als_Latn lit_Latn dan_Latn
Nefropatia diabetike ėshtė komplikim mikrovaskular i sėmundjes dibetes mellitus-insulinvartės dhe joinsulinovartės, qė paraqitet apo manifestohet me proteinuri, krahas me komplikimet tjera si retinopatia apo hipertensioni.
Por pa ITU, sėmundje tjera tė veshkave, sėmundjet e zemrės, sėmundjet sistemike. Nefropatia diabetike nuk paraqitet te tė gjithė tė sėmuret me diabet, incidenca e paraqitje kėsaj sėmundje varion nga 10-50%. Nė aspektin klinik nefropatia diabetike paraqitet me proteinuri persistente gjatė 24 orėve (0,5 gr).
Komplikimet
Niveli lartė i sheqerit nė gjak shkakton komplikacione dhe sulme tė mėdha nė tėrė organizmin. Komplikacionet e pėrgjithshme sėmundjes e zemrės, veshkave, ērregullimet nervore, ērregullimet e tė parit ose verbimi, impotenca dhe amputimi. Mund tė themi se nefropatia diabetike si komplikim i rėndė ėshtė njėkohėsisht edhe vdekshmėria mė e lartė e sėmundjes sė sheqerit.
Epidemiologjia:
Nefropatia diabetike, sot nė gjithė botėn, po thuaj se ėshtė shkaktari mė i shpeshtė i pamjaftueshmėrisė kronike te veshkave (PKV). Sėmundja rritet me rritjen e jetėgjatėsisė. Nė 10 vitet e para tė diabetit, ėshtė e rrallė ndėrlikueshmėria diabetike, pas kėsaj incidence, maksimumi arrihet pas 20 vjetėsh, kurse rrallė paraqitet pas 35 vjetėve me sėmundje. Dhe, mė tepėr atakon pacientėt me diabet tip 1 se atė tip 2, megjithėse tip 2 ėshtė i shprehur te 90% e tė sėmurėve.
Tė dhėnat
Sipas disa autorėve, nė qoftė se diabeti tip 1 (IVD) zgjatė 20 25vjet, mundėsia e paraqitjes sė nefropatisė diabetike ėshtė 21%. Mė vonė incidenca (prekshmėria) ulet, nė qoftė se sėmundja diabetike zgjat 40 vjet, nefropatia diabetike paraqitet 10%. Zakonisht, rastet e para tė kėtij lloji tė sėmundjes diabetike paraqiten pas 5 viteve tė pranisė sė diabetit tip 1 (IVD). Vetėm 4% tek tė sėmurėt zhvillohet nefropatia diabetike. Ėshtė e rėndėsishme tė theksohet se te diabetikėt qė vuajnė mbi 35 vjet, vetėm 4% diagnostifikohen si nefropati diabetike (20). Nė numrin e tė ekzaminuarve (meshkujve dhe femrave) tė hulumtuara me dekada, nė 40 e mė tepėr vjet, ėshtė vėrtetuar se prekshmėria te meshkujt ėshtė 46%, ndėrsa te femrat 32%. Pothuajse ndryshime tė njėjta janė vėrtetuar edhe te njė komplikim tjetėr: retinopatia proliferative. Nė zhvillimin e nefropatisė diabetike rol tė rėndėsishėm luan edhe mosha e tė sėmurit. Prekshmėria mė e theksuar paraqitet nė moshėn 11-20 vjeēe, kurse grupmoshat tjera kanė prekshmėrinė mė tė vogėl.
Etipopatogjeneza
Nefropatia diabetike ėshtė njė komplikim i rėndė, tė cilin e takojmė tek diabetikėt edhe atė nė formė tė pamjaftueshmėrisė akute dhe kronike tė veshkave. Zakonisht paraqitet nė formė klasike, duke atakuar sistemin mikrokrovaskular nė pėrgjithėsi dhe nė nefropatitė diabetike, nė veēanti. Ėshtė vėrtetuar, nė bazė tė punimeve nė shumė qendra botėrore, se faktorėt etiopatogjenetik nė paraqitjen e nefropative tek diabetikėt janė faktori gjenetik, hiperglikemia, trakti polial, abnormaliteti biokimik i matriksit ekstracelular, etj..
Patofiziologjia
Gjatė zhvillimit tė nefropatisė diabetike, dallohen dy faza qė ndryshojnė me ērregullime komplete tė funksionit tė veshkave. Ērregullimet e hershme (hiperfiltrimi glomerular, rritja e FG pėr 20-40 % ėshtė ndryshimi mė i hershėm i funksionit tė veshkave tek tė sėmurėt me DM. Patogjenza e ndryshimeve tė hershme nuk dihet saktė, por mendohet se janė shumė shkaktarė humoral dhe hemodinamik qė marrin pjesė nė paraqitjen e kėsaj sėmundjeje.//keshilla.net//
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn uzn_Latn als_Latn taq_Latn als_Latn swh_Latn als_Latn fur_Latn als_Latn