als_Latn dik_Latn sag_Latn
Java para Pashkëve të Ringjalljes
Në misterin e mundimeve të Krishtit shikojmë vuajtjet e mbarë njerëzimit, që do të shpërblehen në ringjallje: me këto fjalë mund ta përmbledhim katekizmin e audiencës së djeshme të përgjithshme, mbajtur nga Papa Françesku në prag të Triditshit të Pashkëve. Para katekizmit, Papa bëri rrotullimin tradicional me xhipin e tij, në gjirin e turmës së besimtarëve, duke shtrënguar duar e duke puthur fëmijë e të sëmurë. Papa e shtjelloi katekizmin, kushtuar mundimeve të Jezusit, duke u nisur nga akti dramatik i tradhtisë së Judës. Zoti, shpjegoi, zgjedh, me liri të plotë, rrugën e poshtërimit e të zhveshjes nga gjithçka, deri në vdekjen në kryq. Është vdekja më e keqe, më e turpshme. Vdekja, me të cilën i mbyllnin ditët e jetës skllevërit, keqbërësit, kriminelët. Duke e parë Jezusin në mundime, vijoi Ati i Shenjtë, shikojmë, si në pasqyrë, edhe vuajtjet e mbarë njerëzimit e gjejmë përgjigjen hyjnore për misterin e së keqes, të dhimbjes, të vdekjes. Por shpesh herë, shtoi, e keqja na tmerron, dhimbja, që na rrethon, na dhemb fort në shpirt e nuk mund të mos pyesim: Pse e lejon Zoti? Mundim i madh për të drejtin të shohë vuajtje e vdekje, pa mundur të bëjë asgjë për t’ia ndryshuar faqen e zymtë botës. Tmerr i madh, për zemrat e ndjeshme, të shikojnë të pafajshmit duke u kryqëzuar, edhe sot, kur ecim pas Krishtit në udhën e Kalvarit: “Kur shikojmë fëmijët, duke vuajtur, kjo na hap një plagë të thellë në zemër. Jemi para misterit të së keqes. E Jezusi e merr gjithë këtë të keqe, gjithë këtë vuajtje, mbi vete. Këtë javë na bën mirë të gjithëve t’ia ngulim sytë të Kryqëzuarit, t’ia puthim plagët, ta puthim atë, që kryqëzohet për ne të gjithë”.
Ne, vijoi Papa, presim që Zoti, në gjithëfuqinë e Tij, ta mundë padrejtësinë, të keqen, mëkatin dhe vuajtjen, me një fitore triumfuese: “Po Zoti fiton përvujtërisht, me një fitore që, parë me syrin njerëzor, duket si disfatë e plotë. E mund të themi: Zoti fiton pikërisht në disfatë. Biri i Hyjit, në kryq, na duket si njeri i mundur; vuan, tradhtohet, poshtërohet e në fund, edhe vdes. Jezusi e lejon të keqen të shfrejë me gjithë duhinë e saj mbi të, e merr mbi vete, për ta mundur”.
Përvujtëria e madhe e Zotit, nënvizoi Papa, është mister tronditës. Po, pikërisht atëherë, kur gjithçka duket e humbur, pikërisht atëherë ndërhyn Hyji me pushtetin e ngjalljes. Ngjallja e Jezusit nuk është përfundim i lum i një përralle, nuk është fund gazmor i një filmi, por është ndërhyrja e Hyjit Atë atje, ku shpresa njerëzore mposhtet plotësisht. Çasti kur gjithçka duket e humbur, çasti i dhimbjes, çasti kur ndjehet nevoja për të zbritur nga kryqi, pikërisht ky është çasti më afër ringjalljes. Nata bëhet më e errët, para se të shkrepë rrezja e parë, nësa zbardh agimi. Në çastin më të errët, arrin e ndrin vetë Zoti. Ringjall. E Jezusi, që e ka zgjedhur këtë udhë, na fton ta ndjekim përvujtërisht: “Kur në disa çaste të jetës nuk gjejmë asnjë rrugëdalje, kur zhytemi në gjirin e errësirës më të dendur, është ora e poshtërimit tonë, e zhveshjes së plotë, është ora, kur provojmë barrën e mëkatit, kur e ndjejmë veten mëkatarë. E pikërisht atëhere, atë çast, ne duhet ta flakim maskën e dështimit tonë e t’ia hapim zemrën Zotit, plot me besim e shpresë në pushtetin e Tij, siç bëri Jezusi”. Papa përsëriti ftesën: “Këtë javë mendojmë shumë për dhimbjen e Jezusit e themi me vete: ‘Kjo është për mua. Edhe po të isha njeriu i vetëm në botë, Ai do ta kishte bërë njëlloj. E bëri për mua’. E puthim kryqin e themi: ‘Për mua. Faleminderit, Jezus! Për mua!”. Së fundi, duke përshëndetur shtegtarët e pranishëm në Sheshin e Shën Pjetrit, Papa i grishi të ecin këto ditë pas Nënës së Jezusit, për të arritur, të sigurt, në Pashkët e ngjalljes: “Merreni si mike e model jete, Virgjërën Mari, që ndenji pranë kryqit të Jezusit, duke e dashur, edhe ajo, deri në fund të fundit. E kush do, kalon nga vdekja në jetë. Është dashuria, që i bën Pashkët-Pashkë”.
Kardinali Parolin: Tepër të krishterë në botë janë të përndjekur/Edhe sot e kësaj dite “në kontekste të ndryshme, shumë vëllezër e motra tonat janë objekt i urrejtjes kundër të krishterëve”. Sekretari i Shtetit, Kardinali Pietro Parolin, kujtoi martirët e rinj në meshën e organizuar nga Bashkësia e Shën Egjidit dje pasdite në Romë. Njerëz si ne, me frikë si ne e të dobët si ne, e, megjithatë, duken si “heronj, larg kufizimeve dhe kundërshtive tona”. Janë të krishterët, që jetojnë në vendet ku, po të thuash se je i krishterë, rrezikohet jeta. Kardinali Pietro Parolin citon një homeli të bujshme, që mbajti Papa Françesku para një viti, në të cilën pati thënë se edhe “në shekullin XX Kisha jonë është Kishë martirësh”. “Në kontekste të ndryshme – përsëriti Sekretari i Shtetit – shumë vëllezër e motra tonat janë objekt i urrejtjes kundër të krishterëve. Nuk i përndjekin për shkak se u mohojnë një pushtet tokësor, politik, ekonomik apo ushtarak, por pikërisht sepse janë dëshmitarë të bindur të një vizioni të ndryshëm të jetës, me përulje, shërbim, liri, që burojnë nga feja”. Gjeografia e përndjekjeve, tha Kardinali, është e gjerë: Nigeria, Pakistani, Indonezia, Iraku, Kenia, Tanzania, Republika e Afrikës Qendrore. Dhe jo vetëm katolikët, por edhe ortodoksët, ungjillorët dhe anglikanët duhet të paguajnë çmimin e koherencës për dashuri ndaj Jezusit. “Dëshmitarët e fesë – pati thënë në një rast Gjon Pali II – nuk e kanë mbajtur mirëqenien e vet dhe mbijetesën, si vlera më të rëndësishme se besnikëria ndaj Ungjillit”. T’u jemi mirënjohës – përfundoi Imzot Parolin – që rrinë në tokat e tyre “pavarësisht kërcënimeve dhe shantazheve” për ta bërë të njohur kudo emrin e Zotit Jezus, burimi i vërtetë i globalizimit të dashurisë”.
Navarro-Valls: Gjon Pali II është shenjt edhe për mënyrën si komunikonte me Hyjin/Navarro-Valls, i cili ndenji për më se 20 vjet pranë Gjon Palit II, i përjeton me emocion të veçantë ditët që i paraprijnë shenjtërimit të Karol Wojtylës. Ish-drejtori i Sallës së Shtypit të Vatikanit, në një intervistë me Radion tonë, u ndalua tek trashëgimia që i la Papa Wojtyla botës së komunikimit. Më vjen ndër mend takimi i parë me të, me intuitën – sepse ende nuk ishin dhënë provat – për një faqe të re në historinë e Papnisë. Gjon Palin II, aq i ri si Papë, me forcën ndikuese, me mendjen e hapur, me harenë, me karakterin pozitiv që kishte, e shikoja sigurisht si një faqe të re në historinë e Papnisë. E sot koha e konfirmon këtë gjë. Ai ka qenë një pikë referimi, me të cilën duhet të përballemi, jo vetëm për historinë e Kishës, por për historinë e njerëzimit në të gjitha nivelet, që nga intelektualët deri tek njerëzit e thjeshtë të rrugës.
A ka pasur një çast, gjatë shërbimit tuaj të gjatë përkrah Gjon Palit II, në të cilin keni filluar të mendoni: “Ky njeri është shenjtor, jo vetëm një Papë i madh. Ky njeri është shenjtor…”
Çasti në fjalë erdhi shumë shpejt: që në fillim, kur u gjeta afër tij dhe punoja me të, si edhe herët e para kur e pashë thjesht duke u lutur. Në ato çaste kam pasur këtë siguri: ky njeri është shenjtor; ka një afërsi aq të dukshme me Hyjin, që përkon me karakteristikat e shenjtërisë, sipas kritereve të Kishës Katolike.
Gjatë këtyre nëntë viteve, pas vdekjes, çfarë ju ka bërë më shumë përshtypje nga qëndrimi i shumë njerëzve ndaj Karol Wojtylës?
Do të thosha këmbëngulja me të cilën e kujtojnë Karol Wojtylën si një person të gjallë. Është interesante, pas kaq vitesh, flasin për Papën jo vetëm duke përmendur kujtimet e veçanta, imazhet, çastet, por shumë shpesh thonë: “Shiko, unë i kam kërkuar këtë gjë në jetën time”; pra, duke i aktualizuar këto kujtime me fakte personale në lidhje me Gjon Palin II. Njerëzit ende më ndalin në rrugë e më thonë: “Më lejo të ta tregoj këtë gjë…” Pra vijon të jetë shumë i pranishëm, shumë aktiv në jetën e njerëzve.
Gjon Pali II ishte një komunikues i natyrshëm, i jashtëzakonshëm. Sipas jush, a mund të gjejmë elemente shenjtërie edhe tek kjo dhunti e tij?
Sigurisht, shprehja “komunikues i madh” është e vërtetë, kur bëhet fjalë për Gjon Palin II. Është e vërtetë, por mund të krijojë keqkuptime, nëse mendojmë se ishte komunikues i madh, sepse komunikonte mirë në rrafshin formal. Kur njerëzit thoshin “Ai ka të drejtë”, nuk e thoshin për t’i dhënë të drejtë një zëri të bukur apo një aftësie komunikuese mahnitëse; i jepet të drejtë një njeriu që thotë të vërtetën! Tek ai më duket se e bukura, e mira dhe e vërteta ishin aq të bashkuara në komunikimin e tij, sa të kuptohej qartë cilësia e komunikimit, falë përmbajtjes së asaj që komunikonte. Me pak fjalë: ai komunikonte Hyjin, e bënte virtytin të dashur, parashtronte disa gjëra që mund ta mbushin ekzistencën. Mendoj se ky mund të jetë virtyti i aftësisë së tij komunikuese, jo aq ana formale.
Cila mendoni se është trashëgimia më jetëgjatë për Kishën, që na lë dëshmia e shenjtë e Gjon Palit II?
Mendoj se gjithmonë, jo vetëm në Kishë, por edhe në jetën shoqërore, kemi takuar njerëz që duket sikur kanë një qartësi të jashtëzakonshme, kur thonë çfarë nuk duhet bërë dhe çfarë do të ishte mirë të mos ishim, por në të njëjtën kohë duket se nuk e kanë të njëjtën qartësi për të përkufizuar dhe për të komunikuar çfarë mund të jemi ose në ç’drejtim duhet të ecim, nëse duam të përmirësohemi. Natyrisht, kjo etikë e kthyer përmbys e rëndon shpirtin me peshën e dyzimit, nuk krijon kurrë entuziazëm. Gjon Pali II ishte krejtësisht ndryshe. Mendoj se kjo ka mbetur si mënyrë ungjillizimi, si mënyrë për komunikimin e të vërtetës së krishterë. Pohimi i së vërtetës së krishterë duhet të jetë parashtrues. Për shembull, Gjon Pali II fliste më shumë për bukurinë e dashurisë njerëzore sesa për rreziqet e seksualitetit të çrregullt. Nuk fliste gati kurrë për egoizmin, por, përkundrazi, thoshte gati gjithmonë sa e mrekullueshme do të ishte bota, po të kishte bujari. Kjo mënyrë parashtruese e komunikimit të të vërtetave të krishtera është tërheqëse dhe unë mendoj se ky mbetet shembulli, mësimi i Gjon Palit II.
Marrë nga Radio Vatikani
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn