als_Latn dik_Latn sag_Latn
(konica.al)-Ndërsa Perandoria romake e Perëndimit ishte zhdukur nën sulmin e barbarëve, në fronin e Kostandinopojës shkëlqente Justiniani i parë, i kënduar aq bukur nga Dante Aligieri në kryeveprën “Komedia hyjnore”.
Veprat e këtij perandori janë të mëdha dhe të pavdekshme. Vepra më e madhe është kodifikimi i tagrit romak. Një punë që u mbështet nga një komision i përbërë prej 17 juristësh, të kryesuar nga Triboniani. U shqyrtuan 2000 libra dhe mbi 3 milion tekste dhe u përpilua “Corpus Juris” që është themeli i Jurisprudencës moderne.
Në këtë vepër vigane Justiniani, nën ndikimin e Krishterimit ndërroi dhe zbuti shumë pika të tagrit të moçëm, si atë të pushtetit atnor, përmirësoi gjendjen e gruas dhe shpalli barazinë e të gjithë qytetarëve para ligjit.
Justiniani i dha nxitje dhe tregëtisë, artit dhe letërsisë. Ai ndërtoi bazilikatën e famshme Agia Sofia, për të cilën u punua 6 vjet rresht.
Historiani i madh rus Vasiliev, në veprën monumentale të tij, “Historia e Bizantit” thotë se Justiniani i parë dhe i dytë që mbretëruan ndër vitet 518-568, kanë qenë ilirë dhe shqiptarë.
Justiniani u lind në Petrus Sabbatius të Tauresium në provincën e Dardanisë, në vitin 483 pas Krishtit..
Gjatë mbretërimit të Justin (518-527), Justiniani ishte shok i ngushtë i perandorit. Justiniani tregoi ambicie dhe punoi fillimisht si funksionar dhe ishte shok i perandorit. Falë kësaj miqësie dhe aftësive të tij ai u bë perandor më 1 prill 527, edhe pse nuk ka asnjë dëshmi bindëse për këtë.
Gjatë kohës së sundimit të Justinianit, perandoria bizantine arrin kulmin e lulëzimit në të gjitha lëmenjtë e jetës. Falë tij perandoria bizantine u shtri nga Armenia në brigjet e Spanjës dhe nga Danubi në Afrikë.
Politika fetare
Justiniani rregulloi çdo gjë si në fe dhe në ligje. Ai nxori me ligj besimin e Kishës në Trini dhe atë të Mishërimit, duke i kërcënuar heretikët me gjoba. E ktheu Kostandinopojën simbol të kishës, duke patur fuqi ligjore mbi katër këshillat ekumenikë. Justiniani mbrojti pastërtinë e kishës nga heretikët. Ai i dha rëndësi Kishës dhe Klerit dhe pati një vëmendje të veçantë ndaj zgjerimit të monasticizmit. Murgjërit fituan të drejtën të trashëgonin pronat nga qytetarët privatë dhe të merrnin dhuratë vjetore nga thesari perandorak, ose nga taksat e krahinave. Edhe pse karakteri despotik i masave të tij është në kundërshtim me sensibilitetin modern, ai ishte me të vërtetë një “baba” i Kishës. Dy Codex dhe Novellae përmbajnë akte në lidhje me donacionet, fondacionet, dhe administrimin e pronës kishtare, zgjedhore dhe të drejtat e peshkopëve, priftërinjve dhe Abatëve; jetën murgjërore, obligimet për banim të klerit, kryerjen e shërbimit hyjnor, juridiksionit peshkopal, etj
Justiniani rindërtoi edhe Kishën e Hagia Sophia (e cila kushtoi £ 20000 monedha ari). Hagia Sophia, me faltoret e saj të shumta dhe tempujt, kube praruar tetëkëndësh, dhe mozaikë, u bë qendra dhe monumenti më i dukshëm i Ortodoksisë Lindore në Konstandinopojë.
Justiniani hyri në arenën e shtetformimit duke i dhënë fund përçarjes Monophysite që kishte mbizotëruar në mes të Romës dhe Kostandinopojës që nga viti 483. Njohja e papatit të Romës si autoriteti më i lartë kishtar, mbeti guri i themelit të politikës së tij perëndimore. Përpjekjet e tij të sinqerta ishin për pajtim, me miratimin e organit të madh të kishës. Ishte i pari perandor që i dha fund luftës së perandorëve kundër kishës.
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn