als_Latn lit_Latn uzn_Latn
Nisja
Ishte njė nisje e shpejtė. 24 Korrik. Nė 3 tė natės avionin i Austrian Airlines mori me vete grupin e alpinistėve shqiptarė. Xhimi Begeja, Gjergji Bojaxhi, Mateo Begeja, Iglin Shyti, Gerti Pishtari, Ibrahim Hackaj, Fation Plaku , Ardian Luli, dhe Erli Rudho. Pastaj, pėr orė me radhė vetėm salla tranziti nė aeroporte, nė Vienė, mė pas nė tė Moskės, e mė tej nė tė Mineralye Vodie. Koka na hidhej sa andej-kėndej nga gjumi i sfilitur e i detyruar nė avion ose gjatė pritjes nė aeroporte. Fati i keq goditi qė nė fillim. Kryetari i ekpeditės, Ibrahim Hackaj, hasi disa probleme nė aeroportin e Vienės me pasaportėn Laissez Passes tė Bankės Boterore. Ambasada ruse nė Tiranė kish pretenduar qė ajo pasaportė nuk kishte nevojė pėr vizė, ndėrsa shėrbimi aeroportual vjenez linte tė kuptoje tė kundėrtėn. Anėtari mė i rėndėsishem i ekipit i shkėputet grupit, dhe nuk ka pėr ta shijuar me ne ngjitjen nė majėn mė tė lartė tė Rusisė e Evropės. Ah, kėta rusėt
Nė Mineralye Vodie
Mbas arritjes nė qytetin Mineralye Vodie, e nė hotelin ku do na mbylleshin sytė pėr vetėm 4-5 orė, u nisėm qė me tė gdhirė, besoj se mund tė ketė qėnė ora 5 kur hipėm nė makina pėr tė arritur tek kampi bazė ku do pushonim e do fillonim ngjitjen pėr Elbrus. Kampi ishte nė 2200m, lartėsi e zakontė pėr ne tė mėsuar me malet shqiptare.
Relievi tė linte tė shikoje me shumė lehtėsi dy majat vullkanike tė Elbrusit mbuluar nga bora e pėrjetėshme, e ku parpėseprapė tė nxinte dielli e mund tė bėje dhe banjo-dielli. Mendimi i parė kur e shihje kishte shenja madhėshtie: njė mal perėndish. Tė jepte pėrshtypjen si i veēuar nga vargmali i Kaukazit, e sikur afrohej sa mė shumė ta shikoje nė sy.
Miqtė rusė e tė tjerė
Po atė natė takuam edhe udhėrrėfyesit tė cilėt do na udhėhiqnin drejt shtegut tė malit. Danieli ishte guida e parė, Viktori i dyti, si dhe Anja e treta. Tė tre shumė tė stėrvitur fizikisht e tė aftė, por ne flisnim gjuhė tė pakuptueshme pėr njėri-tjetrin. E vetmja qė mund tė krijoje komunikim nė anglisht ishte Anja. Ndėrsa informoheshim pėr ēfarė na priste nė 6 ditėt e ardhėshme tė ngjitjes nė Elbrus, u bėmė edhe me dije qė do na bashkoheshin edhe tre alpinistė tė tjerė. Njė alpiniste braziliane, njė ruse dhe njė tip nga Malajzia me historira shumė tė kėndshme mbi Everestin e majat e tjera ku qe ngjitur. Malajziani kishte humbur gishtat e dorės nė njė aksident gjatė ngjitjes nė Everest. Nuk dinim nėse ta shihnim me keq-ardhje apo me admirim pėr sa kishte arritur.
Udhėrrėfyesit atė natė na informuan se na priste tė nesėrmen njė ngjitje prej 1600m deri mė 3800m, e mė pas kthimi pėrsėri poshtė pėr tu ambientuar me klimėn, e mė pas pėrsėri me mė shumė peshė nė kurriz pėr tė pushuar nė kampin e sipėrm.
Dita 1
Zgjimi nė orėn 8, pėrgatitja e ēantave, ngrėnia e mėngjesit rreth orės 9 e 30, e mė pas ngjitja rreth orės 10 e 30. Na u duk si vonė, krahasuar me ngjitjet tona nė malet shqiptare, por ishim nė kushte ruse e alpinizėm rus. Ah, kėta rusėt..
Objektivi jonė atė ditė ishte vetėm kampi nė 3800m. Udhėrrėfyesit na dukeshin shumė tė ngadaltė nga sa ishim mėsuar ne me malet shqiptare, ndėrsa ndiqnim Danielin bashkė me tre vizitorėt tanė. Njė ngjitje qė zgjati gati 5-6 orė deri tek ēadrat e hapura nė kamp, nė buzė tė akullit tė ngrirė tė maleve tė kaukazit. Kohė sa pėr tė ngrėnė drekėn e zbritja poshtė. Ushqim i paketuar, i pallogaritshėm ndoshta pėr stomakun tonė. Ēokollatė, njė mollė e ndoshta disa kokrra fruta tė thata. Nė fund tė ditės ngjitja klimatizuese kish pėrfunduar me sukses, me njė dhimbje tė vogėl koke pėr Gjergjin. Kohėn e mbetur e kaluam si nė plazh, lojė me letra, e me ndonje zhytje nė ujin e freskėt te zonės prej gati 5 gradė celcus. Ndoshta mund edhe ti ngjante ujit tė syrit tė zi nė Theth. E pagėzuam plazhi ulėrima.
Dita 2
Ngjitja kėtė herė me ēanta edhe mė tė rėnda, por me njė rrugė e distancė mė tė qartė qė na jepte edhe njė lehtėsim shpirtėror dhe vetvetiu edhe fizik, dhe mė tė arritur nė tendat e kampit nė 3800m, gjėja e parė qė bėmė mbas njė pushimi 5 minutėsh, ishte zbrazja e ēantave dhe sistemimi i tyre nėpėr tenda. Ishin tenda dyshe, shumė tė rehatshme por jo shumė tė larta. Pak mė tej, tualet-et nė mes tė natyrės, paksa tė veēuara nga tendat, mbi dy gurė tė mėdhenj pėr tu rehatuar.
Dita 3
Zgjimi nė orėn tetė, mėngjesi dhe nisja rreth orės 10 e 30 pėr njė klimatizim tė mėtejshėm deri mė 4600m. Ishte dita e parė ne akull dhe pėrdorimi i kthetrave dhe i kazmės apo edhe tė shkopinjve ishte bėrė i nevojshėm. Si pasojė e kravasave dhe e rreziqeve tė gropave dhe shembjeve tė akujve, pėrdorimi i litarėve sigurues u bė njė domosdoshmėri. Faqja veriore e Elbrus-it e zgjedhur nga ne ishte mė pak e shkelur dhe ndoshta mė e vėshtirė se faqja jugore. Kjo ishte njė ditė pa lodhje tė shumta fizike. Na duhej tė bėnim thjesht njė ngjitje tė vogėl mbi zonėn ku fillonte bora e pėrhershme, e mė tej tė kryenim disa ushtrime me kazėm e litar nė akull tė ngrirė. Njė imitim i teknikės dhe i kushteve tė sigurisė qe na prisnin mė tej sipas shkollės ruse tė alpinizmit. Ushtrime qė nuk zgjatėn mė shumė se 3-4 orė, e mė tej kohė e lirė mes tendave e erės tė lehtė perėndimore qė frynte.
Dita 4
Edhe pas mesnatės era e fortė e cila dukej sikur nga momenti nė moment do na merrte me vete, nuk po na lejonte tė mbyllnim njė sy gjumė. Gjumi na doli vetvetiu me kujtimin e erės sė tmerrshme tė mbrėmshme. Pas njė mėngjesi thjesht mekanik e me termusėt me ēaj tė nxehtė gati pėr ne aty, ēantat dhe montimi i kthetrave nė buzė tė dėborės. Ēaji mund tė mos ishte nga mė tė mirėt, por nė ato kushte, skish zgjedhje tjetėr veē ta pelqeje.
Nė ato momente dukeshin vetėm dritat e kokės tė shtatė alpinistave shqiptarė, tre tė huajve dhe udhėrryėsve, e mė tej vetėm errėsirė. Gjithēka qė mund tė bėjė ishte thjesht tė ulje kokėn poshtė, tė shikoje kėmbėt e tua e tė ndiqje hapin e shokut qė ke pėrpara deri nė tė gdhirė tė ditės sė re. Aurora e ditės, e bashkuar me bojėqiellin e agut ėshtė njė emocion i rrallė, emocion qė do prishej mė tej nga koha e keqe, mjegulla e stuhia me shtellunga dėbore tė imta e tė shpeshta. Kohe e keqe ku nuk mund tė shikoje dot as njė hap qė mund tė bėjė mė tej. Njė ndjenjė qė ne nuk mund e nuk donim ta pranonim. Nuk donim tė ktheheshim atė ditė duarbosh e me bisht ndėr shalė nė kamp. Lajmi ishte pėr kohė tė keqe dhe pėr ditėt qė vijonin e ne nuk donim tė dorėzoheshim. Megjithatė gjithēka qė mund tė bėnim ishte tė zbrisnim nga gati 5100m ku ishim deri me 4600 e tė prisnim lajmin e radhės. Duarkryq duke pritur pėrbri tendės na vinin lajmet e motit tė keq. Njė nisje tė nesėrmen me po te njejtin orar, do ishte rraskapitese pėr ne. Dy ditė ngjitje me borė tė fortė, pa gjumė e tė lodhur fizikisht do tė ishte njė sforcim i detyruar, por njė rrezik i cili duhej marrė.
Dita 5
Njė regjim shtrati i nevojshėm pėr tė nisur pėrsėri aktivitetin nė tė njėjtėn orė tė natės, me tė njėjta drita koke, e me tė njėjtėn frikė tė dėshtimit. Ishte njė sfidė mes nesh edhe majės sė malit. Njė duel qė nuk mund ta fitonte mė i forti, por mė i duruari. Megjithėse nisja ishte optimiste, pak nga pak, hapi po ngadalėsohej sa mė shumė shtegu pjerrėsohej. Pak nga pak, disa prej alpinistėve filluan tė krijonin distanca deri sa u shkėputėn. I pari qė u shkeput ishte Xhimi duke na shtyrė tė vazhdonim ne mė tej. Nė 5100m Igli, e paksa mė sipėr me keqardhje edhe Mateo. Pengesat shtoheshin, por edhe ne po na rritej egoja. Nė rresht njė nga njė kishim mbetur vetėm Gjergji Bojaxhi, Fation Plaku, Gerti Pishtari, djali nga Malajzia, Ravi, e gjithashtu edhe unė, Erli Rudho.
300 metrat e fundit
Kėputjet fizike ishin tė shumta por shpresa nuk na linte tė hiqnim dorė. Kishim filluar njė ngjitje mekanike tė automatizuar tanimė, saqė maja mė e afėrt e Europės me qiellin na kapi pa njė buzėqeshje nė fytyrė, duke tharė akoma djersėt. Mund tė valvisnim flamurin e parė shqiptar qė shkonte deri nė Ēatinė e Europės. E kuqja e flamurit nuk mė ėshtė dukur ndonjė herė mė e bukur. Flamur qė ka ndenjur i hapur deri nė zbritjen tonė nė kampin bazė, e qė do e fusim nė njė kuti me mbishkrimin Ekspedita e parė shqiptare nė Elbrus, 24 Korrik-3 Gusht 2011.
5,642 m ėshtė Mali Ebrus (rusisht: Элbбpyc) nė pikėn mė tė lartė tė dy majave vullkanike tė malit qė konsiderohet si mė i larti nė Europė. Ai shtrihet nė Kaukaze, nė jug tė Rusisė. Hera e fundit qė vullkani i Ebrus mendohet tė ketė shpėrthyer, ėshtė mes viteve 0-100 P.K. Shkencėtarėt mendojnė qė nėn tė ka njė sasi tė thellė magme, qė llokoēitet nė errėsirėn e nėntokės.
Tė lashtėt e quanin malin si Strobilus, latinisht pėr maja e pishės, emėr i huazuar nga greiqhstja e vjetėr, strobilos, qė nėnkupton njė objekt tė pėrdredhur njė term botanik i pėrdorur prej shekujsh pėr tė pėrshkruar majėn e vullkanit. Sipas mitit, kėtu Zeusi gozhdoi me vargonj Prometeun, Titanin qė vodhi zjarrin prej zotave e ua dha njerėzve me gjasė kėto janė referenca tė aktivitetit tė hershėm vullkanik tė malit.
Douglas Freshfield
Douglas William Freshfield (27 prill 1845 9 shkurt 1934) ishte njė avokat britanik, alpinist dhe autor librash, i cili ka botuar Journal Alpine nė vitet 1872-1880. Ai ishte njė anėtar aktiv i Shoqėrisė Gjeografike Mbretėrore dhe Klubit Alpin e shėrbeu si President i tė dy organizatave. Freshfield ishte njė udhėtar i mprehtė dhe i apasionuar. Nga fėmijėria e tij fitoi njė dashuri tė thellė pėr malet dhe ishte veēanėrisht i dashuruar pas Alpeve. Nė tė njėzetat e tij, ai tashmė shtyhet mė tej. Nė 1868 ai bėri njė pėrpjekje pėr tė ngjitur malin Elbrus me udhėrrėfyesin e tij balkarian Akhia Sottaev, dhe edhe pse ata nuk arritėn nė majėn mė tė lartė perėndimore, Freshfield u bė i huaji i parė qė u ngjit nė majėn Lindore tė malit.
Freshfield udhėhoqi njė eksplorim tė Kaukazit dhe ishte njeriu i parė, zyrtarisht, qė pushtoi majėn Kazbek me njė udhėrrėfyes nga fshati Gergeti. Ai i pėrshkroi territoret e zhveshura tė Abkhazisė nė njė kapitull prekės tė titulluar Vetmia e Abkhazisė, nė librin Eksplorimii Kaukazit botuar nė 1892. / Shekulli
als_Latn als_Latn lit_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn fur_Latn als_Latn als_Latn fur_Latn als_Latn fur_Latn als_Latn fur_Latn als_Latn als_Latn fur_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn eng_Latn als_Latn als_Latn