als_Latn uzn_Latn bos_Latn
Serenatat, Shpirti Dhe Jeta E Nj Qyteti
do stin n Kor vjen me tinguj dhe vargje npr sokak. T dashuruarit kndojn nn dritaret e vajzave t zemrs, prtej mesnats, deri n mngjes. Por ato nuk i shohin, sepse ata rrin n errsir, q t jen t padukshm. Koha e serenatave zgjat derisa nj dit, vajza pas perdes bhet gruaja e djalit me kitar.
Qyteti i shpirtit t lir
Zanafilla e serenatave sh diku rreth viteve 20'. Emigrantt e par q ishin largur rreth viteve 1850, n fundshekull filluan t ktheheshin. Rumania, Argjentina, Egjipti etj., ishin vendet kryesore, ku ata kishin emigruar dhe shkollat q ata kishin ndjekur, kishin nj program muzikor tepr t avancuar. Ndrkoh, edhe qyteti i Kors ishte shndrruar n nj qendr t rndsishme artizanalo-tregtare. Shum prej tyre, banor t fshatrave prreth si Drenova, Polena, Hoishti, Ziishti, Dardha, Voskopoja etj., u vendosn n Kor. Banda e qytetit, si edhe instrumentistt e rinj q erdhn nga mrgimi, ishin pionert e par t asaj q m von do t quhej Serenata Korare. Kngt e knduara n muzgjet pranverore u prqafuan nga t gjith. Veglat e serenatave ishin fillimisht veglat frymore e m pas kitara, mandolina, buzuku. Termi serenat, sigurisht, sht marr nga italishtja apo edhe kantadha, por n Kor ato krijuan nj origjinalitet t veant, sepse u huazua edhe muzika e leht qytetare dhe, jo rrall her, ajo folklorike ekzistuese. Kora dhe knga, nj binom i pandashm, ndrsa vet serenata korare t krijon bindjen se ka lindur n t njjtn koh me qytetin...
Epoka e art
Vitet 20'- 30', ishin vitet e arta t serenats s vrtet korare, ku m shum, krahas t tjerve, bie n sy kontributi i Dardharit t shquar Thoma Nasi. Shkollat e muziks, ekzistenca e Liceut Francez dhe kurbetllinjt q u kthyen n ato vite, i dhan nj impuls t papar jets kulturore t qytetit. Grupi Lira i krijuar n vitet 30, i dha nj tjetr shtys, jo vetm kngve me karakter patriotik, por edhe serenats. Tole Adhami, Vask Xherahu, Gaqo Jorganxhi, Gaqo Avrazi, Kosta Osmanlli, Ilo Morsko, Raqi Treska, Raqi Floriri, Niko Cavali, Llambi Ziko, Koli Kondaki, Petro Dule, vllezrit Bakllamaja e shum t tjer, do t mbeten t paharruar n historin e serenats korare. Nuk ka sokak n Kor q t mos jet shkelur nga kmba e serenatistve, q i kndonin dashuris, dhimbjes, ndarjes. O moj ti q rri te porta, mos dgjo se ' thon bota...
Kngt e ndaluara
Vitet e para pas lirimit do t rindiznin srish zjarrin e serenats, t dashuris s prjetshme, sepse dashuria pr kngn dhe vajzn e zemrs shkrihej n nj. Gjenerata m e re, ku spikasin emrat e mirnjohur t artit korar, si Pandi Rraidhi, Gaqo ako, Pandi Peleshi, por edhe t tjer si Pirro Sulioti, Pandi Tasellari, Ridvan Shllira, Ligoraq Qano etj., do t kndonin me pasion t papar serenatn, q fillonte n muzg dhe mbaronte n ort e para t mngjesit. Por as serenata nuk do t'i shptonte syrit vigjilent t diktaturs. Ndoshta ajo e largoi nga rruga serenatn, por jo nga zemra dhe goja e korarve.
E nesrmja e nj legjende.
Kto vitet e fundit t gjith artistt, por edhe njerzit e thjesht t Kors po prpiqen t bjn dika pr serenatn, duke krijuar edhe nj shoqat pr t vazhduar traditn. Mihallaq Andrea, sht kryetar i saj, Tomi Kondaki e djem t tjer po prpiqen shum t vazhdojn kt tradit t mrekullueshme. N gzime familjare, dasma, n takime shoqrish sht e pamundur t mos kndojm kng t serenats, sepse sht jeta e t gjithve n kng, sht historia e Kors n kng. Koht kalojn dhe ndoshta serenata e ka kryer ciklin e saj, por vlerat e vrteta nuk mund t humbasin kurr.
EDISON MYRTEZA
Ekspres.
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn fur_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn scn_Latn min_Latn