als_Latn dik_Latn sag_Latn
Nga Albert Çaçi
Nga e diela, hyri në fuqi marrëveshja për krijimin e katër zonave të uljes së tensionit ose e thënë ndryshe zona sigurie.
Marrëveshja e nënshkruar midis Rusisë, Turqisë dhe Iranit ka pasur edhe miratimin direkt ose indirekt edhe të fuqive të tjera rajonale apo internacionale midis të cilave SHBA-ja dhe Jordania.
I kënaqur duket për momentin edhe përfaqësuesi i OKB-së, Staffan De Mistura, që është shprehur se ky është një hap i rëndësishëm përpara.
Marrëveshja ruso-iraniano-turke parashikon tani definimin e kufijve të këtyre katër zonave që ndodhen të gjitha në aksin rrugor Daraa-Aleppo. Aks i cili ndan nga veriu në jug Sirinë bregdetare me atë lindore.
Objektivi i deklaruar është ai që të garantojë kushtet për kthimin e sigurt dhe në mënyrë vullnetare të refugjatëve dhe të mundësojë dërgimin e ndihmave humanitare të ushqimeve dhe medikamenteve mjekësore. Në këto zona do të ndërpriten të gjitha luftimet për 6 muaj, por ky armëpushim mund të shtrihet me tej.
Një rëndësi të veçantë ka fakti se dy nga zonat janë në kufirin me Turqinë dhe Jordaninë, kështu që shpresohet të fillojë kthimi i refugjatëve që ndodhen në këto dy vende.
Zona e parë ndodhet në veri-perëndim të Sirisë dhe mbulon provincën e Idbil dhe një pjesë të Latakias Aleppo dhe Hama. Kjo është zona më e madhe dhe është e dominuar në një pjesë të madhe nga rebelët islamikë të Hayat-al-Tahrir al-Sham. Turqia dëshiron që këta t’i zëvëndësojë me rebelë të moderuar. Zona e dytë mbulon zona të vogla në provincën qendrore të Homs, ku ka akoma xhepa të rebelëve, por që Turqia po tenton t’i transferojë në Idbil.
Zona e trete përfshin rrethinat e Damaskut, Ghouta, kontrolluar në pjesën më të madhe nga rebelët filo-saudit të Jaysh al-Islam, por me disa xhepa të vegjël të Al -Qaedes. Zona e katërt përfshin provincën jugore të Daraa dhe Quneitra në kufi me Jordaninë dhe Golanin. Këtu mbizotërojnë rebelët e moderuar me disa pika të Al-Qaedes dhe ISIS.
Në fakt, krijimi i këtyre zonave është një aprovim i kërkesave të Trump për krijimin e zonave të sigurisë, por Moska ka kërkuar që në këto zona duhet të ndalohet çdo operacion i aviacionit amerikan dhe aleatëve të tij.
Në marrëveshje është parashikuar edhe hapja e korridoreve humanitare të kërkuara nga OKB, pasi janë rreth 600 000 persona të rrethuar në zona luftimi.
Në marrëveshje është parashikuar që vetëm rusët dhe trupat e Assadit mund të vazhdojnë të godasin grupet e Al Qaedes dhe ISIS dhe gjithë filialet e tyre. Ky është një definicion pak i gjerë që lë hapësirë për vazhdimin e represionit në emër të luftës kundër terrorrizmit.
Siria lindore, provincat e Raqqa dhe Dier ez- Zour, janë jashtë marrëveshjes dhe në këto territore, kurdët e mbështetur nga SHBA-ja dhe Rusia do të vazhdojnë të luftojnë kundër ISIS.
Në bazë të akordit, Turqia lejohet të ketë influencë në zonën veriperëndimore, më e madhe gjeografikisht dhe mbi të gjitha, e kufizuar nga kufiri turk. Jordania do të ketë influencë me mbështetjen amerikane dhe të aleatëve sunitë të zonës kushinet të Jugut.
Ndërsa në zonat e Homs dhe Damaskut, rebelët janë të detyruar të dorëzohen dhe duhet të kalojnë në provincën e Idbilit, siç ka ndodhur në Darayya vitin e kaluar.
Në këtë mënyrë, Assad do të rimarrë plotësisht Sirinë Qendrore, të ashtëquajturën “Siria që vlen”, që shtrihet nga Damasku në Aleppo dhe ku banojnë më shumë se 80% e gjithë popullsisë së Sirisë mbasi, siç dihet, mbi 45% të territorit të saj e mbulojnë shkretëtirat e pabanueshme.
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn