als_Latn uzn_Latn slv_Latn
-
" irealiteti real i mjeshtrit t bukuris." nga valdete antoni
Bised me piktorin Naxhi Bakalli
n 65 vjetorin e tij.
-Kam koh q dgjoj e jetoj legjenda per Naxhi Bakallin dhe kam fatin t gjej vehten t vogl shpesh,duke ndjekur vizatimet dhe pukturat e tij,q me ikin sa n mure piramidash t pazbulurara , sa n thellsi kshtjellash t papara,sa n djepe fmijsh drite,e n balle zanash .Pak her e kam takuar at vet,por ka qen mjaft pr t kuptuar pse artistt e mdhenj dhe t diturit fisnik thirren n emrin e tyre me nj potencial t till ngjyrese,q sht e paprsritshme dhe unikale.Veprat e tij ,dshmi e tejkohsis s artit dhe selitjes s bukuris n shpirt,per tre dhjetvjear u penguan t ekspozohen n Shqipri.Kjo sht nj therrmijz kohe n kohjetn e veprave t Naxhi Bakallit.Ato gjetn udhn e njohjes dhe prftimit t vlerave fal frymimit nga njeriu i shenjuar pr krijim .
Prej dhjet vjetsh kryeqytetari shqiptar ,banon e krijon n Itali (Ascoli,Pizeno)prandaj dhjetra vepra q s`durojn na vijn si imazhe nga prtej detit ;disa jan puthisur mire n galerin “Torna Buoni”t Firences, kan gjetur miqsi si duket ,e qetohen sbashku me veprat e Pikasos ,Mondrianit e t tjer gjigant t artit t figurs.
Q nga viti 1991, kur u el e para ekspozit vetjake e Bakallit,Galeria Kombtare e Arteve , ende nuk po prmendet q t`i bj pritjen dinjitoze piktorit t veshur me privilegjin hyjnor pr t qen i gjithkohshm,burrit t lindur pr t mos rresht s krkuari brenda shpirtit t vet thesarin e fshehur t bukuris,begatonjsit t kopshtnajs s artit t races shqiptare.
N ditt e gushtit,prfshir n ankthin e rimarrjes s vlerave reale t ktij kombi,thirrm si duket me shum dshir pranin e “magos” s bukurisdhe mendimeve t fisme,sa u prmbysn strukturat e emisionit dhe ,zri i njeriut, q pak dit m par kish shnuar 65 vjett ,hyri prmes linjs telefonike , nga shtpia e tij n Tiran n studion e Radio Tirans. Ardhja e Bakallit n vendlindje ende shnohet vetm nga miqte,prandaj mendimet e tij ,germzimet e fjalve t tij i ndjeva pr detyr t`i shprndaj n kt prmbytje mediatike emrash politikansh dhe jetngrnsish t pangopur.
Krkoj falje q nuk jam n gjendje q nga biseda spontane me piktorin nuk sjell dot sinfonin e tr , marrjefrymt e prshndetjes s sinqert.
Zoti Bakalli ,mirseerdht ,ndjej q prania juaj po merr prshndetje t pazshme nga mjaft njerz ,ndoshta edhe t panjohur pr ju.Ngjan sikur ju me ardhjen tuaj doni t na bindni pr fuqin e dshirs q mbin nga mungesa.
N.Bakalli :- Sikur vrtet prshndetja t mos humbte at bukuri kuptimi
q ka ,do ta pranojsha me shum kenaqsi kt ,veanrisht kur shqiptari prshndet ‘’ Mirdita’’. M duket se asnj nga kombet nuk e prshndet njeriun n`at mnyr q prshndesim ne.Q t`ia urosh ditn e mir kujtdo qoft,duhet t kesh mirsin e thjesht dhe t thell kuptimore brenda personit tnd.
N kto “mirditat” q keni marr kto pak dit q jeni n Tiran,a duket sikur sht krijuar menjher lidhja e s`ka humbur gj prej rrjedhe.
N.Bakalli.:-Sigurisht , un kam ndjesin e till ,q vij ktu dhe,m duket sikur s`jam larguar asnjher.Kjo sht kaq reale ,kaq e thjesh dhe e pakushtzume.M ndodh pikrisht kshtu: Un sapo zbres ktu m duket sikur nuk kam qn asnjher jasht vendit tim.
Gjej njerz q m presin me zemr dhe shtpia m duket gjithmon e mbushur.E pranoj q nganjher njeriu e zvendson n mnyr imagjinare situatn e boshsis,dhe ajo q dikujt i duket bosh dhe e shmtuar ,tjetrit mund t`i duket shume e bukur dhe plot.
Dhe me sa kam kuptuar e dgjuar “syri” juaj sheh vetm bukur…..
Duke ndjekur intervistn tuaj dhn para dhjet vjetsh ,n at realizim dinjitoz t TVSH-s kushtuar ekspozimit pr t parn here t veprave tuaja,fal iniciativs s miqve q prher nuk ju kan munguar,ju thoni diku mes te tjerave se : Nse artisti e ka ngjyer penelin e tij n gjinin e nans ,kjo do t thot q ai e ka t mbar krijimin…si duket kjo ka ndodhur me ju. Esht e shquar q n fmijri,sipas miqve tuaj magjia q i bni letrs,telajos,drurit,gurit,penelit,tingullit duke zotruar esencn e gjrave q sht energjia e fryms…far paska pas ky gjini i nans…
N.Bakalli:-- Un do t mundohem ta riprsris kt gj,t ripohoj brenda limitit t kohs s kushtzuar ,nga pozitat e nj koncepsioni edhe m bashkkohor ,mendimin q peneli ngjyhet n at mterial kuptimplot t gjithvlershm,ku sht pika e lidhjes e nj fenomenologjie jashtzakonisht domethnese,si sht pafundsia.Nqoftse tek gjini vijn t gjith elemett kimik , q jan prcaktues e t domosdoshm pr t zhvillu dhe mbajt jetn gjall ,domethan takohemi me nji pike,me nji solucion q bart elemet t fillimeve pa fund dhe t vazhdimeve t pafund.
Sigurisht nuk kemi t bjm me nj shkrirs t thjesht ,si mund t konceptohet ndoshta n kuadrin e nj mjedisi ,apo t nj atrecature t nj piktori , si sht paleta dhe vendi ku hedhim at ,shkrirsin.Ka sigurisht nj kuptim shum m t gjer dhe shum m domethns.Flitet se arti po humb kuptimet e veta,ose nuk egziston.Antiarti,minimalarti.konceptualarti,apo kto deputimet e fundit n performanc-art,po traumatizojn krijuesin.E kt tip traume un e kam gjet tek mjaft njerz n mjedisin ton t cilt m duket de referenc kan shkollat ,qofshin t vjetra apo moderne q pr mendimin tim jan gabimet e tejzgjatura q prodhon koha.Po qe se do ti referoheshim pikrisht asaj instance dhe n kt mes sht elementi shumkuptimor qe ka gjini i nans,si pike ku takohen dy ekstremet, ajo biologjike dhe shpirtnore,n nj linj,q ka nis dhe vazhdon pafundsisht ; ather un do t thojsha q edhe kuptimet e artit,do t jen dhe mbesin moderne,vetm nqoftse kan trajt unikale.Kjo trajt unikale sigurisht lidhet me at q transmeton n rrug gjenetike njeriu dhe sht elementi “gji i nans” q mund ta sintetizonte figurativisht kt trajt t pavdewkshme.Mendoj q mrekullon me plotsimet e veta,kuptimet e vazhdimit te artit pr t`iu kundrvu jo n trajtn politike,po n trajtn shum reale gjenetike,atij korrenti q mendon ta quaj t ngecun ose t humbun udhn,kur vet natyra konfirmon me element t till t cilt duhen deshifru ,marr kuptim n vet aktin krijues.
Esht ky element i vazhdimsis q sintetizohet pikrisht n ate figuracion q shpjeguam.Esht pikrisht Arti ,Arti i t gjitha kohrave i cili e ka krku kt specifik dhe ajo specifik e ka ba Artin q t quhet, t jet dhe t mbesi modern.
- Ju adhuroni,mrekulloheni e perkdhelni gjithka q sht jet.M ngjan se jeni nj idealist i pandreqshm deri n pakuptimshmri, nj irealitet real n kt bot ; si ia dilni kur gjindeni t prekur nga koncepte dhe veprime shkatrruese.
N.Bakalli:- Un prshndes edhe at q mundohet t ndrtoj imazhin e mire ,e pranoj edhe at q mundohet t jet shkatrrues.T till n opinionet shqiptare ka shume. Nji gja m duket i duhet shqiptarit t kuptoj edhe n sfern e artit,ajo , se vlen t konfirmohet vazhdimsia .N kt linj pafund,duhet t ngrihen ndrtesa t reja dhe jo t shemben sepse duke shemb ne keqmsohemi t quajm risi gjithshka q mohon. A mundet q n moshn 50 vje t mohohet mosha 40 vje, kur ato jan vite q i ke kalu dhe i ke konfirmu me jetn tende dhe ti vet.Nqoftse ky fenomen prcillet n jetn sociale dhe veanrisht n planin e krijimit dhe mbrujtjes e vazhdimsis s vlerave,far kuptimi do t kishte sikur ne ,pr t ngrejt kuptime t reja t artit dhe dukuni t reja te shkatrrojshim gjithshka q ishte ba nga t tjert.ata e ban at q ban,ne t bajm at q mund t bajm,sigurisht n kuptimet sa m t mira.Nnkuptohet kto prcaktohen nga shum faktor; si mund t mund t emrtohesh piktor po mund t mos jesh,dhe duke ia ln t hapur pr m tutje kohs se kujt i takon ta ngrej m nalt vlern le ta ngrej ,por pa egoizm e dhun pr mohim.
N zrin tuaj ndjej nj ritm dhe energji, gj e cila nuk krijon aspak ngjyr ndryshueshmrie nga zri juaj n intervistn e dhn 10 vjet m par. M mbeti n kujtes cilsimi i juaj se nj vepr nuk e mbyll kurr dialogun e vet .E keni fjaln pr prhershmerin e shpirtit krkues,q ndryshon kahje por jo thelb.
N.Bakalli:- Nj vepr nuk mund ta mbylli dialogun, kt e them me bindje t plot. Nse krijohet dialog,do t thot t krijohet vazhdimsi. Kur krijohet nje kontradiksion brenda kuptimit t nj vepre arti,do t thot t jepet shkaku i interpretimeve e i motivimeve pr vazhdimsin. Kjo do t thot q mos ta quajm artin gj q mbaron n katedrn e nj iks esteti,profesori,apo dikujt tjetr q shpall idera,por si nj dialog pa fund e si fillim pambarim.
-Ju prmendin me adhurim pr brishtsin tuaj,dritn dhe tejdukshmrin e kozmosit tuaj t brendshm.Ndrkoh ju pranoni se jeni sjell ashpr me veten.A bhet fjal pr pendes n kt zgjedhje q bt,tani,kur ne ju kujtojm se rapoti i juaj me tr jetn n art sht mijravjear,pra n nj kuptim sot po ju urojm 6500 vjetorin.
N.Bakalli.-Jam sjell ashpr me veten,ndofta n kuptimin konfirmues t gjrave dhe,shum here edhe e kam vetvehten n krkim t ideales time.
N planin social,shumkush thot,po ai sht pesoni q ty edhe t ka bha keq,ti prse nuk ia kthen…Nuk merrem me kt objekt sepse do t shkatrrojm njani tjetrin. Ai u nis pr t m shkatrru fizikisht,fjala vjenUn mbijetova shpirtrisht. Kjo sht e rendsishme. Un i l rast refleksioni atij q t mund dhe ai t kryej veprn ;o t poshtr ose t mirfillt. Ai q nuk merret me objektin social n`1` kuptimin e rmdomt t fjals,duket sikur ka nj objekt q sht i fissshm.Nse koha na ka vendos n nj pozicion t caktuar,t vazhdojm sbashku jetn ,t ushqejm shpresn se,dika m t mire se n nj fush tjetr mundemi me b,por edhe kt,nuk sht e than ta absolutizojm.Un e mendoj kshtu,dikush tjetr e sharton rrugs edhe me komponentt e tjer,e mund t jet nj tip kompleks,mbase n fund t veprimtaris s vet mund t jet edhe kshtu edhe ashtu…si t thuash edhe nji person i pare edhe i dyt apo i trete.
Un punoj duke e vn vehten time n prove vazhdimisht .Jam n pozitn q kam qen gjithmon ; “ti bie n qaf vetvetes”. E di q do shpirt njeriu ka dika t paarritshme po t hulumtosh gjithmon do t gjejsh udina.Shpirti i njeriut sht baraz me dimensiopnet e pafund,me limitet e pafund,me krkimet e pafund.Un mendoj ,q duke i dhn kto atribute
,elementi vfazhdimsi ,q sht future dhe n vet krijesn tone, q sht e vdekshme,sht e asgjsueshme por jo e tjetersueshme.Ky element sht tek vepra e vet,n mesazh,n problematik
n domethnie kuptimore ,q ai transmeton nprmjet saj.
-A i jeni rikthyer veprave t para? I keni rimarr n nj kuptim tjetr,ose n nj rrugtim tjeter.
N.Bakalli:-Un rrugtoj gjithmon n at kurs krkimor q kam patur edhe n veprat e dikurshme,q jep t sotshmet me shpres q do t jape t nesrmet.Nj fill sigurisht i bashkon,por nuk ndodh q t jem sot , si isha dje,si isha dje ,jam po Un,i sotshm dhe,Jam po Un,i nesrm.Un kshtu e ndjej brenda vetes.
Kompozicioni improvizativ i ksaj bisede sht veti e personave q dialogojn pa kushte e raporte,sht nj mjet q duhet ta ken bashkbiseduesit,t cilt kan,e krijojn dhe gjejn brenda vetes hapsirn pr harmoni.
-Ju falenderoj, duke mbetur gjithmon me dshirn q t rrugtojm n nj hapsir q nuk i dihen prmasat,ku do t jen ekspozuar t gjitha veprat tuaja .Mbetem me ankthin se kur do ta njoh bota shqiptare veprn e piktorit t madh t vet.
N.Bakalli-N kt mjedis,ku harresa nuk po mundet t przihet,ju falenderoj q keni gjith`at mirsi t m kushtoni koh dhe,t kujtoheni pr ditn e lindjes time.
Mirnjohje pr dashurin,me dashuri pa fund pr t gjith.
Intervistoi: Valdete Antoni,vitet 2002-3 -marre nga shtypi i perditshem.
Ndryshuar pr her t fundit nga abica : 19-08-2013 m 10:42
-
Regullat e Postimit
- Ju nuk mund t hapni tema t reja.
- Ju nuk mund t postoni n tema.
- Ju nuk mund t bashkngjitni skedar.
- Ju nuk mund t ndryshoni postimet tuaja.
-
Rregullat e Forumit
unk als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn unk als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn unk als_Latn