als_Latn dik_Latn sag_Latn
Publikimet e Fundit
Marrja e një borxhi prej 250 milionë euro në tregun ndërkombëtar është në momentin më të gabuar në një kohë, kur në harkun kohor të një viti e gjysmë, qeveria shqiptare ka arritur të marrë kredi sa një e pesta e borxhit të 25 viteve fundit. Deputeti i Partisë Demokratike, Sherefedin Shehu e ka komentuar nismën e fundit të qeverisë për marrjen e borxhit gjatë një prononcimi për gazetën “RD” si koston e re shtesë të interesave që qeverisë do t’i duhet të paguajë më shumë vetëm nga mungesa e ratifikimit në Parlament të huasë më të fundit me Bankën Botërore. Bëhet fjalë për një rritje me 2% më shumë në vit të kostos së interesave që do të paguhen vetëm si rezultat i mungesës së ratifikimit të borxhit nga Parlamenti. Nga ana tjetër gjatë prononcimit për gazetën “RD”, kreu i Departamentit të Financave në PD hedh poshtë edhe pretendimet e Ministrisë së Financave se, kredia në fjalë do të shkojë për investimet publike. Sipas Shehut, nuk bëhet fjalë për rritjen e zërit të investimeve, por për financimin e defiçitit të vendit, i cili është rritur shumë si pasojë e kredive të mëdha që vendi jonë ka marrë në euro. Shuma e kredive në euro që qeveria shqiptare ka arritur të marrë në një vit e gjysmë arrin plot në 1.5 miliardë euro, duke dëshmuar qartë se për gati çdo vit, qeveria ka marrë më shumë se 700 milionë euro kredi. Ndërkohë, marrja e një kredie në tregun ndërkombëtar nuk do të jetë aspak një sinjal pozitiv për qytetarët shqiptarë, të cilët jo vetëm që do të paguajnë kostot e rritura të borxhit, por nga ana tjetër do të përballen me planin “C” të qeverisë, atë të rritjes më të fundit të taksave. Në këtë drejtim, përkeqësimi i ekonomisë së brendshme, ka rritur risqet edhe për sistemin bankar. Departamenti i Stabilitetit Financiar në Bankën e Shqipërisë ka konkluduar pak kohë më parë se “në fund të gjashtëmujorit të parë të 2014, akumulimi i rrezikut sistemik është në rritje, kryesisht për shkak të përkeqësimit të borxhit të jashtëm, borxhit publik dhe deficitit të llogarisë korrente”.
Borxhi i jashtëm rrezikon financat e vendit
Shqipëria kërkon 250 milionë euro në tregun ndërkombëtar financiar, situatë e cila pritet të mos ketë një rezultat aspak të mirë për xhepin e taksapaguesve shqiptarë. Qeveria shqiptare ka zgjedhur tregun e huaj për të marrë këto para për të lejuar kreditimin e ekonomisë në vend, duke mos i marrë nga bankat e nivelit të dytë në vend, dukshëm kjo duke parë edhe hezitimin që po tregojnë gjatë kohëve të fundit. Me anë të një njoftimi të realizuar në “Financial Time” Ministria e Financave njofton të gjitha institucionet financiare ndërkombëtare, që të bëhen pjesë e ankandit. Garanci për këtë hua ka dalë Banka Ndërkombëtare për Rindërtim dhe Zhvillim, e cila do të garantojë 200 milionë euro nga 250 që do të merren në total. Garancia vjen edhe për faktin se kjo e fundit nuk do ta ketë fare problem një rritje të interesave të borxhit meqënëse ky i fundit nuk do të ketë miratimin e Parlamentit. Huamarrja nuk do të ketë kështu asnjë mundësi që të mbështesë investimet publike në Shqipëri, por vetëm se hapësirën e madhe të krijuar nga deficiti buxhetor.
Huaja dhe miratimi i saj
Maturimi i kësaj huaje do të jetë rreth 10 vite, duke treguar kështu edhe taksat në rritje që duhet t’i ndërmarrë patjetër qeveria për financimin e kostos së borxhit. Kjo kredi pritet të bëhet efektive jo më vonë se 30 qershor 2015. Ndërkohë që, interesi mund të paguhet çdo vit ose çdo gjashtë muaj. Borxhi total i Shqipërisë arriti 978 miliardë lekë, gati 7 miliardë euro në fund të vitit 2014, duke shënuar edhe rritjen më të madhe vjetore që nga viti 2009. Qeveria shqiptare kërkon të sigurojë deri në 550 milionë euro borxh në tregun ndërkombëtar, para të cilat si gjithmonë do t’i paguajë xhepi i taksapaguesve shqiptarë.
Gropa në ekonomi nga borxhi i jashtëm
Rritja e qëndrueshme dhe afatgjatë e vendit do të kërkojë zhvendosjen e burimeve financiare, riorientimin e tregut të punës dhe të vëmendjes së bizneseve drejt eksportit, ose industrive që konkurrojnë me mallrat e importit. Sipas Bankës së Shqipërisë, ky proces do të kërkojë kohën e vet dhe duhet të mbështetet nga vazhdimi i reformave strukturore, të cilat nuk ekzistojnë. Pikërisht, zgjidhja e këtyre problemeve do të kushtëzojë ecurinë e të gjithë treguesve ekonomikë dhe financiarë në të ardhmen. Megjithë shpresat për një rritje të lehtë të rritjes ekonomike në kufijtë e 2%, Banka e Shqipërisë, vazhdon të ketë rezerva të forta për themelet dhe strukturën e ekonomisë shqiptare. Në këtë drejtim, për të bërë plane të duhura dhe të suksesshme, sipërmarrësit e kanë të domosdoshme të kenë programe afatmesme nga qeveria në lidhje me sistemin tatimor që të aplikojë dhe ta zbatojë në vend. Shpeshherë, nga investitorët e huaj, kjo është cilësuar si një nga pengesat më të mëdha për të nisur investimet këtu, në kushtet kur nuk mund të bëjnë plane disavjeçare për biznesin. Përcaktimi i një plani afatmesëm për taksat është dhe një nga premtimet që qeveria “Rama” u ka dhënë sipërmarrësve të huaj dhe ata po “ia kujtojnë” që ta mbajë.
Banka e Shqipërisë vë në dukje faktin se, “edhe materializimi i Rrezikut Sistemik është rritur, duke reflektuar përkeqësimin e cilësisë së kredisë për bizneset dhe individët, dhe rritjen e normës së papunësisë”. Edhe sipas Indeksit të Rrezikut Sistemik Financiar, në fund të gjashtëmujorit të parë 2014, rreziku sistemik mbetet mbi nivelin e mesatares së tij afatgjatë. Sektori bankar ka kontribuar në rritjen e rrezikut sistemik, për shkak të thellimit të hendekut negativ të kredisë dhe depozitave ndaj prirjes afatgjatë. Ky zhvillim është zbutur nga ulja e kontributit të tregut të banesave, për shkak të rënies së çmimit të tyre. Ndërkohë, ndërlidhja midis segmenteve të ndryshëm të tregut është zvogëluar, duke zbutur nivelin e agreguar të rrezikut sistemik. Duke u fokusuar më shumë në sistemin financiar, dhe veçanërisht në sektorin bankar, bankat janë pyetur lidhur me vlerësimin e rreziqeve me ndikim më të lartë në veprimtarinë e tyre, për gjashtëmujorin e parë të vitit 2014. Sipas bankave, rreziku i “përkeqësimit të ekonomisë së brendshme” mbetet rreziku më i rëndësishëm sistemik në vend. Gjithsesi, në këtë gjashtëmujor të parë të vitit, vihet re një zbutje e perceptimit të bankave mbi nivelin e rëndësisë së këtij rreziku krahasuar me vrojtimet e mëparshëm. Rreziku i “paqëndrueshmërisë së borxhit publik” renditet i dyti, ndërsa rreziku sistemik nga “kredia e dhënë bizneseve” vlerësohet në rritje. Bankat e lidhin këtë rrezik me nivelin e lartë të kredive me probleme të këtij sektori.
Më shumë shpenzime për pagesën e borxheve
Shpenzimet për pagesat e interesit të borxhit do të rriten me 5 miliardë lekë gjatë vitit 2015. Sipas parashikimeve në buxhetin e vitit 2015 shpenzimet për këtë zë do të arrijnë në 51.5 miliardë lekë ose 3.4 për qind të Prodhimit të Brendshëm Bruto. Ministria e Financave me mos ratifikimin e borxhit edhe në Parlament vetëm sa do të rrisë më shumë gjatë këtij viti normat e interesit për instrumentat financiare shtetërore. Rritje më të lartë pritet që të ketë në segmentin e instrumentave afatgjata, për shkak të ristrukturimit të portofolit të investitorëve (kryesisht sektori bankar) dhe orientimit drejt instrumentave afatshkurtra, në kuadër të uljes së ekspozimit ndaj riskut dhe direktivave nga bankat mëma. Gjithashtu edhe huazimi në monedhën euro pritet që të shtrenjtohet, pasi parashikimet flasin për një rritje të Euribor-it gjatë vitit 2015. Për sa më sipër dhe për shkak të shtesës në stok, shërbimi i borxhit gjatë këtij viti pritet që të jetë më i lartë krahasuar me vitin 2014. Për vitin 2015 dhe në vijim, objektivi kryesor i Menaxhimit të Borxhit Publik është përmirësimi i strukturës dhe rritja e qëndrueshmërisë së borxhit, duke synuar sigurimin e huamarrjes së re nëpërmjet instrumentave afatgjatë dhe ripërsëritjen e instrumentave ekzistues.
Entela VRAPI
Video - Momenti i ekzekutimit te biznesmenit Santo
Kerko Lajme
Parashikimi motit
55°
12°
°F | °C
Partly Cloudy
Humidity: 86%
0 mph
Mon
53 | 71
11 | 21
Tue
52 | 68
11 | 20
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn min_Latn als_Latn als_Latn als_Latn unk unk dan_Latn eng_Latn slk_Latn eng_Latn fra_Latn unk unk srd_Latn unk unk