als_Latn uzn_Latn slv_Latn
Muzgu i pushteteve n vitin 1946
Alma Mile
23-01-2007
E ka m t leht t shpreh prmes pjanos at q ndien. Ndrsa ai i thot gjrat tro. Ajo sht vajz tregtari, tepr e fisme, ndrsa ai bir i nj kpucari. I bukur, por ca i vrazhd, madje deri-diku i pagdhendur. Amelia dhe Lluka jan dy personazhet strumbullar t drams "Kmbanat e muzgut", shkruar nga Teodor Lao. Prej pak ditsh n Teatrin Kombtar kan nisur provat n tavolin. Duket se aktort e kan prvetsuar mir tekstin dhe tani iu duhet ta interpretojn. Nj moment q krkon shum energji pr t'u futur n palcn e karakterit. Aktort e njohur Robert Ndrenika, Mirush Kabashi, Marjeta Ljarja, Dritan Borii e Anila Bisha po ndrtojn dialogjet me aktort m t rinj Kreshnik Xhelilaj, Sonila Ulqinaku, Elona Hysenaj e Zhozef Shiroka. Regjisort Alfred Bualioti dhe Andon Qesari, po mundohen ta nxjerrin veprn nga kornizat e kohs. "N vshtrimin e prgjithshm sht nj vepr realiste, q evokon histori t vitit 1946, pas lirimit t vendit nga nazifashistt. "Kmbanat e muzgut" n leximin ton si regjisor do t jen kmbanat e alarmit t ndrrimit t pushteteve. Q do t thot jo ndrrim pushtetesh me dhun, gjak, spastrime e prjashtime. Duke iu referuar edhe ksaj periudhe t shkurtr t nj shoqrie t hapur, t nj shteti demokratik, t ktyre viteve q po kalojm", - thot Bualioti, ndrsa shton se pavarsisht periudhave, gjat ndrrimit t pushteteve sht e pamundur t mos e psoj m i dobti, q sht populli. Theksi do t vihet m s shumti n ato momente q i flasin t sotmes. "Sigurisht jo vetm prmes dramaturgjis q po ta shikosh n vshtrimin e prgjithshm nuk t jep ndonj dor t madhe n kt drejtim. Ndaj do t prdorim edhe mjete kontemporane n mnyr q t'i rrok spektatori. Edhe i riu i sotm q nuk e ka iden se si ka ndodhur represioni i pushtetit popullor n vitet '45-'46 ndaj njerzve t ndershm, ndaj tregtarve q i plakitn, i burgosn, vetm sepse ishin t pasur, t msoj dika". Ajo q po prpiqen t bjn regjisort sht q t shtrydhin sa t mundin nj histori dashurie n periudh kalimesh dhe t shfrytzojn t gjitha mjetet e mundshme, q vepra t tinglloj bashkkohore. Skenografia, besuar piktorit Ilia Xhokaxhi, sht nj prej tyre. Ngjarjet zhvillohen n nj mjedis familjar. sht nj shtpi e madhe tregtarsh, me dy kate, por personazhet vrtiten kryesisht n holl, ku ka edhe nj piano. sht pianoja e vajzs s shtpis e cila, sipas regjisorit, do t luaj dal vivo. Nuk sht nj piano q ilustron, por q zbrthen gjith botn e saj emocionale, n raport me rrethanat, me dashurin Amalia, pianoja dhe t tjert. Sipas konceptit regjisorial, shtpia nuk ka dyer e dritare. Ka vetm nj der dhe dy pal shkall. Nj pal jan t gjata. Jan shkallt e pushtetit, ku ngjitet djaloshi Lluk, bujts n kt shtpi dhe shkallt e shkurtra t familjes. Dy bot q nuk puqen dot. N sfond jan tre masshtabe, porta, q bashkohen dhe bhet nj ekran, ku do t artikulohet gjuha e videoprojeksionit. "Nuk bhet fjal pr filmime t asaj kohe, pushkatime, etj.. Nuk synohet drejt drams "alla dokumentar", por do luhet me element t simbolit. Nj i till sht kurorzimi i dashuris s Amalis me Llukn, togerin e ri q vjen nga lirimi, - thot Bualioti.
Gjithka ndodh pran tryezs s shtpis, t mbuluar me nj beze t bardh q t jep prshtypjen e nj shtrati. Ndrkoh n ekranin-port shfaqen lule q elin n pranver. Prpara tavolins bie nj perde shiu. Nj shi real n sken, q simbolizon lott q pasojn kt histori me fund t dhimbshm. M shum se ndarje. (Djaloshin e marrin zvarr, e dnojn, sepse theu idealin, parimet dogmatike komuniste). Muzika e bn m t prekshm kt moment, sa individual, aq edhe universal. Nj tjetr element ndihms jan kpuct e pushtetarve. Ato krcasin kur ecin. P t realizuar kt efekt, kostumografja Laedja Hajdari ka menduar q kpucve t aktorve t'u vihen posht pafka metalike. izmja e pushtetit. Ndrkoh q familjart nuk ndihen. Kur Lluka ngjitet npr shkall dgjohet fort, gj q nuk ndodh m von, pasi ai dashurohet me vajzn e shtpis. Ather ai bhet njeri. Kupton se jan virtytet ato q e bjn njeriun dhe jo ngjyrat e pardesyve.
Drama "Kmbanat e muzgut" sht nj nga veprat fituese, t przgjedhura nga Bordi i Teatrit Kombtar, pr sezonin artistik 2006-2007. Me kt shfaqje prurohet skena e rikonstruktuar e TK-s.
T rinjt q luajn moshn
Gjysma e aktorve jan t rinj, por mbajn peshn m t madhe t veprs. Tre prej tyre jan student n vitin e tret, ndrsa tjetra sht pedagoge pran Akademis s Arteve. Sonila Ulqinaku, luan rolin e Amelias, vajzs pianiste. sht aktore, por njkohsisht edhe pianiste. "sht fat pr ne. Pa t do ta kishim shum t vshtir t nisnim punn. Na duhej nj pianiste profesioniste", - thot regjisori Alfred Bualioti. Rolin e togerit t ri Lluk e interpreton Kreshnik Xhelilaj, i cili prve pjesve q ka luajtur n Akademi ka edhe nj eksperienc si protagonist n filmin e Pirro Milkanit, "Trishtimi i zonjs Shnajder". T tjer aktor t rinj jan Elona Hysenaj dhe Zhozef Shiroka. "Jan t rinj q do t luajn moshn e tyre. Nuk donim t bnim eksperimente, duke marr nj 40-vjeare, pr t interpretuar personazhin ton n mosh 20 vje. Por njkohsisht bjm edhe promovimin e ktyre artistve t rinj q mbarojn shkolln", - thot regjisori, ndrsa tregon se przgjedhja e tyre sht br mbi bazn e vlersimit t pedagogve, rezultateve n provime, apo eksperiencave t tjera. Bualioti nuk e fsheh faktin q kjo zgjedhje ka edhe rrezikun brenda, megjithat ai mendon se do t'ia dalin.
als_Latn gla_Latn unk als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn