als_Latn dik_Latn sag_Latn
Toleranca duhet të jetë reciproke, ndryshe nuk është tolerancë
Suzanne Moore, The Guardian
Volteri po citohet kudo në këtë moment, edhe pse disa thonë se fjalët e tij kanë qenë ndryshe nga çfarë na është thënë. Faktikisht ai i shkruajti në një letër më 1770 për Abbot le Riche: “Nuk e honeps dot atë që ke shkruar, por do të jepja jetën që ti të mund të vazhdosh ta shkruash”. Dhe sigurisht jetët më shumë janë marrë se sa janë dhënë për të shkruar atë që shumëkush nuk e honeps dot.
Argumentat vërtiten midis atyre që mendojnë se Charlie Hebdo nuk duhej ta kishte botuar kopertinën e fundit me vizatimin e Muhamedit, dhe atyre – unë jam një prej tyre – që mendojnë se ata po botojnë tekefundit çdo gjë që është befasuese dhe inkurajuese. Imazhi i një burri që qan, mua nuk më ofendon. Unë nuk jam myslimane por shoh se kopertina është marrë edhe si më provokuese, madje më shumë se marshimi i bashkimit në Paris dhe në qytete të tjera. Për disa predikues polemikash ajo është “një akt lufte”.
Po aq shqetësuese është që ajo quhet blasfemi. Jezusi më kujton se çfarë viti është. Në njërin esktrem të spektrit flasim për blasfemi, ndërsa në tjetrin për një ankth liberal lidhur me sjelljet e përdala, a thua se të shfaqësh foto ësthë njëlloj si të sjellësh verën e gabuar në tryezën e një darke festive. Ndaj të gjitha këtyre më duhet të them se ndihem e shtangur. Përreth gjithë kësaj ka një respekt falso që nuk i zë aspak besë. Ndaj është e frikshme.
Javën e kaluar kërkova që të vazhdojmë me mosrespektimin dhe e kisha me të vërtetë. Përse duhet të kem respekt për fe që nuk kanë respekt për mua? Që duan t’i mbulojnë të drejtat e grave? Që mendojnë se jam imorale? Nuk e kam fjalën vetëm për Islamin këtu, por për të gjitha fetë. Kështu që ka një mundësi të barabartë ofendimi për ju. Besimofobia. Shtojeni në listën e krimeve të mia.
Nuk kam përse t’iu referohem librave të përpara shtatë shekujve për të gjetur besime në të cilat gratë nuk shihen si të barabarta me burrat. Ja çfarë thotë themeluesi i një tjetër feje: “Një shoqëri në të cilën grave iu mësohet ndonjë gjë tjetër vec menaxhimit të familjes, kujdesit për burrat dhe krijimit të brezave të rinj është një shoqëri e përdalë”. Përpara jush Ron Hubbard. Dhe mund ta satirizoni shkencologjinë sa të keni qejf.
Në rrëmujën e gjakut dhe të lotëve dhe akuzave për racizëm që qarkullojnë, ndryshimi kulturor është një çështje e ndjeshme. Ofendimi shpesh shkaktohet nga përplasja e kulturave, feve dhe identiteteve. Pak kohë më parë, te Muzeu Hebraik në Berlin, pashë një ekspozitë mbi synetllëkun, e quajtur Prije!, që tregonte shumë prej ngjashmërive ndërmjet kësaj praktike rituale për hebrenjtë dhe myslimanët.
Të zbulosh kulturën është çelësi në kuptimin e ndryshimeve brenda feve, ashtu sikurse edhe ndërmjet tyre. Ku ka padituri mbi krijimin e identiteteve nuk mund të ketë tolerancë. Djelmoshat e humbur që bien pre e dogmave nuk dinë as historinë e tyre, e jo më të të tjerëve.
Volterin një herë e pyetën se çfarë është toleranca dhe ai tha këtë gjë të mrekullueshme: “Është rrjedhojë e njerzillëkut. Të gjithë jemi të përbërë nga brishtësi dhe gabime; le t’i falim njëri-tjetrit marrëzitë përkatëse, ky është ligji i parë i natyrës”. Këtu qëndron puna: te reciprociteti. Vazhdoj të dëgjoj se liria e fjalës është një e drejtë që ka përgjegjësi, edhe pse ajo nuk mund të pretendojë se ka përgjegjësi për këdo. Nëse toleranca është diçka reciproke, ajo bëhet shumë e vështirë dhe e rëndësishme.
Përtej mirësjelljes mund të vendosim të mos publikojmë pamje që shkaktojnë dhimbje, por nuk jemi të detyruar ta bëjmë një gjë të tillë. A kam të drejtë të hyj në sektorin vetëm për meshkuj të shumë vendeve të shenjta? Mund të mos jetë puna ime se çfarë bëjnë gratë besimtare, por unë jam e ofenduar nga ndarja gjinore, nga interpretimi fije e për pe i librave, nga trajtimi i grave si qytetare të dorës së dytë.
Oh, sigurisht, ky është momenti i gabuar për të shpalosur çështjen gjinore kur karikaturistët dhe hebrenjtë masakrohen në Paris dhe kur mijëra të tjerë rrëmbehen dhe përdhunohen në Nigeri. Po pse a nuk ndodh gjithnjë kështu? Kur nxitjet për të urryer janë kudo, kur antisemitizmi po rishfaqet, kur ne jemi të zemëruar nga botimet e imazheve të Muhamedit, dhe kjo është Europa, kështu që të drejtat e grave nuk mund të jenë në krye të axhendës. Por le të bëjmë një lidhje këtu midis atyre që do t’i ndalonin imazhet dhe atyre qe s’do ta bënin një gjë të tillë.
Nuk ka patur asnjëherë ndonjë të drejtë për t’u mos u ofenduar. Imazhet zhduken shpejt ndonjëherë. Pshurrja e Krishtit e artistit Andres Serrano është zhdukur nga fotot e Associated Press. Ky fotograf është sulmuar në Francë pas demonstratave të të krishterëve dhe të së djathtës esktreme. Të them të drejtën, ndihem e ofenduar çdo ditë nga foto grash të shndërruara në copa mishi, por megjithatë unë nuk nxit njeri që të ushtroj dhunë. Kështu që, ju lutem, le të mos flasim për fondamentalizmin e atyre prej nesh që besojnë te liria e fjalës. As për feminizmin, që do të na pëlqente të fillonte.
Kryesisht diskutimi përqëndrohet mes nesh dhe tyre, por “ata” nuk janë thjesht dhe vetëm myslimanë. Për momentin ka forca ultra-konservatore që janë në veprim, edhe pse disa janë të vdekura, dhe gjithçka që ato përhapin është një refuzim absolut për t’i dhënë gruas autoritet dhe autonomi. Kështu që mos më kërkoni të kem respekt për këto lloje fondamentalizmash që nuk kanë asnjë respekt për mua.
Kritika nuk është blasfemi. Librat mund të riinterpretohen. Toleranca duhet të jetë reciproke ose nuk mund të quhet tolerancë. Të paktën tani duhet të tregohemi të ndershëm. Ata që nuk besojnë në asnjë Zot kanë po aq të drejta sa ata që besojnë.
Loja me letërnjoftime dhe nënshtetësi në Maqedoni
- Latas – Selmanit: Ti mund të përfaqësosh UÇK-në dhe shqiptarët, jo gazetarët
- Nervozohet Orhan Ibrahimi pas kritikave të Xhelal Nezirit
- 'Fiks Fare' nënkryetarin 24 karatësh të BDI-së e bën 'Nevzati i Madhërishëm' (VIDEO)
- Gazetari maqedonas nuk komenton për fyerjen e shqiptarëve, por akuzon Zaevin
- Adnan Azizi ka një porosi për simpatizantët e Lëvizjes BESA!
- Ja emisioni skandaloz i Vasko Eftovit ku ofendohet Adem Jashari (VIDEO)
- Gruevski nuk e përjashton mundësinë e destablizimit të vendit!
- Zaev: Po rritet përkrahja e shqiptarëve për “bombat”
- Sot Zaev publikon “bombën” e 14 me radhë
- Shikojeni drejtpërsëdrejti në Almakos pres-konferencën e Zoran Zaev (VIDEO)
- Ziadin Sela kryetar i PDSH-së
- DRAMË E VËRTETË NË SHKUP: I prishet makina, më pas mezi i shpëton plumbave
- Spitali Medicine ia shpëton jetën publicistit Kim Mehmeti
- Zoran Zaevi ua dërgoi “selamin” e fundit BDI-së dhe PDSH-së
- Ja cilët ish funksionarë të PDSH-së ishin prezent në kongresin e Selës
- Mijallkov dhe Jankullovska bisedojnë se si e kontrollojn Feriz Dervishinn nga BDI e Kumanovës - VIDEO
- Lëvizja e Selës : Mbi 800 Delegat po e dridhë Tetovën (FOTO)
- Menduh Thaçi e pranon: Vëllau im është njëri nga aksionarët te 'Interprometi' (VIDEO)
als_Latn zho_Hans als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn