als_Latn dik_Latn sag_Latn
Kohët e fundit kryeministri shqiptar, Shkëlqesia e tij, prof. dr Sali Berisha, hodhi idenë
e ndërtimit të një centrali berthamor në Shqipëri për zgjidhjen e krizës energjitike në vend. Edhe pse kjo mund të jetë një zgjidhje për të ardhmen, ideja e kryeministrit u prit me zhurmë të madhe. Çështja e hapjes së centraleve berthamore, ka hapur mjaft polemika në opinionin e gjërë si atë politik, po ashtu dhe në atë mediatik duke mos harruar këtu njerëzit e thjeshtë, të cilët në mënyrë të pashmangshme, ndikohen nga dy pushtetet e sipërpërmendura. Secila sipas mënyrës së vet, media si dhe opozita nuk kanë lënë hipotezë pa ngritur, se ç`mund të ndodhte në Shqipëri, në rast se do të ndërtohej një central bërthamor. Dhe duke mos gjetur argument më bindës, gjithçka e lidhnin me Gërdecin. Mënyra e trajtimit të çështjes, dashjepadashje të ngjallte panik megjithë hiperbolizimin që i bëhej asaj dhe jo më kot shpesh herë përdoret termi informim ose disinformim. Përdorimi i energjisë bërthamore, fillon në vitet 50 pas disa viteve kjo energji filloi të përdorej për të vënë në funksion motorët e avionëve, anijeve nëndetëseve dhe lokomotivave. Energjia bërthamore, është një burim i çmuar që mund ta përdorim për të evituar degradimin e mëtejshëm të planetit nga ndotjet atmosferike që shkaktohen si shkak i efektit serë dhe nga ana tjetër zgjidh problemin e energjisë elektrike. Në të njëjtën kohë, me gjithë efikasiteten e saj vazhdon të mbetet e frikshme, pasi jo gjithcka që ka të bëjë me energjinë bërthamore është eksploruar tërësisht. Deri këtu logjika të çon në mënyrë të pashmangshme. Shpjeguar në mënyrë shkencore, kur flitet për energji bërthamore, është e rëndësishme të cilësohet fjala bërthamore dhe jo atomike. Shpesh përdoret termi energji atomike, si sinonim i energjisë nukleare ose bërthamore. Në fakt, shkencërisht ky pohim është i gabuar. Energji atomike nënkupton energji të prodhuar nga atomet, pra energji e prodhuar nga ndryshimi i resë elektronike të atomeve. E thënë ndryshe, është energjia e prodhuar nga bashkëveprimi ndërmjet atomeve, pra lidhet me fitimin e energjisë nga ndryshimi i këtyre gjendjeve atomike. Energjia bërthamore ose nukleare, është energjia e fituar nga ndryshimet që ndodhin në bërthamën e atomit, atje ku janë të lidhura shumë fort dy
prej thërrmijave bazë: neutronet dhe protonet. Ndërtimi i një centrali bërthamor do të zgjidhte një problem mjaft adekuat për vendin tonë, siç është furnizimi me energji elektrike i vendit. Centrali bërthamor, si gjithë sistemet e tjera e tjera që janë me ujë apo me gaz dhe prodhon energji por duke duke shfrytëzuar energjinë bërthamore. Pra nëqoftëse duam të kemi energji të pakufizuara elektrike, nuk mund të mbështetemi vetëm tek burimet ujore por edhe tek ato fosile, të cilat duhet të kombinohen me burimet e energjisë bërthamore. Prodhimi i energjisë nëpërmjet impjanteve bërthamore është zhvilluar në vite, ku kemi parasysh gjeneratën e parë të centraleve bërthamore, ndërsa sot jemi në të dytën dhe së shpejti shkenca po përgatitet të vërë në përdorim gjeneratën e tretë të centraleve bërthamore. Aktualisht janë disa vende që e përdorin energjinë bërthamore, ku ndër to mund të përmendim Francën, Gjermaninë, Bullgarinë si dhe Rumaninë, ç`ka do të thotë që edhe vendi ynë duhet të përgatitet për të hyrë në këtë teknologji të re që është energjia bërthamore. Sa për rrezikun që është kaq shumë i përfolur, sistemet e sotme janë aq të kontrolluara sa edhe rreziku që mund të paraqitet është minimal. Sistemi i monitorimit bëhet ç`do sekondë, në mënyrë që në daljen më të vogël të radioaktivitetit në mjedis, i gjithë sistemi ndalon punën, në mënyrë që të bëhen ndërhyrjet e nevojshme për të menaxhuar situatën. Këto janë sisteme që kanë një siguri tepër të lartë. Nuk po themi se centrali bërthamor të ndërtohet as sot, as për një muaj dhe as për një vit, pasi është një projekt i cili duhet të jetë i detajuar, duke pasur parasysh se janë një sërë hallkash zinxhir, të cilat duhet të planifikohen në detaje, duke pasur parasysh vendin ku do të ndërtohet, koston ekonomike etj. Pra të gjitha institucionet shqiptare, duhet të koordinojnë punën si Ministria e Ekonomisë, Ministria e Mjedisit, Ministria e Energjitikës si dhe kualifikimi i stafit, i cili duhet të jetë i specializuar. Ky është një projekt gjigant, i cili do kohë për tu realizuar ndaj nuk kemi pse bëjmë shumë zhurmë për asgjë, e cila ende nuk është bërë konkrete dhe mbetetet ende një projekt i një rëndësie të vecantë.
als_Latn als_Latn als_Latn