als_Latn dik_Latn tur_Latn
Shënime biografike: letrare dhe politike
Ibrahim Rugova lindi më 2 dhjetor 1944 në fshatin Cercë, komuna e Istogut. Më 10 janar 1945 komunistët jugosllavë ia pushkatuan të atin, Ukën dhe gjyshin Rrustë Rugova, që kishte qenë luftëtar i njohur kundër çetave çetnike që po depërtonin në Kosovë gjatë Luftës së Dytë Botërore.
Ibrahim Rugova shkollën fillore e kreu në Istog, të mesmen e kreu në Pejë, më 1967. Fakultetin Filozofik – Dega Gjuhë e Letërsi Shqipe e kreu në Prishtinë. Gjatë vitit akademik 1976-77 qëndroi në Paris, në Ecole Pratique des Hautes Etudes, nën mbikëqyrjen e Prof. Roland Barthes-it, ku ndoqi interesimet e veta shkencore në studimin e letërsisë, me përqendrim në teorinë letrare. Doktoroi në fushën e letërsisë në Universitetin e Prishtinës, më 1984. Në vitin 1996 Dr. Ibrahim Rugova u zgjodh anëtar korrespondent i Akademisë së Arteve dhe Shkencave të Kosovës. Në fillim ishte redaktor në gazetën e studentëve Bota e re dhe në revistën shkencore Dituria (1971-72), që botoheshin në Prishtinë. Një kohë punoi edhe në revistën Fjala. Mandej, për afro dy dekada, Dr. Ibrahim Rugova veprimtarinë e vet shkencore e zhvilloi në Institutin Albanologjik si hulumtues i letërsisë. Një kohë ka qenë kryeredaktor i revistës Gjurmime albanologjike të këtij Instituti. Me krijimtari letrare u mor që nga fillimi i viteve gjashtëdhjetë.
Dr. Ibrahim Rugova më 1988 u zgjodh kryetar i Shoqatës së Shkrimtarëve të Kosovës, që u bë bërthamë e fuqishme e lëvizjes shqiptare, e cila kundërshtoi sundimin komunist serb dhe jugosllav në Kosovë.
Si intelektual me nam që i jepte zë kësaj lëvizjeje intelektuale e politike Dr. Ibrahim Rugova u zgjodh, më 23 dhjetor 1989, nga themelimi kryetar i Lidhjes Demokratike të Kosovës, partisë së parë politike në Kosovë që sfidoi drejtpërdrejt regjimin komunist në fuqi. LDK, nën udhëheqjen e Dr. Ibrahim Rugovës, u bë shpejt forca politike prijëse në Kosovë, duke mbledhur shumicën e popullit rreth vetes. Në bashkëpunim me forcat e tjera politike shqiptare në Kosovë si dhe me Kuvendin e atëhershëm të Kosovës, Dr. Ibrahim Rugova dhe LDK-ja përmbyllën kornizën ligjore për institucionalizimin e pavarësisë së Kosovës. Deklarata e pavarësisë (2 korrik 1990), shpallja e Kosovës Republikë dhe miratimi i kushtetutës së saj (7 shtator 1990), referendumi popullor për pavarësinë dhe sovranitetin e Kosovës, mbajtur në fund të shtatorit 1991, qenë prelud për zgjedhjet e para shumëpartiake për Kuvendin e Kosovës, mbajtur më 24 maj 1992. Dr. Ibrahim Rugova u zgjodh President i Republikës së Kosovës. Dr. Ibrahim Rugova u rizgjodh President i Republikës së Kosovës në zgjedhjet e mbajtura në mars të vitit 1998.
Nën udhëheqjen e Dr. Ibrahim Rugovës LDK-ja fitoi shumicën e votave në zgjedhjet e para lokale të sponsorizuara ndërkombëtarisht në Kosovën e pasluftës në tetor të vitit 2000 si dhe n zgjedhjet e para nacionale në vitin 2001 dhe në zgjedhjet e dyta lokale të vitit 2002. LDK fitoi edhe zgjedhjet e fundit nacionale më 2004.
Dr. Ibrahim Rugova u zgjodh President i Kosovës në mars të vitit 2002 dhe u rizgjodh edhe më 2004.
Dr. Ibrahim Rugova vdiq më 21 kallnor 2006 në Prishtinë dhe u varros në Bregun e Diellit me nderimet më të mëdha të popullit të Kosovës.
Në përvjetorin e vdekjes së Ibrahim Rugovës, më 21 janar 2007, Presidenti i Kosovës, Dr. Fatmir Sejdiu, dekoroi Presidentin historik të Kosovës me Urdhrin “Hero i Kosovës”, titulli më i lartë në vendin tonë që u jepet figurave historike shqiptare dhe të Kosovës që kanë bërë “vepra trimërie për lirinë dhe pavarësinë e Kosovës”.
Ibrahim Rugova ka botuar këto vepra:
- Prekje lirike, Rilindja, Prishtinë, 1971,
- Kah teoria, Rilindja, Prishtinë, 1978,
- Bibliografia e kritikës letrare shqiptare 1944-1974, Instituti Albanologjik, Prishtinë, 1976 (së bashku me Isak Shemën),
- Kritika letrare (nga De Rada te Migjeni), Rilindja, Prishtinë, 1979 (së bashku me Sabri Hamitin),
- Strategjia e kuptimit, Rilindja, Prishtinë, 1980
- Vepra e Bogdanit 1675-1685, Rilindja, Prishtinë, 1982,
- Kahe dhe premisa të kritikës letrare shqiptare 1504-1983, Instituti Albanologjik, Prishtinë, 1986
- Refuzimi estetik, Rilindja, Prishtinë, 1987,
- Pavarësia dhe demokracia, Fjala, Prishtinë, 1991,
- Çështja e Kosovës, Dukagjini, Pejë, 1994,
- Kompleti i veprave të Ibrahim Rugovës në tetë vëllime, Faik Konica, Prishtinë, 2005
Çmimet dhe titujt ndërkombëtarë të Ibrahim Rugovës:
- Më 1995, Dr. Ibrahim Rugovës iu dha Çmimi për paqe i Fondacionit Paul Litzer në Danimarkë.
- Më 1996, Dr. Ibrahim Rugova u shpall Doktor Nderi (Honoris Causa) i Universitetit të Parisit VIII, Sorbonë, Francë.
- Më 1998, Dr. Ibrahim Rugovës iu nda Çmimi Saharov i Parlamentit Evropian.
- Në vitin 1999, Dr. Rugova mori Çmimin për paqe të qytetit Mynster, Gjermani, ndërsa u shpall qytetar nderi i qyteteve italiane: Venedik, Milano dhe Breshia.
- Në vitin 2000, Dr. Ibrahim Rugova mori çmimin për paqe të Unionit Demokratik të Katalonisë “Manuel Carrasco i Formiguerra” në Barcelonë, Spanjë.
- Në vitin 2004 Dr. Ibrahim Rugova u nderua me Çmimin e Evropës, Senator Nderi nga Fondacioni panevropian Coudenhove-Kalergi.
- U nderua gjithashtu nga Komonuelthi i Pensilvanisë (SHBA), “Mik i Shteteve të Bashkuara të Amerikës”.
- Më 2004, Dr. Ibrahim Rugova u shpall Doktor Nderi (Honoris Causa) i Universitetit të Tiranës.
Fatmir Sejdiu u lind më 23 tetor 1951 në Pakashticë, komuna e Podujevës, Kosovë. Shkollimin fillor dhe të mesëm i ka mbaruar në Podujevë.
Ka mbaruar Fakultetin e Drejtësisë në Universitetin e Prishtinës, më 1974, ku ka mbaruar edhe studimet pasuniversitare, si dhe ka mbrojtur disertacionin e doktoratës.
Ishte mësimdhënës në Fakultetin Juridik dhe në atë të Shkencave Politike të Universitetit të Prishtinës me thirrjen e profesorit ordinar për 33 vjet me radhë. Për studime të thelluara ka qëndruar në Francë (Universiteti “Paris 2”, në vitin 1984, në Seksionin e Historisë së Institucioneve të Ekonomisë, Filozofisë dhe Sociologjisë të së Drejtës dhe historisë së ideve politike) dhe në SHBA (Arizona State University, për 4 muaj), si dhe ka pasur qëndrime më të shkurtra studimore në universitete të tjera. Ka publikuar shumë punime shkencore nga fusha juridike – historike dhe juridike - kushtetuese, si dhe libra të veçantë nga këto fusha.
Fatmir Sejdiu ka qenë pjesëmarrës i Kuvendit themelues të Lidhjes Demokratike të Kosovës (LDK) më 23 dhjetor 1989. Në Kuvendin e Parë Zgjedhor, në vitin 1991, është zgjedhur anëtar i Këshillit të Përgjithshëm dhe më 1992 anëtar i Kryesisë së LDK-së, ndërsa më 1994 Sekretar i Përgjithshëm i LDK-së. Këtë funksion e ushtroi edhe nga 2004-2006.
Më 9 dhjetor 2006 është zgjedhur kryetar i Lidhjes Demokratike të Kosovës, funksion në të cilin ishte deri në vitin 2010.
Ka qenë anëtar i Komisionit Qendror për organizimin e Referendumit për pavarësinë e Kosovës të mbajtur më 1991.
Është zgjedhur deputet në Kuvendin e Republikës së Kosovës më 1992 dhe më 1998. Po kështu, më 1998 është zgjedhur Sekretar i Përgjithshëm i Kuvendit dhe kryetar i Komisionit për Çështje Kushtetuese. Më 2001, në zgjedhjet e para demokratike të pasluftës, është zgjedhur deputet në Kuvendin e Kosovës dhe anëtar i Kryesisë së Kuvendit, në të cilat cilësi është rizgjedhur sërish më 2004.
Më 10 shkurt 2006, Fatmir Sejdiu u zgjodh Presidenti i Republikës së Kosovës me dy të tretat e votave të deputetëve të Kuvendit të Kosovës.
Ka udhëhequr Ekipin e Unitetit, në bisedimet para përcaktimit të statusit final të Republikës së Kosovës.
Ka mbajtur ligjërata në institucione të rëndësishme shkencore në botë, si në Arizona State University, Unionin e Oxfordit, LSE Londër, Luven, Tiranë, në “World Affairs Council” – San Francisko, në Universitetin e Harvardit e institucione të tjera.
Në qershor të vitit 2006, Universiteti Shtetëror i Tiranës i akordoi Dr. Fatmir Sejdiut titullin Doctor Honoris Causa.
Më 3 nëntor 2008, Presidenti Sejdiu u nderua nga Presidenti i Republikës së Shqipërisë, z.Bamir Topi, me Urdhrin “Gjergj Kastrioti Skënderbeu”.
Më 5 nëntor 2008, Presidenti Sejdiu ka marrë Çmimin “Qytetar Nderi i Shkodrës”.
Më 23 shkurt 2009, Presidenti Sejdiu, në Arizona State University, u nderua me çmimin “Distinguished Global Leadership"
Po kështu, në prill 2011, u nderua me titullin Doctor Honoris Causa nga Universiteti Shtetëror i Sakaryas në Turqi.
Komunikon në shqip, frëngjisht, anglisht, serbo-kroatisht, bullgarisht, maqedonisht. Është i martuar dhe ka tre fëmijë. Jeton në Prishtinë.
Më 27 shtator 2010, ai dha dorëheqje nga posti i Presidentit të Republikës së Kosovës.
Data,vendi i lindjes,familja: 30 gusht 1951, Marec, Prishtinë. I biri i Isës dhe Nazmijes. I martuar me znj. Masha, shtetase ruso-zvicerane me prejardhje burjato-tartare. Prind i pesë fëmijëve, tri vajzave dhe dy djemve (Arbreshës, Selenës, Hanës, Isës dhe Diarit).
Edukimi: Edukimi fillestar dhe i mesëm, Prishtinë (dy shkolla të mesme, Normalen dhe Gjimnazin në Prishtinë).
1970-1973 Institut für Außenhandel, Hamburg Universitat, Instituti i Tregëtisë së jashtme,Universiteti i Hamburgut
1982-1983 Master në Marketing dhe Menaxhment – Instituti Mösinger Zurich.
Profili profesional: 1974-1975 Korrespondent për gjuhë të huaja pranë Drejtoratit për zhvillim,Kombinati i Tekstilit, Gjilan.
- 1976 Drejtor komercial i Kompanisë Peter Zimmern Austri.
- Kompania Interplastica Project Engeneering në Morbio Inf. Zvicër.
- 1977-1983 Drejtor Komercial
- 1983-1990 Drejtor gjeneral
- 1990-2009 Themelues dhe President i Mabetex Project Engineering, Lugano Zvicër.
- 1992-2009 President i CRS-Credito per lo sviluppo e ristrutturazione, Lugano Zvicër;
- President i Mabco Construction.
- President i Swiss Diamond Hotel Management, Bermuda;
- Co Krueger Hoch –Tiefbau, Berlin;
- Co Interfin Finance Londër;
- Co Mabetex International (18 vende të botës);
- Pronar i kompanise së sigurimeve Siguria, Prishtinë;
- Aksionar në Bankën Ekonomike, Prishtinë;
- Pronar i Saranda Properties;
- Co Sine Tempore International ;
- Co BK Anstalt Lichtenstein;
- Co Diamond Travel;
- 2009 Mbyll mandatin menaxherial në të gjitha Kompanitë e tij, mbetet vetëm pronar i aksioneve të rregulluara sipas legjislacionit në shtetin ku ato veprojnë.
Angazhime të tjera:
- Sponsor kryesor i FondacionitAleksandër Moisiu;
- Themelues i Fondacionit dhe jetimoreve Per i “Bambini Di Sakha”
Promovues dhe themelues i:
- FORK –Fondacioni për Rindërtimin e Kosovës, Lugano, Prishtinë;
- Themelues i UASH, Unioni i Afaristëve Shqiptarë, Lugano;
- 2004-2007 Themelues i SEED, Fondacioni për zhvillim ekonomik të Evropës Juglindore, Uashington (Fondacioni promovues dhe lobues i pavarësisë së Kosovës);
- Anëtar i Center for International and Strategic Studies CSIS (Qendra për Studime Strategjike Ndërkombëtare), Washington, Këshilltar permanent i Komitetit të udhëhequr nga Henry Kissinger;
- Themelues i Fondacionit për të rinjtë Ibrahim Kodra, Lugano;
- Organizata për Lobim New Kosova Alliance, Washington, (2005-2007);
- Fondacioni Behgjet Pacolli, Prishtinë;
- Themelues dhe Kryetar i Partisë Politike Aleanca Kosova e Re, AKR (2007);
- Deputet i Kuvendit të Republikës së Kosovës (2007-2010);
- Deputet i Kuvendit të Republikës së Kosovës (2011).
Veprimtaritë humanitare:
- 1993 - Themelues dhe sponsor i spitalit për strehimin dhe përkujdesjen e fëmijëve të braktisur që lindin me probleme fizike në Sakha);
- 1999 - Në bashkëpunim me zonjën Fanfani dhe Fondacionin Fëmijët e paqes, intervenon masivisht në ofrimin e ndihmave në Kukës, Ivangrad e gjetiu, për të dëbuarit nga Kosova;
- 1999 – Mbështetje spitaleve në Kosovë me barna dhe preparate medicinale;
- 2000-2004 - Mbështetje për ngritjen e infrastrukturës së TMK-së në Prishtinë dhe kontribut në pajisjet profesionale të saj;
- 2005 – Mbështetje për ngritjen e Qendrës memoriale në fshatin Penuhë të Podujeves;
- 2004 – Lirimi i pengjeve në Afganistan (rasti i Shqipe Hebibit);
- 2006 – Lirimi i gazetarit të marrë peng në Afganistan Gabrielle Torsello;
- 2008-2011 - Lobim permanent për njohjen e Kosovës si shtet të pavarur (mbi 20 njohje);
- 2007 – Kontribut në lirimin e 23 pengjeve koreanë në Afganistan;
Disa prej aktiviteteve humanitare të Fondacionit “Behgjet Pacolli”:
- Projektues, sponsor dhe financues i gjithë strukturës së Universitetit Amerikan AUK në Kosovë;
- Financues i zgjerimit të Fakultetit Filozofik në Prishtinë;
- Financues i projekteve kulturore e trashëgimtare në Kosovë;
- Sponsorizues i sporteve në Kosovë;
- 20 bursa studimi në vazhdimësi (në Kosovë dhe jashtë);
- Kontribut tërësor në ndërtimin e strehimeve për familjet skamnore;
- Asistencë në dërgimin për shërim jashtë vendit të dhjetëra pacientëve në vit;
- Asistencë sociale invalidëve dhe personave në nevojë (pagë mujore);
- Ngritja e muzeut Ibrahim Kodra në Prishtinë (në proces);
- Asistencë ditore të njerëzve në nevojë;
Vlerësime:
- Dekoratat e TMK;
- Vlerësime dhe tituj nderi nga Universiteti i Teknologjisë së Roçester (Rochester);
- Dekorata nga AUK (Universiteti Amerikan në Kosovë)
- Dekoratat e larta të Shtetit të Perusë, Presidentit të Perusë;
- Dekorata më e lartë shtetërore e Federatës Ruse (vlerësimet në arkitekturë), qytetari i dytë i huaj pas amerikanit ARMAND HAMMER që e merr këtë dekoratë;
- Qytetar nderi i Astanës, Republika e Kazakistanit;
- Konsull nderi global i Liberisë (2002-shtator 2010);
- 2009 - Ambasador i Paqes (Universal Peace Federation);
- 2010 Kalorës i Paqes Globale i Mijëvjeçarit; dhënë nga Centro Internazionale per la Pace fra i Popoli (Qendra Ndërkombëtare për paqen mes popujve) çmim i dhënë dhe Michail Gorbacov, Perez De Cuellar, S.S. Giovanni Paolo II, Luciano Pavarotti, Helmut Kohl, Nënë Tereza e Kalkutës, Kofi Annan, Bill Gates, etj;
- Mirënjohja nga Fondacioni Nelson Mandela;
- Mirënjohja nga Fondacioni Clinton Global Initiative.
Gjuhët:
Gjuhë amtare: Shqip;
Gjuhë të huaja: Anglisht, Frengjisht, Gjermanisht, Italisht, Rusisht, Spanjisht, Serbo-Kroatisht.
Gjykata Kushtetuese e Kosovës e quajti jokushtetues vendimin për zgjedhjen e z.Behgjet Pacolli në detyrën e Presidentit. Më 30 mars 2011, kjo gjykatë publikoi vendimin e marrë më 28 mars, sipas të cilit, “Vendimi i Kuvendit të Republikës së Kosovës Nr. 04-V-04, lidhur me zgjedhjen e Presidentit të Republikës së Kosovës, më 22 shkurt 2011, është jokushtetues”.
Presidentja Atifete Jahjaga lindi më 20 prill 1975 në Rashkoc - Gjakovë. Znj. Jahjaga ishte Zëvendësdrejtoreshë e Përgjithshme e Policisë së Kosovës prej shkurtit të vitit 2009 deri në zgjedhjen e saj Presidente e Republikës së Kosovës, më 7 prill 2011. Që nga themelimi i Policisë së Kosovës, në fillim të vitit 2000, fillimisht shërbeu si police, duke përparuar në nivel rajonal dhe në atë të Shtabit të Përgjithshëm. Gjatë karrierës së saj të mëhershme, Presidentja Jahjaga ka shërbyer në pozita të rëndësishme në zbatim të rendit dhe ligjit në Njësinë e Standardeve Profesionale, pastaj Ndihmëse e Zëvendësdrejtorit të Policisë së Kosovës, Ndihmëse e Shefit të Burimeve Njerëzore, Ndihmëse Ekzekutive Speciale e Zëvendëskomisarit për Administratën e Policisë së Kosovës, Zëvendëskomandante për Polici Kufitare të Policisë së Kosovës, Kryesuese e Departamentit të Trajnimeve, Ndihmëse e Zëvendëskomisarit të Policisë së Kosovës për Polici Kufitare, Ndihmëse e Zëvendëskomisarit të Policisë së Kosovës për Personel dhe Trajnim.
Shkollën fillore dhe gjimnazin i kreu në Prishtinë, ku gjithashtu i përfundoi studimet në Fakultetin Juridik të Universitetit të Prishtinës, në vitin 2000. Ka përfunduar Certifikimin Postdiplomik në Menaxhimin Policor dhe të Drejtën Penale në Universitetin e Leicester-it në Mbretërinë e Bashkuar në vitet 2006-2007, Certifikimin Postdiplomik në Shkenca Kriminalistike në Universitetin e Virginia-s në SHBA, në vitin 2007. Aktualisht vazhdon studimet e Magjistraturës në drejtimin e Marrëdhënieve Ndërkombëtare në Fakultetin Juridik të Universitetit të Prishtinës. Si shtesë e këtyre studimeve, vlen të theksohen programet profesionale dhe studimore që ka ndjekur në Qendrën Evropiane për Studime të Sigurisë “George C. Marshall” Gjermani, në Akademinë Nacionale të FBI-së në SHBA dhe në Departamentin e Drejtësisë në SHBA.
Përveç gjuhës shqipe (amtare), Presidentja Atifete Jahjaga zotëron edhe gjuhët angleze dhe serbe. Presidentja Atifete Jahjaga është e martuar me z. Astrit Kuçi dhe jeton në Prishtinë.
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn ita_Latn eng_Latn eng_Latn deu_Latn eng_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn ron_Latn szl_Latn eng_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn eng_Latn als_Latn sot_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn