als_Latn uzn_Latn slv_Latn
Athinaja, Zbulohet perndesha 2000-vjeare greke
Drguar m: 17/10/2009 - 14:08
Fatmira Nikolli
Ishin ditt e para t muajit gusht, kur ekipi i arkeologve, pjes e projektit "Liburna", gjeti perndeshn greke. Diku n afrsi t Karaburunit, ajo ka qndruar e "fshehur" prej shekujsh, q kur anija n t cilin pati gjetur streh u fundos n det. Nuk duket qartsisht veshja q ajo mban, por nga fotografit, shihet se n kok mban t hedhur dika. Sipas mitologjis, ajo prher ishte e armatosur. Figura e saj ishte e mirvlersuar dhe gzonte respektin e t gjithve.
Athinaja
E zbuluar n ditt e para t muajit gusht n afrsi t Karaburunit, kjo perndesh e mitologjis greke ka prmasa t vogla. Shekujt nn uj e kan mbuluar bronzin me nj lloj ndryshku, q ka marr ngjyr bojqielli. N skulptur paraqitet si bust, ku mund t shihet vetm koka dhe supet. Bashk me t sht gjetur edhe nj pjes ku mendohet se ajo ka qen e vendosur. Edhe ajo sht e ndryshkur. Arkeologt mendojn se ka qen e aplikuar n ndonj vazo bronzi ose pjes peshoreje antike, q ka qen e vendosur n nj anije tregtare. Por, pr vendin ku ajo ka qen vendosur ka edhe nj hipotez tjetr. Sipas arkeologut Adrian Anastasi, ajo mund t ket qen e vn n altarin e bordit t nj anijeje. Athinaja sht e punuar n bronz dhe pritet t'i nnshtrohet nj restaurimi. Ajo i prket shekullit t I- ose t II-t pas Krishtit, pra sht nj skulptur n bronz 2000-vjeare. "Zakonisht objekte si Athinaja q kemi zbuluar ne, jan t dhna q lidhen me element plotsues n bordin e anijeve gjat antikitetit. N vetvete kjo skulptur ka vlera arti si skulptur, ku historiant e artit antik e marrin n konsiderat. Ajo ka nj teknologji t mir prpunimi t bronzit dhe po ashtu, edhe t gdhendjes n t", - tregon pr gazetn shqiptare, Adrian Anastasi, i cili sht pjes e ekipit t arkeologve t projektit "Liburna".
Projekti "Liburna"
Projekti "Liburna" ka t bj me arkeologjin nnujore shqiptare. Kt vit krkimet u kryen nga data 25 korrik deri n datn 10 gusht dhe ishte pjesa e tret e misionit t projektit "Liburna". Athinaja ka qen zbulimi m i rndsishm i ktij viti. Statuja e perndeshs greke mendohet se i takon shek I-II pas Krishtit dhe sht ruajtur n gjendje jo t keqe. Drejtimi shkencor i tr projektit i sht besuar bashkrisht dr. Adrian Anastasi (Instituti i Arkeologjis) e prof. Giuliano Volpe (Universit di Foggia). Objektivat e projektit jan t shumfishta dhe i referohen si procesit t njohurive historike e arkeologjike, ashtu edhe zhvillimit kulturor, ekonomik e social t Shqipris, n veanti pr efektet pozitive q ky lloj aktiviteti mund t ket n zhvillimin turistik e n nisjen e iniciativave t reja ekonomike. Midis vendeve t Mesdheut Perndimor, Shqipria qe deri von vendi n t cilin krkimi nnujor rezultonte akoma pak i zhvilluar, me gjith rndsin e jashtzakonshme t brigjeve t saj, plot me porte antik, mesjetar dhe modern. Gjat viteve t regjimit komunist aktiviteti nnujor ishte n fakt i ndaluar, ndrsa pas rnies s tij, e sidomos n fazn e rrmujave t mdha q njohu vendi n vitet '90, ka nisur nj aktivitet dramatik dhe shqetsues i vjedhjes s trashgimis arkeologjike nnujore t pasur, e deri von t paprekur. Projekti "Liburna" synon kontribuoj n vlersimin e pasuris arkeologjike nnujore shqiptare dhe n shfrytzimin e saj turistik. Por, tjetr synim i tij sht edhe kontributi n zhvillimin e marrdhnieve t bashkpunimit shkencor e kultural midis Shqipris dhe Italis.
Athena
Athena sht perndesha q personifikon urtsin njerzore, e cila ka nj vend t dalluar n panteonin olimpik e meq adhurohej veanrisht n qytetin m t shklqyer t klasicizmit n Athin, ajo fiton nj shklqim akoma dhe m t veant. Ve miteve t ndryshme lokale e t epiteteve t ndryshme, miti sundues sht se ajo lindi nga koka e Zeusit, e armatosur dhe gjithnj e virgjr. Personifikon dijen, largpamsin dhe bhet mbrojtse e qytetit t Athins, duke zhvilluar m shum dijen dhe artin. Athena ishte hyjnesh e lufts, urtsis, artit, shkencs dhe zejtaris. Sipas mitologjis romake, asaj i prshtatet hyjnesha MINERVA. Kishte lindur nga koka e Zeusit, duke valvitur me shigjetn e saj karakteristike. Edhe pse merrej si hyjnesh e lufts, ajo kurr nuk sht treguar me veti luftarake. Prkundrazi, zihej si e urt, e menur dhe gjithnj e gatshme q t'i ndihmoj trimat dhe heronjt, sikur ishin: Persei, Akili, Odiseu dhe shum t tjer. Dashuria t madhe q ajo ndjente ndaj tyre, nuk kishte t bnte aspak me erotikn. Duke mbetur virgjresh tr jetn, ajo kishte vendosur q kurr mos t martohej, edhe pas ofertave t shumta q kishte nga zotat tjer. Ajo ka ndihmuar njerzit n realizimin e dshirave dhe synimeve t tyre. Athinaja kishte lindur nga koka e Zeusit duke valvitur me shigjetn e saj karakteristike. Athinaja dhe Poseidoni dshironin t merrnin t njjtin qytet. Kshtu q u ngjitn mbi shkmbin e Akropolit dhe n pranin e t gjith qytetarve vendosn q ai q do sillte dhuratn, m t muar do merrte dhe qytetin. Poseidoni goditi me tredhmbzorin e vet brinjn e nj kodre dhe hapi nj pus t madh, uji i t cilit ishte shum i kripur, njlloj si i detit, mesa duket dhurata e tij nuk trhoqi vmendjen e qytetarve, ndrsa Athinaja nga ana tjetr solli si dhurat nj pem ulliri, gj e cila ishte shum m e mir pasi u ofronte njerzve ushqim, vaj dhe dru. Athinaja rezultoi fituese nga dueli i realizuar me Poseidonin, prandaj dhe qyteti u quajt Athin.
gsh.
als_Latn als_Latn bos_Latn als_Latn als_Latn als_Latn est_Latn als_Latn bug_Latn als_Latn als_Latn