als_Latn dik_Latn sag_Latn
Valdrin Ahmeti
Kur po bëhen tetë vite nga 10 Shkurti 2007 ende nuk ka drejtësi për vrasjet e Arben Xheladinit dhe Mon Balajt. Policët rumunë që i shkaktuan vrasjet e që u patën dekoruar me medalje për shërbim në kuadër të misionit të OKB-së, ende janë të lirë. 10 Shkurti është dhimbje e vazhdueshme për familjet Xheladini e Balaj dhe për gjithë qytetarët e Kosovës, përderisa drejtësia nuk vihet në vend. E drejtësia për 10 Shkurtin nuk mund të jetë drejtësi vetëm për vrasjet e lëndimet që i kanë shkaktuar policët rumunë me leje të gjithë Grupit Negociator në atë kohë, por duhet drejtësi politike për Kosovën.
Përderisa me planin e Ahtisaarit popullit të Kosovës i ndalohet e drejta për vetëvendosje, ky plan përmbante një numër të madh të padrejtësive ndaj popullit shqiptarë në Kosovë. Në atë kohë, përderisa Grupi Negociator gjatë gjithë kohës ishte në secilin medium duke propaganduar ‘të mirat’ që na i sillte plani i Ahtisaarit, ne aktivistët e VETËVENDOSJE!-s ishim nëpër të gjitha qytetet duke debatuar me qytetarë për padrejtësitë e këtij plani. ‘6 padrejtësitë themelore të planit të Ahtisaarit’ ishte dokumenti që pothuajse secili qytetar e kishte parë falë angazhimit të aktivistëve të Lëvizjes. Fatkeqësia më e madhe në këtë mes qëndron në faktin se ‘6 padrejtësitë’ vazhdojnë ende dhe atë gjithmonë, sikur edhe atëherë, në kurriz të popullit shqiptar. Për më shumë planin e Ahtisaarit e kanë pranuar vetëm IPVQ-të e atëhershme të Kosovës por jo edhe shteti i Serbisë. Pas prezantimit të planit të tij, Ahtisaari disa muaj më vonë solli edhe rekomandimin për pavarësinë e Kosovës. E në mes të kësaj kohe ishte 10 Shkurti i cili i dha grushtin e fortë të kundërshtimit këtij plani i cili në fillim as që e përmendte pavarësinë.
Plani i Ahtisaarit nuk mund të jetë assesi zgjidhja përfundimtare për Kosovën. Në negociatat e ardhshme në Bruksel politikanët e Kosovës do të pozicionoheshin te plani i Ahtisaarit përderisa Serbia edhe sot vazhdon të insistojë se Kosova është pjesë e Serbisë. Serbia ende shantazhon Kosovën përmes planit të Ahtisaarit, anipse vetë nuk e pranon. Prej planit të Ahtisaarit si kompromis qeveritarët e korruptuar mbërrijtën tek marrëveshjet e Brukselit për polici, dogana e gjykata, dhe në marrëveshje të cilat e shihnin veriun të ndarë e të cilat marrëveshje propagandoheshin si ‘marrëveshje për normalizim të marrëdhënieve’. Pra saktësisht e fatkeqësisht ashtu siç edhe kishim parashikuar në dokumentin “pazaret e reja, pazare të vjetra”. Por t’i kthehemi planit të Ahtisaarit e ta shohim se çfarë na ka lënë mbrapa përveç shpalljes së qullët të pavarësisë me rezolutën 1244 në të.
Decentralizimi në Kosovë nuk u fillua e as nuk u bë për interes të qytetarit. Në vend të decentralizimit civil, në Kosovë me planin e Ahtisaarit propozohet decentralizimi etnik. Përmes decentralizimit si proces politik parashihej krijimi i komunave me shumicë serbe të cilat do të kishin kompetenca jashtëzakonisht të mëdha në polici, arsim, shëndetësi e gjykata. Poashtu këtyre komunave iu lejohej të lidheshin mes vete përmes një asociacioni, dhe të lidheshin me Beogradin dhe të merrnin fonde nga Beogradi pa iu nënshtruar tatimeve në Kosovë. Përderisa jemi 8 vite larg 10 Shkurtit, jemi në prag të formimit të asociacionit.
Përmes krijimit të zonave të veçanta mbrojtëse rreth kishave e manastireve ortodokse me planin e Ahtisaarit shqiptarët zhvishen nga historia e kultura, përderisa objektet e kultit të fesë ortodokse marrin mbiemër ‘serbe’. Pra trashëgimia kulturore në Kosovë trajtohet si serbe, dhe me këtë e kaluara e historia e Kosovës i takon Serbisë. Cinikët e regjimit do të thonë: ‘ne e kemi të ardhmen’, e në këtë të ardhme ende në ¼ e Kosovës Adem Jashari konsiderohet terrorist përderisa i ngriten buste mbretit Milutin, i cili kishte organizuar masakrat e dëbimet më barbare ndaj popullit vendas në atë kohë.
Përfaqësuesit e serbëve në Kosovë përmes shumicës së dyfishtë kanë të drejtën e vetos në Kuvendin e Kosovës. Lista e ligjeve me rëndësi jetike nuk mund të votohet pa votuar për dhe 2/3 e përfaqësuesve të minoritetit serb. E përfaqësuesit e serbëve në Kosovë janë përfaqësues të Beogradit e jo të serbëve lokal. Kjo e bën Beogradin që të ketë drejtë vetoje në Kuvendin e Kosovës. Në 2007 përfaqësuesit e të githa partive politike thoshin që shumica e dyfishtë nuk mund të jetë problem për shkak se ata do t’i korruptonin serbët në Kuvendin e Kosovës, e 8 vite pas 10 Shkurtit, përfunduam ne, shqiptarët me politikanët më të korruptuar, të cilët nuk guxojnë t’i kërkojnë përfaqësuesve serbë në Kuvend ta pranojnë pavarësinë e Kosovës.
Me planin e Ahtisaarit TMK-ja si trashëgimtare e UÇK-së u shua, e u formua Forca e Sigurisë së Kosovës, e armatosur lehtësisht dhe jo më shumë se me 2500 pjesëtarë. FSK-ja është forcë profesionale dhe jo vullnetare, pra i ndalohet rekrutimi. Kosova ka pasur dhe ka nevojë për ushtri e jo për forca profesionale të sigurisë. Nëse ka diçka që e rrezikon sigurinë e Kosovës është Serbia, e Serbisë mund t’i bësh ballë vetëm me ushtri të vërtetë.
Përfaqësuesi civil ndërkombëtarë që erdhi në Kosovë nuk e njihte pavarësinë e Kosovës, dhe për më shumë ishte balancues politik mes Kosovës dhe Serbisë. Edhe pse mandati i tij është përfunduar me një rezolutë në Kuvendin e Kosovës, ndikimi ‘ndërkombëtar’ në Kosovë sa vjen e shtohet. Në vend të një përfaqësuesi special tash kemi një mision special të BE-së, EULEX-in, i cili i thirrur për ta luftuar korrupsionin u përfshi edhe vetë në të, duke mos i lënë anash gjykimet e ish-ushtarëve të UÇK-së (kujto rastin Kiçina). Poashtu në nivelin politik i kemi ambasadat të cilat merrem me politikë ditore dhe me konsullenca për koorporatat e huaja që i paguajmë trefish më shtrenjtë (kujto rastin Dell-Bechtel).
Me planin e Ahtisaarit Kosovës i mbetet edhe të pagujë borxhet e jashtme të Serbisë. Ani pse Kosova u përjashtua nga suksesioni i Jugosllavisë, asaj ia mveshën borxhet. Borxhet e kompanive publike e shoqërore atëherë të Serbisë ishin marrë kryesisht në kohën e Millosheviqit kur atij i duheshin para për t’i zhvilluar luftat në Kroaci e Bosnje, e më vonë edhe në Kosovë. Në vend se Serbia t’i paguante dëmet e luftës në Kosovë, Kosova do të duhej t’i paguante borxhet e jashtme të Serbisë. Sot, 8 vite pas 10 Shkurtit 2007, ende Trepça nuk është funksionalizuar e rivitalizuar, por ajo po pritet të jetë temë diskutimi me ata që e shkatërruan Trepçën e Kosovën, pra me Serbinë. Dhe në të vetmin moment kur Trepça u tentua të shëndrrohej në ndërrmarrje publike, popullit të Kosovës menjëherë ia kujtuan që Kosova duhet të paguante borxhet. Borxhi i jashtëm nuk është dhe nuk mund të jetë assesi i Kosovës dhe i popullit të saj. Borxhi i jashtëm është borxhi i Serbisë, e ne nuk duhet paguar atë.
Tetë vite pas, ‘6 padrejtësitë’ vazhdojne e janë gjithnjë e më aktule, por më e rëndësishmja është që edhe kundërshtimi për këto padrejtësi vazhdon gjithnjë e më i fuqishëm.
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn