als_Latn lit_Latn uzn_Latn
Mos harrojmė se fjala e butė lė gjurmė, kurse fjalėn e ashpėr nuk e durojnė njerėzit.
E marte 4 Shtator 2012 16:03
Gabimi ėshtė njė sjellje, pjesė e natyrės njerėzore, ndaj tė cilės askush nuk gėzon imunitet, i menēur qoftė apo jo. Nė raste tė tilla, lipset qė gabimi tė trajtohet me finesė dhe urtėsi, i ēfarėdo pėrmase tė jetė. Gjithmonė neve na lipset pak kohė pėr tė reflektuar ndaj reagimit dhe metodės sė pėrdorur nė trajtimin e njė gabimi. Shpesh herė, na ndodh qė njė gabim tė vogėl ta trashim dhe ta ekzagjerojmė.
Trajtimi i gabimeve ėshtė njė art mė vete, i cili ka rregullat e tij, tė cilat do i pėrmbledhim si mė poshtė:
1 Ti drejtosh gishtin akuzues, zakonisht nuk ėshtė njė akt i duhur dhe pozitiv pėr personin qė ka gabuar. Prandaj, ėshtė mirė ta shmangėsh njė reagim tė tillė. Shėrbėtori i profetit Muhamed a.s, ka deklaruar se Profeti a.s kurrė nuk e ka fajėsuar dhe kritikuar gjatė viteve qė i shėrbente. Kritikat dhe fajėsimet janė shigjeta vdekjeprurėse, pasi ato minojnė dinjitetin dhe krenarinė e tjetrit. Tė mjafton si fakt, qė askush nė kėtė botė nuk e pėlqen fajėsimin dhe kritikėn.
2 Largoje barrierėn e mjegullt nga sytė e personit qė ka gabuar. Njeriu ndonjėherė nuk e ndjen se ka gabuar, prandaj do tė ishte tepėr negative nėse do i drejtohemi me kritika tė drejtpėrdrejta dhe qortime, ndėrkohė qė ai mendon tė kundėrtėn. Prandaj, fillimisht lipset ti hiqet perdja e mjegullt, me qėllim qė ta kuptojė se ka gabuar. Pėr kėtė, vlen tė cekim rastin kur njė i ri, vajti tek i dėrguari i Zotit a.s dhe i kėrkoi leje pėr marrėdhėnie jashtėmartesore. Profeti Muhamed a.s, ndoqi njė metodė krejt ndryshe nga ajo qė u orvatėn tė ndjekin disa nga myslimanėt qė u gjendėn aty.
Profeti a.s e pyeti djalin:A do e pranoje kėtė vepėr pėr nėnėn tėnde? Sigurisht qė jo u pėrgjigj i riu.
Profeti a.s i tha:Kėshtu dhe njerėzit, nuk e pranojnė njė vepėr tė tillė pėr nėnat e tyre. Mandej, Profeti a.s e pyeti sėrish:Po pėr motrėn tėnde, a do e pranoje kėtė vepėr?
Djali u pėrgjigj:Jo.
Profeti a.s i tha:Kėshtu dhe bota nuk e pranon pėr motrat e tyre.
Qė atėherė, djaloshi e urrente kėtė vepėr.
3 Pėrdor fjalė tė buta teksa orvatesh tė ndreqėsh gabimin. Tė gjithė ne e dimė qė fjalėt kanė ndikim magjik. Atėherė, pėrse tė mos e pėrdorim kėtė magji tė lejuar nė trajtimin dhe ndreqjen e gabimeve? Pėrse tė mos pėrdorim shprehje tė tilla me ata qė gabojnė:Po tė veproje kėshtu do tė ishte mė mirė Ēfarė mendon sikur tė veprosh kėshtu? Unė tė sugjeroj tė veprosh kėshtu Cili ėshtė mendimi yt.. nė vend qė ti drejtohemi me fjalėt:More edepsėz, more i paedukatė, a je nė vete, tė paskan lėnė trutė, sa herė tė kam thėnė more...
Besoj se mes dy metodave ka shumė dallim, apo jo. Duke e bėrė tjetrin tė ndihet i vlerėsuar dhe i respektuar, e kemi mė kollaj qė ta bėjmė tė kuptojė gabimin e pėr rrjedhojė ta ndreqė.
4 Mėnjanimi i polemikave ėshtė mė bindės. Tė shmangėsh polemikėn teksa po merresh me trajtimin e gabimit, ka efekt mė tė thellė tek personi qė ka gabuar. Duke polemizuar dhe debatuar me tė, mund ta humbasėsh, pasi shpesh herė njeriu e lidh gabimin me dinjitetin e tij. Kėshtu, duke dashur tė mbrojė dinjitetin, ai del nė mbrojtje tė gabimit dhe polemikat krijojnė terren tė pėrshtatshėm pėr kėtė. Kėshtu, ai e ka tė vėshtirė, pėr tė mos thėnė tė pamundur, tė reflektojė mbi gabimin e bėrė. Prandaj, mos ia mbyll dyert, por lėri tė hapura qė ta ketė tė lehtė kthimin dhe reflektimin.
5 Vėre veten nė vend tė personit qė ka gabuar, mandej kėrko zgjidhje. Pėrpiqu qė ta vėsh veten nė vendin e tjetrit, mendo sipas kėndvėshtrimit tė tij, studioji alternativat e mundshme tė pranueshme pėr tė dhe zgjidh mė tė pėrshtatshmen.
6 Pėrdor sjelljen e butė. Kurrė mos harro se butėsia ėshtė dekoracion dhe mozaik i pėlqyer nga tė gjithė. Me anė tė butėsisė ne fitojmė dhe ndreqim gabimin, duke e ruajtur dinjitetin e tjetrit tė pacenuar. Tė gjithė ne e dimė ngjarjen e beduinit i cili urinoi nė xhami. Profeti a.s e trajtoi kėtė ngjarje me butėsi dhe urtėsi, derisa beduini u ndėrgjegjėsua qė kishte faj.
7 Lėri tė tjerėt ta zbulojnė idenė tėnde. Pėr tė ndrequr njė gabim, ėshtė mirė qė ta lėsh tjetrin ta zbulojė vetė gabimin e bėrė, e pėr rrjedhojė tė zbulojė dhe zgjidhjen vetė. Kur njeriu zbulon se ka gabuar, e mandej gjen dhe zgjidhjen e duhur pėr ta ndrequr gabimin, ai ėshtė mė entuziast pėr kėtė ide dhe e zbaton pa hezitim.
8 Nėse je i detyruar tė kritikosh, pėrmend dhe anėt pozitive. Me qėllim qė tė tjerėt ta pranojnė kritikėn tėnde tė shprehur nė kufijtė e etikės, e pėr pasojė tė korrigjojnė sjellje dhe tė ndreqin gabimin, duhet tė pėrmendėsh dhe vlerat e tyre. Me gjithė gabimet, njeriu ka dhe aspektet pozitive tė jetės dhe punės sė tij, tė cilat nuk duhen injoruar.
9 Mos heto pėr gabimet e fshehta. Pėrpiqu ti ndreqėsh dhe korrigjosh gabimet e dukshme, por mos heto ato tė fshehtat pasi kėshtu prish zemrat. Vetė Zoti i lartėsuar na ka ndaluar qė tė hetojmė tė metat e tė tjerėve.
10 Kėrko informacion dhe sigurohu mbi vėrtetėsinė e gabimit. Nėse dikush tė informon mbi njė gabim, sigurohu dhe mblidh informacionin e nevojshėm, shoqėruar me opinion dhe mendim tė mirė. Kėshtu, ti e bėn tė ndihet i respektuar dhe i vlerėsuar, ashtu siē e bėn tė ndihet i turpėruar dhe nė siklet, se njė gabim i tillė nuk i shkon pėr shtat. P.sh, mund ti thuhet:Jam informuar se ke bėrė... gjė tė cilėn nuk e besoj se mund tė burojė prej teje.
11 Lėvdoje tė mirėn e pakėt qė tė shtohet. Nėse po e ushtron tėt bir qė tė jetė shkrimtar i mirė, gjatė ushtrimit mos i kurse lėvdatat, pasi e motivon dhe i jep kurajė.
12 Mos harro, se njė fjalė e ashpėr ka antonimin e vet, pra njė fjalė tė butė, e cila pėrcjell tė njėjtin mesazh. Mos harrojmė se fjala e butė lė gjurmė, kurse fjalėn e ashpėr nuk e durojnė njerėzit.
13 Mundohu ta bėsh gabimin tė vogėl dhe shprehe besimin tėnd se tjetri do e ndreqė dhe do tė pėrmirėsohet. E mesmja ėshtė njė ligj qė pėrfshin tė gjithė universin, e kur ndodh njė gabim, nuk ka pėrse ta shohėsh si justifikim pėr tu shfryrė dhe pėr ta ekzagjeruar.
14 Kujtohu se njerėzit komunikojmė me emocione, mė shumė seē komunikojnė me arsye.
Sė fundmi, duhet ta pėrvetėsojmė mirė artin e ndreqjes sė gabimeve./AO/
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn lit_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn