als_Latn lit_Latn uzn_Latn
Abonohu pėr lajmet me e-mail:
Baton Haxhiu
Nė Ballkan tė gjithė liderėt bejnė pėrpjekje tė ndėrtojne njė imazh tė pėlqyeshėm evropian, por lėkura e nacionalistit, rrugės iu pėlqen mė shumė.
Me fuqinė qė e mori, pas vizitės nė Beograd
, Rama
ka arritur kulmin. Mund tė marrė vendime tė rėndesishme pėr vendin. Eshtė dhe mund tė jetė i pakontestueshėm edhe pėr njė kohė.
Por mund ti ndodhė edhe e kunderta?!
Po e kapėn ethet nacionaliste, po u zhyt nė atmosferėn e histerisė sė masave, sic ndodh zakonisht nė rrajon, do tė kemi njė deja vu ballkanike. Kėshtu ka ndodhur me Gruevskin, Gjukanoviqin, liderėt e Kosovės, Bosnjės, Bullgarisė, Kroacisė.
Por jashtė kėtij konstatimi paragjykues pėr Ramėn po mundohem te analizoj vizitėn e tij ne Beograd
. Cfare solli ajo dhe cfarė pritet prej saj?
Nė sferėn publike serbe i gjithė takimi u pėrmbyll me konstatimin se: Edi Rama
dėshmoi kulmin e «arrogancės shqiptare
» me qėndrimet rreth shtetit tė pavarur tė Kosovės. Nė mediat shqiptare
diskutimi duket mė plural dhe vazhdon nė tri drejtime:
Analistė tė shumtė vizitėn e Ramės konsiderojnė ripozicionim epokal tė politikės shqiptare
, pasi ajo ka larguar perden e inferioritetit dhe ka vendosur tė ecė me dinjitet, integritet dhe vendosmėri drejt njė politike
siē i paska hije njė shteti.
Zėra ende nė minoritet janė kundėr euforisė, ekzaltimit tė masave dhe shumicės sė mendim bėrėsve shqiptarė. Ata e minimizojnė eskpeditėn e kryeministrit shqiptar pėrgjatė Serbisė e tokave shqiptare
duke e quajtur atė si vizitė tė pavlerė, sepse sipas tyre ai atje nuk tha asgjė, ēka duhej tė thotė pėr masakrat serbe, pėr akuzat e rėnda tė Vuēiēit pas ndeshjes sė famshme e shumė ēėshtjeve tjera tė hapura tė kėsaj kategorie.
Kemi edhe grupin e tretė tė atyre opinionistėve tė veēantė, qė mund tė numėrohen nė gishta e qė thonė se Edi Rama
ka rėnė viktimė e nacionalizmit shqiptar duke dashur tia kalojė Sali Berishės dhe tė pozicionohet si «baba i kombit». Ata i ka irituar sidomos pėrzierja e Ramės nė ēėshtjet e Kosovės.
Pėrtej gjitha kėtyre interpretimeve pa i pėrdorur edhe ato iracionale vizita u krye.
Po si ndodhi ajo nė tė vėrtetė?
Vizita pertej interpretimeve
Kryeministri shqiptar mbrriti nė Beograd
me njė parahistori tė trazuar. Dy qeveritė me javė akuzuan njėra tjetrėn se nuk janė nė rrugėn e duhur tė hyrjes nė BE. Serbia akuzoi qeverinė shqiptare
se ndjek strategjinė e krijimit tė Shqipėrisė sė Madhe.
Kryeministri shqiptar pikėrisht nga kėto akuza njė pjesė tė mirė tė fjalimeve dhe intervistave tė tij i kishte pėrqėndruar nė shpjegimin e kėtij kontesti. Retorika e tij tė krijonte pėrshtypjen se misioni i vizitės ishte mė shumė ti ēlironte fqinjėt nga paranoja e formulės sė vetėprodhuar tė «Shqipėrisė sė Madhe», se sa pėr pjesėn tjetėr tė axhendės, e cila rrezultoi e njė rėndėsie tė veēantė sidomos pėr shqiptarėt qė jetojnė atje.
Megjithatė mediat nuk e vlerėsuan sa duhet lutjen e Ramės pėr tiu ikur anktheve mitologjike. Pėr to sensasionin e bėri deklarata qė i ftonte serbėt tė bėhen realistė dhe tė njohin pavarėsinė e shtetit tė Kosovės. Me kėtė deklaratė qė e nxiu Vuēiēin, Rama
shpėrfaqi edhe njė defekt tė BE-sė dhe shumė shteteve perėndimore. Ato bėjnė njė lojė tė pasinqertė me serbėt; nga njėra anė kanė pranuar pavarėsinė e Kosovės e nga ana tjetėr duket sikur qėllimisht i lėnė sėrbėt nėn mėshirėn e politikave tė manipulimit dhe hipnozės masive pėr ēėshtje votash. Vuēiē, Daēiē, Nikoliē e dinė se Kosova ėshtė e pavaraur dhe shtet mė vete dhe se gjasat pėr ta kthyer nėn Serbi do ta bėnin edhe iluzionin tė bėj vetėvrasje, atėherė pse gjithė ky teatėr? Pėr ēėshtje tė brendshme?
Rama
nuk ėshtė i brendshėm dhe ai pretendon se kėtė deklaratė e ka menduar si ndihmė pėr homologėt e tij qė ti ikin politikės sė vetėmashtrimit dhe tė pėrqendrohen drejt njė Evrope me fqinjėsi tė mirė dhe paqė.
Pėr kėtė arsye vizita e Ramės nė Beograd
nė fakt doli njė cenurė epokale, jo pėr supremcinė shqiptare
nė diplomaci e politikė, por pėr njė mesazh tjetėr: pa transparencė, korrektėsi dhe njohje reciproke tė shqiptarėve e serbėve, ata nuk iu ndihmon as BE dhe as kush tjetėr.
Histeria e masave
Masat shqiptare
nuk kishin se si reagojnė ndryshe, pėrveē se me pritje solemne, eufori, histeri. Kjo nuk ia vė vulėn e falsicitetit asnjėrės teori mbi psikologjinė e masave qė nga Gustave le Bon, Canetti, Ortega, Bernays e kompani. Masat veprojnė sipas njė dinamike tė tillė gjithandej. Ato reagojnė iracionalisht. Natyrisht qė ky irracionalitet ėshtė edhe pasojė e njė politike
diksriminuese tė serbėve ndaj shqiptarėve, kėshtu qė tė fundit veēse mobilizohen pėr tė shfryrė frustracionet e natyrshme dhe pėr tė festuar njė akt qė u jep statusin e tė barabartėve. Dhe pėr tė qenė korrekt: ragimin shqiptar ndaj vizitės sė Ramės nuk e krahason me revoltėn e mediave dhe partive serbe, tė cilat vazhduan me avazin e vjetėr.
Gjykimet ndaj masave, as qė duhet tė ishin temė e mendimbėrėsve, shqetėsim i tyre duhej tė qe prognoza se si do tė sillet Edi Rama
kėtej e tutje? Mos rrezikon tė dehet me kėtė eufori histerike duke menduar se u bė «babai i kombit» pas ecejakės kryq e tėrthor tokave shqiptare
pėr tu kthyer nė Tiranė? Ai ėshtė qenie subjektive si ēdo tjetėr dhe kjo mund tia pėrdhos zemrėn dhe frymėn dhe tė besojė vėrtet se ėshtė kryeminsitri i gjithė shqiptarėve edhe de facto. Siē besonin ca pararendės tė tij dhe u shndrruan nė figura komike salloneve tė diplomacisė ndėrkombėtare.
Diskursi si gjithmone
Grupi A i opinionistėve ka tė drejtė. Kryeministri shqiptar demonstroi gatishmėrinė qė tė bėjė fqinjėsinė e mirė me transparencė, realopolitikė dhe pragmatizėm. Grupi B ėshtė i nevojshėm si korrektor histerish masive, por e ka huqur analizėn; nuk quhet njė vizitė prej ku kthehesh me plotė nėnshkrime pėr tė drejtat e komunitetit tėnd nė njė shtet tjetėr, e pavlerė. Nuk shkohet nė Beograd
qė ta ftosh mikpritėsin nė duel pėrmes akuzave se ka bėrė krime, kur ai dridhet e fillon tė qajė, qoftė edhe vetėm kur i pėrmend Kosovėn e pavarur. Step by step politika e Ramės karshi Serbisė duket e shėndoshė. Vetėm se masat duhet ta ruajnė edhe atė qė tė mbetet i shėndoshė dhe mos tė pushtohet nga kompleksi i madhėsisė. Kėtė sinjal kėrkon ta japė grupi C, mirėpo nė thelb me njė absurditet siē i shkon pėr shtat: Pse Edi Rama
flet pėr Kosovėn? Pse flet Merkel, BE dhe gjithė tjerėt pėr Kosovėn. Tė fundit edhe kur druajnė tė flasin mund ti kuptojmė, por shqiptarin Edi Rama
nuk do ta kuptonim kurrė, nėse jo pėr diēka tjetėr pėrveē kontestit se pa paqe ndermjet serbeve dhe kosovarėve as rajoni nuk mund tė shpreojė kurrė nė njė hyrje nė BE.
Kjo politikė e tij ndoshta e bėn Edi Ramėn si lider tė preferuar tė ndėrkombėtarėve nė Ballkan. Xhelozia serbe ėshtė e ntyrshme, po aq sa edhe krenaria e shqiptarėve qė ta kenė njė lider tė tillė, i cili hyrjen nė BE e ka kuptuar si mundim e jo si shoė pėr interesa tė brendshme ditore.
Raporti me Brukselin
Nė raport me rajonin tonė, Brukseli ėshtė nė njė lloj ngėrēi. E lodhur nga kriza ekonomike dhe presioni i madh nga Rusia, BE-ja nuk ka mė ide tė reja se si ti qaset rajonit tonė. E vetmja linjė, ku tė gjithė pajtohen ėshtė se duhet penguar ndikimin rus nė Ballkan dhe duhet ndaluar zgjerimi i mėtejshėm i BE-sė, sė paku edhe pėr 10 vjet. Marrė parasysh presioni rus mbi BE-nė, ekziston rreziku qė BE-ja tė investojė nė tė gjitha format nė Serbi, me idenė se kėshtu po e afrojnė Serbinė drejt BE-sė dhe po e largojnė nga Beogradi.
Kjo politikė dyfytyrėshe e Serbisė, pėr momentin, ėshtė arma mė e fuqishme qė ka Beogradi dhe qė mund tė tregohet e dėmshme pėr interesat e Shqipėrisė. Shqipėria duhet ta neutralizojė kėtė lojė tė Beogradit dhe tė ngrihet mbi lodhjen e Brukselit. Po ashtu, dua tė pėrkujtoj se fuqia politike
e Jugosllavisė sė Titos ka buruar pikėrisht nga ajo se, nė njė kohė konfliktesh dhe lodhjeje globale, Tito ishte burim i ideve tė reja, pėrtej konfliktit dhe lodhjes nga rrethi vicioz i gjėrave tė pėrsėritura ndėr breza. Kjo e bėri Titon njė lider tė rangut botėror dhe Jugosllavinė thithėse tė investimeve dhe qendėr tė fuqisė politike
.
Pėr dallim nga liderėt e tjerė tė rajonit, Kryeministri Rama
deri nė Beograd
ishte model i evropianit tė ri nė rajon, dhe ne tė gjithė duhet tė punonim fuqishėm mbi kėtė fakt.
Shqipėria si promotore e ideve konkrete, pėrtej obligimeve qė tė gjitha vendet i kanė nga Brukseli, duhet tė ishte fuqizim i kėtij modeli. Nė kėtė kontekst, vizita nė Beograd
ishte njė rast ideal pėr tė fuqizuar kėtė imazh tė Kryeministrit Rama
dhe tė Shqipėrisė.
Nuk e dimė a u arrit ky qellim, por njė gjė duket e sigurt, shqiptarėt fituan njė lider kombėtar, sic zakonisht e kėrkojnė, por, nuk e di, nėse mė kėtė qė ndodhi do arrijnė ta ruajnė liderin me ide evropiane. Sfida pėr kėtė dilemė i takon vetė Ramės. Nėse Kryeministri Rama
lejon qė incidenti diplomatik nė Beograd
tė shėnojė fillimin e rrėshqitjes drejt njė populizmi, qė sado qė nė fillim mund tė duket atraktiv me kalimin e kohės domosdo qė rrezikon tė marrė nuanca iracionale.
Si rrjedhojė, populizmi do tė zbresė nė nivele tė poshtme tė shoqėrisė, do tė kthehet nė ushqim shpirtėror pėr masa dhe mė pas do tė ketė njė ndikim tė madh mbi vetė politikėn. Mos harro se ata qe te ben tradhetar para se te udhetoje ne Beograd
, tė bėnė baba tė kombit sapo u ktheve nga atje. Te njėjtit mund tė tė rrenojne dhe tė vrasin po siu pelqeve atyre. Mos u bej si ata se nuk tė duhet. Qendro si Edi Rama
. Nuk mė duhesh si Baba i kombit./albeu.com/
Shtuar më 13/11/2014,
ora 14:14
als_Latn war_Latn als_Latn als_Latn lus_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn lus_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn unk als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn jav_Latn