als_Latn uzn_Latn slv_Latn
Rrugs pr n Vuno e Dhrmi shikohen nj sr kishash e manastiresh. Prvese jasht funksionit pr rite fetare, kto kisha nuk jan t hapura as pr kureshtjen e turistve. Madje n rastin e Kishs s Shn Mhillit n Vuno, strehohen gomart
Sot duket se njerzit nuk kan frik m as nga mallkimi i Zotit! Kt ide duhet ta ket provuar shumkush, teksa ka vizituar objekte kulti, kryesisht kisha, t shekujve t shkuara. Afreske t dmtuara sa nga natyra aq edhe nga njeriu, godina t shkatrruara dhe n pjesn m t madhe t braktisura. N to nuk lutet m askush. Rrugs pr n Vuno e Dhrmi has t njjtn situat. Prvese jasht funksionit pr rite fetare, kto kisha nuk jan t hapura as pr kureshtjen e turistve. Nj vit m par, disa prej atyre q ndodhen jo larg rrugs mundm ti shihnim vetm nga larg. Disa jav m par, nj grup specialistsh nga Qendra e Inventarizimit t Pasurive Kulturore mundn ti shihnin n brendsi kto kisha. Sigurisht duke krkuar aty apo ktu, te ndonj banor i fshatit elsin pr t hapur dern. N fakt pr guid duhet t kesh ndonj njohs t mir t zons. N rrugn kryesore nuk ka asnj tabel apo shnim q t tregoj ekzistencn e ktyre objekteve. Qoft kisha apo manastire. Pr to nuk kujdeset askush, qoft edhe si destinacione t mundshme pr turistt q veanrisht vers dynden n Jug. Ndonse t vogla nga jasht, secila prej tyre sht e dekoruar me piktura murale n pjesn e brendshme, diku m t ruajtura e diku tjetr mjaft t dmtuara. Kisha e Shn Mhillit n Vuno sht nj prej ktyre objekteve t kultit. Ndodhet n pjesn lindore t Manastirit t Shn Spiridhonit. Jaho Brahaj, specialist n QKIPK, tregon se kan mbetur t shtangur kur kan hapur dern e ksaj kishe. Brenda saj qndronin gomar. Si shihet edhe n foto, n dyshemen e gurt t kishs dallohen bajgat. Nj funksion i ri ekstrem pr kt objekt kulti, i ngritur q njerzit t kryenin ritet e tyre fetare. N t shkuarn ka pasur raste t ngjashme n qytete t tjera. Sigurisht, 50 vite diktatur dhe nj luft pr shkatrrimin e kishave ka sjell indiferentizmin e sotm ndaj ktyre objekteve. Aty ku ndonj banor i fshatit ka dal vullnetar t paktn sa pr t ruajtur fizikisht ndrtesn, ka m pak dmtime. Raste t tilla jan t pakta. N nj rast m fatlum, Bashkia e Himars mund ti shfrytzonte kto objekte si destinacione turistike pr t pasionuarit pas kulturs apo trashgimis. T braktisura, nj pjes e mir e ktyre kishave po rrnohen. atit e tyre jan dmtuar dhe gjat dimrit uji rrjedh n brendsi. Jan t dallueshme pasojat. Kupola e dekoruar e Kishs Ipapandia n Dhrmi sht ar n nj pjes t konsiderueshme t saj. Ndrkoh vragat e ujit jan t dallueshme n mur. N gjatsin e tyre afresket, n mos jan zhdukur trsisht jan zbehur. N raste t tjera, shkatrrimit i kan ndihmuar edhe njerzit. Pr analogji t kujtohen kishat e Voskopojs, ku mbi apo prmes kokave t dishepujve, jan t shumt ata q jan kujdesur t ln nj dshmi shkarravine. N rrugtimin e mtejshm drejt ktyre kishave, specialistt jan ndalur edhe n Kishn e Manastirit t Shn Mris n Dhrmi. Kjo kish, ende n prdorim, duket t ket nj fat m t mir se t tjerat. sht deri-diku m e mirmbajtur, por duket qart mungesa e dors s specialistve t monumenteve. Tavani i ribr (nuk dihet se me far fondesh dhe nga kush) ka prer n mes pikturat murale. Nga sa kuptohet, tavani ka shkurtuar lartsin origjinale t kishs duke fshehur edhe pjesn e mbetur t ktyre afreskeve e duke gjetur nj zgjidhje t shpejt. Fate t ngjashme kan edhe mjaft kisha apo manastire t tjera t zons, jo domosdoshmrisht t gjitha monumente kulture. Informacioni q mund t marrsh pr to sht i cunguar, m shum far mund t t rrfej ndonj kalimtar i rastit me ato q ka dgjuar. Pr paralelizm mu kujtua nj udhtim i disa ditve m par n Shn Naum. Pasi kalon dogann e Tushemishtit dhe at maqedonase, n rrugn e shkurtr q t on drejt vendit turistik hasa rreth 2-3 tabela. Ishin vendosur n shtigje t ngushta, q t onin po n kisha t vogla. Tregonin se po t ndiqje at shteg q largonte nga rruga kryesore, do t gjeje nj kish q datonte n kt apo at shekull.
als_Latn als_Latn