als_Latn slv_Latn bos_Latn
Java - gjuh programuese e shrbimeve t Internetit Shrbimet e Internetit t bazuara n gjuhn programuese Java - t cilat do t jen n dispozicion jo vetm perms kompjuterve personal, por edhe laptopve, aparateve t dors, telefonave mobil, televizorve dhe do aparati tjetr elektronik t lidhur n rrjet prmes telave apo pa tela - jan thelbi i strategjis s re t Sun Microsystems.
Episodi i shtat i konferencs s programerve t cilt shfrytzojn gjuhn Java si vegl t par pr prodhimin e softverit sht mbajtur gjat javs s kaluar n San Fsancisko. Javn sot e prdorin afrsisht tre milion programer anemban bots, kjo gjuh sht edhe baz e afro 90 pr qind t t gjith paketeve softverike ekzistuese pr applicaiton servers, ndrsa kt vit n bot do t prodhohen m shum se 75 milion telefona mobil kompatibil me Java. N konferenc morrn pjes m shum se 200 kompani, n mesin e t cilave ishin edhe m shum se 30 prodhues t paketeve softverike pr application server dhe 15 prodhues te telefonave mobil dhe pajisjeve tjera, t cilt prezentuan nj varg aplikacionesh JAva n teknologjit e kartelave inteligjente, lojrave kompjuterke, dhe aplikimin n automobila. Tem kryesore e konferencs s sivjeme Java jan shrbimet e internetit (web) dhe aplikimi i tyre n pajisje t ndryshme.
Programer t t gjitha vendeve...
Sikur edhe konkurrentt e vet, edhe kompania Sun Microsystems e din se rruga kah suksesi n industrin informatike botrore sht krijimi i nj baze sa m t gjer t shfrytzuesve - pik s pari programerve, dhe pastaj, natyrisht, edhe t gjith t tjerve. Qllimi, i cili u theksua zshm edhe n kt konferenc, sht q n afat sa m t shkurtr t arrihet shifra magjike prej pes milion njerz t cilt do t merren n mnyr profesionale me dizajn t softverit n gjuhn programuese Java. Kompania pr hulumtin t tregut IDC, pohon se n vitin 2000 tre milion njerz shfrytzonin gjuht programuese C dhe C++ si vegla t tyre kryesore n prodhimin e aplikacioneve, pastaj 2,3 milion shfrytzonin VIsualBasic, ndrsa Java prdorej si gjuh kryesore programuese nga 1,2 milion programer. Ekzistojn disa indikacione se numri I shfrytzuesve t C dhe C++ nuk sht duke u rritur, ndrsa Javn si teknologji kryesore kan filluar ta fusin si lnd standarde facultative shum Universitete n SHBA. sht vrejtur se shumica drmuese e studentve e meson JAvn para se t filloj studimet npr fakultete. Q nga Java One konferenca e vitit t kaluar deri n at t ktij viti numri i atyre q shfrytzojn Javn n zhvillimin e softverit t tyre u rrit prej 2,1 n 2,7 milion. Prvetsimi i nj baze sa m t gjer t programerve t cilt do t merren me aplikimin e gjuhs programuese Java n zhvillimin e shrbimeve t internetit, t cilat do t jen n dispozicioni jo vetm prmes PC-ve por edhe prmes laptopve, telefonave mobil, televizorve dhe do aparati tjetr elektronik t lidhur me apo pa tela n rrjet - sht vet esenca e stratgjis m t re t Sun Microsystems.
Bota e shrbimeve t internetit
N kt mnyr, kompania e cila renomen dhe pozitn e vet t tanishme e ka arritur pike s pari me prodhimin e hardverit (stacioneve t para Unix dhe pastaj serverve t cilt vn n lvizje Internetin) do t transformohet n prodhues t softverit dhe kshtu ti bashkohet trendit m t ri dhe m t fuqishm industries botrore t informatiks prodhimit t aplikacioneve t ndryshme si shrbime t veanta n internet. Ktu, Sun Microsystems do t ndeshet me rivalt e vet t vjetr, kompanit Microsofti, IBM dhe t tjera. Taktika sht q t sulmohet n m shum fronte, duke filluar nga zhvillimi i shpejt i vet teknologjis Java dhe zgjerimit t saj n tregun e komunikimeve mobile dhe pajisjeve t elektroniks shfrytzuese e deri tek duelet e pamshirshme npr gjyqe. Por, ka jan Internet shrbimet? Vet ideja ka nisur n Microsoft, sipas ides baz t Bill Gates, sipas s cil, shikuar nga kndi i tregut, softveri nuk mund t definohet n mnyr precize si prodhim, por se ky sht m shum nj form e shrbimit. Medium pr distribium t ktyre shrbimeve sht Interneti, ndrsa platforma prmes s cils do t ofrohen do t jen teknologjit e reja .NET t Microsoftit. Shembullin e Microsoftit shum shpejt e prcolli edhe kompania IBM me platformn e vet WebSphere, pastaj kompania BEA Systems me softverin e vet WebLogic. Sun Microsystems iu bashkua ktij trendi vitin e kaluar, pik s pari duke krkuar mnyrn me t ciln m s shumti do t prfitonte nga gjuha programuese Java.
Duke krkuar profitin
Pr tu zgjeruar sa m pare shfytzimi i Javs nga sa m shum shfrytzyes dhe platforma, Sun Microsystems e ka shprndar dhe vazhdon ta shprndaj paketin e aplikacioneve pr zhvillim t Javs (Java Software Development Kit) pa pages, me ka ky softver gjat viteve t kaluara sht br nj vegl mjaft e popullarizuar programuese. Nj aq universal pr prdorim dhe aq i hapur ndikoi n pranim t tij n mas t madhe, dhe n t njjtn koh e bri edhe m profitabil pr konkurrencn se sa pr vet kompanin q e kishte prodhuar. Sun Microsystems deri m tani e mbante Javn vetm si nj burim ansor i t hyrave, derisa t tjert prfitonin m shum me shitjen e zgjidhjeve konkrete kompatibile me Java. Kshtu, m shum apkiacione Java jan zhvilluar jasht ksaj kompanie se sa nga vet kjo kompani. N ndrkoh n tregun e serverve t internetit, biznesin kryesor t ksaj kompanie, Sun Microsystems filloi t humb hapin me konkurrencn. Fajtor sht katastrofa e internet ekonomis dhe me kt edhe recesionit t industris s informatiks n prgjithsi. Pr kt arsye Sun, i ballafaquar me humbje pr her t par n dhjetvjear, u shtrngua t largoj edhe puntor nga puna. Me vite t tra Sun nuk donte t theksonte rndsin financiare t gjuhs programuese Java, por nga disa hollsi mund t shihet se sa sht ky softver i rndsishm pr shitjen e hardverit t ksaj kompanie. Licencimi i ksaj gjuhe programuese u b ky n 90 pr qind t shitjes s internet serverve - kompjutreve t fuqishm pr rrjet t cilt blersit i blejn pr arsye se n ta thjesht mund t ekzekutohen aplikacione t ndryshme pr e-commerce dhe biznes, si onlline tregtimi, kryerja e transkaksioneve financiare, dhe qasja n baza t ndryshme t t dhnave. Fitimi kryesor vjen nga shitja e hardverit, derisa nga licencat t cilat Sun Microsystems ia kishte shitur IBM, Oracle, BEA Systems, Hewlett-Packard dhe t tjerve, ta zm n vitin 2000, sipas t dhnave t IDC-s, nuk kishte kaluar shumn prej 22 milion dollar. Megjithat, Sun ban vendin e dyt n bot sa I rket shitjes s licencave t gjuhve programuese, menjher pas IBM-it. Prve licencave, Sun shet edhe nj variant t posame t gjuhs programuese Java - J2EE (Java 2 Enterprise Edition) - pakete t bazuara softverike t ashtuquajtura server aplikativ, pra trsi t integruara t programeve t cilat ekzekutohen n kompjutert server n internet. Vlera e tregut t aplikacioneve serverike t bazuara n Java sht rreth 157 milion dollar - vetm 7 pr qind e vlers s gjithmbarshme t tregut t softverit t till, i cili vlersohet n mbi 2 miliard dollar. IPlanet Application Server i Sun-it mban vendin e tret me 10 pr qind, nn WebLogic t BEA i cili mabn 36 pr qind t tregut dhe WebSphere t IBM-it me 34 pr qind.
Lufta me Microsoftin
Sun ia ka licencuar gjuhn programuese Java edhe Microsoftit n vitin 1996, por kjo kompani shum shpejt e kishte modifikuar dhe prshtatur sistemeve t veta operative Windows. Kjo e kishte goditur mjaft arkitekturn e hapur t Javs kshtu q n vitin 1997 erdhi edhe deri tek procesi gjyqso i cili po zhagitet tashm 4 vite, dhe i cili kulminoi me padin e Sun-it koh m par e cila peshon rrumbullak 1 miliard dollar. Microsoft prve q e ka prshtatur Javn dhe e ka reklamuar universalitetin e saj me slloganin shkruaje njher, ekzekutoje gjithkund, gjithashtu edhe e ka klonuar kt gjuh programuese duke krijuar nj variant t vetin m t thjeshtsuar t gjuhs programuese C, t quajtur C#. Prdorshmria e gjer e aplikacioneve Java, t cilat mund t ekzekutohen n cilndo platform, prej superkompjuterve t specializuar t IBM_it, UNIX-ave t ndryshm, Macintosh e deri tek Windows, teorikisht do t mund ta rrezikonte dominimin e sistemeve operative t Microsoftit n rast se nj numr i madh programersh prcaktohet pr t prdorur Javn. Deri m tani kjo nuk ka ndodhur pik s pari edhe pr shkak t kontraofansivs nga Redmondi. Tani beteja zhvillohet rreth shrbimeve t internetit. Pr ti konkurruar Microsoftit n kt fush, Sun s pari duhet q shrbimet e internetit ti bj n funksion esencial t Javs. Nj iniciativ e fuqishme pr arritje sa m t shpejt t ktij qllimi u definua pikrisht n konferecn e posaprfunduar. Me t njjtin qllim Sun ka formuar jasht kompanis edhe Liberty Alliance Project, i cili do t duhej t prcaktonte standardet botrore pr shrbimet e Internetit, ndrsa dshir e Sun-it sht edhe q tI bashkohet Asociacionit industrial t ngjashm - Web Services Interoperability (WS-I). Analistt t cilt prcjeliin kto tregje mendojn se pengesa m e madhe pr Sun Microsystems n pushtimuin e tregut t gjer t softverit i cili do t jet n themel t internetit sht pikrisht barriera psikologjike, sepse kompania ka arritur sukses t madh me prodhimin e hardverit ndrsa softverin e ka prodhuar ashtu rrugs. Mirpo shefi i ksaj kompanie Scott McNealy e ka prmbledhur filozofin e re t SUn Microsystems me kt deklarat: N industrin e informatiks, bota e hardverit dhe softverit gjenden n nj bashkshortsi t fort. Kjo do t thot se nuk e bleni telefonin mobil nga prodhusi i hardverit dhe softverin pr t nga prodhuesi i softverit. Po kshtu ndodh edhe gjat blerjes s tlevizorit. E pse pra n t ardhmen ta bleni vean hardverin dhe vean softverin kur do t vendsoni q t bleni nj kompjuter?.
Java pa tela
Java, e krijuar para shtat vitesh si teknologji me t ciln u gjallruan faqet e Internetit, pastaj e aplikuar si vegl pr kryerjen e ndrmarrjeve pr e-bussines, nuk ka arritur qllimin e vet primar - nuk u b zvendsim pr sistemin operativ Windows si teknologji primare pr PC. Duke mos e arritur kt qllim, Java tani zgjerohet n tregje t reja, si telefonat mobil, lojra, automobila, televizor dhe pajisje tjera elektronike t lidhura n rrjet pa tela. Kjo n strategjin e Sun-it quhet shrbime t zgjeruara t Internetit, ndrsa do t duhej t arriheshin me nj aleanc t gjer me shum kompani tjera deri kah fillimi i vers s ardhshme. N mesin e shrbimeve t zgjeruara t Internetit (web services), ta zm, hyn edhe mundsia q vozitsi, duke shfrytzuar kompjuerin n tabeln komanduese t automobilit t mund t krkoj informata t duhura n krkim t pomps m t afrt t benzins, q m pastaj mund t jet si piknisje pr kryerje t tranksaksioneve t ndryshme financiare, si prognoza e motit, mimet e benzins, t dhnat pr gjendjen n trafik dhe t ngjashme. Kt vizion t vetin Sun Microsystems e zvhillon I nxitur me sukseset e vitit t kaluar me prodhuesit e telefonave mobil (Nokia, Motorola, Siemens) si dhe me operatort e komunikacionit mobil (NTT DoCoMo, VOdafone, Sprint). Nokia n kt konferenc ka paralajmruar se deri n vitin 2003 do t prodhoj mbi 100 milion telefona mobil Java.
Koekzistenca paqsore
Mysafiri kryesor I konferencs s zivjeme JavaOne ishte drejtori I prodhuesit gjerman t softverit Hasso Plattner. Porosia e tij dallonte nga retorika shum e pranishme anti-microsoft, e cila dgjohej mjaft n nj varg prezentimesh t teknolgjive t ndryshme Java. Ai pohon se industria botrore e softverit duhet t zvogloj dallimet teknologjike t cilat i kan prodhuar kompani e mdha si Oracle, Microsoft dhe Sun Microsystems dhe t krijohen aplikacione t cilat do t punojn pa marr parasysh se n hardver t kujt ekzekutohen ose n ciln gjuh programuese jan shkruar. Kompatibileti shumplatformsh i softverit sht els I zhvillimit t mtejm t industries s informatiks, tha Plattner. Kjo koekzistenc paqsore e rivalve t prbetuar mund t arrihet vetm pas vendosjes s stadradeve semantike, pra, mnyrs me t ciln kompjueri n internet do t njoh t dhnat pr shfrytzuesin, partnerin afarist apo ndonj porosi dhe do t dij se ka t bj me ato shnime. Plattner n fund i porosity prodhuesit e softverit me kto fjal: Ju po krijoni abecedn, ndrsa ende nuk e keni krijuar gjuhn e prbashkt.
(c) koha
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn nno_Latn als_Latn vec_Latn als_Latn als_Latn als_Latn est_Latn