als_Latn lit_Latn uzn_Latn
View Full Version : Simbolet Masonike ne Shqiperi, ē'eshte Masoneria?
ida angel
21-03-2012, 22:25
Egzistojne simbole masonike ne Shqiperi?
Ja disa imazhe te tilla
Katedralia e Shkodres
http://i42.servimg.com/u/f42/12/42/55/59/25102010.jpg
Simbolet masonike nė shenjat shtetėrore tė shqiptarėve
http://i42.servimg.com/u/f42/12/42/55/59/foto9u10.jpg
http://i42.servimg.com/u/f42/12/42/55/59/rs_ksp10.gif
Nė xhami
Gjendet tek xhamia e Sulltan Muratit nė Shkup, xhamia e Larme Tetovė, xhamia Allaxhes Shkup, xhamia Sarajit, Raēes, etj.
http://i42.servimg.com/u/f42/12/42/55/59/foto1010.jpg
Si i interpretoni?
ida angel
21-03-2012, 22:33
Reklamat e Digitalb
http://i42.servimg.com/u/f42/12/42/55/59/untitl10.jpg
http://i42.servimg.com/u/f42/12/42/55/59/topmed10.png
Simbolet e Lozhave Masonike Shqiptar
http://llozhaemadheeshqiperise.com/emblema1.gif
http://llozhaemadheeshqiperise.com/emblema2.gif
http://llozhaemadheeshqiperise.com/emblema3.gif
Loverboy
22-03-2012, 10:25
I kam pare shume vite me pare shumicen e ketyre. Tani keto jane bere normale per dike. Thjesht, ne s'kemi qeveri fare. Mund t'them "QEVERI KUKULL".
Ne fakt ca pune prishin??Dmth ca shqetesimi krijojne se spo kuptoj une??
Loverboy
22-03-2012, 11:06
Nuk duket se "krijojne shqetesim apo prishin pune" ne shiqim te pare. Simbolet e tyre te shfaqura kane per qellim t'i kontrollojne ata qe i pranojne edhe pa e ditur fare.
Aha,pasi keshtu nuk nenkuptohet se po i bejne gje katedrales apo asaj tjetres...
diku diku
23-03-2012, 10:54
Me sa di une ka edhe te tjera, gjithsesi historikisht kane pasur pak influnece, ndoshta nuk ka qene interesi i madh per vendin tone.....
Masont i sherbejn dreqit.
Masont marrin nen kontroll shtetin dhe e gjith leku i ati shteti kalon ne duart e tyre.
Masont krijojn lufta civile.
Masont varferojn nje vend.
Masont krijojn kriza ne shtet.
Te gjitha te keqijat vin nga masont pra skem qfare presim mir nga keta dhe duhet te ruhemi nga ata dhe te mos bime ne kurthat e tyre.
Soulmind
24-03-2012, 06:15
weee na mbyten kto simbolet mooo.... ka pas nje periudhe ku vetem shikoja vidio qe postonin njerezit per masonet. Me hyri frika, lol, dhe vendosa mos te lexoj me hic per ato:P
Gjthss nShqipri s'besoj te kuptoj njeri nga keto simbole po he...s'kan ndikim fare them una:D
Masont i sherbejn dreqit.
Masont marrin nen kontroll shtetin dhe e gjith leku i ati shteti kalon ne duart e tyre.
Masont krijojn lufta civile.
Masont varferojn nje vend.
Masont krijojn kriza ne shtet.
Te gjitha te keqijat vin nga masont pra skem qfare presim mir nga keta dhe duhet te ruhemi nga ata dhe te mos bime ne kurthat e tyre.
Ca thu e lal je nvete, masonet ta qeverisin boten sot. Ata duan te ndihmojn njerzit,tvarferit po mos ngatrro masonet me demonet
Muratorėt (masonėt) ishin ndryshe
Sipas Xhasper Ridlit, nė Angli, nė Francė, dhe nė Evropėn e Mesme, nė Mesjetė, ka mbisunduar mendimi se muratorėt janė ndryshe – dallojnė nga njerėzit tjerė. Ata ishin specialistė muratorė... ishin artizanė thellėsisht tė respektuar... Nė Evropėn e Mesme, shumica e popullėsisė ishin ēifēinj qė punonin nė pronat e feudalėve, qė kurrė nuk ishin larguar nga vendlindja, pėrfveē ndonjėherė deri nė tregun mė tė afėrt... Muratorėt udhėtonin nė tėrė vendin. Andaj ATA ishin ndryshe. Ata ndėrtonin me gurė, nė fillim ishin tė rralla ndėrtimet me gurė, vetėm pallatet mbretėrore ngriheshin me gurė, dhe ndonjė ndėrtim qė mė parė jepte leje mbreti, si kisha, katedrale, famulli, kėshtjella apo ndonjė urė me rėndėsi.... Nė Francė, nė mes tė viteve 1050-1350 u ndėrtuan 80 katedrale, 500 kisha tė mėdha dhe shumė famulli Nė Angli ndėrtimi i katedraleve shpesh zgjaste edhe mbi 100 vjet. Ndėrtimi i tyre kėrkonte mjaft shumė fuqi punėtore – profesionale dhe jo profesionale (argat). Muratorėt ishin punėtorė profesionalė. Ekzistonin dy kategori. Kategoria e parė: “gurgdhendės-murator i thjeshtė” ose “Gurgdhendės i vrazhdė”. Kategoria tjetėr quhej “murator fin”, muratorė me profesion tė lartė, tė cilėt latonin dhe zbukuronin fasadet... Kėta punonin me gurė tė butė kretor-deltinor (Ky lloj guri gjendej nė Angli por edhe nė vende tė tjera tė Evropės) dhe quhej “Gur i lirė”, ndėrsa muratorėt qė pėrpunonin-latonin kėtė gur quheshin “muratorėt e gurėvė tė lirė”, qė shpesh shkurtohej nė “Muratorė tė lirė”. Meqė ishin tė njohur pėr shkathtėsitė dhe aftėsitė e tyre muratorėt ftoheshin nga peshkopėt dhe abatėt pėr tė ndėrtuar katedrale. Merrnin oferta nga viset tjera tė Anglisė, Francės dhe Gjermanisė qė ta lėnin punėn dhe tė shkonin atje pėr fitime-mėditje mė tė larta. Peshkopėt dhe abatėt dėshironin tė pengonin shkuarjen e tyre pa pėrfunduar punimet, andaj, kushtet e pėrfundimit tė punimeve caktoheshin me kontrata. Shpeshherė me kėto kushte, muratorėt nuk pajtoheshin, andaj mbreti shfrytėzonte fuqinė dhe autoritetin e vet qė t’i detyronte ata qė tė punonin pėr tė, madje edhe me dhunė barteshin deri nė vendpunishte. “Masoneria ka njė mendim tė lartė, njė mburravecėri pėr vete se ajo ėshtė diē e veēantė “ Mu pėr atė qė Zoti i krijoi njerėzit qė tė jenė mbi tė gjitha gjallesat, ashtu i krioi masonėt qė tė jenė mbi tė gjithjė njerėzit tjerė. E gjithė kjo ishte njė ide e pakuptimėt, por masonėve kjo u pėlqente. Meqė besonin atė qė dėshironin, lexojmė nė librin e pėrmendur tė Xhasper Ridlit. Nė periudhėn 1555-1700, shkruan Ridli, u bėnė ndryshime edhe nė masoneri... Sindikatat e muratorėve, tė cilat kishin pranuar doktrinėn e Kishės katolike, tash nuk ishin mė tė paligjshme. U krijuan organizata intelektualėsh tė cilat ishin tė gatshme pėr njė tolerancė fetare dhe pėr miqėsi nė mes tė njerėzve tė feve tė ndryshme. Mendonin qė njė besim i thjeshtė nė Zotin mund tė zėvendėsojė doktrinėn kundėrthėnėse fetare. Me gjuhėn e asaj kohe “muratorėt e pranuar” ose “zotėrinjė muratorėt”, si quheshin mė shpesh nė Skotlandė, u zėvendėsuan me “muratorėt operativ”, mė vonė muratorėt e pranuar u quajtėn “muratorė spekulativ”, por kėto shprehje nuk janė shfrytėzuar gjer nė vitin 1757. Nuk ka prova tė sigurta se si u bėn kėto ndryshime, ka vetėm supozime dhe skjarime qė janė nė kundėrshtim njėra me tjerėn si tė vetė masonėve po ashtu tė antimasonėve... Ka qenė njė traditė e gjatė e shoqatave zejtare qė pėr anėtarė tė pranonin edhe njerėz qė nuk ishin kurrėfarė zejtarėsh. Shoqata e zejtarėve tė Londrės (shoqata mė e vjetėr ishte e endėsve, e formuar mė 1155), nė fillim pėrbėhej vetėm nga anėtarė tė njė zejeje tė caktuar… Muratorėt spekulatorė (nė kundėrveprim me muratorėt e vėrtetė, ata “veprues”, nė realitet, ishin anėtarė nderi. Me kalimin e kohės dhe me mbizotėrimin e “spekuluesve” kėto esnafėri punėtorėsh u shndėrruan nė (free masons) vėllazėri tė muratorėve tė lirė ose tė pavarur. Muratorėt qė punonin me gurė ranorė nė Skotlandė ishin mė pak tė suksesshėm, sa i pėrket pozitės sė priveligjuar (nuk gėzonin privilegje) meqė nė Skotlandė nuk kishte gurė tė tillė. Nė Skotlandė koha e shegertit u shkurtua pėr tė fituar gradėn e mjeshtrit murator, andaj ata u pėrpoqėn tė pėrforcojnė pozitėn e tyre pėrmes parullave tė cilat i dinin mjeshtrit muratorė, por jo shegertėt paraprak. Nė kėt mėnyrė njiheshin mesveti dhe u pamundėsonin shegertėve tė kryenin punėt e tyre. Parulla ishte e njohur si “Besa masone”. Nė Skotlandė ishte bėrė shprehi tė ftoheshin njerėzit me influencė pėr r’u bėrė anėtarė tė shoqatės...
Konstitucionet (Kushtetuta) e Andersonit
Siē pamė mė lart ekzistojnė shumė rrėfime dhe legjenda mbi zanafillėn dhe zhvillimin e masonerisė. Pas themelimit tė Lozhės sė Madhe tė Londrės (1717), sipas urdhėrit tė Lozhės sė Madhe, thekson Xhasper Ridli, nė vitin 1723, i mblodhi dhe i publikoi, teologu i njohur, skocezi, z. Xhems Anderson (James Anderson), nė librin e tij: “Libri mbi konstitucionet” (diku quhet edhe Kushtetutė e diku Statut). Nė Statutin e Andersonit, shkruan: muratori duhet t’i pėrkulet ligjit tė moralit; tė lidhet pėr fenė qė pėrcaktohen shumica: nuk guxon tė pėrziehet nė komplote kundėr tė mirave tė vendit; tė mos pėrzihet nė politikė dhe religjion, etj... Popovski thotė se Andersoni punoi nė kėto dokumente plot gjashtė vjet, titulli i tė cilave ishte: Detyrat e muratorėve tė lirė tė nxjera nga arkivėt e vjetėr, si nga lozhat pėrtej detit, ashtu dhe nga lozhat angleze, skotlandeze, dhe irlandeze, pėr nevojat e Lozhės nė Londėr – pėr t’i lexuar me rastin e pranimit tė vėllezėrve tė rinj apo kur kėtė urdhėron Mjeshtri”. Shihet se Andersoni ėshtė bazuar dhe frymėzuar nė idetė e Valentin Andresė dhe Jan Komenskit. Kėtė e vėrtetojnė detyrat qė dalin pėr muratorėt e lirė: Muratori i lirė ka pėr detyrė t’u nėshtrohet ligjeve tė moralit dhe nėse detyrėn e vet e kupton mirė, nuk do tė jetė i humbur nga Zoti, e as jobesimtar… Secilit anėtarė i lejohet pėrcaktimi i lirė fetar… Idetė e Komenskit, thekson Popovski, u pėrkrahėn nė tėrėsi, ndėrsa pjesė tė librit u pėrshkruan me dorė, u pėrhapėn dorė pas dore. Ja disa frangmente, sipas Popovskit, qė janė ruajtur deri mė sot: “Drita duhet t’i afrohet gjithė njerėzisė… Nga dezorganizimi e shkatėrrimi t’i kthehemi bashkimit, nga gabimet-mashtrimet kah thjeshtėsia, nga dhuna kah liria. Tė gjithė jetojmė nė njė vatėr. Nė Tokė, tė gjithėve na ngroh njė frymė jetėsore. Tė gjithė jemi krijuar nga e njėjta materie. Kush mund t’na pengojė qė tė bashkohemi nė njė bashkėsi, me tė njėjtat ligje... Pėr tė arritur kėtė duhet t’i kthehemi rrugės sė mbretėrisė, gjegjesisht dritės hyjnore, paqes dhe sigurimit, rrugės sė bashkimit dhe lirisė... Rruga e lirisė kėrkon qė njerėzimi tė hulumtojė, tė vlerėsojė dhe tė bėjė vepra tė mira, jo nga shpėrblimi apo nga frika, por nga dėshira, vullneti i lirė... Liria ėshtė hyjnore tė cilėn vetė Zoti, sipas shembėlltyrės sė tij, ia ka dedikura njeriut...Tė gjithė ju qė keni nė zemėr shpėtimin e juaj dhe tė familjes suaj, dhe i frikėsoheni Zotit, pavarėsisht se cilit komb, gjuhe dhe sekti i takoni, tė gjithė juve qė u janė neveritur mashtrimet njerėzore, tė krijojmė njė bashkėsi e cila di se ēka do, ēka duhet tė gjakojė dhe ēka duhet tė bėjė…. Ejani ta lidhim njė marrėveshje tė shenjtė: qė tė gjithė ne ta kemi parasyshė njė qėllim tė pėrbashkėt – shpėtimin e njerėzimit. Gjuha, kombėsia, sekti, tė jenė tė parėndėsishme... Mė 1734 nė Filadelfi, Fraklin Benxhiamini, i cili vetėm njė vit mė parė kishte hyrė nė Lozhėn Shėn Gjoni, nė Tun Tavern, publikoi Konstitucionet e Andersoni tė viteve 1723, ku shkruante: “Ribotoi Franklini mė 5734. Ky vit, sipas Xhems Usherit, teolog nga sh.XVII, ishte viti kur Zoti 4004 vjet para lindjes sė Krishtit, krijoi Botėn. Masonėt mendonin se bota u krijua 4000 vjet para Krishtit, andaj u mor edhe si zanafilla e masonėve, thekson Xhasper Ridli. Edhe Anri i kushton njė vend tė gjėrė Konstitucioneve tė Andersonit, dhe ndėr tė tjera ai shkruan:... 48 faqet e para na njoftojnė me tė kaluarėn e “Vėllazėrisė Masone, qė nga koha e Biblės deri nė sh. 17”. Nė vazhdim pėrshkruhen Detyrat dhe Zotimet e masonėve; pasojnė rregullat e pėrgjithshme dhe mėnyra se si themelohen lozhat e reja. Nė fund libri pėrmban njė numėr kengėsh masone: Kėnga e Mjeshtrit; Kėnga e Mbikėqyrėsit; Kėnga e Kompanionit dhe Kėnga e kallfės...Neni I i Konstitucioneve tė Andersonit pėrmban dhe pėrmbledh filozofinė e tolerancės. Na pėrkujton, se nėse nė tė kaluarėn masonėt nė secilin vend ose komb ishin tė detyruar ta pėrfaqėsonin religjionin e atij vendi dhe tė atij kombi, pavarėsisht cili ishte”, tash si mė i pėrshtatshėm konsiderohej religjioni qė pėrfaqėsonin shumica” (me ēka tregohej njėfar ndėrgjegjeje universale.
Masoneria (Muratoret e lire)
LOZHAT, RITET, SHKALLĖT, SIMBOLET
Ē’ėshtė lozha?
Siē pamė edhe mė lartė, shumica e studiuesėve pohojnė se masonėt modernė rrjedhin nga masonėt operativ tė Mesjetės. Ata kudo qė janė ftuar kanė ndėrtuar monumente tė mėdha qė edhe sot na mahnitin. Ata tuboheshin nė vendpunishte, nė ventakimet tė quajtura “lozha”. Fjala “Lozhė”, (Anglisht: lodge-lozhė) kėtu do tė thotė: strehė, kolibe... por edhe barakė prej druri, dhe ishte vendtakim i fshehtė i shoqatave politike ose religjioze. Kolibat, tė cilat mė vonė i quajtėn LOZHA, zakonisht ngriteshin nė afėrsi tė punishteve, ose ngjitas objektit nė ndėrtim, siē ishin kishat, katedralet, urat etj. Aty i ruanin veglat e punės, ku dhe dhe drekonin... Lozhat nė fillim ishin vendstrehime vetėm pėr mjeshtrit, mė vonė aty strehoheshin edhe muratorėt gjat kohės sė dimėrit, dhe pėrpunonin gurėt pėr ndėrtime, ndėrsa sot janė Vendtakime tė masonėve ku zhvillohet e tėrė veprimtaria e tyre dhe merren vendime pėrkatėse dhe quheshin Llozhat e muratorėve por masoneria moderrne i quajti “lozha masonike”. LOZHAT quhen edhe tempuj, meqė shumė simbole tė tyre rrjedhin qė nga ndėrtimi i Tempuillit tė Salomonit nė Tokėn e shenjtė... Secila lozhė, shkruan Anri, ka “tonin” nuancat me karakter tė veēantė, ‘frymėn” e vet, por nė tė gjitha mbisundon fryma shoqėrore, vėllazėror… por gjithėsesi duke ruajtur identitetin dhe personalitetin e secilit person. Kjo ėshtė njė pasurim i ndėrsjelltė i dallimeve, andaj secili duhet ta ruajė atė formulėn e profesorit F. Zhakob (Franēois Jakob): “Mė i afėrmi im, vėllau im”. Mikpritjen, qė e cilėson masonerinė, klimėn afektive, toni miqėsor dhe vėllazėror e gjejmė nė shumė raste konkrete, thekson Anri. Secila lozhė, formalisht, i nėnshtrohet Lozhės sė Madhe Nacionale, ndėrsa tė gjitha sė bashku janė nėn kulmin e Lozhės sė Madhe Angleze. Kjo nuk vlen pėr masonėrinė franceze, lozha qėndrore e tyre ėshtė Orienti i Madh, tė cilėn, pėr shkak tė pranimit tė ateistėve, por edhe tė femrave, nuk e njeh Lozha e Madhe Angleze... Kastriot Myftaraj: (lidhur me lozhat dhe formimin e tyre, ndėr tė tjera shkruan; Nė shekullin XVIII, nė Angli, njerėzit hapėn shoqatėn e tyre sekrete .... duke pėrfshirė dhe aristokratėt, duke krijuar atė qė u quajt Grand Lodge of England Lozha e Madhe Angleze an.) e cila ishte nė fakt bashkimi i katėr llozhave masonike ekzistuese. Kjo ndodhi nė Londėr, nė 24 qershor 1717 dhe mbahet si data e krijimit tė masonerisė sė lirė (spekulative) moderne. Me Grand Lodge of England, nė vitet nė vijim u bashkuan pjesa mė e madhe e llozhave masonike tė Anglisė. Njė numėr llozhash masonike ekzistuese nuk e pranuan kėtė pėrqėndrim tė masonerisė angleze, nė njė qendėr dhe nė 1751 krijuan njė llozhė tė madhe alternative, qė e quajtėn Antient Grand Lodge of England.... Nė 1813 tė dy palėt u bashkuan me anė tė njė kompromisi, dhe Antient Grand Lodge of England u shkri tek Grand Lodge of England, qė u quajt United Grand Lodge of England, ose siē njihet me akronimin UGLE. Masoneria spekulative moderne nė Francė thuhet se ka ardhur nga Anglia, misionarėt masonikė tė sė cilės krijuan nė 1731 llozhėn e madhe masonike tė Parisit qė u quajt Grand Orient de France Thuhet se ēdo shtet sovran ka tė paktėn njė lozhė tė Madhe, si njė forum, qė pėrfaqėson dhe qeveris masonerinė nė njė territor tė caktuar gjeografikisht. Lozha e Madhe ėshtė Organi mė i lartė. Sipas disave edhe nė Vatikan veprojnė katėr (4) lozha masone. Madje edhe disa zyrtarė tė lartė tė Vatikanit janė masonė... Nė internet, mund tė gjejmė edhe kėso konstatimesh: edhe shqipatėrt kanė lozhat e tyre masone, tash pėr tash dihen vetėm ato nė Amerikė e Kanada! Lozhat kanė edhe kuvendet e tyre. Lozha masone, sipas Anrit, nuk ėshtė vend i ndonjė kulti religjioz, ajo nuk ėshtė sinagogė, as kishė katolike, as kishė anglikane apo luterane, e as xhami. Andaj lozha vėrtet mund tė jetė njė “Qendėr unioni”. Ajo ndryshon nga tė gjtha religjionet mu pėr atė se nuk ėshtė religjion nė kuptim tė drejtė, dhe meqė ajo nuk predikon ateizmin as materializmin, andaj sulmi dhe shkishėrimi shumė i ashpėr i Kishės, sipas Anrit, nuk ėshtė i drejtė, nuk ka asnjė arsye dhe ėshtė jashtė ēdo kuptimi… Lozhat masone, vazhdon Anri, paraqesin dhe shėnjonė njėkohėsisht vendin dhe grupin, pra hapėsirėn dhe njerėzit... Historianėt, pėrfundon Anri, edhe pse me njė dyshim tė vogėl, kanė arritur tė konstatojnė njė kontinuitet jo vetėm nga lozhat e sh. 18, por edhe tė sh. 12 dhe 14. Sipas Simonit, por edhe tė tjerėve, nė kohėn e esnafėrive mesjetare, lozha masone ishte njė barakė prej druri provizore, ngjitas me murin e ndonjė ndėrtese nė ndėrtim e sipėr. Kjo lozhė u ofronte muratorėve mbrojtje nga shiu dhe nga bora, pėrveē se pėrbėnte njė vend takimi. Lozhat moderne kanė nė krye tė tyre njė “Mjeshtėr tė Pėrnderuar”. Nė kėtė kontekst, i “Pėrnderuari” do tė thotė: “thellėsisht i respektuar” dhe “Mjeshtėr”, qė do tė thotė “i pajisur me kualifikimet mė tė mira”. Ndėrsa sot lozhat masone shpesh vendosen nė ndėrtesa madhėshtore me salla mbledhjesh tė gjėra, statuja mermeri dhe mobilie antike. Popovski shkruan se pas miratimit tė Konstitucioneve (Statutit), lozhat filluan tė “binė” mu si kėpurthat pas shiut, si nė Angli ashtu nė Skotlandė, (nė Edinburg u themelua Lozha e Madhe mė 1736, nė Irlandė – Dablin mė 1731), e pastaj edhe nė shtetet tjetar tė Evropės, nė Amerikė, dhe nėpėr koloni. Pas reformimit nė Agli quheshin Rendi (Riti) i Gjonit, ndėrsa nė Skotlandė Rendi i Andrejit. Mė vonė u paraqietėn edhe dallime sipas shkallėve. Lozhat e Gjonit edhe sot kanė tri shkallė-grada, duke ia shtuar edhe shkallėn e katėrt e cila quhet “Royal Arch” (Rrethi Mbretėror) Disa thonė se themeluesit e parė tė lozhave masone ishin protestantėt, por qė nga 1723, nė regjiastrat e lozhave gjendeshin edhe emrat e ēifutėve... Nė secilėn lozhė ekziston altari ku vėhet “Libri i ligjitt tė shenjtė” Nė Evropė dhe SHBA e Kanadė, gati gjithnjė ėshtė Bibla... Thuhet se Lozha masone, ose tempulli mason, ėshtė njė tepmull qė simbolizon gjithėsinė, njė tėrėsi qė ka strukturėn, qė mban rend. Rėndom ka formėn e njė drejtkėndshi nė njė gjysmėrrethi qė anon nga lindja. Kjo paraqet tokėn, qiellin dhe Arkitektin e Madh tė Gjithėsisė… Simbolikisht do tė thotė largimi i errėsirė dhe mbajtja e rendit nė botė. Drita jep ditėn, njėherit dhe rendin, meqė jep dhe mendimin, kuptimin, idenė, qė ėshtė paraprijės i tė gjitha gjėrave... Hapėsira e tempullit – lozhės, konsiderohet si hapėsirė e shenjtė. Ajo paraqet lidhjen njerėzore me atė mbinjerėzoren…aty kemi pajisjen, veglat e ndryshme tė muratorit si kompasin, kėndmbatėsin, ēekanin, libelėn, vizoren… Kėto vegla zėnė njė vend tė rėndėsishėm nė lozhė dhe shfrytėzohen nė tė gjitha ceremonitė masone dhe janė shenjė intelegjencie e njeriut... Lidhur me mobilimin e lozhės, Anri Tur thekson: Dyshemeja me mozaik na pėrkujton zemėrbardhėsinė (bujarinė) e atit nė qiell i cili tokėn ka mbuluar me qilim tė mrekullueshėm tė pėrpunaur me mozaik… Ylli flakėrues ėshtė pika mė sublime... Lozha masone, sot nuk ėshtė njė vend anonim dhe njė sallė e zbrazėt, por e mobiluar me shumė piktura e sende tė tjera. Nė plafon shohim kupėn e qiellit, njė pamje simbolike me yje, nė lindje dielli, hėna dhe njė trekėndėsh tė madh, nė brendėsi ėshtė syri; nė tokė – dysheme njė qilim me disa vegla tė muratorėve: kompasi, libela… pastaj shtyllat, litarė tė lidhur nyje... Ndėrsa sipas Popvskit, mobilimi i lozhės, pėrbėhet nga qiri, libri – Bibla, vizorja, kompasi... Lozha masone nė fillim tubonte zejtarė – ndėrtimtarė, ndėrsa sot tubon njerėzit tė tė gjitha profesineve dhe tė pozitave tė ndryshme. Sot ėshtė njė vend i takimeve, hulumtimeve, punės tė njerėzve tė vėllazėruar dhe pajisjeve… nuk ėshtė vetėm njė vend, hapėsirė, tempull, por njė tubim i njerėzve tė bashkuar. Ėshtė njė “bashkėsi e shpirtėrave tė kundėrt”, thekson Anri. Lozha i nėnshtrohet kierakisė sė dyfisht, kierakisė sė shkallėve (shegerti, kallfa dhe mjeshtri) dhe kierakisė sė funksionit. Lozhėn e kryeson Mjeshtri i Madh, i cili zgjidhet nga mesi i mjeshtėrve, dhe quhet i pėrnderur –autoritativ. Pranė tij asistojnė dy mbikėqyrės, i pari ėshtė i ngarkuar pėr kompanjonėt ndėrsa i dyti ushtron-trajnon shegertėt. Rėndom tė gjithė mjeshtrit janė pėrgjegjės pėr ushtrime dhe arsimin e anėtarrėve tė masonerisė. Nė sh. XVII lozhat masone u bėnė tė njohura e tė popullarizuara, nga rradhėt e tė ashtuquajturėve mendimtarė tė lirė, tė deistėve dhe politikanėve progresistė, gjė qė ndikojė nė pėrhapjen e ideve pėrkatėsė.... Pėrfundon Anri Anėtar i lozhės masone mund tė jetė edhe ateisti, por jo ateisti i marrė! Kėtė e pohojnė edhe Anri, edhe Ridli, por edhe autorė tė tjerė.
Ritet dhe Shkallėt
Ajo qė e karakterizon njė sekt ėshtė se nė tė nuk mund tė hysh pa kaluar mė parė nė njė ritual stėrvitor, citojmė tė ketė thėnė Karl Xhasperi (Jasperi). Anrit thotė se riti ėshtė njė akt magjik... fjala vjen nga gjuha latine r i t u s dhe sanskrishtja rta, qė tregon ndonjė fuqi kosmike dhe hyjnore… Funksioni i ritualit ėshtė tė vendosė rend, “kėtu dhe tash” por lidhur me atė qė ka qenė; rend i cili, pra, jashtė “kėtu” dhe “tashit”, qė do tė thotė qė ėshtė transcendental nė raport me vendin dhe kohėn…Sipas Anrit, e disa shkrimeve, ritualet e masonėve, ashtu si edhe te religjionet janė tė shumta dhe komplekse dhe se ekzistojnė rite te ndryshme tė praktikimit. Ja disa prej tyre: Riti Antik Skocez ose Riti i pastruar skocez, Riti i Jorkut; Riti i emulacionit, Riti Francez (Oriental), Riti Memphis-Misraim, Riti ose Sistemi Suedez, Riti Skotlandez, etj. Shumica e tyre janė tė ngjashėm... Riti skocez, (Rite Ecossais), ėshtė dega mė e vjetėr e Masonerisė, i ka fillet qė nga shek.14-tė, nga Tempullarėt qė u arratisėn nė Skotlandė... por, sipas disave prejardhjen e ka nga Franca. Mendohet se e ka themeluar skocezi Shevali Remzi (Chevalier Ramsay). Ky rit, jo vetėm qė ėshtė mė i vjetri, por edhe mė popullori, mė i pėrhapuri, i cili njėherit, nga pjesa mė e madhe e studiuesve, konsiderohet si "masoneria e vertetė". Emil Ēiq shkruan se mė 1750 Ramsay aplikoi ritualin e pėrbėr i cili u quajt: Rojal Arē (Royal Arch) - “Rrethi mbretėror”, qė sipas disave origjina e tij ėshtė e paqartė. Ky rit nė fillim ka inkuadruar vetėm tri shkallė tė Lozhės sė kaltėr (tė Gjonit), qė mė vonė ėshtė plotėsuar. Riti tjetėr qė quhet Rendi i vjetėr dhe i pranuar i masonėve skotlandezė, ėshtė themeluar nė Amerikė mė 1801. Ai pėrbėhet nga 33 shkallė, secila me emra dhe simbole masonike tė veēanta. Ata tė 33 shkallėve njėherit janė edhe anėtarė tė Kėshillit Suprem. Pėr masonėt mbledhjet janė rituale frymėzimi, pėr tė tjerėt ato janė asgjė tjetėr pos argėtime tė parrezikshme dhe marrina... Dihet se Lozha e Madhe e Londrės (Angleze) u themelua mė 24 qershor tė vitit 1717, ditėn e Shėn Gjonit... Nė lozhat, qė i takonin kėsaj lozhe, nė fillim kishte vetėm njė shkallė-gradė – tė gjithė vėllezėrit ishin tė barabartė dhe i takonin njė shkalle – Mjeshtėr, dhe nga mesi i tyre zgjidhnin eprorin (Kryemjeshtrin) dhe “Rezervistin”. Nė disa lozha dalloheshin dy shkallė, njėra quhej “mė e lartė”. Por shumė shpejt Lozha e Madhe, pėrveē shkallės Mjeshtėr, futi edhe dy shkallė mė tė ulėta: shegertin dhe Kallfėn. Parparimi – gradimi i tyre bėhej nė mėnyrė ceremoniale, sipas traditave tė vjetra tė muratorėve, tė cilat edhe sot zbatohen, shkruan Popovski. Ndėrsa Ridli, nė librin e pėrmendur, shkruan se kanė ekzistuar shumė shkallė-grada masone. Nė fillim ishin vetėm tri. Anėtari i ri pranohej si nxėnės muratori-shegert, pastaj pėrparonte nė shkallėn e ndihmėsit-kallfės, ndėrsa nė ritualin (ceremoninė) e tretė ngritej nė mjeshtėr muratori. Pas kėtij titulli pasonin tituj tė tjerė deri nė shkallėn 33. (Sipas vėrejtjeve tė pėrkthyesit nė gj. serbe, z. Ridli, nuk dallon ritet masone nga rendet. Nė tė vėrtetė nuk ekziton shkalla mė e lartė se Mjeshtėr masoni. Shkallėt mė tė larta kanė qėllimin vetėm tė thellojnė dijen masone. Ėshtė e vėrtet se riti Skocez i ka 33 shkallė, e disa rite tė tjera i kanė edhe mė shumė... Tri shkallėt e para: shegert, kallf dhe mjeshtėr, bėjnė pjesė nė tė ashtuquajturėn "Masoneria Blu" (e Gjonit) (nga formohet Lozhat Kombetare), kurse gradat tjera bėjne pjesė nė "Masoneria e Gradave tė Larta", formojnė Kėshillin Suprem tė Masonerisė... Sipas Harunit emrat e dhėnė shkallėve mė tė larta nė Ritualin Skocez janė titujt qė u janė dhėnė kalorsėve nė rendin e Tempullarėve. Kėta tituj pėrdoren edhe sot... Njė mason, qė avansohet etapė pas etape pėrgjatė 33 shkallėve tė kierarkisė masonike, mėson kuptimet e reja pėr ēdo simbol nė ēdo etapė. Nė kėtė mėnyrė, anėtarėt zhyten gradualisht nė thellėsitė e filozofisė masonike. Sipas Popovskit secila shkallė masone ka shenjėn e vetė... sa mė e lartė qė tė jetė shkalla aq mė tė ndėrlikuara janė shenjat dhe mė vėshtirė pėr t’u mėsuar. Ja disa shembuj Shenja e parė - toka – shprehet duke pėrkulur pak kokėn, ndėrsa me pėllėmbėt e dorės sė majtė, duke ndarė gishtin e madh, bėjmė njė vijė nė ballė, nga e majta kah e djathta, pėrbri vetullės. Shenja e dytė - uji - Dora e djathtė nė zemėr, pėrnjėherė lėshohet poshtė. Shenja e tretė - befasia dhe trishtimi. Koka kthehet majtas, duke shikuar nė tokė. Pastaj ngriten duart tė bashkuara, duke anuar pak nga e majta. Shenja e katėrt - vatra - zjarri. Tė dhjetė gishtėrinjtė tė bashkuar me pėllėmbė nga jashtė, mbulohet fytyra. Pėrgjigja nė kėtė shenjė jipet duke zgjatur dorėn e djathtė nė lartėsi tė shpinės. Shenja e pestė - ngazėllimi Ngritja e syve drejtė qiellit, duke ngritur duart mbi kokė, dora e majtė pak mė poshtė, duke u ngritur pak thembrėn e majtė, ndėrsa me gjurin e majtė formon njė kėnd mė thembrėn e majtė. Shenja e gjasht - dielli. Sajohet duke vėnė gishtin e madh tė dorės sė djathtė nė syrin e djathtė, ndėrsa gishti shrihet sikur tė formojė njė kėnd... Kjo shenjė pėrfundon duke thėnė kėto fjalė: “Unė mas distancėn me Diellin.Tri shkallėt masone, sipas Popovskit, paraqesin tri etapat moshės sė njeriut: shkalla e parė – fillestarin, shkalla e dytė – zejtarin dhe shkalla e tretė – Mjeshtrin.
Simbolet
Masoneria ėshtė definuar si njė institucion inciacioni shpirtėror me ndihmėn e simboleve... Simbolet kryesore tė masonerisė janė: trekėndshi, kompasi, dhe kėndmatėsi... ndėrsa mė i njohuri ėshtė kompasi i vendosur mbi trekėndėsh. Masonėt besojnė se simbolet janė mjet, armė pėr tė kuptuar realitetin kosmik por edhe njerėzor.
Nė Enciklopedinė e pėrgjithshme tė entit Leksikografik,1964, thuhet se Masoneria ėshtė njė lėvizje e organizuar sipas njė hierarkieje tė ashpėr e cila lindi nėn kushtet e njė qytetėrimi liberal. Nė fillim ishte e lidhur me traditat e shoqatave tė muratorėve, nga e morėn edhe emrin dhe simbolet e tyre (kompasin dhe kėndėmatėsin). Aktet rituale i morėn nga religjionet dhe kultet e ndryshme orientale, nga legjendat dhe mitet e tyre. Ndonėse detyrat programore dhe qėllim i tyre themelor ishte „fisnikėrimi i moralit“, edhe pse nė fillim pėrfaqėsonte ide progresive, tė njė qytetėrimi liberal dhe antiklerikal, kjo lėvizje reformatore u bė gjithnjė e mė shumė njė bashkėsi ekskluzive pėr tė ndihmuar reciprokisht pjestarėt e shoqėrisė sė tė pasurėve dhe tė atyre me „prestigj“ nga mesi i aristokracisė dhe borgjezisė sė lartė“. Sipas Anrit masoni jeton nė botėn e simboleve. Disa simbole kanė prejardhje kosmike, si yjet, dielli, hėna etj. Tė tjerat rrjedhin nga profesioni-zeja e muratorit: veglat, si kompasi, busulla, kėndmatėsi, vizorja e disa nga tradita kalorėsiake-tempullarėt... Thuhet se kjo organizatė ėshtė definuar si njė institucion inciacioni shpirtėror me ndihmėn e simboleve... Masonėt, pavarėsisht se cilin rit aplikojnė, cilės lozhė i takojnė, janė ngusht lidhur me simbolizminin. Sipas Simonit, pėr tė evituar ndėrhyrje tė padrejta, muratorėt disponojnė njė farė numri simbolesh, shenjash dhe fjalėsh, tė njohura vetėm pėr ta. Nėpėmjet kėtyre simboleve ata njiheshin edhe gjatė frekuentimeve dhe udhėtimeve tė gjata pėrmes Evropės... Fjalėt, fjalėkalimet, shenjat -simbolet dhe prekjet u ndihmonin muratorėve qė tė “njiheshin” nėpėr punishte tė ndryshme nė Evropėn mesjetare... Sipas Harunit, nga simbolet mė tė njohura tė Masonerisė ėshtė kompasi i vendosur mbi trekėndėsh. Masonėt thonė se ky simbol paraqet konceptin e shkencės, rregullin gjeometrik dhe mendimin racional, por Haruni thotė se kompasi dhe trekėndėshi kanė krejtėsisht kuptim tjetėr. Kėtė e shpjegon me mendimin e Albert Pike, i cili thotė:Trekėndėshi ėshtė simbol natyral i tokės... Kompasi dhe trekėndėshi, janė simbole tė paganizmit arian dhe datojnė qė nga Egjipti i vjetėr... Edhe Hėna dhe dielli, janė simbole tė rėndėsishme nė llozhat masone, dhe nuk ėshtė asgjė tjetėr pėrpos reflektim i besimeve tė kota tė shoqėrive tė lashta pagane qė adhuronin hėnėn dhe diellin, pėrfundon Harun. Popovski, shkruan se trekėndėshi i artė, ėshtė simbol i parimeve hyjnore dhe shpirtit tė pėrkryer... nė njėfar mėnyre trekėndėshi ėshtė edhe shenjė mbrojtėse e vėllazėrisė... Simbole masone hasim gati ēdokund: nė rrugė, nė hyrje dhe brendi tė ndėrtesave. Aty zakonisht shihen kėto simbole:
Piramida dhe syri sipėr piramides, ylli i Davidit, Shtylla e Dyfishtė, Obeliskėt. Simbolet tjera: metri, dalta, mistria, vizorja, ēekani, (ēekiēi i argjendtė); vula e Salomonit, lavjerėsi, niveluesi dhe tabela, akacia, bagreni, murrizi dhe shumė simbole tė tjera... Domethėnia e simboleve masone ėshtė e dukshme, kuptimplote, p.sh. ēekiēi tregon rėndėsinė e vetėkontrollės e tė disiplinės, dhe forcėn e mendjes... Kėndmatėsi konsiderohet simbol i saktėsisė, drejtėsisė mu pėr kėtė ai ėshtė i rėndėsishėm pėr Mjeshtrin... Kėndi simbolizon gjėrat nė tokė por edhe nderin, karakterin, dashurinė e vėrtetė dhe mėnyrėn se si duhet tė sillemi ndaj rrethit qė na rrethon… Kompasi – rrumbullaksimi i dėshirave dhe ulja e pasioneve tė masonėve... por simbolizon edhe shpirtin... matė dhe vizaton sipas Ligjit tė Moralit... gjėrat shpirtėrore, rėndėsinė e jetės sė mirė shpirtėrore... Veglat si: “shpatla” – mėson mjeshtrin – masonin tė ēimentojė dashurinė vėllazėrore. Sqepari simbol i punės, dalta tregon pėrparim arsimorė... metri tregon ditėn prej 24 orėsh qė duhet shpenzuar pėr punė, pėr lutje dhe freskim e pushim. Segmenti – vija e drejtė, moralitetin dhe drejtėsinė (ky lloj rekuiziti nuk ekziston sot te masonėt amerikanė). Lapsi – fjala dhe vepra e masonit janė shkruar nga Arkitekti Suprem. Libri i hapur – pikėllimin pėr shkak tė kalimit tė kohės. Shkronja "G" paraqet gjeometrinė... Dhėmbi i thyer simbolizon brishtėsinė e njeriut. Ora rėnore na tregon kohėn qė gjithnjė rrjedh... pra na tėrheq vėrejtjen se koha ėshtė duke rrjedhur dhe nuk guzojmė t’i lėm punė pėr mė vonė… Pėrparėsja si dhe dorėzat e bardha janė simbol i pastėrtisė, dhe dėshmojnė se mjeshtri nuk ka marrė pjesė nė vrasjen e Hiram Abifit. Tri dritat e mėdha janė: Bibla, katrori dhe rrethi -(Ndėrsa sipas Anrit, Bibla, kėndmatėsi dhe kompasi). Bibla, sipas Popovskit, ėshtė simbol i dėshirės sė Zotit dhe ėshtė nė shėrbim tė Zotit, Vizorja – kontrata simbolizon mjeshtrinė e qeverisjes masone. Toka simbolizon pushtet; ajri-menēurinė; zjarri-pasionet dhe uji-emocionet... Akacia: simpati e pavdekshmėri meqė gjithnjė ėshtė e gjelbėr por edhe ruan fshehtėsinė. Dy shtylla – J dhe B: shtyllat tradicionale nė hyrje qė nga tempulli i Salomonit, shėnojnė: bashkim, paqe dhe lumturi. Simbolet shėrbejnė edhe pėr tė dalluar dhe njohur “sivllaun” nė mesin e tė panjohurėve, e me qėllim tė pėrcaktimit tė pozitės sė shkallės sė tij, dhe pėrdorėn tri mėnyra: shenja pėr pamje; fjala pėr veshė dhe kontakti pėr prekje.
Piramida dhe syri sipėr piramides
Dan Braun, nė romanin Engjėj dhe djaj thekson se piramida, ėshtė njė simbol i fshehtė, qė paraqet prirjen drejtė lartėsisė, drejt burimit tė dritės. Syri brenda trekėndėshit ėshtė njė simbol qė ēdoherė gjendet nė llozhat masonike dhe nė tė gjitha publikimet masonike... tregon aftėsitė e tė pėrndriturve pėr tė parė gjithēka e kudo... pra simbolizon syrin e zotit... Disa thonė se piramida me nje sy ėshtė simboli kryesor i illuminatit-masonerisė, i huazuar nga Egjypti i Lashte, dhe se ėshtė simboli i Horusit, perendia e Diellit, qe simbolizon ndriēimin, illuminiminizmin. Sipas Darius-it “Syri" nuk eshte thjesht shqisa fizike e te parit, por syri i mendjes dhe i shpirtit. Ky Sy nė besimin Hindu quhet si "syri i trete" i mendjemprehtėsisė, Syri i Osirisit nė Egjyptin e Lashtė dhe Syri qė Sheh ēdo gjė... Ylli gjashtėcepėsh, i njohur si Ylli i Davudit, simbol i ēifutėve, sipas Harunit, origjinėn e ka nė Egjiptin e vjetėr... Pesė shqisat: themeli i tė gjitha diturive – veshi me tė cilin thithim zėrin dhe pėrjetojmė kėnaqėsinė muzikore dhe me tė cilin mund t’u ikim shumė pakėnaqėsive. Sytė – me ndihmėn e tė cilėve dallojmė objektete, formėn, ngjyrėn, lėvizjen. Ndijimi (prekja) – shqisa mė univesiale. (Kėto tri shqisa janė mė tė rėndėsishmet tė masonėt; tė shihen shenjat, tė dėgjohen zėrat dhe tė ndjehen prekjet). Dy shqisat tjera janė: shqisa e shijes, dhe tė nuhaturit (erės).
Mundesuar nga vBulletin Versioni 4.2.5 Copyright © 2017 vBulletin Solutions, Inc. All rights
als_Latn cym_Latn unk als_Latn als_Latn glg_Latn nno_Latn als_Latn nno_Latn nno_Latn lit_Latn als_Latn nno_Latn fur_Latn cym_Latn unk ita_Latn nno_Latn nno_Latn als_Latn nno_Latn nno_Latn nno_Latn nob_Latn unk als_Latn als_Latn nob_Latn unk als_Latn als_Latn als_Latn unk als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn crh_Latn unk als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn srd_Latn als_Latn uzn_Latn als_Latn als_Latn als_Latn ltg_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn zho_Hant