als_Latn dik_Latn sag_Latn
“E kaluara nuk përsërit vetveten, por e rimon” / Mark Tuen
Hydajet Hyseni
Historia është mësuese e jetës, “magistrae vitae”. Është konsumuar shumë, por pak, fare pak është përvetësuar kjo urti e latinëve të vjetër.
Mësuesja mund të jetë e mirë dhe do të duhej të ishte e mirë, por jo gjithmonë është e tillë. Mësuese e mirë e jetës mund të jetë vetëm historia e vërtetë, historia e shkruar drejt.
Thonë historinë e shkruajnë fitimtaret, por e shkruajnë edhe ata të tjerët, jofitimtarët që e ëndërrojnë vetë.
Fitimtarët zakonisht e fryjnë dhe e glorifikojnë të kaluarën dhe duke e fryrë dhe glorifikuar e dëmtojnë jo vetëm tablonë e së kaluarës, por edhe pamjen e së sotmes dhe vizionin e së ardhmes.
Humbësit, nga ana e tyre, me qasje të kundërt, e shtrembërojnë dhe e nxijnë qëllimisht të vërtetën, por duke e shtrembëruar qëllimisht të vërtetën, padashur pasqyrojnë anën tjetër të medaljes së tyre dhe në këtë mënyrë lehtësojnë kompletimin dhe saktësimin e së vërtetës kontradiktore. E dëmtojnë edhe më shumë të vërtetën historike historianët e oborrit dhe ustallarët e porositur të ingjinieringut historik ose, siç do t’i quante i urti: “profetët e kthyer së prapthi”. E dëmtojnë sidomos duke e përshtatur projeksioneve të tyre subjektive apo të politikave ditore e gjysmake të mecenëve të tyre.
Idoloatria false dhe kalkulative si dhe idolakrasia brutale, si derivate të ingjinieringut të instrumentalizuar politikohistorik dhe fenomene të pashmangshme të qasjeve të njëanshme, sido që të motivohen e sido që të arsyetohen, në të vërtetë, më shumë se perceptimin dhe pasqyrimin e saktë të së kaluarës historike dëmtojnë vetë proceset vijuese dhe perspektivën e tyre historike.
Njëanshmëri në qasje ndaj të së kaluarës ndodhin edhe gjetiu, por konteksti ynë “sui generis”, nxjerr natyrshëm në skenë edhe një qasje mbase unike e “sui generis”. Zgjidhjet gjysmake krijojnë terren të përshtatshëm për gjysmakët dhe mendjet gjysmake me qasjet e tyre kalkulativisht gjysmake dhe përplot gjysmë të vërteta për t'ia përshtatur edhe interpretimin e së kaluarës disenjimeve të tyre gjysmake e miope për një të ardhme gjysmake e uloke...
Në një vend me gjysmëfitore, historike gjithsesi por, po ashtu, gjithsesi gjysmake, mendjet gjysmake, duke qenë pengje e “skllevër të kënaqur” të së shkuarës, duke qenë sërish skllevër të kënaqur të së sotmes gjysmake dhe nën kompleksin e rolit të tyre të palavdishëm, në pamundësi qoftë për të zënë hapin me proceset dhe qoftë për t' i ndalur ato, janë të prirë që të barrikadohen në pozicione historike gjysmake, të cilat edhe mund të duken dhe madje edhe të prezantohen dhe të shiten si pozicione kompromise, fleksibile, kooperative, moderne dhe të moderuara. Në këtë synim, ata jo rrallë, jo rastësisht dhe jo për herë të parë gjejnë edhe mentorë, ndihmëtarë dorëlëshuar dhe referenca me “relevancë” impresive edhe ndërkombëtare...
Jo rastësisht, edhe në 33 vjetorin e saj, Lëvizja e vitit '81, e pagëzuar spontanisht dhe në mënyrë kuptimplote: “ Pranvera 81”, vjen e mbështjellë me një tis mjegullnaje ende të pa zhdaravitur, si recidiv i furtunës së ethshme të propagandës së pandërprerë dhe luftës së egër e të sofistikuar speciale antishqiptare.
Akti 81 i dramës shumëkatëshe shqiptare, mund të shihet e të vlerësohet drejt e objektivisht, vetëm duke e vendosur ne kontekstin kohor dhe historik, në vazhdimësinë e Lëvizjes Çlirimtare Shqiptare, në korelacion të drejtë me fazat paraprijëse dhe me ato pasuese, duke parë shkaqet e vërteta, gjendjen e përgjithshme politike, ekonomike, shoqërore e shpirtërore, kundërtitë e kohës dhe forcat lëvizëse, tendencat historike dhe drejtimin e përgjithshëm të zhvillimit, aspiratat dhe synimet e vërteta të Lëvizjes, të shprehura në platformën politike, në programin, në kërkesat dhe sloganet e saj, duke vlerësuar drejtë efektet imediate dhe afatgjate të kësaj lëvizjeje, duke nxjerre me kujdes përfundimet dhe mësimet e duhura në funksion të përballjes me sfidat aktuale dhe perspektive të Lëvizjes së vijueshme kombëtare shqiptare.
E parë në këtë mënyrë, 11 marsi 1981 dhe gjithë Pranvera '81, shënojnë një kthesë padyshim të rëndësishme historike. Një lëvizje që lëvizi Kosovën dhe gjithë kombin. Një lëvizje që lëvizi proceset në Kosovë dhe më gjerësisht, në viset e robëruara shqiptare. “Viti 1981, shkruante Veprimtari vizionar Ukshin Hoti, është nyja, zbërthimi i së cilës e mundëson lëvizjen e drejtë të gjërave dhe të proceseve. (VIJON)
als_Latn bos_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn