als_Latn lit_Latn mlt_Latn
Ēfarė i bėn qentė tė shkojnė pėr vite me radhė te varri i padronit tė tyre? A ėshtė kjo dashuri apo instinkti i mbijetesės?
Psychology Today
Nėse kafshėt mund ta pėrjetojnė dashurinė apo jo, kjo ėshtė e panjohur. Por ka disa prova qė tregojnė se kafshėt janė nė gjendje tė pėrjetojnė disa emocione tė ngjashme me njeriun. Truri i disa mamalėve ėshtė ēuditėrisht i ngjashėm me trurin e njeriut.
Pėr shembull, truri i njė maceje ėshtė mė i vogėl krahasuar me atė tė njeriut, pasi zė vetėm njė pėr qind tė masės sė tyre trupore, ndėrsa te njeriu zė dy pėr qind. Por masa nuk ka gjithnjė rėndėsi.
Neandertalėt, hominidėt qė u zhdukėn rreth 200 mijė vjet mė parė, kishin masė truri mė tė madhe se homosapiensėt, por kjo nuk i bėn mė tė zgjuar.
Struktura dhe rrudhat kanė mė shumė rėndėsi tek truri dhe macet i kanė kėto cilėsi tė ngjashme 90 pėr qind me njeriun.
Kjo tregon se macet mund tė jenė nė fakt nė gjendje tė pėrjetojnė dashurinė romantike. Njė gjė ėshtė e rėndėsishme tė qartėsohet, qė macja apo qeni juaj nuk ju sheh vetėm si dhėnės ushqimi.
Kafshėt shtėpiake dhe ato tė kopshteve zoologjike krijojnė lidhje tė forta me personat qė kujdesen pėr ta. Meqė afeksioni ėshtė njė formė dashurie, kafshėt janė nė gjendje tė duan edhe ata qė pėrkujdesen pėr to.
Qentė kanė treguar se e kanė dashur aq shumė padronin e tyre saqė kanė vajtuar pėr vdekjen e tij pėr vite me radhė. Lidhja e qenve me pronarėt e tyre ėshtė konfirmuar prej njė studimi tė bėrė nga Daniel Mills, specialist britanik nė klinikėn e sjelljes sė kafshėve.
Studiuesi vėzhgoi sjelljen e qenve dhe maceve kundrejt pronarėve dhe tė huajve. Ai zbuloi se qeni i pėrkushtuar pas tė zotit sillej njėlloj si fėmijėt e sapolindur kur ai largohej nga shtėpia, ndėrsa kjo sjellje nuk u pa te macet. Nė fakt, macet mund tė bėjnė tė kundėrtėn, ato shpesh injorojnė pronarėt dhe u kushtojnė vėmendje tė huajve.
Ndonėse ėshtė e qartė se qentė mund tė afeksionohen pas pronarėve, sepse ata pėrkujdesen pėr mikun e tyre katėrkėmbėsh, ndodh qė nderi tu kthehet, pasi ėshtė vėrtetuar qė edhe qentė mund tė marrin rol pėrkujdesės.
Nė njė studim tė Universitetit tė Londrės, u zbulua se qentė kanė mė shumė gjasa ti afrohen njė njeriu qė qan, sesa njė tjetri qė po flet apo bėn zhurmė.
Mėnyra e sjelljes sė qenve ndaj atyre qė qajnė nuk ndikohet vetėm prej kuriozitetit, por pėr shkak tė keqardhjes qė ndien. Ndryshe nga tė sapolindurit ose fėmijėt e vegjėl, qeni mund tė marrė rolin e pėrkujdesėsit, qė i bėn ata mė tė sofistikuar nga ana emocionale sesa njeriu nė fazat e para tė jetės.
Kėto pėrfundime janė konfirmuar nga skanerėt e trurit. Aktiviteti i trurit tė njė qeni rritej kur pėrjetonte afėrsi dhe ndjeshmėri ndaj pronarit. Njė teori beson se qentė mendojnė pėr gjėrat qė mund tė jenė duke i shkuar nė mendje padronit tė tyre.
Kafshėt duket se janė nė gjendje tė pėrjetojnė dashuri edhe pėr njėra-tjetrėn. Po ashtu kafshėt mund tė krijojnė ndonjėherė marrėdhėnie afėrsie me specie tė tjera jonjerėzore.
Dashuria romantike nuk ėshtė e kufizuar te kafshėt. Nė librin e tij Mind of the Raven (Mendja e Korbit), biologu Bernd Heinrich argumenton se meqė korbat kanė partnerė afatgjatė, ata duhet tė ndiejnė njė lidhje tė fortė pėr njėri-tjetrin.
Ndryshe ėshtė e vėshtirė tė shpjegohet se ēfarė i mban ēiftet sė bashku pėr tė gjithė jetėn. Pavarėsisht se jo tė gjithė shpendėt ēiftėzohen pėrjetėsisht, shumė prej tyre e bėjnė kėtė gjė.
Patat e egra nuk bėjnė pėrjashtim. Njė dokumentar i BBC tregon pėr njė patė tė egėr mashkull qė kishte zgjedhur njė breshkė femėr 45 vjeēe, si shpirtin e tij binjak.
Ai i kundėrvihej kujtdo qė pėrpiqej ti afrohej asaj, duke u siguruar qė ajo tė ushqehej pa u shqetėsuar prej njeriu.
Shkencėtarėt besojnė se ekzistojnė ndjesi tė ngjashme me dashurinė qė pėrjeton njeriu, edhe te kafshėt. Ndonėse jo tė gjitha dyshimet janė tė vėrtetuara, misteri i ndjenjave tė kafshėve zbulohet ēdo ditė e nga pak.
G.shqip
als_Latn kor_Hang als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn deu_Latn