als_Latn lit_Latn uzn_Latn
Numri 13
Faqja 1 e 4 • 1, 2, 3, 4
Numri 13
Numri 13 ėshtė nė qendėr tė shumė supersticioneve.
Termi teknik pėr tė pėrshkruar frikėn nga numri 13 ėshtė triskaidekafobi, dhe pėr frikėn e sė premtes sė 13 paraskevidekatriafobi. Pėr disa njerėz numri 13 mund tė sjellin lumturinė.
Shumė efekteve tė ndryshme nė numri 13 e rrethojnė boten, fetare, historike ose matematikore.
Nė religjionin e krishterė , shifra 13 ėshtė njė simbol i interpretimit tė darkės sė fundit ku Jezusi kishte dymbėdhjetė Apostujt tė mbledhur rreth tij, e personi i trembėdhjetė, Juda, i konsideruar si tradhtar qė solli Jezusin para vdekjes me kryqėzim, shifra 13 u shoqėruar me dhimbje dhe vuajtje e Jezusit. Pėr tė krishterėt, 13 i referohet Judas nė darkė.
Fobia nga numri 13 mund tė vij nga antikitetit.
Nė shekullin e katėrt para Krishtit Philip II i Maqedonisė, kishte idenė qė nė statujėn e tij tė i shtoi 12 zotat. Pėr fat tė keq tė tij, ai u vra menjėherė pas kėsaj.
Shkronja e trembėdhjetė e alfabetit hebre, lidhet me vdekjen.
Nė tarot, e nuk ka asnjė emėr numri 13, vetėm se paraqitet njė skelet duke korrur.Disa nė kėtė numėr e shohin vdekjen, ndėrsa tė tjerė rilindje.
Kalendarėt maja dhe aztekė pėrmbanin njėzet muaj dhe trembėdhjetė ditė.
Nė Babiloni nė muajin e 13-tė tė vitit tė brishtė shaqej njė korb kobsjellės.
Trembėdhjeta vjen pas numrit dymbėdhjetė, numri simbolizon arritje dhe pėrfundimin e ciklit nė mitologjinė e krishterė, ku ai ėshtė njė numėr i "shenjtė".
Ka 12 muaj nė vit, 12 orė nė ditė dhe 12 nė natė, ka 12 shenja tė zodiakut, 12 zotat nė Olimp, 12 punimet e Herculesit, 12 fiset e Izraelit dhe 12 Apostujt e Jezusit.
Numri ėshtė i ndashėm me 2, 3, 4 ose 6 ndėrsa 13 ėshtė i ndashėm me vetėm 1 ose vetėm nga vetė ai.
Trembėdhjetė ėshtė mė shumė njė burim i mosbalancimit dhe bie nė pjesėn e kundėrt tė hyjnores, dhe shėnon njė evolucion drejt vdekjes, pėrfundimin e njė fuqie dhe tė njė arritje.
13 E Premte
Zanafilla e paragjykimit mund tė vijė nga njė legjendė nordike.
Tė Premten ishte emri i Frigga-se, perėndeshė e dashurisė dhe pjellshmėrisė.
Kur nordiket dhe fiset gjermanike janė konvertuar nė krishtėrimin, Frigga ėshtė mallkuar dhe dėrgohet nė njė mal dhe duke u konsideruar si njė shtrigė.
Qė atėherė, ēdo tė premte, perėndesha plotė pakėnaqėsi mbledh njėmbėdhjetė shtriganėt dhe djallin (pra, ata janė trembėdhjetė!) pėr bėrė komplote keqadashėse gjatė javės nė vijim.
Dihet qė nė antikitet, e premtja ishte njė ditė kushtuar perėndeshė sė dashurisė, qė ajo ėshtė quajtur Afėrditė, Venus apo Frigga.
Kjo ditė janė konsideruar mė tė gėzueshmet e javės. Pėr mė tepėr, edhe sot, e premtja duket tė jetė njė ditė me fat pėr disa popuj dhe komunitete fetare.
Sipas disa studiues biblik, njė tė premte Adami dhe Eva kanė kafshuar mollėn e ndaluar.
Tė jesh i 13 nė tryezė njofton zhdukjen njė prej tė ftuarve tė pranishėm.
Nė Shtetet e Bashkuara tė Amerikės nuk do tė gjeni dhomė hoteli nr 13, sepse ajo nuk ekziston.
Indianėt e Meksikė e shohin nė numrin 13 shenjėn e kohės .
Nė traditėn ēifute, 13 ėshtė i lidhur me metamorfozė, si simbol i fatit. Kėshtu, shpesh ėshtė konsideruar si njė numėr fatsjellės.
© ExplorerUnivers
Jon
- 1315
-
Re: Numri 13
Evropianėt, veēanėrisht anglo-saksonėt janė shumė supersticiozė, kur bėhet fjalė pėr numrin 13. Sipas tyre, nėse 13 persona ndodhen tė ulur nė tė njėjtėn tryezė, njėri prej tyre do tė vdesė brenda vitit.
E premtja e datės 13 konsiderohet njė datė shumė e keqe dhe njė ditė e mbrapshtė. Dita e 13 e vitit, kati i 13, numri 13, tė gjitha konsiderohen si ndjellės tė fatkeqėsive. Me njė fjalė, ēdo gjė qė pėrmban 13 ėshtė e mallkuar.
Edhe nė Rusi, numri mendohet se ka lidhje me djallin. Por nga vjen i gjithė ky supersticion negativ pėr numrin 13 dhe pėrse popuj e kultura tė tjera nuk e kanė njė fiksim tė tillė? Triskaidekaphobia ėshtė frika nga numri 13.
Fjalėt qė pėrbėjnė termin e mėsipėrm janė marrė nga latinishtja dhe greqishtja e vjetėr, edhe pse nė ato kohė mbi kėtė numėr nuk kishte rėnė hija e zezė e mallkimit. Zakonisht njerėzit e kanė lidhur numrin 12 me bollėkun dhe me plotėsinė e gjėrave.
Kėshtu ka 12 zotėr olimpikė, 12 shenja tė horoskopit, apo 12 dishepuj. Nėse kėtij numri tė plotė i shtohet njė tjetėr, atėherė situata bėhet e paqartė dhe e paparashikueshme.
Juda ishte i ftuari i 13 nė Darkėn e Fundit dhe kjo ėshtė njė nga arsyet qė ky numėr konsiderohet si ndjellės i fatkeqėsive. Nė gjysmėn e dytė tė shekullit tė kaluar pati disa teori nė lidhje me kėtė numėr, sipas tė cilave nė Sabath kishte 13 shtriga.
Megjithatė, kisha nuk e konfirmoi kurrė njė gjė tė tillė. Po tė kėrkosh njė shpjegim nė Fjalorin e Supersticioneve tė Oksfordit, numri 13 lidhet me tė premten e datės 13, e cila u pėrmend pėr herė tė parė nė vitin 1913,700 vjet pas shpėrbėrjes me dhunė tė Urdhrit tė Kalorėsve tė Tempullit.
Tė premten e datės 13 tė vitit 1307, tė gjithė kalorėsit tempullarė u kapėn nė Francė dhe kėshtu urdhri reshti sė ekzistuari.Njė tjetėr fakt pėr cilėsimin e numrit si tė mbrapshtė ėshtė se letra e 13 e Tarotėve ėshtė letra e vdekjes.
Kjo ėshtė vendosur nė Italinė e shekujve 15-16, por nuk ka tė bėjė aspak me Darkėn e Fundit. Shumė interesant ėshtė edhe fakti se numrit 13 nuk i ishte kushtuar ndonjė vėmendje e veēantė nė Shtetet e Bashkuara tė Amerikės deri nė shekullin e 19.
Emri zyrtar i Deklaratės sė Pavarėsisė ėshtė: Deklarata e Pavarėsisė sė 13 Kolonive dhe brenda 15 vitesh vendi quhej 13 Shtetet e Bashkuara. Nė fund tė shekullit tė 18,numri 13 simbolizonte pavarėsinė dhe bashkimin e vendit tė ri.
Mė 4 korrik, nė Ditėn e Pavarėsisė,kishte 13 tė shtėna me top dhe disa rituale tė tjera tradicionale, tė cilat pėrsėriteshin 13 herė rresht.
Vetėm kur 13 shteteve iu shtua shteti i 14, ai i Vermontit nė vitin 1791, ēdo ritual bėhej me numrin e ri, pra me numrin 14 i cili u konsiderua si numri i fatit.Deri nė shekullin e 19 kishte njė tjetėr supersticion tė lidhur me 13-n ai i 13 miqve tė ulur rreth sė njėjtės tryezė.
Pėr tė shpjeguar frikėn e disa popullatave ndaj kėtij numri ka njė mori librash qė merren me zanafillėn e kėsaj fobie qė vazhdon edhe sot nė Evropė, por edhe nė vende tė tjera.
Nė fund tė shekullit tė 19, ky supersticion u pėrhap edhe pėrtej oqeanit Atlantik. Shkrimtarė nga vende tė ndryshme, si Fjodor Dostojevski, Henrik Ibsen, Leon Tolstoi, Zhul Verni apo Oskar Uajld e kanė pėrmendur jo pak kėtė numėr nė veprat e tyre.
Nė vitin 1880, disa njujorkezė vendosėn qė tė hiqnin kėtė paragjykim qė ishte kthyer nė njė fiksim tė vėrtetė. Kėshtu njė veteran i Luftės Civile dhe njė njeri i njohur nė rrethet e larta, William Fowler vendosi qė tė krijonte njė klub, anėtarėt e tė cilit tė darkonin datėn e 13 tė ēdo muaji dhe rreth tryezės tė uleshin 13 anėtarė tė klubit.
Darka e tyre e parė u organizua nė hotelin Knickerbocker, tė premten e 13 janarit tė vitit 1881, nė dhomėn numėr 13. Kjo nuk ishte vetėm njė luftė kundėr kėtij numri qė ishte bėrė shumė i famshėm dhe i rrezikshėm, njėherazi, por edhe njė luftė kundėr tė gjitha llojeve tė bestytnive e supersticioneve tė kohės.
Duhet thėnė se njerėzit, tė gjithė pa pėrjashtim, po jepeshin shumė pas shenjave, falleve e dukurive tė tjera okulte e misterioze, dhe kjo ishte kthyer nė njė epidemi, pasi i kishte kaluar pėrmasat e njė fiksimi tė pėrkohshėm.Gjatė rrugės drejt vendit tė darkės, tė ftuarit kaluan nėn njė shkallė tė posaēme, hodhėn kripė nė tryezėn e tyre dhe i vendosėn pirunjtė nė tryezė nė formė kryqi.
Nė njė tabelė tė madhe tė varur nė mur ndodhej parulla: Nos Morituri Te Salutamus (Ne tė vdekshmit tė pėrshėndesim). Ky klub u bė shumė i famshėm dhe ajo qė nisi si njė kundėrshti ndaj supersticioneve, e kryesisht ndaj fiksimit pėr numrin 13, u shndėrrua nė njė klub aventurierėsh qė ndėrmorėn shumė veprime tė rrezikshme pėr tė hedhur poshtė paragjykimet e kohės.
Po pėr sa i pėrket darkės sė famshme, menyja u soll nė gurė varri, ndėrsa tryeza e darkės ishte ndriēuar nga kafka boshe me qirinj brenda, tamam si nė netėt e Hollouinit. Sallatat dhe ushqimet e ndryshme erdhėn nė pjata qė kishin formėn e arkivoleve.
Ndėrkohė i gjithė ambienti rrotull ishte zbukuruar me sende qė sjellin fat tė keq, si pasqyra tė thyera apo silueta macesh tė zeza. Nė vitin 1887,klubi ishte shndėrruar nė njė institucion shumė popullor dhe numėronte 487 anėtarė.
Nė vitin 1895, krijuesi i tij deklaroi se numri i vetėvrasjeve mes anėtarėve tė klubit ishte shumė mė i vogėl se pėrqindja mesatare e vendit. Pavarėsisht tė gjitha veprimtarive zbavitėse qė bėheshin nė tė dhe mesazhit qė ata synonin tė pėrcillnin, klubi i tė 13-ve u shpėrbė nė vitin 1914 pėr shkak tė fillimit tė Luftės sė Parė Botėrore.
Tė gjithė anėtarėt ranė dakord se mungesa e respektit pėr vdekjen nė njė epokė lufte do tė ishte e pavėnd.
Nga Serxhio Prelashi
Jon
- 1315
-
numri 13
Psh ora 1 quhet edhe e nates edhe e dites pra 13.
Numri 13 paraqet shfaqjen e dickaje te re kur cikli 12 mbaron por me te njejtin emertim dhe pamje. Nqs do perkthehet shqip-shqip trembedhjete don me than tre mbi dhe, ku tre do me thene te re ose e re dhe dhet - ku dhet eshte dheu ose toka.
Thuhet se pas 12000 vjetesh toka peson nje ndryshim ne bosht e cila pasohet me ardhjen e nje klime te re ne pozicione te ndryshme gjeografike.
Megjithate une mbes ne iden se cdo gje eshte NJESH, ndersa numrat e tjere tregojne vetem se sa eshte ndare ky NJESH.
gjoniradovani
- 17
-
Re: Numri 13
Zanafilla e kėsaj fobie qė vazhdon ende sot, i ka rrėnjėt shumė tė hershme
Evropianėt, veēanėrisht anglo-saksonėt janė shumė supersticiozė, kur bėhet fjalė pėr numrin 13. Sipas tyre, nėse 13 persona ndodhen tė ulur nė tė njėjtėn tryezė, njėri prej tyre do tė vdesė brenda vitit. E premtja e datės 13 konsiderohet njė datė shumė e keqe dhe njė ditė e mbrapshtė.
Dita e 13 e vitit, kati i 13, numri 13, tė gjitha konsiderohen si ndjellės tė fatkeqėsive. Me njė fjalė, ēdo gjė qė pėrmban 13 ėshtė "e mallkuar". Edhe nė Rusi, numri mendohet se ka lidhje me djallin.
Por nga vjen i gjithė ky supersticion negativ pėr numrin 13 dhe pėrse popuj e kultura tė tjera nuk e kanė njė fiksim tė tillė? Triskaidekaphobia ėshtė frika nga numri 13. Fjalėt qė pėrbėjnė termin e mėsipėrm janė marrė nga latinishtja dhe greqishtja e vjetėr, edhe pse nė ato kohė mbi kėtė numėr nuk kishte rėnė hija e zezė e mallkimit.
Zakonisht njerėzit e kanė lidhur numrin 12 me bollėkun dhe me plotėsinė e gjėrave. Kėshtu ka 12 zotėr olimpikė, 12 shenja tė horoskopit, apo 12 dishepuj. Nėse kėtij numri tė plotė i shtohet njė tjetėr, atėherė situata bėhet e paqartė dhe e paparashikueshme.
Juda ishte i ftuari i 13 nė Darkėn e Fundit dhe kjo ėshtė njė nga arsyet qė ky numėr konsiderohet si ndjellės i fatkeqėsive. Nė gjysmėn e dytė tė shekullit tė kaluar pati disa teori nė lidhje me kėtė numėr, sipas tė cilave nė Sabath kishte 13 shtriga. Megjithatė, kisha nuk e konfirmoi kurrė njė gjė tė tillė.
Po tė kėrkosh njė shpjegim nė Fjalorin e Supersticioneve tė Oksfordit, numri 13 lidhet me tė premten e datės 13, e cila u pėrmend pėr herė tė parė nė vitin 1913, 700 vjet pas shpėrbėrjes me dhunė tė Urdhrit tė Kalorėsve tė Tempullit.
Tė premten e datės 13 tė vitit 1307, tė gjithė kalorėsit tempullarė u kapėn nė Francė dhe kėshtu urdhri reshti sė ekzistuari. Njė tjetėr fakt pėr cilėsimin e numrit si "tė mbrapshtė" ėshtė se letra e 13 e Taroteve ėshtė letra e vdekjes.
Kjo ėshtė vendosur nė Italinė e shekujve 15-16, por nuk ka tė bėjė aspak me Darkėn e Fundit. Shumė interesant ėshtė edhe fakti se numrit 13 nuk i ishte kushtuar ndonjė vėmendje e veēantė nė Shtetet e Bashkuara tė Amerikės deri nė shekullin e 19.
Emri zyrtar i Deklaratės sė Pavarėsisė ėshtė: "Deklarata e Pavarėsisė sė 13 Kolonive" dhe brenda 15 vitesh vendi quhej 13 Shtetet e Bashkuara. Nė fund tė shekullit tė 18, numri 13 simbolizonte pavarėsinė dhe bashkimin e vendit tė ri.
Mė 4 korrik, nė Ditėn e Pavarėsisė, kishte 13 tė shtėna me top dhe disa rituale tė tjera tradicionale, tė cilat pėrsėriteshin 13 herė rresht. Vetėm kur 13 shteteve iu shtua shteti i 14, ai i Vermontit nė vitin 1791, ēdo ritual bėhej me numrin e ri, pra me numrin 14, i cili u konsiderua si numri i fatit.
Deri nė shekullin e 19 kishte njė tjetėr supersticion tė lidhur me 13-n, ai i 13 miqve tė ulur rreth sė njėjtės tryezė. Pėr tė shpjeguar frikėn e disa popullatave ndaj kėtij numri ka njė mori librash qė merren me zanafillėn e kėsaj fobie qė vazhdon edhe sot nė Evropė, por edhe nė vende tė tjera. Nė fund tė shekullit tė 19, ky supersticion u pėrhap edhe pėrtej oqeanit Atlantik.
Shkrimtarė nga vende tė ndryshme, si Fjodor Dostojevski, Henrik Ibsen, Leon Tolstoi, Zhul Verni apo Oskar Uajld e kanė pėrmendur jo pak kėtė numėr nė veprat e tyre. Nė vitin 1880, disa njujorkezė vendosėn qė tė hiqnin kėtė paragjykim qė ishte kthyer nė njė fiksim tė vėrtetė.
Kėshtu njė veteran i Luftės Civile dhe njė njeri i njohur nė rrethet e larta, William Fowler vendosi qė tė krijonte njė klub, anėtarėt e tė cilit tė darkonin datėn e 13 tė ēdo muaji dhe rreth tryezės tė uleshin 13 anėtarė tė klubit.
Darka e tyre e parė u organizua nė hotelin "Knickerbocker", tė premten e 13 janarit tė vitit 1881, nė dhomėn numėr 13. Kjo nuk ishte vetėm njė luftė kundėr kėtij numri qė ishte bėrė shumė i famshėm dhe i rrezikshėm, njėherazi, por edhe njė luftė kundėr tė gjitha llojeve tė besėtytnive e supersticioneve tė kohės.
Duhet thėnė se njerėzit, tė gjithė pa pėrjashtim, po jepeshin shumė pas shenjave, falleve e dukurive tė tjera okulte e misterioze, dhe kjo ishte kthyer nė njė epidemi, pasi i kishte kaluar pėrmasat e njė fiksimi tė pėrkohshėm. Gjatė rrugės drejt vendit tė darkės, tė ftuarit kaluan nėn njė shkallė tė posaēme, hodhėn kripė nė tryezėn e tyre dhe i vendosėn pirunjtė nė tryezė nė formė kryqi.
Nė njė tabelė tė madhe tė varur nė mur ndodhej parulla: "Nos Morituri Te Salutamus" ("Ne tė vdekshmit tė pėrshėndesim"). Ky klub u bė shumė i famshėm dhe ajo qė nisi si njė kundėrshti ndaj supersticioneve, e kryesisht ndaj fiksimit pėr numrin 13, u shndėrrua nė njė klub aventurierėsh qė ndėrmorėn shumė veprime tė rrezikshme pėr tė hedhur poshtė paragjykimet e kohės.
Po pėr sa i pėrket darkės sė famshme, menyja u soll nė gurė varri, ndėrsa tryeza e darkės ishte ndriēuar nga kafka boshe me qirinj brenda, tamam si nė netėt e Hollouinit. Sallatat dhe ushqimet e ndryshme erdhėn nė pjata qė kishin formėn e arkivoleve.
Ndėrkohė i gjithė ambienti rrotull ishte zbukuruar me sende qė sjellin fat tė keq, si pasqyra tė thyera apo silueta macesh tė zeza. Nė vitin 1887, klubi ishte shndėrruar nė njė institucion shumė popullor dhe numėronte 487 anėtarė.
Nė vitin 1895, krijuesi i tij deklaroi se numri i vetėvrasjeve mes anėtarėve tė klubit ishte shumė mė i vogėl se pėrqindja mesatare e vendit.
Pavarėsisht tė gjitha veprimtarive zbavitėse qė bėheshin nė tė dhe mesazhit qė ata synonin tė pėrcillnin, klubi i tė 13-ve u shpėrbė nė vitin 1914 pėr shkak tė fillimit tė Luftės sė Parė Botėrore. Tė gjithė anėtarėt ranė dakord se mungesa e respektit pėr vdekjen nė njė epokė lufte do tė ishte e pavend.
Neo
- "Hyjnorja - mund tė njihet vetėm duke u bashkuar me tė."
1446
-
Kati i trembedhjete
Shume kujt i ka qelluar te ngjise nje qiellgervishes ne Shtetet e Bashkuara dhe duke shkuar per tek kati i 50,sheh ndryshimin e kateve tek ashensori.Kur vete tek kati i 12 ashensori direkt kalon tek kati i 14.
Po keshtu ndodh dhe kur gratacelen e ngjit nepermjet shkalleve,kur vete tek kati i 12 e nisesh per tek kati i 13,para te del kati i 14.Atehere si i behet per te vajtur tek kati i trembedhjete...?
Po ne se ka nje ka te 12 dhe te 14 duhet te kete dhe nje kate te 13 ..!
Thjeshtė permendja e numrit 13,shume njerzeve ne Amerike, u dėrgon atyre njė ndjenjė tė shpejt shqetesimi dhe nė varėsi nga shkalla e sėmundjes mund tė arrijne ne panik tė plotė.
Te gjithe ata qė vuajnė nga paniku qe ju shkakton numri 13,vuajne nga semundja e triskaidekaphobia.
Gjithe inxhinieret dhe investitoret katin e trembedhjet e kane quajtur si katin e fatkeqsive,dhe keshtu nuk e rregjistrojne fare kete kat,duke e quajtur kati 12A ose kati 12B.
Kjo ka lidhje me nje sere ngjarjesh e legjendash qe kane ndodhur ne katet e trembedhjeta.
Njė legjendė urbane tipike tregon per njė djale te ri qe po hipte ne katin e 20 ne zyren e nje godine nepermjete ashensorit Ishte nje nate e vone dhe ne ndertese nuk kishte njerez kėshtu sa po hipen ne ashensor,pa se dikush e kishte ngritur tashmė numrin trembėdhjetėė dhe ishte i habitur.
Si arriti nė katin e trembėdhjetė, ai ka vėrejtur i cakerdisur se si dyert e ashensorit u hapen me njė skenė ndryshe nga ēdo gjė qė ai e kishte menduar
Disa dishmitare thonė se skena ka ndodhur ne nje gratacele tė braktisur, tė tjerėt sugjerojnė njė krijesė e ēuditshme ėshtė parė nė katin e trembėdhjetė,tė tjerėt thonė se njė grua merr pėr nė katin e trembėdhjetė dhe pastaj zhduket nė gjysmė tė rrugės pa thėnė asgjė.
Kur djali i ri pyet,diikush nė lidhje me incidentin,i thotė: "Kjo ndėrtesė nuk ka njė kati i trembėdhjetė. Ai shkon nga kati 12 ne te 14. "Djaloshi shkon pėrsėri mė vonė nė ashensor pėr tė konfirmuar se paneli ka nje kat te trembedhjete i shqetsuar disi nga incidenti qe i ndoidhi.
Kjo histori ėshtė zmadhuar deri ne permasat e nje filmi me 1999
" Kati i trembėdhjetė''.
Per sa thame larte ne se ne katin e trembedhjete do binte nje zjarr,atehere pergjegjsia do binte mbi inxhinierin projektues dhe jo mbi shkakterin e vertete te zjarrit.
Pra ky paragjykim per katin e trembedhjete i ka bere inxhiniertet supersticioze ne lidhje me emertimin e katit te 13.
Dhe e verteta eshte se shume ngjarje kane ndodhur edhe ne katet e tjera,por me shume jane dokumentuar dhe ''zmadhuar ne panik''ngjarjet e keteve te trembedjeta.
Per shume amerikan kati me numrin trembedhjete,u shkakton tmerr,keshtu ndertesat po ndertohen pa kat te 13.
Estilen
- 1022
-
Faqja 1 e 4 • 1, 2, 3, 4
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn eng_Latn tpi_Latn unk unk als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn war_Latn tpi_Latn unk unk als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn bos_Latn unk unk als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn gla_Latn als_Latn unk unk als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn mri_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn nno_Latn unk unk als_Latn