als_Latn uzn_Latn ron_Latn
Mau Piu sht nj nga vendet arkeologjike m mahnitse n Tok dhe ndodhet n zemrn e Andeve n Peru t Amirks s Jugut. Ky vend 500 vjear trheq 300000 turist n vit.
Rrnojat e Mau Piut ndodhen n provincn Urubamba t Perus. E futur si n fol mbi rrpirat lindore t rrethinave t malit Vilcanota, Mau Piu ndodhet n lartsin 2350 metra mbi nivelin e detit me nj klim nntropikale me shira dhe pyje t dendur. Por mbshtetur n qytetrimet e lashta me histori t shkruar, sht vshtir t kuptohet se si qe e mundur q nj vend i till madhshtor nuk pat qen zbuluar prej spanjollve kur ato pushtuan Perun
I quajtur qyteti i humbur i Inkasve, Mau Piu u zbulua n vitin 1911, domethn rreth 400 vjet pas hyrjes s kolonizatorve spanjoll n Peru.
Mau Piu nuk ishte nj qytet me qllim administrative, tregtar apo ushtarak. Ai m shum ishte nj qendr e shenjt mbretrore e ndrtuar nga mbreti Inkas Paakuti gjat trheqjes prball pushtuesve mizor spanjoll n vitet 1460-1470. Udhtimet n rrugt pothuaj t pakalueshme q t drgonin n kt vend kryheshin vetm me lejen mbretrore. Me vdekjen e Paakutit, vendi i shenjt mbeti nn kujdesjen e kushrinjve t tij dhe me kalimin e kohs numri i njerzve q kishin njohuri pr at vend u zvoglua ndjeshm, derisa u shua fare. Shtohet ktu edhe fakti se Inkasit nuk kishin gjuh t shkruar, por prdornin shenja dhe vizatime t veanta dhe nj takm litarsh t ngjyrosur me nyje pr leximin e t cilave egzistonte nj grup i caktuar njerzish. Me shkatrrimin e shtetit t Inkasve me ardhjen e pushtuesve spanjoll, kta lexues t posam u shprndan dhe u harruan. Spanjollt e shkeln Perun n vitin 1532 dhe vala e par e tyre prbhej nga njerz t pashkoll dhe mizor, t cilt kishin pak interes pr gjrat q nuk sillnin pasuri dhe pushtet. Derisa n ato rrethina u dukn shkollart, njohuria pr Mau Piun kishte humbur. Gjithashtu, m 1536 Inkasit bn nj kryengritje por dshtuan dhe n trheqje e sipr dogjn e shkatrruan ngulmimet Inkase prgjat udhs q t onte tek Mau Piu. Ndrkaq, shirat e vazhdueshm, klima e ngroht dhe prishjet e rrugve nga rrshqitjet e dherave e fshehn prfundimisht Mau Piun pr rreth 400 vjet.
Vendodhja dhe pamja e zakonshme e Mau Piut jepet n figurat bashkngjitur. Ajo q e bn sa enigmatik dhe po aq t qart kt vend sht rrotullimi me 90o i pamjes s zakonshme. Kshtu, pamja e rrotulluar shfaq tiparet e fytyrs s njeriut dhe ndrtimet (e rrnuara tani) prmbri prfaqsojn flokt ose shamin e koks e shtrir anash.(E ngjashme me fytyrat e lashta t Egjyptit?) Kto tipare dhe ky kuptim toksor i ktij vendi mahnits mund t shihen prej lartsive ku fluturojn helikoptert e m lart.
Prgatiti Dr. Saimir Lolja
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn bos_Latn