als_Latn lit_Latn uzn_Latn
-
i/e regjistruar
Mbi Esat Mekulin
Mbi Esad Mekulin
Jeta dhe vėshtrim mbi poezin e Esad Mekulit
Ėshtė lindur nė Plavė mė 1916, ku kreu edhe shkollėn fillore. Tė mesmen e pėrfundoi nė Pejė, dhe mė pas studjoi nė Beograd, Zagreb e Itali pėr veteriner.
Gjatė viteve tė Luftės II Botėrore merr pjesė aktive si antifashist, ndaj dhe u burgos shumė herė. Qysh nė ato vite i kushtohet publiēistikės ilegale tek gazeta "Liria" pėr tė mos iu ndarė kėtij profesioni edhe pas ēlirimit. Pėr dhjetra vjet ka qenė kryeredaktor i revistės "Jeta e re".
Ai ka qenė kryetari i parė i Akademisė sė Arteve tė Kosovės.
Me krijimtari poetike filloi tė merret qysh nė shkollėn e mesme. Nė fillim shkroi nė gjuhėn serbokroate, pas luftės botoi shqip nė Kosovė e Maqedoni.
Nė moshėn 40 vjeē ai botoi librin e parė "Pėr ty" (1955), (i cili ka patur edhe tre ribotime), me vetėm 50 vjersha, i cili shėnon jo vetėm njė kulm poetik pėr autorin, por me tė ai i bėn njė vend nderi vetes nė poezinė shqipe. Mekuli ėshtė gjithashtu autor i disa vėllimeve tė tjera poetike, i mjaft pėrkthimeve nga letėrsia jugosllave si dhe pėrkthime nė serbisht tė mjaft librave nga letėrsia shqiptare.
Nė librin e parė e mė tė spikatur tė tij, "Pėr ty", mungojnė motivet e pėrjetshme tė poezisė si ai i vdekjes, i dashurisė; ai ėshtė poet i popullit dhe i problemeve tė tij mė qenėsore, poet i problemeve historike dhe shoqėrore. E mbase bash pėr kėtė R. qosja thekson se Mekuli edhe pse nuk ka shkruar shumė, "fama e tij mund tė matet me famėn e Majakovskit, Apolinerit, Lorkės o Eseninit nė vendet e tyre" dhe e quan "tribunus plebis" (tribun popullor). Poezia e tij mbart brenda ngjarjet dhe trazimet qė kaluan kosovarėt nė luftėn e tyre pėr ekzistencė nė trojet e veta. Ja si gjėmon Esad Mekuli me vargun e tij nė poezinė "A asht fajtor shqiptari?", e shkruan mė 1938, kur mėsoi pėr Memorandumin famėkeq tė Ēubrilloviqit, i cili bėnte thirrje pėr dėbimin e qindra mij shqiptarėve etnikė nga Kosova pėr nė Turqi:
"...A asht fajtor shqitpari pse, si tė tjerėt, po don
tė jetojnė si Njeri nė tė vetat sot e pėrjetė?
A asht fajtor pse pėrkundėr dhunės qindron
Nėn qiellin e Kosovės loke, nė trollin e tė parėve tė vet!"
Poezitė e veta Mekuli i ndan nė tre grupe qė i pėrkasin tri periudhave historike tė popullit: tė para luftės, tė luftės e tė mbas luftės. Ēdo kohė nė poezinė e tij ėshtė sintezė e asaj peshe sociale e psikologjike qė breznitė i lėnė njėra-tjetrės. Pra, poeti ėshtė bėrė lajmėtar i kohės dhe pėr nga misioni afrohet shumė me Migjenin. Esad Mekuli dhe Migjeni janė njė brez. Tė dy studiuan jo pėr letėrsi, por nė krijmtari tematikat i kanė shoqėrore. Tė dy e shikojnė realitetin tė vrazhdė e tė padurueshėm. Shpresojnė tek e nesėrmja dhe shfaqen romantikė. Ata nė poezinė e tyre kanė lajtmotiv rininė. Edhe nė pikėpamje tė stilit Migjeni dhe Esad Mekuli janė tė afėrt. Ata nuk i kanė limuar sa duhet vargjet e tyre dhe vjersaht mbajnė mė tepėr material se ē'mund tė durojnė. Nė fillim tė krijmtarisė sė tyre shfaqen romantikė, pėr t'u paraqitur mė vonė analizues tė plagėve sociale e morale tė shoqėrisė. E kėshtu edhe Mekuli u bė poet i tragjikes historike, i mėrgimtarit, i lypėsit, i skamnorit, i fshatarit tė shfrytėzuar e tė rjepur nga polici, etj. Tematika e tij ėshtė tematikė e vlimeve dhe e kthesave tė mėdha nė jetė. E midis tyre spikat vjersha "Kush i pari bani", e cila, sipas R. Qoses "...me poemėn e Migjenit kushtuar mjerimit janė dy kryevepra tė literaturės sociale shqipe"
Esad Mekuli, ky poet qė pėr jetėn shqiptare nė viset ku jetoi shfaqet si portretist, psikolog, sociolog e mbi tė gjitha si humanist ipashoq, vdiq nė vitin 1993.
-
-
Kush e din ate tekstin e kenges..
Kush ma i pari bani
djalo i ri kyrbetin
atij mos ja dhashte
zoti selametin..etj..
Ne baz te kesaj kenge ne mos gaboj ka bere dhe Poezine Mekuli..kushtuar te ikurve..nga atdheu..
-
-
Esat Mekuli
A ĖSHTĖ FAJTOR SHQIPTARI
Me rastin e lajmit pėr marrėveshjen sekrete pėr shpėrnguljen e katėrqind mijė tė ashtuquajturve "turq" nė shkretėtirat e Anadollit
A ėshtė fajtor shqiptari pse nėn kėtė qiell jeton,
nėn kėtė qiell, nė trojet e tė parėve tė vet?
A ėshtė fajtor pse ėshtė e pėrkundėr tė gjithave qėndron
shqiptari , rob e njeri, qė do i vetvetes tė jetė?!
A ėshtė fajtor shqiptari pse sytė flakė i vetojnė,
duke shikuar sesi tjetri nga plangu e shtėpia dėbon?
A ėshtė fajtor pse ėshtė edhe kur tė mos jetė dėshirojnė,
pse pėr vatėr derdh gjak dhe i gjallė nuk e lėshon?
A ėshtė fajtor shqiptari, pse, si tė tjerėt, do
tė jetojė si njeri nė tė vetat sot e pėrpjetė?
A ėshtė fajtor, pse, pėrkundėr dhunės-rron e qėndron
nėn qiellin e kosovės, loke, nė trollin e tė parėve tė vet?
-----------------------------------------------------------( 1938)
p.s: kjo temė duhet tė vendoset tė Krijimtaria e shkrimtarėve shqiptarė.
-
-
***
Do falenderoja ate qe hapi kete teme po aq sa Lumin qe solli kete poezi ketu(dhe do i lutesha si ketu ashtu dhe gjetke te sjelli te tjera)
O Brari,Mekuli u ka kushtuar poezite e tije te shperngulurve me force,dhune e gjak nga trojet e tyre.Ti sa me shume flet aq me shume tregon veten se sa din ti per ato qe flet.
-
Regullat e Postimit
- Ju nuk mund tė hapni tema tė reja.
- Ju nuk mund tė postoni nė tema.
- Ju nuk mund tė bashkėngjitni skedarė.
- Ju nuk mund tė ndryshoni postimet tuaja.
-
Rregullat e Forumit
unk als_Latn sag_Latn sag_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn unk unk als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn unk unk lvs_Latn als_Latn als_Latn als_Latn lit_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn unk als_Latn unk unk unk als_Latn als_Latn unk als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn unk als_Latn