als_Latn uzn_Latn ron_Latn
shekulli
Gazidede: Ja agjentt q organizuan '97
Marre nga TV Klan
Zoti Gazidede si erdht ju n krye t SHIK n maj 1992?
N fund t qershorit 1992. S`kam pasur asnj njohje personale me zotin Berisha n at koh president, nuk e kisha takuar asnjher. Un edhe sot e ksaj dite nuk e di kush m ka propozuar pr at pun. Sigurisht q duhet t kishin folur fjal t mira.
Nuk u bt kurioz t dinit se kush u propozoi?
E kam pyetur dhe zotin Berisha dhe nuk m ka treguar ndonjher. M thirri zoti Berisha nj dit t shtun dhe m tha q e kish menduar t m emroj shef t SHIK-ut. Un nuk pranova, rezistova t them t drejtn, sepse mendoja se sht nj pun q ishte e vshtir pr mua.
Pse mendonit se ishte e vshtir?
Kisha disa aryse q e kundrshtova. N rradh t par un karriern time e mendoja shkencore jo politike. N radh t dyt, kisha fmij t vegjl q mendoja se kan nevoj pr pr kujdesin tim. Ime shoqe e vetme mund t mos e prballonte rritjen e tyre, kisha arsye shndetsore etj. Zoti Berisha m bindi, nse mund t them, duke m thn q nse ai nuk do t pranonte t ishte President, ca shok t tjer nuk do pranonin t ishin ministra, apo kryeministra, n qoft se dhe un nuk do t pranoja t isha shef i SHIK, domethn ishte e kot q u prfshim n lvizjen demokratike, duhej tia linim pushtetin komunistve.
Dhe ju vendost q t pranonit q t drejtonit SHIK. Po a ishit ju n kt koh nj nga njerzit m besnik t zotit Berisha?
Un nuk e di sa far besimi kishte ai tek un, sepse ai nuk me njihte fare. Mund t kishte besuar mua thjesht nga far i kishin folur pr mua. Besoj se zoti Berisha, t gjith bashkpuntort i ka zgjedhur duke menduar se jan njerz q e bjn nj pun t caktuar, jo duke menduar sesa besnik ishin pr t. Mund t prmend zotin Klosi q erdhi pas meje n SHIK. Zoti Mejdani q zgjodhi Klosin si shef t SHIK, e zgjodhi duke u nisur nga shoqria shum e ngusht q kishte ai me t tek Shkencat e Natyrs, dhe un e di sepse kam qen koleg me ta.
Ju keni qen koleg me zotin Klosi dhe Meidanin?
Po, n nj fakultet kemi punuar. Mejdani ka qen pr mjaft koh dhe dekan i fakultetit ku un kam qen pedagog.
Doja tu bja nj pyetje e cila sht prfolur, n fillim t viteve 90, kur ju erdht n krye t SHIK. N at koh ju keni qen antr i shoqats s Intelektualve Islamik, a ka ndikuar ky fakt me emrimin tuaj n krye t SHIK?
N radh t par do ju shpjegoj se far ishte kjo shoqat. Kisha disa miq q kishin njohje t prgjithshme pr fen myslimane, ashtu si mendoja se kisha dhe un. Mund t prmend Bardhyl Ficon, ndjes past doktor Shefqet Ndroqin, kunatin e Rexhep Meidanit, doktor Bylykun. S bashku me kta. Me iniciativn e Bardhyl Ficos, krijuam nj shoqat t ashtuquajtur t Intelektualve myslimane, kjo ka qen diku n prag t zgjedhjeve t 92. Qllimi i ksaj shoqata ishte q t mos ta lm t gjykojn pr fen myslimane, n at koh me vjen keq ta shpeh me kto fjal, injorant, n kuptimin q ishin njerz t pashkolluar, q edhe fen nuk e njihnin tamam, dhe mund ta orientonin fen n drejtime jo normale n Shqipri, gj e cila vinte pas nj boshllku shum t gjat, si dhe pr fet e tjera. Po ndrsa fe t tjera kishin njerz t shkolluar, myslimant nuk kishin dhe aq. Kjo ishte ideja themelore. Un pastaj e pash veten n nj lloj mbledhje, t parn dhe t fundit q kam br n kt lloj shoqate, i zgjedhur kryetar prej tyre. Zgjedhja u b pas nj lloj debati q kishim pr prfshirjen e fes n politik n at periudh. U hodhn zra q feja nuk duhet t przihet me politik, por ideja ime ishte q feja nuk mund t ishte indiferente ndaj komunizimit, q ka qen armiku m i egr i fes. Dhe mbase nj prononcim i till m vuri n krye t asaj shoqate, por deklaroj q ka qen mbledhja e par dhe e fundit q kam marr pjes.
N momentin q ju mort n dorzim elsat e zyrs m misterioze t shtetit shqiptar, far dinit ju pr shrbimet sekrete?
Un nuk dija thuajse asgj. Kisha njfar antipatie pr sigurimin gjat gjith kohs. Un nuk kam pas kontakte dhe shoqri me asnj punonjs t SHIK. Pr udin time nuk m sht afruar n ndonj rast asnj prej tyre, por duke dgjuar pr bmat e sigurimit, sigurisht q kisha nj far antipatie.
Sa ishte trashgimia e sigurimit q gjett atje?
Gjeta nj personel q ishte 100 prqind i sigurimit t shtetit. E ashtuquajtuar reform e 91 ishte vetm me nxjerrjen n rezerv t nj personeli prej rreth 200 vetash, t cilt ishin n t njjtn list organike q kishin qen, vetm se nuk kishin t drejt t hynin n zyra dhe mernin rrogn, kryetari pr kryetar, shefi pr shef, inspektori pr inspektor duke qndruar n shtpi, ose duke br far i thoshte partia.
N momentin q mort n dor SHIK, q ishte trashgimtari i drejtprdrejt i sigurimit t shtetit, konstatuat q sigurimi i shtetit n 90-92 kishte asgjsuar dosje, si sht shprehur Klosi?
Po kjo sht e vrtet. Ne ishim prball nj fakti, q nj pjes dosjesh rreth, mund t them nj shifr t prafrt, rreth 10 mij mund t jen asgjsuar nga Ministria e Brendshme, prsa koh ishte sigurimi brenda ministris, me firmn e zotit Gramoz Ruit dhe nj pjes e konsiderueshme ishin djegur nga Irakli Koollari, n at koh kryetar i SHIK.
A jeni i sakt n kt shifr zoti Gazidede, pasi zoti Klosi tha q gjat gjith kohs, sigurimi i shteti ka pasur n zotrim jo m shum se 5 mij dosje?
Kjo sht krejtsisht e pasakt. Sigurimi i shtetit, gjat 40 viteve q ka funksionuar ka pas mbi 120 mij informator, mund t gaboj me 5 mij. Mbi 120 mij informator, duke gjykuar q do informator kishte nj dosje, do t mendonim q ishin 120 mij dosje. Por duhet pasur parasysh se n mjaft raste dosjet e informatorve asgjsoheshin mbas nj far periudhe. Pasi mbaronte aktivitetin informatori, ishin dosje m afat ruajtje 10 vjet, 20 vjet, mund t kishte 25 vjet. Pas ksaj periudhe, asgjsoheshin, quhej proces normal asgjsimi. Duke pasur parasysh kt proces, mendoj se n kohn kur un kam qen, ka pas rreth mbi 40 mij dosje t sigurimit t shtetit q kan ekzistuar.
A ka pasur n kohn q keni marr n dorzim arkivin e sigurimit, a ka pasur persona t rndsishm politik, t viteve 1992-1997 q kishin dosje n SHIK?
Ka pasur, jo shum, po ka pasur. Nuk dua t komentoj n kt drejtim. Dika tjetr dua t shtoj n kt aspekt. Zoti Klosi n nj intervist, sht shprehur se edhe SHIK nn drejtimin tim ka br asgjsime selektive, jo me regjistrat, jo me.... ku di un far kishte ndr mend ai t thoshte. Ju garantoj juve se nuk sht asgjsuar asnj lloj dokumenti gjat periudhs un kam drejtuar SHIK, madje edhe dokumenta q jan asgjsuar bashk me djegien e degve t SHIK, nuk kan sjell pasoj, sepse gjith dokumentacioni ka qen i dubluar.
Ish- ministri i Brendshm, Rama sht shprehur se n t vrtet, dosjet e sigurimit nse jan asgjsuar, ekzistojn diku t fotokopjuara n mikrofilma. A sht e vrtet kjo?
Kjo sht e vrtet, por un kam pasur dyshimin q n at koh, q nj pjes e mikrofilmave, n mos t gjith jan fshehur.
Ju vete keni disponuar mikrofilme n vitin 92 kur keni ardhur m krye t SHIK?
Po n disa raste kam par mikrofilma pr dosje t veanta.
Pr dosje t veanta, por ekzistonin mikrofilma pr t gjtha dosjet?
Po pr dosjet q quheshin t asgjsuara, jan asgjsuar dhe mikrofilmat. Duke pasur parasysh q mikrofilmat nuk zinin volum fare, un dyshoj q ata t`i ken asgjesur, mund t`i ken fshehur. Un mendoj pr Gramoz Ruin dhe Irakli Koollarin.
Ju dyshoni q Gramoz Rui dhe IRakli Koollri mund t ken mikrofilmat e dosjave t asgjsuara?
Sigurisht q dyshoj, dua t shtoj q ky sht thjesht dyshim, nuk kam ndonj prov.
Zoti Klosi sht shprehur q ka dyshime, gjithmon n sfern e dyshimeve, q dosjet e kundrzbulimit n raport me UDB-n ishin n dorn e UDB-s?
Un nuk di nga i ka nxjerr kto konkluzione Klosi. N qoft se kjo sht e vrtet duhet t ket ndodhur n kohn e zotit Klosi, sepse n kohn time nuk ka ndodhur dhe pr kt jam i sigurt. Nse un do t isha n dijenin e plot dhe do t`i kishte ndodhur kjo q pretendon zoti Klosi, do ta kisha uar pr ndjekje penale pas asnj lloj hezitmi.
Gjat kohs q ju keni qen n SHIK, a keni disponuar dosje e kundr zbulimit ndaj UDB-s, t trashguara nga koha e sigurimit?
Sigurisht dhe jan ruajtur me fanatizm dhe sht br ajo q nuk sht br pr nj koh t gjat.
N at koh qju keni drejtuar SHIK, ishit n dijeni t politikanve t rndsishm q ishin me dosje?
Ca gjra msoheshin dhe automatikisht aty. Un nuk kam br ndonj studim pr kt problem. Ne si SHIK jemi prfshir n prag t zgjedhjeve t 96 pr verifikimin e atyre q do t kandidonin pr deputet n Kuvendin Popullor dhe ishte nj proces ligjor.
A quhet mbrojtje e kushtetuts, prgjimi, ndjekja, qoft dhe represioni ndaj opozits s kohs?
Ne nuk e kemi prgjuar dhe as ndjekur opozitn e asaj kohe. Un dua tu them se opozita e asaj kohe, ishte nj parti pushtetare 50 -vjeare gati, e la pushtetin n nj koh q mendonte se nuk mund ta mbante m. Dhe sigurisht ata kishin nj eksperienc 50 vjeare. Dhe sigurisht ata propogandn nuk e ndaln n asnj cast.
A ka pasur punonjs t SHIK q ndiqnin ose jepnin raport pr njerz t opozits?
T opozits jo, por persona q mund t ndiqeshin nga SHIK, n prputhje me ligjin ka pasur.
N nj nga intervistat e tij, Zoti Rui sht shprehur se sht ndjekur nga SHIK?
Ai ka qen n proces hetimor n at periudh. Mund t kishte psuar fatin e zotit Koollari, pr asgjesimin e dokumentacionit n Ministrin e Brendshme, po ai prfitoi nga rasti q ishte me imunitet, dhe sapo i prfunoi iku n Greqi. Nuk kishim arsye ta ndiqnim, dhe smund ta ndiqnim.
A keni pasur bashkpuntor mes rradhve t opozits?
Jo, e them me prgjegjsi, jo.
Zoti Gazidede ju jeni vn n dijeni t komenteve t ditve t fundit, madje edhe gazetart ju kan pyetur edhe ju personalisht lidhur me nj incident q ka ndodhur m 21 tetor t vitit 1995, n kohn q keni qen shef i SHIK. Nj biznesmen kosovar, i cili jetonte n Shqipri dhe q kishte nj linj prodhimi duraluminesh, n mos gaboj n periferi t Tirans sht rrmbyer nga dy makina me punonjs t Shrbimit Informativ Kombtar dhe q nga ky moment nuk gjendet m. Ka pasur mjaft komente, sht deklaruar q ai ka mbetur i vrar pas torturave t punonjsve t SHIK-ut n zonn e Lezhs. Si sht ky rast dhe ju thot ky emr?
N vitin 95 kur ka ndodh zhdukja e ktij biznesmeni ka pas nj shkrim n Gazetn Shqiptare fillimisht. Pastaj sht akuzuar Shrbimi Informativ Kombtar, q ather, q n at rast un kam vn n lvizje dy drejtori n SHIK q t ndjekin kt problem, nse kishin ndonj baz akuzat q i bheshin Shrbimit n at koh. Dhe nga hetimi q sht br n at koh nga ne, duhet t ekzistojn edhe dokumentat, n kundrshtim edhe me at q thot zoti Klosi, del q nuk kishte ndonj prfshirje t punonjsve t Shrbimit Informativ Kombtar. Zoti Klosi doli dhe publikisht akuzoi SHIK, tha q un kisha dijeni, q ai e dinte q un e dija, madje ai e dinte, q duhej ta dinte edhe zoti Berisha kt gj. Ajo q thot zoti Klosi sht nj shpifje e pastr, sht nj monstruozitet. N qoft se prokuroria ka br hetime pr kt problem, ka arrestuar njerz, t cilt u detyrua ti lironte si t pafajshm, nj rast t till kur prfshihet drejtsia n nj problem nuk ka m komente. Nuk kan m vend prrallat q tregon zoti Klosi prpara kamerave. Un nuk e kuptoj dot se si zoti Klosi thot se megjithse nuk ka prova, se kt e ka br SHIK-u, megjithse nuk ka prova, kt thot e di Gazidede. Nuk mund t flas shefi i Shrbimit Sekret n kt mnyr si flet zoti Klosi. M than, se nuk e ndoqa vet se tek Top Chanel, vllai i zotit Hoxha q sht zhdukur, pasksh thn se m ka u ktu, ose aty Zoti Klosi duke m prezantuar si punonjs i Shrbimit Informativ Kombtar. sht nj abuzim i pastr me detyrn dhe zoti Klosi e ka br kt thjesh pr arsye politike. Dhe vet deklaratat e zotit Klosi jan krejt politike.
Po ka ndodhur me biznesmenin Remzi Hoxha, zoti Gazidede?
Sigurisht po ta dija kt gj, se ka ndodhur, do ta kisha zgjidhur q ather.
Pra ju po thoni q SHIK-u nuk sht prfshir n eleminimin, ose t paktn n marrjen peng t tij?
Me kaq dijeni sa kam un, jo.
sht vrtetuar q makinat kan qen me targa t SHIK-ut?
Targat pr mua nuk tregojn asnj gj. Po u prmend nj fakt q n autobombn q iu vu Vefs n 96, ne gjetm targat e kryetarit t nj rrethi verior. Targn e makins t nj kryetari t nj rrethi verior. Dhe kjo s do t thot asgj. Targat prodhoheshin n uzinn metalike t Gjirokastrs dhe kundrejt nj ryshfeti le t themi mund t merrje fardo lloj targe. Nuk sht asnj lloj treguesit targa, vetm n qoft se targa mund t jet nj targ e ngjashme me ndonj targ t jashtme.
Prokuroria e Prgjithshme ka deklaruar q t tre t pandehurit q u morn pr kt shtje kan deklaruar se e kan rrmbyer personin, por nuk din m fatin e mtejshm t tij?
Un nuk di gj se ata kan br nj deklarat t till. N qoft se kan br deklarat, q e kan rrmbyer, le ta gjejn ata.
Dhe a keni qen n dijeni t ktij rasti q n vitin 95?
Kam qen n dijeni pr akuzat q u bn. M ka krkuar zyrtarisht zoti Pjetr Arbnori pr t dhn far dinim ne pr kt pun. Ne i kemi kthyer prgjigje zyrtare zotit Arbnori, pr aq sa dinim ne pr kt problem. Prsri m ka drguar, kam prshtypje letr edhe zoti Ali Spahia. Dhe ai ka marr prgjigje zyrtare pr kt problem dhe nuk sht absolutisht e vrtet q zoti Spahia u ka thn familjarve q e ka SHIK-u dhe do tua jap sot, do tua jap nesr, se nuk kishte sesi ta deklaronte ai kt gj, kur nj gj e till nuk ishte pohuar nga Shrbimi Informativ Kombtar. Mua m vjen keq pr at familje, sepse ato kan humbur vllain e tyre, kan humbur t dashurin e tyre, fmijt kan humbur babain e tyre, por kjo nuk do t thot se ata kan t drejt t akuzojn k t duan, kush tu dal prpara. Kjo nuk do t thot absolutisht q zoti Klosi ka t drejt t dal prpara kamerave dhe t shpif ti doj qejfi. Zoti Klosi nuk sht hera e par q bn kto lloj shpifjesh. Zoti Klosi me zotin Luan Rama m kan akuzuar mua se jam takuar me Arkanin.
Mediat kan prmendur faktin q i fundit q ka kontaktuar dhe q ka par, ose ka biseduar me biznesmenin Remzi Hoxha ka qen nj punonjs i SHIK-ut me mbiemrin Kumbaro, q aktualisht ndodhet n Britanin e Madhe. A keni dijeni se kush sht ky person? A ka qen ky nj efektiv i SHIK-ut?
Ilir Kumbaro ka qen efektiv i Shrbimit Informativ Kombtar. Ai ka qen ish-oficer i sigurimit, me nj stazh t gjat pune. Ka punuar disa koh me Shrbimin Informativ Kombtar dhe pas njfar kohe ka dal n lirim. I nxirrnim ne zakonisht n lirim ish-oficert e Sigurimit, me nj far rroge, merrnin ato me rekord dy vjet a tre vjet, nj rrog t krahasueshme me at t msuesit t asaj kohe dhe kaq.
Zoti Gazidede, Prokuroria e Krimeve t Rnda ka deklarur se ka rihapur shtjen dhe ndoshta nj nga personat q do t thirren pr t dhn shpjegime do t jeni edhe ju. A jeni i gatshm t prballeni me prokurorin pr kt shtje.
Un nuk e di far ka deklaruar Prokuroria e Krimeve t Rnda, ajo sht puna e tyre, nse e hapin shtjen, apo nuk e hapin, m thrrasin mua apo nuk m thrrasin. Prderisa jam kthyer n Shqipri jam n gjendje t prballem me fardolloj akuze q drejtohet ndaj meje.
A keni shitur arm n Kosov?
Ne nuk kemi futur asnjher arm n Kosov, pr sa koh kam qen kryetar i SHIK-ut. Ka tentuar t fus arm zoti Koollari prpara meje dhe jan kapur nja 70 arm n kufi s bashku me ata q i transportonin. Jan gjykuar n Kosov n at koh nga organet serbe dhe ne kemi pasur deponimet e atyre q ishin t burgosur pr kt qllim. Mundm ti siguronim.
A keni pasur ju kontakte, apo takim t drejtpr drejt me komandantin e paramilitarve, si ishte Arkani? Ka nj akuz nga nj ish-ministr se ju jeni takuar me Arkanin fillimisht n Peshkopi, dhe n mos gaboj m pas n Tiran.
Un e kam dgjuar kt lloj shpifje, kt lloj shpifje monstruoze. E kuptoj se pr nj opozitar zakonisht n vendin ton njerzit nuk jan dashamirs dhe mund t shpifin dhe ndoshta quhet gj normale shpifjet pr pala paln. Por t arrij shpifja deri aty sa ta cenosh rnd n dinjitetin kombtar tjetrin m duket monstruoze. Un kam pasur rastrin ta takoj n rrug zotin Rama, ose m mir ai m foli n rrug dhe deshi t m jepte dorn dhe un ia kam prmendur kt gj. Megjithse ai kishte dal dhe kishte thn n televizion publikisht, mua m tha q nuk sht e vrtet, por e ka thn zoti Klosi. Por si ai, si zoti Klosi duhet t ken turp t akuzojn nj shqiptar pr t tilla gjra.
A keni pasur dijeni pr arrestimin e t pestve n jug t vendit dhe a keni qen ju inisiatori i tij?
Q kam pasur, kjo sht krejt normale. Ata kishin veprimtari antikushtetuese dhe pr nj veprimtari t till u arrestuan dhe u dnuan. Ktu gjykohet shpeshher pr ann politike t problemit, sigurisht kjo an nuk i prkiste SHIK-ut, por i prkiste politikanve t gjykonin. Ne nuk kemi br asnj veprim t paligjshm gjat arrestimit t atyre. Nuk jemi ne ato q i kemi arrestuar. Ne kemi br propozimin, arrestimi sht br n baz t t gjith normave dhe procedurave t ligjit, madje po e them dhe publikisht, q prve firms s Prokuroris s Prgjithshme ne kemi pasur edhe firmn e zotit Brozi pr kontrollin e banesave t atyre personave dhe pr kontrollin e zyrave t Omonias.
Zoti Meksi sht shprehur pak koh pas largimit tuaj nga detyra se n vitet 96-97 ju ushtronit mjaft ndikim mbi presidentin Berisha. sht e vrtet kjo?
Zoti Berisha nuk sht njeri q ndikohet nga nj person, apo nga ndonj tjetr. Ai ka nj mendim krejt t pavarur. Ka nj veti q dgjon shum dhe kur i thon fjals bn si di vet. Un nuk kam qen ndonj njeri q shquhesha pr dhnie kshillash. Sigurisht mund t kem dhn mendimin tim kur m sht krkuar. Por nuk jam nga ata njerz q jap mendime pa m krkuar.
Zoti Gazidede a jeni n dijeni t faktit se nj deputet i pozits n at koh dhe nj publicist i njohur jan goditur publikisht n Tiran? Si ishte zoti Ndre Legisi dhe zoti Edi Rama?
Sigurisht q e kam dgjuar, sepse n Shqipri kam banuar.
A keni qen ju i prfshir n goditje si SHIK?
Mua m indinjonte fakti se pr do gj q ndodhte n Shqipri, edhe pr krimin m ordiner, akuzohej SHIK. Ndoshta nj nga t metat e mia ishte n t koh ka qen q nuk kam br asnj dalje publike pr t prgnjeshtruar fakte t tilla. Megjithat jo do akuz e kam ln t kaloj n heshtje. Kam uar pr ndjekje penale disa lloj shpifjesh q i jan br SHIK-ut dhe pothuajse t gjitha gjyqet i ka fituar. Ka pasur raste q un jam detyruar nga eprort q t trheq akuzat pr arsyet q i dinin ata n at koh.
Kush i ka goditur kta dy persona, mjaft t rndsishm pr koh?
Sigurisht q un nuk e di dhe nuk ishte detyra ime q ta dija.
A ishte SHIK-u n dijeni t faktit se disa firma piramidale po ngriheshin me mjaft shpejtsi n vitet 95-96?
Sigurisht. Q n hapat e par.
Dhe a i keni informuar eprort tuaj pr kt?
Menjher kemi denoncuar. Jan dnuar disa drejtues t nj firm piramidale n Selenic t Vlors, ndofta e para e ksaj natyre, q u merrte parat e qytetarve t zons dhe u thonin se do na vijn ca para nga Nigeria dhe do tu japim dy-trefish. Aty kan qen edhe kosovar q kishin bler Kndin e Lojrave n Tiran, madje nj gazet n at koh m akuzoi pr lidhje me UDB-n, se kishim arrestuar nj deputet t parlamentit t Kosovs, se e kishim arrestuar pa i hequr imunitetin. Ne e kemi br problem pr thuajse t gjitha firmat piramidale, shum koh prpara se t agravoheshin.
Prse nuk u morn masa ndaj tyre, kur ju keni informuar pr rrezikun q ato kishin?
Kt nuk e di, sepse nuk i prkisja ekzekutivit. N at koh un e kam ngritur dhe besoj se e kam br fort, n t gjitha institucionet e mundshme q ishin n at koh. Mund t them se kam informuar edhe drejtorin e Doganave dhe nuk e di as vet sepse dhe Policin e Financave q ishte n at koh, ministrin e Financave dhe at t Brendshme, Prokurorin e Prgjithshm, Bankn Kombtare, etj.
Sipas jush kush i organizoi kto piramida?
Nuk dua t hyj n hollsira. sht fakt q rreth 70% e personelit q kan punuar n kto firma kan qen ish-punonjs t sigurimit dhe oficer t ministris s Mbrojtjes.
Kush i organizoi?
Pyesim se kush jan pronart e atyre firmave, por un mendoj se ka pasur nj strategji n kt mes. Un nuk kam ndrmend t flas kush e organizoi dhe e ushqeu kt strategji.
Ku kan shkuar parat e piramidave? A keni dijeni pr kt?
Nj pjes e mir e tyre jan shprdoruar nga pronart e tyre pr nj jet luksoze. Nj pjes kam prshtypjen se mund ti ken tjetrsuar me persona t afrm. Megjithat un mendoj se n kohn kur qeveria vendosi ti bllokoj firmat piramidale, shqiptart mund t kishin marr gjysmn e parave t depozitura, n disa raste edhe m shum.
A ka pasur politikan q ka prfituar financiarisht nga kto firma?
Sigurisht, mjaft.Nuk kam ndrmend t prmend emra.
Po ju personalisht a keni prfituar nga piramidat?
Nuk kam prfituar asgj.
Po gjat angazhimit si shef i SHIK-ut a keni prfituar?
Un kam nj shtpi me siprfaqe 100 m2. Kam dorzuar nj shtpi t vjetr dhe kam marr nj t re, sigurisht kam plotsuar edhe parat pr diferenc. Kjo sht pasuria ime sot.
Gjat kohs q keni qen shef i SHIK-ut n vitet 92-97, a ka patur aktivitete terroriste islamike dhe t organizatave t tyre n Shqipri?
Akuzat e drejtuara n adresn time jan jo vetm t pabaza, por shum dashakeqe dhe pak a shum m duken t njjta me kt orkestrimin e disa mediave t majta n kt periudh n Shqipri. N qoft se un kam qen kryetar i nj shoqate intelektuale t myslimanve, kam marr pjes n mbledhjen e themelimit t saj, ku u zgjodha kryetar i saj dhe kjo ka qen e para dhe e fundit her q morra pjes n t. N Shqipri kan vepruar mjaft shoqatat islamike, nse mund ti quajm kshtu prej vendeve arabe. Por dua t trheq vmendjen, n mos 100%, mbi 90 % e tyre kan ardhur n Shqipri n vitin 1991, kur PD nuk ishte n pushtet dhe un nuk isha shef i Shrbimit Sekret. Sot mund t gjeni n kryeministri nj raport prej gati 200 faqesh, nj analiz t hollsishme t t gjith shoqatave islamike q kan vepruar n Shqipri, me propozime konkrete, raport i hartuar nga SHIK, i drejtuar nga un. Ky raport sht br rreth vitit 1996, me propozime konkrete, kjo shoqat duhet mbyllur, kta persona duhen shpallur nongrata, etj etj.
Zoti Gazidede, a ka patur n at koh persona t akuzuar si terrorist islamik q kan qen n territorin e republiks s Shqipris?
Po ka patur dhe pr to sht bashkpunuar me shrbimet e tjera. Ne nuk kemi patur asnj lloj informacioni pr aktivitet kundr Shqipris prej ktyre personave. Ajo q un mendoj sht se kto persona n at koh kan gjetur nj streh pr tiu shmangur shrbimeve sekrete t vendit t tyre apo dhe atyre perndimore nga t cilat akuzoheshin. Po kjo nuk na ka penguar ne q t mos merreshim me ta. Un q paskam qen nj mysliman i rrezikshm, kisha organizuar nj sektor q merrej me kt pun dhe q shkmbeja informacion me shrbimet sekrete perndimore pr kt problem.
Zoti Gazidede, kto persona ishin terrorist t thjesht apo ishin koka t organizatave terroriste sepse ka nj diferenc goxha t madhe n kt drejtim?
Un nuk besoj se ka patur koka, t themi t nivelit t Bin Ladenit, por q ka patur persona t implikuar n disa veprimtari terroriste edhe n vendet perndimore dhe pr kt qllim kan qen vn n dijeni vendet prkatse.
Z. Gazidede a ka qn n Shqipri Bin Landeni n vitin 1995?
Po t kishte qen ne do ta kishim arrestuar sepse ne e njihnim shum mir se kush ishte Bin Laden q n at preudh.
Nga e njihnit ju?
E njihnim nprmjet shrbimeve sekrete perndimore t cilat interesoheshin dhe q ishin n ndjekje pr t.
Nuk sht gjetur asnj gjurm e tij n Shqipri?
Absolutisht jo. Ne dinim fare mir n at periudh, kur Bin Ladeni ka qn n Sudan. Ne kemi qen t interesuar pr kt shtje sepse interesoheshim pr lidhjet q ai mund t kishte n Shqipri.
A kishte lidhje?
Nuk na ka rezultuar ndonj lidhje e drejtprdrejt e tij n Sshqipri. Mendohej nga disa koleg t mit q nprmjet disa personave q vepronin n disa shoqata t asaj kohe, mund ti bhej nj ftes Bin Ladenit q t vinte n Shqipri dhe q t arrestohej. Por kjo sigurisht q ishte nj fantazi.
Ka patur nj koment n shtypin e para 6 viteve q shnonte fatin q Bin Ladeni ka qen n Shqipri dhe q ju jeni takuar me t n nj shtpi pran prroit t Zaraniks n Elbasan?
(Qesh)...
Jeni n dijeni t ksaj akuze?
Jo nuk jam n dijeni, por nuk m udit fakti q sht thn nj gj e till sepse nuk kan ln gj pa shpifur ndaj meje dhe kt do ta konsideroja nj shpifje t radhs.
Cfar raportesh keni patur me CIA-n?
Un mendoj se kam patur raporte normale si dy shrbime mike. Un kam vizitur CIA-n dhe pas vizits time m sht kthyer vizita nga drejtori i CIA- s s asaj periudhe. Njkohsisht kam patur mardhnie shum normale me ta, kemi shkmbyer informacione me ta, kam marr dy letra falnderimi nga dy ish- drejtor t CIA-s pr kontributin q shrbimi yn ka dhn n luft kundr terrorizmit dhe gjra t ksja natyre.
Z. Gazidede a e keni njohur ju personalisht zv/shefin dhe m pas shefin e CIA-a Xhorxh Tenet?
Jo nuk kam patur asnj njohje dhe nuk jam takur me t.
A keni qn ju n dijeni t aktivitetit t tij n Shqipri?
Nuk dua t komentoj n kt pik.
A mendoni q ai ka patur dor n ngjarjet e vitit 1997 ashtu si sht komentuar n shtyp?
Ju thash q nuk dua t komentoj pr kt pik dhe un mendoj se nuk sht rasti pr t diskutuar pr nj problem t ksaj natyre.
A keni ju dijeni se cfar ka ndodhur m 2 mars n selin e gazets Koha Jon?
Un sigurisht q e kam marr vesh pasi sht djegur gazeta Koha Jon por nuk kam ndonj informacion shum interesant pr t treguar pr kt, prderisa ajo ishte nj periudh q ne kishim probleme shum m t mdha se kjo.
A sht implikuar SHIK apo ju personalisht n djegien e saj?
Absolutisht jo e mohoh kategorikisht.
A ishit ju n vjeshtn e vititn 1997 , ose t paktn a kishit marr informacionet q situata ishte n eksplodim e sipr pr arsye t grumbullimit t parave t kursimeve t njerzve n firmat piramidale?
Sigurisht q po dhe un besoj se kam informuar institucionet. Ktu duhet t dallojm dicka. Un kam dgjuar mjaft personazhe dhe politikan t asaj periudhe q mundohen ti hedhin fajin njrit apo tjetrit q t mos mbajn asnj prgjegjsi pr vete. Megjithse un mendoj se un kisha m pak prgjegjsi se t gjith pushtetart e asaj periudhe, sepse un e kam ngritur zrin pr skemat piramidale prap se prap nuk e prjashtoj veten nga prgjegjsia sepse un nuk dola t jap dorheqje dhe t them q mqs nuk u b kjo q un krkoj un po iki. N nj rast t till njeriu nuk mban prgjegjsi.
Prderisa je pjes e asaj qeverisje t gjith kan prgjegjsi.
A e analizonit ju q kjo situat mund t shprthente?
Jo vetm e besoja por edhe e kam shkruar nj gj t till.
A mendoni ju se n 96 kishte ende koh pr ta parandaluar kt fenomen?
Mendoj se kishte koh.
Pse nuk ndodhi kjo?
Un nuk dua ti hyj ksaj historie sepse sot sht ndoshta m e thjesht t gjykosh pr kt problem, por un kam qen i vendosur q firmat piramidale duheshin mbyllur. N j far mnyre pr ta dshmjuar kt zell timin un ova pr ndjekje penale firmn Xhaferi. Un fitova gjyqin e shkalls s par dhe m pas cshtja shkoi n gjykatn e Apelit dhe pastaj kundr nj rryshfeti u luajt me dosjen.
Z. Gazidede a mendoni se firmat piramidale u toleruan pr t shuar zhurmn q mund t vinte nga zgjedhjet e kontestuara t majit t 96?
Edhe mundet. Un kam patur nj mik timin gazetar n opozit, kjo nuk duhet t keqkuptohet sepse kt person un e kam njohur vite m par se t vendosesha kryetar i SHIK dhe m t kam diskutuar shum her problemin e firmave piramidale, dhe kjo shum koh m par se t ndodhte. Dhe me miqt e mi kur diskutoja pr kt cshtje un ju thoja se paret shtohen n xhepin tnd dhe nuk kan pse t shtohen tek xhepi i Xhaferrit, i Alimucs apo edhe i Sudes .Dhe i kam thn atij zotris q prmnda m par, q mqs pozita nuk po e bn punn si duhet, t paktn pr mendimin tim, bjeni ju opozita, shkruajni n gazetat tuaja q firmat piramidale jan t rrezikshem pr shqiptart. Cuditrisht as ata nuk e bn nj gj till. Un mendoj se n nj rast t till se jo vetm pozita por edhe opozita ka pothuajse po aq prgjegjisi. Prgjegjsia kryesore i takon pozits sigurisht, q n at koh nuk e bn problem kt cshtje. Prvec ksaj t gjith ato q e heqin veten si specialist t ekonomis, profesor apo doktor me grada ato fare mir duhet ta din se cfar pasojat do t vinin nga kto firma, aq m tepr se ky tashm n at koh nuk ishte fenomen i panjohur sepse kishte ndodhur n t gjitha vendet e lindjes dhe ato duhet ta kishin ngritur zrin. Por ajo q m cudit q n at koh askush nuk foli pr kt cshtje.
A kishin lidhje t fuqishme politike kt firma piramidale?
Nuk e them dot q kishin ato lidhje politike apo ishte poltika ajo q mundohej ti shfrytzonte ato pr nevojat e veta. Ato kishin nevoj pr nj far mbshtetje politike dhe ata e krkonin nj gj t till. Por mesa duket edhe politiks i interesonte q mund ti shfytzonte.
A sht prfshir ShIK-u n goditjen dhe n rrahjen e deputetve ende me mandate t opozits n 28 maj t 96?
Jo nuk sht prfshir SHIK n kt rrahje. Shiko ajo sht nj gj e vshtir q t mund t prshkruhet e t shpjgohet. Sepse nga njher gjrat q i is jell momenti rasti, n nj ngjarje t caktuar, jo cdo gj shkon sipas parashikimit. Un nuk e them dot se kisha kt konkluzion n at koh. Kurse z. Sterkaj n far ane sht rradhitur , nuk ka pse t mos mendosh, q ai ishte nj provokacion nga zot Strkaj me porosi t opozits n at koh.
Po shrbimi juan sht i prfshire?
Jo nuk sht i prfshire.
N janar t vitit 1997 kur filluar protestat e para n Lushnje dhe m pas n Vlor, a i kuptuat ju z, Gazidede si shef i SHIK q duhej t merreshit me mbrojtjen e Kushtetuts dhe parandalimin e ktyre akteve?
Po.
A u shqetsuat q nuk po mereshin masat konkrete pr t gjetur nj zgjidhje n kt drejtim?
Shiko un nuk mund t them q nuk po merreshin masa konkrete n kt drejtim por situata po ikte nga dora gradualisht dhe nuk sht se ishte nj gj shum e thejsht pr tu vendosur. Pr mendimin tim kishte dy mnyra, e para ishte ajo represive t ciln un mendoj se Z. Berisha nuk e ka preferuar asnjher dhe e dyta ishta ajo q shpresohej se mund t rregullohej kshtu apo ashtu.
A ishte ju n favor t vendosjes s gjendjes s jashtzakonshme q n shkurt q kur u propozua n Parlament?
Besoj q po.
Pse?
Mendosj se vendosja e gjendjes s jashtzakonshme do tju jepte m tepr dor forcave q ishin n mbrojtje t ligjit pr t vendosur rendin dhe qetsin.
A e ka provokuar SHIK ose pjestar t t degs s Vlors grevn e uris t studentve vlonjat n mbrmjen e 28 shkurtit 1997 ?
Absolutisht jo. N asnj rast dhe n asnj moment. Nuk ishte n interesin ton ta bnim nj gj t till. Aty ishin njerz t irrituar q mblidheshin prdit n miting, q flisin kundr qeveris me nj urrejtje patologjike. Kuptohej fare qart, q nse do ti ngacmoje kta njerz do t kishte pasoja. Aty sht folur sikur shkuan punonjsit e shrbimit edhe ngacmuan ata t grevs s uris, sikur kishte shkuar nj furgon i bardh, dhe kjo sht edhe shkruar. Po un po ju them se at fugonin e bardh ato e kishin n dor ta kapnin dhe ti gjenin targat dhe nga erdhi. Po u fol pr kt furgon t bardh, por nuk sht gjendur asnjher se kush ishte fugoni i bardh. Ato ishin t gjitha t stisura, t organizuara n mnyr q t goditej i vetmi institucion q kishte mbetur n at koh n kmb, q ishte SHIK Mund tju them nj gj interesante; q nuk e kam deklaruar asnjher. Kan qn dy deputet t opozits n at koh me vizituar ato t grvs s uri n Vlor. Aty jan par mitroloz 12.7, kallashnikov, granada-hedhs dhe ato ishin tmerruar sepse ato nuk e dinin q grabitja e armve kishte filluar shum koh m par se ajo publikja.
Dhe pse nuk ishin marr masa pr t penguar kt grabitje?
Kjo grabitje duhej t ishte penguar nga ushtria dhe nuk pengohej dot nga SHIK. Ju duhet t dini nj gj shum qart. SHIK n at koh kishte rreth 1300 veta, ktu prfshiheshin q nga roja e deri tek niveli m i lart. Pra sht nj shrbim q informon, por nuk kishte fuqi ekzekutive. Nuk mund t ruante Shrbimi Informativ depot e ushtris.
Si e mort informacionin se selia e SHIK po sulmohej dhe punonjsit tuaj ndodheshin brenda t rrethuar?
Na njoftuan punjonjsit q ishin brenda n godin.
Cili ishte reagimi juaj?
Nuk dua t komentoj kt. Aty ndodhn gjra t tmerrshme, nuk dua t komentoj kt.
A keni krkuar ju q ministri Zhulali tu vinte n ndihm?
Po a ka interes q t diskutojm pr kt problem tani. Nuk sht kjo ajo q duhet diskutuar , por fakti q zoti Klosi m vrau dy kryetar t SHIK q kisha un at koh, at t Vlors dhe at t Lushnjes, t dy kan qn njerz shum t mir.
Si i vrau?
Duhet pyetur Klosi sesi i vrau .
Kur u vran?
Njri u vra n shtpin e tij, n Greqi se ishte n emigracion dhe tjetri n Lushnje.
N cvite jan vrar?
Menjher sapo erdhi Klosi n krye t SHIK.
Dy kryetart jan vrar m pas?
Po, njri n shtpin e tij dhe tjetri n mes t qytetit t Lushnjes.
Dhe sht marr vesh pse jan vrar?
Se kan qn kryetar SHIK-u, pr arsye tjetr.
A kan patur dor shrbimet fqinje n ngjarjet e 97?
sht m mir t mos komentojm pr kt problem.
Po shrbimi informativ amerikan?
Ju thash q ne kemi patur nj marrdhnie shum normale me CIA-n. Ndofta dhe me agjenci t tjera. Un u thash se kam marr dy letra falenderimi prej tyre. Madje kam marr dhe nj dekorat pr shrbime t muara q kam br pr Amerikn pas 96, jo nga CIA por nga nj tjetr agjenci se ju e dini q ka mjaft agjenci zbulimi.Pa dashur t komentoj, ju duhet ta dini se fardo lloj politikani n SHBA ka n dor mjaft gjra pr t ndikuar n nj vend vogl sic sht Shqipria.
Z. Gazidede, me vendosjen e gjendjes s jashtzakonshme n Shqipri, m dat 2 mars t 97 pse ju u zgjodht komandat i operacionit dhe jo ministri Zhulali?
Ju po m pyesni mua, nuk u zgjodha vet, m zgjodhn. Un sigurisht q nuk kundrshtova.
A keni dijeni pse ju?
Jo nuk e di. Por nuk m dukej burrri t kundrshtoja
A keni tentuar ju, z.Gazidede t shtypnit me dhun at q sht quajtur revolta e 97?
Jo. Un u thash q Berisha nuk zgjodhi rrugn represive. Nqs do t zgjidhej rruga represive, problemi do t ishte shum i thjesht. Do t burgoseshin drejtuesit e opozits dhe Zani Caushi do t ishte n motoskaf dhe do t ikte.
Ju po thoni q opozita i ka stimuluar kto lvizje?
I ka drejtuar, jo stimulur. Ajo ishte nj kryengritje q e organizoi Paria Komuniste, Partia e Puns s Shqipris kundr pushtetit antipopullor t Sali Berishs, sic e quanin ata. Pr kt nuk kam foluar ansjher, por pr cudi nuk ka foluar as Klosi apo askush nga Ministria e Brendshme deri m tani. N vitin 1976, pas atyre grupeve t famshme armiqsore n t gjitha fushat n Shqipri, sht vendosur t ngrihej nj deg e posame n kt ministri q quhej dega e agjentve t konservuar, jasht quhej e agjentve t fjetur.
Cfar ishin kta?
Kta ishin njerz do t rekrutoheshin q nuk do t kishin ndonj aktivitet n at periudh, por q n ndonj pushtet antipopullor t ardhshm do t deprtonin dhe do t shrbenin pastaj pr ta rrzuar at pushtet q ata e quanin antipopullor. Ata lloj agjentsh jan zgjedhur sistematikisht deri n vitin 1992 deri kur kemi ardhur ne n pushtet. Dhe nga ky vit deri m sot, nuk ka kaluar shum koh, jan vetm 14 vjet. Dhe pse jo, t aktivizuar gjat kohs q ne ishim n pushtet. M 92-96 ata jan aktivizuar pr t prmbysur pushtetin antipopullor, si e quanin ata dhe pse t mos jen aktive dhe sot. Dosjet e ktyre lloj njerzish duhen hapur.
A gjenden?
Ato jan zhdukur. Por ne kemi gjetur disa fragmente q u kan shptuar ktej andej pr t treguar ekzistencn e ktyre lloj agjentve.
A mund t gjenden?
Shiko e pamundur nuk sht. Por mund t rikonstruktohen edhe n qoftse nuk gjnden.
Z. Gazidede ku keni jetuar n kt vite dhe ku u larguat? sht folur q keni n n siri, afganisatan arabine saudite?
Un kam qn n Turqi dhe gjat gjith periudhs nuk kam lvizur nga Turqia.
Keni qn i kontaktuar nga shrbimet atje apo jo ?
Un kam qn atje me nj lloj asistence me t ciln kam jetuar.
Dhe me se jeni marr?
Un jam marr me profesionin tim dhe kam shkruar rreth 7 libra matematike, katr prej t cilava jan botuar. Kto katr libra kan afrsisht nga 3 mij faqe.
Pse vendoset t ktheheshit n 2005?
Un ju thash se edhe largimi n nj far mnyr qe i detyruar.
Nuk desha q t m gjykojn kriminelt.
A jeni n disponim t sekreteve q mund tju bjn t fuqishm tek politika z. Gazidede?
Edhe nqoft se jam un nuk jam nga ato persona q mundohem t prfitoj nga t tilla gjra.
Jeni apo jo?
Sjam munduar t prfitoj asnjher nga t tilla rrethana dhe sdo t mundohem asnjher t prfitoj. E quaj nj rrug t paligjshme nj prfitim t till/
27/10/2006
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn fur_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn slv_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn hat_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn unk