als_Latn lit_Latn dan_Latn
Pėrpos njė mijė e njė problemeve, nė tė cilat ėshtė zhytur ekonomia shqiptare pas krizės sė vitit 2008, me rėnien drastike tė ritmeve tė rritjes, rėnies sė konsumit dhe shterimit tė burimeve tė financimit, tani po pėrjeton njė situatė tjetėr krejt tė pazakontė, qė e ka vėnė nė vėshtirėsi qarkullimin normal tė tregtisė dhe ekzistencėn e bizneseve.
Sekuestrot masive nė njėsitė e vogla tė tregtisė sė mallrave dhe tė shėrbimeve tani nė fazėn e dytė tė aksionit antiinformalitet duket se po mbyllin ciklin masiv tė sekuestrove qė kanė nisur prej katėr vitesh. Ekstraktet e bizneseve, duke pėrfshirė edhe korporatat e mėdha, janė plot me kėrkesa pėr sekuestro konservative nga zyrat pėrmbarimore, pėr shkak se kanė detyrime tė pashlyera ndaj tė tretėve. Nga kjo situatė po pėrfitojnė vetėm bizneset e pėrmbarimit, tė cilat i kanė shumėfishuar fitimet tre vitet e fundit nga volumet e mėdha tė ekzekutimit tė detyrimeve me forcė.
Por me ēfarė po ofron terreni nė ditėt e fundit, kostoja mė e madhe po shkon pėr bizneset qė janė nė rregull me ligjin. Ato janė tė regjistruara nė tatime dhe paguajnė detyrimet, por janė tė ekspozuara ndaj aksionit tė tatimeve se kanė furnizime pa faturė ose nė rastin mė tė keq, me ēmime jo reale, tė cilat mund tė verifikohen lehtėsisht nga tatimorėt. Shumė nga kėto biznese e kanė mbyllur aktivitetin ose nė rastin mė tė mirė, rrinė me roje te dera pėr shkak se janė tė ekspozuar ndaj sekuestrove, tė cilat pėr shumė prej tyre do tė thotė faliment.
Vetėm ditėt e fundit, pasi u krijua njė situatė kaotike nė treg, me probleme nė furnizime malli, qeveria vendosi tė tolerojė. Nė rishikimin e ligjit pėr procedurat, iu dha afat bizneseve qė tė deklarojnė gjithė mallin deri nė 31 dhjetor 2015, ndėrsa nga 1 janari do flasim ndryshe, paralajmėroi Ministri Cani.
Tė gjithė bizneset tė ekspozuar
Praktikisht, ēdo mall ose shėrbim qė ka dalė pėr shitje, ėshtė i ekspozuar ndaj sekuestros. Ekonomistėt qė punojnė pėr llogari tė linjave tė tregtisė pohojnė se 40% e mallrave nė treg janė pa faturė, ndėrsa pjesa tjetėr qė qarkullon ėshtė me fatura joreale. Redona Sulejmani, ekonomiste nė njėsi tė tregtimit tė pjesėve tė kėmbimit, pohoi se biznesi tė cilin ajo pėrfaqėson ėshtė i regjistruar dhe ka kasė. Mban bilanc tė rregullt, porse faturat e blerjes dhe shitjes sė mallrave nuk pėrfaqėsojnė ēmimet reale tė transaksioneve. Ajo tha se, ėshtė e detyruar tė funksionojė nė kėtė mėnyrė, pasi importuesit lėshojnė fatura me vlera mė tė ulėta se sa malli kushton realisht. Nė kėtė mėnyrė, edhe tė duash tė jesh i rregullt nuk funksionin ndryshe, pasi edhe pakica kėrkon fatura me ēmime joreale. Aktualisht, pohon ajo, i gjithė zinxhiri i tregtisė ėshtė me ēmime joreale dhe i ekspozuar ndaj sekuestrove. Grupet e inspektorėve tatimorė, me njė hetim tė thjeshtė, mund tė zbulojnė megaspekulimin me faturat. Por, kjo shpjegon ekonomistja, duhet tė nisė nga grosistėt dhe jo nga pikat fundore tė pakicės, pasi spekulimi nis te grosistėt.
Por faturat e pasakta nuk janė vetėm njė hall pėr mallrat e konsumit masiv, ato janė tė tilla edhe pėr pasuritė e paluajtshme tė tilla si toka, shtėpitė, apo makinat. Pėr efekt tė shmangies sė taksave deri mė tani, transaksionet e pasurive tė paluajtshme deklarohen me vlera qesharake nė tatime, duke u ekspozuar kėshtu ndaj sekuestros sė pashmangshme.
Sekuestrot ekspozohen para selektivitetit
Ekziston njė parim nė normat e sė drejtės, se kur ligji nuk zbatohet nga shumica, atėherė nuk ėshtė faji atyre qė nuk e zbatojnė, por ėshtė faji i ligjit. Sekuestrot pėr evazion fiskal nė kėto momente janė rasti mė tipik i kėtij parimi. Teksa tė gjithė e pranojnė se janė tė ekspozuar ndaj konfiskimit, sigurisht qė kjo nuk po aplikohet te tė gjithė, por te disa. Nė vėzhgimet e revistės Monitor nė terren ėshtė parė se sekuestrot kanė pėrfshirė mė sė shumti njėsitė e tregtisė me pakicė dhe tė shėrbimeve, kryesisht biznesin e vogėl. Kafene nė rrugica lagjesh me pak tavolina, parukeri, berberhane dhe rrobaqepėsitė kanė rėnė pre e forcės sė fiskut.
Hendek nė treg
Muaji shtator ėshtė i begatė pėr biznesin, sidomos ato tė konfeksioneve, pasi viti i ri shkollor nxit konsumin nė mėnyrė tė pazakontė. Plotėsimi me rroba dhe kancelari i nxėnėsve nė muajt gusht dhe shtator pėr disa biznese tė fushės sjell tė ardhura qė nuk arrihen pėrgjatė gjithė vitit. Por ndėrsa mezi kanė pritur kėto ditė janė gjendur nė vėshtirėsi pėr furnizime. Pikat e pakicės tek Medreseja kanė refuzuar tė lėshojnė mallra pa faturė, duke krijuar kėshtu pėrveē tė tjerash mungesa nė treg pėr furnizime tė bollshme pėr tė gjithė moshat. Por sikur tė mos jetė vetėm ky ngėrē ka njė stepje tė konsumatorėve. Pronarja e njė dyqani rrobash pėr fėmijė nė Tregun Ēam pohoi se kėtė vit ka realizuar vetėm 20% tė xhiros ditore krahasuar me vitet e mėparshme nė vigjilje tė vitit tė ri shkollor. Tregtarja qė ka mbi 20 vjet qė e ushtron kėtė aktivitet, me profesion ekonomiste, pohon se ka njė stepje tė pashpjegueshme nga ana e blerėsve qė janė gjithnjė e mė tė rrallė. Teksa ofron rroba pėr fėmijėt e parashkollorit, pronarja e njėsisė qė ėshtė gjithashtu edhe shitėse tė shpjegon se nuk i ka tė gjitha masat e rrobave pėr shkak se nuk ka mundur tė furnizohet. Kėshtu ka ndodhur edhe pėr mallrat e tjerė specifikė, qė shpėrndaheshin me furgonė.
Tregjet nė stres
Nė kohėt e sotme, ku ekonomia zhvillohet nė shekullin e teknologjisė dhe informacionit, gjendja psikologjike e biznesit dhe konsumatorit ėshtė faktori themelor pėr prosperitetin nė ekonomi. Mė tė pasionuarit pas ekonomisė e dinė tashmė se kur konsumi nė Kinė bie, bursat nė tė gjithė botėn shėnojnė humbje, ēmimet e mallrave tė fortė bien. Bankat qendrore dhe qeveritė nė tė gjithė botėn masin indeksin e besimit nė ekonomi pėr tė projektuar nė bazė tė tij konsumin dhe investimet nė tė ardhmen. Nė Shqipėri, indeksi i besimit nė ekonomi matet nga Banka e Shqipėrisė, ekspertėt e sė cilės kanė pohuar se aksioni i qeverisė ndaj informalitetit, ndonėse i domosdoshėm, mund tė trondisė besimin nė ekonomi. Fiskalizimi me forcė mund tė ēojė disa para shtesė nė arkėn e shtetit nė periudhė afatshkurtėr, por kėto vlera do ti mungojnė konsumit e pėr rrjedhojė, rritja ekonomike mund tė cenohet edhe mė tej. Banka e Shqipėrisė, nė raportin e fundit tė politikės monetare ku u analizuan zhvillimet kryesore nė vend, pohoi se konsumi privat nė ekonomi ėshtė tkurrur kėtė vit nga arkėtimet e prapambetura tė energjisė qė u mblodhėn nėpėrmjet njė aksioni masiv nė njė kohė shumė tė shpejtė.
Si shmanget sekuestro
Te gjithė personat e tatueshėm, subjekte tė Tatimit mbi Vlerėn e Shtuar apo tė tatimit mbi fitimin dhe personat e tatueshėm, tatimpagues i tatimit tė thjeshtuar mbi fitimin e biznesit tė vogėl, mallrat gjendje nė ēdo vend biznesi, mallrat nė transport apo mallrat nė pėrdorim pėr ēfarėdo arsye qoftė, janė tė detyruar ti justifikojnė me dokumentin e nevojshėm tatimor.
Dokumenti i nevojshėm tatimor qė provon pronėsinė apo kontrollin mbi mallrat gjendje dhe nė pėrdorim janė faturat tatimore tė TVSH-sė, faturat e thjeshta tatimore dhe dokumentacioni i prodhimit. Kurse si dokument i nevojshėm tatimor qė provon pronėsinė apo kontrollin mbi mallrat gjatė transportit ėshtė fatura tatimore e TVSH-sė, fatura e thjeshtė tatimore ose fatura e shoqėrimit tė mallit, nė rastet kur mallrat qė transportohen nuk janė destinuar pėr shitje, por pėr lėvizje tė brendshme.
Kur gjatė kontrolleve qė ushtrohen nga strukturat e autorizuara tė administratės tatimore, konstatohet se mungon dokumentacioni i kėrkuar ligjor, mbahet procesverbali pėrkatės dhe mallrat konfiskohen.
Kur ndodh konfiskimi
Ligji pėr procedurat e detyron administratėn tatimore tė njoftojė tatimpaguesin pėr afatin qė ai ka nė dispozicion pėr tė paguar vullnetarisht detyrimin tatimor.
Kur administrata tatimore konstaton se nga ana e tatimpaguesit nuk ėshtė paguar detyrimi brenda kėtij afati, ajo, nė pėrputhje me nenin 90 dhe 91 tė ligjit tė procedurės, bllokon llogaritė bankare tė tatimpaguesit, nxjerr njoftimin pėr fillimin e procedurave tė mbledhjes me forcė tė detyrimit tatimor, si dhe merr masat pėr sigurimin e pasurisė sė tij, duke vendosur mbi sendet nė pronėsi tė tatimpaguesit barrė siguruese apo hipotekė.
Me nxjerrjen e urdhėr bllokimit, sipas nenit 90 tė ligjit tė procedurės dhe vendimit pėr marrjen e masave tė sigurisė nė pėrputhje me nenin 91 tė ligjit, administrata tatimore siguron nė favor tė saj pagimin e detyrimit nėpėrmjet tėrheqjes sė parave nga llogaria bankare e tatimpaguesit, ose nėpėrmjet vendosjes sė sekuestros pėr pasuritė mbi tė cilat ėshtė vendosur barra siguruese dhe hipoteka.
Sipas ligjit Pėr procedurat tatimore, bankat tė cilave ju ėshtė dėrguar urdhėr bllokimi i llogarive dhe depozitave tė kursimit tė tatimpaguesit kalojnė shumat nė favor tė administratės tatimore, dhe nėse kėto shuma nuk plotėsojnė detyrimin tatimor tė papaguar tė tatimpaguesit, administrata tatimore sekuestron dhe mė pas konfiskon, nė favor tė saj, tė gjitha sendet e luajtshme dhe tė paluajtshme nė pronėsi tė tatimpaguesit, ndaj tė cilave ajo ka vendosur mė parė barrėn siguruese apo hipotekėn.
Administrata tatimore ėshtė organi pėrgjegjės pėr kryerjen e tė gjitha veprimeve procedurale pėr tė ekzekutuar sekuestron mbi sendet, mbi tė cilat janė vendosur si barrė siguruese dhe hipotekė. Pėr kėtė qėllim administrata tatimore, e cila ka kompetencėn e kryerjes sė sekuestros, njofton zyrėn ku ajo ka regjistruar barrėn siguruese, dhe Zyrėn Qendrore dhe Vendore tė Regjistrimit tė Pasurive tė Paluajtshme nė rastin kur sendet janė nė hipotekė.
Si realizohet
Urdhri pėr sekuestrim nxirret nga drejtori i drejtorisė rajonale, ose titullari i zyrės tatimore tė qeverisjes vendore. Sipas pėrcaktimeve nė ligjin e procedurave tatimore, sekuestrimi mbi tė gjitha pasuritė e luajtshme dhe tė paluajtshme dhe tė drejtave mbi kėto pasuri tė tatimpaguesit debitor ekzekutohet duke filluar pas 37 ditėve nga data e nxjerrjes sė njoftimit tė detyrimit tatimor tė papaguar, me anė tė tė cilit tatimpaguesi ėshtė njoftuar pėr fillimin e procedurave pėr mbledhjen me forcė tė detyrimeve tatimore.
Procedurat pėr vendosjen nė sekuestro mbi pasuritė e tatimpaguesit debitor nuk pezullohen dhe nuk pushojnė, deri sa nga ana e tatimpaguesit tė jetė shlyer plotėsisht detyrimi tatimor. Nė rastin e mallrave tė cilat pėr nga natyra e tyre mund tė prishen deri nė momentin e shitjes, organi tatimor bėn shitjen e tyre tė menjėhershme, me ēmimin e tregut dhe arkėton menjėherė vlerėn e tyre pėr efekt tė shlyerjes sė detyrimeve tatimore tė papaguara.
Administrata tatimore, e ushtron tė drejtėn e saj pėr nxjerrjen e urdhrit pėr sekuestrim, vetėm nėse ajo mė parė kundrejt tatimpaguesit ka nxjerrė vendimin pėr masat e sigurimit tė pasurisė sė tatimpaguesit, sipas parashikimeve tė ligjit.
Njoftimi pėr pagimin e detyrimeve tatimore dhe pėr fillimin e procedurave pėr mbledhjen me forcė tė detyrimeve tatimore, do tė konsiderohet i marrė nga tatimpaguesi ditėn e 37 tė nisjes sė tyre me postė apo me dorėzimin dorazi kundrejt konfirmimit pėr marrjen e tij nga ana e tatimpaguesit.
Me kalimin e kėtij afati, ditėn e parė tė punės pas ditės sė 37, administrata tatimore i konsideron tė gjitha pasuritė e tatimpaguesit tė siguruara me barrė siguruese apo hipotekė, pėr efekt tė arkėtimit tė detyrimit tatimor tė papaguar.
Administrata tatimore kur ka njoftime apo prova me anė tė tė cilave provon se pagimi i detyrimit tatimor, me gjithė marrjen e masave tė sigurisė ėshtė nė rrezik, nuk respekton afatet pėr sekuestrimin e pasurisė nėpėrmjet nxjerrjes sė urdhrit pėr sekuestrim, por bėn sekuestrimin e menjėhershėm tė pasurive tė tatimpaguesit nė favor tė administratės tatimore.
Administrata tatimore aplikon sekuestro nė ato raste kur ajo ka tė dhėna se tatimpaguesi pėrpiqet tė tjetėrsojė pasuritė e tij, apo tė ulė vlerėn e tyre, si dhe kur ai kėrkon tė largohet nga vendi.
Urdhri i sekuestrimit ėshtė akti i vetėm me anė tė tė cilit administrata tatimore ka tė drejtė tė fillojė procedurat e shitjes pėr pasuritė kundrejt tė cilave mė parė ishte vendosur masat e sigurisė.
Urdhri i sekuestrimit bėhet me shkrim nga drejtori i Drejtorisė Rajonale Tatimore apo titullari i Zyrės Tatimore tė Njėsisė Vendore. Urdhri i sekuestrimit pėrmban detyrimisht tė dhėnat e mjaftueshme pėr veprimin. Nė urdhrin e sekuestrimit pėrfshihet emri i tatimpaguesit, NIPT-i, selia e regjistruar dhe adresa e vendbanimit te tyre.
Ja ēfarė i shpėton konfiskimit
Administrata tatimore, pėr efekt tė arkėtimit tė detyrimeve tatimore tė papaguara, ka tė drejtė tė sekuestrojė pasurinė e tatimpaguesit debitor dhe ta shesė atė sipas parashikimeve tė ligjit. Por ajo (administrata tatimore) sipas nenit 95 tė ligjit nuk mund tė sekuestrojė dhe tė kalojė nė favor tė saj pėr tė shitur mė vonė me qėllim arkėtimin e detyrimeve tatimore tė papaguara pasuritė e debitorit. Administrata tatimore nuk mund tė sekuestrojė pasuri tė tilla:
a) sendet e pėrdorimit personal tė debitorit dhe tė familjes sė tij si: veshjet, shtresat, mbulesat, mobiliet pėr aq sa ato janė tė nevojshme pėr jetesėn e tyre;
b) ushqimet dhe lėndėt djegėse qė i nevojiten debitorit dhe familjes sė tij pėr tre muaj;
c) dekoratat dhe sende kujtimi, letra, shkresa tė familjes dhe librat profesionalė;
ē) librat, veglat muzikore, mjetet e artit qė nevojiten pėr veprimtarinė shkencore dhe artistike tė debitorit dhe tė familjes sė tij;
d) deri 3 dynymė tokė, 2 kafshė pėr punimin e tokės, 1 lopė, 6 dele ose 6 dhi, fara pėr mbjelljet e ardhshme, si dhe ushqimi i kėtyre kafshėve pėr 3 muaj pėr personat qė jetojnė me punė bujqėsore ose blegtorale;
dh) ndihma qė u jepet nėnave me shumė fėmijė ose tė vetme, pensionet e pleqėrisė, tė invaliditetit ose familjare, ose bursa e studimit pėrveēse kur detyrimi ėshtė pėr ushqim. Nė kėtė rast nuk mund tė sekuestrohet mė shumė se 1/2 e shumės sė pensionit ose tė bursės;
e) frutat natyrore, njė muaj para se ato tė piqen.
Shitja e sekuestrove
Me kalimin e afatit 15-ditor nga dita e marrjes sė njoftimit tė sekuestrimit nga ana e tatimpaguesit, i cili ende nuk ka shlyer detyrimin tatimor, sendet e paluajtshme ose tė luajtshme tė sekuestruara nga administrata tatimore, prej tatimpaguesit, konfiskohen dhe i nėnshtrohen procesit tė shitjes sė tyre, me qėllim arkėtimin e detyrimit tatimor. Nė kėtė rast, administrata tatimore vepron nė pėrputhje me tė gjitha rregullat e parashikuara nė ligjin Pėr ankandin publik.
Nė zbatim tė procedurave tė shitjes, Drejtoria e Pėrgjithshme e Tatimeve, si autoritet tatimor qendror, ėshtė autoriteti shitės, i cili ėshtė pėrgjegjės pėr realizimin e ankandit publik nė pėrputhje me ligjin Pėr ankandin publik.
Me pėrfundimin e procesit tė shitjes sė sendeve tė konfiskuara tė ardhurat e arkėtuara nga procesi do tė pėrdoren nga ana e administratės tatimore sipas radhės sė parashikuar nė ligj, tė cilat janė si mė poshtė:
a) Kostot administrative, tė cilat pėrbėhen nga tė gjitha kostot administrative tė papaguara mė parė pėr marrjen e masave tė sigurisė, sekuestrimit tė tyre, vlerėsimit, transportit, tė publikimit, si dhe ato tė zhvillimit tė ankandit publik;
b) Gjobat e vlerėsuara dhe tė papaguara nga tatimpaguesi;
c) Lamatėvonesat pėr pagimin e detyrimeve tatimore;
ē) Nė ato raste kur nga shitja realizohen mė shumė tė ardhura se sa ka qenė detyrimi tatimor i papaguar prej tatimpaguesit, kėto shuma administrata tatimore ėshtė e detyruar tia kthejė tatimpaguesit brenda pesė ditėve punė nga data e pėrfundimit tė arkėtimit tė parave tė realizuara nga shitja nė favor tė administratės tatimore.
Nė kėtė rast, administrata tatimore njofton me shkrim tatimpaguesin, si dhe i kėrkon atij tė japė numrin e llogarisė bankare, nė mėnyrė qė tė bėhet kalimi i kėtyre shumave nė favor tė tatimpaguesit. Nė rast se tatimpaguesi nuk ka llogari bankare, atėherė kėto shuma depozitohen nė njė bankė me seli nė Republikėn e Shqipėrisė, nė vendin ku tatimpaguesi ka selinė apo vendbanimin e tij, nė emėr dhe pėr llogari tė kėtij tė fundit.
E drejta e riblerjes
Nė rastin e konfiskimeve nė pėrgjithėsi dhe sidomos nė rastin e konfiskimit tė mallrave qė prishen si ushqime, fruta-perime, produkte bujqėsore dhe blegtorale etj., apo qė kanė prag tė afėrt skadence, mund tė zbatohet riblerja nė vlerė e tyre nga personi i tatueshėm.
Pėr kėtė qėllim, grupi i kontrollit i paraqet drejtorit tė Drejtorisė Rajonale tė Tatimeve tė juridiksionit ku ėshtė kryer shkelja procesverbalin pėrkatės brenda 12 orėsh nga plotėsimi i tij.
Drejtori i Drejtorisė Rajonale, brenda 24 orėsh, nxjerr vendimin e vlerėsimit nė lekė tė mallit tė konfiskuar.
Vlerėsimi kryhet nga njė komision i pėrhershėm i Drejtorisė Rajonale tė Tatimeve, i pėrbėrė nga jo mė pak se 4 punonjės. Vendimi pėr vlerėsimin e mallit tė konfiskuar i jepet tatimpaguesit pėrkatės i cili duhet tė paguajė detyrimin brenda ditės sė parė tė punės pas marrjes sė tij. Pagesa bėhet nė llogarinė e Drejtorisė Rajonale tė Tatimeve tė juridiksionit.
Malli i konfiskuar lirohet vetėm pasi tė jetė dorėzuar mandati i pagesės sė vlerės se tij. Nė dokumentacionin e konfiskimit, do tė depozitohet njė kopje e dokumentit tė pagesės sė vlerės sė mallit tė konfiskuar. Nė qoftė sė tatimpaguesi pėrkatės nuk bėn pagesėn sipas procedurave dhe afatit tė pėrcaktuar, atėherė mallrat e konfiskuar, nė mėnyrė tė menjėhershme, do ti kalojnė pėr administrim Drejtorisė sė Pėrgjithshme tė Rezervave tė Shtetit, e cila do tė ndjekė procedurat e mėtejshme.
Ndėrprerja e bllokimit
Administrata tatimore i ndėrpret masat shtrėnguese pėr sigurimin e pagimit tė detyrimit tatimor nė rast se, tatimpaguesi e ka paguar tė gjithė detyrimin tatimor. Nė pėrputhje me nenin 100 tė ligjit tė procedurės tatimore ėshtė parashkruar e drejta e administratės tatimore pėr fillimin e procedurave tė zbatimit tė masave shtrėnguese, duke pasur parasysh edhe rastet e ndėrprerjes sė afatit tė parashkrimit. Procedurat e mbledhjes me forcė tė detyrimit tatimor qė kanė filluar pėrpara skadimit tė afatit tė parashkrimit e spostojnė kėtė afat deri nė pėrfundim. P.sh. nėse nė zbatim tė procedurave tė mbledhjes me forcė ėshtė konfiskuar njė sasi malli apo njė automjet, njė ditė para afatit tė parashkrimit, ky afat do tė shtyhet deri nė datėn e pėrfundimit tė procedurės, pra tė shitjes sė mallit apo automjetit.
Sekuestro ndėrpritet gjithashtu kur nga ana e autoriteteve tė parashikuara nė nenin 103 tė ligjit Pėr procedurat tatimore ėshtė vendosur dhe shpallur detyrimi tatimor i pambledhshėm.
Nė kėtė rast, ndėrprerja e procedurave fillon nga dita e nxjerrjes sė aktit pėr deklarimin e tatimeve si tė pambledhshme dhe kjo evidentohet dhe regjistrohet nė dosjen e tatimpaguesit.
Sekuestro ndėrpritet nė tė gjitha ato raste kur tatimet kanė falur me ligj nga ana e Kuvendit tė Republikės sė Shqipėrisė. Nė kėtė rast procedurat ndėrpriten ditėn e hyrjes nė fuqi tė ligjit, me anė tė tė cilit ėshtė vendosur falja e detyrimeve tatimore, dhe kjo gjė regjistrohet nė dosjen e tatimpaguesit.
Nė ato raste kur detyrimi tatimor pėrbėhet nga detyrime qė falen dhe detyrime qė nuk falen, administrata tatimore bėn zbritjen e detyrimeve tė falura dhe i regjistron ato nė dosjen e tatimpaguesit, dhe pėr pjesėn e mbetur tė detyrimit ajo mban nė fuqi masat shtrėnguese pėr sigurimin e pagimit tė detyrimit.
Kur tatimet janė tė pambledhshme
Deklarimi si i pambledhshėm i detyrimeve tatimore ėshtė procesi i cili kryhet vetėm nė raste ekstreme dhe vetėm nė ato raste kur administrata tatimore ka zbatuar tė gjitha masat e mbledhjes me forcė tė detyrimeve tatimore tė parashikuara nė ligj dhe nuk ėshtė arritur tė mblidhet dhe tė arkėtohet detyrimi tatimor.
Detyrimi tatimor mund tė deklarohet i pambledhshėm vetėm kur, megjithėse ėshtė bėrė shitja e investimeve likuide dhe aktiveve tė tjera, nuk ėshtė bėrė i mundur arkėtimi i detyrimit. Sipas kėtij parashikimi, administrata tatimore nė ēdo rast duhet tė ketė tė evidentuara dhe tė provuara qė ajo ka kryer tė gjitha veprimet e kėrkuara nga ligji pėr vendosjen e masave tė sigurisė mbi tė gjitha pasuritė e subjektit.
Tatimpaguesi duhet gjithashtu tė provojė se nuk disponon pasuri tė tjera tė ēdo forme dhe kudo qė tė ndodhen, tė cilat mund tė pėrdoren pėr shlyerjen e detyrimeve.
Detyrimet tatimore konsiderohen tė pambledhshme kur tatimpaguesi dhe administrata tatimore provojnė me evidencė tė saktė se tatimpaguesi nuk disponon asnjė lloj pasurie apo tė ardhure qė do mund tė pėrdorej pėr shlyerjen, qoftė edhe me kėste, tė detyrimit tatimor tė papaguar, dhe se edhe veprimtaria e ardhshme e tatimpaguesit, nuk mund tė gjenerojė apo tė sjellė tė ardhura, tė cilat tė jenė tė vlefshme pėr pėrmbushjen e detyrimit tatimor.
Tatimet konsiderohen tė paarkėtueshme edhe nė rast ku administrata tatimore nga analiza e situatės financiare dhe pasurore tė subjektit tatimpagues arrin nė pėrfundimin se, edhe nėse ndaj tatimpaguesit do tė fillonte njė procedurė likuidimi apo falimentimi, shuma e detyrimit tatimor nuk mund tė mblidhej edhe sikur ky proces tė pėrfundonte dhe se pasuria nė pronėsi tė tatimpaguesit, debitorit qė gjendet pranė tij apo nė pėrdorim te personat e tretė, nuk ėshtė nė gjendje tė pėrmbushe edhe pagimin e kostove administrative tė kėtij procesi.
Nė ēdo rast, tatimi deklarohet si i pambledhshėm me anė tė njė vendimi tė nxjerrė nga titullari qė e ka kėtė tė drejtė.
Nė pjesėn arsyetuese, administrata tatimore duhet tė japė njė vlerėsim tė gjendjes reale pasurore tė tatimpaguesit, marrėdhėnieve tė tij me tė tretėt, pėr aq sa u pėrket detyrimeve qė tė tretėt mund ti kenė tatimpaguesit, apo pasurive tė cilat janė nė pėrdorim apo nė zotėrim nga persona tė tretė, si dhe mundėsive tė ardhshme pėr mbledhjen e detyrimit tatimor.
Nė arsyetimin e vendimmarrjes pėr deklarimin e tatimit si tė pambledhshėm, duhet tė parashtrohet edhe argumentimi i moseficensės pėr vazhdimin e procedurave tė tjera pėr mbledhjen e detyrimit tatimor. Si arsyetim pėr njė mos eficencė nė mbledhjen e tatimit duhet tė bėhet njė pėrshkrim i pėrllogaritjes sė shpenzimeve qė administrata tatimore ėshtė e detyruar tė kryejė, nė krahasim me shumėn qė ajo do tė pėrfitojė si pjesė e detyrimit tatimor tė papaguar.
Udhėzimi pėrcakton se vendimi pėr deklarimin e detyrimit tatimor si tė pambledhshėm, duhet tė jetė i shoqėruar edhe me provat konkrete nė tė cilat administrata tatimore mbėshtet arsyetimin e saj.
Procedura pėr shpalljen e pambledhshme tė tatimit
Procedura pėr deklarimin e tatimit si tė pambledhshėm fillon gjithnjė me kėrkesė me shkrim tė tatimpaguesit. Nė asnjė rast kjo procedurė nuk fillon me iniciativė tė administratės tatimore.
Kėrkesa nė formė shkresore i drejtohet vetėm drejtorit tė Pėrgjithshėm tė Tatimeve.
Kėrkesa, si e drejtė e tatimpaguesit pėr tė kėrkuar deklarimin si tė pambledhshėm tė tatimit, lejohet tė bėhet vetėm pasi nga ana e administratės tatimore kanė filluar dhe janė ekzekutuar masat pėr sigurimin e detyrimit tatimor tė papaguar.
Kėrkesa pėr deklarimin si tė pambledhshėm tė tatimit duhet tė pėrmbajė: emrin tregtar tė personit fizik apo juridik qė e paraqet atė, ose nė rastin e personit fizik kur nuk ka emėr tregtar, gjeneralitetet e kėrkuesit, NIPT-in, adresėn e saktė tė tatimpaguesit, si dhe tė selisė sė regjistruar tė tij; aktin me anė tė tė cilit i ėshtė njoftuar detyrimi tatimor i papaguar dhe qė ai i detyrohet pėr ta paguar.
Biznesi, nė pamundėsi pėr tė paguar tatimet, duhet tė dorėzojė nė tatime tė gjitha deklaratat e fitim-humbjeve dhe pasqyrat pėrkatėse tė tyre, si dhe bilancin e tij pėr njė periudhė kohore duke filluar nga data e nxjerrjes sė aktit administrativ qė i ka vendosur detyrimin tatimor. Gjithashtu duhet tė dorėzojė listėn e plotė tė debitorėve tė tij duke treguar shumat qė ata i detyrohen, shkakun e lindjes sė detyrimit si dhe adresat e sakta tė tyre. Duhet edhe lista e plotė e kreditorėve tė tij, shumat qė ai u detyrohet, shkakun e lindjes sė detyrimit, dhe cilat prej tyre janė tė kundėrshtueshme dhe nuk qėndrojnė.
Kur administrata tatimore ka tė dhėna dhe zotėron prova se, tatimpaguesi, i cili ka paraqitur kėrkesė pėr deklarimin si tė pambledhshėm tė detyrimit tė tij tatimor, pėrpiqet tu shmanget pagimit tė detyrimeve tė tij tatimore tė papaguara, duke bėrė evazion fiskal, ose ka elemente tė plotė qė e bėjnė administratėn tatimore tė dyshojė se ėshtė pėrpara rastit tė mashtrimit tė situatės financiare me qėllim mospagimin e detyrimeve tatimore, ajo refuzon kėrkesėn dhe kėrkon prej tatimpaguesit pagimin e detyrimeve, si dhe merr tė gjitha masat pėr sigurimin e pagimit tė detyrimeve tatimore, duke ia kaluar rastin drejtorisė sė investigimit.
Limitet e tatimeve tė pambledhshėm
Drejtori i Pėrgjithshėm i Tatimeve ka kompetencė pėr tė deklaruar tatimin si tė pambledhshėm, pėr shumat nėn 5.000.000 (pesė milionė) lekė. Nė ēdo rast, tatimi deklarohet i pambledhshėm me Vendim tė shkruar tė Drejtorit tė Pėrgjithshėm tė Tatimeve.
Pėr shumat mbi 5.000.000 lekė, e drejta pėr tė deklaruar detyrimin tatimor si tė pambledhshėm ėshtė kompetencė e ministrit tė Financave dhe bėhet me urdhėr tė tij.
Nė ēdo rast, dalja e urdhrit pėr deklarimin tatimor si tė pambledhshėm pėr shumat mbi 5.000.000 lekė bėhet kur administrata tatimore i ka dėrguar informacionin e kėrkuar sipas udhėzimit pėrkatės
Udhėzimi nė faqen zyrtare tė Drejtorisė sė Pėrgjithshme tė Tatimeve si dhe mėnyra tė tjera tė gjykuara si tė domosdoshme nga ana e administratės tatimore, nė fillim tė ēdo viti do tė bėhet publikimi i vlerės totale tė tatimeve tė deklaruara sipas nenit 103 tė Ligjit si tė pambledhshme. Por deri mė tani, ky detyrim nuk ėshtė zbatuar.
(c)Lapsi.al
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn lit_Latn als_Latn lit_Latn als_Latn spa_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn est_Latn