als_Latn dik_Latn sag_Latn
Lidhur me të drejtat e njeriut këtë vit për dallim nga viti i kaluar nga institucioni i Ombudsmanit thonë se numri më i madh i ankesave ka të bëjë në sferën e gjyqësisë, të drejtat e konsumatorëve, pastaj vijnë ankesat nga burgjet, sfera sociale, çështjet pronësoro-juridike.
Zëvendës-avokatja e Popullit në Shkup, Vaska Bajramovska –Mustafa në intervistën për portalin “Blicinfo”, thotë se në Zyrën e Avokatit të popullit nga viti në vit rritet numri i ankesave për mbrojtje nga diskriminimi, që tregon se qytetarët nga njëra anë janë gjithnjë e më shumë e njohin këtë institucion si mundësi për mbrojtjen e të drejtave të tyre.
Si është situata me të drejtat dhe liritë e njeriut këtë vit në krahasim me vitin e kaluar?
Të dhënat statistikore shtatë muajt e parë të këtij viti tregojnë se në përgjithësi numri më i madh i parashtresave kanë të bëjnë në lidhje me gjyqësinë dhe të drejtat e konsumatorëve. Më pas pasojnë ankesat nga burgjet, të drejtat e sigurimit social dhe mbrojtjes sociale, çështjet pronësore-juridike, sigurimi pensional dhe invalidor dhe të ngjashme. Ankesat kanë qenë më shumë për të drejtat e konsumatorëve, gjyqësori, sfera sociale dhe çështjet pronësoro-juridike. Ky është pothuaj se trend identik si dhe në Raportin e vitit të kaluar kur më së shumti ankesa kishte për gjyqësorin dhe për të drejtat e konsumatorëve.
Kohën e fundit është paraqitur fenomeni i diskriminimit politik. Sa kërkojnë ndihmë qytetarët deri tek Avokati i Popullit lidhur me këtë dukuri?
Në Zyrën e Avokatit të popullit nga viti në vit rritet numri i ankesave për mbrojtje nga diskriminimi, që tregon se qytetarët nga njëra anë janë gjithnjë e më shumë e njohin këtë institucion si mundësi për mbrojtjen e të drejtave të tyre mbi këtë bazë, por nga ana tjetër rritet edhe vetëdija tek qytetarët për këtë dukuri dhe paraqitjet e formave të diskriminimit. Ajo që është karakteristike për shtatë muajt e parë të vitit 2014 janë ankesat e qytetarëve mbi baza etnike, posaçërisht tek qytetarët për diskriminim mbi baza etnike, posaçërisht tek qytetarët e bashkësisë etnike rome, për shkak të kufizimit të të drejtës për liri në lëvizje, gjegjësisht kthimi nga vendkalimet kufitare të Republikës së Maqedonisë.
Me këtë rast do të dëshiroja të theksoj se Avokati i Popullit edhe vitin e kaluar ka vepruar ndaj një numri në rritje të parashtresave për mbrojtje nga diskriminimi mbi këtë bazë, për çka kërkoi informacione nga shërbimet kompetente të policisë kufitare, si dhe ndalesën ose kufizimin e lirisë për lëvizje.
Në drejtim të pranimit të këtyre shkresave lidhur me këtë sferë Avokati i Popullit parashtroi Informacion deri te Ministrja e Punëve të Brendshme në të cilën bëri me dije në obligueshmërinë e zbatimit të standardeve vendore dhe ndërkombëtare sa i përket garantimit të të drejtës për lëvizje të lirë dhe ndalesa nga çfarë do lloj diskriminimi për çfarë do lloj baze. Njëkohësisht, për këtë problem Avokati i Popullit me informacion të posaçëm e njoftoi edhe Qeverinë e Republikës së Maqedonisë. Ndërsa kur jemi te diskriminimi në baza politike në Zyrën e Avokatit të popullit parashtresat më shumë kanë të bëjnë për cenim të të drejtës për marrëdhënie pune për të cilat parashtruesit vlerësojnë se u është kufizuar përkatësia politike.
Në Maqedoni ka shumë vërejtje për kushtet në të cilat të burgosurit vuajnë dënimet. Për çka më së shumti ankohen të burgosurit?
Problemi me kushtet në burgje nuk është risi dhe në këtë rast Avokati I popullit pothuaj se në kontinuitet çdo vit në raportin e saj vjetor tregon në këtë problem. Personat të cilët janë në vuajtje të dënimit ose në paraburgim edhe më tej ankohen në kushtet e rënda në të cilat vendosen, qasja deri tek të drejtat e mbrojtjes shëndetësore, ushqimi, e drejta e vizitës dhe të ngjashme. Personat që janë në paraburgim më shpesh ankohen për shkak të mosrespektimit të të drejtës së lëvizjes në ajr të pastër. Përndryshe, Avokati I popullit lidhur me çështjen e potencuar edhe vitin e kaluar ka konstatuar se burgjet janë stërmbushura, posaçërisht në burgun e Idrizovës dhe në burgun hetues në Shutkë. Kushtet për vendosje janë nën standardet minimale, nuk është adekuat sistemi i mbrojtjes shëndetësore. Po ashtu shqetësuese është situate me procesin edukativ me çka sillet në pyetje suksesi i procesit të risocializimit të personave të dënuar.
Sa ka arritur t’u dalë në ndihmë Ombudsmani qytetarëve dhe kërkesave të tyre?
Në vitin 2013 Avokati i popullit ka vepruar në gjithsej 4.599 parashtresa nga të cilat në raportin periodik janë pranuar 3.780 nga 4.041 parashtrues, ndërsa 819 të tjerat janë parashtruar një vit më parë. Nga numri i përgjithshëm i lëndëve ndaj të cilave Avokati i popullit ka vepruar në 1.174 raste ku janë konstatuar cenime të të drejtave dhe lirive të qytetarëve. Prej tyre në 931 raste (79,3%) organet e shtetit dhe organizatat me autorizime publike i kanë pranuar intervenimet e Avokatit të popullit për 119 raste (10,14%) ku procedura është në rrjedhë, ndërsa në 123 raste (10,48%) pas konstatimit të cenimit dhe rekomandimit të dërguar i cili nuk është pranuar, janë marrë veprime tjera të llojit të informacioneve dhe raporteve të posaçme, Avokati i popullit i shfrytëzoi të gjitha mundësitë ligjore.
Numri më i madh i cenimeve të konstatuara në vitin 2013 ishin për të drejtat konsumatore 239 ose 20,36%, prej të cilave në 214 ose 91,63% të rasteve organet dhe organizatat me autorizime publike kanë vepruar pas intervenimit të Avokatit të popullit. Më pas pasojnë parashtresat nga sfera e gjyqësisë, ku janë konstatuar shkelje në 121 raste ose 10,31% prej të cilave në 105 ose 86,78% të rasteve janë pranuar intervenimet e Avokatit të popullit. Në parashtresat që kanë të bëjnë me çështjet pronësoro-juridike janë konstatuar shkelje në 109 raste ose 9,28% prej të cilave 86 ose 78,90% të rasteve janë pranuar intervenimet e Avokatit të popullit, më pas në parashtresat e sigurimit pensional-invalidor dhe të tjera. /blicinfo.com
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn