als_Latn lit_Latn uzn_Latn
Zeqir Sadrija ka lindur nė vitin 1963 nė fshatin Babaj i Bokės, komuna e Gjakovės. Shkollėn fillore e mbaroi nė vendlindje kurse nė vitin 1981 tė mesmen "Hajdar Dushi" nė Gjakovė. Studimet i regjistroi nė Fakultetin Filologjik, pėrkundėr rezultateve shumė tė mira, gjendjen e tij e rėndoi situata politike, pasi dy vėllezėrit e tij: Hasani e Ibrahimi, ishin burgosur nga pushteti serb, gjė qė e rėnduan gjendjen sociale e familjes, prandaj u detyrua tė emigroj nė Zvicėr.
I vetėdijshėm se pa njohjen e gjuhės gjermane nuk do tė ketė perspektivė, ai gjatė viteve 1993 1996, do t'i ndjek kurset intensive tė gjermanishtes pran shkollės private HDS, (Handes und Dolmetscher Schule), shkollė me renome nė kantonin St. Gallen, kurse nė vitin 1999 e kreu me sukses edhe shkallėn e lartė tė gjermanishtes, dhe qė nga atėherė ka qenė aktiv nė jetėn publike dhe kulturore tė qytetit dhe mė gjerė.
Mė pas Zeqir Sadrija ka vijuar kualifikime tė tjera arsimore si: Integrimi dhe emancipimi, pėr mediator, zgjidhja e problemeve me mjete paqėsore sipas sistemit tė Ajsbergut, komunikimi dhe interpretimi etj. Nė vitin 2001, merr shtetėsinė zvicerane, kurse pas njė viti do tė aderon nė Partinė e Gjelbėr nė qytetin St. Gallen.
Krahas punės ku e nxirrte jetėn dhe mbante familjen, Zeqir Sadrija ėshtė marrė aktivisht edhe me veprimtari patriotike duke mos iu ndarė kėtij aktiviteti deri nė ditėt e sotme. Qė nga viti 1992, ai ishte bashkėthemelues i Shoqatave Kulturore Shqiptare: "Guri i zi", "Dardania", "Dukagjini", dhe sė fundi edhe i Shoqatės "Pashtriku", gjithnjė nė pėrpjekje pėr t'i avancuar vlerat kulturore e kombėtare. Ndėrsa pėr vite tė tėra veprimtarinė e tij politike nė shėrbim tė Kosovės dhe kombit nė pėrgjithėsi, Zeqir Sadrija do ta zhvilloi nė kuadrin e Lidhjes Demokratike tė Kosovės nė qytetin St. Gallen, ku pėrpos si pėrfaqėsues i shqiptarėve tė kėtij qyteti ishte edhe kryetar i komisionit pėr bashkėpunim me zviceranėt nė kuadėr tė LDK-sė dhe ka pėrfaqėsuar kudo shqiptarėt nėpėr organizata dhe institucione tė qytetit St. Gallen, duke marrė pjesė edhe nėpėr mjaft forume pėr ēėshtjen e tė huajve pranė zyrave pėrkatėse tė qytetit e Qeverisė Kantonale, sidomos gjatė kohės sė luftės dhe fluksit tė madh tė refugjatėve qė patėn mėsyrė kėtė vend.
Siē potencuam, ai ishte pjesėmarrės i shumė debateve, prandaj organizoi tryeza e takime tė pėrbashkėta shqiptaro-zvicerane dhe gjithsesi duhet tė pėrmenden ftesat e para qė i ka realizuar pėr personalitetet shqiptare, nė takime me palėn zvicerane, deri nė nivelet mė tė larta tė administratės sė qytetit St. Gallen dhe mė gjerė, nė mesin e shumė personaliteteve pėr prof. dr. Bardhyl Ēaushi, Din Mehmeti, Ali Podrimja etj.
Zeqir Sadrija, ėshtė pėrkthyes zyrtar nė qytetin St. Gallen, kurse sivjet ai ėshtė kandidat pėr deputet nė asamblenė komunale nga Partia e Gjelbėr nė Zvicrės, madje ėshtė nė listėn e kandidatėve me prioritet ku sipas rregullave tė votimit atij secili votues mund t'ia jap dy vota nė tė njėjtėn kohė.
Ishin kėto arsye pse ne po bėjmė kėtė intervistė, duke e pasur parasysh se ai ka qenė nė rrjedhat e shumė zhvillimeve shoqėrore e politike kėtu nė Zvicėr, por edhe nė kohėn e tronditjeve nė hapėsirėn shqiptare.
PYETJE: Z. Sadrija, nga ky shėnim i shkurtėr biografik, shihet se ju keni qenė vazhdimisht i angazhuar nė parti e shoqata shqiptare, por me kalimin e kohės jeni dalluar nėpėr aktivitete tė shumta shoqėrore dhe politike edhe me zviceran. Pėr lexuesit e gazetės sonė, si e komentoni angazhimin tuaj, qoftė atė me subjektet shqiptare, po veēmas pėr angazhimin tuaj nė Partinė e Gjelbėr nė kantonin St. Gallen?
PĖRGJIGJE: Angazhimet e mia, janė pjesė e edukatės familjare, pastaj si rrjedhojė e edukimit dhe emancipimit akademik, po ashtu janė proceset shoqėrore e politike qė ndikuan nė vetėdijen time, e kėshtu me radhė. Angazhimin tim nė Partinė e Gjelbėrt tė qytetit St. Gallen e shohė si njė proces tė formėsimit tim, dhe thjesht ndoshta mund tė reflektoj pėr tė mirė edhe nė organizimet tona, qė duhet tė pėsojnė reformime rrėnjėsore.
PYETJE: Me siguri nė jetėn tuaj ka shumė ngjarje dhe zhvillime qė kanė lėnė mbresa apo kanė ndikuar tek personaliteti juaj. Ēka do tė bėnit publike me kėtė rast?
PĖRGJIGJE: Ėshtė shumė normale se as unė nuk mund tė jem ndryshe nga bashkėfamiljarėt e mi. I frymėzuar nga veprimtaria politike e axhės sim Haxhiut, (i burgosur si informbyroist 1949), pastaj i vėllezėrve, por edhe tė tjerėve qė nuk po i pėrmend. Angazhimi im ilegal edhe pse shkurt pėrkon me pėrcjelljen e njerėzve tė rrezikuar nė kufi, (tė cilėt sot janė gjallė dhe mund tė flasin), pastaj shkrimi i parullave dhe shpėrndarja e pamfleteve, janė fillimi pėr tė ndryshuar konceptin tim tė veprimit pas ardhjes nė Zvicėr. Ėshtė pra njė hallkė mė shumė nė zinxhirin e veprimit, e sidomos nė propagandėn dhe ndikimin tek organizatat dhe institucionet zvicerane.
PYETJE: Po ndonjė rast mė tė veēantė, a do ta kishit pėrmendur nė kėtė intervistė?
PĖRGJIGJE: Gjithsesi, ishte viti 81, nė kohėn kur unė isha maturant, nė mes tė parkut tė Gjakovės u vra nga njė oficer serb djali i Zenel Dervish Danės (Nesemia). Familje patriotike e cila birit tė tyre ia bėnė njė varrim madhėshtor, ku nė kortezhin e funeralit morėn pjesė rreth 20.000 veta qė rrugėn me gjatėsi prej 7 km Gjakovė Duzhne funeralin e pėrcollėn nė duar duke ecur nė kėmbė. Varrim i paparė ndonjėherė mė parė. Kurse nė mbrėmje mė thotė vėllai im Hasani, i cili mė vonė do tė dėnohet pėr veprimtari politike me 6 vite burg tė rėndė: "Edhe vdekja por edhe varrimi e ka bukurinė e vet". Kjo ceremoni mortore Nesim Danėn e bėnė tė pavdekshėm.
PYETJE: Viteve tė fundit veprimtaria juaj politike ėshtė orientuar kah Partia e Gjelbėrt e Zvicrės. Cilat janė arsyet themelore tė anėtarėsimit tuaj nė kėtė parti?
PĖRGJIGJE: Arsyeja ėshtė sa komplekse po aq e thjesht, ashtu siē ėshtė e mundshme mbajtja e dyshtetėsisė. Por, parimet e Partisė sė tė Gjelbėrve dhe kualitetet e saj janė nė pėrputhje tė plota me parimet dhe kualitetet e shqiptarėve kėtu nė Zvicėr, qė mė ka provokuar pėr tė aderuar nė kėtė Parti.
PYETJE: Nė fjalimet tuaja, qofshin ato edhe private, ju keni kritikuar veprimin tonė, tė diasporės shqiptare, e cila sikur ėshtė dorėzuar. Ēka do t'i kishit sugjeruar bashkėkombėsit tuaj?
PĖRGJIGJE: Nė kėtė rast shembull dhe "YRNEK" pėr tė mirė duhet ta marrim Zvicrėn dhe organizimin e saj shoqėror e politik me njė administratė tė pėrsosur qė ka ky vend e cila pėr ne vetėm mund tė imagjinohet. Madje, dua tė besoi se secili shqiptarė e ka vėrejtur se vendet tjera, e kanė dhe e mbajnė shembull pėr tė mirė Zvicrėn dhe popullin e saj. E nė kėtė rast mė duket se ne shqiptarėve na ka bekuar zoti, pasi njė pjesė e madhe e popullit tonė jemi pėrditshmėri e kėtyre mrekullive qė kurrė nuk kanė shkelur dhe denigruar vlerat evropiane tė askujt, qofshin kėto vlera kulturore, arsimore, fetare dhe madje edhe ato nacionale.
PYETJE: Me njė fjalė, ēka duhet ndryshuar mėrgata jonė qė tė ndihet pjesė pėrbėrėse e strukturave shoqėrore e politike tė Zvicrės.
PĖRGJIGJE: Mėrgata jonė edhe ashtu ėshtė pjesė pėrbėrėse e kėsaj politike dhe pikė. Ajo duhet edhe mė me dinjitet tė vazhdoi rrugėn e saj. Tė udhėheq vetveten nė kėrkim tė fatit tė vet, e tė mos lejoj padrejtėsisht tė nėpėrkėmbėt. Atė tė drejtė ia ka dhanė zoti dhe ia garantojnė ligjet e kėtij vendi tė bekuar. Kush mund tė dyshoj nė kėto fakte, prandaj them se ne si popull, me njė organizim pak mė tė mirė, mund t'i prezantojmė vlerat tona tė pamohueshme.
PYETJE: Mė qartė. Ēka duhet tė ndryshojnė shqiptarėt nė Zvicėr, veēmas kėta nė qytetin St. Gallen, pėr t'u bėrė faktor me ndikim dhe i respektuar?
PĖRGJIGJE: Unė mendoj se si tėrėsi jemi tė respektuar, por se duhet tė mendojmė pėr njė program mė kualitativ qė do t'i kapėrcente konceptet e organizimit dhe veprimit tė deritanishėm, nuk ka dyshim. Ne kemi njerėz tė zot, tė arsimuar dhe me njė formim pėr t'i lakmuar, tė cilėt me lehtėsi mund tė konkurrojnė nė mes tė vlerave qė i posedojnė shtetasit e kėtushėm.
Por duhet tė jemi mė tė sinqertė: Aq sa mendojmė se na kanė lėnė anash, mė duket se po aq vet rrimė anash, dhe kur ndonjėherė, padrejtėsisht na kanė pėrgojuar, edhe nė aspektin negativ, kjo ka ardhur si pasoj e mungesės sonė nė atė mes, brenda kėsaj shoqėrie.
Shqiptarėt e qytetit St. Gallen, tani duhet tė bėjnė njė organizim demokratik, (i cili nuk ka pse tė lind tani), sepse ai ekziston me njė pėrvojė disa vjeēare, por duhet secili nga pak tu thotė stop!, bindjeve tė vjetruara e arkaike, tė dėshmohen se janė mė unik dhe se kanė mėsuar nga e kaluara e pėrēarė. Qoftė me rastin tim duke votuar emrin tim, pėr t'i thyer klishetė e sė kaluarės, e qoftė duke u inkorporuar vet nė forma dhe mėnyra tė tjera qė sistemi i kėtij vendi ia mundėson secilit dhe e mirėpret ashtu siē mė kanė mirėpritur edhe mua! Prandaj, po apeloj tek shqiptarėt e qytetit St. Gallen tė cilėt e gėzojnė tė drejtėn e votimit, tė dėshmojnė kėsaj radhe pduke e votuar kandidatin e tyre!
Mendoj se ėshtė koha pėr tė bėrė diēka tė mirė. Filluam me njė takim tė pėrbashkėt pėr tė parė e diskutuar se ēfarė mund tė bėjnė nė kėtė rast, por mė shumė se kaq, kjo nismė le t'u shėrbej pėr organizime tė tjera, si shumė tė nevojshme. Bashkėkombėsit e mijė, mė tepėr se kurrė mė parė, duhet kėsaj radhe tė dėshmojnė veten e tyre dhe tė dėshmohen se shqiptarėt e qytetit St. Gallen, janė njė forcė ndikuese, prandaj duke ndikuar te tė afėrmit e tyre, duke ndikuar te tė njohurit, miqtė dhe kolegėt e punės qofshin kėta zviceran apo tė komuniteteve tė tjera, ta votojnė kandidatin e tyre. Pasi momentalisht unė jam i vetmi qė konkurroj dhe natyrisht edhe i pari shqiptar kandidat pėr deputet nė asamblenė komunale nė qytetin tonė, pse jo le tė jetė ky rast pėr tė nisur ndryshimet, pėr tė nisur reformat. Mendoj se ėshtė moment i mirė qė format e veprimit t'u pėrshtaten koncepteve shoqėrore e politike qė i mundėson Zvicra.
Ndoshta teorikisht duken paksa tė vėshtira, por praktikisht nuk ėshtė aspak e vėshtirė, sepse vlerat tona shqiptare janė edhe evropiane por mė shumė zvicerane.
PYETJE: A ka edhe diēka qė do tė duhej tė ju pyetja?
PĖRGJIGJE: Ka edhe njė!
PYETJE: Cila ėshtė ajo?
PĖRGJIGJE: Njė krahasim nė mes tė takimeve me partitė shqiptare dhe partitė zvicerane. Cili ėshtė dallimi?
PYETJE: Cili pra?
PĖRGJIGJE: Nė takime qė kam pasur me zviceranė, mbledhjet mund tė vonohen tė shumtėn 5 minuta, anėtarėt e partisė vijnė kryesisht me biēikleta (ndoshta pėr natyrėn e partisė, pasi janė tė gjelbėr?!) dhe vazhdimisht vijnė thjeshtė tė veshur. Flasin me maturi, sidomos pėr rivalėt e tyre dhe kundėrshtarėt e mendimit politik janė tė kujdesshėm. Pothuajse fjalėt fyese dhe ofenduese nuk ekzistojnė nė fjalorin e tyre.
Janė aktiv dhe tė pėrpiktė, kursejnė shumė, jo vetėm frangun dhe kohėn, por i kursejnė mė shumė ofendimet qė sjellin vetėm telashe. Ata pendohen dhe dinė tė kėrkojnė falje, duke mos i pėrsėritur gabimet e njėjta.
Nė kėtė plan, sado ngadalė qė po ecėn, edhe brenda komunitetit tonė gjėrat po lėvizin nė kėtė drejtim. E pse tė ngurrojmė, model e kemi mikun dhe kolegun e punės, zyrtarin administrativ dhe policin nė rrugė, prandaj edhe ndėr ne duhet tė fillojmė me kursimin e parasė dhe tė kohės dhe tė jem mė fleksibėl, kur ėshtė fjala pėr tė pranuar gabimin apo pėr ta bėrė njė kėrkim falje nėse e do nevoja.
PYETJE: Ne urojmė qė shqiptarėt e qytetit St. Gallen tė cilėt e gėzojnė tė drejtėn e votimit, mė 23 shtator 2012, do tė jenė tė mobilizuar dhe do tė dalin masovikisht nė votime pėr ta zgjedhur kandidatin e tyre: Shqiptarin e propozuar nga Partia zvicerane e tė Gjelbėrve z. Zeqir Sadrija?
PĖRGJIGJE: Faleminderit pėr intervistėn dhe pėr hapėsirėn publike! Natyrisht, edhe unė pres mobilizimin dhe pėrkrahjen e bashkėkombėsve tė mijė, prandaj po them: DALSHIM FAQEBARDHĖ!
St. Gallen, 22 gusht 2012.
Intervistoi: Shefqet DIBRANI
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn cym_Latn als_Latn