als_Latn fur_Latn slv_Latn
Teatri Kombtar n Shqipri
Teatri Kombtar u krijua n vitin 1945 n Tiran. Fillimi i viteve 40-t sht lidhur ngusht me Teatrin e Lufts Nacional-lirimtare, grupet teatrore t t cilit u bn brthama e krijimit menjher pas lufts.
Aktort t par t Teatrit Profesionist ishin Mihal Popi, Gjon Karma, Mihal Stefa, Ndrek Shkjezi, Liza Vorfi, Behije ela, Ndoc Meshkalla, Hasan Rei. Shum shpejt n teatrin profesionist erdhn nga lvizja amatore emra shum t njohur si Marie Logoreci, Prokop Mima, Sandr Prosi, Sulejman Pitarka, Pjetr Gjoka, Loro Kovai, Besa Imami, Violeta Manushi si dhe regjisori i porsadiplomuar Pandi Stillu.
N vitet 45-56 shteti shqiptar u prpoq ta orientonte Teatrin Kombtar, s paku n tri drejtime : -sigurimin e nj repertori me drama t realizmit socialist me autor t vendeve t Lindjes. Prpos repertorit me ndikim politik, spikasin premierat nga dramaturgjia botrore :
"Revizori" Gogol regjia S. Mio 1947,
"Othello" Shekspir regjia A.J. Ricko 1953,
"Toka Jon" regjia Pandi Stillu 1954,
"Familja e Peshkatarit" Sulejman Pitarka regjia Pjetr Gjoka 1956,
"Halili dhe Hajria" Kol Jakova regjia Besim Levonja 1950,
"Shrbtori i dy zotrinjve" K. Goldon regjia Zina Andri -1955.
N vitet 1956-1965 flitet pr nj teatr vrtet profesionist ku radht e t cilit u shtuan me skenograf, regjisor dhe aktor t kualifikuar. Por n repertorin e ksaj periudhe spikasin edhe vepra madhore nga dramaturgjia botrore si :
"Intrig dhe Dashuri" Shiler me regji t Mihal Luarasit 1957,
"Hamleti" Shekspir 1960,
"Mbi Grmadha" Fadil Parami me regji te Kujtim Spahivoglit - 1962,
"Borgjezi Fisnik" Molier me regji t Pandi Stillu 1963,
"Karnavalet e Kors" Spiro omora me regji t Pandi Stillu 1964,
"Xhaxha Vanja" A. ehov me regji A. Malo 1964,
"Mbreti Lir" Shekspir me regji Pandi Stillu 1965.
Vitet 65-72 dallohen nga trajtimi i dramaturgjis kombtare si element kryesor n repertor dhe kufizimi gradual i veprave t shquara nga dramaturgjia botrore. N repertorin e ksaj periudhe veojm si premiera "Pas vdekjes" dhe "14 vje dhndr" nga ajupi, "Prefekti" nga Besim Levonja, "Gjenerali i Ushtris s Vdekur" Ismail Kadare me regji t Pirro Manit si dhe "Arturo Ui" Breht me regji t Pirro Manit vn n vitin 1971.
Vitet 1972-1985 dallohen prnga politizimi i tejskajshm i repertorit t Teatrit Kombtar, ndshkimin dhe largimin nga skena t disa prej regjisorve, dramaturgve dhe aktorve si modernist si dhe paksimin e repertorit dhe t premierave. Premierat q mund t veojm si m sukseshmet jan : "Njeriu q pa vdekjen me sy" Viktor Eftimiu me regji t Pirro Manit 1974, "Lumi i vdekur" Jakov Xoxa me regji t Drita Agollit 1975, "Zonja nga qyteti" Ruzhdi Pulaha me regji t Agim Qirjaqit 1975, "Luiza Miller" Shiler me regji t Drita Agollit 1979, "Nata e dymbdhjet" Shekspir me regji t Pirro Manit 1982, "Shklqimi dhe rnia e shokut Zylo" Dritro Agolli me regji t Fatos Haxhiraj-1983, "Prometeu" -Viktor Eftimiu regjia Pirro Mani 1984.
Vitet 1985-1992 jan vitet e fund-diktaturs, deri m 1990 kur prmbyset ajo dhe kemi fillimet e liris, nga ku vihen re:-nj prani m e gjer e repertorit t huaj,-guximi pr t prekur tema tabu, eksperimentet e para dhe shija e paprovuar e autorve t ndaluar. Mund t veohen disa premiera: "Vdekja e nj komisioneri" A.Miler me regji Fatos Haxhiraj -1986, "Pallati 176" - Adelina Balashi me regji t Alfred Bualotit dhe Andon Qesarit -1986, "Romeo dhe Zhulieta" Shekspir me regji Dhimitr Pecanit-1987, "Zbutja e kryenees"-Shekspir me regji Fatos Haxhiraj- 1988, "Kush e solli Doruntinn" Pirro Mani me regji Fatos Haxhiraj 1989, "Frik dhe mjerim n rajhun e tret" B.Breht me regji A. Kumbaro- 1990, "Dhelpra dhe rrusht" G.Figueredo me regji t Dhimitr Pecanit, "Rikardi I tret" Shekspir me regji t Agim Qiriaqit 1992.
Vitet 1992 2005 shnojn vitet e ndryshimeve strukturore rrmjsore n TK, ku veohen si dukuri: -aplikimi i metodologjive t fundit teatrore, - zotrimi thuajse absolut i repertorit nga pjest e huaja, kryesisht komedi dhe tragjikomedi, paksimi n mnyr t ndjeshme i pjesve dhe autorve shqiptar, - hapja e hapsirs pr ngritjen e kompanive private. Disa nga premierat :
- "Dy zotrinjt nga Verona" Shekspir me regji t Dhimitr Pecanit 1993,
8 Persona + Ferdinand Radi me regji t Ferdinand Radit 1994,
"Fernando Krafti m ka shkruar nj letr" T.Dorst me regji t Gzim Kames 1994,
"Tiranozauri" Kasm Trebeshina me regji t Gzim Kames 1995,
"Don Zhuani" Molier me regji t Arben Imami 1996,
"Apologjia e vrtet e Sokratit" Gzim Kame dhe Mirush Kabashi 1997,
"Quo Vadis" Serafin Fanku me regji t Serafin Fankut 1997,
"Kopshti me dallndyshe" B.Cikliropulos me regji t Kio Londos 1998,
ndra e nj nate dimri Ismail Kadare me regji t A.Bora 1999,
"Njeriu,virtyti,kafsha" Luixhi Pirandelo me regji t Drita Agollit 2000,
"Armiku I Popullit" H.Ibsen me regji t Agim Qiriaqit 2000,
"Utopos" S.apaliku me regji t Rikard Ljarja 2001,
"Mbreti po vdes" E.Jonesko me regji t A.Bora 2001,
"Portreti Dorian Greit" O.Uajlld me regji t Kio Londos 2002,
"Gomone" Mihal Luarasi me regji t Gzim Kames 2003,
"Streha e t harruarve" Ruzhdi Pulaha me regji t Mihal Luarasi 2004,
"Kopraci" Molier me regji t H.uli 2004,
"Pjata e drunjt" Morison me regji t Gzim Kames 2005,
"Si e mposhta Musolinin" drama dhe regjia Haqif Mulliqi 2005,
"Xhaxha Vanja" A.P.ehov me regji t H.uli 2005.
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn fur_Latn fur_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn tpi_Latn als_Latn nno_Latn als_Latn spa_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn fra_Latn als_Latn mri_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn