashëm me shtëpinë (të quajtur soteria, ku antipsikotikët përdoreshin me shumë kursim), dhe trajtimin e zakonshëm në spitalin psikiatrik. Pas 2 viteve pacientët e Soterisë kishin më pak psikopatologji, më pak shtrime në spital, funksionim më të mirë se sa pacientët e trajtuar si zakonisht. Vetëm 31% e pacientëve që nuk u trajtuan me ilaçe kur hynë në Shtëpinë Soteria dhe pasi dolën, patën relaps në 2 vitet në vijim.
b) Trajtimi rezidencial në komunitet i skizofrenisë. Mosher, L. Psikiatria Spitalore dhe Komunitare 29 (1978), 715-723
c) Trajtimi i psikozës akute pa neuroleptikë. Mosher, L. Gazeta Ndërkombëtare e Psikiatrisë Sociale 41 (1975), 157-173).
a) Trajtimi i skizofrenëve pa neuroleptikë. Mathews, S. Buletini i Skizofrenisë 5 (1979), 322-332.
d) Trajtimi i psikozës akute pa neuroleptikë. Bola, J. Gazeta e Sëmundjeve Mendore 191 (2003): 219-229.
6. Mos është trajtimi më i keq se sëmundja?
a) Terapia kronike me antipsikotikë. Cole, J. Gazeta Amerikane e Psikiatrisë 132 (1977): 32-6.
Në vitin 1977, Jonathan Cole, kryetari i mëparshëm i Qendrës Psikofarmakologjike të NIMH-it, deklaroi se për shkak të shumë efekteve anësore që shkaktojnë antipsikotikët “Çdo pacient kronik skizofrenik që pi ilaçe antipsikotike duhet të trajtohet fillimisht pa ilaçe, si provë.” Artikullin e tij mbi këtë e titulloi: “Mos ndoshta trajtimi është më i dëmshëm se sëmundja?”
B. Një shpjegim biologjik pse ilaçet e bëjnë kronike skizofreninë.
7. Psikoza nga superndjeshmëria e shkaktuar nga ilaçet.
Në fund të viteve 70, dy mjekë të Universitetit Mc Gill, Guy Chouinard dhe Barry Jones, identifikuan ndryshimet biologjike që antipsikotikët shkaktojnë në tru dhe që çojnë në relapse të shtuara tek pacientët e trajtuar. Antipsikotikët e pakësojnë aktivitetin e dopaminës. Truri përpiqet ta kompensojë këtë duke u bërë super i ndjeshem ndaj dopaminës. Antipsikotikët nxisin shtim të receptorëve të dopaminës. Ky çrregullim në funksionimin e dopaminës i bën pacientët më të ndjeshëm ndaj psikozës dhe me relapse më të rënda kur ndërpresin ilaçet. Chouinard dhe Jones konkluduan se: “ Neuroleptikët mund të krijojnë hiperndjeshmëri ndaj dopaminës, çka krijon simptoma në lëvizje si dhe simptoma psikotike. Pra tendenca për relaps tek pacientët që kanë krijuar hiperndjeshmëri të tillë nuk është thjeshtë pasojë e sëmundjes.
Studime:
a) Hiperndjeshmëria ndaj dopaminës pas përdorimit të neuroleptikëve. Muller, P. Psikofarmakologjia 60 (1978l: 1-11.
b) Psikoza nga hiperndjeshmëria e shkaktuar nga neuroleptikët: Chouinard, G. Revista Amerikane e Psikiatrisë 135 (1978): 1409-1410.
c) Psikoza e hiperndjeshmërisë e shkaktuar nga neuroleptikët: Chouinard, G. Revista Amerikane e Psikiatrisë 137 (1980): 16-20.
d) Psikoza nga mbindjeshmëria nga neuroleptikët, diskinezia tardive. Chouinard, G. Revista e Psikofarmakologjisë Klinike 2 (1982): 143-4.
C. 25 vjet prova
Psikiatria nga vitet 1980 e ka injoruar problemin e psikozës së shkaktuar nga neuroleptikët. Por që atëhere ka pasur disa studime afatgjata të cilat kanë konfirmuar se antipsikotikët e shtojnë mundësinë që një person të kalojë në sëmundje kronike.
8. Modeli i sëmundjes tek kafshët, i studiuar nga Philip Seeman.
a) Hiperndjeshmëria ndaj dopaminës përkon me numër të lartë të receptorëve D2, çka sugjeron disa mekanizma të psikozës. Seeman, P. Revista e Akademisë së Shkencave 102 (2005): 3513-18.
b) Krijimi i hiperndjeshmërisë ndaj dopaminës gjatë trajtimit me antipsikotikë sjell në dështimin e trajtimit në afatgjatë. Samaha, A. Revista “Neuroshkenca” 27 (2007): 2979-86.
Në këto 2 artikuj Philip Seeman nga Universiteti i Torontos raporton se shkaktarët e simptomave psikotike tek kafshët, si amfetamina, methamfetamina, dëmtimet e hipokampusit, manipulimet gjenetike, të gjitha shkaktojnë shtim të receptorëve D2, të cilët kanë afinitet të lartë për dopaminën. Por ai gjithashtu gjeti se haloperidoli dhe olanzapina e dyfishojnë intensitetin e receptorëve D2 High, duke shkaktuar çregullimin që në eksperimentet me kafshë është identifikuar si mekanizmi kryesor i sëmundjes. Në një artikull shkencor të vitit 2007, ai konkludon se “Hiperndjeshmëria e krijuar nga antipsikotikët minon efikasitetin e trajtimit.
9. Studime krahasuese mes vendeve
a) Studimi ndërkombëtar pilot i skizofrenisë. Leff, J. Mjekësia psikologjike 22 (1992): 131-145.
Studimi i parë i Organizatës Botërore të Shëndetit që krahason prognozën e skizofrenisë në vendet e zhvilluara dhe të pazhvilluara, u quajt “Studimi Pilot Ndërkombëtar i Skizofrenisë”. Studimi filloi në vitin 1968, u krye me 1202 pacientë në 9 vende. Në kontrollin 2 dhe 5-vjeçar pacientët në vendet e varfra ishin shumë më mirë. Studiuesit arritën në konkluzionin se pacientët me skizofreni të vendeve të varfra “kishin vazhdimësi më të mirë të sëmundjes se pacientët në vendet e pasura. Kjo ishte e vërtetë si për anën sociale, anën klinike të sëmundjes.” Dy të tretat e pacientëve në Indi dhe Nigeri ishin pa simptoma 5 vite pas fillimit të studimit. Studiuesit e OBSH-së, nuk ishin në gjendje të identifikonin shkaktarin e kësaj diference. (shikoni faqen 132, 142, 143).
b) Simptomat e skizofrenisë, incidenca dhe prognoza në kultura të ndryshme. Jablensky, A. Mjekësia Psikologjike, suplementi 20 (1992): 1-95. Studimi i dytë i këtij lloji nga OBSH, u quajt “Faktorët përcaktues të prognozës së çrregullimeve të rënda nervore. Studimi përfshiu 1379 pacientë nga 10 vende dhe ishte vijim i studimit pilot ndërkombëtar mbi skizofreninë. Pacientët në këtë studim kishin episodin e parë. 86% e pacientëve kishin qenë të sëmurë për më pak se 12 muaj. Ky studim konfirmoi konkluzionet e studimit të parë: gjendja shëndetësore 2 vjet pas fillimit të studimit ishte shumë më e mirë tek pacientët në vende të varfra. 37% e pacientëve në vende të varfra si Indi, Nigeri, Kolumbi, patën një episod të vetëm psikotik dhe më pas patën remision të plotë. 26.7% e pacientëve në vendet e varfra patën 2 a më shumë episode psikotike por përsëri ishin në remision të plotë 2 vjet pas fillimit të studimit. Pra 63.7% e pacientëve në vendet e varfra ishin mirë 2 vjet pas fillimit të studimit. Vetëm 36.9% e pacientëve në vendet e pasura ishin mirë në këtë kohë. Kërkuesit konkluduan se “banimi në një vend të zhvilluar është faktor rëndues për prognozën.”Studiuesit nuk identifikuan ndonjë shkak për këtë ndryshim, por vërejtën se në vendet e pazhvilluara vetëm 15.9% e pacientëve kuroheshin vazhdimisht me neuroleptikë, në krahasim me 61% të pacientëve në vendet e zhvilluara.
c) Shpeshtësia e remisioneve klinike dhe funksionale sipas vendit të pacientit. Haro, J. Revisra Britanike e Psikiatrisë 199 (2011) 194-201.
Në këtë studim të financuar nga Eli Lilly, 11,078 pacientë me skizofreni në 37 vende u trajtuan me antipsikotikë. Pacientët në vendet e varfra- nga Afrika e Veriut, Lindja e Mesme- kishin vazhdimësi të njëjtë te sëmundjes si në vendet e pasura. Pra në këtë studim ku të gjithë pacientët pinin ilaçe, prognoza për pacientët në vendet e varfra ishte shumë më e keqe se në studimin e OBSH-se, ishte njësoj me pacientët e vendeve të pasura.
- Studimi longitudinal në Vermont.
Në një studim afatgjatë të skizofrenëve të fundviteve 1950, fillimviteve 1960, në Spitalin Shtetëror të Vermontit, Courtenay Harding raportoi se 20 vjet më vonë 25-50% e pacientëve nuk pinin më ilaçe, nuk kishin asnjë shenjë ose simptomë dhe funksiononin mirë. Ajo konkludoi se ishte mit se skizfrenikët duhet të pinin ilaçe gjithë jetën dhe se vetëm një përqindje e vogël kishin nevojë për ilaçe pa afat.
a) Studimi i Vermontit me personat me sëmundje të rëndë mendore, Harding, C. Revista Amerikane e Psikiatrisë 144 (1987): 727-734.
b) Korrigjim empirik i 7 miteve për skizofreninë dhe çfarë do të thotë për trajtimin. Harding, C. ACTA Psychiatrica Scandinavica 90, suplement. 384 (1990): 140-146.
- Meta-analizë e studimeve mbi prognozën
a) 100 vjet skizofreni. Hegerty, J. Revista Amerikane e Psikiatrisë 151 (1994): 1409-1416.
Në vitin 1994, shkencëtarët e Shkollës Mjekësore të Harvardit raportuan se prognoza e pacientëve me skizofreni në SHBA ishte përkeqësuar nga vitet 1970, në atë masë saqë ishin në nivelin e prognozës në vitet 1900. Kërkuesit nuk fajësuan antipsikotikët për prognozën e keqe, por përkeqësimi i prognozës filloi në një periudhë kur psikiatrit filluan të deklaronin se personat me skizofreni duhet të pinin ilaçe gjithë jetën. Pra përkeqësimi i prognozës koinçidoi me zbatimin e një modeli që aplikonte terapi me ilaçe gjatë gjithë jetës së të sëmurit.
- Studimet me imazheri (vitet 1990)
Gjatë viteve 1990, kërkuesit që përdornin imazheri, zbuluan se antipsikotikët i tkurrin lobet frontale dhe shkaktojnë zmadhim të gangliave bazë. Në studimin “Kontrolli me imazheri”, studiuesit raportuan se zmadhimi i gangliave bazë shoqëron përkeqësimin si të simptomave pozitive dhe të simptomave negative të skizofrenisë. Kjo ishte provë e fuqishme se si ilaçet shkaktojnë sëmundje kronike me kalimin e kohës.
a) Rritja e Vëllimit të Bërthamave Caudate tek skizofrenikët me episod të parë, që pijnë ilaçe antipsikotike.Chakos, M. Revista Amerikane e Psikiatrisë 151 (1994):1430-1436.
b) Neuroleptikët dhe çrregullimet progresive strukturore të trurit në sëmundjet psikiatrike.Madsen, A. The Lancet 32 (1998):784-785.
c) Vëllimet subkortikale tek pacientët skizofrenikë të trajtuar dhe të patrajtuar me neuroleptikë.Gur, R. Revista Amerikane e Psikiatrisë 155 (1998):1711-1717.
d) A Studim me imazheri i skizofrenisë Gur, R. Arshiva të Psikiatrisë së Përgjithshme 55 (1998):145-152.
Artikulli në anglisht:
http://www.madinamerica.com/2010/04/schizophrenia/
Përktheu: Rita Strakosha
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn est_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn bug_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn zho_Hant bug_Latn