als_Latn ron_Latn uzn_Latn
Prej afro 15 vitesh, gjeneratat kalojn para muraleve dhe sadopak n mendjen e secilit fotografohet ndonj nga legjendat e thjeshtzuara dhe realizuara n mnyr modeste, me nj lloj estetike t plqyeshme pr syrin si dhe shum mund. Brenda ADN s secilit kalimtar lviz dika e padukshme por q e lidh gjeo-shpirtrisht me truallin dhe thirrjen e t parve.
Xixa e fantazis, mu rizgjua n kaprcyellin e ndrrimit t gjeneratave shtet drejtuese prej shkrimit manifest kulturor dhe vizionit integrues nga Fate Velaj. Realizuesi me dashuri i bulevardit t Evrops n Pogradec, u rikthye me formuln "Prgjegjsia fillon nga ndrra".Edhe pran oxhakut t Beratit ngrohur prej ndrrave e prjetimeve Elina Dunit sugjeroi tek finalja e tryezs s lir dhnien e vlerave universale ndaj Eposit shqiptar, si sht mbrojtja dhe renditja n listn e UNESCO-s.
Realisht vendet e qytetruara europiane jan ngritur mbi legjendat dhe mitet e trashgimis shpirtrore si shprehet Nija tek 1001 qllimet e kombeve brenda Zarathustrs frym formuese. N themelet e qytetrimeve ndihet tingllima q jehon s brendshmi n fizionomin e portreteve njerzore apo tek psikologjia e sjelljeve shoqrore.
Po rrekem si tek shprehja komike “tatuazh mbi gjoksin e Rozafs” duke kujtuar sesi shum pasdite pikturova bashk me disa artist akademist dhe gjimnazistt amator fundvitin 2000 legjendat e zgjedhura n muret e gjimnazit “Qemal Stafa .
Kto murale u realizuan me ndihmn dhe mirbesimin e dhn nga koleksionistja e njohur dhe asokohe drejtuesja e Fondacionit CCF znj. Linda Spahiu. Prgjegjsia ishte jo vetm pr t zbatuar nj projekt t UNICEF-it pr disa shkolla t kryeqytetit, t cilit po i skadonte afati dhe duheshin mbushur me piktura disa siprfaqe murale, por t krijohej nga vet gjimnazistt e orientuar nga programet msimore nj ngacmim edukues i prhershm.
Ather futja e muraleve brenda u miratua nga drejtuesit asokohe Gjergj Zaharia, Nora Malaj si dhe komuniteti i prindrve prfaqsuar nga dashamirsi i artit Nikolin Kurti. Realizimi i boceteve fituese zgjati afro dy jav me ndihmn e grupit artistik t bibloteks s shkolls "Qemal Stafa" organizuar nga msuesja pasionante e letrave shqipe Shpresa.
Mendoj se muralet me motive kombtare si Legjenda e Beratit midis dy kateve dhe n hyrje Legjenda e Mujit dhe Zanave prfaqsojn pr publikun e disa breznive pjesn e bukur t kujtess s ndrrave q burojn nga eposi dhe melosi shqiptar.
Vlersoj fytyrn e Zans tek legjenda e Mujit me fustanell n ngjitje drejt pishave t larta si qendr e kompozimit. Kjo murale na mundoi disa jav duke u fshir e prmirsuar derisa u realizua plot drit dhe me tiparet rrethore e t shndetshme si fizionomi e bukuris malsore.
Tek Legjenda e Beratit veoj prej abstragimit me pamjen e dy vllezrve Tomorrit dhe Shpiragut q ngjajn si marioneta t metalta t cilat ndeshen n ajr duke na prshfaqur edhe vlerat dhe fuqin shprehse t veshjeve kombtare t stilizuara t burrave.Tek Shpiragu ende shquaj shprpjestimet e koks m t vogl se opinga trekndore.
Ndryshe nga historia, miti dhe legjenda jan gnjeshtra e bukur q me kohn prmasohet si e vrteta e prbashkt. Fenomeni shikohet m s miri sesi projektohet vit pas viti nga kinemaja tek e prditshmja.
Nga ANDI BICA
Shkrimi u publikua sot (02.02.2014) n suplementin Rilindasi t gazets Shqiptarja.com (print)
- See more at: http://www.shqiptarja.com/kulture/27....3sLv6d2d.dpuf
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn hrv_Latn