als_Latn lit_Latn uzn_Latn
(Nė shenjė kujtimi pėr Flakadanėt e Janarit dhe tė gjithė tė rėnėve tė Pranverės Shqiptare)
34 vjet ė parė Kosova dhe viset tjera shqiptare e nisėn epokėn e re tė historisė sė kėtyre trojeve. Qe 34 vjet Kosova dhe shqiptarėt janė duke kėrkuar identitetin e tyre shtetėror nė Evropėn Demokratike, pėr tu bėrė pjesė e saj politike, ashtu siē ėshtė pjesė e saj gjeografike. Ishte Lėvizja Studentore e Pranverės Shqiptare tė “81-tės, e cila sė bashku me Lėvizjen Sindikale tė Polonisė Solidarnost, tė parėt e patėn filluar luftėn e vendosur kundėr sistemit totalitar, sistem qė ishte bėrė gogol pėr popujt e Evropės Lindore. Ndėrsa populli shqiptar i trojeve etnike, tė pushtuara nga Serbia e Jugosllavia ishte nėn robėrinė klasike, klasore dhe nacionale. Tė gjithė popujt e kėsaj bote (SOCIALISTE) u ngritėn furishėm kundėr kėtij sistemi TOTALITAR dhe arritėn qė t“i kėpusnin prangat e njė robėrie tė egėr njėqindvjeēare. Vetėm shqiptarėve tė Kosovės, tė Maqedonisė e tė Malit tė Zi, qė i kishin prangat e robėrisė klasike, pėrkundėr gjithė pjesėve tė tjera tė Evropės, atyre do tu vazhdohet robėria mė gjatė se gjithė tė tjerėve, madje ajo nė disa pjesė tė saj vazhdon edhe sot e kėsaj dite.
Pranvera Shqiptare e vitit 1981 nė pamje tė parė dukej se ishte spontane, nė fakt ishte njė shpėrthim i akumuluar gjatė viteve tė gjata tė njė robėrie tė egėr, por ishte edhe rezultat i njė pune tė vazhdueshme tė organizatave ilegale atdhetare. Kryengritja paqėsore e shqiptarėve natyrshėm u nis nga studentėt, por mė vonė nė vorbullėn e saj u pėrfshi i gjithė populli liridashės si i qytetit ashtu edhe i fshatit, si tė rinjtė ashtu edhe tė moshuarit, si gratė edhe burrat. Me gjithė pėrpjekjet e armikut shekullor dhe tė veglave tė tij shqipfolėse, qė i shėrbyen verbėrisht pėr tė penguar e shuar kryengritjen paqėsore, demonstratat arritėn ta ruajnė vazhdimėsinė derisa u shndėrruan ne njė Lėvizje tė gjerė Popullore pėr liri, pavarėsi dhe demokraci.
Njė krah tė fortė i Lėvizja e rezistencės kombėtare ēlirimtare nė Kosovė e kishte Lėvizjen e Punėtorėve tė organizuar nga shqiptarėt qė jetonin e punonin pėrkohėsisht nė Botėn Perėndimore. Barrėn e organizimit nė Gjermani dhe Zvicėr e bartėn me shumė pėrgjegjėsi, kompetencė e vendosmėri Kadri Zeka dhe vėllazėrit Jusuf e Bardhosh Gėrvalla. Kadriu dhe Jusufi ishin veprimtarė tė Klandestines Atdhetare, tė cilėt pėr shkak tė veprimtarisė politike ishin shtrėnguar tė largoheshin nga Atdheu. Kėshtu Bota e Perėndimit do tė fillojė tė njihet me tė vėrtetėn e Ēėshtjes se Kosovės. Ngjarjet e vitit 1981 qenė njė paralajmėrim serioz pėr Beogradin jugosllav qė dominohej nga serbėt, por, njėkohėsisht edhe pėr udhėheqėsit shqiptarė qė ishin federalizuar sė tepėrmi, se shqiptarėt e Kosovės, populli i tyre po i kėrkonte tė drejtat e mohuara e tė ligjshme tė tij. Armiku, duke e parė rritjen dhe ndikimin e kėsaj Lėvizjeje nė Botėn Perėndimore, tė udhėhequr nga Kadri Zeka e Jusuf Gėrvalla, mė 17 janar 1982 iu ngriti pusi nė afėrsi tė Shtutgardit, i bindur se kėshtu do ta mbyste zėrin e Lirisė sė Shqiptarėve. Por, do tė ndodhte e kundėrta. Lufta pėr liri mori pėrmasa tė reja, edhe pse as armiku nuk i ndali pėrpjekjet e tij pėr ti burgosur, ndėshkuar, madje edhe vrarė tė gjithė ata qė guxonin tė luftonin pėr liri. Kėshtu, mė 11 janar 1984, nė Prishtinė, pas njė lufte krejt tė pabarabartė, bien nė altarin e lirisė Rexhep Mala dhe Nuhi Berisha, dy veprimtarė tė dalluar tė Lėvizjes ilegale (klandestine). Rruga pėr liri ėshtė e tillė, kur bie njė, ngriten njė mijė! E tillė ishte e gjithė rruga jonė politike pėr liri e pavarėsi!
Kryengritja e shqiptarėve tė Kosovės dhe e trojeve tė tjera shqiptare nė Jugosllavi ishte paqėsore. Kėrkesa bosht e saj ishte pėr bėrjen e Kosovės republikė e shtatė e Federatės Jugosllave. Vlerėsimet qė u dhanė nga udhėheqėsit e shqiptarėve nė Jugosllavi pėr demonstratat ishin tepėr tė gabuara dhe krejtėsisht ideologjike. Kėto vlerėsime patėn pasoja tė mėdha pėr zhvillimet e mėmėvonshme, por jo vetėm pėr shqiptarėt. Edhe pėrkundėr dhunės sė pandėrprerė nga policia fashiste serbe, burgosjeve tė vazhdueshme, dėnimeve drakonike deri dhe zhdukjet fizike, armiku nuk arriti pėr asnjė ēast ta nėnshtronte popullin shqiptar nė Jugosllavi. Shqiptarėt nga viti nė vit arritėn jo vetėm ta vazhdojnė, por edhe ta thellojnė luftėn pėr tė drejta, pėr liri, dhe pėr Kosovėn Republikė tė Pavarur. Shqiptarėt atėherė ua kishin bėrė me dije sundimtarėve jugosllavė se Republika e Kosovės do tė bėhej: ja me hatėr, ja me luftė! Udhėheqėsit e nomenklaturės sė kohės u treguan tė verbėr, nuk e pranuan Republikėn me hatėr! Ndaj, jo larg, ajo do tė realizohet pashmangshėm me luftė ēlirimtare!
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn