als_Latn dik_Latn sag_Latn
Zgjedhjet kanë dallim thelbësor me votimet. Në votime shkohet për të kryer një procedurë, në zgjedhje shkohet për të përzgjedhur midis alternativave të ndryshme politike, programe apo kandidatë, parti apo koalicione politike. Shqipëria ka aplikuar sistem 100% mazhoritar më 1991, sistem miks mazhoritar me proporcional gjatë 1992-2005, sistem proporcional rajonal prej 2009 dhe tani, ka një konsensus të gjerë se sistemi aktual duhet të ndryshojë. U bë për të larguar “të fortët” dhe “biznesmenët politikë” nga parlamenti, por në vend të tyre largoi politikanët e karrierës, kritikët liberalë e me integritet, duke u dhënë mandate të sigurta kandidatëve “të fortë” dhe “biznesmenë politikë”. Nuk është sistemi në vetvete negativ, është mënyra sesa partitë e përdorën, e keqpërdorën dhe e kanë kthyer tashmë në një kërcënim për demokracinë dhe përfaqësimin.
Ja një detaj domethënës: Shqipëria, vendi më i varfër në listën e vendeve kandidate për në BE në kohën më të mirë harxhon nga buxheti i shtetit rreth 7 milion euro përmes KQZ, rreth 3 milion euro përmes strukturës ekzekutive, rreth 10 milion euro përmes donacioneve, partive politike dhe strukturave elektorale, në total rreth 20 milion euro. Për çfarë? Për shkak të sistemi elektoral dhe natyrës jodemokratike të partive, tashmë nga 140 deputetë të parlamentit janë “zgjedhur” 115. Për 115 nuk ka asnjë surprizë, ata janë deputetë, sepse janë emëruar që ditën kur u shpallën listat shumë-emërore të kandidatëve. Për pasojë, zgjedhjet nuk bëhen për ata, zgjedhjet bëhen për pjesën e mbetur, rreth 25 deputetë. Në shifra financiare për 25 deputetët në garë ne harxhojmë minimumi 20 milion euro, ose 800 mijë euro/për deputet!
Paradoksi nuk ndalet me kaq, por ne shohim çdo ditë deputetë të emëruar që bëjnë sikur janë kandidatë, bëjnë sikur janë në garë dhe bëjnë sikur po zgjidhen në mazhoritar, sikur premtojnë në zona dhe sikur cilësitë e tyre janë përcaktuese për fituesit. Për më tepër, ne shohim deputetë tashmë të emëruar që bëjnë sikur kanë programe, sikur bëjnë kontratë sociale me zgjedhësit, sikur janë aty për shkak të cilësive personale dhe jo besimit personal të liderit, dhe sikur janë shërbëtorët e rinj të qytetarëve, kur në thelb, edhe për shkak të sistemit, ata do të jenë sunduesit e rinj të tyre. Në parlamentin e ri do të kemi 140 emra, por me siguri shumë pak politikanë, shumë më pak deputetë “të zgjedhur” nga qytetarët, dhe shumë më pak shanse që Kuvendi që jetë ashtu siç ua mësojmë fëmijëve në shkolla, “tempull i demokracisë”. Sepse baza, legjitimiteti, besimi dhe integriteti i çdo institucioni varet fillimisht nga burimi i tij, niveli i përfaqësimit të tij, vlerat morale të ngritjes së tij, dhe nga aftësia për të kuptuar përse janë aty, – si produkt i një procesi zgjedhor konkurrues apo i një procesi votimi formal.
Zgjedhjet janë thelbi i demokracisë, janë vlera më e rëndësishme e saj, janë pasuria më e madhe në liri, janë baza për një shoqëri të hapur e konkurruese, janë dita e pushtetit qytetar, janë ushtrim sovraniteti dhe momenti kur secili prej nesh ka fuqinë të bëj ndryshimin. Në Shqipëri, duhej të ishin të tillë, sepse nuk janë. Rikthimi i këtyre vlerave do të duhej të ishte një temë e mirë për tu debatuar, duhej të ishte një krye-temë elektorale, krye-temë në marrëveshjen e 17 majit dhe një test për të gjithë ata që mendojnë se kanë diçka për të thënë. Kjo reformë do duhej të ishte temë e mirë për Republikën e Re apo Shqipërinë e Gjeneratës Tjetër, për kohën utopikë kur të gjithë të kishin në një shans të njëjtë dhe kur qytetarët të kishin më shumë vlerë sesa numrat! Një pritshmëri që siç shihet, me 25 qershor është e sigurt se nuk do ta kemi.
Burimi vota.al
Fadil Kasemi, ish-bashkëshorti i gjyqtares së ndierë Fildeze Hafizi, ka dalë...
Në orët në vijim, moti parashikohet që të përmirësohet, megj...
Gjykata e Krimeve të Rënda në Tiranë ka caktuar masën “arrest me...
Fadil Kasemi, vrasësi i ish bashkëshortes së tij Fildez Hafizi do të që...
Vrasja e gjyqtares Fildes Hafizi nuk do të kishte ndodhur nëse krimineli nuk do t&eum...
Qeveria e re e bërë publike një javë më parë nga kryeministri Ram...
Në vigjiljen e shpalljes së emrave të ministrave të rinj, qeveria “Ra...
“Mbulimi i statujës” së Skenderbeut lajmi kryesor në televizonin e K...
Ndërsa të një pjesë e mirë e futbollistëve para fillimit të ...
Trajneri i mirënjohur shqiptar, Sulejman Starova, në një shkrim për ”...
Edhe pse ndeshja u anullua dhe rreshjet e shiut nuk pushonin, tifozët e Kosovës nuk k...
Kualifikueset e kampionatit Botëror do të rikthehen edhe mbrëmjen e sotme dhe sh...
Dasma e Bes Kallakut dhe Xhensila Myrtezajt do të jetë një nga dasmat e personaz...
Sezoni i ri televiziv nis në shtator dhe të gjitha kanalet televizive tani kanë ...
Dy bukuroshet së fundmi kanë realizuar një set fotografik ku duken tejet seksi. ...
Mediat ndërkombëtare kanë disa vite që raportojnë se aktori protagonis...
Pra, e gjeni veten në prezencë të një mashkulli të zhveshur. Tani &cce...
Falë rrjeteve sociale si Tinder, OKCupid dhe Bumble, ideja e mashkullit që e takon fe...
Kultura dhe legjendat e Greqisë së lashtë kanë një trashëgimi t&e...
Në orët e para të 21 korrikut 1969, menjëherë pasi Moduli Hënor &...
Një incident i rëndë është shënuar në Serbi me makinën ...
90 mijë njerëz janë njoftuar të largohen nga shtëpitë e tyr...
Një incident që nuk mund të kalojë pa të qeshura i ka ndodhur Ministri...
Ivana Trump është nëna e Ivanka Trump, dhe gruaja e parë e Donald Trump. A ...
Tanimë nuk ka as numra dhe as teka dhe as protesta të brendshme. Partia Socialiste e gjeti më në fund Ustain që pas...
Tani ay, kryeshefi dhe kryetepsixhiu suprem, kryeqeverisës, nuk sheh njeri në sy dhe nuk sheh njeri me sy. Është dhe ndj...
Ja ka arritur qëllimit. Me dhe pa rregulla, duket se është duke shijuar fitoren e thellë ndaj kundërshtarëve. ...
Qepallimi Rama-Basha, me sa duket e përfundoi ciklin e vet. Rama është përsëri kryeministër, ndërsa Basha...
Dua të jap një sqarim publik për vëllezërit katolikë e ortodoksë. Nuk kemi pasur asnjë qëllim t...
U mbulua apo jo statuja e Skënderbeut dhe cila ishte arsyeja? Kjo është pyetja që është kthyer në ç...
Arben Rrozhani Qeveria e dytë e Edi Ramës prej dy javësh vazhdon të mbetet në titujt kryesore të mediave m&eu...
Bene mbledhje, “operacione” sekrete, morën pjese 1 mije e kusur police, me mijera litra nafte, u lodhen operatoret duke xhi...
Mbasi bëri shumë telefonata, ku pyeste gjithë dynjanë se çfarë mendonin për fjalimin që mbajti n&e...
Në shtabin zgjedhor të parakohshëm kishte tension. Kishte rrëmujë dhe nervozizëm. Madje Kryeshefi, kishte marrë me shkelma të gjithë garde...
Stafi kishte zbuluar edhe talentin numër 99 të Kryeshefit: Poliglotizmin! Kryeshefi pra, kishte një talent të zhvilluar për të mësuar gjuhë...
Kishte pllakosur zia. Stafi ishte veshur në black. Fugsi i Vogël kishte vënë pak Albinoni dhe hera herës pak “Ride of Walkyries” apo “Furtwa...
Si pasojë e motit të keq me shira dhe erëra të forta që përfshiu vendin tonë gjatë natës dhe or...
Kryeministri Rama deklaroi se nuk pritet që të rriten taksat. Por, në një kohë kur pritet të nisë nga pun...
Në mandatin e dytë të kryeministrit Edi Rama, do të ketë një ristrukturim të institucioneve, shkrirje t&e...
Studiuesi Auron Tare sjell në vëmendje një letër të rrallë të gjeneralit kanadez të Brigadës Dr...
Imzot Gjergj Meta është shuguruar sot Ipeshkëv i Dioqezës së Rrëshenit (Mirditë, Mat, Bulqizë, Peshk...
Kesleri, djali i kryebashkiakut Xhelal Mziu fiton Olimpiadën Kombëtare të Gjuhës AnglezeKesler Mziu, djali i kryetarit t...
Universiteti i Politeknik i Tiranës publikoi online listat e renditura të aplikantëve në programet e studimit 2017- 2018...
Nga Dr. Marenglen Kasmi Historia e robërve gjermanë të Luftës së Dytë Botërore shtrihet në një...
Duke iu referuar vizites se fundit ne vendin e tmerrit, te nje grupi ish te mbijetuarsih te kampit te perqendrimit te Tepelenes, ish-kryemin...
VIDI NË DURRËSIN E RRETHUAR Këto dy fotografi të majit 1914 na japin një ide më të qartë për r...
E mbuluan heroin tonë Kombëtar sepse shqetësonte Bajramin thotë Hoxha Shefqeti, thonë ca portale, sepse Gjergj Kast...
Diten e sotme ishin pergatitur qe te festonin pervjetorin e marteses se tyre, por planet e tyre nuk shkuan sipas parashikimeve. Kjo per sh...
Policia ka identifikuar dhe arrestuar tre persona si të dyshuar për rrahjen e drejtorit të burgjeve, Sokol Zoga...
Shumë zhurmë mbrëmë (e enjte) për kryetarin e Komunës së Prishtinës, Shpend Ahmetin, për ...
U kthye në një debat të tensionuar mbledhja e Këshillit të Sigurisë në Kombet e Bashkuara ku u mb...
Brenda një milion viteve, ose edhe pak më shumë, mbi 20 yje të tjerë do të afrohen në një distanc&eu...
Astronautja amerikane Peggy Whitson është kthyer në Tokë nga Stacioni Ndërkombëtar i Hapësirës n&eum...
Ju të gjithë mund të jeni duke hapur gojën për gjumë, vetëm duke lexuar këtë fjali, përfun...
-Fjala është për një teknologji që forcon dhe shndërron qelizat e gjakut të pacientëve në nj&eu...
Faslli Haliti është një nga emrat e shquar të letërsisë shqipe, një poet i talentuar, udha e të ci...
Në vitin 1980 regjisori Kujtim Çashku, pas filmit “Ballë për ballë”, mori përsipër një...
Unë kam qenë shumë i kujdesshëm në marrëdhënie me Driteroin, ndonjëherë i rrija pranë edhe...
Një nga artistet tona të shquara në arenën ndërkombëtare është, pa dyshim, edhe pianistja jonë ...
Vrasja e gjyqtares Fildes Hafizi nuk do të kishte ndodhur nëse k...
Qeveria e re e bërë publike një javë më parë...
Ndërsa të një pjesë e mirë e futbollistëve p...
Në vigjiljen e shpalljes së emrave të ministrave të ri...
“Mbulimi i statujës” së Skenderbeut lajmi kryesor n&...
Njëzet vjet më vonë partitë dhe gjendja ka ndryshuar, ...
Ish-kryeministri Sali Berisha ka publikuar ditën e sotme disa foto ku...
Duket se debati i shkaktuar ditën e Kurban Bajramit për të ...
Studiuesi Erald Kapri, pdagog i Komunikimit dhe anëtar i Këshill...
Trajneri i mirënjohur shqiptar, Sulejman Starova, në një sh...
Edhe historiani dhe studiuesi i njohur Moikom Zeqo ka reaguar lidhur me 'm...
Një nga zonat më të degraduara në periferi të kry...
Struktura e re e qeverisë, e bërë publike nga Kryeministri ...
Zona e bregdetit të Triportit në Zvërrnec dy ditë m&eu...
Edhe pse ndeshja u anullua dhe rreshjet e shiut nuk pushonin, tifozët...
Kandidatët që kanë përfunduar shkollën e mesme p&...
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn