als_Latn bos_Latn hrv_Latn
Read untitled text version
Po~ituvani, Na po~etokot na wesec waj, na inicijativa na ZELS, be{e oddp`ana spedba we|u pakovodstvoto na ZELS, gpadona~alnicite na 18-te op{tini ~ii swetki se seu{te blokipani i dp`avnite sekpetapi od nekolku winistepstva, we|u koi i od winistepstvoto za finansii. Celta na ZELS e do kpajot na godinata site op{tini da vlezat vo vtopata faza od fiskalnata decentpalizacija. Tokwu vo toj ppavec te~e{e i pazgovopot na ovoj sostanok, ppi {to bea doneseni pove}e zaklu~oci we|u koi najdocna do 1 juli, 2008 godina, sekoja od ovie op{tini do winistepstvoto za finasii da dostavi podatoci za sostojbata so dolgovite koi gi iwa, za dospeanite sudski pe{enija i za novite tu`bi koi gi o~ekuva. Da se utvpdi sostojbata so dolgovite vo site op{tini poedine~no za da wo`e najdocna od 1 septewvpi, 2008 godina, da se utvpdat konkpetni nasoki i na~ini za deblokipawe na op{tinskite swetkite. Vo waj se oddp`a i ppvata pabotilnica koja go ozna~i po~etokot na pabotata na kpeipaweto na elektponska baza na podatoci za op{tinite vo oblasta na finasiite, za {to ZELS sklu~i Mewopanduw za sopabotka so YSAID/Ppogpawata za lokalna sawouppava. So postoeweto na vakvata baza na podatoci }e se ovozwo`i vp{ewe na analiza na op{tinskite finansiski i dpugi soodvetni podatoci, spopedba na infopwaciite we|u op{tinite i vp{ewe na analizi koi tpeba da obezbedat objektiven ppoces na kpeipawe na politiki vo ZELS. ZELS opganizipa i dve pabotilnici vo Bitola. Edanata be{e so tewa ,,Obpazovanieto vo decentpalizacijata" na koja bea pokaneti novinapi od site nacionalni i lokalni wediuwi koi ja sledat ovaa oblast, za da bidat zapoznaeni so nadle`nostite i obvpskite {to op{tinite gi dobija vo obpazovnata sfepa so decentpalizacijata na vlasta so cel poobjektivno infopwipawe na gpa|anite. Dpugata pabotilnica be{e ppodol`uvawe na aktivnostite na Mpe`ata na PR licata od op{tinite, ~ija osnovna cel e pazvivawe i ppodlabo~uvawe na we|usebnata infopwipanost na op{tinite za svoite aktivnosti, osobeno za dobpite ppaksi, no istovpeweno i pogolewo infopwipawe za aktivnosti, nastani, ppoblewi, dostignuvawa we|u ZELS i op{tinite. Mpe`ata bpoi okolu 30-tina ~lenovi, ppetstavnici od op{tinite za odnosi so javnost ili lica koi ja vp{at ovaa dejnost, no taa e sekoga{ otvopena za novi ~lenovi. Zawenik winistepot za lokalna sawouppava, Senad Oxoski i nekolku ppetstavnici od MLS, na {esti waj,2008 godina, dojdoa vo poseta na ZELS, za ppv pat vo ppostopiite na noviot objekt - ,,Ku}ata na op{tinite". Zawenik winistepot be{e ppiwen od ppetsedatelot na ZELS, Andpej Petpov i potppetsedatelot, Nevzat Bejta. Na spedbata se pazgovapa{e za fopwite na idnata sopabotka na MLS i ZELS. Ministepot Oxoski, na Ppetsedatelot na ZELS, wu vpa~i podapok za novite ppostopii na ZELS. Vo tekot na wesec waj ZELS sppovede i niza dpugi aktivnosti, za koi }e wo`ete da se infopwipate vo ovoj bpoj na Llasiloto na ZELS. So po~it, Du{ica Pepi{i} Izvp{en dipektop
Të nderuar,
Në fillim të muajit maj, me iniciativë të BNJVL-së, ishte mbajtur takim ndërmjet udhëheqësisë së BNJVL-së, kryetarëve të 18 komunave llogaritë e të cilave akoma janë të bllokuara dhe sekretarëve shtetërorë nga disa ministri, ndër të cilat edhe nga ministria për financa. Qëllimi i BNJVL-së është deri në fund të vitit të gjitha komunat të hyjnë në fazën e dytë të decentralizimit fiskal. Mu në këtë drejtim shkonte biseda në këtë mbledhje, me çka u sollën më shumë konkluzione para se gjithash më së voni deri më 1 korrik, 2008, secila nga këto komuna deri te ministria për financa të parashtron të dhëna për gjendjen me borxhet të cilat i ka, për aktvendimet e arritura gjyqësore dhe për paditë e reja që i pret. Të vërtetohet gjendja me borxhet në të gjitha komunat veçmas për të mundur më së voni deri më 1 shtator, 2008, të vërtetohen drejtime konkrete dhe mënyra për debllokimin e llogarive komunale. Në maj u mbajt edhe punëtoria e parë e cila e shënoi fillimin e punës së krijimit të bazës elektronike të të dhënave për komunat në lëminë e financave, për të cilën BNJVL firmosi Memorandum për bashkëpunim me USAID/Programin për vetëqeverisje lokale. Me ekzistimin e bazës së këtillë të të dhënave do të mundësohet ekzekutimi i analizës së financave komunale dhe të dhënave tjera përkatëse, dallim i informacioneve ndërmjet komunave dhe ekzekutim të analizave të cilat duhet të sigurojnë proces objektiv në krijimin e politikave të BNJVL-së. BNJVL organizoi edhe dy punëtori në Manastir. Njëra me temë ,,Arsimi në decentralizim,, në të cilën ishin të ftuar gazetarë nga të gjitha mediat nacionale dhe lokale të cilët e përcjellin këtë fushë, që të jenë të informuar me kompetencat dhe detyrimet që komunat i morrën në sferën arsimore me decentralizimin e pushtetit me qëllim informimin më objektiv të qytetarëve. Punëtoria tjetër ishte vazhdimësi e aktiviteteve të Rrjetit të personave PR nga komunat, qëllimi esencial i të cilëve është zhvillimi dhe thellimi i informimit reciprok të komunave për aktivitetet e tyre, veçanërisht për praktikat më të mira, por njëkohësisht edhe informim më të madh për aktivitete, ngjarje, probleme, arritje ndërmjet BNJVL-së dhe komunave. Rrjeti numëron rreth 30 anëtarë, përfaqësues të komunave për marrëdhënie me publikun ose persona që e kryejnë këtë veprimtari. Zëvendës ministri i pushtetit lokal, Senad Oxhoski dhe disa përfaqësues tjerë të MPL, më gjashtë maj, 2008, erdhën në vizitë për herë të parë në hapësirat e reja të objektit të BNJVL-së -,,Shtëpia e komunave". Zëvendës ministri ishte pritur nga kryetari i BNJVL-së, Andrej Petrov dhe nënkryetari, Nevzat Bejta. Në takim u bisedua për format e bashkëpunimit të ardhshëm të MPL dhe BNJVL-së. Ministri Oxhoski, Kryetarit të BNJVL-së, i dhuroi dhuratë për hapësirat e reja të BNJVL-së. Në rrjedhat e muajit maj BNJVL implementoi edhe aktivitete tjera të shumta, për të cilat do të mundeni të informoheni në këtë numër të Gazetës së BNJVL-së.
Me respekt, Dushica Perishiq Drejtor Ekzekutiv i BNJVL-së
Izvp{en dipektop na ZELS; Du{ica Peri{i} Zawenik izvp{en dipektop Ardita Dema Ypedni~ki kolegiuw; Du{ica Peri{i}, Vesna Arsovska, Nata{a Vrteska, Viktor Arnaudoski Dizajn i podgotovka za pe~at: Bpigada dizajn, www.brigada.com.mk Pe~ati: Ppopoint - Skopje
Drejtor ekzekutiv i BNJVL-së Dushica Perishiq Zevendes drejtor ekzekutiv Ardita Dema Bordi redaktues Dushica Perishiq, Vesna Arsovska, Natasha Vrteska, Viktor Arnaudovski Pergatitje per shtyp: Brigada DSGN, www.brigada.com.mk Shtyp: Propoint - Skopje
2 maj, 2008
GAZETË
LLASILO
waj, 2008 3
Gradewe na Baza na podatoci za kreirawe na adekvatni i temelni finansiski analizi
a 13 waj, vo ppostopiite na Klubot na ppatenicite vo Skopje, ZELS ja oddp`a ppvata pabotilnica koja go ozna~i po~etokot na pabotata na kpeipaweto na Op{tinskata baza na podatoci. Vsu{nost, u{te vo wapt godinava, izvp{niot dipektop na ZELS, Du{ica Pepi{i} i odgovopnoto lice na YSAID/Ppogpawata za lokalna sawouppava, Dvejn Bpd potpi{aa Mewopanduw za sopabotka za kpeipawe na detalna elektopnska baza na podatoci za op{tinite vo oblasta na finansiite. So ova dvete stpani oficijalno potvpdija deka ppi pealizipaweto na aktivnostite povpzani so data-bazata, ZELS }e iwa postojana finansiska i texni~ka poddp{ka od stpana na Ppogpawata za lokalna sawouppava na YSAID. So sozdavaweto na bazata na podatoci }e se kpeipaat alatka so powo{ na koja ZELS }e dobie dokuwentipana i jasna slika za postoe~kiot sistew na finansipawe na op{tinite i }e wo`e da ppedlaga i testipa ppedlozi i pe{enija za negovoto podobpuvawe. So postoeweto na vakvata baza na podatoci }e se ovozwo`i vp{ewe na analiza na op{tinskite finansiski i dpugi soodvetni podatoci, spopedba na infopwaciite we|u op{tinite vo oppedeleni vpewenski pepiodi, kako i siwulacija na efektite od pazni ppedlozi i pe{enija. Odlukite doneseni vpz osnova na vakvite infopwacii }e bidat testipani, tpanspapentni, bazipani na fakti, lesno pazbiplivi i dobpo apguwentipani. Spoped toa, op{tinskata baza na podatoci i infopwaciite koi taa }e gi obezbedi vo ppocesot na kpeipawe na politiki vo ZELS, ne sawo {to }e go podobpi vakviot ppoces, tuku i }e bide od golewo zna~ewe za zajaknuvawe na pozicijata na ZELS vo odnos na centpalnata vlast vo vpska so zna~ajni ppa{awa od oblasta na op{tinskite finansii. Vo napedniot pepiod ZFRL }e otpo~ne so ppibipawe na podatocite od op{tinite, a aktivnata sopabotkata na op{tinite }e bide od ogpowna va`nost za uspexot na ovaa aktivnost. Bezppedwetno e sozdavaweto na wodepna baza na podatoci bez da ja sozdadewe osnovata, a toa podpazbipa podatoci od op{tinite i toa vo kontinuitet. ZELS postojano }e go infopwipa svoeto ~lenstvo za nappedokot na aktivnosta, a analizite {to }e bidat obpabotuvani i }e stanat dostapni, }e iw bidat na paspolagawe i na sawite op{tini.
Ndërtimi i Bazës të të dhënave për krijimin e analizave financiare adekuate dhe bazore
ë 13 maj, në hapësirat e Klubit të deputetëve në Shkup, BNJVL e mbajti punëtorinë e parë e cila shënon fillimin e punës në krijimin e bazës komunale të të dhënave. Në të vërtetë, që në muajin maj, drejtori ekzekutiv i BNJVL-së, Dushica Perishiq dhe personi përgjegjës i USAID/Programi për vetëqeverisje lokale, Dvejn Brd firmosi Memorandum për bashkëpunim për krijimin e bazës detajuese elektronike të të dhënave për komunat në lëminë e financave. Me këtë të dyja palët zyrtarisht vërtetuan se gjatë realizimit të aktiviteteve të lidhura me data-bazë, BNJVL do të ketë mbështetje të përhershme financiare dhe teknike nga ana e Programit për vetëqeverisje lokale të USAID-it. Me krijimin e bazës të të dhënave do të krijohen mjete me ndihmë ku BNJVL do të merr pasqyrë të dokumentuar dhe të qartë për sistemin ekzistues të financimit të komunave dhe do të mundet të propozon dhe të teston propozime dhe vendime për përmirësimin e tij. Me ekzistimin e kësaj baze të të dhënave do të mundësohet kryerja e analizës së financimeve komunale dhe të dhënave tjera përkatëse, krahasimi i informacioneve ndërmjet komunave në periudha të cak-
N
M
tuara kohore, si dhe simulim të efekteve nga propozime dhe vendime të ndryshme. Vendimet e sjellura në bazë të këtyre informacioneve do të jenë të testuara, transparente, të bazuara në fakte, lehtë të kuptuara dhe mirë të argumentuara. Sipas saj, baza komunale e të dhënave dhe informacionet që ajo do t'i siguron në procesin e krijimit të politikave në BNJVL në raport me pushtetin qendror në lidhje me çështje të rëndësishme nga lëmia e financave komunale. Në periudhën vijuese SHPFVL do të fillon me grumbullimin e të dhënave nga komunat, dhe bashkëpunimi aktiv i komunave do të jetë me rëndësi të veçantë për suksesin e këtij aktiviteti. I pamundur është krijimi i bazës moderne të të dhënave pa e krijuar bazën, dhe kjo nënkupton të dhëna nga komunat dhe atë në vazhdimësi. BNJVL rregullisht do t'a informon anëtarsinë e vet për përparimin e aktivitetit, dhe analizat që do të jenë të përpunuara dhe do të jenë të arritshme, do t'ju jenë në dispozicion edhe vetë komunave.
Vozvratna poseta na Sojuz na op{tini na Slovenija-SOS, vo ZELS
petsedatelot na Sojuz na op{tini na SlovenijaSOS, Fpanc Kanglep, koj e voedno i gpadona~alnik na Op{tina Mapibop, zaedno so ppetstavnici od op{tinata i slovene~kata asocijacija, na sedwi waj, ostvapi vozvpatna poseta na na{ata Asocijacija. Toj se spetna so ppetsedatelot na ZELS, Andpej Petpov i izvp{niot dipektop, Du{ica Pepi{i} ppi {to pazgovapaa za idnite ppavci na sopabotka soglasno Mewopanduwot potpi{an winatiot wesec vo Mapibop, we|u ZELS i SOS. Spogodbata ppetstavuva zaokpu`uvawe na tesnata sopabotka ostvapena powe|u ZELS i SOS vo iwinatiot pep-
P
iod vo pawkite na nekolku we|unapodni opganizacii i institucii, no i konkpetno ppeku vzaewni aktivnosti vo pealizacija na nekolku pegionalni inicijativi. Obete zewji iwaat dolga tpadicija na ppaktikuvawe na lokalna dewokpatija, a so ogled na ~lenstvoto na Slovenija vo Evpopskata Ynija, ZELS gleda wo`nost za pazwena na pazvojni iskustva vo pealizacijata na pefopwskite ppocesi na patot kon EY. Konkpetno, spogodbata ppedviduva wo`nosti za pazwena na infopwacii i wislewa za ppa{awata povpzani so lokalnata sawouppava, zakonski ppopisi, opganizipawe pazweni i pabotni poseti na ppetstavnici na tela, opgani i vpaboteni vo dvete opganizacii. Obete opganizacii }e se fokusipaat kon pealizacija na zaedni~ki ppogpawi za jaknewe na kapacitetite na sopstvenite ~lenki ppeku opganizacija na sewinapi za obuka na op{tinskata adwinistpacija i ostanati stpu~ni lica vo oblasta na lokalnata sawouppava.
ryetari i Lidhjes së komunave të Sllovenisë-LKS, Franc Kangler, i cili njëherit është edhe kryetar i Komunës së Mariborit, sëbashku me përfaqësues nga komuna dhe asociacioni slloven, më shtatë maj, realizoi vizitë kthyese në Asociacionin tonë. Ai u takua me kryetarin e BNJVL-së, Andrej Petrov dhe drejtorin ekzekutiv, Dushica Perishiq me çka biseduan për drejtimet e ardhshme të bashkëpunimit konform Memorandumit nënshkruar muajin e ardhshëm në Maribor, ndërmjet BNJVL-së dhe LKS. Marrëveshja paraqet rrumbullaksim të bashkëpunimit të ngushtë realizuar ndërmjet BNJVL-së dhe LKS në periudhën paraprake në kuadër të disa institucioneve dhe organi-
K
zatave ndërkombëtare, si dhe konkretisht nëpërmjet aktiviteteve reciproke në realizimin e disa iniciativave regjionale. Të dy shtetet kanë traditë të madhe në praktikimin e demokracisë lokale, dhe duke pasur parasysh anëtarsimin e Sllovenisë në BE, BNJVL shikon mundësinë për këmbimin e eksperiencave zhvillimore në realizimin e proceseve reformuese në rrugën drejt BE-së. Konkretisht, marrëveshja parashikon mundësi për këmbimin e informatave dhe mendimeve për çështjet të lidhura me vetëqeverisjen lokale, dispozita ligjore, organizim të këmbimeve dhe vizita punuese të përfaqësuesve të trupave, organe dhe të punësuar në të dyja organizatat. Të dy organizatat do të fokusohen kah realizimi i programeve të përbashkëta për forcimin e kapaciteve të anëtarëve personal nëpërmjet organizimit të seminareve për trajnime të administratës komunale dhe persona tjerë profesional në lëminë e vetëqeverisjes lokale.
Vizitë kthyese e Lidhjes së komunave të Sllovenisë-LKS, në BNJVL
4 maj, 2008
GAZETË
LLASILO
waj, 2008 5
ZELS potpi{a Memorandum so Sojuzot na penzionerite
a devetti waj, vo ppostopiite na ZELS, ppetsedatelot na ZELS, Andpej Petpov i ppetsedatelot na Sojuzot na zdpu`enijata na penzionepi na Makedonija, Du{an [upbanovski ,potpi{aa Mewopanduw za sopabotka.Celta na ovoj Mewopanduw e da se sozdadat ppeduslovi za sopabotka we|u ovie dve zdpu`inija. Spoped Mewopanduwot i dvete stpani se zalo`ija za vzaewno powagawe, a ZELS se zalo`i da dostavi ppepopaki do site op{tini da sklu~at poedine~ni Spogodbi za sopabotka so zdpu`enieto na penzionepi na soodvetnata op{tina ~lenka na Sojuzot vo pawkite na koja }e vp{at planipawe na vzaewnite aktivnosti, kako i izgotvuvawe na ppogpawa za izgpadba na stape~ki dowovi, klubovi za ppestoj na penzionepite i obezbeduvawe na pabotni ppostopii i kancelapii za potpebite na ogpanocite na zdpu`enieto. ZELS }e se zalaga op{tinite da ostvapat tesna sopabotka so Sojuzot na penzionepite i vzaewno da gi koopdinipaat aktivnostite vo nasoka na obezbeduvawe na evidencija na penziskite osigupenici koi iwaat potpeba od powo{ vo nabavkata na lekapstva, wedicinska powo{, kako i obezbeduvawe na nivna dipektna powo{ vo zavisnost od spedstvata so koi paspolaga soodvetnata op{tinata, kako i da inicipa ppepopaki do op{tinite za pe{avawe na ppa{awata za tekovno funkcionipawe (pp. obezbeduvawe na pabotni ppostopii, klubovi za dneven ppestoj na penzionepite itn.). Isto taka ZELS }e se zalaga za poddp{ka na fopwite na infopwipawe na gpa|anite osigupenici kako lica ~lenovi na zdpu`enijata na penzionepite vo pedovnoto infopwipawe za aktivnostite ppeku vzaewno utvpduvawe na fopwata na distpibuicija na vesnici i dpugi izdanija
BNJVL firmosi Memorandum me Lidhjen e pensionistëve
ë nëntë maj, në hapësirat e BNJVL-së, kryetari Andrej Petrov dhe kryetari i Lidhjes së shoqatave të pensionistëve të Maqedonisë, Dushan Shurbanovski, nënshkruan Memorandum për bashkëpunim. Qëllimi i këtij Memorandumi është që të krijohen parakushte për bashkëpunim ndërmjet këtyre dy shoqatave. Sipas Memorandumit të dyja palët u zotuan për ndihmesë reciproke, dhe BNJVL u zotua të dërgon rekomandime deri te të gjitha komunat të lidhin Marrëveshje individuale për bashkëpunim me shoqatën e pensionistëve në komunën përkatëse anëtare e Lidhjes në kuadër të së cilës do të kryejnë planifikim të aktiviteteve reciproke, si dhe përgatitjen e programit për ndërtimin e shtëpisë të të moshuarve, klube për qëndrim të pensionistëve dhe sigurim të hapësirave dhe zyrave punuese për nevojat e udhëheqësisë së shoqatës. BNJVL do të orvatet që komunat të realizojnë bashkëpunim të ngushtë me Lidhjen e pensionistëve dhe bashkërisht t'i koordinojnë aktivitetet në drejtim të sigurimit të evidentimit të siguruesve pensional që kanë nevojë për ndihmë në furnizimin me ilaqe, ndihmë mjekësore, si dhe sigurim të drejtpërdrejtë në varshmëri nga mjetet me të cilat disponon komuna përkatëse, si dhe të inicon rekomandime deri te komunat për zgjidhjen e çështjeve për funksionimin rrjedhës (p.sh. sigurimin e hapësirave punuese, klube për qëndrim ditor të pensionistëve). Gjithashtu BNJVL do të orvatet për mbështetje të formave të informimit të qytetarëve sigurues si persona anëtarë të shoqatës së pensionistëve në informimin e rregullt për aktivitetet nëpërmjet vërtetimit reciprok të formës së distribuimit të gazetave dhe botimeve tjera
N
M
Programa ,,Forumi vo zaednicata"
Re{avaweto na infrastrukturni problemi -
prioritet vo pove}eto op{tini
o wesec appil i waj, `itelite na pette op{tini, Debap, Kapbinci, ^a{ka, ^aip i Stpuwica, vo pawki na ppogpawata "Fopuwi vo zaednicata" oddp`aa po dve fopuwski sesii, na koi gi utvpdija glavnite op{tinski ppoblewi. Na sesiite u~estvuvaa golew bpoj na gpa|ani od pazli~na nacionalnost, vozpast i od pazli~ni stpuktupi, ppetstavnici od zdpu`enija, od nevladini opganizacii, od institucii, wediuwi, donatopi, koi debatipaa za zaedni~kite ppoblewi, za lokalnite ppiopiteni ppa{awa, iznesuvajki idei koi tpeba da se ppeto~at vo konkpetni ppoekti. Dewokpatskiot wodel na odlu~uvawe se ogleda tokwu vo toa {to sekoj `itel wo`e da go iznese svoeto viduvawe na ppoblewite i da ppedlo`i sopstveni idei za nivno pazpe{uvawe, a vo sopabotka i finansiska poddp{ka na op{tinata i na [vajcapskata agencija za pazvoj i sopabotka- SDC, idejata da dobie i konkpetni pezultati.
V
"Velosipedska pateka, kanalizacionen ppoblew, nedostatok na skejt papk i westo kade wladite }e wo`e da se izpazat kpeativno", e ppedlogot na u~esnikot Mitko Logov, koj go iznese svoeto wislewe na edna od sesiite ppi {to se izjasni deka sawo so vakov ppistap ppi pe{avawe na zaedni~kite ppoblewi tie i navistina }e bidat pe{eni na op{to zadovolstvo na site gpa|ani od zaednicata. Me|u ppiopitetnite ppa{awa, {to gi utvpdija `itelite na pette op{tini, se upeduvawe na ppostopot i infpastpuktupata, podigawe na stepenot na xigienata, upeduvawe na javni povp{ini i pekonstpukcija i izgpadba na objekti od javen kapaktep, ppoblewi okolu obpazovni spedstva, nastava vo ppipoda, podigawe na javnata svest, upbano upeduvawe na naselenite westa i izgpadba na spoptski i pekpeativni
Programi "Forume në bashkësi"
ë muajin prill dhe maj, banorët e pesë komunave, Dibër, Karbincë, Çashkë, Çair dhe Strumicë, në kuadër të programit "Forume në bashkësi'' mbajtën nga dy sesione forumore, ku i përcaktuan problemet kryesore komunale. Në sesionet morrën pjesë shumë qytetarë nga nacionalitete të ndryshme, mosha dhe nga struktura të ndryshme, përfaqësues nga shoqata, organizata joqeveritare, institucione, media, donatorë, që debatuan për problemet e përbashkëta, për çështje prioritare lokale, duke përcjell ide të cilat duhen të kalojnë në projekte konkrete. Modeli demokratik i vendosjes shikohet mu aty që secili banorë mundet t'a përcjell paraqitjen e vet të problemeve dhe të propozon ide personale për zgjidhjen e tyre, dhe në bashkëpunim dhe
N
mbështetje financiare të komunave dhe të Agjencionit Zvicerian për zhvillim dhe bashkëpunim- SDC, që kjo ide të merr rezultate konkrete. "Rrugica e biçikletave, problem me kanalaizacion, mungesë e skejt parkut dhe vend ku të rinjtë do të mund të shprehen kreativisht" është propozimi i pjesëmarrësit Mitko Gogov, që e paraqiti mendimin e vet se vetëm me kësi qasje gjatë zgjidhjes së problemeve të përbashkëta ato me të vërtetë do të jenë të zgjidhura me kënaqësi për të gjithë qytetarët nga bashkësia. Shumë çështje prioritare, që i vërtetuan banorët e pesë komunave, janë rregullimi i hapësirës dhe infrastrukturës, ngritja e shkallës së higjienës, rregullimi i sipërfaqeve publike dhe rikonstruim dhe ndërtim të objekteve me karakter publik, probleme rreth mjeteve arsimore, mësim në natyrë, ngritje të vetëdijes publike, rregullim urban të vendeve të banuara dhe ndërtim të objekteve sportive dhe rekreative. Këto sesione forumore zhvillohen në kuadër të fazës së parë nga programi, që do të vazhdon deri në nëntor
Zgjidhja e problemeve infrastrukturore prioritet në më shumë komuna
6 maj, 2008
GAZETË
LLASILO
waj, 2008 7
objekti. Fopuwskite sesii se odvivaat vo pawki na ppvata faza od ppogpawata, {to }e tpae do noewvpi ovaa godina, vo koja se ppedvideni da se odp`at u{te pet sesii. Potoa sledi tepenska pealizacija na izbpanite ppoekti, faza {to }e se odviva od dekewvpi 2008 do juni 2009 godina. Ppogpawata iwa za cel da opfati okolu 25 op{tini vo tekot na napednite tpi godini, so finansiska poddp{ka na SDC od ~etipi wilioni {vajcapski fpanci i sopstveno finansisko u~estvo na op{tinite. Sppoveduva~i na ppogpawata, vo ovaa faza, se Fonda- cijata Institut otvopeno op{testvo Makedonija (FIOOM), Centapot za instituci- onalen pazvoj (CIRa) i Makedonski centap za we|unapodna sopabotka (MCMS). Koopdinatop na ppogpawata e Edinicata za koopdinacija na fopuwite/Konsalting za stpate{ki pazvoj, so aktivno u~estvo na Zaednicata na edinicite na lokalnata sawouppava (ZELS).
Najdobrite praktiki primenlivi vo site op{tini
o pawkite na ppogpawata ,,Lidepski standapdi i najdobpi ppaktiki" na 22 waj, vo xotelot ,,Aleksandap Palas" vo Skopje, se odp`a pabotilnica na koja na ppetstavnicite od devet op{tini vklu~eni vo Ppogpawata za najdobpi ppaktiki, iw bea ppezentipani na~inite-kako najdobpite ppakti~ni iskustva da se tpansfopwipaat vo alatki za obuka koi }e bidat ppiwenlivi i vo dpugi op{tini. Ppisutniot ekspept od Sovet na Evpopa, g-din. Cezapi Tputkovski, vo svoeto izlagawe, we|u dpugoto, na u~esnicite iw gi poso~i i na~inite na podgotovka na uspe{na ppezentacija za najdobpi ppaktiki, onosno kako za kpatok pok od desetina winuti da gi ppetstavat najva`nite podatoci i fakti od svoite iskustva . Vo Ppogpawata za najdobpi ppaktiki u~estvuvaat op{tinite: Veles, Levgelija, Oxpid, Ko~ani, Stpuwica, Dolneni, Vev~ani i Bitola a, tpite op{tini - Novo selo, Vasilevo i Bosilevo u~estvuvaat so edna zaedni~ka aplikacija. Odbopot za selekcija od 43-te ppistignati aplikacii za najdobpa ppaktika, winatata nedela selektipa{e 12 ppaktiki, koi soglasno ppetxodno utvpdenite kpitepiuwi, osvoile najwnogu poeni. Na 5 juni, op{tinite u~esni~ki koi se vo potesna lista }e gi ppezentipaat svoite najdobpi ppaktiki, pped Yppavniot kowitet na ppogpawata ,,Lidepski standapdi i najdobpi ppaktiki" koj e sostaven od gpadona~alnici, ppestavnici na we|unapodnata zaednica i centpalnata vlast, kako i ppestavnici od vosokoobpazovnite institucii od zewjava. Najdobpite ppaktiki oficijalno }e bidat ppowovipani na 18 juni 2008 godina. Ppogpawata za najdobpi ppaktiki na edinicite na Lokalna sawouppava e zaedni~ka inicijativa na EY, ppeku Evpopskata agencija za pekonstpukcija i Sovetot na Evpopa, poddp`ana i od YSAID-Ppogpawa za lokalna sawouppava.
V
të këtij viti, ku janë parashikuar të mbahen edhe pesë sesione tjera. Pastaj vijon realizimi në teren i projekteve të zgjedhura, fazë që do të zhvillohet nga dhjetori i vitit 2008 e deri më qershor të vitit 2009. Programi ka për qëllim të përfshin rreth 25 komuna në rrjedhat e tre viteve vijuese, me mbështetje financiare të SDC prej 4 milionë franga zvicerian dhe pjesëmarrje personale financiare të komunave. Implementues të programit, në këtë fazë, janë Fondacioni Institut shoqëri e hapur Maqedoni (FISHH), Qendra për zhvillim institucional dhe Qendra maqedonase për bashkëpunim ndërkombëtarë. Koordinator i programit është Njësia për koordinim të forumeve/Konsalting për zhvillim strategjik, me pjesëmarrje aktive të Bashkësisë së njësive të vetëqeverisjes lokale (BNJVL).
ë kuadër të programit ,,Standarde lidere dhe praktika më të mira,, më 22 maj, në hotelin ,,Aleksandar Pallas,, në Shkup, u mbajt punëtori në të cilën pjesëmarrësve nga nëntë komuna të përfshira në Programin për praktika më të mira, ju janë prezantuar mënyrat- se si praktikat më të mira të transformohen në mjete për trajnim të cilat do të jenë të zbatuara edhe në komuna tjera. Eksperti i pranishëm nga Këshilli i Europës, z. Cezari Trutovski, në paraqitjen e tij, ndër të tjera, pjesëmarrësve u'a përmendi edhe mënyrat e përgatitjes së prezantimit të suksesshëm për praktika më të mira, respektivisht se si për afat të shkurtër prej dhjetë minuta t'i paraqesin të dhënat më të rëndësishme dhe fakte nga eksperiencat e tyre. Në Programin për praktika më të mira marrin pjesë komunat: Veles, Gjevgjeli, Ohër, Koçanë, Strumicë, Dollnen, Vevçanë dhe Manastir, ndërsa tre komunat Novosellë, Vasilevë dhe Bosillovë marrin pjesë me një aplikacion të përbashkët. Bordi i selektimit prej 43 aplikacioneve të arritura për praktikë më të mirë, javën e kaluar selektoi 12 praktika, të cilat konform kriterve të vërtetuara paraprake, morrën më së shumti poena. Më 5 qershor komunat pjesëmarrëse, do t'i prezantojnë praktikat më të mira të veta, që janë në listë të ngushtë, para komitetit drejtues të programit ,,Standarde lidere dhe praktika më të mira,, i përbërë nga kryetarë komunash, përfaqësues të bashkësisë ndërkombëtare dhe pushtetit qendror, si dhe përfaqësues nga institucionet e larta arsimore nga vendi. Praktikat më të mira zyrtarisht do të jenë të promovuara më 18 qershor 2008. Programi për praktika më të mira të njësive të vetëqeverisjes lokale është iniciativë e përbashkët e BE-së, nëpërmjet Agjencionit Europian për rikonstruim dhe Këshillit të Europës, mbështetur edhe nga USAID-Programi për vetëqeverisje lokale.
N
Praktikat më të mira të zbatuara në të gjitha komunat
Decentralizacijata vo sportot
zasega delumno uspe{na N
a 24 appil be{e oddp`an stpu~no- nau~en siwpoziuw posveten na tewata ,,Decentpalizacijata na spoptot" oddp`an so poddp{ka na Agencijata za wladi i spopt, Sovetot na ekspepti za sppot, obpazovanie, kultupa i tupizaw, ZELS i OBSE. Od bpojnite diskusii ppoizlegoa i odpedeni zaklu~oci. Be{e izneseno deka osnovna stpate{ka cel za pazvoj na spoptot vo na{ata zewja, tpeba da ppetstavuva tokwu decentpalizacijata na spoptot, koja tpeba da podpazbipa obezbeduvawe uslovi za spopt i pekpeacija na sekoj gpa|anin, po~ituvajki go negovoto ppavo na izbop. Bpojnite u~esnici na siwpoziuwot ja ocenija ppvata faza na decentpalizacijata vo ovaa oblast, kako deluwno uspe{na, bidej}i se javija sepiozna ppe~ka vo pealizacija na decentpalizacijata na spoptot, so nesoodvetnoto tpansfepipawe na nadle`nostite vo ovaa oblast, od centpalnata na lokalnata vlast. Be{e utvpdeno deka newa vistinsko ppenesuvawe na nadle`nostite bidej}i pped se ne bea ppeneseni spedstvata i objektite za spopt na
Decentralizimi në sport deri më
tash vetëm pjesërisht i suksesshëm
ë 24 prill ishte mbajtur simpozium profesional shkencor kushtuar temës ,,Decentralizimi në sport,, i mbajtur me mbështetje të Agjencionit për të rinjë dhe sport, Këshilli i ekspertëve për sport, arsim, kulturë dhe turizëm, BNJVL dhe OSBE. Nga shumë diskutime rrjedhën edhe konkluzione të caktuara. Ishte theksuar se qëllim bazor strategjik për zhvillimin e sportit në vendin tonë, duhet të paraqet mu decentralizimi në sport, i cili duhet të nënkupton sigurimin e kushteve për sport dhe rekreacion të secilit qytetarë, duke respektuar të drejtën për zgjedhje. Pjesëmarrësit e shumtë të simpoziumit e vlerësuan fazën e parë të decentralizimit në këtë lëmi, si pjesërish të suksesshme, sepse u paraqit pengesë serioze në realizimin e decentralizimit të sportit, me transferimin jopërkatës të kompetencave në këtë lëmi, nga pushteti qendror në atë lokal. Ishte vërtetuar se
M
nuk ka përcjellje të vërtetë të kompetencave sepse para se gjithash nuk ishin të përcjellura mjetet dhe objektet për sport të autoriteteve lokale. Për këtë është e nevojshme përcaktimi i Strategjisë në raport me shfrytëzimin e mëtutjeshëm, menaxhim dhe mirëmbajtje të objekteve për sport në Republikën e Maqedonisë, me çka si prioritet, konform mundësive ligjore, do të caktohet, objektet e sportit që janë në pronësi të R. së Maqedonisë, të barten tek komunat, Qytetin e Shkupit, shoqatave sportive dhe universiteteve në vend. Në lidhje me rregullativën e përhershme ligjore, pjesëmarrësit në Simpozium, vlerësuan se është e nevojshme të bëhen ndryshime dhe plotësime të caktuara te ligjet ekzistuese dhe sjellje të disa akteve nënligjore. Në pjesën e ndryshimeve dhe plotësimeve të ligjeve ekzistues, prioritet t'i jepet Ligjit për qytetin e Shkupit. Lëshime të caktuara në
8 maj, 2008
GAZETË
LLASILO
lokalnite vlasti. Zatoa e potpebno utvpduvawe na Stpategija vo odnos na natawo{noto kopistewe, uppavuvawe i odp`uvawe na objektite za spopt vo Republika Makedonija, ppi {to kako ppiopitet, soglasno zakonskite wo`nosti, }e se utvpdi, objektite za spopt koi se vo sopstvenost na R.Makedonija, da se ppenesat na op{tinite, na Lpadot Skopje, na spoptskite zdpu`enija i univepzitetitevo zewjava. Vo odnos na postojnata zakonska pegulativa, u~esnicite na Siwpoziwot, ocenija deka e potpebno da se nappavat odpedeni izweni i dopolnuvawa na postojnite zakoni i donesuvawe na nekolku podzkonski akti. Vo delot na izweni i dopolnuvawa na postojnite zakoni, ppiopitet da se dade na Zakonot za gpadot Skopje. Odpedeni ppopusti vo ovoj Zakon vnesoa dopolnitelni iwlikacii vo sppoveduvawe na decentpalizacijata na spoptot, pped se vo odpedbite vo ~lenovite 10 i 15, kade se utvpdeni nadle`nosti za spoptot za Lpadot Skopje, a na op{tinite na ova podpa~jeot ne se ppenesuvaat vakvi nadle`nosti. Vo edinicite na lokalna sawouppava koi se gpupipani soglasno odpedeni kpitepiuwi, vo golewite upbani spedini, funkcionipa izgpaden sistew na opganizacija i kowunikacija na spoptskite subjekti i edinicite na lokalna sawouppava, bez osobeni pote{kotii gi ppepoznavaat obvpskite kon ovie nadle`nosti. Poslo`ena e sostojbata vo op{tinite kade newa spoptska stpuktupa i opganizipan sistew na spoptski aktivnosti. Vo zdpu`enijata na gpa|ani od oblasta na spoptot koi gi pealizipaat wasovnite spoptski aktivnosti, pezultatite od decentpalizacijata se skpowni. Nacionalni spoptski fedepacii, ppevzewale aktivnosti da pabotat na tpansfopwacija na sistewot na natppevapi, nastojuvaj}i da obezbedat pacionalen i ekonowi~en sistew koj isto taka se bazipa na op{tinski, pegionalni i nacionalni natppevapi, do 2007 godina newaa zabele`itelni pezultati. I na kpaojot be{e uka`ano deka sepak xponi~niot nedostatok na spedstva e ppi~ina popadi koja tpendot na skpowni ostvapuvawa vo spoptot i spoptsko-pekpeativnite aktivnosti opa|a, popadi {to e potpebno da se utvpdat tpajni i stabilni izvopi za finansipawe na spoptot vo R. Makedonija .
Tehni~ka pomo{ za poddr{ka na politikata za vrabotuvawe faza 3
Podgotovka na pilot lokalni akcioni planovi za vrabotuvawe
uwanovo, [tip so Kapbinci, Bitola, Stpuga, Bepovo so Pex~evo, Sveti Nikole, Ko~ani, Radovi{, Ppilep, Kpu{evo i Stpuwica se op{tinite vo koi vo sledniot pepiod }e se izpabotuvaat lokalni akcioni planovi za vpabotuvawe (LAPVi). Stanuva zbop za del od KARDS Ppoektot ,,Texni~ka powo{ za poddp{ka na politikata za vpabotuvawe faza 3", (ppoekt finansipan od EY i uppavuvan od EAR,) koj opfa}a poddp{ka na pazvojot na lokalni akcioni planovi za vpabotuvawe (LAPVi) vo izbpanite pilot op{tini. Planovite }e se pazvivaat vo sopabotka so op{tinite, ZELS, MTSP i lokalnite centpi za vpabotuvawe na Agencijata za vpabotuvawe na Republika Makedonija
K
Ndihmë teknike për mbështetje të politikës për punësim faza 3
këtë Ligj sollën implikime plotësuese në implementimin e decentralizimit të sportit, para se gjithash në dispozitat në nenet 10 dhe 15, ku janë përcaktuar kompetencat e sportit për Qytetin e Shkupit, dhe komunave të këtyre rretheve nuk përcillen kësi lloj kompetencash. Në njësitë e vetëqeverisjes lokale të cilat janë të grupuara konform kritereve të caktuara, në rrethet e mëdha urbane, funksionon sistem i ndërtuar të organizimit dhe komunikimit të subjekteve sportive dhe njësitë e vetëqeverisjes lokale, pa ndonjë rëndësi të veçantë i njohin detyrimet ndaj këtyre kompetencave. Më e ngatërruar është gjendja në komunat ku nuk ka strukturë sportive dhe sistem të organizuar të aktiviteteve sportive. Në shoqatat e qytetarëve nga lëmia e sportit që i realizojnë aktivitetet e mëdha sportive, rezultatet nga decentralizimi janë modeste. Federatat sportive nacionale, ndërmorën aktivitete të punojnë në transformimin e sistemit të ndeshjeve, duke siguruar kështu sistem racional dhe ekonomik i cili gjithashtu bazohet në gara komunale, regjionale dhe nacionale, deri më vitin 2007 nuk ka pasur rezultate të rëndësishme. Dhe në fund u theksua se mungesa kronike e mjeteve është shkak për arsyen që trendi i realizimeve modeste në sport dhe aktivitetet sportive-rekreative bien, për shkak që është e nevojshme të caktohen burime të përhershme dhe stabile për financimin e sportit në R. e Maqedonisë.
Përgatitje të pilot planeve lokale aksionare për punësim
Kumanova, Shtipi me Karbincin, Manastiri, Struga, Berova me Pehçevën, Shën Nikolla, Koçani, Radovishi, Prilepi, Krusheva dhe Strumica janë komunat për të cilat në periudhën vijuese do të përpunohen plane lokale aksionare për punësim. Bëhet fjalë për pjesë nga KARDS Projekti ,,Ndihmë teknike për mbështetje të politikës për punësim faza 3", (projekt i financuar nga BE dhe i udhëhequr nga AER,) që përfshin mbështetje të zhvillimit të planeve lokale aksionare për punësim (PLAP) në pilot komunat e zgjedhura. Planet do të zhvillohen në bashkëpunim me komunat, BNJVL dhe qendrat lokale për punësim të Agjencionit për punësim të Republikës së Maqedonisë (APRM). Projekti politikë për punësim, do ta përkrah procesin e planifikimit përfshirë këtu eksperienca ndërkombëtare në përgatitjet e PLAP, me çka do të siguron trajnim dhe ndihmesë në vetë procesin e përgatitjes.
(AVRM). Ppoektot politika za vpabotuvawe, }e go poddp`i ppocesot na planipawe vklu~uvaj}i we|unapodni iskustva vo podgotovkata na LAPVi, ppi {to }e obezbedi obuka i potpowagawe vo sawiot ppoces na izgotvuvawe. Vo Evpopskata stpategija za vpabotuvawe (ESV) "lokalnata diwenzija" e eden od osnovnite ppincipi za uspe{no sppoveduvawe na vpabotuvaweto na naselenieto. Kako nadopolnuvawe na Nasokite za vpabotuvawe na EY, eksplicitno se bapa od zewjite ~lenki da gi wobilizipaat site ~initeli na nacionalno, pegionalno i lokalno nivo, vklu~uvaj}i gi socijalnite paptnepi i dpugi nevladini opganizacii za fopwulipawe i iwplewentipawe na wepki za vpabotuvawe. LAPVi se doka`aa kako efektivni alatki vo ppowovipawe na vpabotuvaweto na lokalno nivo. Od op{tinite se bapa{e vo aplikaciite da go potencipaat sopstveniot intepes i sopstvenoto u~estvo vo celiot ppoces. Na po~etokot na pilot aktivnostite }e se izpaboti i detalen plan za pabota. Në strategjinë europiane për punësim (SEP) "dimensioni lokal" është një ndër principet themelore për implementim të suksesshëm për punësimin e popullatës. Si plotësim të Drejtimeve për punësim në BE, eksplicisht kërkohet nga shtetet anëtare t'i mobilizojnë të gjithë kryesit në nivel nacional, regjional dhe lokal, përfshirë këtu partnerët social dhe organizata tjera joqeveritare për formulimin dhe implementimin e masave për punësim. PLAP u tregua si vegël efektive në promovimin e punësimit në nivel lokal. Nga komunat u kërkua në aplikacionet t'a potencojnë interesin personal dhe pjesëmarrjen personale në tërë procesin. Në fillim të pilot aktiviteteve do të përpunohet edhe plan detajues për punë.
INFORMATI^KA BLOKADA
Hakiran sajtot na LOGIN
Od po~etokot na wesec waj , Login izbopnikot na intepent stpanicata na ZELS ne e vo upotpeba. Ppi~inata e vo kowpjutepskiot "upad" od zasega nepoznati stopiteli vo bezbednosniot sistew na LOLIN softvepot vo Budiwpe{ta. Ottawu se u{te newa izvestuvawe deka wo`at da se kopistat alatkite za vnesuvawe dokuwenti i infopwacii od zna~ewe za lokalnata sawouppava kako i otvopaweto i ppelistuvaweto na LOLIN kategopiite . Iako, Login podgotvuva nov adwinistpativen sajt, vo wowentov ni noviot nitu stapiot ne se dostapni vo ovoj pepiod. LOLIN ppoektot ppidonesuva za navpeweno infopwipawe na lokalnite vlasti za ppowenite vo nacionalnoto zakonodavstvo, ovozwo`uva ppistap na op{tinite do infopwaciite bitni za novite obvpski i nadle`nosti ppoizlezeni od ppocesot na decentpalizacija, go powaga koopdinipaweto na op{tinskite aktivnosti, dava infopwacii za we|unapodnite standapdi i iskustva na lokalno nivo, infopwipa za wo`nostite za gpantovi i za ppoekti i nivna iwplewentacija, ja oxpabpuva diskusijata za pefopwskite ppocesi i za iskustvata od ppaktikuvaweto na novite nadle`nosti na op{tinite.
BLLOKADË INFORMATIVE
Sajti i LOGIN i sulmuar nga hakerë
Nga fillimi i muajit maj, Login zgjedhësi i internet faqes së BNJVL-së nuk është në përdorim. Shkaku është në `'sulmin'' kompjuteristik nga kryes të panjohur në sistemin sigurues të LOGIN softverit në Budapestë. Nga aty akoma nuk ka njoftim se mundet të shfrytëzohen veglat për vendosjen e dokumenteve dhe informacioneve me rëndësi për vetëqeverisjen lokale si dhe hapja e LOGIN kategorive. Edhe pse, LOGIN përgatit sajt të ri administrativ, për momentin as i riu dhe as i vjetri nuk janë të arritshëm në këtë periudhë. LOGIN projekti kontribon për informim në kohë të duhur të pushteteve lokale për ndryshimet në legjislacionin nacional, mundëson qasje te komunat deri te informacionet të rëndësishme për detyrimet dhe kompetencat e reja të dala nga procesi i decentralizimit, e ndihmon koordinimin e aktiviteteve komunale, jep informacione për standardet ndërkombëtare dhe eksperienca në nivel lokal, informon për mundësitë për grante dhe për projekte si dhe për implementimin e tyre, e inkurajon diskutimin për proceset reformuese dhe për eksperiencat nga praktikimi i kompetencave të reja të komunave.
10 maj, 2008
GAZETË
LLASILO
waj, 2008 11
Zamenik ministerot za lokalna samouprava vo poseta na ZELS
awenik winistepot za lokalna sawouppava, Senad Oxoski i nekolku ppetstavnici od MLS, na {esti waj,2008 godina, dojdoa vo poseta na ZELS, za ppv pat vo ppostopiite na noviot objekt - ,,Ku}ata na op{tinite". Zawenik winistepot be{e ppiwen od ppetsedatelot na ZELS, Andpej Petpov, potppetsedatelot, Nevzat Bejta i izvp{niot dipektop, Du{ica Pepi{i}. Na spedbata se pazgovapa{e za fopwite na idnata sopabotka na MLS i ZELS. Ppetsedatelot na ZELS uka`a deka okolu dve tpetini od op{tinite se nao|aat vo vtopata faza od fiskalnata decentpalizacija, a zalo`ba na ZELS e da se sozdadat povolni uslovi vo ovaa faza da ppewinat site edinici na lokalnata sawouppava.Ppi toa od golewa vaznost za ZELS bi bila poddpskata i sopabotkata so MLS na ova pole, no i na zaedni~koto fokusipawe na utvpduvawe i pealizipawe na konkpetni aktivnosti {to ppoizleguvaat od iwplewentacijata na pove}e zakoni od va`nost za lokalnata sawouppava. Zawenik winistepot Oxoski ja naglasi potpebata i od ppo{ipuvawe na tewite na kowunikacija i koopdinacija, kako pezultat na novite odgovopnosti {to ppoizleguvaat od iwplewentacijata na Zakonot za pawnowepen pegionalen pazvoj i poaktivno vklu~uvawe na op{tinite vo Evpointegpativnite ppocesi od aspekt na kopistewe na ppedppistapnite fondovi. Se pazwenija wislewa i za podgotvuvawe na zaedni~ki dokuwent vo koj bi se ppecizipale nasokite na idnata sopabotka {to }e kopespondipaat so pealnite potpebi na centpalnata i na lokalnata vlast vo sppoveduvaweto na utvpdenite politiki. Na spedbata be{e naglaseno deka tpeba da se istaknat seu{te nepazpe{enite ppa{awa, koi se od osobena va`nost za ZELS, we|u koi ppa{aweto za statusot na gpade`noto zewji{te i izvopite na finansipawe na lokalnata sawouppava, no i ppa{awata od oblasta na obpazovanieto wanifestipani ppeku za~estenite odzewawa na oddelni funkcii na op{tinite vo ovaa sfepa.Na sostanokot se pazgovapa{e i za ppojavenite pazli~ni stavovi vo odnos na ppedvidenite pe{enija po tekstot na Zakonot za we|uop{tinska sopabotka, {to e vo faza na podgotovka, so cel da se obezbedi pe{enie za poefikasno izvp{uvawe na funkciite na lokalnata sawouppava. Na ovaa spedba zawenik winistepot Oxoski, na Ppetsedatelot na ZELS, wu vpa~i podapok za novite ppostopii na ZELS.
Z
Z
ëvendës ministri i pushtetit lokal, Senad Oxhoski dhe disa përfaqësues të MPL, më gjashtë maj, 2008, erdhën në vizitë në BNJVL, për herë të parë në hapësirat e objektit të ri - ,,Shtëpia e komunave". Zëvendës ministri ishte i pranuar nga kryetari i BNJVL-së, Andrej Petrov, nënkryetari, Nevzat Bejta dhe drejtori ekzekutiv, Dushica Perishiq. Në takim u bisedua për format e bashkëpunimit të ardhshëm ndërmjet MPL dhe BNJVL-së. Kryetari i BNJVL-së përmendi se dy të tretat e komunave ndodhen në fazën e dytë nga decentralizimi fiskal, ndërkaq përpjekjet e BNJVL-së janë që të krijohen kushte të volitshme në këtë fazë dhe të kalojnë të gjitha njësitë e vetëqeverisjes lokale. Pastaj me interes të madh për BNJVL-në do ishte mbështetja dhe bashkëpunimi me MPL në këtë fushë, si dhe në fokusimin e përbashkët të vërtetimit dhe realizimit të aktiviteteve konkrete që dalin nga implementimi i më shumë ligjeve me rëndësi për vetëqeverisjen lokale. Zëvendës ministri Oxhoski e përmendi nevojën dhe nga zgjerimi i temave të komunikimit dhe koordinimit, si rezultat i përgjegjësive të reja që dalin nga implementimi i Ligjit për zhvillim të barabartë regjional dhe përfshirje më aktive të komunave në proceset eurointegruese nga aspekti i shfrytëzimit të fondeve para hyrjes në BE. U këmbyen mendime edhe për hartimin e dokumentit të përbashkët në të cilin do të precizoheshin drejtimet e bashkëpunimt të ardhshëm që do të korespondojnë me nevojat reale të pushtetit qendror dhe lokal në realizimin e politikave të përcaktuara. Në takim ishte theksuar se duhet të përmenden çështjet akoma të pazgjidhura, të cilat janë me rëndësi të veçantë për NJVL, ndër të cilat çështja për statusin e tokës ndërtimore dhe burimet e financimit të vetëqeverisjes lokale, si dhe çështjet nga lëmia e arsimit e manifestuar nëpërmjet heqjeve të shpeshta të funskioneve të caktuara të komunave në këtë sferë. Në mbledhje u bisedua edhe për qëndrimet e ndryshme në lidhje me aktvendimet e parashikuara sipas tekstit të Ligjit për bashkëpunim ndërkomunal, që është në fazë të përgatitjes, me qëllim të sigurohet aktvendim për ekzekutim më efikas të funksioneve të vetëqeverisjes lokale. Në këtë takim zëvendës ministri Oxhoski, Kryetarit të BNJVL-së, i dhuroi dhuratë për hapësirat e reja të BNJVL-së.
Zëvendës ministri i pushtetit lokal në vizitë në BNJVL
LLASILO
Do krajot na godinata site op{tini vo vtora faza
alo`bata na ZELS e site op{tini do kpajot na godinata da vlezat vo vtopata faza od fisksalnata decentpalizacija. Vakviot stav naide na poddp{ka od Ministepstvoto za finansii, izneseno na sostanokot {to se oddp`a na {esti waj, vo ppostopiite na ZELS na koj ppisustvuvaa Ppetsedatelot i potppetsedatelite na ZELS, dp`avnite sekpetapi od nekolku winistepstva i gpadona~alnicite na 18-te op{tini, ~ii swetki se seu{te blokipani. Od sostanokot ppoizlegoa pove}e zaklu~oci. Be{e dogovopeno najdocna do 1 juli, 2008 godina, da se utvpdi sostojbata so dolgovite vo site op{tini poedine~no, so cel vo pepiodot najdocna do 1 septewvpi, 2008 godina, da se utvpdat konkpetni nasoki za deblokipawe na pogolewiot del na op{tinite, poto~no sekoja od ovie 18 op{tini do 1 juli, do Ministepstvoto za finasii tpeba da dostavi podatoci za sostojbata so dolgovite koi gi iwa, za dospeanite sudski pe{enija i za novite tu`bi koi gi o~ekuva.Na sostanokot ZELS ja poddp`a zalo`bata na Ministepstvoto za finansii za dodeluvawe na finansiski beskawatni pozajwici za ovie op{tini, so cel nadwinuvawe na sostojbite i deblokipawe na site op{tini do 1 septewvpi 2008 godina. Na ovoj sostanok, popadi iznesenite ppob-
Z
Deri në fund të vitit të gjitha komun në fazën e dytë të decentralizimit fis
Z
otimi i BNJVL-së është që të gjitha komunat deri në fund të vitit të hyjnë në fazën e dytë të decentralizimit. Ky qëndrim pati mbështetje nga Ministria e financave, e paraqitur në mbledhjen që u mbajt me gjashtë maj, në hapësirat e BNJVL-së ku morri pjesë Kryetari dhe nënkryetarët e BNJVL-së, sekretarët shtetërorë nga disa ministri dhe kryetarët e 18 komunave, llogarit e të cilave akoma janë të bllokuara. Nga mbledhja u nxorrën më shumë konkluzione. Ishte kontraktuar më së voni deri më 1 korrik, 2008, të vërtetohet gjendja me borxhet në të gjitha komunat në mënyrë individuale, me qëllim në periudhën më së voni deri më 1 korrik, deri te Ministria për financa duhet të dërgon të dhëna për ngjarjen me borxhet të cilat i ka, për aktvendimet e arritura gjyqësore dhe për paditë e reja që i pret. Në mbledhje BNJVL e mbështeti zotimin e Ministrisë së financave për shpërndarjen e huave financiare pa kamatë për këto komuna, me qëllim
kapërcimin e gjendjeve dhe debllokimin e të gjitha komunave deri më 1 shtator 2008. Në këtë mbledhje, për shkak të problemeve të paraqitura nga ana e kryetarëve të shumtë, se nuk munden t'i shfrytëzojnë mjetet nga dotacionet e dedikuara që arrijnë nga shteti, mu për shkak të llogarive të bllokuara, BNJVL propozoi të rishikohet mundësia për pagesën e këtyre dotacioneve nëpërmjet pagesës me cesion. Ishte përmendur se duhet të vërtetohen keqpërdorimet dhe të ndalohet pagesa e dyfishtë në bazë të eksproprijimit dhe denacionalizimit, me çka secila komunë në bashkëpunim me Ministrinë për financa ose komisionet lokale për denacionalizim duhet të bëjnë kontroll rreth ngjarjeve reale. Qëllimi i këtij aktiviteti është të shmanget pagesa e dyfishtë e mjeteve, ndërsa MF është e përgatiur t'i mbulon nëpërmjet denacionalizimit edhe shpenzimet për eksproprijim. Pastaj BNJVL kërkoi që Ministria e financave të kryen strukturim të borxheve në bazë të eksproprijimit, të
12 maj, 2008
waj, 2008 13
od fiskalnata decentralizacija
lewi od stpana na pogolewiot bpoj gpadona~alnici, deka ne wo`at da gi kopistat spedstvata od nawenskite dotacii koi stignuvaat od dp`avata , tokwu popadi blokipanite swetki, ZELS ppedlo`i da se ppeispita wo`nosta za pla}awe na ovie dotacii ppeku pla}awe so cesija. Be{e istaknato deka tpeba da se utvpdat zloupotpebite i da se zappe dvojnata naplata po osnov na eksppoppijacija i denacionalizacija, ppi {to sekoja op{tina vo sopabotka so Ministepstvoto za finansii ili lokalnite kowisii za denacionalizacija tpeba da nappavat ppovepka okolu pealnite sostojbi. Celta na ovaa aktivnost e da se izbegne dvojno pla}awe na spetstva, a MF e podgotveno da gi pokpie ppeku denacionalizacija i tpo{ocite za eksppoppiacija. Ppi toa ZELS pobapa Ministepstvoto za finansii da izvp{i stpuktupipawe na dolgovite po osnov na eksppoppijacija, nastanati pped 1990 godina so cel da se utvpdi vo ~ija sopstvenost e objektot izgpaden na eksppoppipanoto zewji{te. Vo soglasnost so ppoblewite iska`ani od pove}eto op{tini so blokipani swetki, MF iznese deka }e se zalaga da se ppedlo`i izwena na Zakonot za ste~aj, a so cel obezbeduvawe winiwalni spetstva za nopwalna pabota na op{tinite. Soglasno bapawata na ZELS, dogovopeno e MF da gi ppevzewe izgotvuvawata na wetodologiite za pasppedelba na spetstva od pazni vladini fondovi, vodovod i kanalizacija, ulici i pati{ta i sli~no i istite da gi dostavi na uvid i wislewe vo ZELS. Na kpajot be{e dogovopeno sledniot sostanok na Kowisijata za sledewe na ppocesot na fiskalna decentpalizacija da se odp`i kon spedinata na juni.
nat skal
ndodhura para vitit 1990 me qëllim të vërteton në pronësi të kujt është objekti i ndërtuar në tokën eksproprijuese. Në pajtueshmëri me problemet e përmendura nga më shumë komuna me llogari të bllokuara, MF shprehu se zotohet të propozohet ndryshimi i Ligjit për falimentim, dhe me qëllim sigurimin e mjeteve minimale për punë normale të komunave. Konform kërkesave të BNJVL-së, është dakorduar që MF t'i ndërmerr përgatitjet e metodologjisë për shpërndarjen e mjeteve nga fonde të ndryshme qeveritare, ujësjellës dhe kanalizim, rrugë dhe të njëjtat t'i dërgon në rishikim dhe
mendim në BNJVL. Në fund ishte dakorduar që mbledhja e ardhshme e Komisionit për vëzhgimin e procesit të decentralizimit fiskal të mbahet kah mesi i muajit qershor.
GAZETË
Neposrednoto zapoznavawe so problemite-
uslov za objektivno informirawe
aednicata na edinicite na lokalnata sawouppava na R. Makedonija ZELS na 12 i 13 waj, vo xotel ,,Epinal" - Bitola, opganizipa{e sewinap za novinapi od pogolew bpoj nacionalni i lokalni wediuwi vo zewjava, na tewa ,,Obpazovanieto vo lokalnata sawouppava, ppoblewi i ppedizvici". Celta na ovoj sewinap be{e ppetstavnicite od wediuwite poppecizno da se zapoznaat so ingepenciite i nadle`nostite {to gi dobija op{tinite vo oblasta na obpazovanieto vo ppocesot na decentpalizacijata na vlasta. Se diskutipa{e za ppoblewite i ppedizvicite so koi se soo~ija op{tinite po ppezewaweto na nadle`nosta, no bea istaknati i pozitivnite dostignuvawa i iskustva {to gi donese decentpalizacijata na ova pole. Sewinapot go otvopi gpadona~alnikot na Op{tina Bitola, Vladiwip Taleski, koj uka`a deka op{tinite u{te na staptot na decentpalizacijata se soo~ija so wnogu powalku ppefpleni spedstva od istiopiskite tpo{oci, no so zalo`ba na ZELS, spedstvata za obpazovanie {to go zafa}aat centpalniot buxet postepeno se zgolewuvaat.Toj isto ta-
Z
ka istakna deka i sawite oop{tini sega sopstvenici na u~ili{nite objekti, so dowa}insko pabotewe, uspejaa donekade da ja nadowestat pove}edeceniskata {teta i da pekosnspuipaat pove}e u~ili{a koi gi zateknaa vo pe~isi puinipana sostojba. Za sawata Asocijacija, za ZELS i za nejzinata uloga govepe{e izvp{niot dipektop Du{ica Pepi{i}. Dodeka za aktuelnite slu~uvawa vo obpazovanieto, za pelaciite so Ministepstvoto za obpazovanie, za potpebata od odpedeni zakonski izweni i za stavoite na ZELS za pazpe{uvawe na od-
B
ashkësia e njësive të vetëqeverisjes lokale të R. së Maqedonisë BNJVL më 12 dhe 13 maj, në hotelin ,,Epinal,, - Manastir, organizoi seminar për gazetarë nga më shumë media nacionale dhe lokale në vend, me temë ,,Arsimi në vetëqeverisjen lokale, probleme dhe sfida,,. Qëllimi i këtij seminari ishte që përfaqësuesit nga mediat në mënyrë më precize të njoftohen me ingerencat dhe kompetencat që i morrën komunat në fushën e arsimit në procesin e decentralizimit të pushtetit. U diskutua për problemet dhe sfidat me të cilat u ballafaquan komunat pas marrjes së kompetencës, por ishin të theksuara edhe arritjet pozitive dhe eksperienca që i solli decentralizimi në këtë fushë. Seminarin e hapi kryetari i Komunës së Manastirit, Vlladimir Taleski, i cili theksoi se komunat që nga fillimi i decentralizimit u ballafaquan me më pak mjete të transferuara nga shpenzimet historike, por me
përpjekjet e BNJVL-së, mjetet për arsim që e përfshijnë buxhetin qendror gradualisht u zmadhuan. Ai gjithashtu theksoi se edhe vetë komunat tashmë pronarë të objekteve shkollore, me punë shtëpiake, arritën deri diku t'a kompensojnë dëmin disa shekullor dhe të rindërtojnë më shumë shkolla që i gjetën në gjendje pothuajse të ruinuar. Për vetë Asociacionin, për BNJVL-në dhe për rolin e saj diskutoi drejtori ekzekutiv Dushica Perishiq. Përderisa për gjendjet aktuale në arsim, për relacionet me Ministrinë për arsim, për nevojën nga ndryshime të caktuara ligjore dhe për qën-
Njohja direkte me problemet-
kusht për informim objektiv
14 maj, 2008
GAZETË
LLASILO
waj, 2008 15
pedeni ppoblewi, govope{e gpadona~alni~kata Lefkija La`oska, ppetsedatel na Kowisijata za obpazovanie na ZELS. So konkpetni ppiwepi i iskustva od sppoveduvaweto na ovaa nadle`nost ja nadopolnuvaa gpadona~alnicite \op|e Manu{ev, gpadona~alnik na Op{tina Bosilovo i potppetsedatel na Kowisijata i Slavko Velevski, gpadona~alnik na Op{tina Mogila. Vo pazpe{uvaweto na odpedeni dilewi koi gi iznesoa novinapite iw powagaa i objasnuvaa nekolku ppetstavnici od oddelenijata za obpazovanie ppi op{tinite, koi naedno se i ~lenovi na texni~kata gpupa na Kowisijata za obpazovanie ppi ZELS. Posledniot den be{e opganizipana i zaedni~ka spedba na novinapite so licata za odnosi so javnost ppi op{tinite, ppi {to se pazvija intepesen pazgovop za potpebata na powalite op{tini da gi ppezentipaat ppoblewite so koi se soo~uvaat vo nivnite op{tini pped po{ipokata javnost vo zewjata. Dvodnevniot sewinap zavp{i so pozitivni kpitiki od stpana na ppisutnite ppetstavnici od wediuwite, koi istaknaa deka se zadovolni od vospostavuvaweto na vakviot na~in na sopabotka i pazjasnuvawe na odpedni nedovolno pazjasneti ppa{awa od obpazovanieto. Ppi toa tie izpazija zadovolstvo {to vakvite nepospedni spedbi }e iw ovozwo`at da ostvapat nepospeden kontakt so golew bpoj op{tini i da obezbedat {to poobjektivno i ponavpeweno ppenesuvawe na infopwaciite pped gpa|anite.
Aktivnosti na Mre`ata na PR na op{tinite
aednicata na edinicite na lokalnata sawouppava na Republika Makedonija ZELS na 13 i 14 waj, vo xotel ,,Epinal" - Bitola, opganizipa Rabotilnica za licata za odnosi so javnost vo op{tinite i za onie vpaboteni vo op{tinite na koi iw e dovepena obvpskata da kowunicipaat so wediuwite i javnosta vo nivnata spedina. Vsu{nost, kon kpajot na winatata godina, vo opganizacija na ZELS be{e utvpdena baza na podatoci na vakvi lica po op{tinite a pota be{e fopwipana Mpe`a na PR na op{tinite ppi ZELS, Osnovnata aktivnosta na Mpe`ata e pazvivawe i ppodlabo~uvawe na we|usebnata infopwipanost na op{tinite za svoite aktivnosti, osobeno za dobpite ppaksi, no istovpeweno i pogolewo infopwipawe za aktivnosti, nastani, ppoblewi, dostignuvawa we|u ZELS i op{tinite. Mpe`ata bpoi okolu 30-tina ~lenovi, ppetstavnici od op{tinite za odnosi so javnost ili lica koi ja vp{at ovaa dejnost, no taa e segoga{ otvopena za novi ~lenovi. Na pabo-
Z
drimet e BNJVL-së për zgjidhjen e disa problemeve të caktuara, diskutoi kryetarja Lefkija Gazhoska, kryetare e Komisionit për arsim pranë BNJVL-së. Me shembuj konkret dhe eksperienca nga implementimi i kësaj kompetence e plotësuan kryetarët Gjorgje Manushev, kryetar i Komunës së Bosillovës dhe nënkryetar i Komisionit dhe Sllavko Velevski, kryetar i Komunës së Mogillës. Në zgjidhjen e dilemave të caktuara që i paraqitën gazetarët ju ndihmuan dhe sqaruan disa përfaqësues nga sekcioni për arsim pranë komunave, të cilët njëheri janë edhe anëtarë të grupit teknik të Komisionit për arsim pranë BNJVL-së. Dita e fundit ishte e organizuar dhe me takim të përbashkët të gazetarëve me personat për marrëdhënie me publikun pranë komunave, me çka u zhvillua bisedë interesante për nevojën e komunave më të vogla t'i prezantojnë problemet me të cilat ballafaqohen në komunat e tyre para audiencës më të gjërë në vend. Seminari dyditorë përfundoi me kritika pozitive nga ana e pjesëmarrësve të pranishëm nga mediat, të cilët theksuan se janë të kënaqur nga vedosja e këtij lloj bashkëpunimi dhe sqarimi i pyetjeve të pakuptuara nga lëmia e arsimit. Pastaj ata shprehën kënaqësi që këto takime direkte do t'ju mundësojnë të realizojnë kontakt direkt me numër të madh komunash dhe të sigurojnë bartje sa më objektive dhe në kohë të duhur të informatave para qytetarëve.
tilnicata vo Bitola ~lenovite na Mpe`ata na po~etokot iwaa spedba so novinapi koi sledat obpazovanie od nacionalnite i lokalnite wediuwi vo zewjava.Bea vospostaveni kontakti i se pavi diskusija za potpebata od pogolewo ppisustvo vo wediuwite na site op{tini, ne sawo na skopskite. Ppetstavnicite na op{tinite naglasija deka tpeba da se napu{ti sega postoe~koto wediuwsko ppavilo, ,,sawo lo{ata vest e dobpa vest" bidej}i vo op{tinite iwa golew bpoj na ppiwepi na dobpi ppaksi, koi na-
vistina zaslu`uvaat da bidat ppezentipani pped celokupnata javnost vo zewjava. ^lenovite na Mpe`ata izbpaa i potesno Rabotno telo sostaveno od po dvajca ppetstavnici od site osuw pegioni i ppetsedatel na Mpe`ata. Se diskutipa{e za natawo{niot na~in na pabota na Mpe`ata i za potpebite na licata za odnosi so javnost i zajaknuvaweto na nivnite kapaciteti. Diskusijata ode{e vo ppavec kako da se nadwine, odnosno {to tpeba da se ppezewe oponatawu so cel da se ubla`i pazli~nata stpu~na i ppakti~na podgotvenost na ~lenovite. Tokwu vo ovoj ppavec na ovaa i na slednite tpi pabotilnici se ppedviduva osven pazwena na iskustva, idei, ppezentipawe na novi infopwacii, ~lenovite da dobijat i odpedena obuka od stpu~ni lica. Na ovaa pabotilnica ppisutnite gi pposledija ppedavawata od w-p Patpice Koeppep (wagistep po odnosi so javnost, popane{en dipektop na sektopot za odnosi so javnost na Nacionalnata biblioteka vo Tawpa,Flopida, wowentno volontep na Mipoven koppus vo Op{tina Bitola. Taa govope{e na tewite: ,,Istopiski ppegled za PR kako nauka i westoto na ovaa gpanka denes" i ,,Definipawe na PR-ot i inovativni fopwi na ppezentacija na aktivnostite na PR vo instituciite".
Aktivitetet e Rrjetit të PR të komunave
Bashkësia e njësive të vetëqeverisjes lokale të Republikës së Maqedonisë BNJVL më 13 dhe 14 maj, në hotelin ,,Epinal,, - Manastir, organizoi Punëtori për personat për marrëdhënie me publikun në komuna dhe për ata të punësuar në komuna të cilëve ju është dhënë detyrimi të komunikojnë me mediat dhe publikun në mjedisin e vet. Në të vërtetë, kah fundi i vitit të kaluar, në organizim të BNJVL-së ishte vërtetuar baza e të dhënave të këtyre personave nëpër komuna dhe pastaj ishte formuar Rrjeti i PR të komunave pranë BNJVL-së. Aktiviteti themelor i Rrjetit është zhvillimi dhe thellimi i informimit të ndërsjellë të komunave për aktivitetet e tyre, veçanërisht për praktikat e mira, por njëkohësisht edhe informim më të madh për aktivitete, ngjarje, probleme, arritje ndërmjet BNJVL-së dhe komunave. Rrjeti numëron rreth 30 anëtarë, përfaqësues nga komunat për marrëdhënie me publikun ose persona që e kryejnë këtë veprimtari. Në punëtorinë në Manastir anëtarët e Rrjetit në fillim kanë pasur takim me gazetarë të cilët përcjellin arsim nga mediat nacionale dhe lokale në vend. Ishin vendosur kontakte dhe u bë diskutim për nevojën e pranisë më të madhe në mediat e të gjitha komunave, jo vetëm në ato të Shkupit. Përfaqësuesit e komunave përmendën se duhet të largohet tani e drejta ekzistuese mediatike ,,vetëm lajmi i keq është lajm i mirë,, sepse në komuna ka shembuj të shumtë të praktikave të mira, të cilat me të vërtetë meritojnë të prezantohen para publikut gjithpërfshirës në vend. Anëtarët e Rrjetit zgjodhën edhe Trup më të ngushtë punues i përbërë nga dy përfaqësues nga të gjitha tetë regjione dhe kryetar të Rrjetit. U diskutua për mënyrën e mëtejshme të punës së Rrjetit dhe për nevojat e personave për marrëdhënie me publikun dhe përforcimin e kapaciteteve të tyre. Diskutimi shkoi në drejtim se si të tejkalohet, respektivisht çka duhet të ndërmeret mëtutje me qëllim që të përmirësohet dallimi i përgatitjes profesionale dhe praktike. Mu në këtë drejtim në këtë dhe në tre punëtoritë vijuese parashikohet përveç këmbimit të eksperiencave, ideve, prezantimit të informacioneve të reja, anëtarët të marrin edhe trajnim përkatës nga persona profesional. Në këtë punëtori pjesëmarrësit ndoqën ligjeratat e m-r. Patrice Koerper (magjistër për marrëdhënie me publikun, ish drejtor i sektorit për marrëdhënie me publikun në Bibliotekën Kombëtare në Tampa, Floridë, momentalisht vullnetar në Korpusin paqësor në komunën e Manastirit. Ajo diskutoi në temat: ,,Shikim historik për PR si shkencë dhe vendi i kësaj dege sot,, dhe ,,Definimi i PR dhe forma inovative të prezantimit të aktiviteteve të PR në institucione,,
16 maj, 2008
GAZETË
LLASILO
waj, 2008 17
Proekt na ZELS i UNDP
Sovetite na pove}e od 50 op{tini vo celava zemja, do maj ovaa godina go prifatija Eti~kiot kodeks za lokalnite funkcioneri, koj sodr`i pove}e na~ela na odnesuvawe, me|u koi:
Funkcionepot postoi zapadi gpa|anite i paboti za nivno dobpo gpa|anite ne postojat zapadi funkcionepot i ne pabotat za nego Funkcionepot ne se gopdee so svojata funkcija, tuku so ppidonesot za podobpuvaweto na `ivotot na gpa|anite i pabotata na op{tinata Funkcionepot ne wo`e da si dozvoli da iw go ppavi na gpa|anite ona {to ne bi sakal newu kako gpa|anin da wu bide stopeno Funkcionepot e izbpan od gpa|anite da gi zastapuva, da wu slu`i na javniot intepes i za toa iw odgovapa ppvenstveno i najwnogu na niv Funkcionepot, so izbopot dobiva ppavo i obvpska da gi pe{ava ppoblewite na gpa|anite a ne sopstvenite, sewejnite ili paptiskite Funkcionepot e dol`en da se odnesuva odgovopno kon op{tinskiot iwot i ugled i da gi {titi dupi i pove}e od svojata sopstvenost i ugled Funkcionepot ja vp{i svojata pabota javno i ne swee da ppikpiva slu`beni infopwacii koi ne se so ppopis ppoglaseni za doveplivi Funkcionepot koj ne paboti soglasno zakonite, aktite na op{tinata i eti~kiot kodes, ne zaslu`uva da bide ppetstavnik na gpa|anite Funkcionepot wopa da e dostapen za wediuwite, gpa|anite i nivnite zdpu`enija za sekoj aspekt na svojata pabota vo op{tinata Funkcionepot e dol`en da se odnesuva kopektno i ppofesionalno kon site gpa|ani, vpabotenite vo op{tinata i dpugite funkcionepi
Kodeksot be{e izpaboten vpz osnova na we|unapodno ppifatenite ppaktiki i standapdi i eti~kiot kodeks za lokalni funkcionepi ppi Sovetot na Evpopa, a vo soglasnost so posebnostite i kapaktepistikite na ELS vo Republika Makedonija. Eti~kiot Kodeks be{e ppifaten od stpana na Yppavniot Odbop na ZELS kako oficijalen dokuwent so ppepopaka istiot da bide ppifaten i usvoen od stpana na sovetite na site op{tini. Be{e izpabotena i bpo{upa za ppowocija na eti~kiot kodeks kade {to bea publikuvani na~elata na Eti~kiot Kodeks i be{e ispe~atena na wakedonski, albanski i angliski jazik i pasppedelena po op{tinite. YNDP vo sopabotka so ZELS i op{tinite opganizipa{e pove}e od 10 nastani (javni debati, tpkalezni wasi) za ppowocija na Eti~kiot Kodeks na pegionalno i lokalno nivo, nastani koi {to }e ppodol`at i vo tekot na godinava. Se o~ekuva do kpajot na 2008 godina Kodeksot da bide usvoen od site op{tinski soveti vo Makedonija. Aktivnostite okolu sozdavaweto na Eti~kiot Kodeks za lokalnite funkcionepi e vo sklop na ppoektot "Bopba ppotiv kopupcijata za podobpo uppavuvawe", koj {to e finansipan od Kpalstvoto Nopve{ka, a iwplewentipan od stpana na YNDP vo sopabotka so ZELS.
Projekt i BNJVL-së dhe UNDP
Këshilltarët e më shumë se 50 komunave në gjithë vendin, deri në maj të këtij viti e pranuan Kodeksin Etik për funksionarët lokal, i cili përmban më shumë parime të sjelljes, ndër të cilat:
Funksionari ekziston për shkak të qytetarëve dhe punon për të mirën e tyre qytetarët nuk ekzistojnë për shkak të funksionarit dhe nuk punojnë për të Funksionari nuk mburret me funksionin e vet, por me kontributin për përmirësimin e jetesës së qytetarëve dhe punën e komunës. Funksionari nuk duhet të lejon t'ua bëjë qytetarëve atë çka ai nuk do të dëshironte si qytetarë t'ja bënin. Funksionari është i zgjedhur nga qytetarët për t'i mbështetur, t'i shërben interesit publik dhe për atë ju përgjigjet më së pari dhe më së shumti atyre Funksionari, me zgjedhjen fiton të drejtë dhe detyrim t'i zgjidh problemet e qytetarëve dhe jo ato personale, familjare ose partiake Funksionari është i detyruar të sillet me përgjegjësi kah prona komunale dhe t'i mbron edhe më shumë se autoriteti dhe pronësia e vet Funksionari e kryen punën e vet publikisht dhe nuk lejohet të fsheh informacione zyrtare të cilat nuk janë me rregull të shpallur si të besueshme Funksionari që nuk punon konform ligjeve, akteve të komunës dhe kodeksit etik, nuk meriton të jetë përfaqësues i qytetarëve. Funksionari duhet të jetë i afrueshëm për mediat, qytetarët dhe shoqatat e tyre për secilin aspekt në punën e tij në komunë Funksionari është i detyruar të sillet korekt dhe profesionalisht ndaj të gjithë qytetarëve, të punësuarit në komunë dhe funksionarët tjerë
Këto janë parimet themelore të nxjerra nga Kodeksi Etik i funksionarëve lokal, që deri në fund të vitit 2007 ishte i pranuar nga Këshillet e më shumë se 40 komuna nga i gjithë vendi. Kodeksi ishte i përpliuar në bazë të praktikave dhe standardeve të pranuara ndërkombëtare dhe kodeksit etik për funksionar lokal pranë Këshillit të Europës, dhe në pajtueshmëri me veçoritë dhe karakteristikat e NJVL në Republikën e Maqedonisë. Kodeksi Etik ishte botuar në gjuhën maqedone, shqipe dhe angleze dhe i shpërndarë nëpër komuna. Ishte përpiluar edhe broshurë për promovimin e kodeksit etik ku ishin të publikuara parimet e Kodeksit Etik. UNDP në bashkëpunim me BNJVL dhe komunat organizoi më shumë se 10 ngjarje (debate publike, tryeza) për promovimin e Kodeksit Etik në nivel regjional dhe lokal, që do të vazhdon deri në fund të vitit 2008, ku pritet Kodeksi të jetë i aprovuar nga të gjitha këshillet komunale. Krijimi i Kodeksit Etik për funksionarët lokal është në kuadër të projektit "Luftë kundër korrupcionit për menaxhim më të mire", që është i financuar nga Mbretëria Norvegjeze, dhe i implementuar nga ana e UNDP-së në bashkëpunim me BNJVL-në.
18 maj, 2008
GAZETË
LLASILO
waj, 2008 19
Në 15 maj të vitit 2008, në bashkëpunim me BNJVL-në dhe Ministrinë për vetëqeverisje lokale, Misioni Vëzhgues i OSBE-së në Shkup shpalli thirrje të hapur deri te komunat për të aplikuar për ndihmë financiare të caktuar për përkrahje të projekteve qëllimi i të cilëve është bashkëpunimi ndërkomunal. Ekzistojnë arsye të shumta për shkak të cilëve Misioni i OSBE-së vendosi t'ju Na 15 waj 2008 godina, vo sopabotka so ZELS i Ministepstvondihmojë komunave dhe financiarisht të to za lokalna sawouppava, Nabquduva~kata wisija na OBSE vo përkrahë nisma për bashkëpunim ndër-komuSkopje objavi otvopen povik do op{tinite da aplicipaat za nal. gpantovi naweneti za poddp{ka na ppoekti koi iwaat za cel weProcesi i decentralizimit i zmadhojë kompeten|uop{tinska sopabotka. Postojat pove}e ppi~ini popadi koi cat në volum të njëjtë për të gjitha komunat, ku Misijata na OBSE se pe{i da iw izleze vo ppespet na op{tinishumë nga to dalloheshin për nga madhësia e te i finansiski da poddp`i inicijativi za we|uop{tinska tyre dhe kapacitetit administrues. Gjithashtu, sopabotka. sipas sondazhit për procesin e decentralizimit të Ppocesot na decentpalizacija gi zgolewi nadle`nostite cilin Misioni i OSBE-së e realizoi në vitin 2006 dhe vo ist obew za site op{tini ppi {to wnogu od niv se pazli2007, bashkëpunimi komunal u tregua si një kuvaat po svojata golewina i adwinistpativen kapacitet. Isto taka, spoped Anketata za ppocesot na decentpalizacimënyrë e dobishme për ndarje të kapacitetit ja {to Misijata na OBSE je sppovede vo 2006 i 2007 godikadrovik, veçanërisht në komunat e vogla dhe runa, we|uop{tinskata sopabotka se poka`a kako kopisen rale. Sipas sondazhit, format predominante të na~in za spodeluvawe na kadpovskiot kapacitet, osobeno bashkëpunimit ndër-komunal, janë shërbimet e përkaj walite i pupalnite op{tini. Spoped Anketata, ppedobashkëta administrative, mundësimi i shërbimeve, winatnata fopwa na we|uop{tinska sopabotka, se zaedadministrim dhe planifikim i përbashkët për zhvillim ni~ki adwinistpativni uslugi, ppu`awe na uslugi, dhe mund të përfundohet se bashkëpunimi ndër-kozadni~ka adwinistpacija i zaedni~ko planipawe za pazmunal është më prezentë në komunat, veçanërisht në voj i wo`e da se zaklu~i deka we|uop{tinskata e ve}e pjesën e kryerjes së kompetencave administrative ppisutna kaj op{tinite osobeno vo delot na vp{ewe na (tatime, inspektime). adwinistpativni nadle`nosti (danoci, inspekcija). Duke i pasur parasysh këto nisma, Misioni i OSBE-së Iwaj}i gi vo ppedvid vakvite inicijativi, Misijata vlerëson se ekziston nevojë t'ju ndihmohet komunave na OBSE ppoceni deka postoi potpeba da se izleze vo dhe t'ju ndihmohet financiarisht ta realizojnë ppespet na op{tinite i finansiski da iw se powogne bashkëpunimin ndër-komunal. Bashkëpunimi ndër-koda ja pealizipaat we|uop{tinskata sopabotka. Me|umunal është instrument me volum të gjerë dhe për atë op{tinskata sopabotka e instpuwent so {ipok obew shkak pritet që komunat të aplikojnë dhe ta shfrytëzojnë na wo`nosti i zatoa od op{tinite se o~ekuva da apkëtë mundësi për ndihmë financiare. licipaat i da ja iskopistat ovaa wo`nost za finanNdër të tjerave, ndihmat financiare mundësojnë që komusiska powo{. nat nëpërmjet bashkëpunimit ndër-komunal të krijojnë bazë Me|u dpugoto, gpantovite ppu`aat wo`nost opdhe perspektivë për dhënie të shërbimeve në mënyrë kual{tinite ppeku we|uop{tinska sopabotka da sozdaitative dhe të volitshme në të ardhmen. Prandaj, nismat që dat osnova i pepspektiva za kvalitentno i komunat do t'i dërgojnë në OSBE duhet të kenë parasysh se isplatlivo zaedni~ko ppu`awe na uslugi vo idndihmat financiare përkrahin nisma të reja për bashkëpunim nina. Zatoa, incijativite {to op{tinite }e gi ndër-komunal nëpërmjet të cilave do të vendoset bazë instidostavuvaat do OBSE tpeba da iwaat vo ppedvid tucionale për bashkëpunim të ardhshëm, si dhe plotësim apo deka gpantovite poddp`uvaat novi inicijativi vazhdim i formave ekzistuese të bashkëpunimit ndër-komunal. za we|uop{tinska sopabotka ppeku koi bi se vosShuma e përgjithshme e mjeteve të parapara është 60.000 postavila institucionalna osnova za idna soEuro, kurse shuma e lejuar e ndihmës financiare është 20.000 pabotka, kako i nadopolnuvawe ili ppodol`uvawe na ve}e postoe~ki fopwi na weEuro. Komunat të cilat do të aplikojnë, duhet të marrin pjesë me |uop{tinska sopabotka. mjete personale në lartësi prej 20% nga shuma e ndihmës fiVkupniot iznos na ppedvidenite spedstva nanciare. e 60.000 Evpa a dozvoleniot iznos na gpanProgrami parashihet të zgjasë deri në dhjetor të vitit 2008, kurse tot e 20.000 Evpa. Op{tinite {to apliciafati i fundit për aplikim është deri në 30 qershor 2008. paat tpeba da u~estvuvaat so sopstveni spedstva vo visina od 20% od iznosot na gpantot. Ppogpawate e ppedvidena da tpae do dekewvpi 2008 a oglasot za aplicipawe }e bide otvopen do 30 juni 2008.
Grantovi na OBSE za me|uop{tinska sorabotka
Programi i OSBE-së për bashkëpunim ndër-komunal
USAID proekt
Projekti i USAID
Aktivnostite za reciklirawe na plastikata }e se sproveduvaat vo pogolem broj op{tini
pogpawata za sobipawe i peciklipawe na plasti~en otpad na YSAID vklu~i novi op{tini koi }e bidat poddp`ani vo ppevzewenite aktivnosti za peciklipawe na plastikata, so cel nawaluvawe na otpadot, osobeno na ovoj vid na {teten otpad i istovpeweno ovozwo`uvawe na pogolewa za{tita i za~uvuvawe na `ivotnata spedina. Stanuva zbop za op{tinite Ppilep, Oxpid, Ki~evo, a vo Lpadot Skopje, se vklu~eni op{tinite Centap, Aepodpow, Butel, Lazi Baba, \op~e Petpov, Kisela Voda, ^aip i [uto Opizapi. Ppoektot }e se sppoveduva i vo pove}e edinici na lokalna sawouppava koi we|usebno pazvija sopabotka na ova pole i se gpupipaa vo gpupa od po nekolku op{tini zaedno, kako {to se Vasilevo, Bosilovo, Novo Selo i Radovi{, potoa Kuwanovo so Stapo Nagopi~ane, zaedno }e sopabotuvaat Negotino, Dewip Kapija i Rosowan; Sapaj so @elino; Teapce so Bpvenica, kako i op{tinite Centap @upa so Mavpovo -Rostu{e. Ppeku finansiskata poddp{ka na ppoektot, op{tinite }e iwaat wo`nosti da gi podobpat postoe~kite uslovi i da sozdadat wexanizwi za sobipawe, balipawe, tpanspoptipawe, se~ewe, ppocesipawe, tpguvawe i ppoda`ba na PET peciklipa~ki otpad. Vo fokusot na ppoektot e vospostavuvawe wpe`a i vklu~uvawe na site paptnepi vo ppocesot na nawaluvawe na otpadot. Ppoektot e naso~en i kon obezbeduvawe povisoka vpednost na pazapot na PET peciklipawe, podigawe na javnata svest za va`nosta i potpebata od peciklipawe na plastika i na za{tita na `ivotnata spedina i za~uvuvawe na ppipodnite pesupsi. Ppoektot, pped se, iwa nawepa da gi zacvpsti aktivnostite povpzani so sobipawe i peciklipawe na plastika i istite da gi ppo{ipi vo dpugi delovi od dp`avata. Vode~kata ideja e da se istakne va`nosta na ovoj ppoces vo kontekst na za{titata na `ivotnata spedina za op{tinata, a koja ppeku ppogpawite za peciklipawe plastika bi gi vklu~ila i site zasegnati stpani vo Makedonija. Na ovaa faza i ppetxode{e ppetxodno sppovedeniot pilot ppoekt, vo koj bea vklu~eni ~etipi op{tini: Ko~ani, Kappo{, Lostivap i Stpuwica.
Aktivitetet për reciklimin e plastikës do të implementohen në më shumë komuna
Uvid vo Detalnite urbanisti~ki planovi i preku internet
Vo Sektopot za upbanizaw, vo Op{tina Kappo{, vovedena e nova ppaktika na objavuvawe na upbanisti~kite planovi. Sekoj zaintepesipan gpa|anin, Detalnite upbanisti~ki planovi wo`e da gi najde na veb stpanata na op{tinata. Na toj na~in gpa|anite poednostavno, polesno i pobpzo iwaat dostapnost do site DYP-ovi i istovpeweno }e ,,za{tedat" vpewe, bidej}i ne }e wopaat da doa|aat vo ppostopiite na op{tinata za da nappavat uvid vo planskata dokuwentacija {to iw e potpebna. Za gpa|anite koi newaat intepnet ili koi ppefepipaat li~no da dojdat i da se infopwipaat vo op{tinata, ne se ukinuva takvata wo`nost. So ova se ovozwo`uva na
P
P
rogrami për mbledhjen dhe reciklimin e mbeturinave plastike të USAID inkuadroi komuna të reja të cilat do të jenë të përkrahura në aktivitetet e ndërmara për reciklimin e plastikës, me qëllim zvogëlimin e mbeturinave, veçanërisht këtij lloji të mbeturinave të dëmshme dhe njëkohësisht mundësin e mbrojtjes më të madhe dhe ruajtjen e mjedisit jetësor. Bëhet fjalë për komunat Prilep, Ohër, Kërçovë, ndërkaq në Qytetin e Shkupit, janë përfshirë komunat Qendër, Aerodrom, Butel, Gazi Babë, Gjorçe Petrov, Kisella Vodë, Çair dhe Shuto Orizarë. Projekti do të implementohet edhe në më shumë njësi të vetëqeverisjes lokale të cilat ndërmjet veti zhvilluan bashkëpunim në këtë fushë dhe u grupuan në grup nga disa komuna bashkërisht, siç janë Vasileva, Bosillova, Novosella dhe Radovishi, pastaj Kumanova me Staro Nagoriçanë, bashkërisht do të bashkëpunojnë Negotina, Demir Kapija dhe Rosomani; Saraji me Zhelinën; Tearca me Bërvenicën, si dhe komunat Centar Zhupë me Mavrovën-Rostushën. Nëpërmjet mbështetjes financiare të projektit, komunat do të kenë mundësi t'i përmirësojnë kushtet ekzistuese dhe të krijojnë mekanizma për mbledhje, transportim, prerje, procesim, tregti dhe shitje të PET mbeturinave recikluese. Në fokusin e projektit është vendosja e rrjetit dhe përfshirja e të gjithë partnerëve në procesin e zvogëlimit të mbeturinave. Projekti është drejtuar kah sigurimi i vlerave më të larta të tregut për PET reciklimin, ngritjen e vetëdijes së publikut për rëndësinë dhe nevojën nga reciklimi i plastikës dhe të mbrojtjes së mjedisit jetësor dhe ruajtjen e resurseve natyrore. Projekti, para se gjithash, ka për qëllim t'i përforcon aktivitetet e lidhura me mbledhjen dhe reciklimin e plastikës dhe të njëjtat t'i zgjeron në pjesë tjera të shtetit. Idea kryesore është të theksohet rëndësia e këtij procesi në kontekst të mbrojtjes së mjedisit jetësor për komunën, dhe e cila nëpërmjet programeve për reciklim të plastikës do t'i përfshinte edhe të gjitha palët e prekura në Maqedoni. Kësaj faze i shkoi përpara pilot projekti paraprak i implementuar, në të cilin ishin përfshirë katër komuna: Koçanë, Karposh, Gostivar dhe Strumicë.
Shikim në Planet detajuese urbanistike edhe nëpërmjet internetit
Në Sektorin për urbanizëm, në Komunën e Karposhit, është vendosur praktikë e re në shpalljen e planeve urbanistike. Secili qytetarë i interesuar, Planet detajuese urbanistike mundet t'i gjen në ueb faqen e komunës. Në këtë mënyrë qytetarët më thjeshtë, më lehtë dhe më shpejtë kanë qasje deri te të gjitha PDU dhe njëkohësisht do të ,,kursejnë,, kohë, sepse nuk do duhet të vijnë në hapësirat e komunës që të bëjnë shikim në dokumentacionin e planifikuar që ju është i nevojshëm. Për qytetarët që nuk kanë internet ose që preferojnë personalisht të vijnë
20 maj, 2008
GAZETË
LLASILO
waj, 2008 21
lesen i tpanspapenten na~in da se infopwipaat gpa|anite za slu~uvawata vo upbanizacijata na ppostopot i wo`nostite za pazvoj na svoite papceli i objekti. Dosega{nata ppaktika opfa}a{e digitalizipawe, geopefepencipawe, vektopizipawe, kpeipawe baza na podatoci, ppovepka i finalno aktivipawe vo aplikacijata za ponatawo{na pealizacija. Ona {to ppetstavuva novina e toa {to sega sinteznite ppikazi na detalnite upbanisti~ki planovi, kako oficijalni gpafi~ki podlogi papalelno se aktivipaat na veb stpanicata na op{tinata www.karpos.gov.mk vo delot na upbanizaw i stanuvaat dostapni za javnosta.Osnovnata nawena na sinteznite ppikazi koi se ppika`ani se vizuelizacija na gpafi~kata dokuwentacija. Planovite ne se ppika`ani vo pazwep vo koj se usvojuvaat i izdavaat kako oficijalen dokuwent vo xaptiena fopwa i istite vo pozadina iwaat voden `ig so cel da se izbegne nivno iskopistuvawe i wanipulipawe. Ogpani~uvawa postojat i vo wo`nostite za pe~atewe, kako i siwnuvawe kako fajlovi. dhe të informohen në komunë, nuk anulohet kjo mundësi. Me këtë mundësohet në mënyrë të lehtë dhe transparente të informohen qytetarët për ngjarjet në urbanizimin e hapësirës dhe mundësitë për zhvillimin e parcelave dhe objekteve të tyre. Praktika e deritanishme përfshinte digjitalizimin, gjeoreferimin, vektorizimin, krijimin e bazës të të dhënave, kontrollin dhe aktivimin final në aplikimin për realizim të mëtutjeshëm. Kjo që paraqet risi është që tani paraqitjet sintezore të planeve detajuese urbanistike, si bazë zyrtare grafike paralelisht aktivizohen në ueb faqen e komunës www.karpos.gov.mk në pjesën e urbanizimit dhe bëhen të arritshme për publikun. Synimi themelor i paraqitjeve sintezore që u treguan janë vizuel në dokumentacionin grafik. Planet nuk janë treguar në përpjestim në të cilën miratohen dhe nxirren si dokument zyrtar në formë të letrës dhe të njëjtat në prapavijë kanë vulë me qëllim të shmanget shfrytëzimi dhe manipulimi i tyre.
Re{en problemot so vodosnabduvaweto vo Op{tina Del~evo
el~evo go pe{i ppoblewot so vodosnabduvaweto. Bpanata ,,Lo{ana" posle devet godini izgpadba e zavp{ena, stavena vo funkcija, napolneta i ppiklu~ena na vodosnabditelniot sistew. Toa zna~i deka osuwnaeset iljadi `iteli od gpadot i okolnite naseleni westa Tpabotivi{te, Vip~e, Lpad, Stawep, Labpovo i Poleto se zboguvaa od ppaznite ~e{wi i polneweto na kofite i bupiwata so voda vo letniot pepiod. Na 28-ta Sednica na Sovetot na op{tinata so Odluka, ednoglasno bpanata be{e ppedadena na odp`uvawe, kopistewe i za{tita na JKPD ,,Bpegalnica" kako davatel na uslugite za snabduvawe so voda za piewe. Lpadona~alnikot na Del~evo, Mipko Ivanov, izpazuvaj}i ogpowno zadovolstvo potencipa deka Del~evo e edna od petkite op{tini vo dp`avava koja go pe{i ppoblewot so vodata za piewe. Akuwulacijata e so voluwen od 1.300.000w3, visinata e 42 wetpi, dodeka bpanata i glavniot dovoden cevkovod se diwenzionipani za 90 l/sek, a ppose~nata potpo{uva~ka na voda na gpa|anite koi se ppiklu~eni na vodosnabditelniot sistew e oklu 50l/sek. Vkupnata investicija na objektot e 250.000.000,00 denapi, spedstva od koi od sopstveniot buxet vo iznos od 11.000.000,00 denapi u~estvuva{e Op{tinata. Za objektot, Op{tina Del~evo iwa dobieno Odobpenie za gpadewe od stpana na Ministepstvoto za tpanspospt i vpski i Vodostopanska dozvola od stpana na Yppavata za vodostopanstvo ppi Ministepstvoto za zewjodelstvo, {uwapstvo i vodostopanstvo. -Bpanata ,,Lo{ana" e nesekojdneven objekt. Sostavena od kawenonasipen watepijal i ekpan od geosintetika. Vo ppa{awe e nov tip na konstpukcija koj dosega ne e ppiwenet vo na{ata zewja. Vakov tip na konstpuktiven sistew na sawoto telo na bpanata e ppiwenet u{te na edna bpana na Balkanot, vo Albanija. Ovoj sistew iwa i dosta ppednosti, ni istakna Yvonko Atanasov, xidpoin`enep, sovetnik za upeduvawe na gpade`no zewji{te. Daniela Takeva Sovetnik za odnosi so javnost Op{tina Del~evo
D
I zgjidhur problemi me furnizim të ujit në Komunën e Dellçevës
Dellçeva e zgjidhi problemin me furnizim të ujit. Penda ,,Lloshanë,, pas nëntë viteve ndërtimi është përfunduar, e vënë në funksion, e mbushur dhe e kyqur në sitemin me furnizim të ujit. Kjo domethënë se tetëmbëdhjetë mijë banorë nga qyteti dhe rrethet Trabotivishte, Virçe, Grad, Stamer, Gabrovë dhe Poleto u përshëndetën me çezmet e zbrazura dhe mbushjen e kofave dhe puset me ujë në periudhën verore. Në seancën e 28 të Këshillit të komunës me Vendim, unanimisht panda i është dorëzuar në mirëmbajtje, shfrytëzim dhe mbrojtje NKP ,,Bregallnicë" si dhënës i shërbimeve për furnizim me ujë për pije. Kryetari i Dellçevës, Mirko Ivanov, duke shprehur kënaqësi të madhe potencoi se Dellçeva është një ndër komunat e rralla në vend e cila zgjidhi problemin me ujë të pijshëm. Akumulacioni është me volumen nga 1.300.000m3, lartësia është 42 metra, përderisa penda dhe rrjeti kryesor janë të dimensionuar për 90sek, ndërsa konsumimi mesatar i ujit për qytetarë që janë kyqur në sistemin për furnizim me ujë është rreth 50sek. Investimi i plotë i objektit është 250.000.000,00 denarë, mjete nga buxheti personal në shumë prej 11.000.000,00 denarë morri pjesë Komuna. Për objektin, Komuna Dellçevë ka marr Miratim për ndërtim nga ana e Ministrisë për transport dhe lidhje dhe leje për ujësjellës nga ana e Drejtorisë për ujësjellës pranë Ministrisë për bujqësi, pylltari dhe ujësjellës. -Penda ,,Lloshana,, është objekt që nuk mund të bëhet çdo ditë. E përbërë nga materiale të gurit të fortë dhe ekran nga gjeosintetika. Në pyetje është tip i ri i konstruktimit që deri më tani nuk është i zbatuar në vendin tonë. Kësi lloj tipi i sistemit konstruktiv në vetë trupin e pendës është zbatuar edhe në një pendë uji në Ballkan, në Shqipëri. Ky sistem ka edhe shumë përparësi, theksoi Xvonko Atanasov, hidroinxhinier, këshilltar për rregullim të tokës ndërtimore. Daniela Takeva, Këshilltare për marrëdhënie me publikun, Komuna e Dellçevës
Realiziran Proekt za ureduvawe na mesnosta Lesnovo vo ramki na Programata za Dobrososedstvo
Vo pawkite na ppogpawata Dobpososedstvo, finansipana so spedstva od EY ppeku EAR, a vo sopabotka so Sektopot za evpopski ppa{awa na Vladata na RM, vo Op{tina Ppobi{tip be{e pealizipan Ppoektot za upeduvawe na wesnosta Lesnovo, kako tupisti~ko-pekpeativen lokalitet i centap na kultupno-istopiskoto nasledstvo i apxitektonski i awbientalni vpednosti. Ppoektot go izpaboti Op{tina Ppobi{tip, vo sopabotka so paptnep op{tina od R.Bugapija-Op{tina Ko~epinovo, so koja be{e potpi{an Mewopanduw za sopabotka i so koja se vospostavija paptnepski odnosi. Bea opganizipani i gpupni poseti we|u dvete op{tini kade se pazwenija pove}e iskustva na dvete zewji od ovoj pogpani~en pegion. Vo wesec fevpuapi, so ppigodna sve~enost be{e oddp`ana ppowocija na pealzizipaniot ppoekt na koja ppisustvuva `itelite od ovoj pegion i bpojni gosti i ppetstavnici na we|unapodni opganizacii. Vpednosta na ppoektot iznesuva 162.000 evpa . Ppoektot opfati adaptacija na u~ili{nata zgpada za ppestoj na gosti i opganizipawe izlo`bi, etnolo{ka postavka, edukativni sodp`ini, be{e oppewena kujna, dve sobi za spiewe so 12 edine~ni kpeveti, dva sanitapni jazli, ppiewen del so tppezapija i so pecepcija, u~ilnica za edukacija i izlo`ben salon so zbipka na etnolo{ki watepijal i sliki od Lesnovskata likovna kolonija 2. Be{e pekonstpuipana i zgpadata na wesnata kancelapija, nejzino upeduvawe za potpebite na wesnoto naselenie, kako i upeduvawe na info-to~ka kade {to wo`at da se dobijat infopwacii i peklawen watepijal za seloto. Vo zgpadata na wesnata kancelapija se ofopwi i ppekpasen del upeden vo kawen i dpvo vo sutepenot na zgpadata koj potsetuva na stapinskoto upeduvawe na wakedonskata ku}a ,nawenet za ppe~eka na gosti-nawepnici i slu~ajni posetiteli. Bea izgpadeni pe{a~ki eko-pateki, wostovi i nabquduva~nici za ppistap do pe{tepskite cpkvi i pe{tepite za vodeni~ni kawewa na posetitelite. Bea upedeni javni soobpa}ajnici, pe{a~ki pateki i dolovi niz seloto, postaven vidikovec, zelenilo i cve}e, infopwativni tabli i patokazi po eko-patekite i pped upedenite objekti.Isto taka bea po{uweni 5xa zewji{te so paznovidni ziwzeleni i listopadni sadnici, a be{e izpaboten i ppopaganden watepijal we|u koj tupisti~ka kapta i ppowotiven filw vo tpeawe od eden ~as.
Projekt i realizuar për rregullimin e vendit Lesnovë në kuadër të Programit për fqinjësi të mirë
Në kuadër të programit fqinjësi të mirë, financuar me mjete nga BE nëpërmjet AER, dhe në bashkëpunim me Sektorin për çështje europiane të Qeverisë së R.M-së, në Komunën e Probishtipit ishte realizuar Projekti për rregullimin e vendit Lesnovë, si lokalitet turistiko-rekreativ dhe qendër e trashigimisë kulturore-historike dhe vlerave arkitektonike dhe ambientale. Projektin e përpunoi Komuna e Probishtipit, në bashkëpunim me partner komunën nga R. e Bullgarisë-Komuna Koçerinovo, me të cilën ishte firmosur Memorandum për bashkëpunim dhe me të cilën u vendosën raporte partnerike. Ishin organizuar edhe vizita grupore ndërmjet dy komunave ku u shkëmbyen më shumë eksperienca nga të dyja vendet nga ky regjion ndërkufitar. Në muajin shkurt, me manifestim solemn ishte mbajtur promovimi i projektit të realizuar në të cilën morrën pjesë banorët e këtij regjioni dhe shumë mysafirë dhe përfaqësues të organizatave ndërkombëtare. Vlera e projektit përfshin 162.000 euro. Projekti përfshiu adaptimin e ndërtesave shkollore për qëndrimin e mysafirëve dhe organizimin e ekspozitave, vendosjen etnologjike, përmbajtje edukative, ishte përgatitur kuzhinë, dy dhoma për fjetje me 12 krevate njëshe, pjesë hyrëse me tavolinë dhe recepsion, klasa për edukim dhe sallon ekspozues me përmbledhje të materialit etnologjik dhe fotografi nga kolonia figurative e Lesnovkës 2. Ishte e rindërtuar edhe ndërtesa e zyrës vendore, rregullim për nevojat e popullatës vendore, si dhe rregullimin e info-pikës ku munden të merren informacione dhe material reklamues për fshatin. Në ndërtesën e zyrës vendore u formua edhe pjesë e mrekullueshme e rregulluar në gurë dhe dru në pjesën e ndërtesës. Ishin ndërtuar eko-rrugica për udhëtarë, ura dhe kërkimor për qasje deri te kishat shpellore për vizitorët. Ishin rregulluar komunikacionet publike, rrugët për këmbësorë, gjelbërim dhe lule, tabela informuese etj. Gjithashtu janë mbjellur 5he tokë me gjelbërime dhe fidane të ndryshme, dhe gjithashtu ishte përpunuar material propagandues ndër të cilat kartë turistike dhe film promovues në kohëzgjatje prej një ore.. Gjatë ndërtimit dhe rregullimit të hapësirës dhe objekteve ishin shfrytëzuar materiale natyrore lokale (gurë, dru), mjete ekologjike për mbrojtje, dorë lokale punuese, të cilët shkathtësitë e tyre në përpunimin e gurit, bartur nga brezi në brez, në mënyrë luksoze i treguan dhe zbatuan gjatë paraqitjes së këtij projekti. Mbrojtja e trashëgimisë kulturore dhe natyrore dhe mbrojtja e mjedisit jetësor dhe zhvillimi i qëndrueshëm ishin prioritetet kryesore të këtij projekti. Me secilin aktivitet ishte esenciale që të respektohen këto principe. Në shtojcë të kësaj, është vendosur sistem për shfrytëzimin e energjisë diellore dhe sistem për selektimin e mbeturinave. Manastiri i Lesnovit paraqet trashigimi ndërtimore me prioritet më të lartë për mbrojtjen dhe ruajtjen e gjeneratave të reja, për shkak të eksluzivitetit, me ligj është shpallur përmendore e natyrës dhe rrallshmërisë natyrore, vend specifik kulturor. Boban Stojmirovski, PR në Komunën e Probishtipit
Ppi izgpadbata i upeduvaweto na ppostopot i objektite bea kopisteni ppipodni lokalni watepijali (kawen, dpvo), ekolo{ki ppewazi, lokalna pabotna paka i iskusni wajstopi, koi svoite ve{tini vo obpabotkata na kawenot, ppenesuvani od koleno na koleno, pasko{no gi ppika`aa i ppiwenija ppi izvedbata na ovoj ppoekt. Za{titata na ppipodnoto i kultupnoto nasledstvo i za{titata na `ivotnata spedina i odp`liviot pazvoj bea vpvnite ppiopiteti na ovoj ppoekt. So sekoja aktivnost se nastojuva{e da se po~ituvaat ovie ppincipi. Vo ppi-
log na toa, postaven e sistew za iskopistuvawe na son~evata enepgija i sistew za selektipawe na otpad. Lesnovskiot wanastip ppetstavuva gpaditelsko nasledstvo od najvisok ppiopitet za za{tita i za~uvuvawe za idnite genepacii, a Lesnovskiot kpatep, popadi isklu~itelnosta i petkosta, so zakon e ppoglasen e za spowenik na ppipodata i ppipodna petkost, specifi~en kultupen ppedel. Boban Stojwipovski, PR na Op{tina Ppobi{tip
22 maj, 2008
GAZETË
CENOVNIK za reklamen prostor
1/1 vtopa i posledna kolop stpanica 1/1 ppetposledna kolop stpanica 1/2 vnatpe{na kolop stpanica 1/4 vnatpe{na kolop stpanica 1 cw2 1/1 vnatpe{na cpno-bela stpanica 1/2 vnatpe{na cpno-bela stpanica 1/4 vnatpe{na cpno bela stpanica 1/1 kolop spedna stpanica 2 kolop spedni stpanici Logo na naslovna stpanica vo viso~ina od 5 santiwetpi najdolu ili najgope na naslovnata stpanica 450 evpa 400 evpa 220 evpa 120 evpa 1,5 evpa 300 evpa 160 evpa 90 evpa 400 evpa 700 evpa
300 evpa
Popusti: Za dogovop od 3 weseci - 10% Za dogovop od 6 weseci - eden wesec gpatis objava na peklawa Za dogovop od 12 weseci - dva weseci gpatis i 5% dopolnitelen popust na suwata Za pla}awe vo gotovo dopolnitelni 5% popust
Information
untitled
24 pages
Report File (DMCA)
Our content is added by our users. We aim to remove reported files within 1 working day. Please use this link to notify us:
Report this file as copyright or inappropriate
26006
eng_Latn hrv_Latn als_Latn als_Latn als_Latn srd_Latn als_Latn swe_Latn als_Latn ita_Latn hau_Latn hrv_Latn hrv_Latn als_Latn als_Latn mos_Latn ibo_Latn als_Latn fij_Latn hrv_Latn lit_Latn bos_Latn als_Latn ces_Latn als_Latn als_Latn swe_Latn als_Latn ita_Latn hau_Latn bos_Latn bos_Latn als_Latn als_Latn mos_Latn ibo_Latn por_Latn als_Latn hrv_Latn bos_Latn slk_Latn bos_Latn als_Latn als_Latn mos_Latn als_Latn als_Latn swe_Latn als_Latn ita_Latn hau_Latn hrv_Latn por_Latn bos_Latn slk_Latn als_Latn als_Latn mos_Latn als_Latn als_Latn slv_Latn hrv_Latn als_Latn als_Latn als_Latn ibo_Latn als_Latn swe_Latn als_Latn ita_Latn hrv_Latn bos_Latn bos_Latn bos_Latn ces_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn bos_Latn kin_Latn hrv_Latn als_Latn als_Latn als_Latn swe_Latn als_Latn ita_Latn hau_Latn slk_Latn bos_Latn pol_Latn pol_Latn als_Latn als_Latn ita_Latn pol_Latn hrv_Latn pol_Latn als_Latn pol_Latn als_Latn als_Latn swe_Latn hau_Latn bos_Latn bos_Latn dan_Latn als_Latn als_Latn als_Latn slv_Latn bos_Latn hrv_Latn pol_Latn hrv_Latn mos_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn swe_Latn als_Latn ita_Latn hau_Latn hrv_Latn hrv_Latn hrv_Latn pol_Latn als_Latn hrv_Latn hrv_Latn als_Latn als_Latn swe_Latn als_Latn ita_Latn hau_Latn bos_Latn hrv_Latn hrv_Latn hrv_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn swe_Latn als_Latn ita_Latn hau_Latn als_Latn slv_Latn als_Latn bos_Latn als_Latn hrv_Latn hrv_Latn als_Latn hrv_Latn hrv_Latn lit_Latn lit_Latn als_Latn als_Latn als_Latn swe_Latn als_Latn ita_Latn hau_Latn als_Latn slv_Latn hrv_Latn kab_Latn als_Latn als_Latn slv_Latn hrv_Latn als_Latn als_Latn bos_Latn hrv_Latn swe_Latn als_Latn slv_Latn slv_Latn lit_Latn bos_Latn swe_Latn eng_Latn bam_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn unk