als_Latn dik_Latn sag_Latn
Alkanet
Alkanët të njohura gjithashtu si vajra, janë komponimet kimike që përbëhen vetëm prej elementeve të karbonit C dhe hidrogjenit H ( p.sh., hidrokarburet) , ku këto atome janë të lidhur së bashku ekskluzivisht nga vetëm lidhje (dmth, ato janë komponime të ngopura) aciklike çdo strukturë (dmth. unazore) .
Çdo atom i karbonit duhet të ketë 4 lidhje qoftë C-H ( dmth, të lidhet me atome të hidrogjenit ) apo lidhje C-C ( dmth,lidhje me atome tjera siç është karboni ) , dhe çdo atom i hidrogjenit duhet të jetë i lidhur ( bashkuar) për të një atom të karbonit .
Një varg i atomeve të karbonit është i njohur si strukturë karbonike.Në përgjithësi, numri i atomeve të karbonit përdoren shpesh për të përcaktuar përmasat e alkanëve ( p.sh., C₂ - alkane ).
Hidrokarburet e ngopura kanë formulë të përgjithshme CnH₂n+₂ kurse për radikalët CnH₂n+₁ku atomet të karbonit janë bashkuar në një strukturë. Hidrokarburet e ngopura janë të ndarë në alkane dhe cikloalkane , ata nuk kanë struktura të ngjajshme dhe në kuptim të gjërë cikloalkanet nuk janë alkane. Megjithatë , ndonjëherë cikloalkanet janë quajtur alkane ciklike , i cili mund të jetë konfuze sepse në të vërtetë alkanet quhen alkane aciklike .
Alkani më kryesor është metani , CH4. Nuk ka asnjë kufizim për numrin e atomeve të karbonit që mund të jenë të lidhura së bashku , i vetmi kufizim qenë se është molekulë aciklike , është i ngopur , dhe është një hidrokarbur . Hidrokarbur i ngopur dhe vajrat më të mëdha janë shembuj të alkanes ku numri i atomeve të karbonit ka mund të jetë më e madhe se 10 . Alkanët nuk janë shumë aktive për reaksione dhe kanë pak aktivitet biologjike .
Përmbajtja
Izomeria[redakto | redakto tekstin burimor]
Izomeria e Alkanëve dhe hidrokarburëve në përgjithësi ka të bëjë me strukturë dhe veti (kimike, fizike) të ndryshme në krahasim me alkanin përkatës.
Emërtimi-Nomenklatura[redakto | redakto tekstin burimor]
Emërtimi bëhet në bazë të numrave greko-latin duke u shtuar prapashtesën AN për alkanet dhe IL për alkanët radikal.
pap_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn