als_Latn dik_Latn sag_Latn
Nga Xhevat MUSTAFA
“…përvoja jonë rreth 25-vjeçare e paskomunizmit ka treguar se mandatet e dyta të Sali Berishës, më 1996-1997 dhe më 2009-2013, i Fatos Nanos më 2001-2005 kanë qenë dështakë dhe zhgënjyes. Shprehur në mënyrë figurative, mund edhe të themi: Mandati i dytë, kockë që popullit i mbetet gjatë në fyt”
Mund të thuhet edhe se më 25 qershor 2017 shumë qytetarë shqiptarë, që gëzojnë juridikisht të drejtën e votës, do të jenë në dilemë të madhe. Ushtria e rreth gjysmës së numrit të votuesve në listën e përgjithshme, ose edhe më e madhe, përbëhet nga ata që kanë më se 25 vjet që u kanë qëndruar larg qendrave dhe kutive të votimit. Sipas frazeologjisë elektorale, këta cilësohen dhe llogariten si të “pavarur”, “të paangazhuar në një parti”, masa “e pangjyrë partiake”. Ka zëra që i quajnë dhe llogarisin si bojkotues të proceseve zgjedhore. Por, mund të cilësohen edhe të paprekur nga virusi i partishmërisë dhe i militantizmit. Edhe si të pamashtrueshëm e të pamanipuleshëm nga parullat, mitingjet, spotet, fjalimet, intervistat dhe debatet elektorale. Për këtë kontingjent qytetarësh këto janë të tejmbushura me premtime, që përsëriten çdo 4 vjet dhe harrohen qysh të nesërmen apo e shumta, pas muajit të parë. Apo që nuk realizohen brenda 4 viteve të mandatit të parë apo edhe gjatë 8 vjetëve. Natyrisht ky grupim tejet masiv ka prurje dhe firo të vazhdueshme. Gjithsesi, është goxha masiv dhe përcaktues për faktin, që përqindja e votuesve, sidomos në zgjedhjet e këtyre 20 viteve të fundit, ka qenë përgjithësisht dhe relativisht e ulët. Me të gjitha votat e vjedhura e të shtuara me thasë apo furgonë, shifra e përgjithshme e atyre që kanë votuar me bindjet dhe duart e tyre apo me duart e manipuluesve partiakë është vërtitur tek 50%. Nënkuptohet se po kaq mbetet edhe shifra e ushtrisë së indiferentëve ndaj proceseve zgjedhore, që kanë bindjen se nuk u vjen asgjë e mirë nga farsat zgjedhore. Shprehur edhe më shqip: ata mendojnë se nuk ia vlen sakrifikimi për zgjedhjet, qoftë edhe e një ditë në plazh. Aq më shumë, në një diel me mot të mirë dhe me temperaturë të lartë. Meqenëse jemi në demokraci, ky kontingjent, që u rri larg mitingjeve paraelektorale dhe qendrave të votimit, përderisa nuk kemi një ligj që ndëshkon mosushtrimin e së drejtës së votës, nuk mund të paragjykohet. Aq më pak të kritikohet. Kjo është bindje, zgjedhje dhe zgjidhje e tyre. Por, parë nga një këndvështrim më i gjerë e më perspektiv, më pak individualist e më shumë social e publik, nuk mund të cilësohet gabim dhe dhunim i së drejtës së tyre në qoftë se u thuhet se “djegia” prej tyre e së drejtës së votës dhe e fletës së votimit, nuk është krejt pa rrjedhoja për ata. Se indiferentizmi i tyre ndihmon, pa dashur, disa politikanë të mykur, të ndotur apo të diskretituar, të vazhdojnë të mbijetojnë në politikë dhe të pasurohen papërmbajtshëm nga mandatet e deputetit dhe karriget e pushtetit. Edhe më keq, ua hap edhe më shumë rrugën dhe oreksin për karrierë në politikë dhe miliardizim nga tendera, koncesione dhe nga “industria e pastrimit” të parave të pista, disa askushëve, injorantëve, të paskrupulltëve e të pashpirtëve, bosëve të trafiqeve dhe të krimit, ortakë me bosë të politikës dhe të qeverisjeve. Plus këtyre të këqijave, indiferentizmi i kontingjentit të “mesit të artë” ndihmon politikën të vazhdojë traditën e pasurimit me çdo rrugë, formë e mënyrë, duke menduar dhe punuar maksimalisht për vete dhe minimalisht për shumicën e qytetarëve. Shprehur ndryshe: bojkotimi i zgjedhjeve nga ushtria e qytetarëve jopartiakë ia lehtëson fitoren ushtrisë së militantëve, që më 25 qershor do të ketë më pak firo dhe do të shkojë më masivisht në qendrat e votimit. Kuptohet, duke ia falur partisë së zemrës se e ka keqpërdorur votën dhe mbështetjen e tyre vetësakrifikuese plot 4 vjet dhe duke qenë të bindur se kështu do të ndodhë edhe 4 vjet të tjerë, në mandatin e dytë. Për këtë ushtri mbi të gjitha është fitorja e kryetarit dhe e ekipit të tij politik dhe qeverisës. Nënkuptohet se e mira e tyre individuale, familjare, njerëzore; e mira si popull e si vend; për të sotmen dhe për të ardhmen mbeten të jenë andej nga fundi. Ushtria e votuesve majtas do t’i bënte mirë në radhë të parë vetvetes në qoftë se në mitingjet dhe takimet paraelektorale do t’i kishte bërë për ujë të ftohtë, me kritika dhe vërejtje, Edi Ramën me shokë dhe shoqe.
Duke kujtuar se janë së pari njerëz dhe qytetarë dhe pastaj partiakë dhe militantë, ata kishin të drejtë të plotë që t’u kërkonin atyre llogari se përse nuk u përmbushën shumica e premtimeve të katër vjetëve më parë? Se përse korrupsioni, krimi, papunësia, varfëria, çmimet, taksat, falimentimi i bizneseve të vogla e të mesme dhe pasurimi i një tufe njerëzish, përgjithësisht ortakë me politikën dhe qeverisjen, patën rritje të frikshme? Se përse u lazaratizua, kanabizua, sicilianizua, napolitanizua dhe kolumbizua i gjithë vendi? Se përse qytetarët e Shqipërisë vazhdojnë të kenë pagat, pensionet dhe mbështetjen sociale në nivelin më të ulët në Evropë dhe shumicën e çmimeve të artikujve ushqimorë, të karburanteve, të biletave të avionëve… më të larta edhe se qytetarët gjermanë, francezë, italianë? Se përse Shqipëria me mbitokë dhe nëntokë të pasur e të privilegjuar nga Zoti është shndërruar në vend tregtimi për mallrat e skaduara edhe nga Kina e Brazili tejet të largët, si dhe vend groposjeje për plehrat, helmet dhe mbetjet radioaktive të Italisë fqinje? Se përse u humb kaq shumë kohë për hapjen e negociatave të anëtarësimit në BE? Jo pak nga këta militantë të parinovueshëm të së majtës, të cilët miku dhe kolegu im, Hajro Limaj i cilësoi në një debat televiziv më 21 qershor, si “njerëz që u funksionon vetëm hemisfera e majtë e trurit”, mund të shkojnë deri në absurdin që të mbyllin sy, veshë, gojë para të gjitha të këqijave të shumta që kanë pasur nga qeverisja e “Rilindjes” dhe të kapen si mbyturi pas një fije kashte, pas 2-3 të mirave të realizuara prej saj gjatë katër viteve të mandatit të parë. Për këta, le të ikin në botë nga papunësia dhe varfëria në Shqipëri edhe më shumë se 300 bij e bija të Shqipërisë. Le të vriten me njëri-tjetrin apo të vetëvriten për ditë e për natë sa të duan qytetarë shqiptarë. Le t’u bjerë të fikët nga uria e tejzgjatur plot fëmijëve, grave dhe të moshuarve apo meshkujve të rritur nga dozat e larta të drogave dhe të alkoolit. Le të mbushen deng qelitë e burgjeve me vjedhës xhepash, dyqanesh, shtëpish, kasash, bashkë me kriminelë të rrezikshëm, por me asnjë politikan dhe qeveritar të rëndësishëm. Le të jenë sa të duan të vërteta e shqetësuese shifrat e INSTAT-it, të Bankës së Shqipërisë, të Monitorit, FMN-së, Bankës Botërore si dhe faktet e përditshme dhe të kudogjendshme, që japin alarmin për rrëshqitje të pandalshme në krizë e varfërim, për rënie të investimeve të huaja, ne besojmë vetëm shifrat për rritje ekonomike dhe të mirëqenies që na japin Edi Rama, Arben Ahmetaj, Damian Gjiknuri, Sajmir Tahiri, Milva Ekonomi, Elisa Spiropali. Gjithnjë sipas logjikës së militantëve që “u funksionon vetëm hemisfera e majtë e trurit”, para të gjitha këtyre të këqijave dhe mbi të gjitha këto, rëndësi ka që më 25 qershor të fitojë “Rilindja” e të mbetet kryeministër Edi Rama edhe për mandatin e dytë. Kuptohet, që ai të ketë i vetëm në duart e tij edhe timonin, edhe tepsinë, edhe partinë, edhe qeverinë, edhe drejtësinë, edhe policinë, edhe ekonominë, edhe shëndetsinë, edhe arsimin, edhe diplomacinë. Pra, të gjithë Shqipërinë… Disa u kujtojnë se kështu ka rrezik që Edi Rama, me fillimin e zbatimit të vetingut dhe me largimin nga skena parlamentare dhe politike të shumë partive të vogla, mund të na bëhet në mandatin e dytë si ai largqofti, Enveri. Apo si të tanishmit e gjallë, Putin në Rusi, Erdogan në Turqi, Raul Kastro në Kubë, Kim Jong në Korenë e Veriut, Madurro në Venezuelë. Do t’i sugjeroja ushtrisë “njëmilionëshe të së majtës” të 2013-tës, se do të ishte në të mirën e tyre që t’i vlerësojnë qoftë edhe si gjysmë apo çerek të vërteta e të bazuara, akuzat dhe kritikat edhe nga opozita apo “kazani mediatik”, edhe nga ana e tyre, nga Ben Blushi, Mimoza Hafizi, Koço Kokëdhima etj. Për saktësimin e nivelit të sukseseve dhe të dështimit të qeverisjes së “Rilindjes”, për t’i vënë notën e saktë, mbetëse, qeverisjes PS-LSI janë të bollshme e të mjaftueshme edhe ato që kanë thënë e publikuar gjatë këtyre javëve Ilir Meta, Petrit Vasili, Luan Rama, Monika Kryemadhi, nga ana e tyre dhe Edi Rama në adresë të LSI-së. Nuk duhet harruar: këta e kanë njohur mirë, nga brenda e nga jashtë, qeverinë PS-LSI. Atëherë, nga shumëkush i paanshëm natyrshëm e logjikshëm mund të shtrohen këto dy pyetje. Përse duhet të votohen PS-ja dhe LSI-ja, kur pranojnë me gojën e tyre se për afro 4 vjet apo rreth 45 muaj paskan qeverisur kaq papërgjegjshmërisht, kaq pashpirtësisht, kaq pistë, kaq pa efektivitet dhe dobishmëri për shumicën e popullit? Përse i duhen falur Edi Ramës dhe ekipeve të tij edhe 4 vjet të tjerë apo një mandat i ri, kur ata i kanë “djegur” me mendjet dhe duart e tyre jo pak, por rreth 4 vjet këtij vendi dhe këtij populli? Jo pak të majtë justifikohen trashë se edhe për mosrealizimin e të gjitha premtimeve të Edi Ramës dhe të ekipeve të tij gjatë 4 viteve të mandatit të parë, edhe për vargun e gjatë të dështimeve të “Rilindjes”, pra edhe për bashkëjetesën më 2013-2017 dhe sherrin PS-LSI këto javët e fundit, “të gjitha fajet i ka Saliu”! Prandaj, sipas mendësisë dhe llogarisë së tyre, edhe për 4 vjet të tjerë, o burra e gra, të gjallë e të vdekur, sa më shumë vota për Edi Ramën me shokë e shoqe, vetëm që mos të na rikthehet Saliu! Qofsha i gabuar, por kam mendimin se gogolizimi i Sali Berishës dhe alergjia ndaj tij ka qenë dhe vazhdon të jetë një nga taktikat më të efektshme të politikës së të majtës për të goditur dhe dëmtuar PD-në dhe të djathtën në përgjithësi. Në qoftë se llogaritë bëhen pa këto doza të larta politizimi dhe antiberishizmi ka shumë gjasa që të dalë se të majtët janë më të fituarit në këta 26 vjet demokraci dhe gjatë rreth 13 vjetëve të qeverisjes nga PD dhe nga Berisha personalisht. Prandaj, jo pak të djathtë, të zhgënjyer nga shumë gjëra të parealizuara apo të bëra keq gjatë qeverisjeve “Berisha”, shtrojnë shpesh pyetjen: “More, kujt u ka shërbyer më shumë ky Berisha ynë, neve të djathtëve, apo atyre të majtëve”? Meqenëse dolëm tek opozita e djathtë, për objektivitet dhe për paanshmëri, le të vazhdojmë duke i kujtuar edhe Lulzim Bashës dhe PD-së së tij disa fakte apo të vërteta, jo fort të këndshme e jo lehtësisht të harrueshme. Lulzim Basha do t’i bënte mirë vetvetes, PD-së, të djathtës dhe vendit e popullit në përgjithësi, në qoftë se nuk harron se është vazhdues i PD-së dhe qeverive të Sali Berishës, me plot arritje e suksese, por edhe bollëk gabimesh dhe dështimesh historike, me doza jo të pakta informaliteti dhe korrupsioni. Qysh nga 23 qershori 2013 PD-ja po vuan një ndëshkim të merituar. Për hir të së vërtetës, edhe me largimet e disa figurave të rëndësishme politike dhe qeverisëse, “të djegur plotësisht” apo me imazh dhe besueshmëri aty tek gjysma, me prurjet e reja të çadrës apo pragfushatës së zgjedhjeve të 25 qershorit 2017, me listën e diskutueshme të kandidatëve për deputetë, përsëri PD-ja mbetet akoma larg vetvetes së viteve “të arta”, larg mundësive dhe pritshmërive. Zhgënjimi ndaj saj ka arritur deri në pikën kritike dhe të dëmshme për mbarë vendin dhe popullin sa plot shqiptarë të mendojnë jo pa arsye e bazë se “të djathtë e të majtë janë njësoj”. Gjithashtu, do të ishte në të mirë të Lulzim Bashës dhe të PD-së, në qoftë se ai nuk do të pandehte se ka “rilindur”. Apo se për 5-6 vjet studimesh në Holandë është bërë politikan dhe qeveritar i standardit holandez. Mund t’i ngelet hatri, por me shumë gjasa ai është akoma politikan dhe qeveritar më i mirë për në Holandë se sa për në Shqipëri. Megjithatë, ai ka fatin të jetë në krye të PD-së dhe të drejtë të pretendojë për kryeministër i “Republikës së re”. Injekton besim deklarimi i tij se programi ekonomik i PD-së mbështetet tek ai fitues i Donald Trumpit në SHBA. Por, gjykoj se i shërben edhe atij, edhe PD-së, edhe vendit, në qoftë se Lulzim Basha do të ketë parasysh se për zbatimin e programit të tij, presidenti amerikan, ashtu si para tij edhe kancelarja e Gjermanisë, Angela Merkel, ka angazhuar masivisht burra me flokë dhe mjekra të thinjura dhe fare pak çuna dhe çupa. Nga ana tjetër, PD-ja ka fatin e mirë që “Rilindja” e filloi dhe po e mbyll fushatën e saj pa një program të mirëfilltë ekonomiko-financiar e social, të plotë, të mirëstudiuar, shkencor, vizionar, aktual dhe perspektiv. Për të keqen e vet, pa nxjerrë mësime nga ndëshkimi i rëndë i Fransua Holland dhe i Partisë Socialiste të Francës, kryesisht për zbatimin e taksës progresive, Edi Rama po e kërkon mandatin e dytë, timonin dhe tepsinë e pushtetit, duke vazhduar të mbahet fort tek ky lloj taksimi. Edhe përvoja e Francës tregoi se taksa progresive është frenuese për një bum investimesh të mëdha të huaja e nga vendi, për rritje ekonomike dyshifrore, që ta ndiejnë xhepat, portofolet dhe tavolinat e ngrënies së shumicës së qytetarëve. Nga ana tjetër, duke mos pranuar burrërisht apo shqiptarisht se jemi në krizë ekonomiko-financiare- sociale, “Rilindja” nuk ka strategji antikrizë. Atëherë, mbetet që të mendohet për t’ia dhënë votën, qoftë edhe me gjysmë bindje dhe zemre, asaj partie që ka një program ekonomik serioz dhe premtues. Kështu, futemi në rrugën apo përvojën e rrotacioneve njëmandatëshe apo 4-vjeçare. Këto, tani për tani dhe për disa vite të tjera, deri sa të arrijmë në ditën kur të krijojmë qeveri pa, ose me fare pak partiakë të lartë apo qeveri me përbërje të shumtë ekspertësh të njohur në vend e në botë, mund të jenë më të dobishme për mentalitetin, tradicionin dhe vendin tonë. Nuk mund të mos kujtohet se përvoja jonë rreth 25-vjeçare e pas-komunizmit ka treguar se mandatet e dyta të Sali Berishës, më 1996-1997 dhe më 2009-2013; i Fatos Nanos më 2001-2005 kanë qenë dështakë dhe zhgënjyes. Kjo nënkupton se ka më shumë gjasa që edhe mandati i dytë, që po e kërkon me kaq përgjërim Edi Rama mund të na dalë si paraardhësit. Shprehur në mënyrë figurative, mund edhe të themi: Mandati i dytë, kockë që popullit i mbetet në fyt.
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn