als_Latn lit_Latn dan_Latn
Shkak, pasojat e ērregullimeve nė tregjet ekonomike botėrore
Forcimi i monedhės amerikane, dollar, kundrejt monedhės evropiane euro, e mandej asaj vendase lek, rrezikon seriozisht parametrat e inflacionit, i cili, ndryshe nga viti i kaluar, mund tė pėsojė rritje akoma e mė tė madhe. Gjatė njė komunikate pėr shtyp, Konfindustria nėpėrmjet administratorit tė saj, Gjergj Buxhuku, ka shprehur dje shqetėsimin e radhės, qė po i kanoset ekonomisė shqiptare si rezultat e vlerėsimit tė dollarit. Sikurse shfaqjet e ngjashme nė vitin 2007, vit gjatė tė cilit nė disa raste tė pėrsėritura radhazi treguesi i inflacionit tejkaloi ndjeshėm kufirin e vendosur tė Bankės sė Shqipėrisė, pėr periudhėn nė vazhdim po vihet re i ashtuquajturi "inflacion tė importuar". Sipas Buxhkut, kjo do tė thotė se, si shkak janė pasojat e ērregullimeve tė tregjeve ekonomike dhe financiare botėrore. Nė ndryshim nga inflacioni i importuar i vitit 2007, qė sipas analizave ishte i lindur nga oferta e ulėt e lėndėve tė para strategjike sikurse nafta, drithėrat, energjia elektrike etj., pėr vitin 2008 e nė vazhdim burim i inflacionit pritet tė jetė me natyrė monetare nga forcimi i dollarit amerikan kundrejt euros dhe monedhave tė tjera kryesore. Forcimi i monedhės sė gjelbėr ka ndikuar edhe te paraja jonė, leku, i cili nė dy muajt e fundit po humbet terren. Nė kėtė situatė, Konfindustria kėrkon nga Banka e Shqipėrisė dhe qeveria marrjen e masave tė menjėhershme nė drejtim tė mbrojtjes sė lekut, duke sugjeruar pikė sė pari rritjen e kreditimit nė monedhėn vendase.
Situata
Duke pasur parasysh se disa prej tregjeve kryesore botėrore tė lėndėve tė para, si nafta dhe nėnproduktet e saj, drithėrat, orizi, mishi etj., kuotohen nė dollar amerikan dhe ndėrkohė Shqipėria ėshtė importues neto i prodhimeve tė rėndėsishme tė mėsipėrme pėr pėrdorim vetjak tė drejtpėrdrejtė, ose edhe si lėndė e parė pėr industritė, ėshtė e qartė se forcimi i monedhės amerikane, dobėsimi i euros dhe i lekut kundrejt saj do tė prekin negativisht nė pėrgjithėsi edhe ekonominė shqiptare. "Nėse do tė pėrmendim edhe nivelin pėrgjithėsisht tė lartė tė portofolit tė kredive nė monedhėn amerikane dhe nivelin e ulėt tė monedhėn vendase lek, pasojat bėhen edhe mė shumė tė dukshme", bėri tė ditur Buxhuku. Konfindustria, bazuar nė tė dhėnat dhe gjykimin e mėsipėrm, i kėrkon Bankės sė Shqipėrisė dhe qeverisė shqiptare tė fillojė ndėrtimin dhe zbatimin e skenarėve mbrojtės tė arsyeshėm tė lekut kundrejt dollarit amerikan.
Lėvizjet
Nė radhė tė parė, Konfindustria kėrkon shmangien me ēdo kusht tė dukurisė sė dobėsimit tė lekut pėr arsye subjektive psikologjike ose spekulative, ndėrsa paralelisht me kėtė duhet punuar edhe pėr rritjen e domosdoshme tė nivelit tė kreditimi nė monedhėn vendase pėr tė pasur mundėsinė e mbrojtjes relative nga ērregullimet e tregjeve monetare tė huaja. Mė shumė se kaq, Buxhuku thotė se, "ėshtė e domosdoshme qė tė nxiten dhe zbatohen politikat e rritjes sė prodhimit vendor si mėnyra e vetme, qė nė afatgjatė siguron mbrojtjen e ekonomisė shqiptare nga pasojat e importuara nga ērregullimet e sistemit ekonomik rajonal dhe botėror".
shqip
als_Latn als_Latn scn_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn