als_Latn slv_Latn uzn_Latn
Daja tem qe eshte ekonomist me ka thone qe prof hilmiu eshte nder me te miret ne shqiperi, lexoni se car thote profesori per mangesite ne ligjin e akcizave qe takuptoni ca jane akcizat e sa na duhen ato.Nga Prof.Sabah HilmiuDitt e fundit, po bhet fjal pr nj projektligj lidhur me akcizat n Republikn e Shqipris q do t diskutohet n qeveri dhe do t'i paraqitet Parlamentit pr miratim. Nevoja e prsosjes s mtejshme t politiks fiskale pr "kalimin" nga tarifat ad valorem pr akcizat e disa nga mallrat e forta, n tarifat specifike, me kuot fikse pr njsin e mallit, sht nj hap prpara, por projekti nuk i ka shptuar disa mangsive t karakterit t politiks ekonomike, fikskale edhe tregtare. Nga njra an, pranimi dhe zbatimi i politiks pr kalimin n tarifat specifike pr akcizat me kuot fikse, pr 1 hektolitr birr, pr 1 ton benzin, pr 1 ton cigare, etj, sipas mendimit tim mnjanon n nj shkall relativisht t mir subjektivizmin dhe arbitraritetin e organeve doganore e tatimore, qoft n prcaktimin e vlers doganore, qoft n at t tatimit mbi fitimin.
Por nga ana tjetr, projekti q konkretizon tarifat specifike pr akcizat, t shprehura pr njsin e mallit (sht fjala pr mallrat e forta), n aspektin e politiks ekonomike, tregtare e financiare, pr mendimin tim, prmban mangsi, q e bjn at t papranueshm, n variantin e projektuar si n at t muajit maj, ashtu, edhe n at t muajit qershor 2002. Ndonse, me fjal, n relacion thuhet se me kt projekt, prafrohet legjislacioni yn n kt fush (pra dhe politika fiskale) m at t BE-s, n fakt kjo nuk gjen realisht materializim, pr t mos thn se sht larg shum ktij pretendimi. Konkretisht, legjislacioni i Bashksis Evropiane parashikon q akciza pr cigaret t mos jet m e vogl se 51 pr qind e mimit me pakic. Dhe t mos harrojm se 1 paket cigare "Marlboro" n Kroaci, pr shembull, sht baraz me 2 dollar amerikan, kurse 1 paket "Dunhill" sht afro 2.25 dollar. Ndrsa, n projektin e paraqitur (dat 17 qershor 2002) akciza pr 1 paket cigare importi nuk prfaqson m shum se 10 % t mimit me pakic n tregun ton. N projektin e paraqitur thuhet se bhen prpjekje, pr t "prkrahur prodhimin e vendit", pr birrn, cigaret etj, duke u bazuar n kapacitetin e prodhimit vjetor, pr birrn deri 200.000 hl dhe pr cigaret deri n 500 ton. Sipas mendimit tim, n vshtrimin e politiks ekonomiko-tregtare e financiare, kto nuk pajtohen me principin e koncentrimit t prodhimit q ndjek vendi yn.
M konkretisht, duke prcaktuar nj politik t diferencuar pr tarifat specifike t akcizs, n varsi me kapacitetin prodhues t fabrikave, praktikisht do t ket diskriminim. Kjo politik n vend q t nxis rritjen e kapaciteteve prodhuese serioze t vendit, on n fakt n zgjerimin e numrit t minifabrikave me teknologji "artizanale" e me cilsi t ult prodhimi. Mbi t gjitha, projekti nuk parashikon n fakt realisht ndonj mas mbrojtse "t prkohshme" pr prodhimin vendas, t paktn pr industrin ton tradicionale t duhan-cigareve, ku punsoheshin rreth 5000 puntor, ku angazhoheshin me kulturn e duhanit mbi 50000 familje fshatare. Tagri doganor n disa vende antare t OBT, n rajonin ton, sht mbi 50 deri 60 pr qind t vlers doganore, ndrsa n vendin ton aktualisht ajo sht rreth 10 %. Fal edhe kushteve toksore e klimaterike, kjo deg e industris i ka t gjitha mundsit t plotsoj relativisht mir nj pjes t madhe t nevojave t konsumit t brendshm, t bhet fitimprurse, madje e gatshme pr t hyr dhe pr t konkurruar edhe n tregun e jashtm. Kjo perspektiv do t krijonte nj burim t ardhurash prej disa dhjetra milion dollarsh n vit, pr t financuar, jo reduktimin, por shtimin e investimeve, pr t cilat ka nevoj vendi yn. Natyrisht n se ne do t adaptojm nj politik fiskale inkurajuese pr prodhimin vendas.
Un jam thellsisht i bindur se rruga e progresit n ekonomi sht e lidhur me zhvillimin dhe zgjerimin e tregtis s lir, mbi bazn e teoris s avantazheve t krahasuara. Por, kjo nuk do kuptuar ngusht. Dhe as nuk do menduar se mohon kategorikisht dhe rastin apo rastet e ndonj mbshtetje nga shteti, me nj politik mbrojtse t prkohshme t ndonj dege t industris tradicionale, n mosh "fminore" apo "rinore", si sht industria e birrs apo e cigareve. Kshtu kan vepruar dhe po veprojn akoma sot disa vende. E m n fund, sugjeroj q projekti t diskutohet mir e thell, si n rrafshin politik, ashtu edhe n at ekonomik e financiar, mbasi prpunimi dhe prcaktimi shkencor i levave dhe instrumentave t politiks fiskale, kontribuon edhe n reduktimin e shkalls s kontrabands dhe korrupsionit, shoqruar natyrisht me masat pr prforcimin e policis, sidomos asaj kufitare.
Print Email
Copyright 2002 Shekulli
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn eng_Latn zho_Hant