als_Latn lit_Latn est_Latn
Ani Ruci
Kronikat e zeza nė gazeta dhe nė ekranet televizive tė Shqipėrisė publikojnė pothuajse ēdo ditė vrasje burrash, grash, tė moshuar. Autorėt e vrasjeve nuk kursejnė as fėmijėt. Nuk mungojnė vrasjet makabre. Nuk mungojnė vrasjet e policėve, tė komisarėve tė policisė. Shifrat zyrtare tregojnė se nė Shqipėri ka njė rritje tė ndjeshme tė kriminalitetit lidhur me krimin urban: vrasje pėr gjakmarrje, rritje tė vrasjes sė grave si pasojė e rritjes sė dhunės nė familje dhe mbi tė gjitha rritje tė rasteve tė ngritjes sė dorės ndaj policisėsė shtetit.
Kjo situatė alarmante ka rritur zėrat e publikut pėr rikthim tė dėnimit me vdekje, denim qė Shqipėria e ka hequr, si vend anėtar i Kėshillit tė Europės. Pėr tiu pėrgjigjur kėsaj situate dhe shqetesimit nerritje te publikut ėshtė ndjekur njė rrugė tjetėr: jo rikthimit tė dėnimit me vdekje por reformimit tė Kodit Penal pėrmes njė pakete tė re ligjore, qė kėto ditė do t i paraqitet Parlamentit pėr miratim. Paketa ėshtė hartuart nga ekspertėt e Ministrisė sė Drejtėsisė, nė bashkėpunim me ekspertė tė EURALIUS-it misioni i BE pėr reformimin e Drejtėsisė nė Shqipėri si edhe me ekspertė nga Franca dhe Italia.
Paketė e re ligjore pėr dėnimin e autorėvetė vrasjeve - 40 vjet burg dėnimi mė i ulėt
Ministri i Drejtėsisė, Eduard Halimi thotė pėr DW se hartimi i kėsaj pakete ligjore ėshtė pjesė e reformimit tė Drejtėsisė sipas standarteve qė kėrkon BE pėr progres tė Shqipėrisė nė procesin e integrimit Europian. Ajo synon njė drejtėsi penale efektive, pėrmes ashpėrimit tė dėnimeve dhe parandalimit tė vrasjeve. Ēfarė dėnimesh parashikon kjo paketė?
Pėr vrasjen e policėve dėnimi shkon nga maksimumi prej 25 vitesh qė ėshtė tani, nė minimum 38 vjet. Ndėrsa maksimumi shkon nga 40 deri nė burgim tė pėrjetshėm. Me fjalė tė tjera tavanin e parashikuar pėr dėnimin e autorėve tė vrasjeve, kjo paketė e kthen nė dysheme ose maksimumi i tanishėm i viteve tė burgimit kthehet nė minimum. Pėr vrasje tė tjera dėnimet variojnė nga 25 vjet deri nė burgim tė pėrjetshėm nė vartėsi tė rrethanave rėnduese nė tė cilat kryhen," thotė Ministri i Drejtėsisė, Eduard Halimi
Paketa pėrfshin ashpėrsimin e dėnimeve pėr rastet e vrasjes pėr hakmarrje, akteve ****uale me dhunė me tė mitur, mbajtjen e armėve pa leje, qė deri tani konsiderohet kundravajtje penale dhe dėnohet vetėm me gjobė. Nė realitetin e pėrditshėm nė Shqipėri rezulton qė 90% e personave qė kapen me armė zjarri, lirohen nga gjykatat, pasi Kodi Penal parashikon gjobė. Nė paketėn e re ligjore, gjithkush qė kapet me armė zjarri do tė dėnohet jo mė pak se 10 vjet burg ndėrsa denimin maksimal do ta vlerėsojė gjykata. Nė paketė konsiderohet krim edhe homophobia dhe vrasjet e shkaktuara prej saj, kėrkesė kjo e ardhur nga Avokatit i Popullit.
Reformimi i Drejtėsisė sipas Road- Map tė integrimit nė BE
Reformimi i Drejtėsisė mbetet njė nga kushtet kryesore tė BE pėr Shqipėrinė per progres nė procesin e integrimit europian. Nė kėtė procures nė disa drejtime Shqipėria ka arritje te dukshme. Ėshtė kryer dixhitalizimi i tė gjitha gjykatave, vendosja e sistemeve elektronike pėr zhvilimin e tė gjitha seancave gjyqėsore, pra sistemi audio visual dhe jo procesverbalet me shkrim dore, ku Shqipėria ėshtė i vetmi vend nė rajon qė ka arritur tė realizojė deri tani. Ky system ėshtė edhe nė shėrbim tė transparencės, si element kryesor pėr tė luftuar korrupsionin nė gjykata. Ėshtė bėrė dixhitalizimi i sistemit noterial, mbėshtetur nė eksperiencėn gjermane dhe austriake, reformimi i sistemit tė avokatisė, ku tani duhet arėsimim pėr t u bėrė avokat, reformimi i regjistrimit tė pronave. Tė hėnėn, me 8 Prill, pritet qė Banka Botėrore nė Uashington tė dalė me njė deklaratė zyrtare ku sistemi i regjistrimit tė pronave do tė cilėsohet mė solidi dhe transparenti nė gjithė rajonin e Ballkanit, thotė thotė Ministri i Drejtėsisė, Eduard Halimi
Paketa e re ligjore pėr ashpėrsimin e dėnimeve pėr autorėt e vrasjeve shoqėrohet me ndryshime nė Kodin Penal dhe Civil. Ajo ka njė efekt tė sigurtė: parandalimin e vrasjeve. Por nuk ėshte recetė me efekte ēudibėrėse, nuk do tė zhdukė krimin e vrasjes por do ta sprapsė dukshėm atė. Efekti parandalues ėshtė i garantuar, thotė Ministri i Drejtėsisė, Eduard Halimi.
bam_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn