als_Latn lit_Latn est_Latn
Ndėr delegatėt pjesėmarrės nė Kuvendin e Vlorės, me rastin e shpalljes sė Pavarėsisė mė 28 Nėntor tė vitit 1912, ishin edhe shtatė delegate nga Struga e Ohri, duke mos llogaritur edhe djalin e telegrafistin e Ismail Qemalit, Qazim bej Qemal Vlora dhe Bejzat Saliun(telegrafist).
Duke shikuar me kujdes dokumentin me nėnshkrimet e nėnshkruesve tė Aktit tė Pavarėsisė, latohet edhe emri Dr.H.Murteza!?
Struga dhe natyrisht struganėt, krenohen me tė gjitha figurat dhe personalitetet e Rilindjes Kombėtare, e bashkė ata edhe me Dr.Ali Murtezain, jo vetėm delegate por edhe nėnshkrues i Aktit tė Pavarėsisė nė Kuvendin e Vlorės, mė 28.11.1912.
Deri mė tani, nuk ėshtė publikuar diēka mė shumė pėr kėtė personalitet, ose sė paku autori i kėtyre rreshtave nuk ka hasė nė shėnimet dhe publikimet pėr kėtė figurė tė historisė shqiptare nė pėrgjithėsi.
Zbardhja e figurės dhe personalitetit tė Dr.Ali Murtezait, fillon aty, prej nga nis jeta e tij dhe veprimtaria shoqėrore, profesionale dhe politike-nė Strugė!
Rastėsia ėshtė mbret i botės-thot njė fjalė popullore dhe krejt rastėsisht, nė qytetin e Strugės, kam takuar dr.Genc Struga nga Tirana. Mbiemri i tij Struga, mė bėri kurreshtar, tė dij se kush ishte dr.Genc Struga. Edhe vetė ai ishte kurreshtar edhe mė i madh, pėr tė ditur se kush ishte? Pėr veten e tij u shpreh: jam mjek, kam mbarruar Fakultetin e mjekėsisė nė Tiranė dhe kam specializuar neurologjinė nė Angli.
Nė mungesė tė informacioneve mė tė hollėsishme, dinte vetėm se ėshtė me prejardhje nga Struga, ndaj dhe mbajnė mbiemrin e qytetit buzėliqenas.
Rrėfimin e tij, dr. Genc Struga e filloi duke me fjalėt: Gjyshi im, i quajtur Zejenl Struga, ka ardhur nga Struga nė Tiranė, qė para Luftės sė Dytė Botėrore. Ai ka mbaruar studimet pėr farmaci nė Austri. Ndėrkaq, vėllai i tij, (xhaxhai i babait tim), Ali Murtezai (Struga), ka qėnė mjek, qė poashtu ka mbaruar studimet nė Austri apo Rumani (!?) dhe ka shėrbyer si mjek nė Strugė.
Se Dr.Ali Murtezai, ka shėrbyer si mjek nė Strugė, e dėshmon edhe autori i librit monografik kushtuar shėndetėsisė nė Strugė, dr.Stojēe Kovaēevski, duke tėnė mes tjerash se ka qėnė mjeku i parė shqiptar nė kėto troje.
Kanė ardhur nė Tiranė dhe ka hapur njė farmaci-barnatore dhe ordinancė mjekėsore. Kaq dijė pėr gjyshin. Babai mė ka lindur nė Tiranė dhe kėshtu Edhe i ati i dr.Gencit, Gėzim Struga, (me tė cilin asokohe biseduam pėrmes telefonit), nuk dha ndonjė sqarim tė plotė pėr familjen, pos qė na udhėzoi qė tė takojmė Ismail Ate!. Ismail Ate, na sqaroi pėr aq sa kishte njohuri, duke thėnė se kjo familje ėshtė autoktone strugane!
Pohimi pėr autoktoninė strugane tė kėsaj familje, paksa e dezorjentoi kėrkimin.
Pėr ti rėnė nė gjurmė familjes sė dr. Genc Struga, (pasardhėsit tė dr.Zenel dhe dr Ali Murtezait-Strugės), u drejtuam tek shumė njerėz, kronist tė lėvizjeve, dyndjeve dhe migrimeve tė struganėve, por edhe atyre qė janė marrė me kėrkime historike dhe historiografike.
Nė kėtė drejtim, pa dyshim ndihmesė tė madhe na dha prof.Dr.Nebi Dervishi, i cili me tė pėrmėndur emrin, me plot respekt dhe krenari u shpreh: Zejnel Efendiu (Struga), siē e kanė njohur bashkėkohanikėt, ka qėnė farmacist. Ndrėkaq, vėllau i tij, Dr. Ali Myrteza Efendiu (Struga), me profesion mjek, ka qėnė njė nga delegatėt pjesėmarrės strugan nė shpalljen e Pavarėsisė sė Shqipėrisė mė 1912 nė Vlorė. Tė dy vėllezėrit, Zejneli dhe Ali Myrtezai, janė nga njė familje e nderuar arsimdashėse, intelektuale dhe me tradita e taban kombėtar. Sipas shėnimeve qė posedoj, nė vitin 1935, nė Strugė kanė hapur njė barnatore (farmaci) -theksoi mes tjerash prof. Dr. Nebi Dervishi.
Duke vazhduar interesimin e kėrkimit tė zbardhjes sė plotė tė identitetit tė kėsaj familjeje, arritėm tė konkludojmė (?) se kjo familje nė Strugė ka ardhur nga Dibra dhe ėshtė degė e patriotit Hoxhė Vogli, Said Najdenit-Hoxhė Voka apo Vogli njėri nga veprimtarėt e dalluar tė rilindjes kombėtare!
Ēndodhi me kėtė familje? Si erdhi nga Dibra nė Strugė? Si e braktisėn Strugėn? Kush e trashėgoi shtėpinė dhe pronėn e tyre, janė pyetje qė kėrkojnė njė kėrkim tė pėrkushtuar nėpėr dokumentet arkivore, por ate qė pėr momentin dihet ėshtė kjo:
Dy vėllezėrit, Zejneli-farmacist (ka mbaruar studimet pėr farmaci nė Austri), dhe Ali Myrtezai-mjek, (ka mbaruar studimet e mjekėsisė nė Austri ose Rumani), kanė ardhur nė Strugė dhe kanė jetuar deri rreth viteve 1936/37, kur janė shpėrngulur nė Tiranė-Shqipėri, ku kanė hapur barnatore dhe aty kanė ngelė. Shtėpinė e tyre, shumė afėr lumit Drini i Zi, dhe shumė afėr shtėpisė sė dr.Ibrahim Temos, pas largimit tė tyre, e ka blerė ose e ka nacionalizuar ose pėrvetėsuar i ashtuquajturi Mitre Radozhda! Poashtu edhe tokėn qė e kanė pasė nė Strugė, e ka pėrqafuar po ai Mitre Radozhda, qė sipas dėshmitarėve, ka qėnė njė nga zyrtarėt me ndikim dhe autoritet nė komunėn e Strugės. Siē pohuan dėshmitarėt, shkolla fillore Vėllezėrit Milladinovci ėshtė ndėrtuar nė tokėn qė ishte pronė e familjes sė Zejnel dhe Ali Myrteza Strugės.
Kjo pak a shumė hedh dritė mbi figurėn dhe personalitetin e Dr.Ali Murtezait, njė nga nėnshkryuesit e Aktit tė Pavarėsisė nė Vlorė, mė 28 Nėntor tė vitit 1912, duke qėnė perfaqsues dhe delegate nga Struga e Ohri, bashkė me delegatėt tjerė, me nė krye Ismail Kemal (Qemali),dhe delegatėt tjerė: Kaēorri (Dom Nikollė Kaēorri), Abdul Aziz Vehbi (Vehbi Dibra), J.Karbunara, Elmas Boco, Vehbi Harēi, Qazim Kokoshi, J. Minga, Rexhep Mitrovica, A.Rruēi, Abdi Toptani, Abas Dilaver (Qelkupa), Midhat Frashėri, Shefqet Daiu, Zihni Abas Kanina, Xhelal Kopernacka, Hajredin Cakrani, Qemal Elbasani, Iljas Vrioni, Salih Gjuka, Dhimitėr Berati, Dhimitėr Emanuel (Mborja?), Dimitri Zografi, Murat Toptani, Pandeli Cale, Luz (Luigj) Gurakuqi, Bedri Pejani, Spiro (Don) Ilo, Tanas Floqi, Lef Nosi, Mustafa Asim Kruja, M.Ferid Vokopola, Ymer Deliallisi, Xhemaledin Deliallisi, Nebi Sefa-Lushnja si dhe delegatėt nga Struga e Ohri: Nuri Sojliu, Zuhdi Ohria, Xhemal Beu, dhe Dr. Ali Murtezani, ( qė nė tė gjitha publikimet e gjertanishme shėnohet si Dr.H. Myrteza) edhe pse nga Struga kanė qėnė edhe delegate tė tjerė si p.sh. Murat Barutēiu, Hamdi bej Ohri, Devish Hima (?) dhe natyrisht Qazim Bej Qemal Vlora, djali i Ismail Qemalit, shef i kabinetit tė Ismail Qemalit. Poashtu, duhet pėrmendur edhe Bejzat Saliun nga Ohri, i cili sipas pohimeve ka qėnė telegrafist nė Vlorė, (detyrė qė e ka ushtruar edhe nė Ohėr). (Mehmet Latifi/INA)
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn