als_Latn lit_Latn mlt_Latn
Bazuar nė hulumtimet e pėrbashkėta tė mjekėve dhe psikologėve, ata kanė ardhur nė pėrfundim se: "dashuria dhe mundimi (neveria) kalojnė nėpėr zemėr". Por as organet tjera tė trupit nuk janė tė kursyera nga "goditjet e shpirtit". "Shpirti i lėnduar" mė sė shpeshti godet sistemin kardiovaskular si dhe atė tė frymėmarrjes dhe tė tretjes.
Ajo qė trupit tė njeriut i jepėr ritėm dhe jetė ėshtė shpirti. Ajo e bėnė trupin tė shėndosh. Shpirti ėshtė pikėrishtė ajo frymė e fundit qė njeriu e nxjerr nga trupi kurr ndėrronė jetė. Prej nga vje shpirti dhe ku shkon, kėtė ende askush nuk e dinė sigurt. Megjithkėtė, njė gjė ėshtė e sigurt. Ēdo sėmundje e trupit ėshtė shenjė e qartė se shpirti vuan.
Mjekėt e vjetėr kinez mjaftė mire e kan ditur se emocionet luajn role tė rėndėsishėm nė organizmin e njeriut. Ato janė nė gjendje tė shkaktojnė sėmundje tė llojllojshme madje edhe te njerėzit shumė tė forte. Mjafton qė tė godasin nė vende mė tė ndieshme tė organizmit dhe sėmundja fillon tė merr hovė.
Tė gjitha sėmundjet tė shkaktuara prej gjendjes psikike apo ēregullimit tė saj nė mjekėsi quhen sėmundje psikosomatike. Kėto sėmundje shfaqen nė relacionin shpirtė - trupė. Madje edhe mjekėt e vjetėr se frika e njeriut ngjitet pėr shpnetkė pėrderisa neurozat shktėrrojnė mėlqinė. Pėr ta caktuar diagnozėn, mjekėt e Greqisė sė vjetėr kanė kėrkuar qė pacienti tė flej njė natė nė tempullin e Eskulapit dhe vetėm pas kėsaj, pasi t'u tregoj atyre se ēka kishte ėndėrruar, t'ia caktojnė diagnozėn.
Po ashtu ėshtė e njohur se shkaqet e histerisė janė gjithnjė tė natyrės psikike si dhe se pėr manifestimet e saj nuk ekzistojnė kurrėfarė arsye fiziologjike. Po nė kėtė mėnyrė bazohej edhe ēasja e Frojdit te mjekimi i ērregullimeve psikike (llojet e ndryshme tė neurozave dhe psikozave). Pra, gjithnjė kur shpirti vuan - vje deri te sėmundja e trupit.
DASHURIA GJITHNJĖ E GODET ZEMRĖN
Bazuar nė hulumtimet e pėrbashkėta tė mjekėve dhe psikologėve, ata kanė ardhur nė pėrfundim se: "dashuria dhe mundimi (neveria) kalojnė nėpėr zemėr". Por as organet tjera tė trupit nuk janė tė kursyera nga "goditjet e shpirtit". "Shpirti i lėnduar" mė sė shpeshti godet sistemin kardiovaskular si dhe atė tė frymėmarrjes dhe tė tretjes. Po ashtu edhe pjesėt e dukshme tė trupit shpesh janė nėn goditje tė forte tė shpirtit, si p.sh: lėkura, shpinda, duart, gjinjėt etj. Ėshtė njė e dhėnė interesante pėr tė verbėrit. Ata shumė mė rradhė vuajnė nga ekzemat, psoriaza, kruarjet nė lėkurė si sukrepi etj apo nga ndonjė sėmundje tjetėr e lėkurės.
FEMRAT DHE SĖMUNDJET PSIKOSOMATIKE
Shpesh viktima tė sėmundjeve tė ndryshme psikosomatike janė femrat. Ato anojnė tė besojnė se shkaqet e sėmundjeve tė tyre trupore janė vuajtjet e natyrės psikologjike. Meshkujt mė pak besojnė se shkaktarė kryesor tė sėmundjeve trupore janė problemet psikike. Te meshkujt zakonisht emocionet kanė afat tė shkurtėr tė veprimit. Ata pėr dallim nga femrat janė ekstravert dhe shpejtė zbrazen nga "mbushjet emotive", pėrderisa femrat ēdo gjė e mbajnė nė vete dhe lirimin e arinė duke qajtur apo duke thzer pjatat dhe gotat gjat larjes sė tyre.
PJESĖT MĖ TĖ NDIESHME TĖ TRUPIT NGA "GODITJET E SHPIRTIT"
SHPINDA - Keni dėgjuar me siguri shpesh kur dikush thotė: "Mė dhemb shpinda". Kjo thėnje ka njė kuptim tejet relativ, ngase njeriu nuk e sheh shpindėn e vet dhe nė anėn tjetėr ėshtė vėshtirė tė konstathet se dikuj i dhemb shpinda apo ėshtė reflektim i gjendjes sė tij psikike. Ndjenja e vujtjes, mundimit, pakėnaqėsisė, apatisė, mllefit tė akumuluar, zhgėnjimit, hidhėrimit etj. Shkaktojnė dhimbje nė shpindė dhe rėndim nė supe.
SISTEMI I FRYMĖMARRJES - Bronket dhe mushkėrinjtė po ashtu janė nėn ndikim tė madh tė problmeve tė jashtme. Asmatikėt shpesh theksojnė se "diēka i ngulfatė", ua zė frymėn, u shtrėngon nė gjoksė. Arsyet janė gjithnjė tė natyrės psikologjike. Edhe tė sėmurėt emocional i "ngulfatė diēka nė fytė" - ata ndjejnė kėshtu pas ndodhive dhe situatave tė caktuara dhe nga njerėzit tė caktuar.
ZEMRA - Pa dyshim ėshtė organ qė ka lidhje mė tė fuqishme me jetėn emocioale apo me pėrjetimin e situatave tė caktuara. Kurt ė pėrgatiteni pėr takim me dike qė e duani apo e simpatizoni - ajo fillon tė rrah shpejtė. Kur ndodheni pranė personit qė vėrtet e dashuroni, keni ndjenjėn se zemra gati sa "nuk del jasht nga vendi" Kurt ė frikoheni, "zemra ju bėhet akull", apo shtanget!
SISTEMI I TRETJES - Personat introvert (sidomos femrat), qė janė tė kthyera kah vetja, kanė probleme tė mėdha me traktin digjestiv. Ata qė vuajnė nga gastritisi apo nga ulqerja (i thati) nė barkė, zakonishtė kanė probleme nė komunikim me rrethin.
LĖKURA - Kruaja (sukrepi), njollat nė lėkurė tė fytyrės tregojnė se personi "nuk e ndjen veten mire nė lėkurėn e vet". Shikoni vetėm nė sy tė dikuj qė Brenda ditės ėshtė zgėnjyer nga dikush qė e do, dhe do tė vėrreni rrathė tė murmė pėrreth syve. Shenjat nė lėkurė na tregojnė kjartė se kemi dėshirė qė tė hjekim dorė nga disa situate tė jetės apo nga disa njerėz me tė cilėt jetojmė dhe rrethohemi.
SYTĖ JANĖ PASQYRĖ E SHPIRTIT
Thėnje shumė e vėrtetė antike - sytė janė pasqyre tė shpirtit. Njeriu shumė gjėra mund t'i fsheh me sjelljet e veta, deklarimet, pamjen e vet, por asnjėherė nuk mund ta fsheh reflektimin e shpirtit te sytė e vet. Bebėzat e syve na ngjerohen kur dikush na pėlqen, ndonjėherė mblidhen. Shkėlqimi nė sy tregon gjendjen tone emotive dhe atė psikike. Dridhėrimet, fokusimi i koncetruar i shikimit janė shprehje tė gjendjes sonė tė brendshme porn ė tė njėjtėn kohė edhe reaksion nė ngacmimet nga jasht apo nė personin qė e vėshtrojmė. Nė sytė tanė shihet gjithēka - gjendja emotive, shėndetėsore, disponimi etj.
Webdesign: Arsim GJINOCI
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn