als_Latn dik_Latn sag_Latn
Qeveria Rama vendosi, javën e shkuar, të shtyjë me 10 vjet afatin e kontratës koncesionare të kompanisë ACR Holding për shfrytëzimin e minerës së kromit në Bulqizë, vendburimi më i madh i kromit në Shqipëri dhe një ndër më të mëdhenjtë në botë.
Kontrata e mëparshme koncesionare përfundonte në vitin 2031, kohë kur miniera duhej t’i kthehej shtetit shqiptar, ndërsa tani ajo do të shfrytëzohet nga konçesionari deri në vitin 2041.
Justifikimi i qeverisë është se koncesionari ka marrë përsipër të investojë 15 milionë euro mbi planin e mëparshëm të investimeve, ndaj ky premtim është shpërblyer me zgjatjen me 10 vjet të kohëzgjatjes së konçesionit.
Qeveria ka marrë, sot, një vendim që mund të konsiderohej në vitin 2031. Për më tepër, ajo ka vendosur mbi bazën e një premtimi në letër për një investim të pritshëm mbas shumë vitesh nga sot.
Nga pikëpamja ekonomike veprimi i qeverisë është absurd, edhe për faktin se ai i “dhuron” koncesionarit të paktën 300-400 milionë euro të ardhura për një investim minimal—aktualisht, koncesionari deklaron 30-40 milion euro të ardhura në vit.
Vendimi ngre shumë dyshime edhe për ligjshmërinë e tij. Koncesionari ACR—fillimisht, në vitin 2001, në pronësi të kompanisë italiane Darfo; pastaj në vitin 2007, në pronësi të një konsorciumi austriak-rus; dhe së fundmi nga viti 2013, nën pronësi të biznesmenit shqiptar Samir Mane—ka shkelur vazhdimisht kushtet e koncesionit për realizimin e investimeve dhe për kriteret e operimit të minierës së Bulqizës, që ndër të tjera kanë çuar në humbjen e jetës nga të paktën 7 minatorë deri më sot.
Për këto arsye, në nëntor 2013, pak muaj pas ardhjes në pushtet, qeveria Rama pezulloi në mënyrë të pjesshme licensën e minierës. Ndërkohë, që priteshin masa të ashpra ndaj koncesionarit për ta detyruar të plotësojë kushtet e koncesionit dhe të shfrytëzimit të minierës, papritmas qeveria ka vendosur për shtyrjen e afateve të koncesionit pa dhënë asnjë shpjegim për justifikimin e këtij veprimi.
Veprimi i qeverisë është edhe më i papritur në kushtet kur Partia Socialiste në opozitë ka qenë një kritike e ashpër ndaj qeverisë Berisha në raportet me biznesmenin Samir Mane, një nga oligarkët më të mëdhenj në vend i cili ushtron prej vitesh kontroll të madh mbi qeveritë e të gjitha partive. Në mënyrë të veçantë, socialistët opozitarë dënuan ashpër lejimin nga qeveria Berisha të blerjes së kompanisë koncesionare nga Zoti Mane në janar të vitit 2013.
Në vitin 2011, një grup deputetësh socialistë i kishin dërguar dhe një letër të ashpër Ministrit Nasip Naço, postin e të cilit më pas e zuri Edmond Haxhinasto, më anë të së cilës ata dënonin dorëzimin e një nga pasurive më të mëdha natyrore të vendit biznesmenti Mane dhe kërkonin shpjegime për këtë vendim.
Ministri Sajmir Tahiri ishte një nga zërat më të fortë që kundërshtoi blerjen e kompanisë koncesionare. Më poshtë është një nga deklaratat e tij të kohës, në të cilën Zoti Tahiri ngriti një sërë pyetjesh të rëndësishme.
Mbas vendimit të qeverisë Rama, pjesë e së cilës është tashmë Zoti Tahiri, pyetja e natyrshme është: A ia bëri Ministri Tahiri të njëjtat pyetje Kryeministrit Rama para se të ngrinte dorën për të votuar pro zgjatjes së afatit të koncesionit për Zotin Mane?
Në shkurt 2013, Zoti Tahiri deklaroi:
Mësova se kompania kryesore shfrytëzuese e kromit të Bulqizës, ACR, e cila fitonte miliarda pa përmbushur planin e investimeve, siç nuk e ka përmbushur dhe sot, ka shitur të drejtën e shfrytëzimit, duke u larguar përfundimisht nga vendi, prezumoj me miliona euro fitim, e duke lënë pas vetëm minatorët që rropaten po njëlloj.
Ju kujtoj këtu se kësaj kompanie, ministri paraardhës, i firmosi një marrëveshje brenda 24 orëve, me anë të së cilës ACR përfitonte shtyrjen e shlyerjes së gjobave. Marrëveshje që nuk u miratua kurrë në Parlament siç e kërkonte ligji. ACR iku pa i shlyer kurrë këto gjoba, duke marrë vetëm fitimin kolosal, duke mos kryer investimet e po kështu, duke mos paguar as gjobat
Të gjitha këto kompani vijnë, shfrytëzojnë mineralin, fitojnë miliarda, nuk bëjnë investime, nuk paguajnë gjoba e krisin e ikin. Siç fati i minatorëve mbetet po i njëjti, skllevër të skllavopronarit të radhës, duke trashëguar varfërinë siç trashëgojnë shfrytëzuesit fitimet kolosale. Po i njëjtë fati i shfrytëzimit të pasurisë publike. Kromi, pasuria jonë më e madhe kombëtare, mbetet mall pa zot, në përdorim të tutorit të radhës.”
Zoti Tahiri i kërkoi publikisht Ministrit të atëhershëm të Ekonomisë, Edmond Haxhinasto dokumentat dhe informacionin e mëposhtëm:
- Dokumentacionin që provon garancitë financiare të shoqërisë së re që merr koncesionin në përmbushje të legjislacionit në fuqi dhe marrëveshjen koncesionare të miratuar në parlament;
- Dokumentacionin që provon se shoqëria e re plotëson kushtet e investitorit të fushës;
- Praktikën e transferimit të lejes koncensionare nga ACR sh.a. tek shoqëria e re koncensionare;
- Realizimin e investimeve nga shoqëria koncensionare ACR Sh.A nga 1 korrik 2009 deri në 31 dhjetor 2012;
- Dokumentacionin që provon pagesën e penaliteteve nga shoqëria ACR Sh.A për moszbatimin e kushteve të kontratës koncensionare mbi realizimin e investimeve brenda afatit;
- Grafikun e hapjes te pusit Nr. 9 të thellësisë të Minierës së Kromit Bulqizë dhe realizimin e këtij grafiku për periudhën 1 korrik 2009 deri ne 31 dhjetor 2012;
- Sasinë e rezervave të mineralit të kromit që kanë shfrytëzuar shoqëritë koncensionare dhe prodhimin e mineralit të kromit të realizuar nga këto kompani, të ndarë për secilën shoqëri për të gjithë periudhën e dhënies me koncesion deri në 31 dhjetor 2012;
- Sasinë e rezervave të mineralit të kromit që kanë mbetur pa u shfrytëzuar mbi nivelin e 14 të thellësisë të Minierës së Kromit Bulqizë;
- Sasinë e rezervave që është shfrytëzuar nga shoqëria koncensionare ACR Sh.A për periudhën 1 korrik 2009 deri ne 31 dhjetor 2012 dhe prodhimin e mineralit të kromit që ajo ka realizuar për këtë periudhë.
/ Marrë nga Exit.al /
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn