als_Latn dik_Latn sag_Latn
Obelisku i gdhendur në gur ngrihet në njërën prej kodrave më dominante të qytetit të Gjirokastrës. Ai ndodhet në oborrin e shkollës së parë shqipe dhe është një vepër që simbolizon përpjekjet e patriotëve gjirokastritë në shërbim të arsimit dhe dijes.
Obelisku i gurtë do të ndërtohej me porosinë personale të ish-udhëheqësit komunist Enver Hoxha. Njëri prej pjesëtarëve të grupit të punës skulptori, Stefan Papamihali, kujton se ishte viti 1976 kur do të merrnin porosinë për realizimin e një punimi në gur në të cilin të përmblidheshin vepra dhe sakrifica e patriotëve gjirokastritë për mbrojtjen dhe zhvillimin e shkollës shqipe.
“Së bashku me kolegët Muntaz Dhrami (Artist i Popullit) dhe Ksenofon Kostaqi do të punonim për javë të tëra për hartimin e modelit të veprës në fjalë. Bëmë me dhjetëra bocete, të cilët kishin pamje dhe forma të ndryshme”, kujton skulptori gjirokastrit Stefan Papamihali.
Pas disa muajsh punë të tre skulptorët arritën në përfundimin se vepra artistike, e cila do të punohej në gur të kishte formën e një flete libri të mbështjellë mbi sipërfaqen e të cilit, do të gdhendeshin elemente simbolik të historisë së arsimit gjirokastrit.
“Kjo formë e zgjedhur prej nesh kishte një domethënie të veçantë pasi simbolizonte fletën e historisë të lindjes dhe zhvillimit të arsimit në gjuhën shqipe në Gjirokastër”, shprehet skulptori Papamihali. Pasi u miratua ideja grupi i artistëve filloi punën në terren. Masivet e gurëve në ngjyrë të bardhë dhe të punueshëm nga dalta e skulptorit do të përzgjidheshin në zonën e Golemit, në rrethin e Gjirokastrës.
Për javë të të tëra të tri skulptorët Dhrami, Kostaqi dhe Papamihali do të mbylleshin në studion e këtij të fundit në Gjirokastër për të gdhendur gurët e veçantë të cilët do të montoheshin me pas në një të tërë. “Puna ishte e lodhshme dhe e vështirë, vijon skulptori Papamihali, pasi porosia ishte që gjithçka të bëhej me dore, me daltë dhe çekan”. Pas gati një muaji, masivet e veçantë të gurëve ishin skalitur. E lodhshme për grupin realizues të Obeliskut të gurtë ishte edhe çuarja në majën e kodrës së masiveve të gurëve. “Në ato vite kodra ishte e pasistemuar, ndërkohë që për ne ishte një stërmundim i madh të ngjisnim masivet e gurëve duke pasur parasysh edhe kujdesin që duhej të tregohej që ata të mos dëmtoheshin”. Vepra e lartë 7 metra e gdhendur e gjitha në gur do të montohej në oborrin e shkollës së parë shqipe në Gjirokastër, “Liria” e çelur në vitin 1908. Në vitin 1977 do të bëhej inagurimi zyrtar i saj . Krahas formës së gurëve të punuar plot talent dhe mjeshtëri, pjesë e Obeliskut janë edhe disa elementë të gdhendur në të si klasa e shkollës shqipe, një grup patriotësh gjirokastritë etj. Ndërkohë pjesë e punimeve do të ishte edhe sistemimi i kodrës ku u vendos Obelisku, ristrukturimi i muzeut të arsimit që në ato vite ishte vendosur në godinën e shkollës së parë shqipe.
Vendosja e obeliskut do të pasohej nga punime të tjera, si sistemi i kodrës, ndërtimi i shkallareve të gdhendura në gur etj. Tashmë është kthyer në traditë që Obelisku bëhet pjesë e vizitave të gjirokastritëve të moshave të ndryshme në respekt dhe nderim të arsimit dhe shkollës shqipe.
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn