als_Latn dik_Latn sag_Latn
Fitimi i së drejtës së pronësisë
Fitimi i së drejtës së pronësisë të pasurisë së paluajtshme në Shqipëri mund të realizohet në disa forma ligjore. Në çdo rast, fitimi i së drejtës së pronësisë kalon nëpër dy faza:
1. Fitimi i së drejtës së pronësisë, përmes një akti të një autoriteti publik apo me anë të akti noterial (kryesisht kontratë blerje, dhurim ose për shkëmbime të tokës).
2. Përfundimi i kalimit të së drejtës së pronësisë nëpërmjet regjistrimit të aktit përkatës ose kontratës në Zyrën e Regjistrimit të Pasurive të Paluajtshme.
Mënyra kryesore për fitimin e së drejtës së pronësisë mbi pasuritë e paluajtshme është kontrata e blerjes.
Në bazë të ligjit nr. 7980, datë 27.07.1995 “Për shitblerjen e trojeve” i ndryshuar, dhe ligjit nr. 8337, datë 30.04.1998 “Për kalimin në pronësi të tokës bujqësore, pyjore, livadheve dhe kullotave”, Personat fizikë a juridikë të huaj ju lind e drejta të blejnë truall vetëm pasi te kenë arritur kryerjen e investimeve në përputhje me lejen e ndërtimit, deri në një vlerë jo më të vogël se tre herë vlera e truallit. Ndërsa tokat bujqësore, pyjet, kullotat dhe livadhet nuk mund të blihen nga personat e huaj fizikë ose juridikë por ato kanë të drejtë të marrin me qira tokën bujqësore për një periudhë deri në 99 vjet. Dhënia me qira e tokës bujqësore, pyjeve, kullotave dhe livadheve kryhet sipas dispozitave të Kodit Civil.
Kufizimet e mësipërme nuk zbatohen në rastin kur krijohet një shoqëri e re Shqiptare pavarësisht pronësisë së saj.Gjithashtu në përputhje me Marrëveshjen e Stabilizim Asocimit e cila ka hyrë në fuqi në qershor 2009, Shqipëria ka pranuar se legjislacioni shqiptar do të përmirësohet gradualisht jo më vonë se shtatë vjet nga hyrja në fuqi e kësaj marrëveshjeje.
Një ndër reformat kryesore të Qeverisë Shqiptare ka qenë dhe krijimi i sistemit të regjistrimit të pasurive të paluajtshme i cili administrohet nga Zyra e Regjistrimit të Pasurive të Paluajtshme dhe shërben për regjistrimin e titujve të pronësisë dhe të të drejtave të tjera reale mbi pasuritë e paluajtshme, në bazë të dokumenteve ligjore, që vërtetojnë pronësinë mbi pasuritë e paluajtshme, dhe për përgatitjen, mbajtjen e administrimin e regjistrave të pasurive të paluajtshme, hartave kadastrale dhe dokumentacionit, që vërtetojnë të drejtën e pronësisë dhe të drejta të tjera reale mbi pasurinë e paluajtshme.
Pasuritë Shtetërore
Pasuritë shtetërore mund t’i ofrohen bizneseve private nëpërmjet tre mënyrave të mëposhtme:
- Shitje nëpërmjet privatizimit;
- Dhënie me qira;
- Emfiteozë.
Procesi i privatizimit përdoret më tepër në sektorë strategjikë (bankë, sigurime, telekomunikacion, energji, etj.). Shiko fact sheet nr. 1.
Pasuritë që jepen në emfiteozë janë vetëm pronat e paluajtshme të institucioneve shtetërore dhe ndërmarrjeve shtetërore. Prona jepet në emfiteozë pas një procedure konkurimi e cila kryhet nga Ministria e Ekonomisë, Tregtisë dhe Energjetikës ose institucionet e qeverisjes vendore.
Në mjedisin e sotëm të biznesit në Shqipëri, dhënia me qira e pasurive shtetërore është një mënyrë tërheqëse për përdorimin e tyre. Për objektet me një sipërfaqe totale deri në 200 m2, qiradhënia kryhet nga shoqëria shtetërore, ndërmarrja apo institucioni shtetëror pa konkurim në qoftë se jepet për qira për një afat deri në një vit. Në rastin e objekteve me një sipërfaqe totale midis 201 dhe 500 m2, qiradhënia kryhet nëpërmjet konkurimit nga autoriteti i cili ushtron të drejtën e përfaqësuesit të pronarit të pronës shtetërore, të ndërmarrjes, shoqërisë apo institucionit shtetëror.
Vlera e qirasë për pasuritë shtetërore (2013)[1]
Nxitja e biznesit sipas nivelit të investimit
Burimi: Vendimi i Këshillit të Ministrave Nr. 529
Vlera e kontratës së qirasë ose enfiteozës mund të përcaktohet me tarifën simbolike prej 1 euro, kur në këto pasuri shtetërore do të kryhen veprimtari prodhuese industriale në nivele investimi mbi dhjetë milionë euro ose kur kemi të bëjmë me zgjidhjen e problemeve ekonomike e sociale në zona të veçanta. Kushtet dhe kriteret e konkurimit për këto kontrata përcaktohen, rast pas rasti, me vendim të Këshillit të Ministrave. Shiko fact sheet nr. 1.Burimi: Vendimi i Këshillit të Ministrave nr. 529, datë 08.06.2011 “Për përcaktimin e kritereve, të procedurës dhe të mënyrës së dhënies me qira, enfiteozë apo kontrata të tjera të pasurisë shtetërore”.
Parqet industriale dhe zonat e lira
Qeveria e Shqipërisë ka si objektiv zhvillimin e zonave ekonomike (parqet industriale dhe zonat e lira) në bazë të partneritetit publik-private. Ligji nr. 9789, datë 19.07.2007 “Për krijimin dhe funksionimin e zonave ekonomike” dhe VKM nr. 860, datë 10.10.2007 “Për miratimin e rregullores së krijimit dhe të funksionimit të zonave ekonomike” rregullojnë krijimin dhe funksionimi e zonave ekonomike.
Momentalisht, Këshilli i Ministrave ka aprovuar 9 zona ekonomike. Tetë prej tyre kanë statusin e parqeve industriale dhe një ka statusin e zonës së lirë. Më konkretisht ato janë si më poshtë:
- Zona ekonomike me statusin e “Parkut Industrial” në Koplik, Shkodër.
- Zona ekonomike me statusin e “Parkut Industrial” në Shëngjin, Lezhë.
- Zona ekonomike me statusin e “Parkut Industrial” në Spitallë, Durrës.
- Zona ekonomike me statusin e “Parkut Industrial” në Vlorë.
- Zona ekonomike me statusin e “Parkut Industrial” në Shkodër.
- Zona ekonomike me statusin e “Parkut Industrial” në Lezhë.
- Zona ekonomike me statusin e “Parkut Industrial” në Laknas, Tirane.
- Zona ekonomike me statusin e “Zonës së Lirë” në Vlorë.
- Zona ekonomike me statusin e “Parkut Industrial” në Rrashbull, Durrës.
Prona Private
Tregu për ambiente zyrash po rritet, veçanërisht në qytete e mëdha si Tirana, Durrësi, dhe Vlora. Vitet e fundit ka patur një tendencë për ndërtimin e qendrave të biznesit me teknologji të lartë që ofrojnë shërbime të plota për qiramarrësit dhe blerësit e ambineteve të biznesit. Kërkesa për këtë lloj objekti ka qenë në rritje dhe industria e ndërtimit i është përgjigjur duke ndërtuar ndërtesa me cilësi të lartë dhe të pajisura teknologjikisht.
Ambiente zyrash për shitje në Tiranë, Durrës, Vlorë, Shqipëri (Qeshor 2014)*[i]
Burimi: Kompanitë kryesore të pasurive të paluajtshme
Ambiente zyrash me qira në Tiranë, Shqipëri (Qeshor 2014)
Burimi: Kompanitë kryesore të pasurive të paluajtshme në Tiranë
Çmimet e përmendura në këtë fact sheet janë mesatare, pasi variojnë në bazë të vendndodhjes specifike dhe karakteristikave të ndërtesës.Burimi: Kompanitë kryesore të pasurive të paluajtshme në Tiranë;
[1] Ministria e Ekonomisë, Turizmit Tregtisë dhe Sipërmarrjes, ministritë e linjës, institucionet qendrore dhe organet e qeverisjes vendore janë subjektet përgjegjëse për zbatimin e Vendimit të Këshillit të Ministrave nr. 529, datë 08.06.2011.
[2] Qiraja vjetore vlerësohet sipas vlerës aktuale minimale – MCMV, llogaritet si diferenca e vlerës fillestare të kontabilizuar minus amortizimin e llogaritur në vite shumëzuar me indeksin e çmimeve të muajit përkatës të publikuar nga INSTAT.
[3] Për truall të lirë, tarifa dysheme është 100 Lekë/m2/muaj; për truall funksional, tarifa mujore dysheme është 20% e tarifës dysheme të detyrimit mujor të përcaktuar për ndërtesat. Trualli nën ndërtesë përfshihet në tarifën e qirasë së ndërtesës.
[i] Çmimet ndryshojnë sipas kursit të këmbimit.
[i] The prices are subject to exchange rate.
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn kin_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn eng_Latn