als_Latn uzn_Latn mlt_Latn
KAPITULLI I PAR
1
Kur hyri Admeti n zyrn e shefit, ishte mesdit. Shefin nuk e njihte m par, ndaj u udit nga trupi i tij i pakt dhe buzt tepr t holla.
-Nuk kam shum koh, - shpejtoi t thoshte ai, pa i thn ulu e pa i dhn dorn.
-Ju kemi emruar n Kajat, sht zon e mir, pak si larg...
Admeti pr her t par e dgjonte kt emr fshati. Emrimi iu duk i uditshm, ngaq mendonte se do ta caktonin n qytet, n njrn nga shkollat e mesme, jo vetm se n diplom nuk mungonte mesatarja e lart, por edhe nga libri i tij i botuar e i pritur mir dhe se n xhep mbante librezn e Lidhjes s Shkrimtarve, gj e rrall pr nj t ri t moshs s tij.
-Me kaq mbaruam, - tha shefi me indiferentizm, q atij iu duk tepr i shtirur e aspak miqsor, - nisu sa m shpejt, t mos humbasin fmijt msimet.
Pasi e vshtroi t porsaemruarin shkarazi, shtoi si rastsisht kalo pak nga zyra e kuadrit, m duket ke ln dika pa shnuar.
-far ? - pyeti Admeti .
-Hollsit i din ata ...
Doli nga zyra ftoht. Dika e beft e kishte goditur, e kishte lodhur. Entusiazmi, gjallria, gzimi i emrimit i ndrruar prej kohsh, u tulatn diku thell me nj pesh t rnd, q ia krrusn trupin. Zbriti shkallt e ndrtess hijernd duke zvarritur kmbt.
-E, ku ? e pyeti nj z i njohur.
Ishte Afrimi me t cilin kishin studiuar bashk pr njmbdhjet vjet.
-N Kajat, - po nuk e di nga bie.
-Aq larg ? u habit ai, - po ti je shkrimtar, do t vesh?
-Nuk dua ta filloj punn duke trokitur dyerve, - tha Admeti, q nuk donte t shtonte se npr ato dyer ishin po ata q e kishin emruar. Ata nuk do t bnin asgj m tepr ve moralit, se shteti harxhoi aq e kaq q t nxorri ty me shkoll dhe ti e ke pr detyr t shrbesh e tia shprblesh.
-Do hash dynjan, - tha Afrimi, - pr mua u gjend nj vrim n qytet.
-Urime, - pshpriti dhe vazhdoi rrugn npr diellin e nxeht t fundgushtit. Nuk shihte asgj, ve hapave t tij t lodhur e t rnduar nga fyerja. Ishte nj fyerje e rnd, q ai si shkrimtar po e quante me nj term tepr pompoz fyerje shtetrore, prandaj qe tepr e rnd, sidomos pr nj si ai, t sapoemruar, diku n humbtir. Nuk mendonte gj tjetr, ve t arrinte sa m shpejt n shtpi e t bhej gati pr udh. Prindt e kishin mbajtur katr vjet n shkoll, duke u ngushtuar s teprmi dhe ai e ndjente pr detyr ta glltiste fyerjen shtetrore, sado e rnd t ishte, pr hir t pags q do t merrte. Duhej t takonte edhe Ladinn, t prballonte rnkimet e saj pr at emrim t papritur. Ajo q tani kishte filluar t mburrej se djali i saj, domethn ai me t cilin do t martohej, do t jepte msim n gjimnaz, mu n zemr t qytetit, do t zinte miq me pesh e jeta dika do t sillte.
Ndjeu pr her t par se jeta ishte uditshme. Ajo kishte ngritur krejt papritur para tij disa enigma q as i kishte ndrruar ndonjher. E papritura, mendoi ai, mos vall kjo sht jeta dhe jemi t pambrojtur prej saj?
2
Ladina e priste me ankth. Nuk ishin t fejuar, por qen m tepr se t dashuruar. I lidhte nj rrug e ngusht, fmijria, shkolla, m pas kishte ardhur ai, prilli, q ringjall stint e vdekura. Ishte nj prill i pazakont q hodhi bor edhe n qytetin e tyre bregdetar. Bora, gjja m e rrall pr ato rrug e ato ati, e bri gjith qytetin t shndrrohej n fmij. Ai kishte shkruar edhe nj poezi pr at foshnjqytet, q deshi t mendej pr pak aste, duke ulur moshn artificialisht, si bjn vajzat e plakura n mnyr tepr t natyrshme. Ishte nj poezi q nuk ia botonte kush, sepse si mund t pranoje q edhe komitetet, seksionet, drejtorit, gjeneralt, deri te shefat e zymt t kuadrove t bheshin fmij? Domethn pushteti fyhej, nomenklatura minimizohej dhe prse? Sepse iu tek nj prilli t shastisur t rrmbente pak bor hua nga janari e ta shtronte npr rrugt e qytetit? Ai i pa kur t gjith u bn fmij t vrtet, pleqt e plakat qlloheshin me topthat e bardh, t rinjt rrokeshin, t gjith kryenin veprime si njerz t shndrruar n dika tjetr. Kurse ata t dy, ndryshe nga qyteti, at dit pushuan s qni fmij, kryen disa veprime si t rritur, u puthn, jo si m par n faqe, por n buz, u shtrnguan fort, pastaj diku u fshehn e nuk donin m t ndaheshin. Por ja q bora shkriu shpejt e bashk me t iku edhe marrzia. Ata shikonin se si binte flok-flok, si flakt e nj zjarri t bardh, ndrsa Admetin e tundonte nj varg na dogje o prill gnjeshtar!
Kurse tani po e digjte vapa e gushtit, q na qenka m gnjeshtar se prilli. Ladina e priste, sishte m fmij, as nga trupi, as nga mendimet. Bukuria e saj tundonte shum djem universitar me pun t mir dhe ekonomi t ngritur. Disa e ndalonin n rrug, t tjer i fusnin njerz n shtpi e ajo duhej t vendoste.
Kur hyri n rrugicn e tij, Ladina i doli prpara e skuqur disi nga pritja e lajmit.
-E, ku ? e pyeti me nj frym.
-Kajat ia thon emrin, - tha ai dhe ndjeu se brnda tij krciti dika e that, si grvima nj dere q po mbyllej.
Ladina e vzhgoi me dyshim.
-Ska shkoll t mesme me emrin Kajat,-qeshi pak ajo, sikur donte t thoshte mos u tall me mua.
-sht fshat i largt,-tha ai dhe ndjeu t bhej m e that krcitja e ders q po mbyllej brenda tij.
Ladins i shptoi nj lot i vogl, si shkrirja e nj pikze dbore, fshehur aty n cep t syrit q nga ai prill i largt gnjeshtar. E fshiu at me rrmbim, si t donte t dbonte nj kujtim t besdisshm.
-Po ti je shkrimtar,- tha ajo.- N qytetin ton ti je i vetmi shkrimtar me emr. Ty t recitohen vjershat n radio.
Tani i erdhi radha Admetit t vinte buzn n gaz.
-As mua nuk m vjen mir,- tha ai.
-Do shkosh?
-Pa tjetr.
-Para se t nisesh duhet t m takosh. Do t t them dika q duhet ta bsh patjetr.
-Ma thuaj tani.
Ladina u largua. Ndjeu rrnqethje nga ajo lloj ikje nervoze, e paprmbajtur, pa kthim koke. Jeta, tha ai pr her t dyt at dit fundgushti, sa shum udira brenda pak orve. Mos vall jemi t pafuqishm para saj?
Ishte e para her q i dukej sikur nuk shkelte mbi asfalt, por mbi nj shtres t zez e t dendur pikpyetjesh .
3
Prindt nuk e pritn me shqetsim t madh emrimin. Babai e njihte mir Kajatin. Nna, n koh t Lufts, ishte strehuar atje disa jav te nj mik i babait dhe ndjente dashuri pr njerzit e atij fshati t largt malor. Megjithat, Admeti ndjeu se pas qetsis me t ciln e pritn lajmin, kishte dika t fsheht, nj far fisnikrie prej prindi. Emrimi sht asti solemn ku kurorzohen ndrrat e thurrura me kujdes e ankth nj jet t tr, thoshte shpesh babai. Jeta sht ndrr dhe ndrra jet, shtonte ai. Jemi para nj figure komplekse, ngado q ta kthesh, jep t njjtin shmbllim.
E pra, kjo ndrr ishte br prag jete. Jeta vazhdonte, vazhdonte edhe ndrra. Intuita prindrore e ndiente fare mir kt.
Admeti i ra rrotull kopshtit, mori nj trung dhe u ul n t prball esms. Ishte fmija i tret i emruar larg prindve, pas vllait, diku n nj rreth n Veri dhe motrs npr baltrat e trasha t Fushs. Dika nuk shkonte.
Porta e madhe e oborrit krciti. Midis krcitjes dhe hapsirs u shfaq nj vajz e vogl me dorn t mbledhur grusht, n tiparet zeshkane t s cils Admeti njohu Garinn, fqinjn e vogl t Ladins.
-Ina m dha kt letr pr ty,- foli ajo me nj frym dhe u zhduk me vrap midis hapsirs e krisjes s ders.
Admeti lexoi nj shkrim t nxituar, ku m-t dhe n-t ishin zvendsuar me viza, shenj kjo q t linte t kuptoje se letra ishte shkruar tmerrsisht shpejt dhe me nervozizm. Lina i krkonte t shkonte me urgjenc n shtpi t saj, dika duhej thn atje, un nuk e di se far, thoshte ajo, kt mendoje ti m mir. N fund fare, lexoi nj fjalz t vogl, pas shprehjes duhet t vish pa tjetr, ndryshe ..., q ai e lexoi jo ndryshe , po prishje . Nuk e kishte menduar kurr se pas kaq e kaq vitesh, n nj dit t bukur fundgushti, kur ai qe diplomuar, ishte br shkrimtar i njohur, n t njjtn koh do ta shtynin diku, n xhungln m malore t zons, do ti kpusnin dhe nj ndryshe n nj letr tepr t nxituar e tmerrsisht t nervozuar. Truri iu irritua, nervozizmi i atyre shkronjave iu ngjit npr sy si nj mori milingonash. Po qe se svete, do t ndodh po qe se svete?
Kt pyetje i bri edhe babait, kur i tregoi pr her t par pr at vajzn dhe letrn e saj dhe se ajo vajz me letrn e nxituar e tepr t shqetsuar e detyronte ti shkonte pa tjetr n shtpi dhe e krcnonte me nj ndryshe.
Ajo krkon ndihmn tnde do t shtonte babai pas nj heshtje t gjat, duke i ln t nnkuptonte se duhej t shkonte, se asgj e mir n jet nuk bhet me kokfortsi dhe se midis dy njerzve q duhen, kur njri e humbet toruan, tjetri duhet t jet m gjakftoht e gjra t tjera t tilla, q babai i thoshte me ngadal, i menduar, duke u munduar t ruaj ekuilibrin e t birit, pikrisht sot, kur po mundohej t dilte n jet dhe ajo, jeta, po i jepte goditjet e para.
4
Admeti u nis. Dern ia hapi Ladina q ishte veshur me rroba t zakonshme dhe nuk mundohej aspak ta fshihte shqetsimin. E prisnin nna dhe motra e madhe e saj, si edhe gruaja e dajos. Procesin, kshtu e quajti bisedn m von, e drejtoi dajesha, nj fui, q sipas tij, pak i ngjante gruas.
-Ky sht ai ?- pyeti dajesha Ladinn, si t bhej fjal pr ballafaqim me nj keqbrs, q me forc e kan sjell nga ana e ans vetm pr t thn ajo grua e strtrash at ky sht ai ?, q Admeti me mendje do ti shtonte nj tipi , ose rrugai .
- Po baban pse nuk e solle ? pyeti ajo papritur.
Se nuk m deshi kjo, u b gati t thoshte Admeti e t kapte me dor organin mashkullor, por prfytyroi se si do t reagonte Ladina, si do ta prdorte at shprehje dajesha e, n fund t fundit, gjithka do t shkatrrohej n mnyrn m t shmtuar.
-Kshtu e mendova, - tha ai me indiferentizm, - dhe kshtu sht m e mira.- Un erdha t njihemi, me Ladinn...
Por dajesha ia ndrpreu fjaln duke iu drejtuar mamas dhe motrs s Ladins se ky, domethn duhet nnkuptuar rrugai , si paska thn edhe her t tjera ajo, nuk qenka njeri serioz, do t tallet me upn e bots, se edhe emrimin n filifistun e paska krkuar vet, e t tjera e t tjera . Pastaj i tha atij se ne, fisi yn, nuk e kemi zakon t bjm dhndr fshatar.
Admeti, q nuk kishte ardhur pr tu br dhndr dhe po i mohonin dika q skishte krkuar, e ndjeu veten vrtet t fyer, bile m t fyer edhe n se do t kishte ardhur me qllimin pr tu br dhndr. Ndjeu nj si thik t mpreht ta godiste drejt e n kock dhe nuk e prmbajti dot veten.
-Kush je ti,- brtiti ai,- injorante bajg, fui ndyrsirash!
Kuptohet q pas ksaj dajeshs do ti binte t fikt, do t krcisnin tasat me uj uf- et e puf et, na bre kshtu o Admet, q do ta thoshte Ladina, pse e solle kokn, q do ta thoshte mamaja. Do t luhej teatr, kurse ata, dy heronjt kryesor do t mbeteshin jasht, pr fatin e tyre do t vendosnin t tjert, kurse uji e pshertimat, t fiktit e t shkumbzuarit do t ishin mjetet artistike t regjisorit t padukshm t asaj skene.
Ladina nuk po fliste fare. Kjo e habiti Admetin, i cili e ndjeu veten jo t teprt, por tepric n at proces, si filloi ta quaj at sken pa skenar, me nj regjisor t padukshm, ku u luajt pr dreq nj vepr me nj akt, me pak dialog e m tepr heshtje.
Ladina nuk tentoi ta ndalte, as e ndoqi nga pas, t paktn ta qortonte pr fjalt q tha, t kthente pak kokn, ose n fund t fundit t ndjente nj rnkim a nj pshertim t leht. Ai ndjeu se n shtpi t saj ishte marr nj vendim dhe ajo e kishte thirrur vetm sa pr t qetsuar veten.
N qytet skishte pse t rrinte m. Zemra i thrriste t nisej drejt s panjohurs. Dhe t nesrmen, vrtet, u zhyt drejt s panjohurs.
ltg_Latn unk als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn gla_Latn lus_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn unk als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn unk als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn unk als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn