als_Latn dik_Latn sag_Latn
Hermann Goering
Hermann Wilhelm Göring ose Hermann Goering (12 janar 1893 — 15 tetor 1946), ka qënë politikan dhe ushtarak, një prej figurave më të spikatura të Gjermanisë naziste.
Vitet e para[redakto | redakto tekstin burimor]
Në vitin 1913 pranohet në shkollën ushtarake. Në 1914 gradohet si toger e më 1915 pas fillimit të Luftës së Parë Botërore kaloi në flotën e sapo krijuar ajrore të Preandorisë Gjermane. Në një kohë mjaft të shkurtër u bë asi i aviacionit gjerman, pjese e skuadrës sulmuese të Baronit të Kuq. Pas vdekjes së komandatit të flotës ajrore, Goering bëhet komandat i përgjithshëm i saj. Kishte një talent dhe zotësi të jashtëzakonshme në betejat ajrore aq sa në pak kohë ishte dekoruar me Kryqin e hekurt të Klasit të I-rë dhe të II-të. Pas përfundimit të luftës së parë botërore, punoi në aviacionin civil në Danimarkë e në Suedi. Gjatë një udhëtimi që po kryentë për kontin e Suedisë, njohu kunatën e tij, një nga femrat më të bukra në Suedi e cila ishte e martuar por anulloi martesën pasi u dashurua me pilotin e ri Goering. Goering u transferua me të shoqen në Mynih ku studioji ekonomi. Në 1921 ai u njoh me Hitlerin ku lindi një miqsi e ngushtë, idealet e tyre ishin për të ndërtuar botën e re. Ishte pikërisht Goering i cili u anëtarësua në rradhët e partisë nacional-socialiste të gjermanisë, dhe falë miqsive të tij anëtarësoi edhe Hitlerin një rreshter ish-vagabond i rrugëve të Vienës. Menjëherë ai u vu në punë për të organizuar skuadrën para-ushtarake të Partisë Naziste.
Nazistët në pushtet[redakto | redakto tekstin burimor]
Në 1928 zgjidhet deputet në Reichstag, ishin kohët e arta të Partisë Naziste e cila ishte më e madhja në Gjermani. Në 1932 bëhet president i Reichstag-ut gjerman, e fillon ti hapë rrugën Hitlerit për të bërë Kancelar i gjermanisë. Me ardhjen e Adolf Hitler në psuhtet, Goering shkriu policin e vjeter sekrete dhe krijoi Gestapon, e në krye të saj Heinrich Himmler. Ka qënë pikërisht Goering ai i cili hodhi idenë për të krijuar Kampe përqëndrimi për armiqtë e nacional-socializmit gjerman duke hapur kampin e parë në Orianenburg të Gjermanisë. Në 11mars 1935 krijoi Luftwaffe aviacionin luftarak gjerman. Pas vdekjes së bashkëshprtes prej tuberkulozi në 1938 martohet me aktoren Emmy Sonnemann e cila i solli në jetë një vajzë të cilën e quajtën Edda në nder të vajzës së Benito Mussolinit.
Lufta e II-të botërore[redakto | redakto tekstin burimor]
Në 1938 pas aneksimit të Austisë atij ju dha grada ushtarake e Feldmarishall grada me e lartë deri në atë kohë. Në 1939 krijon zyrën qëndrore të emigrimit të hebrenjve nga Gjermania. Në 1941 me urdhër të Hitlerit ai arkitektoi zgjidhjen finale të problemit hebre. Pas suksesit ndaj sulmit mbi Francën ai u emërua me gradën më të lartë në historin e Reich gjerman e krijuar pikërisht për të, ai u gradua ReichMarishall. Një vit më vonë më 29 qershor 1941 ai u emërua në një testament nga Hitler si pasardhësi i tij në Reich, në çdo rast si në vdekje të Hitlerit apo në pamundësi të tij per të ushtruar udheheqjen e Reich, do të ishte vetëm Goering pasardhës i tij. Sukseset e tij do të ndaleshin pas dështimit në betejën e Britanisë së Madhe ku u dallua superioriteti i aciacionit Alleat mbi atë nazist. Kur lufta kishte marr një kthesë në disfavor të gjermanisë, Goering e kishte humbur besimin e Hitlerit dhe u izolua në jetë private dhe luksi duke mos u interesuar se çfarë ndodhte rreth tij.
Vdekja[redakto | redakto tekstin burimor]
Lufta ishte drejt fundit dhe humbja ishte pranë. Hitler ishte izoluar në Berlin, ndërsa Goering me skuadrën e tij ishte në Alpet e Berlinit. Pas refuzimit të Hitlerit që të braktiste bunkerin në Berlin, ai në bazë të dekret ligjit të 1941 i cili emëronte Goering si pasardhës të tij, ky i fundit dëshironte që ta dëgjonte vetë nga Hitleri trashgiminë e udhëheqjes. E për këtë motiv i telefonon Hitlerit, por nën efektin e disa krizave nervore Hitler i këshilluar dhe me Martin Bormann armik i betuar i Goering, e interpreton telefonatën e Goering si tradhëti ndaj Reich dhe ndaj tij personalisht me qëllim për ti marrë pushtetin. Për këtë motiv Hitler urdheroi SS që të arrestonin ReichMarishall Hermann Goering por jo ta ekzekutonin. Këtë urdher arresit me mjaft kënaqsi e mori për zbatim pikërisht Bormann, por ky urdhër nuk u zbatua nga SS sepse tek ata mbërriti lajmi për vetëvrasjen e Hitlerit. Pas armëpushimit pa kushte të gjermanisë më 8 maj 1945 Goering u dorëzua tek Aleatet. Mbërritja e tij në kampin amerikan u prit me festime nga amerikanet të cilët për nder të Goering shtruan darkë, menjëherë kur presidenti amerikan Ajzenhauer u njoftua për këtë ndodhi dënoi komandantin amerikan të asaj baze. Në këtë moment Goering kuptoi që nuk do të trajtohej si një përfaqsues i palës së mundur me trajtimin e nderit për të mundurit, por si një kriminel lufte.
Në Gjyqin e Nurenbergut ai u akuzua për krime lufte, krime kundër njerzimit, dhe agresion luftarak. Goering kur degjoi vendimin e trupit gjykues për dënim me varje, kerkoi të pushkatohej me nder si ushtarak që ishte, por trupi gjykues e refuzoi kërkesën. Agimin e ditës 15 tetor 1946 kur do të zbatoheshin ekzekutimet me varje, ai vrau veten duke u helmuar me një kapsul cianuri e cila i ishte dhënë fshehurazi nga një toger i ushtrisë amerikane Jack "Tex" Wheelis me të cilin Goering kishte krijuar raport miqsie. Togeri amerikan i dha sendet personale të sekuestruara në të cilat ndodheshin 3 kapsula cianuri. Goering në shenjë falenderimi i dhuroi orën e tij personale me mbishkrimin e incialve HG, dorezat e tij të bardha dhe nje fotografi me dedikim. Kapsulat e cianurit ishin të zakonshme të mbaheshin nga ushtarakët e lartë për të evituar rënien në duart e armiqve.
ltz_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn