als_Latn dik_Latn sag_Latn
Cila ishte gjendja e ushtrisë shqiptare në vitin 1949? Oficerë të çdo grade që po stërviteshin në Odesa nga sovjetikët, oficerë të tjerë që ishin radhitur në legjionet e forcave rebele greke, robër gjermanë që ende detyroheshin të punonin në fortifikat e Sazanit dhe Kepit të Gjuhëzes janë pamje të reja të Shqipërisë së vitit 1949.
Një përshkrim kaq minucioz vjen sërish nga periskopi i CIA-s, ku operativët e saj po ndiqnin me vëmendje kontekstin e ndërlikuar ballkanik: prishjen shqiptaro-jugosllave, pasojat e luftës civile greke si dhe shtimin e pranisë sovjetike në rajon, shkruan Konica.al.
Në raportin me titullin ‘Gjendja ushtarake e Shqipërisë’, që mban datën 9 mars të vitit 1949, jepet një pasqyrë e kapaciteteve të ushtrisë shqiptare.
Raporti hapet me konstatimin se 35 oficerë shqiptarë, prej gradës së lejtnanit deri te majori, po trajnoheshin në Bashkimin Sovjetik (Odesë).
”Tre kolonelë lejtnantë shqiptarë, që përfaqësojnë këmbësorinë, artilerinë dhe forcat ajrore, janë dërguar në Moskë për t’u trajnuar në Akademinë Ushtarake. Dhjetë oficerë shqiptarë të marinës janë vendosur prej muajsh në portin bullgar të Varnës”, nënvizon raporti.
Operativët e CIA-s, teksa përpilojnë raportin, e gjejnë interesant faktin që një numër oficerësh shqiptarë ishin inkorporuar brenda njësive rebele greke. Edhe pse nuk saktësohej nëse një gjë e tillë është bërë në mënyrë të pavarur apo me instruktimin e sovjetikëve, raporti vëren:
”Rreth 150 oficerë shqiptarë të këmbësorisë dhe artilerisë të ushtrisë shqiptare janë radhitur në ‘Legjionin e Tetorit’ të forcave rebele greke, dhe tani po veprojnë me këtë njësit në Bullgari dhe Maqedoni”.
Në raport shqyrtohet edhe riorganizimi i ushtrisë shqiptare që udhëhiqej nga pesë ekspertë sovjetikë.
”Elementë të artilerisë janë tërhequr nga divizionet e këmbësorisë me qëllim të krijimit të njësiteve të pavarura, të cilat do të përdorën për mbështetjen e trupave rebele greke në jug”, nënvizonin agjentët e CIA-s.
Në vazhdim të raportit dyfaqesh jepet një analizë e fortifikimeve bredgetare në ujdhesën e Sazanit dhe në Kepin e Gjuhezës.
Sipas raportit ‘robërit gjermanë të luftës po përdoreshin për të ndërtuar kazamate të nëndheshme’.
Në ishullin e Sazanit ishte ngritur edhe një stacion i radarit.
Edhe në portin e Durrësit ishin rritur kapacitetet, ndonëse limani përdorej ekskluzivisht për furnizim me të mira të nevojshme për ekonominë shqiptare.
Portet e Shëngjinit, Sarandës dhe Vlorës, precizon tutje raporti, ishin përdorur deri më 1 dhjetor të vitit 1948 nga anijet sovjetike, të cilat bartnin rregullisht furnizime për forcat rebele greke.
Ekspertët sovjetikë kishin udhëhequr punimet edhe në rregullimin e shtratit të lumit Buna në Shkodër.
Agjentëve të CIA-s nuk u shpëton nga sytë as prania e elementeve projugosllavë në gjirin e ushtrisë shqiptare.
“Ushtria shqiptare përfshin edhe një grup të fortë të ndjekësve projugosllavë të Dushan Mugoshës, i cili para prishjes Tito-Cominform ishte këshilltar ushtarak jugosllav në ushtrinë shqiptare”, përfundon raporti i CIA-s.
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn