als_Latn hrv_Latn uzn_Latn
Brokoli, lulelakra dhe lakra, nj kur e mundshme pr autizmin?!
21 Tetor 2014 | : Ndryshe | Autor: Gazeta Shqip
9
Kshilla shndetsore - Shkenctart kan zbuluar se substanca q gjenden te perimet e tilla si brokoli, lulelakra, lakra, promovon prmirsime domethnse ndaj simptomave q lidhen me rregullimet e spektrit autik
Lajme t mira vijn pr trajtimin e autizmit nga disa bim t thjeshta, t cilat i prkasin familjes s perimeve. Nj studim i kryer nga shkenctart e spitalit pr fmij MassGeneral dhe nga Universiteti i Mjeksis Johns Hopkins n SHBA, ka treguar se trajtimi i prditshm me sulforafan (molekul aktive q gjendet te brokoli, lulelakra dhe lakra), mund t prmirsoj disa nga simptomat e rregullimeve t spektrit autik. N raportin mbi studimin, t publikuar n internet te PNAS Early Edition, studiuesit prshkruajn se si pjesmarrsit kan shfaqur nj prmirsim, si nga ana e sjelljes, ashtu edhe ajo e komunikimit, dhe e gjitha kjo vetm pas katr javve trajtim me nj doz t prditshme sulforafani.
Prgjat viteve ka pasur disa raportime anekdotike se fmijt me autizm mund t ken prmirsime n ndrveprimet sociale dhe nganjher n aftsin e t folurit, kur ata kan temperatur. Ne studiuam at se far mund t qndroj prapa nivelit qelizor dhe hodhm hipotezn se far do t ndodhte nga aktivizimi i temperaturs, si prgjigje ndaj stresit qelizor, n t cilin mekanizmat qelizor t mbrojtjes q zakonisht mbahen rezerv, aktivizohen prmes aktivizimit t transkriptimit t gjeneve, shpjegon dr. Andrew Zimmerman, bashkautori dhe korrespondenti i ktij raporti. Pr kt studim, jan regjistruar 44 t rinj nga mosha 13 deri 27 vje. T gjith ishin t diagnostikuar me rregullime t spektrit autik (t leht ose t rnd). M pas, n mnyr rastsore ose t prditshme, nj pjese t pjesmarrsve iu dha nj doz sulforafani (ekstrakt brokoli, lulelakre apo lakre), ndrsa nj pjese tjetr, placebo (hapje e padmshme). As investiguesit dhe as pjesmarrsit, nuk e dinin se po merrnin apo konsumonin sulforafan ose placebo. Pjesmarrsit jan vlersuar si nga edukatort dhe nga studiuesit, duke prdorur masa t standardizuara t sjelljes dhe t ndrveprimit social nprmjet nj studimi paraprak dhe m pas n 4, 10 dhe 18 jav pasi filloi trajnimi.
Sipas autorit kryesor t studimit, dr. Kanwaljit Singh, rezultatet mesatare pr secilin nga vlersimet ishin dukshm m t mira pr 26 pjesmarrsit q kishin marr sulforafan, n krahasim me ata 14 q morn placebo. Edhe n vizitn pas katr javsh, disa kujdestar raportuan nj prmirsim t dukshm t sjelljes. Pjesmarrsit q konsumuan sulforafan patn nj prmirsim mjaft t dukshm pr sa i prket nervozizmit, letargjis, lvizjeve t prsritura, hiperaktivitetit, komunikimit, motivimit dhe imitimit t modeleve. N fund, pjesa m e madhe, por jo t gjitha prmirsimet, u zhdukn n javn e 22 t rivlersimit (kur pjesmarrsit nuk morn trajtim me sulforafan). Rezultatet pr ne nuk ishin surprizuese, q nga momenti q prmirsimet ishin tepr t dukshme. Ky ishte nj studim i mirfillt shkencor, i cili do t prsritet dhe mbi t gjitha do tu shrbej personave q vuajn nga autizmi, tha dr. Zimmerman.
Ndaj, duke u bazuar te ky studim amerikan, filloni tu jepni fmijve tuaj ose t afrmve autik, m shum brokoli, lulelakr ose lakr.
N. A.
*Autizmi
Autizmi sht rregullim neurobiologjik q dallohet me vshtirsi n komunikim, ndrveprim shoqror dhe sjellje t prsritura e rreze t kufizuar interesash. Simptomat e autizmit fillojn t shfaqen para moshs trevjeare dhe shkalla e dmtimit t ktyre tri fushave dallon nga individi n individ. Sipas DSM-IV-R, autizmi prkufizohet si nj rregullim q karakterizohet nga:
- Dmtim cilsor i marrdhnieve sociale
- Dmtim cilsor i komunikimit
als_Latn als_Latn unk als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn mos_Latn scn_Latn als_Latn als_Latn als_Latn