als_Latn uzn_Latn slv_Latn
Presidenti Obama merr ann e Turqis, nuk i quan genocid masakrat n Armeni
Presidenti i Shteteve t Bashkuara t Ameriks ka vendosur t zhgnjej komunitetin armen n SHBA, duke refuzuar prdorimin e termit genocid pr t prshkruar masakrat n Armeni, 100 vjet m par. Fjalimi i presidentit pr prvjetorin shekullor t tragjedis do t mbahet nga fundi i muajit, mirpo kshilltart e tij kan thn, gjat nj takimi me veprimtar armen, se tashm kjo pun sht vendosur. Armenia thot se deri 1,5 milion vet humbn jetn gjat masakrave t ushtris turke, n nj periudh q nis nga 1915 deri n 1923 dhe sht e vendosur ta bind botn q ta quajn ngjarjen historike zyrtarisht si genocid.
Turqia e pranon se kan ndodhur masakra por e hedh posht shifrn e t vrarve dhe refuzon termin genocid. Diplomacit e t dy vendeve jan mbrthyer n nj luft t vrtet prej vitesh. Disa vende europiane tashm e kan njohur ngjarjen si genocid, madje n Franc sht e ndaluar me ligj q ta mohosh q ka qen genocid. Arment kan nj lob t fuqishm n SHBA dhe gjat fushats s tij zgjedhore pr president, n 2008, Barack Obama ka premtuar se do ta shpallte ngjarjen historike si genocid. Armeno-amerikant shpresonin se 100-vjetori do t ishte momenti m i prshtatshm pr ta br kt. Mesa duket Presidenti n fund ka refuzuar. Kjo sht nj tradhti e besimit ton, tha me zemrim nj nga udhheqsit e komunitetit armen, q sht i madh n numr sidomos n California. Nuk sht udi q n zemr t problemit pr Shtpin e Bardh jan marrdhiet e saj me Turqin. Ndonse nn Erdoganin, marrdhniet amerikano-turke kan psuar rnie serioze, t dy vendet kan nevoj t bashkpunojn pr shkak t krizave n rajon.
N kt kontekst, nj ngjarje e 100 vjetve m par, q ka m shum vlera historike sesa praktike, shihet me bezdi nga diplomacia amerikane, e cila ka mjaftueshm telashe n Lindjen e Mesme, duke u prpjekur t harmonizoj aleatt e shumt q vazhdimisht komplotojn kundr njri-tjetrit n rajon. Turqia me kufi t drejtprdrejt me Irakun dhe Sirin, me ngushticn kye t Bosforit dhe si i vetmi vend i rajonit antar n NATO, sht ky n pr t ardhmen e rajonit. Nga ana tjetr, Armenia sht afruar gjithnj e m shum me Rusin e Putinit, duke pranuar s fundi antarsimin e mundshm n Bashkimin Euro-aziatik, alternative e Mosks kundr BE-s. far ndodhi vrtet n Armeni 100 vjet m par, mbetet nj shtje e debatueshme mes historianve. Ndonse nuk ka dyshim q nj fushat mizore u ushtrua mbi popullsin civile, shkalla dhe natyra e saj ndeshet me fakte kontradiktore. N Washington, kongresistt nga zonat me banor t prejardhjes armene jan t flakt n mbrojtje t t vrtets historike, por shum zyrtar amerikan preferojn t jetojn realitetin e sotm dhe tia ln historin historianve.
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn