als_Latn bos_Latn ron_Latn
Aleksander Trajçe, PPNEA
Kur flasim per malet e Shqiperise, vende si Alpet Shqiptare, Korabi, Tomorri dhe Gramozi, te vijne ndermend menjehere per shkak te lartesivete tyre madheshtore dhe mrekullive natyrore qe ato perfaqesojne. Por shume pak njerez kane degjuar per Munellen, ne dukje nje mal i vogel, por ne te vertete shume i spikatur, i cili shtrihet ne kufirin e rretheve te Pukes dhe Mirdites ne veri te Shqiperise. Duke e pare nga larg Munella duket si nje dhemb i dale mbi zonat kodrinore te uleta perreth duke arritur lartesine (jo shume te vogel) te 1991 metrave. Munella eshte mjaft e izoluar – edhe pse kohet e fundit eshte bere me e arritshme fale ndertimit te autostrades Rreshen-Kukes, perseri mbetet nje vend shume i larget, i veshtire per t’u vizituar nga dikush jashte zones. Ky izolim i thelle gjeografik, ka qene ndoshta arsyeja qe regjimi i kaluar totalitar ndertoi nje nga burgjet me famekeq dhe me te tmerrshem te Shqiperise, ne nje nga luginat e Munelles – burgun politik te Spaçit.
Megjithate, ekzistojne anete tjera te Munelles edhe me te panjohura, sesa mali ne vetvete. Rajone te Pukes dhe Mirdites kane qene ne fokus te studimeve te PPNEA-s (Shoqates per Ruajtjen dhe Mbrojtjen e Mjedisit Natyror ne Shqiperi) qe prej vitit 2007, ku ne kuader te Programit per Rimekembjen e Rreqebullit te Ballkanit, u realizua nje sondazh me barinjte dhe gjuetaret e zones per vleresimin e prezences se mundshme te rreqebullit te Ballkanit, si nje lloj kritikisht i rrezikuar dhe specieve te tjera te jetes se eger. Pas sondazhit baze, pati disa tregues per prezencen e Rreqebullit te Ballkanit ne zone dhe nisur nga keto, PPNEA ne vitin 2011 vendosi nje numer kamerash-kurth ne zone per te vertetuar prezencen e ketij lloji. Deri ne kete kohe, ne Shqiperi, nuk ishte zbuluar asnje fakt i pamohueshem qe tregonte ekzistencen e rreqebujve te gjalle, edhe pas kerkimeve intensive ne disa rajone te vendit dhe ndaj ekzistonte frika qe ky lloj te ishte zhdukur krejtesisht.
Shume shpejt pas vendosjes se kamerave-kurth ne malin e Munelles, ne Prill 2011, u kap fotoja e pare e Rreqebullit te Ballkanit, duke vertetuar ne kete menyre ekzistencen dhe mbijetesen e ketij lloji shume te rrezikuar ne Shqiperi.
Deri ne ate kohe, ishte vertetuar prezenca e rreqebullit te Ballkanit vetem ne Parkun Kombetar te Mavroves ne Maqedoni, keshtu qe ky zbulim ishte i nje rendesie te veçante per shtrirjen e metejshme te arealit te perhapjes se rreqebullit dhe rritjes se shanseve per zbulimin e nje tjeter nen-popullate te rreqebullit ne Ballkan.
Ne vitet pasuese, PPNEA arriti te vertetoje prezencen e disa individeve te rreqebullit ne malin e Munelles dhe zonat perreth. Nga i gjithe informacioni i mbledhur nga kamerat-kurth gjate 3 viteve hulumtimi te vazhdueshem, u zbulua qe ne Munelle ekzistonte nje nen-popullate e rreqebullit te Ballkanit e perbere prej 4-5 individesh. Kjo shenoi nje arritje te jashtezakonshme, e cila perveç vertetimit te ekzistences se rreqebullit te Ballkanit ne Shqiperi, sjell shprese per te gjithe popullaten ne rajon, e cila arrin ne me pak se 50 individe ne total.
Por Munella nuk eshte thelbesore vetem per rreqebullin ne Shqiperi. Kerkimet me kamera-kurth te realizuara nga PPNEA tregojne se zona eshte “shtepi” per nje numer te madh te gjitareve te medhenj. Deri me tani, permes kamerave-kurth eshte vertetuar se Munella ka diversitetin me te larte te gjitarevene Shqiperi, duke perfshire nje popullate riprodhuese te ariut te murrme (Ursus arctos), ujkut (Canis lupus), dhise se eger te Ballkanit(Rupicapra ripicapra balcanica), kaprollit (Capreolus capreolus), derrit te eger(Sus scrofa), maces se eger (Felis silvestris) dhe shume llojeve te tjera te rendesishme dhe te rrezikuara.
Perveç kesaj situate pozitive ne dukje, rreqebulli i Ballkanit dhe lloje te tjera ne Munelle nuk jane duke perjetuar nje kohe te qete dhe te begate. Pyjet jane shfrytezuar shume ne te kaluaren dhe prerja e paligjshme vazhdon dhe ne ditet e sotme. Zjarret e medha kane shkaterruar nje pjese te mire te vegjetacionit. Gjuetia e paligjshme ka qene e shfrenuar ne zone per shume vite me rradhe. Fakti qe edhe pas gjithe ketyre shkaterrimeve te shkaktuara nga njeriu, rreqebulli i Ballkanit ka arritur te mbijetoje perben nje mrekulli te natyres shqiptare. Nepermjet kerkimeve te vazhdueshme dhe perfshirjes aktive lokale, PPNEA eshte duke shtruar rrugen drejt mbrojtjes se kesaj perle madheshtore, por ende te panjohur, te natyres shqiptare.
Keto vlera te mahnitshme natyrore na bejne thirrje per te marre masa urgjente per mbrojtjen e Munelles, duke qene se zona nuk ka nje status te veçante mbrojtje dhe eshte kryesisht e panjohur nga komuniteti i ruajtjesse natyres dhe publikut te gjere.
Burimi: Travel Magazine
http://www.albaniantravel.info/
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn eng_Latn zsm_Latn