als_Latn uzn_Latn bos_Latn
INTERVISTA/ Flet kngtarja e polifonis Mimoza Kosturi: Albumi i fundit nj ndrr e bukur
Nina Mula dhe Suzana Frashri kan qen msueset e mia perfekte
Albumi vajz e valve m dha nj jet t dyt
Neo Muka mbetet legjend e kngs labe
Albert ZHOLI
Mimoza Kosturi mbaron Institutin e Lart t Arteve n vitin 1992 n degn e kantos n klasn e pedagoges Suzana Frashri. N vitin 1994 e n vazhdim punon si redaktore e muziks n redaksin e muziks n Radio Tirana. Pjesmarrse n festivalet e romancs shqiptare dhe festivalet e kngs popullore t prpunuar. N vitin 2002 realizon recitalin televiziv Ti q m rrite q vajz me repertor popullor dhe klasik shoqruar nga orkestra e RTSH. N vazhdim t koncerteve t saj recitale n vitin 2006 sjell nj przgjedhje t romancave shqiptare n shoqrimin e t mirnjohurve Radoja, Piciri dhe Prosi. N vitin 2008 vjen koncerti i saj recital Me dashuri, pr dashurin me kng popullore t prpunuara pr vokal dhe trio instrumentale. Karriera e saj prfshin dhe angazhime jasht kufijve: n Zvicr 2002, Itali 2003, si soliste e korit Pax Dei; n Korsik m 2004 dhe Marsej m 2007 n festivalin ndrkombtar t polifonis.
sht pr ju knga polifonike?
Knga popullore sht prjetsi. Nj popull q nuk kndon vdes. Pa mushkrit e kngs popullore shpirti yn do t ish m i varfr, m i that dhe ne do t na dukej ajri m i rrall. Do t ndjenim vap pa kt gurgullim t prjetshme q na i bn jetn m t but dhe m me drit. N kt thesar shklqen si nj margaritar knga labe, kjo kryevepr e kuturs s popullit shqiptar, t ciln Unesko, kjo seli e mndjes q zbulon vlerat e derisotme t njerzimit, e pikasi, e shpalli monument t rrall t kulturs botrore dhe e mori n mbrojtje. Ne kemi t drejt t krenohemi q jemi krijuesit e njrs prej mrekullive t ksaj bote. Fan Noli, nj nga mendjet m brilante t letrsis shqiptare, n fund t jets, duke shkruar testamentin e tij la amanet ta varrosin me nj kng labe t knduar nga labr safi.Sepse e di q ajo t bn t prjetshm... N kngn labe, e lasht deri n mjegull, njerzit prpara se t bashkojn zrat, duhet t bashkojn njher zemrat, fymn e tyre, t kndojn si nj mushkri e vetme e nj njeriu. Me kt kng jan krijuar disa prej monumenteve m t ndritur t kulturs son shqiptare, duke filluar nga Legjenda e urs ku muroset nj grua e deri tek Vajza e valve .
Foto ku sht knduar knga e kurbetiti. Mund t na spjegoni dika rreth saj?
FOTO E KENGES SE KURBETIT : Kjo fotografi sht historia e kngs s kurbetit interpretuar nga grupi i Sheperit ( Zagori) n FFK n Gjirokastr n vitin 1973. Vargjet e ksaj balade knge te poetes Vasilika Vasi frymzuan interpretuesen Tefta Duda pr t krijuar melodin e saj mbi nj kng t lasht Zagorite . pr t gjith ata q prjetuan emocionalisht daljen pr her t par (dhe t fundit ne publik) duket sikur ajo sken edhe sot prcjell jehonn ushtuese t duartrokitjeve t zjarrta t artdashsve . Ishte nj interpretim magjik i kngs dhe i t knduarit t Tefts kur ajo , n momentin kulminant t saj heq nga koka shamin e zez dhe n vend t saj shpaloset shamia e bardh... Nj sukses i merituar i nje artisteje t mirnjohur t kngs popullore .
Kush ndikoi n rrrugn tuaj drejt artit?
Ambjenti zagorit ,historia e kngs s kurbetit, pasioni i prindrve t mij pr kngn i ndrprer padrejtsisht, dhe veanrisht ndikimit q pati gjyshja ime Zoic, interpretuese e rrall e folklorit Zagorit, prcaktuan rrugn time drejt artit. Fakti q studiova per kanto, por prej 18 vitesh punoj n redaksin e muziks n Radio Tirana , interpretimi mbetet shtje pasioni dhe knaqsie.
Por ju jeni interpretuese e kolonave zanore t disa filmave. Mund t na prcillni disa?
Krahas koncerteve recitale kam marr knaqsi t veant nga bashkpunimet si interpretuese e kolonave zanore t filmit "SHQIPTARI" me kompozitorin ENDRI SINA, filmi " Nj dit e mrekullueshme " e regj IBRAHIM MUCA kompozitor HAXHI DALIPI , dramn " GOMONE" E Mihallaq Luarasit nj vepr skenike ku kam interpretuar s bashku me aktort e Teatrit Kombtar n 15 shfaqje . S fundi, me shum knaqsi por dhe me emocion interpretova kolonn zanore t dokumentarit t Pirro Milkanit pr jetn e shkrimtarit Isamil Kadare me kompozitor Aleksandr Lalo.. Por, ajo q nuk mbetet vetm knaqsi shpirtrore pasi ka ndikuar padiskutim rritjen e pjekuris vokale dhe interpretuese, sht t knduarit do t diel n meshn e kishs ortodokse , nn drejtimin e Mjeshtrit Milto Vako..
N gjith kt rrug 20-vjecare ku e keni gjetur mbshtetjen?
E gjithe kjo rrug 20 vjeare n krkim t emocioneve t interpretimit m ka pasuruar jo vetm profesionalisht por edhe shpirtrisht. Gjat puns n bashk
punim me artist profesionist t cilt mbajn gjall skenn koncertore sot brenda dhe jasht vendit, kam patur ndihmn dhe mbshtetjen e duhur dhe mbas do angazhimi kemi mbetur miq t mir .Ata jan disa dhe mua m takon t mbetem gjithmon mirnjohse. Koncertet jan pritur shum mir nga publiku por sht pr t ardhur keq q gjithe ajo pun dhe investimi mbetet peng i nj koncerti t vetm. Do doja t shkoja t jepja koncerte n 'do qytet t Shqipris por problemi financiar e bn te pamundur kt dshir.
Keni marr pjes n shum aktivitete. far keni prfituar ndaj tyre?
Prkushtimi im shpirtror pr polifonin ka ardh nga interpretimi pr her t par n nj festival polifonie n KORSIKE. E ndjej q funksionon brenda meje si nj process, po e bluaj pr t kuptuar mir se "mund ti shtoj si profesionist. Ndoshta ka ndikuar efekti q ndjej kur dgjoj grupet si AFILETTA , BARBARA FORTUNA, etj. t cilt me nj kujdes plot fines e pasurojn polifonin korsikane me elemente tinglluese bashkkohore, e kjo i bn ata t adhurohen jo vetm n KORSIKE, Franc dhe Itali por jan sot me axhend t krkuar n t gjith botn.
Pr fizionomine specifike e t veant q ka polifonia jon kjo nuk sht lehtsisht e realizueshme por une e ndjej si interpetuese se, nse punohet me fines n drejtim t trajtimit do t ruhet efekti magjik t cilin polifonia jon e ka brenda vetes qysh n krijim.
Dhe kush luan rol ktu?
Pr m tepr do gj mbetet n dor t mjeshtrave t muziks. Pikrisht pr kt gj kam gjetur mbshtetje n diskutime me njohs, studiues apo lvruesit e saj Evjen Peri, Lefter ipa , Haxhi Dalipi, Eno Koo apo prof. Milto Vako se duhet shum kujdes pr ta prsosur interpretimin si profesionist por t vetdijshm pr t mos ja prishur shijen e vrtet.
Dashuria pr muzikn sigurisht eci krahas shkollimit?
Mbasi mbarova liceun n Gjirokastr dhe nuk m jepej e drejta pr t vazhduar akademin e arteve (biografia), por pasioni m bri t insistoj dhe t vazhdoj studimet n Tiran me petagogen Nina Muln pr kanto n shtpin e saj (privatisht). Pastaj vazhdova studimet me petagogen Suzana Frashri.Gjithmon e ndjeja se isha shum e lidhur me muzikn.Kam studiuar n Akademi q nga arjet antike dhe deri tek arjet e operas q ishin pjes e repertorit .Mbaj mend q kam dhen nj nga diplomat m t veanta n kursin tim. Studentt sot e kan mundsin t dalin n sken.N brezin tim n 92 kur e kam mbaruar un Akademin n sken do t dilje vetm ditn e diploms.
Gjith ky akumulim 4 vjecar do t realizohej vetm me nj mbrmje t vetme.Un e mora shum seriozisht q nga paraqitja dhe deri tek repertori. Gjendja emocionale dhe shpirterore ishte edhe me e madhe se n rreshtin e par ishte nna ime q m shikonte te interpretoja per here te pare.Kishte shum duartrokitje.
Pas prfundimit t studimeve si vazhdoi rruga e artit?
M von filloj pun n Radio dhe kam punuar n fushn e muziks vetm n emisione muzikore. Pr 7 vjet u shkputa nga knga. Ka qen Gazmend Mullahi kompozitori bashkpuntor dhe koleg n Radio dhe m thot se kam nj romanc dhe dua q ta kndosh. Nuk e njoh vokalin m thot por e kam prshtypjen se mund ta kndosh n nj festival romanca
Mbaj mend se at romanc q titullohej obani .Ka qen salla e Akademis s Arteve ku mu zgjua edhe nj her ai emocioni i 7-8 viteve m par.
Mbas asaj knaqse i krkoj takim Valter Qarrit n TVSH ai sapo kishte mbaruar nj dokumentar mbi polifonin e Himars.Un i them meq Himara ka shum dokumentar dhe a mund t bjm edhe dika pr Zagorin se edhe Zagorija sht nj krahin me folklor te pasur. Ai u tregua shum i gatshm. Ai krkonte q un t kisha nj repertory muzikor dhe pastaj ilustrimet ti bnim n Zagori.
Bra nj repertor me ato q kisha br n shkoll me ato shqiptare dhe ato t huaja. Zgjodha nj repertor q do ti shkonte natyrs s bukur zagorite. I bra incizimet me orkestrbn e RadioTelevizionit dhe e mbaj mend q ka qen nj dit e vetme dhe e prballova kto incizime n salln e orkestrs dhe m ndihmoi shumZ. Zhani Ciko dhe Jetmir Barbullushi q dirigjoi t gjith repertorin.
E mora kt kaset me vete dhe u nism me grupin e xhirimit t televizionit dhe shkuam n Zagori ku kemi ndejtur 15 dit pr t xhiruar pjesn e repertorit. Por nuk do t ishte normale q t mos prekja edhe folklorin e Zagoris.Formuam nj gup me vajzat e Zagoris dhe po at dit bm incizimet q na shrbyen pastaj pr t plotsuar kt dokumentar q me t drejt Spiro Dedja, nj zagorit shum i njohur n fushn e letrave dhe ngjell Ndocaj bashkpunuan pr t br kt skenar dhe dokumentarit artistik i vun titullin Ti q m rrite q vajz. Kto jan fjalt e ajupit realisht.
Edhe grupi i xhirimt koncieduam n nj dshir t prbashkt, q t bjm nj pun artistike.
Po recitalin e kishe uar ndrmend ndonjher?.
Pastaj e ndjeja q mund t bja nj koncert recital.Gjithmone m sht dashur t mendohem n kt pik dhe t them se do t bj dika dhe kjo t jet e investuar pr artin ton shqiptar.N recitalin tim ka qen zgjedhja e romancave m t bukura lirike shqiptare t autorve tan. Bra przgjedhjen q nga Paparisto Harapi ,Dizdari ,Deda Kono dhe emra t tjer kompozitorsh. Zgjodha 12 romanca dhe i krkova nj mendim Robert Radojs se si mund ti prcillja kto.
Gjithmon kam dashur nj mnyr t veant t prcjelljes t ktyre romancave tek publiku. Ai m sygjeron se n kt mund ta bjm t shoqruar me tre instrument me piano, violin, violoncel. Ai e zgjodhi vet edhe stafin shoqrues t koncertit dhe ishim muzikantt m me emr. Ka qen Suela Piciri(violin), Aristidh Prosi (violoncel).Kta vinin nga nj eksperienc koncertesh pa fund, dhe un e ndjeja se ishte dalja ime e par. E kam pranuar faktin se ishin muzikant shum t mir se qllimi im ka qen gjithmoin se t prfitoj nga t tjert.T mbshtetem tek t tjert pr t br m t mirn.Dhe kshtu funksionoi dhe ka qen viti 2006 q u realizua n hollin e TO. Ka qen nj mbrmje e jashtzakonshme q un at q dioja e arrita dhe u prit shum mir.Pr mua ishte nj sfid dhe mora knaqsi pr vete dhe mirnjohje nga shum artist.
E ndjeva q mund t vazhdoja pa frik n kt rrug. Koncerti i dyt ka qen pas dy vjetsh. Duhet t gjeja dika t veant pr ta prcjell tek publiku.Bra repertorin popullore qytetare t cilat kan qen pjes e pandar e imja q nga studimi im akademik por edhe nj pjes e pandar e t gjith kngtarve lirik.Kto morn formn e nj formacioni t nj muzike dhome. Muzika e dhoms krkon nj kujdes si nga repertori ashtu edhe nga realizimi, sht nj zhaner shum delikat.N vitin 2008 u zhvilua koncerti n salln e madhe t TO. Funksionoi shum mir.
Po lamm n heshtje polifonin dhe albumin tuaj t fundit vajz e valve?
Un bra nj eksperiment. Gjat ktyre viteve mua m sht dhn rasti t kndoj polifonin n shtete t ndryshme si n Franc, Zvicr dhe etj.Polifonin e kam knduar pr her t par n Korsik prandaj vendosa t kndoj n kt koncert 5 kng polifonike.Kishte ndodhur nj lloj pjekurie brenda vokalit tim q m dha kt siguri dhe mbaj mend se i kndova mir dhe kolegt e mi m than se duartrokitjet m t mdha i more tek polifonia. Por edhe kngt lirike kishin efektet e tyre. Kur del prpara publikut sht pergjegjesi.Pr mua kan qen sfid. Artisti e kupton se far ka brenda vetes. Un e ndjeva se e kisha kt energji t brendshme pr kngn labe .. Ka qen albumi vajz e valve q e justifikoi kt ndrr t dyt timen. Kt album un vendosa q ta bja me repertorin q zotroja m mir.
Sa kng ka ky album dhe ku u realizua?
Ky album ka 11 kng. Ky album duhet q t krijonte besimin m shum tek vetja. Ai I ka t gjith elementet se prmbledh folklorin e Himars, Gjirokastrs dhe t Zagoris, por ka edhe kng labe brenda t br nga rapsodt dhe kngt e spikatura t Lefter Cips.
Para se t realizoja albumin pash dokumentarin e Himars n bashkpunim me Lefter Cipn dhe jam mahnitur. E kam dgjuar dia muaj rresht.Pastaj guxova dhe kndova.Un dua t jem e sakt me far at afron tabani dhe pastaj aftsit e mia. Ishte nj investim i madh si nga ana shpirtrore dhe nga ana ekonomike.Mbshtetja q m dha Eno Koo q e mori prsipr q kt album ta realizonte n Londr dhe pr ti br nj investim sa m professional ishte nj vlersim maksimal..Albumi u realizua n studiot e radio Tirans por u shumfishua n Londr dhe u prezantua n ambinetet e teatrit Metropol.Pata nj mbshtetje nga artdashsit por dua t falenderoj edhe regjizorin Kio Londo q ka qen n at periudh n teatrin Metropol i cili na mundsoi salln.
Ka qen nj koncert i veant. Polifonia n vetvete i ka t gjitha elementt pr ti dhn knaqsi publikut. Deri n at moment kisha br shum pun dhe mendova ta pasuroj edhe me element t tjer.
Bra nj takim me Petrit Rukn, nj njohs dhe dashamirs i polifonis dhe mjaftoi nj bised me t pr t organizaur promovimin.
far materialesh shfrytzuat pr promovimin?
.Prdorm materialet e filmuara nga Valter Qarri. . Petriti Ruka bri nj tekst shpirtror, nj lidhje logjike t t gjith materialit muziokor, dhe i bri t qart publikut se far ishte ky repertoryiKjo ka qen nj knaqsi m vete. Ishte nj besim i duhur q kjo sht nj rrug e hapur dhe ne n t mund t ecim gjithmon me hapa t sigurta. Me piksynimin q polifonia t jet ajo q ka buruar nga t part tan, por ne le t shtojm nga nj element qoft nga shkolla apo nga rruga dhe me ide t tjera. Mendoj se n kt pik jam lidhur shum fort shpirtrisht me polifionin dhe cdo project i ardhshm do t jet me vlera dhe i pasuruar.
Po kngt e Neo Muks a i keni dgjuar?
Kam dgjuar shum pr kt kngtar dh epoet himarjot. Kam dgjuar shum kng t tij. Zri I tij sht si valt e detit. Mbetete I pakrahasueshm.
als_Latn als_Latn als_Latn gla_Latn tpi_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn nob_Latn als_Latn als_Latn als_Latn