als_Latn dik_Latn sag_Latn
Shkëmbi i Kavajës, kaos i vërtetë urban, pak natyrë, shumë turizëm, por edhe shumë histori!…
Shkëmbi i Kavajës nuk është thjesht një masiv guri, në “trupin” e tij, si një shteg dhe vend strategjik, është shkruar histori, janë bërë luftëra, është derdhur gjak. Me emrin e tij janë të lidhura shumë legjenda dhe ngjarje të rëndësishme të të gjitha kohëve. Në të dy anët e Shkëmbit është zhvilluar edhe njëra nga betejat më të njohura të lashtësisë, ajo ndërmjet Cezarit dhe Pompeut në Durrës. Më pas aty, pranë shkëmbit, janë zhvilluar edhe luftërat e perandorëve të Bizantit, Aleks Komnenit dhe Robert Guiskardit, si dhe luftëra të tjera në fillim të shekullit të kaluar.
Vlerat shkencore të masivit
Shkëmbi i Kavajës bën pjesë në monumentet natyrore të vendit tonë. Ai ndodhet në afërsi të fshatit Shkallnur, fare pranë bregut të detit. Lartësia e tij shkon deri në 105 m mbi nivelin e detit. Sipas specialisteve Shkëmbi përbën një gur konglomeratik dhe ranor me moshë miocenike, i modeluar nga era. Është i gjatë deri në 200 m dhe 100 m i gjerë. Në pjesën e tij të sipërme dhe në shumë nga pjesët anësore vertikale është i mbuluar me shkurre e pemë. Forma e tij e veçantë, gjelbërimi i përhershëm, figurat që janë krijuar nga gërryerjet milionavjeçare të agjentëve atmosferikë dhe pozicioni ku ndodhet i japin Shkëmbit te Kavajës një pamje fantastike dhe krijojnë një peizazh shumë tërheqës për turistët që pushojnë në plazhet pranë tij si dhe për udhëtarët e shumtë që kalojnë në rrugën nacionale buzë Shkëmbit. Pozicioni i tij i veçantë e ka bërë që të jetë edhe një pikë e rëndësishme strategjike. Shkëmbi ka vlera shkencore (gjeologjike, gjeomorfologjike e historike), didaktike, ekologjike dhe kulturore. Vizitohet, duke marrë rrugën automobilistike Durrës – Plepa – Shkëmbi i Kavajës. Shkëmbi është një objekt unikal, i cili vazhdon të studiohet për vlerat komplekse që ka.
Doganë veneciane
Dikur në Shkëmbin e Kavajës përplaseshin dallgët e detit, pasi deti nuk ka qenë ku është sot. Një hartë veneciane e tregon atë fare buzë detit. Kavajasi e vjetër tregojnë se te Shkëmbi i Kavajës ishte vetëm një shteg kalimi disa metra, afërsisht aty ku sot janë shinat e trenit dhe pjesa tjetër ishte mbuluar nga uji. Si i tillë Shkëmbi i Kavajës ka qenë një pikë lidhjeje e veçantë e rrugëve që kalojnë nga veriu në jug si dhe nga perëndimi në lindje. Aty, sipas studiuesit kroat Milan Shuflai, kalonin karvanet veneciane për në jug dhe lindje. Shkëmbi ishte si një doganë, por edhe vend pushimi për karvanët e shumtë që ishin të detyruar të kalon në një vend kaq të ngushtë. Madje Shuflai jep edhe detaje të ngjarjeve të shumta te Shkëmbi i Kavajës për shkak të numrit të madh të lëvizjeve dhe të qarkullimit të njerëzve. Shkëmbi i Kavajës është një pikë strategjike e kryqëzimit të korridoreve 8 dhe 10. Pranë tij janë linjat detare, hekurudhore dhe automobilistike.
Fortifikatë strategjike
Shkëmbi i Kavajës ka qenë nder vite një fortifikatë e vërtetë natyrore, por që në periudhën e sistemit të kaluar socialist qe kthyer ne një fortifikatë nga më të fuqishmet në bastionet e mbrojtjes së vendit. Sipas Shpend Topollait, shkencat ushtarake italiane e kanë cilësuar atë së bashku me Sazanin si dy nga pikat e papushtueshme të bregdetit tonë të fortifikuar. Këtu ka pasur një rrjet tunelesh ku ishin pozicionuar topa të fuqishëm të artilerisë bregdetare dhe transportues të blinduar, të cilët ishin superiorë ndaj çdo flote ushtarako detare, me përjashtim të goditjeve atomike
Më në fund dikush kujtohet…
Si zonë turistike që është, Ministria e Kulturës ka një projekt për rivitalizimin e zonës bregdetare të Shkëmbit të Kavajës, i cili ka përfunduar dhe është në pritje të miratimit nga qeveria. Ndërhyrjet do të përfshijnë 23 masa prioritare nga të cilat, 17 janë ndërtime infrastukturore. Sipas konsulentëve të projektit, disa nga masat më emergjente kanë të bëjnë me restaurimin e “Shkëmbit të Kavajës” si monument natyre, ndërtimin e një ure këmbësorësh, një pistë me elemente hekuri në det, ndërtimin e një shëtitoreje dhe hapësira parkimi.
Ndotja dhe mbipopullimi
Çdo udhëtari që ka kaluar pranë Shkëmbit të Kavajës i ka rënë në sy dendësia e ndërtimeve fare pranë tij. Tani ajo që është bërë ndoshta nuk çbëhet më, por duhen eliminuar problemet që kanë ardhur si rezultat i nderimeve pa kriter. Një nga pikat më problematike të zonës është ndotja e bregut dhe ujit të detit, veçanërisht nga kanalet e ujërave të zeza. Krahasuar me normat e BE-së, kjo ndotje është 8 herë më e lartë, por ndërtimi i kolektorit investim i cili është në përfundim këtë verë, hap një faqe të re zhvillimit të turizmit në këtë zonë.
Zgjidhje për këtë zonë është impianti i përpunimit të ujërave të zeza, një projekt që ka filluar, por që duhet të thellohet për të gjithë zonën që nga Shkëmbi i Kavajës, Mali i Robit e deri te Plazhi i Gjeneralit.
Shkëmbi i Kavajës-Mali i Robit…
…Ku u zhvillua beteja vendimtare e Cezarit me Pompein
Në të gjithë atë masakër urbane, në ato ndërtime që kanë mbushur bregun e detit në zonën e Malit të Robit dhe Shkëmbit të Kavajës, as imagjinata më e guximshme nuk mund ta pranonte se pikërisht në këto themele është zhvilluar më 10 korrik të vitit 48 p.e.s. një nga ndeshjet më të mëdha të historisë botërore, beteja legjendë midis Cezarit dhe Pompeit, që u mbyll me fitoren e këtij të fundit.
…dhe ku u mund Cezari i pathyeshëm!
Cezari, ndryshe nga luftërat e tjera, në këtë luftë vuajti shumë për ushqim. Të dhënat historike tregojnë se ai në zonën e Myzeqesë, kur ngeli pa furnizime, përdori bimën e çikores për të ushqyer ushtarët. Në atë kohë për shkak edhe të higjienës së dobët, në ushtri përhapeshin epidemitë e kolerës dhe të dizanterisë. Për t’iu shmangur këtyre, çdo ushtari të ushtrisë së Cezarit, i jepej në lakër arme, e cila përmirësonte florën bakteriale të barkut dhe shmangte sëmundjet. Ushtarët e mbanin atë në kotruve druri, që ishte një pajisje personale.
-
asnje ndjesi
-
I kenaqur
-
i shqetesuar
-
i trishtuar
-
i indinjuar
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn tuk_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn unk als_Latn unk als_Latn unk als_Latn unk als_Latn unk knc_Latn