als_Latn lit_Latn slv_Latn
Struktura e Tokes sipas Bibles para permbytjes se Noes dhe mosha reale 6000 vjecare
Struktura e Tokes sipas Bibles para permbytjes se Noes dhe mosha reale 6000 vjecare
Secili prej nesh ka pasur mendime dhe pyetje ne lidhje me origjinen e tokes dhe te jetes qe ndodhet ne te. Rrefimi biblik i origjinave shpall shume qarte se krijimi ndodhi gjate nje periudhe kohe prej gjashte ditesh. Me pak fjale bibla pohon se Zoti krijoj token brenda gjashte diteve si gjene me perfekte ne univers, gjithashtu ajo pohon se toka ishte me e begate se tani dhe nuk kishte pamjen qe ka sot pasi struktura e saj para permbytjes se madhe ka qene krejt ndryshe. Poashtu dhe jeta e gjalle qe jetonte ne te ishte shume here me e ndryshme dhe me e shumellojshme ku jetegjatesia e gjallesave ishte shume me e madhe me nje fizik te shendoshe dhe pa probleme gjenetike, dhe e gjitha kjo fale struktures perfekte qe toka zoteronte ate kohe. Domethene begatija lidhej ngushte me strukturen e tokes. Pyetja qe mund ti linde gjithsecilit prej jush eshte: Cfare strukture ka pasur toka?
Bibla rrefen se struktura e tokes ishte e tille:
Toka nuk ishte e mbuluar nga detet apo oqeanet por ishte e lagesht, domethene ishte e thate nga uji dhe kishte lageshti te madhe e krahasuar me klimen subtropikale ku mendohet te kishte keneta ose liqene te vegjel por jo dete dhe oqeane.
Mbi token qendronte atmosfera e cila perbehej nga gazrat e sotem vetem se me perqindje lageshtie shume here me te larte e ngjashme me klimen subtropikale.
Mbi atmosferen qendronte uji ne forme te lengshme qe mbulonte gjithe planetin si nje sfere gjigante e lengshme e cila nuk binte poshte por qendronte si nje mburoje e ngjashme me shtresen e ozonit sot.
Mbi kete shtrese ujore ishte hapesira boshe e kozmosit dhe te tere trupat qiellore te vendosur ne te.
Pyetja eshte se si tere kjo mase ujore mund te mbulonte tere token pa rene nga forca e gravitetit?
Eshte vertetuar se ne nje largesi te caktuar nga toka forcat e rendeses behen pothuajse zero dhe cdo trup i lenget ose i ngurte mund te qendroje ne prehje ose ne levizje te njetrajtshme pa u ndikuar nga forcat e rendeses. Pokeshtu mendohet se edhe nese forca e gravitetit mund te ushtronte nje force te caktuar terheqese uji qe kishte mbeshtjelle token mund te ishte ne levizje rrotulluese centrifugale e cila kundershton forcen terheqese te tokes po te kete shpejtesine dhe largesine e duhur.
Pra me pak fjale mundesia qe toka mund te qendronte e mbeshtjelle nga nje mase ujore eshte e pranueshme nga te gjitha ligjet e fizikes. Pyetja qe lind eshte: cfare efektesh mund te sjelle mbi toke kjo shtrese ujore?
Efekti serre.
Prania e nje shtrese uji qe rrethonte token do te krijonte nje numer faktoresh mjedisore shume te ndryshem nga ajo qe perjeton toka jone e tanishme. Prania e kesaj mbeshtjellje uji do te kishte siguruar nje efekt serre. Drita e diellit, ose rrezatimi me vale te gjata, do te kalonte neper shtresen e ujit ne atmosferen e siperme dhe do te perhapej ne shume drejtime te ndryshme. Drita do te arinte te gjitha gjeresite gjeografike me nje intesitet te barabarte. Nxehtesia e rrezatuar nga siperfaqia e tokes ne formen e rrezatimit me vale te shkurtra do te mbetej brenda mbeshtjelles ujore. Kjo do krijonte nje mjedis te tipit serre mbi tere siperfaqen e globit. Si rezultat, nga poli ne pol do te kishte nje klime subtropikale. Bime dhe kafshe subtropikale do te ekzistonin mbi te gjithe siperfaqen e tokes.
Mbeshtjella qe rrethonte token do te shkaktonte nje klime shume te qendrueshme. Nuk do te kishte ndryshime klimatike ekstreme si ato qe ne perjetojme sot si rezultat i nxehjes se pabarabarte te siperfaqes se tokes. Ne kushtet atmosferike te sotme, drita e diellit godet token me drejteperdrejte ne ekuator se sa ne rajonet polare. Kjo gjendje shkakton qe ajo te jete me e nxehte ne ekuator dhe me e ftohte ne drejtim te rajoneve polare. Diferencimi i temperaturave perreth globit shkakton ndryshime ne presionet atmosferike, te cilat nga ana e tyre rezultojne me prodhimin e ererave. Ndersa ererat levizin kendej e andej neper glob duke synuar te ekujlibrojne ndryshime ne presion, rezultojne rreshje kur ndeshen masat e ftohta dhe te nxehta. Per shkak te temperaturave uniforme te prodhuara nga nje mbeshtjelle, toka fillestare kishte kushte shume te lageshta, te njomura, por nuk kishta fare shi. Nje shterse uji qe rrethonte token do te filtronte rrezatimin e demshem kozmik qe deperton atmosferen e tokes. Rrezatimi me vale te gjata do te ishte ne gjendje te kalonte neper shtresen e mbeshtjelles, por rrezatimi me vale te shkurtra si drita ultravjollce nuk do te mundej. Mbeshtjella e ujit do te kishte funksionuar ne te njejten menyre sic e mbron token rrezatimi me vale te shkurtra shtresa e ozonit sot. Uji shpesh dhe ne ditet e sotme perdoret si nje mburoje e suksesshme nga rrezatimet e demshme si per shembull ne uzinat atomike nga materialet radioaktive. Rrezatimi me vale te shkurtra eshte jashtzakonisht i demshem per jeten. Pervecse ben qe te ndodhin ndryshime gjenetike degjenerative brenda kromosomeve te qelizave, rrezatimi me vale te shkurtra eshte pergjegjes per pershpejtimin e procesit te plakjes. Nen mbrjtjen e nje toke ne mbeshtjelle, ne duhet te gjejme se bimet dhe kafshet mund te rriteshin shume me te medha, te ishin me te shendetshme e me te fuqishme dhe te jetonin me gjate.
Faktet Biblike.
Bibla tregon se toka fillestare ishte shume ndryshme nga toka qe ne njohim sot. Nje prej tipareve te rendesishme te permendura eshte prania e nje mbeshtjelle ose shtrese uji qe rrethonte token.
Zanafilla 1 : 6-7 shpall:
"Dhe Perendia tha, Le te kete nje kupe qiellore ne mesin e ujrave, dhe le t'i ndaje ajo ujrat nga ujrat. Dhe perendia beri nje kupe qiellore, dhe i ndau ujrat qe ishin nen kupen qiellore nga ujrat qe ishin mbi kupen qiellore: dhe keshtu u be."
Shqyrtimi i ketyre dy vargjeve me hollesisht do te ndihmoje per te na dhene nje te kuptuar me te mire te asaj qe na tregon Bibla se si ishte toka fillestare. Neve na thuhet se nje kupe qiellore ndante nje shtrese uji qe ishte siper nga nje shtrese uji poshte. Fjala kupe qiellore i referohet shtreses atmosferike qe rrethon token. Shkrimet e qartesojne kete duke pohuar.
Zanafilla 1 : 20 Shpall:
"Le te japin ujrat me bollek krijesa levizese qe kane jete, dhe shpende qe mund te fluturojne mbi toke e ne kupen qiellore te hapur te qiellit."
Gjendja qe na pershkruhet ne keto vargje mund te ilustrohet me se miri ne nje sfere uji qe rrethon token. Si rezultat i kesaj situate unike, toka mbrohej nga nje mbeshtjelle uji qe prodhonte nje efekt subtropikal serre. Meqense mbeshtjella e ujit do te lejonte qe nxeftesia diellore te shperndahej ne menyre uniforme ne te gjithe rruzullin dhe si rezultat i kesaj nuk do te kishim trysni te ndryshme barometrike kjo do te sillte mungesen e ererave dhe te rreshjeve te shiut. Per kete dukuri interesante Bibla pohon.
Zanafilla 2 : 5-6 Shpall:
"Zoti Perendia nuk kishte bere qe te bjere shi mbi toke dhe nuk kishte asnje njeri per te punuar token. Por nga toka u ngrit nje mjergull, dhe ujiti tere faqen e dheut."
Sipas ketij modeli Biblik, para kohes se permbytjes nuk kishte shi.
Faktet mjedisore
Ashtu si ne cdo model ose teori, autenticiteti ose shkalla e pranimit mund te matet vetem duke e testuar ate kundrejt deshmise se vrojtueshme. Ne kemi pare disa prej kushteve madhore mjedisore te krijuara nga nje shtrese uji qe rrethonte token. Tani ne do te shohim nje pjese te deshmise qe i jep besueshmeri modelit te tokes se mbeshtjelle.
Jeta subtropikale nga poli ne pol.
Modeli me mbeshtjelle sugjeron se ne te gjithe boten, si rezultat i kushteve uniforme klimatike te buta nga poli ne pol, behej jete subtropikale. Shqyrtimi i regjistrimit fosil na jep shembuj te shumte organizmash qe kane jetuar ne te kaluaren. Shpejt behet e qarte se ne te kaluaren duhet te kete qene shume te ndryshme nga ato qe jane sot. Per shembull ne skajin verior te ishullit Vankuver ne Kanada jane gjetur fosile gjethesh palmash. Keto gjethe gjenden te mberthyera ne shkemb vullkanik, duke treguar se ato u shkateruan si rezultat i te qenit te mbuluara shpejt nga nje shperthim vullkanik. Ky tip bimesie subtropikale nuk rritet sot ne kete zone. Eshte e qarte se ne te kaluaren klima ne kete zone duhet te kete qene shume e ndryshme.
Nje zone tjeter ku mund te shihni jane ishujt Rinj Siberiane, te ndodhur ne veri te Rususe dhe brenda rrethit Arktik. Te shperndara te tere ishullin gjenden mbeturina pyjesh tropikale, peme frutore gjigande me gjethe te gjelbra dhe fruta te ngrira ne akull, si dhe mbeturina mamuthesh e kafshesh te tjera. Eshte e qarte se kjo lloj jete sot nuk ekziston ne kete pjese te botes. Ne librin "Misteret e mamuthve te ngrire" te shkruar nga Charles H.Hapgod, u raportuan tri gjetje te tilla.
Ishujt Spitzbergen ne veri te Norvegjise dhe gjithashtu brenda rrethit Arktik, eshte nje zone tjeter ku eshte gjetur e ruajtur jeta subtropikale. Donald Patten ne librin e tij "Permbytja Biblike dhe Epoka e Akullit", permend se ne kete zone jane gjetur gjethe palme deri ne dymbedhjete kembe te gjata ne nje gjendje te fosilizuar, sebashku me jete detare subtropikale te fosilizuar te llojeve te ndryshme.
Ne Alaske jane bere gjetje te shumta qe tregojne se ne te kaluaren jeta ne ate zone ishte shume e ndryshme nga ajo qe eshte sot. National Geographic, mars 1972, ka botuar nje artikull interesant per tundren e Alaskes. Ne kete artikull lexuesit i tregohet per mbeturina gamilesh, luanesh, kuajsh, mamuthesh, tigrash, pertacesh dhe bizonesh gjigande te gjetur te ngrire ne shtresat e akullit dhe te baltes. Keto kafshe nuk jetojne sot ne kete pjese te botes, megjithate deshmia zbulon se ne te kaluaren ato jetonin.
Bimet dhe kafshet e medha.
"Mbreteria e Gjelber", nje liber i publikuar nga Childcraft, ilustron nje numer vizatimesh te bimeve qe jetuan ne te kaluaren. Keto vizatime bazohen ne informacionin e mbledhur nga regjistrimi fosil. Tregohen bime ne forme myshku qe riteshin afro tri kembe te larta. Sot, bimet e myshkut rriten afersisht dy ose tre inc te larta. Tregohen bime qe ngjajne me kercej asparagu vigan. Ato riteshin me shume se dyzet kembe te larta. Sistemet rrenjore te ketyre bimeve jane te ngjashem me sistemet rrenjore ne forme flokesh te bimeve te qepes sic i shohim sot. Eshte e qarte se rrenjet e ketyre bimeve nuk u duhej te shkonin thelle ne toke me qellim qe te merrnin lageshtiren, as te ankoronin veten kunder ererave e stuhive.
Ne regjistrimin fosil jane gjetur kallama bishtakali qe rriteshin me shume se pesedhjete kembe te larte. Sot kallami bishtakali rritet ne zonat kenetore, por vetem ne nje lartesi maksimale prej kater ose pese kembesh. Ne te kaluaren bimet ne forme fieri rriteshin deri ne lartesine prej me shume se pesedhjete kembe te larta krahasuar me bimet me permasa shkurreje te sotme.
Ne regjistrimin fosil jane gjetur insekte qe jane shume me te medha se sa kopjet e tyre te sotme. Per shembull jane gjetur kacabuj me diameter me shume se nje kembe; jane ruajtur pilivesa me nje hapje te fleteve me me shume se tri kembe. Mbeturinat e fosileve detare shpesh jane shume me te medha se kopjet e tyre te sotme. Ne Kanionin Sandanas, prane Banfit, Alberta, Kanada, jane gjetur midhje fosile me shume se dy kembe te gjata. Ne regjistrimin fosil jane gjetur guacka nautiloide qe jane me shume se nente kembe ne diameter. Sot, pasardhesit e tyre ekzistues jane me permasa vetem afro tete inc.
Fosile kafshesh gjigande te shumee llojeve te ndryshme jane gjetur ne tere boten. "Gjigande nga e kaluara", nje liber i publikuar nga Shoqata Kombetare Gjeografike, tregon shume prej ketyre krijesave vigane te se kaluares te cilat nuk egzistojne me sot. Mbeturina fosile te rinoceronteve pa bri tregojne se ai ishte me shume se dymbedhjete kembe te larta; zogj vigane arrinin ne nje lartesi prej me shume se njembedhjete kembe; kastore gjigande rriteshin per te qene me permasat e nje derri; briret e drereve masnin me shume se dymbedhjete kembe gjeresi. Pertacet e tokes, qe sot rriten ne permasat e nje majmuni mesatar, ne regjistrin fosil jane gjetur me gjatesi me shume se tetembedhjete kembe.
Nje prej tipareve me te spikatura te regjistrimit fosil eshte bolleku i krijesave gjigande zvarranike. Zvarraniku me i zakonshem i se kaluares eshte dinozauri. Zvarraniket e fillojne jeten duke celur nga nje veze, pastaj duke u rritur gjithje e me te medhenj cdo vit. Sa me shume jeton zvarraniku, aq me i madh behet ai. Dinozauri eshte nje prej krijesave me te medha qe ka jetuar ndonjehere ne faqen e ketij planeti. Me qellim qe dinozauret te jene rritur deri ne permasat shume te medha sic zbulohet nga regjistrimi fosil, jetegjatesia e tyre duhet te kete qene shume me e madhe se jetegjatesia e zvarranikeve te sotem. Mbeshtjellja mbrojtese me siguri do te ndihmonte per te shpjeguar perse kafshet e se kaluares rriteshin me te medha dhe jetonin me shume.
Jetegjatesia e njeriut
Ne qofte se modeli me mbeshtjelle eshte i sakte, atehere duhet te kete deshmi qe te tregoje se jetegjatesia e njeriut ne te kaluaren ishte shume me e madhe. Ndersa shohim rrefimin biblik te gjenealogjive te njerzve qe jetuan ne token e hershme, ne shohim se jetegjatesia mesatare e njeriut fillestar ishte shume me e madhe se sa jetegjatesia mesatare e njeriut sot.
Ne qofte se shohim tabelen qe tregon jetegjatesite e njerezve qe nga Adami deri tek Isaaku, ne do te shohim nje kontrast te qarte midis atyre qe jetuan para dhe atyre qe jetuan mbas permbytjes se Noas. Tek Zanafilla kapitulli pese, mosha mesatare e njeriut qe jetoj para permbytjes ka nje prishje te dukshme te jetegjatesive te medha. Brenda nje periudhe 600 vjecare jetegjatesia ngushtohet nga 900 vjet mesatarja duke zbritur ne afersisht 175 vjet e gjate. Modeli me mbeshtjelle na ndihmon te kuptojme perse njeriu jetoj kaq gjate para permbytjes. Ne kohen e permbytjes se madhe te Noas, mbeshtjella u shemb mbi toke dhe siguroi nje prej burimeve te ujrave te permbytjes. Mbeshtjella e tokes para permbytjes e mbronte njeriun nga rrezatimi i demshem me vale te shkurtra i diellit, i cili dihet se e pershpejton procesin e plakjes. Pas permbytjes, kur mbeshtjella ishte zhdukur, toka do ti ishte ekspozuar rrezatimit me vale te shkurtra dhe jetegjatesite do te binin mprehtas. Ndersa kalonte koha, rrezatimi me vale te shkurtra do te vazhdonte tu shkaktonte degjenerim projekteve gjenetike te jetes e tu trasmetohej brezave pasardhes. Procesi i plakjes do te vazhdonte te pershpejtohej. Sot jetegjatesia mesatare e njeriut eshte afersisht 70 deri 80 vjet, ne asnje vend prane te 900 vjeteve qe njerezit jetonin para permbytjes.
Edhe njehere, ne shohim se Bibla na ka dhene celesa per te kuptuarit e ngjarjeve te kaluara. Zbulesa shkrimore e nje toke te mbeshtjellur para permbytjes na ndihmon te kuptojme jetegjatesine e njeriut te hershem sic regjistrohet ne Bibel dhe i pergjigjet shume prej pyetjeve qe rezultojne nga vrojtimi i regjistrimit fosil.
Ngjarjet e permbytjes se madhe.
Duke pranuar teorine qe toka ka qene e mbeshtjelle nga nje sfere ujore vetvetimthi lind pyetja se ku ndodhet tere ajo mase ujore qe mbeshtillte token, pasi sot ne kohen e sotme mbi atmosfere nuk gjendet asnje shtrese uji. Kete arsye na i shpjegon vet Bibla me ngjarjen e permbytjes se madhe ne kohen e Noas.
Zanafilla kapitulli 7 dhe 8 identifikojne ngjarjet madhore qe ndodhen gjate permbytjes. Veshtrimi i nje pamjeje te pergjithshme te ketyre ngjarjeve do te na jape nje te kuptuar me te mire te asaj qe i ndolli tokes fillestare. Shkrimet permendin se ne kohen e permbytjes ndodhen ngjarjet qe vijojne:
1. Dritaret e qiellit u hapen.
2. Burimet e thellesive te medha shperthyen perpjete.
3. Shiu ra per dyzet dite e per dyzet net.
4. Veprimtaria e valeve baticore ndodhi ne nje baza globale.
5. Korja e tokes u ngrit e u zhyt.
Bibla tregon se zemerimi i Perendise u derdh ndersa "Dritaret e qiellit u hapen" (Zanafilla 7 : 11). Neper tere shkrimin, kur i behet rrefim "dritareve te qiellit" dhe konteksti ka te beje me gjykimin, i behet rrefim materialit me nje origjine kozmike qe binte mbi toke. Perendia, duke perdorur ligjet e Tij te natyres, solli gjykim hynor mbi token. Ai shkaktoi gjithashtu crregullime ne qiejt duke ndikuar ne qendrueshmerine e tokes. Si rezultat i kalimit nga afer i trupave te tjere qiellore prane tokes, ka pasur ndikime jashtezakonisht te medha gravitacionale dhe elektromagnetike. Pershkrimi i permbytjes permend se nje prej ndollive madhore ishte carja e kores se tokes ndersa "Burimet e thellesive te medha [ shperthyen ] perpjete." Kjo do te shkaktonte shperthime vullkanike ne nje shkalle globale. Sasi te jashtezakonshme hiri vullkanik, llave, uji te tej-nxehur dhe dioksidi karboni do te derdheshin ne te gjithe masen e sterese dhe shtreterit e oqeaneve. Organizmat detare do te kapeshin dhe shkateroheshin me shpejtesi nga depozitat vullkanike e sedimentare. Ne stere, jeta bimore e shtazore do te kapej, shkaterrohej dhe mbulohej persiper nga mijera kembe shtresa te depozituara nga permbytja. Te gjitha llojet e jetes do te perziheshin e ngateroheshin bashke dhe do te varroseshin me shpejtesi.Te shoqeruar me ngjarjet e permbytjes do te ishin ciflat e nxehta kozmike qe binin nga qielli. Kjo lloj veprimtarie ndodhi ne periudha te tjera te historise kur Perendia derdhi "Zjarr e squfur" mbi toke. Profeti isaia pershkroi te njejtin lloj gjykimi kozmik qe binte poshte si shi kur "dritaret qe nga larte jane te hapura" (Isaia 24 ; 18). Ne kohen e permbytjes, hekuri i nxehte meteorik, gazra kozmike hidrokarboni, sere flakeruese dhe bitum do te binte poshte si shi mbi token.
Mbeshtjella e ujit qe rrethonte token fillestare do te shembej gjate kesaj veprimtarie. Kjo do te krijonte nje pjese te madhe te ujrave te permbytjes qe mbulojne token. Shi si perrenj do te binte ne shumicen e zonave te tokes; mijera kembe akull dhe bore do te depozitoheshin me shpejtesi perreth poleve magnetike te tokes. Kesula akulli polar do te formoheshin ne menyre te befasishme, duke kapur jeten bimore e shtazore subtropikale ne nje cast kohe. Korja e tokes u crregullua shume ne kete kohe, ndersa masa stereje u ngriten e u zhyten. U perkulen perpjete male dhe u zhyten lugina. (Psalmi 104 : Qytetrime te tera u gelltiten ne toke. (Ezekieli 26 : 19-20) Zona, qe dikure ishin shtreter oqeanesh, u bene shkretetira. Veprimtari baticore u zhvillua ne nje baze globale gjate disa muajsh. (Zanafilla 8 : 1-3-5) Valet do te gerryenin para e mbrapa neper siperfaqen e globit, duke bartur bimesi dhe material shtazor. Te gjitha llojet e materialit te gjalle do te ngateroheshin bashke, te perziera me hi vullkanik, balte vullkanike dhe cifla te tjera. Vale baticore, qe bartnin bime dhe kafshe nga toka dhe deti, do te shtriheshin ne shtresa horizontale te depozituara nga permbytja. Mijra kembe depozitim do te ndodhte ne nje periudhe shume te shkurter kohe. Do te formoheshin shtrese mbi shtresa, ndersa masa stereje ngriheshin e zhyteshin. Bimesia dhe jeta shtazore do te ngaterohej bashke, do te shqyej e do te varrosej ne shtresat e tokes pa asnje rregull te vecante.
Kjo permbytje globale ndodhi ne nje periudhe kohe prej me pak se nje vit. Si rezultat i kesaj katastrofe te madhe, klima dhe mjedisi fillestar ndryshuan krejtesisht. Shume varietete bimesh e kafshesh u bene te zhdikura. Jeta bimore dhe shtazore u varros ne mijera kembe depozita vullkanike e shtresa sedimentare dhe u fosilizua me shpejtesi. Tiparet gjeologjike mbi te gjithe faqen e tokes u ndryshuan.
Kur ndolli krijimi
Tema e moshes se tokes ka qene gjithmone nje qeshtje polemike. Ne fillim nuk kishte asnje qenje njerzore per te bere vrojtime te drejteperdrejta. Si rezultat, hamendjet e njeriut per temen e moshes se tokes kane shkaktuar nje numer pikpamjesh te ndryshme.
Pikepamja evolucionare shpall se toka eshte shume e vjeter. Shumica e burimeve shkencore qe trajtojne kete teme pohojne se universi eshte ne moshe midis 15 dhe 20 miljarde vjet dhe se toka eshte me moshe afersisht 4.5 dhe 5 miljarde vjet. Sic do permendim me pas ne kete shkrim, miljardat e viteve te kohes te nevojshme per pikpamjen evulucionare te botes, u vendosen per here te pare nga gjeologet e viteve 1700. U propozua se shtresat e tokes, te quajtura strata, ishin formuar gradualisht gjate nje kohe prej miljona vjetesh.
Krijimistet e tokes se re qe besojne ne rrefimin biblik te origjinave besojne se shtresat e tokes u formuan ne nje menyre katastrofike gjate nje periudhe te shkurter kohe, kur toka u shkretua ashper ne kohen e permbytjes se Noas. Krijimistet e tokes se re mbrojne pozicionin se ditet e krijimit ishin dite te mirefillta sic do ta kuptonim me nje dite sot. Rrefimi biblik i gjeneologjive, ose regjistrimi i brezave qe nga Adami sic renditet ne Shkrim, duket se tregon se java e Krijimit ndodhi vetem mijra vite me pare. Pra sipas Bibles toka u krijua afersisht 6000 vjet me pare.
GJEOKRONOLOGJIA
Shkenca e gjeokronologjise trajton temen e percaktimit te moshes se tokes. Ne kohen e sotme ka me shume se tetedhjete metoda te ndryshme te cilat perdoren ne nje perpjekje per te datuar token. Shumica e njerezve nuk kane dijeni se shumica e ketyre metodave jep nje moshe te re per token dhe jo miljarda vjetet e propozuara qe mbeshteten fuqishem nga evolucionistet pasi per te periudhat e gjata te krijimit jane shume thelbesore per mundshmerine e teorise evolucionare.
Krijimistet e tokes se re besojne se mosha e tokes eshte shume me e re se sa sugjeron tabela e kohore evolucionare. Ne perpjekjen e tyre per te mbeshtetur kete pikpamje, ata drejtohen drejte studimit te gjeokronologjise. Megjithate, eshte e rendesishme te shenojme se gjeokronologjia bazohet ne propozimin se gjerat sot po ndodhin me te njejtin rritem sic benin ne te kaluaren. Ky koncept eshte gjithashtu baza uniformitarizimit, i cili eshte besimi se faktoret e ndryshem, te tille si erozioni nga era dhe uji, veprimtaria vullkanike dhe ngritja e zhytja e truallit, sot zhvillohen me te njejtin rritem sic bene ne te kaluaren. Keto supozime nuk mund te verifikohen.
Do te shohim disa shembuj qe tregojne se toka mund te jete fare mire shume me e re se sa shpall evolucioni.
FUSHAT MAGNETIKE TE TOKES
Nje metode e gjeokronologjise qe tregon nje moshe te re per token eshte matja e intesitetit te fushes magnetike te tokes. Analizat e dhena te regjistruara gjate 130 viteve te kaluara tregon se intesiteti i fushes magnetike ka qene duke u bere gjithnje me i dobet. Ne qoftese se do te vizatonim nje grafik duke perdorur te dhenat qe jane mbledhur dhe duke bere supozimin se ritmi i dobesimit magnetik ka qe ne i njejte me ate sot, intesiteti i fushes magnetike te tokes do te kishte qene i barazvlefshem me nje yll magnetik vetem 10.000 vjet me pare. Kjo sepse gjate 130 viteve te kaluara qe jane bere regjistrime, u vu re nje zvogelim i fushes magnetike te tokes prej 14 perqind duke treguar se intesiteti bie me nje gjysme here cdo 1400 vjet, dhe ne qoftese renja ka qendruar kostante para 10.000 vjeteve me pare intesiteti magnetik i tokes do te ishte shume shume here me i larte e krahasuar me nje yll magnetik gje qe eshte e pamundur.
Eshte e qarte se asnje jete nuk mund te ekzistonte ne kushte te tilla. Ne qoftese se grafiku do te ekstrapolohej prapa per 30.000 vjet, atehere intesiteti magnetik i tokes do te kishte qene i mjaftueshem per te krijuar temperatura prej 5000 gradesh celcius. Kjo temperature eshte krejt e mjaftueshme per te shkrire ose avulluar elementet e tokes. Sipas kesaj metode te gjeokronologjise, ka nje deshmi per te treguar se toka nuk mund te jete aq e vjeter sa sygjerohet nga modeli evolucionar. Nje faktor tjeter i rendesishem qe duhet mare parasysh si rezultat i fushes magnetike te zvogeluar te tokes eshte efekti qe kjo gjendje do te kishte mbi brezat e rrezatimit Van Allen qe rrethojne token, pasi ne qoftese intesiteti magnetik ka qene duke u zvogeluar me kohen, brezat e rrezatimit Van Allen nuk kane qendruar kostante. Keta breza jane shume te rendesishem per percaktimin se sa rrezatim kozmik arrin ne siperfaqen e tokes. Rrezatimi kozmik nga ana e tij eshte nje faktor i rendesishem per percaktimin e ritmit te formimit te karbonit 14.
Karboni 14 eshte nje metode e perdorur per datimin e materialit organik dhe bazohet ne supozimin se sasia e karbonit radioaktiv ne atmosferen e tokes ka qene gjithmone kostante. Ne qofte se ne te kaluaren ka pasur ndonje luhatje ne fushen magnetike te tokes, atehere saktesia se karbonit 14 do te ishte shume e dyshimte.
EROZIONI I KONTINENTEVE
Proceset e erozioneve te eres e te ujit sjellin nje faktor tjeter te rendesishem qe tregon nje moshe te re per token. Me ritmin e sotem te erozionit, kontinentet mund te ishin eroduar plotesisht deri ne nivelin e detit brenda 14 miljon vjetesh. Megjithse 14 miljon vite jane shume me te gjata se mosha e tokes propozuar nga modeli krijimor, ajo eshte sa gjysma e nje perqind te moshes se propozuar nga modeli evolucionar.
DEPOZITAT E NAFTES DHE TE GAZIT
Nje vrojtim tjeter i rendesishem, qe mbeshtet konceptin e nje toke te re, ka te beje me presionet jashtezakonisht te larta te shoqeruara me depozitat e naftes e te gazit nen siperfaqen e tokes. Shume nga keto depozita rrethohen nga material poroz qe do te bente te mundur shperndarjen e presioneve te larta gjate gjate miliona viteve,. Nje depozite e tille mund te ruaje teresine e saj vetem ne nje periudhe kohe jo me shime se 10.000 deri ne 100.000 vjet. Presioni i larte ne to ne ditet e sotme na jep nje ide te qarte se depozitat e vajdurit nuk mund te jene ndoshta aq te vjetra sa sygjeron teoria.
Keto jane vetem prej pak metodave te gjeokronologjise te perdorura per te dhene prova per idene se toka eshte e re. Sigurisht ka deshmi te pershtatshme per te sfiduar idete e parakonceptuara se toka dhe universi jane me nje moshe prej miliarda vjetesh.
Deshmia per nje toke te re.
METODAT RADIOTERMIKE
Ka nje numer metodash te perdorura ne shkencen e gjeokronologjise qe duket se tregojne nje moshe ekstreme per token. Kjo natyrisht i pershtatet konceptit evolucionar. Keto metoda te cilat ne do ti shohim, quhen metoda datimi radiometrik. Shumica e shkenctarve jane te bindur se keto metoda datimi jane te sakta e te besueshme. Eshte shume e zakonshme qe te lexojme publikime shkencore qe kane perdorur metoda radiometrike per datimin e shtresave te caktuara te tokes. Metodat e datimit radiometrik jane bere baze e rendesishme per shpalljen se toka eshte me moshe prej miliarda vitesh.
Le te shohim se si e masin kohen metodat e datimit radiometrik.
Metodat me te zakonshme qe perdoren jane:
1. Metoda Uran - Plumb
2. Metoda Rubid - Stronc
3. Metoda Kalium - Argon
Ne secilin prej ketyre sistemeve, elementi prind, ose elementi qe i nenshtrohet zberthimit (urani, rubidi, kaliumi), ndryshohet gradualisht ne komponentin bije (plumb, stronc, argon) te sistemit. Me perdorimin e nje istrumenti te quajtur Mass spektometer, eshte mundur te matet raporti i elementeve prind e bije te perfshire. Ritmi i zberthimit radiotermik perdoret atehere per te percaktuar per sa kohe ka qene duke ndodhur procesi i zberthimit.
Teknikat e datimit radiometrik bazohen ne tre supozime:
1. Sistemi duhet te kete qene perbere ne fillim nga te gjitha elementet prind dhe asnje element bije.
2. Ritmi i zberthimit duhet te kete qene kostant nga casti qe pati filluar procesi.
3. Sistemi duhet te veproje si nje sistem i mbyllur. Asgje nga sistemi nuk mund t ehiqet; asgje nga jashte sistemit nuk mund te shtohet.
Ndersa shqyrtojme keto supozime baze, behet e qarte natyra shume hamendese e metodave te datimit radiotermik. Asnje prej ketyre supozimeve nuk eshte i testueshem ose i provueshem, dhe per asnje arsye ato nuk jane shkencore. Per shembull eshte e pamundur qe ndonje njeri te dije perberesit fillestare te sistemit. Te pohoet qe sistemi filloi 100 % element prind dhe 0 % element bije, kjo eshte nje hamendje e plote. Se dyti, eshte e paarsyeshme te sygjerohet se ritmi i zberthimit ne te kaluaren ka ndodhur me te njejtin ritem si ai qe vrojtohet sot. Cdo proces ne natyre vepron me nje ritem te ndikuar nga faktore te shumte mjedisore. Ne procesin e zberthimit radioaktiv, per shembull, ndryshimi i jashtezakonshem i temperatures e ndryshon ritmin ne menyre te rendesishme. Se treti, ne natyre nuk ekziston nje gje e tille si sistemi i mbyllur. Tere koncepti i pasjes se nje procesi qe ndodh gjate periudhash te gjata pa ndonje nderhyrje te jashtme, eshte thjeshte hipotetik. Eshte krejtesisht e pamundur te behet nje shpallje se nje element prind ose bije as nuk jane shtuar e as nuk jane hequr nga sistemi gjate miliona viteve.
Me qellim qe te kuptohet me lehte se si punojne keto teknika datimi, le te shohim disa shembuj te ndryshem. Ne qofte se nje shkencetar deshiron te percaktoje moshen e nje shkembi ose te nje shtrese te caktuar, cfare procedure do te perdorte ai? Nje prej materialeve te zakonshme qe perdoret ne procedurat e datimit eshte shkembi qe buron nga aktiviteti vullkanik. Ne shtresat e rrethuara nga material vullkanik shpesh gjenden fosile. Me qellim qe te percaktohet mosha e fosilit, materialit vullkanik i atribohet nje moshe, e cila eshte ose me e larte ose rreth saj duke perdorur teknikat radiometrike kalium-argon ose uran-plumb. Shpesh keto data publikohen ne periodiket shkencore dhe pranohen si te sakta e te besueshme.
Por sa te besueshme jane datat radiotermike ?
Ne tashme kemi pare se teoria qe qendron prapa procedures se datimit bazohet ne disa supozime qe nuk mund te testohen. A ka deshmi tjeter qe te tregoje qe ka nje baze te arsyeshme per te dyshuar ne keto procedura? Ekzistojne shembuj te shumte moskonsekuencash qe ngrene dyshime serioze per vlefshmerine e datimit radiotermik. Le te shohim disa prej ketyre shembujve.
Dheu henor i fituar nga misioni Apollo 11 u datua nga kater metoda te ndryshme radiometrike. Rezultatet nga keto procedura te datimit prodhuan kater mosha te ndryshme.
Pb207 - Pb206 - 4.6 Miliard vjet
Pb206 - U238 - 5.41 Miliard vjet
Pb207 - U235 - 4.89 Miliard vjet
Pb208 - Th232 - 8.20 Miliard vjet
Shkembinjte henore te marre nga i njejti vend dhe te datuar me nje teknike datimi kalium - argon dhane nje moshe prej 2.3 miliard vjet. U percaktuan pese data te ndryshme me pese metoda te ndrushme dhe ende nuk dihet se cila prej ketyre datave eshte e sakte pasi asnje shkenctar nuk mund te beje nje perdhogaritje duke perdorur vetem thjeshte hamendje dhe te dhena jo te sigurta.
Misioni Apollo 16 solli me vete shkemb henor qe u datua me tri metoda te ndryshme, te cilat jepnin mosha qe luhateshin nga 7 deri ne 18 miliard vjet. Shkenctaret e kerkimit percaktuan se keto mosha nuk ishin te sakta per shkak per nje teprie plumbi ne mostra. Largimi i plumbit me ane te nje trajtimi me acid prodhoi nje moshe prej 3.8 miliard vjet, e cila u konsiderua e pranueshme por jo fort e sigurt. (Publikuar nga Science volumi 182 me date 30 Janar 1973 faqe 916).
Ne qofte se ne lidhje me saktesine e nje teknike datimi ka pasiguri, nje menyre e mire per testimin e metodes do te ishte datimi i nje materiali me moshe te njohur. Ne qofte se procedura e datimit do te rezultonte me te njejten moshe si materiali i njohur, atehere ju do ta dinit se metoda ishte e sakte dhe e besueshme. Le te shohim se cfare ndodh kur nje material vullkanik i nje moshe te njohur testohet nepermjet teknikash radiometrike.
The Journal Geographical Research, raportoi se shkembijte prej llave qe ishin formuar nen uje me 1800 dhe 1801 ne Havai dhe te datuar me anen e nje metode kalium-argon, treguan nje moshe formimi prej 160 milion deri ne 3 miliard vjet. Kjo tregon nje mosperputhje jashtezakonisht te madhe midis moshes se vertete te formimit dhe moshes se percaktuar me anen e nje metode radiotermike.
Ne literaturen shkencore ka shembuj te tjere te shumte qe tregojne se kur datohen shkembijte vullkanik me formim te ri, ato japin mosha formimi ne qindra miliona deri ne miliarda vjet. Eshte e qarte se besueshmeria e ketyre metodave te datimit eshte e dyshimte dhe sigurisht nuk jane aq te sakta sa na eshte thene. Ne duhet te kuptojme se po keto teknika datimi jane ato qe shkenctaret besojne se vertetojne se toka dhe shtresat e saj jane me nje moshe prej miliarda vjetesh. Shumica prej nesh kemi lexuar ne piblikimet shkencore artikuj qe japin data te sakta per zbulime te rendesishme qe mbeshtesin pikpamjen evolucionare te origjinave. Shumica e lexuesve beson shume ne saktesine e ketyre datave dhe i pranojne ato pa diskutim. Le te shohim disa shembuj per te treguar se si percaktohen disa prej ketyre datave.
National Geographic, ka nje artikull shume te rendesishem te quajtur "Kafka 1470", qe tregon per nje kafke me forme njerezore te gjetur nga Ricard Liki ne Afrike. Lexuesit i thuhet se kafka u percaktua se eshte me moshe 2.8 miliard vjet. Artikulli pohon se data u percaktua nepermjet perdorimit te procedures se datimit radiometrik kalium - argon duke datuar materialin ne te cilin u gjet kafka. Pra u ekzaminua materiali vullkanik ne zonen ku ndollej kafka dhe jo vet kafka.
Nje artikull tjeter interesant vjen nga National Geographic ku tregohet per disa mbetje te rendesishme skeletore te gjetura nga Donald Karl Johanson, i cili i dha zbulimit te tij nofken "Lusi". Shpall se ky organizem eshte nje lidhje e besueshme ne linjen e propozuar nga majmuni afersisht 3 milion vjet me pare. Mosha e percaktuar nepermjet nje testi kalium - argon duke perdorur materiale vullkanike ne shtresat qe rrethon fosilin.
Ose ne mund te shohim nje artikull te quajtur "Gjurme kembesh ne hiret e kohes" nga Mary Leakey. Keto gjurme kembesh shpallen se jane bere nga qenie njerzore me forme majmuni qe jetonin 3.6 miljon vjet me pare. Edhe njehere, neve na thuhet se datimi u krye nepermjet perdorimit te metodes kalium - argon mbi materialin vullkanik.
Para ketyre tre shembujve, ne diskutuam shkallen e larte te pasaktesise se shfaqur ne datimin e materialit vullkanik te nje moshe te njohur. Pame se si materiali vullkanik i formuar ne siperfaqen e tokes ne nje kohe te re prej 200 vjetesh dha nje moshe prej miliona vjetesh nepermjet metodave radiometrike. Ne driten e kesaj qeshmie ne duhet te veme ne dyshim besueshmerine e metodave te datimit radiometrik.
DATIMI ME KARBON 14
Metodat radiotermike merren me matjen e moshes se materialeve te klasifikuara si material inorganik ose jo i gjalle. Tani ne do te shohim nje metode datimi te perdorur ne menyre te zakonshme per datimin e materialit organik ose materialit qe ne nje kohe ishte pjese e nje organizmi te gjalle. Metoda e karbonit 14 bazohet ne matjen e elementit radioaktiv, karbonit 14, te gjetur ne te gjitha indet e gjalla. Si rezultat i rrezatimit qe kalon neper atmosferen e siperme te tokes, atomet e zakonshme te azotit ndryshohen ne karbon 14 radioaktiv. Disa prej ketyre atomeve radioaktive perfshihen atehere ne molekulat e dioksidit te karbonit, te cilat nga ana e tyre meren nga bimet ne procesin e fotosintezes. Kafshet konsumojne material bimor ose mish qe mund te gjurmohet tek nje burim bimor. Keshtu, cdo organizem i gjalle, qofte bime ose kafshe, permban nje sasi te caktuar karboni 14 radioaktiv. Kur organizmi vdes, thithja e karbonit 14 pushon dhe elementi radioaktiv fillon procesin e zberthimit per tek azoti. Duke matur sasine e karbonit radioaktiv ne nje moster, mund te behet nje tregues persa i perket dates se vdekjes. Sa me shume karbon 14 eshte i pranishem, aq me e re eshte mosha; sa me pak ka, aq me i vjeter eshte ekzemplari.
Ashtu si ne metodat e tjera radiometrike, metoda e karbonit 14 varet nga disa supozime te rendesishme. Se pari, me qellim qe te funksionoje kjo metode datimi, sasia e karbonit radioaktiv ne atmosferen e tokes duhet te kete qene kostante. Kjo do te thoshte se ritmi i karbonit radioaktiv duhej te ishte i barabarte me ritmin e zberthimit ne epoken ne te cilen jetuan ekzemplaret. Se dyti, duhet supozuar se ritmi i zberthimit ne te kaluaren ishte i njejte me ate qe eshte sot. Se treti, qe nga vdekja e ekzemplarit, nuk mundi te ndodhte asnje ndotje karboni radioaktiv.
Me qellim qe te vleresohet drejte saktesia e metodes se datimit me karbon 14, le te shqyrtojme deshmine e vrojtueshme. Ekzistojne nje numer faktoresh mjedisore qe mund ti shihnim, te cilat tregojne se ritmi i formimit te karbonit 14 radioaktiv nuk ka qene konstant ne te kaluaren.
1. Intesiteti i fushes magnetike te tokes eshte zvogeluar me afersisht 14 % gjate 130 vjetve te fundit. Si rezultat i zvogelimit te fushes magnetike, rrezatimi kozmik deperton me lehte atmosferen e tokes, duke rritur keshtu ritmin e formimit te karbonit 14. Ky vrojtim tregon se ritmi i formimit nuk ka qene konstant ne te kaluaren.
2. Aktiviteti vullkanik ne te kaluaren do te kete qene gjithashtu nje faktor i rendesishem. Nje prej perberesve madhore te nje shperthimi vullkanik eshte clirimi i dioksidit te karbonit. Periudhat e shperthimeve te fuqishme vullkanike do ta prishnin ekuilibrin e karbonit 14 te kerkuar qe kjo metode te jete e vlefshme.
3. Aktiviteti flakerues diellor qe ndodh ne diell eshte pergjegjes per nje ritem te rritur te formimit te karbonit radioaktiv.
4. Provat berthamore te bera ne keta dhjetevjecaret e fundit kane qene pergjegjes per nje rritje ne ritmin e formimit te karbonit radioaktiv.
5. Perplasjet e asteroideve ose meteoriteve qe ndollin ne toke, jane pergjegjese per rritjen drastike te ritmit te formimit te karbonit radioaktiv. Per shembull shperthimi i Tunguskes ne Siberi me 1908, i cili iu atribua nje asteroidi ose nje meteoriti qe shpertheu ne atmosferen e tokes, shkaktoi nje rritje te tille. Unazat e pemeve nga e gjithe bota tregojne se masa e radioaktivitetit ishte shume me e madhe se sa ajo normale vitin qe pasoi shperthimin siberian.
Por sa e besueshme eshte metoda e datimit me karbon 14 radioaktiv ?
Shume shkencetare kane shpallur se datimi i materialit organik eshte i besueshem dhe i sakte si nje ore zviceriane. Le te shohim pak shembuj qe tregojne nje arsye te mire per te vene ne dyshim besueshmerine e kesaj metode.
1. Intesiteti i brezave Van Allen ndikon ne sasine e rrezatimit kozmik qe hyn ne atmosferen e tokes per te prodhuar karbonin 14 radioaktiv. Ndersa fusha magnetike e tokes zvogelohet me kohen, brezat Van Allen dobesohen, duke bere te mundur qe ne atmosfere te depertoje me shume rrezatim kozmik. Ritmi i formimit te karbonit 14 radioaktiv nuk ka qene konstant.
2. Me anen e procedures se karbonit 14 jane datuar molusqe te gjalla dhe atyre u eshte atribuar nje moshe prej 2300 vjetesh. Keto rezultate u botuan nga Science.
3. Nature, raportoi se u be nje prove me karbonin 14 mbi nje material organik te petmbajtur ne llacin e nje keshtjelle angleze. Megjithese keshtjella dihej se ishte 787 vjet e vjeter, data e karbonit 14 dha nje moshe prej 7370 vjetesh.
4. Me anen e karbonit 14 u datuan foka sapo te vrara dhe ature iu atribua nje moshe prej 1300 vjetesh; fokat e mumifikuara qe ishin te ngordhura prej tridhjete vjetesh u datuan 4600 vjet te vjetra. Keto rezultate u raportuan ne Antartic Journal of Unitet States.
Tabela qe vijon ilustron nje modelim datash te marra nga revista shkencore Radiocarbon dhe Science. Ajo jep nje krahasim datave te karbonit 14 me datimin e ekzemplareve nga kuadri i i kohes gjeologjike. Datat ose epokat gjeologjike u percaktuan nga evolucionistet ne shume se 100 vjet me pare dhe nga shumica e shkencetarreve akoma sot pranohen si te sakta e te arsyeshme.
MOSTRA DATA ME KARBON 14 DATA GJEOLOGJIKE
Tiger dhembeshpate 28.000 vjet 100.000 deri 1.000.000 vjet
Mamuth 11.000 vjet 20.000 deri 25.000 vjet
Gaz natyror 14.000 vjet 50.000.000 vjet
Qymyrguri 1.680 vjet 100.000.000 vjet
Eshte e qarte se midis datave te karbonit 14 dhe datave te propozuara nga kolona gjeologjike ka nje mosperputhje shume te madhe. Megjithate, te dyja keto metoda datimi pranohen si te sakta dhe te besueshme nga ata qe mbeshtesin teorine evolucionare, megjithese njera e kundershton qarte tjetren.
Ndersa kemi shqyrtuar deshmite e vrojtueshme ne lidhje me ceshtjen e moshes se tokes, ne kemi pare se ka arsye te mjaftueshme per te mbeshtetur konceptin per nje toke te re. Sic kemi pare, shumica e metodave te gjeokronologjise tregojne se toka eshte e re. Teknikat radiometrike per datimin e fosileve dhe te shtresave te tokes nuk jane aq te besueshme se sa na eshte dhene. Eshte e qarte se ju nuk duhet te klasifikoheni si nje i marre ose fanatik fetar ne qofte se mbeshtesni konceptin biblik te nje toke te re. Sipas modelit krijimor, toka eshte e re. Deshmia e vrojtueshme pajtohet me te.
Zanafilla Kapitulli Nr 1
Perpara se te paraqes shkrimin tjeter qe kam pergatitur do ju lutem lexuesve te ketij forumi te lexojne me vemendje keto vargje biblike sipas kronologjise se tyre te vertete per te pasur nje ide me te qarte se per cfare po diskutohet dhe te perpiqen me mendjen e tyre tu japin nje shpjegim se cfare mund te fshihet aty pasi sic do ta shohim dhe me vone brenda tyre do te gjejme themelet me te vjetra shkencore.
Lexim te kendshem !
ZANAFILLA kapitulli 1 shpall:
1 Nė fillim Perėndia krijoi qiejt dhe tokėn.
2 Toka ishte pa trajtė, e zbrazėt dhe errėsira mbulonte sipėrfaqen e humnerės; dhe Fryma e Perėndisė fluturonte mbi sipėrfaqen e ujėrave.
3 Pastaj Perėndia tha: "U bėftė drita!". Dhe drita u bė.
4 Dhe Perėndia pa qė drita ishte e mirė; dhe Perėndia e ndau dritėn nga errėsira.
5 Dhe Perėndia e quajti dritėn "ditė" dhe errėsirėn "natė". Kėshtu erdhi mbrėmja e pastaj erdhi mėngjesi: dita e parė.
6 Pastaj Perėndia tha: "Le tė jetė njė kupė qiellore mes ujėrave, qė t`i ndajė ujėrat nga ujėrat".
7 Dhe Perėndia krijoi kupėn qiellore dhe ndau ujėrat qė ishin poshtė saj nga ujėrat qė ishin sipėr saj. Dhe kėshtu u bė.
8 Dhe Perėndia e quajti kupėn qiellore "qiell". Kėshtu erdhi mbrėmja, pastaj erdhi mėngjesi: dita e dytė.
9 Pastaj Perėndia tha: "Ujėrat qė janė nėn qiellin tė grumbullohen nė njė vend tė vetėm dhe tė shfaqet tera". Dhe kėshtu u bė.
10 Dhe Perėndia e quajti terėn "tokė" dhe grumbullimin e ujėrave "detė". Dhe Perėndia pa qė kjo ishte mirė.
11 Pastaj Perėndia tha: "Tė mbijė toka gjelbėrimin, barėrat tė nxjerrin farė dhe drurėt frutore tė japin nė tokė njė frut qė tė pėrmbajė farėn e tij, secili simbas llojit tė tij". Dhe kėshtu u bė.
12 Dhe toka prodhoi gjelbėrim, barėra qė e bėnin farėn simbas llojit tė tyre dhe drurė qė mbanin fruta me farėn e tyre brenda, secili simbas llojit tė vet. Dhe Perėndia e pa se kjo ishte mirė.
13 Kėshtu erdhi mbrėmja, pastaj erdhi mėngjesi; dita e tretė.
14 Pastaj Perėndia tha: "Tė ketė ndriēues nė kupėn qiellore pėr tė ndarė ditėn nga nata; dhe tė shėrbejnė si shenja, pėr tė dalluar stinėt, ditėt dhe vitet;
15 dhe tė shėrbejnė si ndriēues nė kupėn qiellore pėr tė ndriēuar tokėn". Dhe kėshtu u bė.
16 Perėndia krijoi pastaj dy ndriēues tė mėdhenj: ndriēuesin e madhė pėr qeverisjen e ditės dhe ndriēuesin e vogėl pėr qeverisjen e natės; ai krijoi gjithashtu yjet.
17 Dhe Perėndia i vendosi nė kupėn qiellore pėr tė ndriēuar tokėn,
18 pėr tė qeverisur ditėn dhe natėn dhe pėr ta ndarė dritėn nga errėsira. Dhe Perėndia e pa qė kjo ishte mirė.
19 Kėshtu erdhi mbrėmja dhe erdhi mėngjesi: dita e katėrt.
20 Pastaj Perėndia tha: "Tė mbushen ujėrat nga njė numėr i madh qeniesh tė gjalla dhe tė fluturojnė zogjtė lart mbi tokė nėpėr hapėsirėn e madhe tė kupės qiellore".
21 Kėshtu Perėndia krijoi kafshėt e mėdha ujore dhe tė gjitha gjallesat qė lėvizin dhe qė mbushin ujėrat, secili simbas llojit tė vet, e ēdo shpend fluturues simbas llojit tė vet. Dhe Perėndia e pa se kjo ishte mirė.
22 Dhe Perėndia i bekoi duke thėnė: "Tė jeni tė frytshėm, shumėzoni dhe mbushni ujėrat e deteve, e zogjtė tė shumėzohen mbi tokė".
23 Kėshtu erdhi mbrėmja dhe pastaj mėngjesi: dita e pestė.
24 Pastaj Perėndia tha: "Tė prodhojė toka qenie tė gjalla sipas llojit tė tyre: kafshė, rrėshqanorė dhe bisha tė tokės, simbas llojit tė tyre". Dhe kėshtu u bė.
25 Dhe Perėndia bėri egėrsirat e tokės sipas llojit tė tyre, kafshėt simbas llojit tė tyre dhe tė gjithė rrėshqanorėt e tokės simbas llojit tė tyre. Dhe Perėndia e pa qė kjo ishte mirė.
26 Pastaj Perėndia tha: "Ta bėjmė njeriun sipas shėmbėlltyrės sonė dhe nė ngjasim me ne, dhe tė ushtrojė sundimin e tij mbi peshqit e detit, mbi zogjtė e qiellit, mbi kafshėt e mbi gjithė tokėn, mbi rrėshqanorėt qė zvarriten mbi dhe".
27 Kėshtu Perėndia krijoi njeriun simbas shėmbėlltyrės sė vet, simbas shėmbėlltyrės sė Perėndisė; Ai krijoi mashkullin e femrėn.
28 Dhe Perėndia i bekoi; dhe Perėndia u tha atyre: "Tė jeni tė frytshėm dhe shumėzohuni, mbushni tokėn e nėnshtrojeni, e sundoni mbi peshqit e detit, mbi zogjtė e qiellit dhe mbi ēdo qenie qė lėviz mbi tokė".
29 Dhe Perėndia tha: "Ja unė po ju jap ēdo bar qė lėshon farė mbi sipėrfaqen e mbarė tokės dhe ēdo pemė tė ketė fruta qė pėrmbajnė farė; kjo do t`ju shėrbejė si ushqim.
30 Dhe ēdo kafshe tė tokės, ēdo zogu tė qiellit dhe ēdo gjėje qė lėviz mbi tokė dhe ka nė vetvete njė frymė jete, unė i jap ēdo bar tė gjelbėr si ushqim". Dhe kėshtu u bė.
31 Atėherė Perėndia shikoi tė gjitha ato qė kishte bėrė, dhe ja, ishte shumė mirė. Kėshtu erdhi mbrėmja dhe pastaj erdhi mėngjesi: dita e gjashtė.
Atomi lenda e pare e krijimit te universit.
Eshte interesante se rrefimi biblik i krijimit filloi duke dhene nje shpjegim te hollesishem te lendeve te para qe u mblodhen per ndertimin e universit. Ne dime se cdo gje qe ekziston ne univers perbehet nga lenda qe quhet atom. Atomi perbehet nga tre perberes baze: hapesira, lenda dhe energjia. Keta tre perberes baze te atomit jane gjerat e para qe solli ne ekzistenve Perendia gjate dites se pare te krijimit dhe ato permenden ne Bibel ne tre vargjet e para te krijimit.
HAPESIRA DHE LENDA
Zanafilla 1 : 1-3 shpall:
Ne fillim Perendia krijoi qiellin dhe token. Dhe toka ishte pa forme dhe e zbrazet; dhe mbi faqen e thellesise kishte erresire. Dhe Shpirti i Perendise levizte mbi faqen e ujrave. Dhe Perendia tha, Le te kete drite: dhe pati drite.
Shqyrtimi me hellesi i ketyre vargjeve do te na jape nje te kuptuar me te mire te etapave fillestare te procesit te krijimit. Per shembull, vargu 1 permend se Perendia krijoi qiellin dhe token. Ndersa shqyrtojme kete fragment, ai na sugjeron se Perendia krijoi trupat qiellor ne univers si dhe planetin tone Toke. Megjithate, kur e studjojme kuptimin e vertete te fjalve qiell dhe toke nga konteksti hebraik ne te cilin u shkrua ne fillim Zanafilla, ne shohim se keto dy fjale kane nje kuptim me te gjere. Fjala qiell qe perkthehet ne vargun 1 eshte fjala hebraike SHAMAYIM, e cila do te thote qiej, ose nje shtrirje e gjere apo hapesire. Nje prej gjerave te para qe beri Perendia ishte qe ta sillte ne ekzistence hapesiren. Se dyti, fjala toke eshte fjala hebraike ERETS, e cila mund te thote toke, truall dhe lende ose substance, nga e cila formohen gjerat. Keshtu, sipas Fjales se Perendise, krijimi filloi me dy perberes madhore te atomit te cilet vijne ne ekzistence - Hapsira dhe Lenda.
PA FORME DHE E ZBRAZET
Ne shkrim shpallet nje aspekt i dyte i rendesishem i krijimit te lendes. Toka ose Lenda ishte "pa forme, dhe e zbrazet" (Zanafilla 1 : 2). Kjo shprehje do te thote se ne ate kohe lenda nuk ishte vene ne ndonje forme ose projekt kuptimplote. Rastesishmeria e quajtur "pa forme, dhe e zbrazet" mund te ilustrohet ndryshe thjeshte si materie qe nuk kishta as forme dhe as nje strukture baze sic kane strukturat e sotme atomike, pra nuk ishte e organizuar ne ndonje forme ose projekt kuptimplote.
DRITA
Perberesi tjeter madhor i struktures atomike eshte drita. Shkrimi shpall: "Dhe Perendia tha, Le te kete drite" (Zanafilla 1 : 3). Kur perendia solli ne ekzistence driten, Ai krijoi te gjithe spektrin elektromagnetik.
1. Rrezet Gamma
2. Rrezet X
3. Ultravjollce
4. Drita e dukshme
5. Infra e Kuqe
6. Mikrovalet
7. Valet e gjata ( Si valet e Radios )
Shpesh ne mendojme per driten sikur ajo eshte drita e vetme e dukshme qe mund te vrojtohet nga syte tane. Megjithate, nje shqyrtim me nga afer i perkufizimit te drites, zbulon se ajo perfshin frekuenca nga nje spekter shume i gjere, i cili nuk mund te percaktohet ne menyre vizuale. Secila gjatesi vale ne spektrin elektromagnetik, qe nga rrezet gamma deri ne valet e radios, mbart nje sasi te ndryshme energjie. Vetem drita, gjatesite e vales qe perbejne brezin e ngjyrave te ylberit, eshte e dukshme per syrin e njeriut. Keshtu, kur Perendia tha, "Le te kete drite", erdhi ne ekzistence i gjithe spektri elektromagnetik. Me fjale te tjera, erdhi ne ekzistence energjia. Kur matet energjia e permbajtur brenda atomit, ne shohim se ajo bie brenda kufijve te spektrit elektromagnetik.
Sic kemi pare, tre vargjet e para te Shkrimit na japin nje te kuptuar te qarte te origjines se hapsires, te lendes dhe te energjise, te cilat jane tre perberesit baze te atomit, lenda e pare e krijimit te universit. Bibla jep nje pershkrim te sakte te perberesve te nje atomi, ashtu sic e kuptojme ne sot.
QIEJT = HAPESIRA
TOKA = LENDA
DRITA = ENERGJIA
Perberesit e atomit u sollen ne ekzistence ne diten e pare te krijimit.
Te keshilloj ti lexosh me vemendje, qe here tjeter te mos besh me pyetje te pamenduara mire, se sic e sheh keto jane shume elementare per nje qe lexon pak dhe as qe nuk me ve ne pozite me arsyetimin tend vetem sa behesh qesharak ne syte e te tjerve.
Disa emra nga shkencetaret me te shquar qe pranuan vertetesine e Shkrimeve te Shenjta te Bibles.
Blaise Pascal ( 1623 - 1662 ) Filozof dhe matematicen.
Johannes Kepler ( 1571 - 1630 ) Themelues i astronomise moderne.
Galileo Galilei ( 1564 - 1642 ) Natyralist dhe astronom.
Max Planck ( 1858 - 1947 ) Fizikant, fitues i cmimit Nobel.
Victor Hess ( 1883 ) Akademik, fitues i cmimit Nobel.
Wernher von Braun ( 1912 - 1977 ) Inxhinier dhe konstruktor raketash.
Albert Einstein ( 1879 - 1955 ) Matematicien dhe fizikant.
Isac Newton ( 1643 - 1727 ) Natyralist, matematicien, fizikant dhe astronom.
E PRANON BIBLA QE TOKA ESHE E RRUMBULLAKET DHE NUK MBESHTETET KURKUND ?
Ne periudhen ne te cilen u shkrua Bibla, beheshin mjaft spekullime mbi faktin sesi qendronte toka ne hapesire. Disa, per shembull, besonin se toka mbahej mbi kater elefante, te cilet qendronin mbi nje breshke te madhe deti.Megjithate, ne vend se te pasqyronte mendimet fantastike dhe joshkencore, te zakonshme per periudhen ne te cilen u shkrua, Bibla pohon se ne menyre te thjeshte: (Jobi 26 : 7) "Ai [Perendia] shtrin veriun ne zbrazeti dhe e mban token pezull mbi hicin". Po, me shume se tre mije vjet me pare Bibla thoshte me saktesi qe toka nuk mbeshtetet mbi asgje te dukshme, fakt ky qe perputhet me zbulimin e bere shume kohe me vone mbi ligjet e gravitetit e te levizjes. "Se ai arriti Jobi te njihte te verteten, tha nje dijetar fetar, eshte nje problem qe nuk mund te zgjidhet kollaj nga ata qe kohojne frymezimin e Shkrimeve te Shenjta".
Ne lidhje me formen e tokes, The Encyclopedia Americana, thote: "Mendimi me i lashte qe kishin njerzit per token, ishte ai i nje platforme te ngurte ne qender te universit. . . . . Koncepti i nje toke sferike nuk u pranua gjeresisht deri ne kohen e Rilindjes evropiane". Madje, Lundertaret e lashtesise kishin frike te kalonin kufirin e tokes, te cilen ata e kujtonin te sheshte! Me vone, perdorimi i busulles dhe perparime te tjera bene te mundur perballimin e udhetimeve oqeanike shume me te gjata. Keto "udhetime eksploruese, shpjegonin nje enciklopedi tjeter, treguan se toka ishte sferike dhe jo e sheshte, sic kishte besuar shumica". Megjithate, shume kohe para se te beheshin keto udhetime, ne fakt gati 2700 vjet me pare, Bibla thoshte: "Eshte Dikush qe banon mbi rrethin e tokes, banoret e se ciles jane si karkaleca". (Isaia 40 : 22). Fjala hebreje CHUGH, e perkthyer rreth, mund te nenkuptoje edhe sfere, sic tregojne edhe vepra te tilla referimi si Fjalori Analitik Hebre dhe Kaldeas i Davidsonit. Prandaj, versione te tjera perkthejne "Rruzulli i tokes" (Dio) dhe "Toka e rrumbullaket" (Moffatt). Bibla, pra, nuk u ndikua nga koncepti i gabuar i nje toke te sheshte, i zakonshem per kohen ne te cilen ajo u shkrua. Ajo ishte e sakte, priste vetem qe njerezit ta kuptonin.
THEKSOJ !
Perpara se ndonje lexues apo antar i ketij forumi te ngreje nje pyetje apo nje teori mbi temen qe po diskutohet duhet te kete me pare parasysh qe Feja dhe Shkenca nuk jane ne lufte te ashper midis tyre. Kontradita ka pasur vetem ne te kaluaren, tashme gjerat jane krejt ndryshe. Shkenca dhe feja ecin perkrah njera tjetres ne nje harmoni te plote. Ideja qe ato jane kundershtare qendron vetem te njerzit e paafte dhe te paarsimuar mjaftueshem. Te jesh shkenctar nuk do te thote se ske besim tek Zoti dhe se Bibla nuk duhet lexuar pasi bie ne kontradite me ato qe ti mund te kesh mesuar ne shkolle. Shkrimet e Shenjta studjohen nga shkencetare te vertete, midis tyre ka njerez qe besojne sinqerisht poashtu edhe ateiste, por kjo nuk perben asnje problem. Bibla mund te studjohet nga gjithkush pasi nuk eshte thjeshte nje liber por eshte libri i pare dhe me i vjeter ne bote i shkruar nga njerezit sipas villnetit se Perendise dhe permbajtja e saj flet per te gjitha fushat dhe rrymat qe njeh njerzimi deri me sot. Flet edhe per shkencen te cilen ne gabimisht e quajme moderne.
Si u krijuan kontinentet.
Nje tipar shume i rendesishem i tokes fillestare per te cilen na tregon Bibla eshte se masa e sterese (Siperfaqe e thate toke e pa lagur nga detet dhe oqeanet) ishte e gjitha ne te njejtin vend. Kur shikojme sot harten gjeografike te tokes, eshte e qarte se masa e sterese eshte e ndare ne disa trupa kontinentale. Le te shqyrtojme shkrimet me qellim qe te zbulojme me shume per ate se si ishte toka fillestare dhe te shojme ato ngjarje qe ndodhen per te shkaktuar ndarjen e kontinenteve sic i njohim ato sot. Zbulesa qe na jep bibla ne lidhje me formimin e mases fillestare te sterese pohohet:
Zanafilla 1 : 9-10 shpall:
Dhe perendia tha, Le te mblidhen se bashku ujrat nen qiell ne nje vend te vetem, dhe le te shfaqet stereja e thate: dhe keshtu u be. Dhe Perendia e quajti sterene e thate Toke; dhe grumbullimin se bashku te ujrave ai e quajti Dete: dhe Perendia e pa se kjo ishte e mire.
Nga keto dy vargje te Shkrimit eshte e qarte se ne kohen e krijimit masa e sterese ishte nje vend i vetem.
DESHMIA NGA GJEOLOGJIA
Per breza me radhe individet qe kane studiuar harten e botes kane vene re se hemisfera lindore dhe ajo perendimore perputhen bashke si pjese te nje gjeagjeze sharre. Ne fillim te viteve 1900, disa gjeologe propozuan se nje here ne historine e shkuar te tokes kontinentet kane qene te bashkuar se bashku. Ata vune ne dukje se vijat bregdetare te afrikes dhe te amerikes Jugore kane shtresa te njejta gjeologjike qe permbajne fosile identike bimesh dhe kafshesh.
Zbulimet gjeologjike te bera gjate ketyre dakadave te fundit kana konfirmuar se masa e strese se tokes ne fillim ishte e gjitha bashke ne nje vend te vetem. Kjo natyrisht pajtohet me rrefimin qe na jep ne Bibel. Megjithate, teoria gjeologjike per ndarjen e kontinenteve ndodh gjate nje periudhe kohe prej qindra miljona vjetesh. Kini parasysh se parimi themelor i gjeologjise moderne bazohet ne supozimin se toka ka nje moshe prej miliarda vjetesh.
Teoria me e mirenjohur e propozuar nga gjeologet per origjinen e kontinenteve eshte teoria e zhvendosjes kontinentale. Ky koncept, shpesh i quajtur tektonike globale e pllakave, ka sfiduar konceptin evolucionar tradicional te nje planeti te qendrueshem. Nje teori e tille do te hidhej poshte krejtesisht ne te kaluaren, megjithate sot ajo pranohet gjeresisht si nje e vertete gjeologjike. Koncepti i tektonikes se pllakave mbeshtet pikepamjen qe vijon per historine e tokes.
1. Korja e tokes perbehet nga disa pllaka ose pjese. Keto pllaka mund te krahasoheshin me nje levozhge te thyer te nje veze te zier fort. Pllakat lundrojne mbi mantonin e shkrire te nxehte qe eshte poshte tyre. Siperfaqia e sterese se tokes dhe trupat oqeanike qendrojne mbi keto pjese te kores se tokes.
2. Afro 200 milion vite me pare masa e sterese se tokes. ishte e bashkuar ne nje vend te vetem. Ky superkontinent shpesh eshte quajtur Pangjea. Per nje fare arsye, masa prej nje stereje te madhe filloi te cahej e dalengadale te ndahej.
3. Gjate miliona vitesh, te shtate kontinentet dhe ishujt madhore te panumert qe vrojtojme sot levizin dalengadale drejte pozicioneve te tyre te tanishme.
Ceshtja se si dhe perse kontinentet u ndane me shume se 200 milion vjet me pare diskutohet shpesh. Science News, prill 1976, raportoi se nje ngjarje e befasishme i cau kontinentet njeri nga tjetri. Teorite e koheve te fundit kane propozuar se ne toke mund te jete perplasur nje objekt me origjine kozmike, duke shkaktuar ndarjen fillestare.
RREFIMI BIBLIK I NDARJRS SE TOKES
Rrefimi biblik i ndarjes se tokes ndryshon nga teoria gjeologjike e ndarjes nga faktori i rendesishem kohe. Sipas Bibles, toka u nda ne ditet e nje njeriu te quajtur Peleg, i cili jetoj shpejt pas periudhes se kohes kur u ndertua kulla e Babelit. Zanafilla 10 : 25 pohon: "Dhe Eberit i linden dy bij: emri i njerit ishte Peleg; sepse ne ditet e tij u nda toka".
Ngjarja e kulles se Babelit pershkruhet me hollesi ne Bibel. Ne ate kohe po fillonte te ripopullonte token pas permbytjes globale te Noes. Zanafolla 11 pershkruan ngjarjet qe ndodhen ne token e Shinarit ndersa njeriu u perpoq te ndertonte nje qytet e nje kulle per te arritur qiejt. Perendia e kishte udhezuar njeriun te shperndahej neper te gjithe token, por njeriu zgjodhi te rebelohej kunder Perendise. Me qellim qe ti jepte fund ndertimit te kulles se Babelit, perendia ngaterroi gjuhen e tyre dhe i shperndau ata gjithandej. Pas shperndarjes se njerzve neper siperfaqen e tokes, Perendia e ndau masen prej nje stereje te vetme. Kjo ndodhi gjate diteve te Pelegut.
Fjala Peleg ne hebraisht do te thote nje ndarje e befasishme ose nje kanalizim me uje. Sigurisht qe nje ndarje e tille e mases prej nje stereje te tokes do te sillte ngjarje shume te medha katastrofike. Ndarja fillestare e mases se sterese nuk do ti kishte ndare kontinentet aq larg nga njeri - tjetri sa jane sot ato. Sic do te shohim me pas, rrefimi biblik per historine e tokes permend katastrofa te tjera te shumta globale qe mund ta ndryshonin gjeografine e tokes ne koherat e reja historike.
Pyetja eshte Cfare force e shkaktoj permbytjen ?
Meqense ne kete shkrim une po perpiqem te inerpretoj krijimin e tokes sipas bibles i mbeshtetur vetem ne baza shkencore mendoj se do ishte e drejte te beja nje pyetje te tille :
Cfare force natyrore e shkarktoj permbytjen ? Pse mbeshtjellja prej uji u shemb ?
Theksoj keto qe vijojne me poshte jane vetem hipoteza dhe asgje prej tyre nuk thuhet ne Bibel, biles tekstet nga te cilat jane mare te dhenat nuk jane fort te sigurta sado qe mbeshteten ne baze doreshkrimesh dhe dokumentesh antike.
Sipas mendimit tim personal qe Zoti te denonte token me ane te permbytjes duhet qe ai me pare te gjente nje force natyrore.
Shenjat e permbytjes jane keto:
1. Shi i rembyeshem ( U shkatrua mbulesa ujore )
2. Termete ( Toka u plasarit dhe filloj te ulej dhe te ngrihej )
3. Dallge gjigande ( Batica dhe sbatica, suname etj )
4. Gure te rene nga qielli ( Materiale inerte, zift, squfur etj )
5. Ulje e ndjeshme e temperatures nen zero grade celcius ( Formimi i akullnajave )
Pyetja eshte cfare force natyrore mund te shkaktonte kete katastrofe ?
Pasi bera nje kerkim te shkurter dhe analizova me vemendje te gjitha forcat natyrore qe ne njohim sot nga shkenca e fizikes mendoj se forca shkaktare e permbytjes mund te jete "Forca e gravitetit".
Me pak fjale mendoj se ndryshimet e greavitetit te tokes shkaktuan permbytjen me te gjitha katastrofat e shenuara ne pikat e mesiperme si termetet, shiu, dallget etj.
Per ta bere me interesante temen mendova te kerkoja shkaktarin e ketij ndryshimi gravitacional te tokes keshtu qe kerkova ne disa doreshkrime te antikitetit ku flitet per permbytjen dhe vecova disa tekste sumere.
Dihet qe sumeret ishin nje qytetrim shume i zhvilluar qe u shfaq papritmas para 6000 vjetesh, dhe dijet e tyre astronomike ishin pertej koncepteve tona dhe qe atehere ata e njihnin me shume hollesi sistemin tone diellor.
Sipas teksteve sumere ne sistemin tone djellor ekzistojne 10 planete, ne kohen e sotme ne njohim vetem 9 ( Nderkohe eshte verejtur dhe nje planet i 10 por ende nuk eshte vertetuar shkencerisht madhesia e tij dhe trajektorja ).
Sumeret theksojne planeti i 10 quhet Nibiru dhe ka nje orbite teper te gjere eliptike qe i lejon te beje nje rrotullim te plote perreth diellit ne cdo 3600 vjet. Dhe poashtu sumeret theksojne se Zoti i merzitur nga njerezit mekatare nuk i lajmeroj ata qe te ruhen nga kjo katastrofe qe u kanosej dhe kur Nibiru ju afrua Tokes, forcat e gravitetit ariten te ndikonin ne te duke shkaktuar shume katastrofa natyrore dhe duke ndryshuar dhe kendin e rrotullimit kjo gje solli dhe permbytjen e madhe ne kohen e Noese.
Kjo ishte teoria sumere te permbytjes por nese e verejme me kujdes veme re se kjo ka qene hera e pare qe Planeti Nibiru ju afrua tokes dhe pokeshtu vertetohet teoria e tokes se re, pasi nese planeti ka nje orbite rreth diellit 3600 vjet dhe nese pranojme teorine se toka eshte e vjeter disa miljarda vjet atehere nuk do te ekzistonte mbeshjellja ujore pasi rruget e dy planeteve do te ishim kryqezuar disa mijra here dhe fushat e tyre gravitacionale do te ndikonin mbi njeri tjetrin duke shkaktuar crregullime dhe katastrofa te panumerta edhe ndonje perplasje te mundshme ose dalje nga orbita.
Theksoj per te gjithe lexuesit se ky shkrim mbeshtetet i gjithi ne mendimet e mia personale dhe nuk pretendoj se eshte plotesisht i vertete apo qe mbeshtetet ne baza te forta. Nese dikush prej jush ka dicka per te shtuar ose ndonje vrejtje eshte i mirepritur ne diskutim vetem ju lutem qe ketu te perdoren fakte konkrete dhe informacioni te kete nje burim baze te besueshem dhe te vertetueshem nga anetaret e tjere te forumit.
Nga K.TORO
DaniEL
- Yahushua HaMashiach ėshtė : `` Udha, e Vėrteta dhe Jeta; do ta njihni tė Vėrtetėn dhe e Vėrteta do t`ju bėjė tė Lirė``. Gjoni 14:6 dhe 8:32
136
-
Re: Struktura e Tokes sipas Bibles para permbytjes se Noes dhe mosha reale 6000 vjecare
Mosha e Tokės
101 evidenca pėr moshėn e re tė Tokės dhe tė universit
nga Don Batten
pėrktheu Dan Baynes
Ka shumė kategori evidencash pėr moshėn e Tokės dhe tė Kozmosit tė cilat tregojnė qė janė shumė mė tė reja sesa pohohet sot zakonisht.
A mund tė vėrtetojė shkenca moshėn e Tokės?
Asnjė metodė shkencore nuk mund ta vėrtetojė moshėn e Tokės dhe tė universit, duke pėrfshirė dhe kėto qė kemi paraqitur nė listė kėtu. Ndonėse treguesit e moshės quhen sahate ato nuk janė tė tilla, sepse tė gjitha moshat dalin nga llogaritje tė cilat detyrojnė presupozime pėr tė kaluarėn. Nė ēdo rast ora e fillimit e sahatit duhet tė presupozohet, si dhe mėnyra se si shpejtėsia e sahatit ka ndryshuar me kalimin e kohės. Pėr mė tepėr, duhet tė presupozohet qė sahati nuk ėshtė trazuar kurrė.
Nuk ka asnjė sahat natyror tė pavarur kundrejt tė cilit kėto presupozime mund tė vėrtetohen. Pėr shembull, numri i kratereve nė Hėnė, bashkė me ritmet e formimit tė tyre siē vėzhgohen aktualisht, sugjeron qė Hėna ėshtė mjaft e vjetėr. Megjithatė, qė tė nxjerrim kėtė pėrfundim duhet tė presupozojmė qė ritmi i formimit tė kratereve ka qenė konstant nė tė kaluarėn si dhe sot. Edhe sot ka arsye tė mira pėr tė besuar qė ritmi ka qenė mjaft intensiv nė tė kaluarėn, dhe nė kėtė rast krateret nuk nėnkuptojnė aspak ndonjė moshė tė vjetėr (shihni mė poshtė).
Asnjė metodė shkencore nuk mund ta vėrtetojėmoshėn e Tokės dhe tė universit, duke pėrfshirė dhe kėto qė kemi paraqitur nė listė kėtu.
Moshat prej miliona vjetėsh qė tė gjitha llogariten duke supozuar qė ritmet e ndryshimit tė proceseve nė tė kaluarėn kanė qenė ashtu siē i vėzhgojmė sot kjo njihet si parimi i uniformitarianizmit. Nė qoftė se mosha e llogaritur nga kėto presupozime bie ndesh me atė moshė qė ata kujtojnė se ėshtė mosha e vėrtetė, nxjerrin pėrfundimin qė presupozimet e tyre nuk vlejnė nė kėtė rast, dhe i modifikojnė nė pėrputhje me kėtė. Nėse rezultati i llogaritur jep njė moshė tė pranueshme, hetuesit e botojnė.
Shembujt e moshave tė reja qė jepen nė listėn mė poshtė, dalin poashtu duke pėrdorur po kėtė parim tė uniformitarianizmit. Pėrkrahėsit e epokave tė gjata do ti hedhin poshtė lėto lloje evidencash pėr moshėn e re tė Tokės, duke arsyetuar qė presupozimet pėr tė kaluarėn nuk vlejnė nė kėto raste. Me fjalė tė tjera, mosha nuk ėshtė vėrtet ēėshtje e vėzhgimit shkencor por argument pėr presupozimet tona pėr tė kaluarėn e pavėzhguar.
Presupozimet pas evidencave tė parashtruara kėtu nuk mund tė provohen, por fakti qė kaq shumė fenomene tė ndryshme qė tė gjitha sugjerojnė mosha shumė mė tė reja sesa ato tė cilat pranohen aktualisht nė pėrgjithėsi, pėrbėn njė argument tė fortė pėr tė marrė nė dyshim ato mosha tė pranuara (rreth 14 miliarda vjet pėr universin dhe 4,5 miliarda vjet pėr sistemin diellor).
Pėrveē kėsaj, disa nga evidencat, nė vend qė tė japin ndonjė vlerėsim pėr moshėn, sfidojnė presupozimin e uniformitarianizmit me gjithė ritmet e ngadalta dhe graduale, nga i cili varen tė gjitha metodat pėr tė matur kohėn e thellė.
kur evolucionistėt nxjerrin ndonjė sfidė tė re ndaj historikut qė na jep Bibla, mos u merakosni pėr tė. Shpejt apo vonė ajo e ashtuquajtura evidencė do tė kthehet pėrmbys e madje do ti shtohet kėsaj liste evidencash pėr njė moshė mė tė re tė Tokės.
Shumė prej kėtyre treguesve tė moshave mė tė reja u zbuluan kur shkencėtarėt krijimbesues filluan tė hetonin gjėra tė cilat besohej se vėrtetonin epoka tė gjata kohe. Del e qartė mėsimi kėtu: kur evolucionistėt nxjerrin ndonjė sfidė tė re ndaj historikut qė na jep Bibla, mos u merakosni pėr tė. Shpejt apo vonė ajo e ashtuquajtura evidencė do tė kthehet pėrmbys e madje do ti shtohet kėsaj liste evidencash pėr njė moshė mė tė re tė Tokės. Nga ana tjetėr, disa nga evidencat nė listėn kėtu mund tė dalin tė pabaza falė kėrkimeve tė ardhshme dhe do tu nevojitet tė modifikohen. E tillė ėshtė natyra e shkencės, sidomos e shkencės historike, sepse nuk mund tė bėjmė eksperimente me ngjarje tė kaluara (shihni tek Its not science).
Shkenca mbėshtetet nė vėzhgimet, dhe e vetmja mėnyrė e besueshme pėr tė mėsuar moshėn e ndonjė gjėje bėhet nėpėrmjet dėshmisė sė njė dėshmitari tė besueshėm i cili vėzhgoi ngjarjet nė fjalė. Bibla thotė se ėshtė komunikimi i tė Vetmit i cili dėshmoi ngjarjet e Krijimit: vetė Krijuesi. Si e tillė, Bibla ėshtė e vetmja mėnyrė e besueshme pėr tė ditur moshėn e Tokės dhe tė kozmosit. Shihni tek The Universes Birth Certificate dhe Biblical chronogenealogies(artikull teknik).
Mė nė fund Bibla do tė qėndrojė e vėrtetuar dhe ata qė mohojnė autoritetin e saj do tė mbeten tė hutuar. Po kjo Bibla na tregon gjithashtu pėr gjykimin e Perėndisė mbi ata qė refuzojnė tė drejtėn e tij tė sundojė mbi ta. Por ajo na tregon edhe pėr gatishmėrinė e tij tė na falė pėr sjelljet tona rebele. Kėtė e ka bėrė tė mundur ardhja nė botė e Jezu Krishtit, i cili u mor imtėsisht me procesin e krijimit nė fillim (Gjoni 1:13) (shihni tek Good news).
Evidenca biologjike pėr njė moshė tė re tė Tokės
Image: Dr Mary Schweitzer
Zbulimi i enėve tė pėrkulshme tė gjakut, tė qelizave tė gjakut dhe tė proteinave nė ind kockor dinozaurėsh pėrputhet me njė moshė prej disa mijėra vjetėsh pėr fosilet, dhe jo me 65+ miliona vjetėt e pretenduar nga paleontologėt.
1. ADN tek fosilet e vjetra. ADN-ja e nxjerrė nga bakteret tė cilat thuhet se janė 425 miliona vjeēe vė nė dyshim kėtė moshė, sepse ADN-ja nuk mund tė qėndrojė mė shumė se disa mijėra vjet.
2. Bakteret Llazarbaktere tė ringjallura nga grimca kripe tė pėrfshira nė shkėmbinj tė cilat gjoja janė 250 miliona vjeēe, sugjerojnė qė kjo kripė nuk ėshtė miliona vjeēe.
3. Kalbja e genomit tė njeriut falė shumė mutacioneve pak tė dėmshme nė ēdo brez ėshtė nė pėrputhje me njė origjinė prej disa mijėra vjetėsh. Sanford, J., Genetic entropy and the mystery of the genome, Ivan Press, 2005; shihni tek rishikimi i librit dhe intervistėn me autorin tek Creation 30(4):4547, Shtator 2008. Kjo ėshtė vėrtetuar nga modelimi realist i gjenetikės sė popullatave, i cili tregon qė genomet janė tė reja, rreth disa mijėra vjeēe. Shihni tek Sanford, J.,Baumgardner, J., Brewer, W., Gibson, P. and Remine, W.,Mendels Accountant: A biologically realistic forward-time population genetics program, SCPE 8(2):147165, 2007.
4. Tė dhėnat pėr Evėn mitokondriale janė nė pėrputhje me njė origjinė tė pėrbashkėt tė tė gjithė njerėzve para disa mijėra vjetėsh.
5. Variacioni shumė i kufizuar i sekuencės sė ADN-sė tė kromozomės Y tė njeriut nėpėr botė ėshtė nė pėrputhje me njė origjinė tė vonshme tė njerėzimit, para mijėra dhe jo miliona vjetėsh.
6. Shumė kocka fosile tė cilat datohen si miliona vjeēe janė vetėm pak nė mos aspak tė mineralizuara. Kjo bie ndesh me besimin e pėrhapur tek mosha e vjetėr e Tokės. Shihni, pėr shembull, tek Dinosaur bones just how old are they really?
7. Qelizat e gjakut tė dinozaurėve, enėt e gjakut tė tyre, proteinat (hemoglobina, osteokalcina, kolagjena) nuk janė nė pėrputhje me moshėn e tyre tė supozuar, por kuptohen mė kollaj nėse mbetjet janė tė reja.
8. Mungesa e racemizimit gjysmė-pėr-gjysmė tė amino-acideve tek fosilet e datuara si miliona vjeēe, kurse racemizimi i plotė do tė ndodhte brenda mijėra vjetėsh.
9. Fosilet e gjallakandilat e detit, graptolitet, kelakanti, stromatolitet, pisha Wollemi si dhe qindra tė tjera. Fakti qė shumė qindra specie mund tė mbeteshin kaq tė pandryshuara, madje edhe deri pėr miliarda vjet nė rastin e stromatoliteve, flet kundėr realitetit tė miliona e miliarda vjetėve.
10. Sekuencat e ndėrprera tė fosileve. P.sh. Kelakanti, pisha Wollemi si dhe fosile indekse tė ndryshme, tė cilat gjenden nė shtresa gjoja tė vjetra, mungojnė nė shtresa qė shėnojnė shumė miliona vjet qė atėherė, por ende jetojnė sot. Kėto ndėrprerje flasin kundėr interpretimit tė formimeve shkėmbore si epoka tė stėrzgjatura gjeologjike pėr shembull si mund tė shmangeshin Kelakantėt nga fosilizimi pėr 65 miliona vjet? Shihni tek The Lazarus effect: rodent resurrection!
11. Moshat e organizmave tė gjallė mė tė vjetėr tė botės, pra tė pemėve, janė nė pėrputhje me njė moshė tė Tokės prej mijėra vjetėsh.
Evidenca gjeologjike pėr njė moshė tė re tė Tokės
Fotografi nga Don Batten
Palosja e skajshme tek Eastern Beach, afėr Auckland nė Zelandėn e Re, tregon qė sedimentet kanė qenė tė buta dhe tė pėrkulshme kur u palosėn, gjė qė nuk pėrputhet dot me formimin e tyre nė njė kronik tė zgjatur. Kjo palosje mund tė shihet nėpėr botė dhe pėrputhet me njė moshė tė re tė Tokės.
12. Mungesa e fosileve bimore nė shumė formime tė cilat pėrmbajnė njė sasi tė madhe fosilesh kafshore/bimėngrėnėse. P.sh., Formimi Morrison (jurasik) nė Montana. Shihni tek Origins 21(1):5156, 1994. Pėr mė tepėr shkėmbi ranor Coconino nė Kanjonin e Madh ka shumė shtigje gjurmėsh (kafshore), por thuajse asnjė bimė. Nėnkuptohet: kėta shkėmbinj nuk janė ekosisteme tė ndonjė epoke tė varrosur in situ (nė vend) gjatė epokave tė stėrgjatura kohe siē pretendojnė evolucionistėt. Kjo evidencė pėrputhet mė mirė me transportimin katastrofik e pastaj varrosjen gjatė Pėrmbytjes masive mbarėbotėrore tė ditės sė Noeut. Kjo eliminon tė ashtuquajturėn evidencė pėr miliona vjet.
13. Shtresa tė trasha dhe tė lakuara ngushtė pa asnjė shenjė shtrirje ose ēarje. P.sh.sipėrlakimi Kaibab nė Kanjonin e Madh nėnkupton palosje tė shpejtė para se sedimentet tė kishin kohė tė ngurtėsohesehin (grimcat e rėrės nuk ishin tė zgjatura nėn stres siē do tė parashikohej po tė ngurtėsohej shkėmbi). Kjo fshin qindra miliona vjet kohe dhe pėrputhet me formim tepėr tė shpejtė gjatė Pėrmbytjes biblike. Shihni tek Toka e shtrembėr.
14. Fosilet shumėshtresėshe trungje pemėsh nė qymyrgur (speciet Auracaria, pishat king billy, pishat celery top, nė qymyrgurin e hemispherės jugore). Ka trungje pemėsh shumėshtresėshe edhe nė pyjet e fosilizuara tė Yellowstone dhe Joggins, Nova Scotia si dhe nė shumė vende tė tjera. Trungjet likopode shumėshtresėshe tė fosilizuara gjenden nėqymyrgurin e hemisferės veriore, duke treguar pėrsėri varrosjen/formimin e shpejtė tė materialit organik i cili u bė qymyrgur.
15. Eksperimentet tregojnė qė me kushte tė cilat imitojnė forcat natyrore, qymyrguri formohet shpejt; brenda disa javėsh pėr qymyrgur cafe ose disa muajsh pėr qymyrgur tė zi. Nuk nevojiten miliona vjet. Pėr mė tepėr, periudha tė gjata kohe mund tė pėrbėjnė edhe pengesė ndaj formimit tė qymyrgurit pėr shkak tė mundėsisė sė shtuar tė pėrmineralizimit (mineralizimit tė plotė) tė drurit, gjė qė do tė pengonte formimin e qymyrgurit.
16. Eksperimentet tregojnė qė me kushte tė cilat imitojnė forcat natyrore, nafta formohet shpejt; nuk nevojiten miliona vjet, nė pėrputhje me njė moshe prej disa mijėra vjetėsh.
17. Eksperimentet tregojnė qė me kushte tė cilat imitojnė forcat natyrore, opalet formohen shpejt, brenda disa javėsh, jo miliona vjetėsh siē pretendohej mė parė.
18. Evidenca pėr formimin e shpejtė dhe katastrofik tė shtresave tė qymyrgurit flet kundėr qindra miliona vjetėve qė citohen zakonisht pėr kėtė, duke pėrfshirė shtresa me trajtė Z tė cilat nėnkuptojnė njė ngjarje tė vetme depozituese qė krijoi kėto shtresa.
19. Evidenca pėr ngurtėsimin e shpejtė tė drurit flet kundėr nevojės pėr periudha tė gjata kohe dhe pėrputhet me njė moshė prej disa mijėra vjetėsh.
20. Shtresat vertikale qė pėrshkojnė shkėmbinjtė sedimentarė nga poshtė tregojnė qė shtresat e sipėrme shkėmbore ishin ende tė buta kur kjo ndodhi. Kjo shkurton nė mėnyrė drastike historikun e depozitimit tė shtresave shkėmbore tė pėrshkuara. Shihni tek Walker, T., Fluidisation pipes: evidence of large-scale watery catastrophe, Journal of Creation (TJ) 14(3):89, 2000.
21. Para(pseudo)konformitete ku njė shtresė shkėmbore rri mbi njė tjetėr me gjithė mungesėn e tė ashtuquajturės periudhe prej miliona vjetėsh, edhe pse rrafshi i kontaktit nuk ka erozion tė dukshėm; pra, njė hendek i rrafshėt. P.sh. guri ranor Coconino / rreshpja Hermit nė Kanjonin e Madh (supozohet se mungojnė 10 miliona vjet). Formimi i trashė Schnebly Hill (gur ranor) rri midis Coconinos dhe Hermitit nė Arizonėn qendrore. Shihni tek Austin, S.A., Grand Canyon, monument to catastrophe, ICR, Santee, CA, USA, 1994 dhe Snelling, A., The case of the missing geologic time, Creation 14(3):3135, 1992.
22. Prania e shenjave tė zbehta (shenjat e pikave tė shiut, tė valėvitjeve uji dhe gjurmėt e kafshėve) tek kufijtė e parakonformiteteve tregojnė qė shtresa e sipėrme shkėmbore ėshtė depozituar menjėherė pas asaj tė poshtme, gjė qė eliminon shumė miliona kohe hendeku. Shihni referencat tek Para(pseudo)conformities.
23. Ndėrthurja e shtresave tė bashkangjitura tė cilat thuhet se ndahen nga miliona vjet, eliminon gjithashtu shumė miliona vjet kohe gjeologjike tė supozuar. The case of the missing geologic time; Mississippian and Cambrian strata interbedding: 200 million years hiatus in question, CRSQ 23(4):160167.
24. Mungesa e biotrazimit (vrimat e krimbave, rritja e rrėnjėve) tek parakonformitetet (hendeqet e rrafshta) pėrforcon mungesėn e kohės atje ku gjeologėt evolucionarė fusin shumė miliona vjet pėr tė pėrshtatur me dhunė shkėmbinjtė me historikun e dhėnė prej miliarda vjetėsh.
25. Mungesa gati e plotė e shtresave dheu tė dallueshme qartė, nė ndonjė vend tė shtyllėn gjeologjike. Ėshtė e vėrtetė qė gjeologėt thonė se kanė gjetur shumė dhera fosile (paleodhera), por kėto janė krejt tė ndryshme nga dherat e sotme, se u mungojnė tiparet qė karakterizojnė horizontet e dherave; tipare kėto tė cilat pėrdoren nė klasifikimin e dherave tė ndryshme. Gjithsecili qė ėshtė hetuar imtėsisht del se nuk ka karakteristikat e dheut tė mirėfilltė. Po tė ishte reale koha e thellė, me qindra miliona vjet me jetė tė bollshme nė Tokė, duhet tė ketė patur shumė mundėsi, shumė herė, pėr formimin e dherave. Shihni tek Klevberg, P. and Bandy, R.,CRSQ 39:25268; CRSQ 40:99116, 2003; Walker, T., Paleosols: digging deeper buries challenge to Flood geology, Journal of Creation 17(3):2834, 2003.
26. Pėrhapja e kufizuar e jokonformiteteve (d.m.th. sipėrfaqe erozioni tė cilat ndajnė shtresat mė tė reja nga shkėmbinjtė mė tė vjetėr). Sipėrfaqet gėrryhen shpejt (p.sh. Badlands, Dakota e Jugut), por ka jokonformitete shumė tė kufizuara. Nė fund tė Kanjonit tė Madh ėshtė jokonformiteti i madh, por pėrveē kėsaj thuhet se mbi tė janė depozituar shtresa prej rreth 300 miliona vjetėsh pa ndonjė jokonformitet madhor. Kjo, prapė, pėrputhet me njė kohė shumė mė tė shkurtėr pėr depozitimin e kėtyre shtresave. Shihni tekPara(pseudo)conformities.
27. Sasia e kripės nė liqenin mė tė vjetėr tė Tokės bie ndesh me moshėn e tij tė supozuar dhe sugjeron njė moshė mė nė pėrputhje me formimin e tij pas Pėrmbytjes sė Noeut, gjė qė pėrputhet me njė moshė tė re pėr Tokėn.
28. Zbulimi qė shembjet e nėndetshme (rrymat e turbiditetit) tė cilat udhėtojnė me shpejtėsi rreth 50 km nė orė mund tė krijojnė zona shumė tė gjera sedimentesh brenda pak orėsh (Press, F., dhe Siever, R., Earth, edicioni i 4-ėt, Freeman & Co., NY, USA, 1986). Sedimente tė cilat besohej se ishin formuar ngadalė gjatė epoka tė gjata kohe po njihen sot se janė formuar tepėr shpejt. Shihni pėr shembull, A classic tillite reclassified as a submarine debris flow (nivel teknik).
29. Kėrkimet nė akuariume me kanale pėr sedimentet me grimca tė madhėsive tė ndryshme tregojnė qė shtresat shkėmbore tė cilat besohej se u formuan gjatė epokave tė zgjatura kohe nė shtretėrit e liqeneve, nė fakt u formuan shumė shpejt. Madje edhe trashėsitė e sakta tė shtresave tė shkėmbinjve u riformuan pasi u bluan nė grimcat e tyre sedimentare dhe kaluan nėpėr kanalin. Shihni tekExperiments in stratification of heterogeneous sand mixtures, Sedimentation Experiments: Nature finally catches up! dhe Sandy stripesDo many layers mean many years?
30. Shembujt e vėzhguar tė formimit tė shpejtė tė kanioneve; pėr shembull, Providence Canyon nė Georgia jugperėndimore, Burlingame Canyon afėr Walla Walla, Washington, si dhe Lower Loowit Canyon afėr vullkanit Mount St Helens. Shpejtėsia e formimit tė kėtyre kanioneve, tė cilat u ngjajnė kanioneve tė tjera tė cilat gjoja iu deshėn miliona vjet pėr tu formuar, vė nė pikėpyetje tė ashtuquajturėn moshėn e kanioneve, formimin e tė cilave nuk e pa askush.
31. Shembujt e vėzhguar tė formimit dhe pjekjes sė shpejtė tė ishujve, si p.sh. Surtsey, tė cilat pėrgėnjeshtrojnė idenė qė ishuj tė tillė duan periudha tė gjata kohe pėr tu formuar. Shihni edhe tek TulumanA test of time.
32. Ritmi i erozionit horizontal tė bregdeteve. P.sh. Beachy Head nė Angli, i cili i humb detit njė metėr bregdet ēdo gjashtė vjet.
33. Ritmi i erozionit vertikal tė kontinenteve nuk pėrputhet me moshėn e vjetėr tė supozuar tė Tokės. Shihni tek Creation 22(2):1821.
34. Ekzistenca e rrafshnaltave tė gjera tė cilat datohen si shumė miliona vjeēe (paleofusha tė ngritura). Njė shembull ėshtė Ishulli i Kangurėve (Australia). C. R. Twidale, njė gjeograf fizik i famshėm australian, shkroi: qėndrueshmėria e kėtyre paleoformave ėshtė nė njėfarė mase njė shkak turpi pėr tė gjitha modelet gjerėsisht tė pranuara tė zhvillimit tė peisazheve. Tėidale, C.R. On the survival of paleoforms, American Journal of Science 5(276):7795, 1976 (citimi nė f. 81). Shihni tek Austin, S.A., Did landscapes evolve?Impact 118, Prill 1983.
35. Origjina e vonshme dhe gati e njėkohėsishme e tė gjitha vargmaleve tė larta tė botės duke pėrfshirė Himalajat, Alpet, Andet, dhe Malet Shkėmbore tė cilat kanė pėrjetuar shumicėn e ngritjes nė lartėsitė e tyre tė sotme duke filluar para pesė miliona vjetėsh, kurse proceset malformuese gjoja kanė vazhduar deri miliarda vjet. Shihni tek Baumgardner, J., Recent rapid uplift of todays mountains. Impact 381, Mars 2005.
36. Boshllėqet e ujit. Kėto janė humnera tė prera pėrkrah vargmaleve ku rrjedhin lumenjtė. Ato gjenden nėpėr botė dhe pėrbėjnė pjesė tė atyre qė gjeologėt evolucionarė i quajnė sisteme drenazhi tė ēakorduara. Ato janė tė ēakorduara sepse nuk puthen me sistemin e besimit tek koha e thellė. Evidenca pėrputhet me formimin e tyre tė shpejtė brenda njė kuadri kohor shumė mė tė ri, ku humnerat janė prerė gjatė stadit tė tėrheqjes / fazės sė shpėrndarjes tė Pėrmbytjes mbarėbotėrore tė ditės sė Noeut. Shihni tek Oard, M., Do rivers erode through mountains? Water gaps are strong evidence for the Genesis Flood, Creation 29(3):1823, 2007.
Shpejtėsitė e erozionit tė matura tek vende si Ujėvarat e Niagarės janė nė pėrputhje me njė kuadėr kohor prej disa mijėra vjetėsh qė nga Pėrmbytja e Noeut.
37. Erozioni tek ujėvarat e Niagarės dhe vende tė kėtilla pėrputhet me kalimin e disa mijėra vjetėve pas Pėrmbytjes biblike.
38. Shpejtėsia e rritjes sė deltave tė lumenjve pėrputhet me mijėra vjet pas Pėrmbytjes biblike, dhe jo me periudha tė stėrgjata kohe. Ky argument ka zėnė fill qysh prej letrarit amerikan Mark Twain. P.sh. 1. Misisipi: Creation Research Quarterly (CRSQ) 9:96114, 1992; CRSQ 14:77; CRSQ 25:121123. P.sh. 2. TigrisEufrati: CRSQ 14:87, 1977.
39. Pėrronjtė e nėnpuqur. Luginat e lumenjve janė shumė tė mėdha krahasuar me pėrronjtė qė i mbajnė. Dury flet pėr shpėrndarjen mbarėkontinentale tė pėrronjve tė nėnpuqur. Duke pėrdorur karakteristikat e gjarpėrimeve tė kanaleve, Dury nxori pėrfundimin qė pėrronjtė nė tė kaluarėn kishin rrjedhje 2060 herė mė tė mėdha se sot. Kjo do tė thotė qė luginat e lumenjve do tė gėrryheshin shumė shpejt, jo ngadalė nėpėr epoka tė gjata kohe. Shihni tek Austin, S.A., Did landscapes evolve? Impact 118, 1983.
40. Sasia e kripės nė det. Edhe sikur lėmė mėnjanė efektet e Pėrmbytjes biblike dhe presupozojmė njė kripėsi fillestare prej zeroje si dhe tė gjitha ritmet e hyrjes dhe daljes qė tė rrisim nė maksimum kohėn e duhur pėr tė mbledhur tė gjithė kripėn, del qė mosha maksimale e oqeanėve, 62 miliona vjeēe, ėshtė mė pak se 1/50 e moshės sė pretenduar nga evolucionistėt pėr oqeanėt. Kjo sugjeron gjithashtu qė edhe mosha e Tokės ėshtė shumė mė pak.
41. Sasia e sedimentit nė shtratin e deteve, me ritmet e sotme tė erozionit do tė mblidhej brenda vetėm 12 miliona vjetėsh; njė e shkelur syri krahasuar me moshėn e supozuar tė shumicės sė shtratit tė oqeanėve, pra deri 3 miliarda vjeēe. Pėr mė tepėr, gjeologėt qė besojnė nė epoka tė gjata arsyetojnė qė erozioni ka qenė mė i shpejtė nė tė kaluarėn, gjė qė shkurton kuadrin kohor. Nga kėndvėshtrimi biblik, nė fund tė Pėrmbytjes sė Noeut shumė sediment do ti shtohej detit falė ujit qė rridhte nga toka e pakonsoliduar, duke bėrė qė sasia e sedimentit tė puthet tamam me njė histori prej mijėra vjetėsh.
42. Kokrrizat hekur-mangan (IMN) nė shtratin e deteve. Ritmet e matura tė rritjes sė kėtyre kokrrizave tregon njė moshė prej vetėm mijėra vjetėsh. Lalomov, A.V., Mineral deposits as an example of geological rates. CRSQ 44(1):6466, 2007.
43. Mosha e depozitave metalike (pėrqėndrimet e metaleve tė rėnda si p.sh. kallaji nė sedimentet moderne dhe shkėmbinjtė sedimentarė tė konsoliduar). Ritmet e matura tė depozitimit tregojnė njė moshė prej mijėra vjetėsh, jo milionat e supozuara. Shihni tek Lalomov, A.V., dhe Tabolitch, S.E., 2000. Age determination of coastal submarine placer, Val cumey, northern Siberia, Journal of Creation (TJ)14(3):8390.
44. Presioni nė puset e naftės dhe gazit tregon origjinėn e vonshme tė naftės dhe gazit. Po tė ishin miliona vjeēe do tė prisnim qė presionet tė ekuilibroheshin, madje edhe nė shkėmbinjtė me pėrshkueshmėri tė ulėt. Ekspertėt e kėrkimit tė vajgurit konstatojnė pamundėsinė e krijimit tė njė modeli tė efektshėm qė presupozon pėrftimin e zgjatur dhe tė ngadaltė tė naftės gjatė miliona vjetėsh (Petukhov, 2004). Sipas mendimit tė tyre, nė qoftė se modelet kėrkojnė kronikun standard gjeokronologjik shumėmilionėvjetėsh, strategjia mė e mirė e eksplorimit ėshtė tė hapėsh puse nė njė rrjet tė rastėsishėm. Lalomov, A.V., Mineral deposits as an example of geological rates, CRSQ 44(1):6466, 2007.
45. Evidenca e drejtpėrdrejtė qė vajguri po formohet sot nė Legenin Guaymas dhe nė Ngushticėn Bass ėshtė nė pėrputhje me njė tokė tė re (ndonėse nuk ėshtė e domosdoshme pėr njė tokė tė re).
46. Pėrmbytjet e shpejta elektromagnetike zhvleftėsojnė pėrdorimin e paleomagnetizmit pėr tė nxjerrė mosha tė vjetra pėr shpėmbinjtė dhe flasin pėr procese tė shpejta, duke ngjeshur sė tepėrmi kronikun e epokave tė gjata.
47. Trajta e magnetizimit nė rripat magnetikė ku magma po ngrihet nė humnerat nė mes tė oqeanėve kundėrshton besimin qė pėrmbytjet magnetike duan shumė mijėra vjet, pėrkundrazi ky fenomen tregon pėrhapjen e shpejtė tė shtratit tė detit si dhe pėrmbytje tė shpejta magnetike, nė pėrputhje me njė tokė tė re (Humphreys, D.R., Has the Earths magnetic field ever flipped? Creation Research Quarterly25(3):130137, 1988).
Pėrgjatė brinjėve mes-oqeanike, trajtėt e hollėsishme tė polarizimit magnetik, me gjithė ishujt e polaritetit tė ndryshuar, flasin pėr ndryshime tė shpejta tė drejtimit tė fushės magnetike tė Tokės pėr shkak tė shpejtėsisė sė ftohjes sė lavės. Kjo pėrputhet me njė Tokė tė re.
48. Ritmet e matura tė rritjes sė stalaktiteve dhe stalagmiteve nė shpellat gėlqerore pėrputhen me njė moshė tė re prej disa mijėra vjetėsh. Shihni edhe artikuj mbi formimin e shpellave gėlqerore.
49. Rėnia e fushės magnetike tė Tokės. Rėnia eksponenciale shfaqet nė matjet dhe pėrputhet me teorinė e rėnies sė papenguar qysh nga krijimi, gjė qė nėnkupton njė moshė pėr Tokėn mė pak se 20.000 vjeēe.
50. Rrjedhja e tepėrt e nxehtėsisė nga Toka pėrputhet me njė moshė tė re dhe jo me miliarda vjet, madje edhe duke marrė parasysh nxehtėsinė nga kalbja radioaktive. Shihni tekWoodmorappe, J., 1999. Lord Kelvin revisited on the young age of the earth, Journal of Creation (TJ) 13(1):14, 1999.
Datimi radiometrik
51. Karboni-14 nė qymyrgur sugjeron mosha prej mijėra vjeē dhe pėrgėnjeshtrojnė qartė mosha prej miliona vjeē.
52. Karboni-14 nė naftė pėrsėri sugjeron mosha prej mijėra vjeē dhe jo miliona.
53. Karboni-14 nė dru tė fosilizuar gjithashtu nėnkupton mosha prej mijėra vjeē dhe jo miliona.
54. Karboni-14 nė diamante sugjeron mosha prej mijėra vjeē dhe jo miliarda.
55. Datat radiometrike tė papėrputhshme duke pėrdorur tė njėjtėn metodė i kundėrvihen besimit tek metodat e datimit tė cilat japin mosha shumėmilionavjeēare
56. Datat radiometrike tė papėrputhshme duke pėrdorur metoda tė ndryshme i kundėrvihen besimit tek metodat e datimit tė cilat japin mosha shumėmilionavjeēare (ose miliarda vjeēare pėr moshėn e Tokės).
57. Dalja e qartė e izokroneve me origjinė joradioaktive tė elementeve radioaktive dhe joradioaktive dobėsojnė presupozimet e datimit me isokron i cili tregon miliarda vjet. Izokronet false ndodhin shpeshherė.
58. Faqet e ndryshme tė tė njėjtit kristal zirkoni si dhe zirkone tė ndryshme nga i njėjti shkėmb tė cilat shfaqin mosha tė ndryshme zhvlerėsojnė tė gjitha datat e nxjerra nga zirkonet.
59. Evidenca e njė periudhe kohe me kalbje radioaktive tė shpejtė nė njė kohė tė kaluar jo shumė tė largėt (nga pėrqėndrimet e plumbit dhe heliumit si dhe ritmet e pėrshkueshmėrisė tek zirkonet) tregon njė shpjegim sipas Tokės sė re.
60. Sasia e heliumit, njė produkt i kalbjes alfa tė elementeve radioaktive, ku mbahet nė zirkone nė granit pėrputhet me njė moshė prej 6000±2000 vjeēe, jo tė ashtuquajtur miliarda vjet. Shihni tek Humphreys, D.R., Young helium diffusion age of zircons supports accelerated nuclear decay, in Vardiman, Snelling, and Chaffin (eds.), Radioisotopes and the Age of the Earth: Results of a Young Earth Creationist Research Initiative, Institute for Creation Research and Creation Research Society, 848 fq, 2005.
61. Plumbi nė zirkone nga mostrat cilindrike tė shpimit tė thellė, krahasuar me ato tė cekėta. Kėto janė tė ngjashme, por gjatė epokave tė gjata tė supozuara zakonisht, duhet tė kishte mė pak plumb nė mė tė thellat falė nxehtėsisė mė tė madhe e cila shkakton pėrshkim mė tė shpejtė. Nėse moshat janė mijėra vjeēe, atėherė nuk do tė pritej tė kishte ndonjė diferencė tė madhe, dhe kėshtu ėshtė nė fakt (Gentry, R., et al., Differential lead retention in zircons: Implications for nuclear waste containment, Science 216(4543):296298, 1982; DOI: 10.1126/science.216.4543.296).
62. Breroret pleokroike tė cilat formohen nė granit nga grimcat e pėrqėndruara tė elementeve me gjysmė periodė tė shkurtėr si p.sh. poloniumi sugjerojnė njė periudhė kalbje tė shpejtė radioaktive tė izotopeve prind me gjysmė periodė tė gjatė, gjatė formimit tė shkėmbinjve, si dhe formimin e shpejtė tė kėtyre shkėmbinjve, dy faktorė kėta tė cilėt flasin kundėr ideve tė zakonshme tė kohės sė thellė gjeologjike dhe njė moshė shumė tė vjetėr tė Tokės. Shihni tek Radiohalos: Startling evidence of catastrophic geologic processes on a young earth, Creation 28(2):4650, 2006.
63. Breroret pleokroike tė shtypura (radiobreroret) tė cilat u formuan nga kalbja e poloniumit, njė element me gjysmė periodė shumė tė shkurtėr, nė dru tė qymyrgurifikuar nga disa epoka gjeologjike sugjerojnė formimin e shpejtė tė tė gjitha shtresave afėrsisht nė tė njėjtėn kohė, gjatė tė njėjtit proces, nė pėrputhje me modelin biblik pėr njė Tokė tė re sesa miliona vjetėt e pretenduar pėr kėto ngjarje.
64. Mali i Ndezur i Australisė flet kundėr datimit radioaktiv dhe sistemit tė besimit tek miliona vjet (sipas datimit radioaktiv tė lavės sė ndėrfutur e cila ndezi qymyrgurin, qymyrguri nė malin e ndezur ka rreth 40 miliona vjet qė po digjet, mirėpo kjo ėshtė mė se e pamundur).
Evidenca astronomike pėr njė moshė (mė) tė re tė Tokės dhe tė universit
Fotografi nga NASA
Unazat e Saturnit njihen gjithnjė e mė shumė si relativisht jetėshkurtra dhe jo si gati tė pandryshuara gjatė miliona vjetėsh.
65. Evidenca e aktivitetit vullkanik nė Hėnė, kohėt e fundit, nuk pėrputhet me tė ashtuquajturėn moshė tė saj tė madhe, sepse ajo duhet tė jetė ftohur prej kohėsh po tė ishte vėrtet miliarda vjeēe. Shihni tek: Transient lunar phenomena: a permanent problem for evolutionary models of Moon formation and Walker, T., and Catchpoole, D., Lunar volcanoes rock long-age timeframe, Creation 31(3):18, 2009.
66. Largimi i Hėnės nga Toka. Fėrkimi baticor largon Hėnėn nga Toka me shpejtėsi prej 4 cm nė vit. Kjo shpejtėsi do tė ishte mė e madhe nė tė kaluarėn kur Hėna dhe Toka do tė ishin mė afėr njėra-tjetrės. Ato do tė ishin tė afėrta nė mėnyrė katastrofike (nė limitin Roche) para njė miliard vjetėsh, pra mė pak se njė e katėrta e moshės sė tyre tė supozuar.
67. Ngadalėsimi i Tokės. Shpejtėsia e humbjes baticore tė inercisė kėndore tė Tokės: kjo zgjat ditėn, aktualisht me 0.002 sekonda nė ditė ēdo shekull (duke nėnkuptuar kėshtu njė ditė pamundėsisht tė shkurtėr para miliarda vjetėsh si dhe njė ditė shumė tė nagdaltė pak pas bashkimit tė materialit qė formoi Tokėn dhe para pėrplasjes gjigante e cila hamendėsohet se ka formuar Hėnėn). See: How long has the moon been receding?
68. Krateret fantazmė nė maria tė Hėnės (njėjės, mare: dete tė errėta tė formuara nga rrjedhat masive tė lavės) pėrbėjnė njė problem pėr epokat e gjata. Evolucionistėt besojnė qė rrjedhat e lavės u shkaktuan nga pėrplasje shumė tė mėdha, dhe qė kjo lavė varrosi pjesėrisht disa kratere tė tjera dhe mė tė vogla tė formuara nga pėrplasjet, duke lėnė fantazma. Por kjo do tė thotė qė pėrplasjet mė tė vogla nuk mund tė kenė ndodhur shumė kohė pas asaj tė madhe, se pėrndryshe lava do tė ngurtėsohej para pėrplasjes. Kjo sugjeron njė periudhė kohe shumė tė ngushtė pėr krijimin e kratereve nė Hėnė, dhe kėshtu me radhė edhe pėr trupat e tjerė qiellorė me kratere nė sistemin tonė diellor. Ato sugjerojnė qė krateret u formuan mjaft shpejt. Shihni tek Fryman, H., Ghost craters in the sky, Creation Matters 4(1):6, 1999; A biblically based cratering theory (Faulkner); Lunar volcanoes rock long-age timeframe.
69. Prania e njė fushe tė konsiderueshme magnetike rreth Merkurit nuk pėrputhet me moshėn e tij tė supozuar prej miliarda vjetėsh. Njė planet kaq i vogėl duhet tė ftohej mjaft sa tė ngurtėsohej ndonjė thelb i lėngėt qė kishte, duke parandaluar mekanizmin dinamo tė evolucionistėve. Shihni edhe tek Humphreys, D.R., Mercurys magnetic field is young! Journal of Creation 22(3):89, 2008.
70. Planetėt e jashtėm Urani dhe Neptuni kanė fusha magnetike, megjithėse duhet tė ishin tė vdekur prej kohėsh nėse janė aq tė vjetėr sa pretendohet sipas besimeve evolucionare tek epokat e gjata. Duke u nisur nga njė moshė disavjeēare pėr sistemin diellor, fizikaniRussell Humphreys parashikoi me sukses forcat e fushave magnetike tė Uranit dhe Neptunit.
71. Hėnat mė tė mėdha tė Jupiterit, Ganimeda, Ioja, dhe Europa, kanė fusha magnetike, tė cilat nuk duhet tė kishin po tė ishin miliarda vjeēe, sepse ato kanė thelbe tė ngurta kėshtu qė asnjė dinamo nuk mund tė pėrftonte fushat magnetike. Kjo pėrputhet me parashikimet e krijimbesuesit Humphreys. Shihni edhe tek Spencer, W., Ganymede: the surprisingly magnetic moon, Journal of Creation 23(1):89, 2009.
72. Fakti qė Jupiteri ka disa hėna (Ioja) me vullkanė aktivė pėrputhet me moshėn e saj tė re (misioni Galileo regjistroi 80 vullkanė aktivė). Po qe se Ioja tė kishte shpėrthyer vazhdimisht gjatė 4.5 miliarda vjetėsh qoftė edhe me vetėm 10% tė shpeshtėsisė sė sotme, ajo do tė kishte shpėrthyer tėrė masėn e vet 40 herė. Ioja duket si njė hėnė e re dhe nuk pėrputhet me moshėn e supozuar shumėmiliardavjeēare tė sistemit diellor. Tėrheqja gravitacionale nga Jupiteri dhe hėnat e tjera shpjegon vetėm njė pjesė tė nxehtėsisė sė tepėrt qė pėrftohet.
73. Sipėrfaqja e hėnės Europa tė Jupiterit. Studimet e kratereve tė pakta treguan qė deri 95% e kratereve tė vogla, si dhe shumė tė madhėsisė sė mesme, formohen nga materiali i hedhur nga goditjet mė tė mėdha. Kjo do tė thotė qė nė sistemin diellor ka patur shumė mė pak goditje nga ēbesohej, kėshtu qė mosha e objekteve tė tjera tė sistemit diellor, e llogaritur nga numri i kratereve, duhet tė ulet nė mėnyrė drastike (shihni tek Psarris, Spike, What you arent being told about astronomy, volume 1: Our created solar system DVD, e cila shitet nga CMI).
74. Metani nė Titan (hėna mė e madhe e Saturnit) metani duhet tė jetė zhdukur komplet falė shpėrbėrjes nga rrezatimi ultravjollcė. Produktet e fotolizės duhet tė kenė krijuar edhe njė det tė madh etani. Siē tha kumtesa origjinale nė revistėn Astrobiology, Nė qoftė se kimia e Titanit ka vazhduar nė gjendje tė qėndrueshme gjatė moshės sė sistemit diellor, atėherė do tė parashikonim qė mbi sipėrfaqe tė depozitohej njė shtresė etani 300 deri 600 metra e trashė. Nuk shihet asnjė det i kėtillė, gjė qė pėrputhet me faktin qė mosha e Titanit ėshtė vetėm njė pėrqindje e vogėl e moshės sė pretenduar tė sistemit diellor.
75. Shpejtėsia e ndryshimit/zhdukjes sė unazave tė Saturnit nuk pėrputhet me moshėn e tyre tė supozuar shumė tė madhe; ato dėshmojnė pėr rininė.
76. Enkeladi, njė hėnė e Saturnit, duket i ri. Astronomėt tė cilėt punonin me mentalitetin e miliarda vjetėve kujtonin se kjo hėnė do tė ishte e ftohtė dhe e vdekur, por ėshtė hėnė shumė aktive, duke qitur shkulme masive avulli ujor dhe grimcash tė akullta drejt hapėsirės me shpejtėsi supersonike, nė pėrputhje me njė moshė shumė mė tė re. Llogaritjet tregojnė qė brendėsia do tė ngrihej e tėra pas 30 miliona vjetėsh (mė pak se 1% e moshės sė saj tė supozuar); fėrkimi baticor nga Saturni nuk shpjegon aktivitetin e saj prej rinie (Psarris, Spike, What you arent being told about astronomy, volume 1: Our created solar system DVD; Walker, T., 2009. Enceladus: Saturns sprightly moon looks young, Creation 31(3):5455).
77. Miranda, njė hėnė e vogėl e Uranit, duhet tė ketė vdekur prej kohėsh, nėse ėshtė miliarda vjeēe, por tiparet e saj ekstreme nė sipėrfaqe sugjerojnė ndryshe. Shihni tek Revelations in the solar system.
78. Neptuni duhet tė jetė ftohur prej kohėsh, pa lėvizje tė forta erėrash po tė ishte miliarda vjeē, e megjithatė anija kozmike Voyager II nė vitin 1989 e gjeti ndryshe ai ka erėrat mė tė forta shpejta tė gjithė sistemit diellor. Ky vėzhgim ėshtė nė pėrputhje me njė moshė tė re, dhe jo me miliarda vjet. Shihni tek Neptune: monument to creation.
79. Unazat e Neptunit kanė rajone tė trasha dhe tė holla. Kjo shumėtrajtėsi do tė thotė qė nuk mund tė jenė miliarda vjeēe, sepse pėrplasjet e objekteve tė unazave do ta bėnin mė nė fund unazėn shumė tė njėtrajtshme. Revelations in the solar system.
80. Mosha e re e sipėrfaqes sė Tritonit, hėnės sė Neptunit mė pak se 10 miliona vjeēe, madje edhe me presupozimet evolucionare pėr dendurinė e goditjeve (shihni tek Schenk, P.M., and Zahnle, K. On the negligible surface age of Triton, Icarus 192(1):135149, 2007.
81. Si Urani ashtu edhe Neptuni kanė fusha magnetike mjaft tė larguara nga boshtet e tyre, e cila pėrbėn njė situatė tė paqėndrueshme. Kur kjo u zbulua nė rastin e Uranit, astronomėt evolucionarė hamendėsuan qė Urani thjesht po kalonte nė atė kohė njė zmbrapsje tė fushės magnetike. Sidoqoftė, kur diēka e ngjashme u zbulua tek Neptuni, ky shpjegim i atypėratyshėm u hodh poshtė. Kėto vėzhgime pėrputhen me mosha prej mijėra vjetėsh dhe jo miliona.
82. Orbita e Plutonit ėshtė kaotike nė kuadrin 20-miliona-vjetėsh dhe prek tė gjithė sistemin diellor, i cili gjithashtu do tė bėhej i paqėndrueshėm brenda kėtij kuadri, gjė qė sugjeron qė ai ėshtė shumė mė i ri. (Shihni: Rothman, T., God takes a nap, Scientific American 259(4):20, 1988).
83. Ekzistenca e kometave me periudha tė shkurtra (periudhė orbitale mė pak se 200 vjet), p.sh. Halley, tė cilat e kanė jetėgjatėsinė mė pak se 20,000 vjet, ėshtė nė pėrputhje me moshėn e sistemit diellor mė pak se 10,000 vjeēe. Qė tė shpanget kj evidencė, janė dashur tė shpjegoheshin hipoteza tė atypėratyshme (shihni tek Kuiper Belt). Shihni tek Comets and the age of the solar system.
84. Spektrat afėr infrakuqes sė Objektit Quaoar tė Rripit Kuiper dhe tė Objektit tė dyshuar Charon tė Rripit Kuiper, tregojnė qė tė dyja pėrmbajnė akull uji tė kristaltė si dhe hidrat amoniaku. Ky material ujor nuk mund tė jetė shumė mė i vjetėr sesa 10 miliona vjet, gjė qė pėrputhet me njė sistem tė ri diellor, dhe jo me njė sistem 5 miliarda vjeē. Shihni tek: The waters above.
85. Jetėgjatėsia e kometave me periudhė tė gjatė (me periudhė orbitale mė shumė se 200 vjet) tė cilat janė kometa diellkullotėse ose tė tjera si p.sh. Hyakutake ose Hale-Bopp, do tė thotė qė ato nuk mund tė kenė zėnė fill njėkohėsisht me sistemin diellor 4.5 miliarda vjet mė pėrpara. Nga ana tjetėr, ekzistenca e tyre pėrputhet me njė moshė tė re tė sistemit diellor. Edhe njė herė Reja Oort u shpik aty pėr aty nė pėrpjekje pėr tė shpjeguar praninė e sotme tė kėtyre kometave pas miliarda vjetėsh. Shihni tek Comets and the age of the solar system.
86. Jetėgjatėsia maksimale e pritur e asteroideve afėr Tokės ėshtė afėrsisht njė milion vjet, sepse pastaj pėrplasen me diellin. Edhe efekti Yarkovsky shtyn asteroidet e rripit kryesor nė orbita afėr Tokės mė shpejt se ēbesohej mė parė. Kjo vė nė pikėpyetje idenė qė asteroidet kanė zėnė fill bashkė me sistemin diellor (koncepti i zakonshėm), ose sistemi diellor ėshtė shumė mė i ri sesa 4.5 miliarda vjetėt e pretenduar. Henry, J., The asteroid belt: indications of its youth, Creation Matters 11(2):2, 2006
87. Jetėgjatėsia e asteroideve dyjore ku njė hėnė e vogėl asteroid vėrtitet rreth njė asteroidi mė tė madh nė rripin kryesor (ato pėrfaqėsojnė rreth 1517% tė totales): efektet baticore kufizojnė jetėn e sistemeve tė kėtilla dyjore nė rreth 100,000 vjet. Vėshtirėsitė nė konceptimin e ndonjėlloj historiku pėr formimin e dyjoreve nė sasi kaq tė mėdha qė tė ruhet popullsia, ēoi disa astronomė tė dyshonin pėr ekzistencėn e tyre, por sonduesit kozmikė e kanė vėrtetuar (Henry, J., The asteroid belt: indications of its youth,Creation Matters 11(2):2, 2006).
88. Vėzhgimi i shpejtėsisė sė ndryshimeve tek yjet bie ndesh me moshat e stėrgjata tė cilat i atribuohen evolucionit yjor. Pėr shembull, Objekti i Sakurait nė yllėsinė Shigjetari: nė 1994 ky yll ka shumė tė ngjarė tė ketė qenė njė xhuxh i bardhė nė qendėr tė njė reje planetare; deri 1997 ai ishte rritur nė njė gjigant tė verdhė tė ndritshėm, rreth 80 herė mė tė gjerė sesa dielli (Astronomy & Astrophysics 321:L17, 1997). Nė 1998, ai ishte zgjeruar edhe mė shumė, nė njė gjigant tė kuq 150 herė mė tė gjerė sesa dielli. Por atėherė ai u zvogėlua po aq shpejt; deri 2002 ylli vetė ishte bėrė i padukshėm madje edhe pėr teleskopet mė tė fuqishme optike, edhe pse mund tė perceptohet nė infrakuq, qė shkėlqen pėrmes pluhurit (Muir, H., 2003, Back from the dead, Neė Scientist 177(2384):2831).
89. Paradoksi i diellit tė ri tė zbehtė. Sipas teorisė sė evolucionit yjor, ndėrsa thelbi i diellit shndėrrohet nga hidrogjeni nė helium nėpėrmjet bashkimit bėrthamor, rritet pesha mesatare molekulare, gjė qė do tė shtypte thelbin e diellit duke rritur shpejtėsinė e bashkimit bėrthamor. Si pasojė, gjatė disa miliarda vjetėsh, dielli duhet tė ishte bėrė 40% mė i ndritshėm qė kur u formua dhe 25% mė shumė qė nga shfaqja e jetės mbi Tokė. Pėr kėtė tė fundit, kjo nėnkupton njė rritje 1618°C tė temperaturės sė Tokės. Temperatura e sotme mesatare ėshtė 15°C, kėshtu qė Toka do tė ketė patur njė temperaturė prej afėrsisht -2°C kur u shfaq jeta. Shihni tek: Faulkner, D., The young faint Sun paradox and the age of the solar system, Journal of Creation (TJ) 15(2):34, 2001. Nė vitin 2010, dielli i ri i zbehtė mbetet problem: Kasting, J.F., Early Earth: Faint young Sun redux, Nature 464:687689, 1 April 2010; doi:10.1038/464687a; www.nature.com/nature/journal/v464/n7289/full/464687a.html.
90. Kometėzat. Duke u mbėshtetur nė studimet e tij, astronomi Louis Frank thotė qė Tokės po i shtohen ēdo vit 100 miliona tonė ujė si kometėza (mbetje tė vogla kometash). Kjo ka nėnkuptime tė forta pėr moshėn e supozuar tė oqeanėve, nėse vėrtetohet. Shihni tek:Bergman, J., Advances in integrating cosmology: The case of cometesimals, Journal of Creation (CENTJ) 10(2):202210, 1996.
91. Planetėt gjigantė tė gazėt Jupiteri dhe Saturni rrezatojnė mė shumė energji nga ēmarrin nga dielli, gjė qė sugjeron njė origjinė tė vonshme. Jupiteri rrezaton gati dy herė sasinė e energjisė qė merr nga dielli, duke treguar qė mund tė jetė mė pak se 1% aq i vjetėr sa mosha e supozuar 4.5-miliardėshe e sistemit diellor. Saturni rrezaton gati dy herė sasinė e energjisė pėr njėsi mase mė shumė sesa rrezaton Jupiteri. Shihni tek The age of the Jovian planets.
92. Yjet e shpejta janė nė pėrputhje me njė moshė tė re pėr universin. Pėr shembull, shumė yje nė galaktikat xhuxhe nė Grupin Lokal po largohen nga njėri-tjetri me shpejtėsi tė vlerėsuara si 10 deri 12 km/s. Me kėto shpejtėsi, kėto yje duhet tė ishin shpėrndarė brenda 100 miliona vjetėsh, e cila ėshtė njė kohė e shkurtėr krahasuar me tė supozuarėn moshėn 14-miliardavjeēare tė universit. See Fast stars challenge big bang origin for dwarf galaxies.
93. Plakja e galaktikave tė spiralta (shumė mė pak se 200 miliona vjet) nuk pėrputhet me moshėn e tyre tė supozuar prej shumė miliarda vjetėsh. Zbulimi i galaktikave tė spiralta shumė tė reja nėnvizon problemin e kėsaj evidence pėr moshat e supozuara evolucionare.
94. Numri i mbetjeve supernovash (SNR) tė cilat mund tė vėzhgohen nė galaktikėn tonė ėshtė nė pėrputhje me njė moshė disa mijėra vjeēare, jo miliona ose miliarda. Shihni tek Davies, K., Proc. 3rd ICC, fq. 175184, 1994.
95. Shpejtėsia e zgjerimit dhe madhėsia e supernovave tregon qė tė gjitha ato qė janė studiuar janė tė reja (mė pak se 10,000 vjeēe). Shihni tek mbetjeve supernovash.
Historia njerėzore pėrputhet me moshėn e re tė Tokės
96. Rritja e popullsisė njerėzore. Njė rritje mė pak se 0.5% nė vit duke u nisur nga gjashtė njerėz 4,500 vjet mė pėrpara do tė rezultonte nė popullsinė e sotme. Ku janė tė gjithė njerėzit? nėse kemi qenė pėr njė kohė shumė mė tė gjatė?
97. Skeletet dhe artikujt njerėzorė tė epokės sė gurit. Nuk ka mjaft pėr 100,000 vjet tė njė popullsie njerėzore prej vetėm njė milioni, e jo mė shumė (10 milionė?). Shihni tek See Ku janė tė gjithė njerėzit?
98. Zgjatja e historisė sė regjistruar. Origjina e qytetėrimeve tė ndryshme, tė tė shkruarit, etj., tė gjitha afėrsisht nė tė njėjtėn kohė disa mijėra vjet mė pėrpara. Shihni tek Evidenca pėr njė botė tė re.
99. Gjuhėt. Ngjashmėritė e gjuhėve tė cilat pretendohet se janė ndarė para shumė dhjetra mijėra vjet, flasin kundėr moshat e supozuara (p.sh. krahasoni disa gjuhė aborigjinale nė Australi me gjuhėra nė Indinė juglindore dhe Sri Lanka). Shihni tek The Tower of Babel account affirmed by linguistics.
100. Mite kulturore tė pėrhapura flasin pėr ndarjen e vonshme tė popujve nėpėr botė. Njė shembull i kėsaj ėshtė ndodhja e shpeshtė etregimeve pėr njė pėrmbytje qė shkatėrroi Tokėn.
101. Origjina e bujqėsisė. Datimi jobiblik e pėrcakton rreth 10,000 vjet mė pėrpara, mirėpo vetė ky kronik thotė qė njeriu modern gjoja ka ekzistuar pėr tė paktėn 200,000 vjet. Padyshim dikush do tė kishte zbuluar shumė mė herėt se si tė mbillte farėrat e bimėve pėr tė rritur ushqime. Shihni tek: Evidence for a young world.
8150
DaniEL
- Yahushua HaMashiach ėshtė : `` Udha, e Vėrteta dhe Jeta; do ta njihni tė Vėrtetėn dhe e Vėrteta do t`ju bėjė tė Lirė``. Gjoni 14:6 dhe 8:32
136
-
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn fra_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn cat_Latn als_Latn als_Latn cat_Latn als_Latn als_Latn cat_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn fur_Latn als_Latn als_Latn als_Latn mri_Latn als_Latn als_Latn als_Latn ita_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn ron_Latn pol_Latn hrv_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn nld_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn ace_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn lit_Latn als_Latn tso_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn vec_Latn als_Latn als_Latn cat_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn vec_Latn als_Latn nld_Latn deu_Latn por_Latn als_Latn vec_Latn nno_Latn als_Latn als_Latn als_Latn bam_Latn kon_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn oci_Latn lim_Latn ltz_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn fur_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn cat_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn ilo_Latn kea_Latn als_Latn unk unk als_Latn tsn_Latn als_Latn fuv_Latn zsm_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn ltz_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn ltg_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn eng_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn tgl_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn unk kea_Latn als_Latn unk unk