als_Latn lit_Latn uzn_Latn
Pėr ēdo ditė dhėmbi i kohės po na gėrmon nga pak miq e shokė. Pėr ēdo ditė nga rrethi ynė po shkėputen lulet e kopshtit tė jetės sonė miq e shokė. Pėr ēdo ditė jemi dhe nuk jemi mė sė bashku miq e shokė. Pėr ēdo ditė na dhemb shpirti kur ndahemi nga mė tė dashurit tanė dhe papritmas na vjen kumti se iku: ky, ai, ti, unė e kėshtu me radhė!... Ligjet e natyrės kanė caktuar qė gjenerata tė ndėrrojė gjeneratėn dhe ne nuk mund tė jemi kundėr natyrės edhe po deshėm. Nė pamundėsi tė ndėrrojmė kėto ligje qė shumė herė na krijojnė dhimbje, na mbetet tė kujtojmė me respekt tė thellė shokėt, miqtė, bashkėveprimtarėt, atdhetarėt e denjė, dashamirėt dhe burrat e dheut qė ikėn nga kjo jetė. Duke pėrkujtuar, njėkohėsisht ne do tė bartim kėtė kujtesė tek brezat qė na pasojnė. Pranojmė shumė ēiltėr se ka disa ndarje qė peshėn e dhembjes e kanė mė tė rėndė, ka dhembje qė rėndon mė gjatė e mė shumė e qė pėrmallshėm e pėrjeton secili nė mėnyrėn e vet.
Ikja e tė madhit Xhavit Hoxhės pėr nė botėn e pėrtejme sikur nuk na lejon qė tė pajtohemi se ai nuk ėshtė mė nė mesin tonė, ani pse sot po bėhet njė vit! Familja e tij ngrysėt dhe zbardhė ditėt me emrin dhe kujtimet e Xhavitit. Ne shokėt takohemi dhe ndahemi me fjalėt e tij nė gojė. Atdheu marshon pėr t'u forcuar nga shtytjet dhe veprat e tij tė mėdha. Populli mbanė valė nė gji kujtimet dhe shėmbėlltyrėn pėr te.
- Xhavit Hoxha, heu burri i dheut, sa ėmbėl do tė tingėllojė emri yt nė rrugėt tona tė pafundme drejt ēlirimit dhe bashkimit tė kombit! Nuk mė bėnė dora punė tė rendis njė shkrim nekrologjie. Se nuk mund tė shkruhet rėndomtė pėr ty, se ishe dhe mbete i veēantė, i jashtėzakonshėm. Na dridhet dora dhe buza ne - shokėve dhe miqve tuaj, dhe nuk po lirohemi dot nga malli pėr ty dhe pėr shokėt tjerė qė nuk janė mė nė kėtė botė! Megjithatė dua tė pėrpiqem qė tė gjurmoj mė shumė nė thellėsitė e shpirtit tim, nė kujtimet e pashlyera dhe tė bukura qė kam pėr ty. Ditėt dhe muajt po kalojnė. Tash do fillojnė tė rrokullisen edhe vitet. Megjithatė familja jote, ne shokėt tuaj, atdheu, pėr jetė do tė jemi krenar me kujtimet pėr ty. Nga dora jote edhe Edi ndezi kandilin e lirisė, qė iu bė dritė popullit tonė. Nga mėsimet tuaja shumė vėllezėr patėn guximin dhe diturinė pėr tė luftuar heroikisht pėr lirinė e Kosovės.
Mungesėn tėnde dhe tė shumė shokėve tanė, tani po e ndiejmė pėr ditė e mė shumė, fuqinė e shpirtit tė poetit qė dikur kishte shkruar, tani po e kuptojmė mė shumė: ... 0oo, ka ra shiu e ska me la, ka ra dielli e ska me tha!...
Atdhetari i devotshėm, Xhavit Hoxha ishte veprimtar i palodhshėm i ēėshtjes kombėtare, profesor i nderuar, ish i burgosur politik dhe i angazhuar nė periudha tė hershme, themelues i celulave tė para nė rrethin e vet pėr ēlirimin dhe bashkimin e tokave shqiptare. Ai sė bashku me trimat e orėve tė para tė lirisė, me sakrificat dhe pėrpjekjet personale, ata bėnė qė tė zbardhė faqja e atdheut tonė tė zhuritur nga flakėt e lirisė. Nė oxhakun e familjes Hoxha, nga babė Hysniu e nėnė Nuria, nė fshatin Junik, zunė e rritėn shtat luftėtarėt e lirisė, bijė tė denjė tė atdheut, njėri i pushkės dhe tjetri i penės - vėllezėrit Xhavit dhe Edmond Hoxha tė cilėt nė tabanin e historisė sonė mė tė re kombėtare, lanė veprat e tyre madhėshtore. I brumosur me guxim intelektuali, i gatshėm qė nė ēdo kohė tė vepronte nė bashkėveprim me tė gjitha shtresat qė pėr synim kishin ēlirimin e atdheut nga falanga serbe, Xhaviti bėnte pjesė nė Lėvizjen Nacionalēlirimtare tė Kosovės dhe Viseve Shqiptare nė ish Jugosllavi. Ishte anėtar aktiv i grupeve ilegale tė asaj kohe qė vepronin edhe nė Deēan si: Komiteti i Deēanit, nė kuadėr tė lėvizjes se udhėhequr nga atdhetari i devotshėm, Jusuf Gėrvalla.
Xhaviti njė kohė ka punuar si profesor nė Gjakovė. I nderua nė ato anė si mėsimdhėnės, edukator, prind dhe atdhetar i pashembullt. Pushteti jugosllav me shėrbėtorėt e vet po gjurmonte pėr tė kėputur fijet e atdhedashurisė sė shqiptarėve. Kėshtu duke rėnė edhe nė gjurmė tė kėtij komiteti, pasuan arrestimet. Ndėr shumė emra tė njohur atdhetarėsh si: Ismail Haradinaj, Hasan Ukėhaxhaj, Jashar Salihu e tė tjerė, arrestohet edhe Xhavit Hoxha. Ishin virtytet e kėtyre intelektualėve tė guximshėm, qė me vendosmėri iu kundėrvunė pushtetit antishqiptarė titist. Veprimtari Xhavit Hoxha, nė kushte tė njė trysnie politiko hegjemoniste-policore tė asaj kohe, pas vėzhgimeve dhe gjurmimeve tė shumta tė titistėve tė atėhershėm u shtrėngua qė tė merrte vendimin e arratisjes nga vendlindja pėr tė marrė nė sy rrugėt e mėrgimit politik. Ai u vendos nė Zvicėr pėr tė vazhduar atje veprimtarinė politike nė shėrbim tė atdheut, pėr tė mos u ndalė deri sa mbylli sytė pėrgjithmonė. Ishte njėri nga ideatorėt dhe pikėrisht nė banesėn e tij u vunė themelet e Fondit pėr tė ndihmuar luftėn ēlirimtare nė Kosovė. Institucionalizimi i Fondit Vendlindja Thėrret, pa dyshim se ishte edhe meritė e Xhavit Hoxhės.
Ai ishte i pėrkushtuar me tėrė qenien e vet nė shėrbim tė atdheut. Ai nuk u ligėshtua e nuk u lėkund as edhe njė herė. U mbajt i fortė siē dinė tė mbahen veē burrat e mėdhenj edhe atėherė kur mori vesh pėr rėnien e tė vėllait tė vetėm - Edmondit, i cili ra heroikisht nė zemėr tė atdheut sė bashku me ēlirimtarėt Zahir Pajazitin dhe Hakif Zejnullahun. Xhaviti mė kėtė rast na forcoi edhe ne tė gjithė shokėve, duke na thėnė: Nuk ka liri pa gjak dhe ne me vetėdije iu kemi qasur kėsaj lufte, prandaj duhet tė jemi tė pėrgatitur pėr rrugė tė gjata. Ne e kuptojmė se liria ka edhe tagrin e saj, prandaj duhet qė ti pėrgjigjemi zėrit tė atdheut flakė pėr flakė! Rruga e ēlirimit dhe e bashkimit tė tokave shqiptare nuk ėshtė e lehtė. Pėr kėtė kemi qenė tė vetėdijshėm dhe me guxim duhet tė veprojmė. Vetėm pėr njė gjė me mbetėt merak: Sikur unė ta kisha pasur fatin pėr tė rėnė nė vend tė tyre. Ata do tė duhej tė jetonin mė gjatė, ngase ishin mė tė ri dhe atdheut do ti shėrbenin mė gjatė e do ti jepnin mė shumė nga unė!... Derisa fliste kėshtu i madhi Xhavit Hoxha, mė dukej se nga goja nxirrte flakė e shkėndija....
Nė muajin maj tė vitit 2006, veprimtari i nderuar Kadri Rexha, pati bėrė njė intervistė me Xhavit Hoxhėn, intervistė kjo qė u botua ne shumė media tė shkruara dhe elektronike shqiptare.
Nė atė intervistė, pra nė maj tė viti 2006, Xhavitin, intervistuesi Kadri Rexha, ndėr tė tjera e kishte pyetur edhe pėr qėndrimin e tij pėrballė gjendjes aktuale si dhe pėr pozitėn e ish tė dėnuarve politikė?
Xhavit Hoxha ishte pėrgjigjur: Ne jemi dergjur burgjeve dhe hetuesive, tė torturuar e tė fyer nė mėnyrat mė ēnjerėzore, tė dėnuar e tė degdisur meridianėve tė botės, ne qė nuk i ramė Kosovės nė qafė pėr asgjė personale. Ne nė parim iu pėrmbajtėm urtisė sė Xhon Kenedit dhe kemi mbetur tė njėjtit idealistė me gatishmėrinė qė deri nė vdekje tė punojmė dhe tė flijohemi pėr liri, pėr gjuhė e flamur dhe pėr ēlirimin e bashkimin e kombit. Kosovėn as e kemi gėnjyer, as e kemi vjedhur ndonjėherė, prandaj as kėrkojmė shpėrblim prej saj. Kemi vetėm njė lutje: zot, tokė shqiptare dhe popull, na prano ashtu siē na ke lindur, ashtu siē na ke mėsuar, ashtu siē na ke edukuar!...
Nga njė sėmundje e rėndė, Xhavit Hoxha vdiq mė 20 nėntor 2007 nė spitalin e Winterthurit tė Zvicrės. Nga shpirti ynė u shkėput edhe njė meteor, ai u varros me nderimet mė tė larta nė Junikun e tij tė dashur. Tek po kalonte pranė shtatores sė vėllait tė tij, Gjeneral Edmond Hoxhės, kortezhi i pėrmortshėm sikur ngriu: Gjeneral Edmond Hoxha, po nderonte tė vėllanė e tij me pozicionin GADITUR!...
Pėr jetė e mot qoftė i nderuar kujtimi pėr birin e madh tė tokės shqiptare, atdhedashėsin e devotshėm, tė madhin Xhavit Hoxha!
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn