als_Latn uzn_Latn mlt_Latn
SHKRIMI I NYJS S PRPARME
1. Emrat n rasn gjinore shkruhen me nyje t prparme (i, e, t, s ):
ndrmarrje e ndertimit, ndrrmarrjes s ndrtimit, pasuria e shtetit, pasuris s shtetit etj.;
dyqani i luleve, dyqanit t luleve, rrethi i Tirans, rrethit t Tirans, shtpive t fshatit; arave t katundit; puseve t nafts; detyrave t dits etj.
Shnim: T mos ngatrrohet kjo kategori me emrat q n emroren e pashquar t njjsit dalin m - r dhe q e formojn shumsin me mbaresn -a ; mbiemrat q i prcaktojn kta emra, prdoren n trajtn e gjinis mashkullore: emra t prvecm, hekura t ndryshkur, mbiemra t nyjshm etj.
2. Kur nj emr i rass gjinore, pavarsisht nga gjinia q ka, vjen pas nj emri mashkullor n rasn gjinore a dhanore t shquar njjs, shkruhet me nyjn e prparme t pavarsisht nga gjinia q ka emri para tij:
diploma e nj studenti t Institutit Bujqsor; diploma e nj studenteje t degs elektrike etj.
3. Kur nj emr i rass gjinore, pavarsisht nga gjinia q ka, vjen pas nj emri mashkullor n rasn gjinore a dhanore t shquar njjs, shkruhet me nyjn e prparme t , dhe kur ai vjen pas nj emri femror n po kto rasa, shkruhet me nyjn e prparme s :
zyra e kryetarit t Ballit Kombtar; i jepet fjala prfaqsuesit t Unionit Demokratik etj.;
historia e lufts s popullit shqiptar ; prvjetori i shpalljes s pavarsis; pas korrjes s grurit; pas stins s pranvers etj.
4. Kur nj emr femror n rasn gjinore, dhanore a rrjedhore njjs prcaktohet nga dy ose m shum mbiemra t nyjshm (ose numror rreshtor), mbiemri i dyt e t tjert pas tij marrin nyjn t e jo s . Po kshtu veprohet edhe kur mbiemri i par sht i panyjshm ose kur emri prcaktoht njkohsisht nga nj premr pronor dhe nga nj a m shum mbiemra t nyjshm:
(i, e, t, s) fshatarsis s varfr e t mesme; ( i , e , t , s ) vajzs s urt, t zellshme dhe t shkatht; (i , e , t , s ) fushs pjellore dhe t gjer;
(i , e , t , s ) cilsis, s par, t dyt e t tret etj.;
(i, e, t, s ) vajzs s tij t dashur; ( i, e, t, s ) motrs s saj t dashur etj.
Shnim: Kur mbiemrat e nyjshm (ose numrort rreshtor) ndodhen prpara emrit, prdoret nyja s e jo t : lott e s shkrets e t s pangushlluars nn etj.
5. Kur nj emr femror n rasn gjinore, dhanore a rrjedhore njjs prcaktohet nga nj ose disa mbiemra dhe nga nj ose disa emra n gjinore, fjala prcaktuese e dyt e t tjerat pas saj marrin nyjn t e jo s :
(i, e, t, s ) fabriks s re t tullave; ( i, e, t, s ) rrjedhjes s poshtme t Vjoss dhe t Semanit etj.
6. Kur pas nj emri femror t shquar t rass gjinore, dhanore a rrjedhore njjs vijn dy a m shum emra femror n gjinore njjs, nga kta t fundit i dyti e t tjert pas tij marrin nyjn s e jo t n rastet kur kta prcaktojn emrin n gjinore q ndodhet menjher prpara tyre; por n rastet kur kta prcaktojn jo emrin n gjinore q ndodhet menjher prpara tyre, po at q ndodhet para atij, shkruhen me nyjn t e jo s : punimt e tharjes s knets s fushs s Thumans.
7. Kur nj emr femror n gjinore njjs prcaktohet nga dy ose m shum emra t bashkrenditur, q jan po n rasn gjinore, emri i dyt prcaktues e t tjert pas tij marrin nyjn t e jo s :
prodhimet e fushs s Korcs, t Myzeqes, t Thumans e t Zadrims; punimet e stins s pranvers, t vers, t vjeshts, t dimrit; veshjet e krahins s Mirdits dhe t Matit etj.
8. Kur dy emra n rasn gjinore ndjekin nj emr n emrore njjs, emri i dyt n gjinore, kur prcakton emrin n emrore, merr, sipas gjinis s ktij t fundit, nyjn e prparme i pr gjinin mashkullore dhe e pr gjinin femrore:
libri i gjuhs i klass s shtat; fjala e nderit e shqiptarit; stina e vers e ktij viti etj.
Kur emri i prcaktuar sht n kallzore, ather emri i dyt n gjinore merr nyjn t e jo s : n rafinerin e nafts t Cerrikut etj.
9. Prpara emrave femror t nyjshm, n gjinore, dhanore e rrjedhore shkruhet nyja s pr trajtn e shquar dhe nyja t pr trajtn e pashquar:
orari i s mrkurs; tiparet e s folmes s Mirdits; parashikimi i s ardhmes; kujtimet e s shkuars; prhapja e s res etj.; por: ndeshjet sportive t nj t diele; tiparet e nj t folme etj.
Shkruhen me s n gjinore, dhanore e rrjedhore t shquar edhe emrat femror t farefisnis, kur prdoren me nyje:
kujdesi i s bijs; i tha s motrs; mori letr prej s shoqs etj.
10. Kur nj emr prcaktohet nga dy a m shum emra t bashkrenditur t rass gjinore, t gjith kta prdorn zakonisht me nyj t prparme:
Fakulteti i Historis dhe i Filologjis; (i, e, t, s ) Fakultetit t Historis dhe t Filologjis; shkollat e Tirans, t Durrsit e t Elbasanit etj.
N rastet kur vijn njri pas tjetrit tre a m shum emra t rass gjinore t bashkrenditur pa lidhza, nyja e prparme e emrit t dyt (kur nyja nuk ndryshon) ose e tret (kur nyja ndryshon nga e n t ) dhe e emrave t tjer pasues shkruhet ose jo, duke u mbshtetur n arsye t caktuara kuptimore ose stilistike:
prodhimi i drithrave, i duhanit, i pambukut, i perimeve, i patateve, i frutave; kishte marr hov t madh ndrtimi i shtpive, fabrikave, shkollave, rrugve, urave etj.
11. Kur pas nj emri femror ndeshen dy nyja t prparme t rass gjinore t gjinis femrore (s s ) e para nga kto shkruhet t :
hartimi i nxnses t s pests s tetvjecars; ditlindja e vajzs t s motrs etj.
12. Midis emrave mashkullor q lakohn si femrort (axh, bac, daj, geg, hoxh, lal, tosk; Bato, Gjok, Kol, Pirro, Sul etj.) dhe emrave ose mbiemrave q i prcaktojn ata, pas rass emrore t t prcaktuarve shkruhet nyja i , ndrsa n gjinore, dhanore e rrjedhore shkruhet nyja s :
axha i Agimit, (i,e ) axhs s Agimit; daja i Zans, (i,e ) dajs s Zans; Kola i Gjoks, (i,e ) Kols s Gjoks etj.
13. Mbiemrat e nyjshm t shkalls pohore, kur vijn pas nj emri femror n rasn gjinore a dhanore t trajts s pashquar t njjsit, shkruhen me nyjn t , ndrsa kur vijn pas nj emri n trajtn e shquar, shkruhen me nyjn s :
oborri i nj shkolle t madhe; oborri i shtpis s madhe etj.
14. N shkalln krahasore dhe n siproren e formuar me pjeszn m mbiemrat e nyjshm q prcaktojn nj emr femror, n t gjitha rasat e zhdrejta t njjsit shkruhen me nyjn e prparme t , ndrsa, kur ndodhen para emrit, shkruhen me nyjn s :
hartimi i nj rregulloreje t re e m t plot; prodhimi i m s mirs ver t vendit etj.
15. Mbiemri i nyjshm q ndjek nj kundrin t drejt, t shprehur me nj emr n kallzore t shquar, merr nyjn e , kur sht cilsor, dhe nyjn t , kur ka funksion kallzuesor:
ndaji mollt e mdha nga t voglat; i dua mollt t mbla etj.
16. Mbiemrat e nyjshm q ndjekin nj emr n rrjedhoren e pashquar t shumsit marrin nyjn t e jo s :
(prej) malesh t larta; (prej) lumenjsh t rrmbyer etj.
17. Premrat pronor im, ime, yt, jote, yn, jon, juaj qoft kur prcaktojn nj emr, shkruhen pa nyj t prparme:
libri im; ky libr sht imi; puna ime; kjo pun sht imja; djali yt;
yti ky djal?; shtpia jote; kjo shtpi sht jotja; vendi yn; ky vend sht yni; shkolla jon; kjo shkoll sht jona etj.
Premrat pronor [ e (t) mi, e (t) mia, e (t) tu, e (t) tua), i (e,t) tij, i(e,t) tyre, i (e,t) saj ] shkruhen me nyj t prparme n t gjitha trajtat dhe prdorimet e tyre:
nxnsit e mi; fletoret e mia; djemt e tu; duart e tua, shkolla e tij; motra e saj; fshati i tyre; nna e tyre etj.
________________________
Nga Drejtshkrimi i gjuhs shqipe
szl_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn kab_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn unk als_Latn