als_Latn uzn_Latn slv_Latn
-
Jemi rac e pastr
Studimi Gjenetik i Universitetit t Kalifornis: Shqiptart, m homogjent n Evrop.
Popullsia shqiptare, e vetmja me pasardhs t njjt n Ballkan
Prof. Asoc. Dr. Aleksandr Dhima, antropologu i par n vend dhe ekspert i fushs, jep shpjegimin e mposhtm:
Ardit Rada/ Oltion Rrumbullaku
- Dy profesor t Universitetit t Kalifornis, Peter Ralph dhe Graham Coop kan botuar nj studim pr Gjeografin Aktuale Gjenetike t Paraardhsve n t gjith Evropn. Ky studim ka shfrytzuar nj baz t dhnash t quajtur POPRES, q ka marr t dhnat gjenetike t 2,237 europianve q jan kryesisht banor n Londr, Mbretri e Bashkuar, dhe Lozan, Zvicr. Meqense kto dy qytete kan individ q kan origjin nga e gjith Evropa, ather t dhnat e tyre gjenetike jan prdorur pr t verifikuar trashgimin gjenealogjike t banorve t Evrops deri n 3 mij vjet m par. Pjes e ktij studimi ishin dhe t dhnat gjenetike t 9 shqiptarve nga Shqipria dhe 14 shqiptarve nga Kosova. T dhnat gjenetike t ktyre 23 shqiptarve me banim n Londr dhe Lozan jan krahasuar me t dhnat gjenetike t individve me origjin nga e gjith Evropa. N fakt, studiuesit kan marr vetm gjuhn si vij ndarse kshtu q t gjith shtetet sllave n Ballkan jan prfshir n nj grup t vetm. Ky studim mundson shum diskutime, megjithat rezultatet nga tabela n faqen 37 tregojn faktin q shqiptart jan kombi m homogjen n Evrop dhe q t gjitha popullsit e Ballkanit kan paraardhs t prbashkt me shqiptart q datojn m shum se 2 mij vjet prpara edhe prpara dyndjeve sllave n kto rajone. Duket se tashm biologjia dhe studimet gjenetike do t'i japin t drejtn shqiptarve q t quhen popullata m autoktone e Ballkanit dhe t konsiderohen n mnyr t padiskutueshme si pasardhs t ilirve n histori.
Pr rastin e Shqipris
Studimi i Universitetit t Kalifornis i kushton vendit ton nj hapsir t veant duke e marr at si shembull. M posht sht pjesa ku prmendet Shqipria, ndrkoh q ajo nuk mungon n tabelat ilustruese dhe n shifra. Niveli m i lart i Prejardhjes s Prbashkt t Identitetit gjendet tek individt q flasin gjuhn shqipe (nga Shqipria dhe Kosova), q kan nj rritje t prejardhjes s prbashkt q vjen q nga 1,500 vjet m par. Kjo sugjeron q nj pjes e rndsishme e pararendsve t shqiptarve moderne kan qen nga nj grup relativisht koherent dhe i mbledhur popullsie q ka qen i qndrueshm pr t paktn 1,500 vitet e fundit. Po ashtu kto individ kan numr t ngjashm paraardhsish edhe me popullsit e afrta, si dhe individt n pjes t tjera t Evrops, duke treguar q popullsit shqipfolse nuk kan qen aq shum t izoluara. Pr m tepr, individt Grek (dhe disi m pak ato t vetquajtur Maqedonas) kan nj numr m t madh paraardhsish me shqiptart sesa me fqinjt e tjer, ndoshta pr shkak t efektit m t vogl t pushtimeve sllave n kto popullsi. Prfundimi tregon se shqiptart jan populli m homogjen, por edhe q i kan dhn m shum se t tjert vendeve fqinje.
Krahinat shqiptare dhe tiparet: Nj lab, nj myzeqar, nj mirditor...
...Antropologjia ka ndryshuar shum me kalimin e kohs, por disa gjra mbeten si modele. Q n vitet 30 kan ardhur profesor t huaj q jan trhequr nga tipat e shqiptarve dhe kan gjetur n krahina t veanta disa tipare q jan tipike. Pr shembull tipi i Kthells s Mirdits, q sht n luginn mbi Rrshen deri n Kurbnesh. Popullsia e atjeshme, pr shkak t gjersis s madhe t koks, fytyra u vjen n form trekndshe dhe q prfundon me nj form maje n mjekr. Kan nj pigmentim t errt t fytyrs, flokve dhe syve. Nse vjen nj banor i asaj zone n Tiran, ndoshta n 15% t rasteve, dallohet. Megjithat nuk sht m koha e studimit t tipareve fizike. Ka zona q pr shkak t sistemit fisnor, kan marr dhe kan dhn n nj rreth shum t ngusht zonal. Duke marr e duke dhn nuse n nj territor t kufizuar, kjo ka br q gjenet t koncentrohen n t njjtn zon. N Labri, zona e Kurveleshit nga Progonati deri n Golm t Gjirokastrs, i kan mollzat t krcyera karakteristike dhe nj ngjyr m t zbeht t lkurs. Syri pak a shum i mbyllur dhe zri si piskam. Kta persona dallohen jo vetm q jan nga Labria, por q i prkasin pikrisht ksaj zone. N Myzeqe, zona e Dherit t But, apo lalt n kuptimin klasik t fjals, po t shohim kan nj hund q nuk ka formn e banorve t Tirans pr shembull. Kto nuk duhen marr pr kapital, pasi kto tipare interpretohen vetm n 10-15% t rasteve. Por struktura gjenetike sht krejtsisht e kontrollueshme. Sa i prket bukuris s njerzve, ajo nuk lidhet vetm me origjinn nga gjyshrit apo trashgimin e tipareve, por edhe nga avancimi i kulturave...
Portret shqiptari dhe greku
Portret shqiptari dhe greku - grafik e Dominique Papety. Kjo grafik sht realizuar rreth 1847-1848, nga Domenique Papety piktor i "shkolles franceze" (dimensionet H. 00,140 m; L. 00,289 m) "Dy portrete n profil... Shoqruesi im shqiptar , i quajtur Dimitri (n t majt) dhe arkaxhiu grek Anastasi (n t djatht ) - do t shkruante autori n nj letr drejtuar prindrve t tij n 6 maj 1847. Vendndodhja aktuale: Muzeu i Luvrit - Departamenti i Arteve Grafke
Vepra e par q shpjegon racn shqiptare
N vitin 1944, nj shqiptar mori prsipr pr her t par t bj nj studim mbi prejardhjen. Raca shqiptare sht libri i doktorit Jakov Milaj, por kjo vepr u ndalua. E ripa dritn e botimit n vitin 1997, duke u konsideruar si i pari studim antropologjik. Milaj hedh pr her t par n rrug shkencore teza mbi prejardhjen e vendasve. Kjo vepr u nxit edhe nga fakti se gjat Lufts s Dyt Botrore, ideologjia naziste kishte si baz dallimet raciale n bot. N parathnien e librit, botuesi Ismail Mal Osmani shkruan: Ky studim nuk sht br pr tu marr me racizm n kuptimin politiko-filozofik q i japin ktij skaji popujt e tjer t bots. N nj vend si ky i yni, ku nuk njihen as fillet e shkencave biologjike dhe ku nuk dihet, as n vija t prgjithshme, se cila sht paja morfologjike e shpirtrore q ne na bn t quhemi nga popujt e tjer t Ballkanit e tEvrops, t hidhet n shesh nj ide e ktill do tishte gj fare e papjekur dhe nuk do t jipte asnj prfundim praktik. Qllimi i hartimit t ksaj vepre ka qn q t nxjer n shesh disa t vrteta, gjer m sot t panjohura, mbi racn ton dhe tu jap shkas, atyreve qe ndjejn vehten t zotin, pr tu marr pak m tepr me biologji e me anthropologji. Prfundimet q ka pr t nxjerlexonjsi nga kto faqe jan t thjeshta dhe, ndofta, t njohura intuitivisht prej shum Shqiptarvet, rne gjith se t mohuara prej t huajvet dashakeq : se populli arbror ka nj origjin t vetme e t prbashkt; se sht anas (aukton) n t gjitha viset ku banon sot; se as midis myslimanvet e kristjanvet, as midis Gegvet e Toskvet nuk ka ndonj ndryshim racor; e, m n funt, se ndihet nevoja pr nj politik shoqrore q t synoj fuqizimin fizik t racs shqiptare.
Me italiant m shum pasardhs se me kdo tjetr
Studiuesit pohojn n raportin e tyre se origjina e shqiptarve modern sht e diskutueshme, dhe argumentohet q shqiptart mund t jen pasardhs t Ilirve (Uilkes, 1996), t cilt banonin n pjes lindore t Adriatikut dhe n Salenton e sotme (Itali) gjat periudhs romake. Rezultatet tona jan pa diskutim n prputhje me kt kndvshtrim, duke prfshir faktin q Italiant kan m shum paraardhs t prbashkt me shqiptart sesa me popullsi t tjera, por duhet prmendur ktu q nj pjes e tyre jan brenda kohzgjatjes prej 1,500 vitesh q tregon emigrime t mvonshme t shqiptarve drejt Italis
4 tiparet kryesore t nj shqiptari tipik
Pr antropologjin e shqiptarve ka pak studime. Vetm m 1973, u ngrit nj brtham zyrtare antropologjike, e cila m 1976 u vendos n Akademin e Shkencave. (Nj grup pune i asaj kohe punonte n Katedrn e Anatomis n Fakultetin e Mjeksis n U.T). Prej puns s tyre, kemi sot, nj lloj identikiti t tipareve shqiptare, n t ciln sht arritur, pas nj pune jo t vogl, n dy drejtime:
a gjurmimi i tipareve antropologjike n zonat e mdha etno-kulturore shqiptare,
b studimi i materialeve skeletore nga epoka t hershme historike, me qllim prcaktimin e tipave antropologjik n trevat shqiptare. Bazuar n kto studime, q kulmuan n vitet 80, mund t thuhet, se nga pikpamja antropologjike, te ne shqiptart mbizotrojn ato q njihen si tipare adriatike (jan tipare mbizotruese, pra i prkasin shumics, por jo t gjith shqiptarve).
Kto tipare mbizotruese jan:
1 Koka e shkurtr dhe e gjer, e sheshuar n pjesn e pasme.
2 Fytyra e lart dhe e gjer n pjesn e siprme
3 Hunda e spikatur me shpin t myst
4 Shtati i shkurtr ose mesatar.http://shekulli.com.al/web/p.php?id=3132&kat=104
-
-
Kjo konfirmon vetem ate qe dinim sinqerisht, padyshim Shqiptaret jane pasardhes te Ilireve.
-
Regullat e Postimit
- Ju nuk mund t hapni tema t reja.
- Ju nuk mund t postoni n tema.
- Ju nuk mund t bashkngjitni skedar.
- Ju nuk mund t ndryshoni postimet tuaja.
-
Rregullat e Forumit
unk als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn slk_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn ayr_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn unk unk als_Latn unk als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn unk als_Latn