als_Latn lit_Latn uzn_Latn
Edhe pėrkundėr pėrpjekjeve tė palėve tė interesuara, e vėrteta e historisė sė afėrt dhe e hijes sė tmerrshme e tė sė kaluarės sė kėtushme nuk e lė as kė rehat. Pas paraqitjeve publike tė Natasha Kandiqit dhe hapjes sė ēėshtjes rreth rastit Maēkatica, nė jugun e Serbisė, asgjė mė nuk ėshtė siē ishte mė parė.
Tė rikujtojmė se nė tekstin autorial Shėrimi rehatisė shpirtėrore qė u botua kah fundi i dhjetorit tė vitit tė kaluar nė tė pėrditshmen Danas, drejtuesja e Fondit pėr tė Drejtėn Humanitare e akuzonte njė numėr tė madh njerėzish duke i pėrmendur edhe emrat e tyre, pėr fshehjen e planifikuar tė krimeve tė luftės, tė kryera gjatė luftės sė fundit nė Kosovė. Ajo i dha grusht tė rėndė, opinionit lokal me rastin e pėrmendjes sė emrit tė DRAGOMIR TOMIQIT dhe atė nė kontekst tė realizuesit tė projektit tė djegies sė trupave, tė shqiptarėve nga Kosova, nė shkritoret e ndėrmarrjes Maēkatica nė Surdulicė.
Pasi qė opinioni i kėtushėm ndėrlidh gjithēka qė mban parashtesėn e Hagės, me Karla Del Ponte-n, kėto paraqitje publike kanė shkaktuar njė varg reagimesh me shkruarjen e demanteve nga ana e tė pėrfolurve, kurse pėr rastin u interesuan edhe organet kompetente. Mirėpo dihet si rrjedhin ngjarjet nė Serbi. Pas gjėmimit tė fortė tė malit, nuk polli madje as njė mi. Megjithatė, patjetėr, dikush duhet tė pėrgjigjet nė pyetjen se a ka pasur kėtu krime tė luftės? Tani pėr tani, lidhur me rastin e Maēkaticės, nė drejtim tė zbardhjes sė kėtij rasti vepron vetėm koalicioni i gjashtė organizatave joqeveritare nga Beogradi, e aty-kėtu edhe ndonjė medium dhe gati askush tjetėr. Pas reagimit tė parė, i cili qe njė reagim i zbehtė i organeve shtetėrore policisė, duhet tė pranohet, patjetėr, se pasoi njė heshtje e plotė pėr kėtė. Pėr tė dėshmuar vendosmėrinė se rasti i Maēkaticės nuk mund tė lihet nė harresė, koalicioni i OJQ-ve vendosi qė t'i drejtohet Kuvendit tė Serbisė, si kjo mė e lartė demokratike nė Serbi.
-Sipas konstatimeve tė Natasha Kandiq-it, person i besuar, pėrkatėsisht koordinator i projektit pėr fshehjen e gjurmėve tė krimeve tė luftės tė bėra nė jug tė Serbisė ka qenė DRAGOMIR TOMIQITme pėrkrahjen dhe mirėkuptimin e tė cilit ėshtė bėrė bartja e organizuar e trupave, tė viktimave nga Kosova, pėr nė trevat e Vranjės dhe tė Surdulicės. Sipas tė dhėnave, qė Fondi pėr tė Drejtėn Humanitare ka pranuar deri tani, nga ana e disa burimeve tė pavarura, djegia e trupave nė fabrikėn Maēkatica ėshtė bėrė nė dy etapa, mė 16 dhe 24 maj tė vitit 1999, pas mesnatės, nėn mbikėqyrjen e Beretave tė kuqe, tė cilat atėbotė e kishin bazėn e tyre nė Bella Vodė - afėr Vranjės. Komandanti i atėhershėm i Beretave tė kuqe, Millorad Legija, sipas burimeve nė fjalė, kishte marrė pjesė, personalisht, nė pėrcjelljen e njė transporti deri nė vendin e ngjarjes dhe kishte qenė i pranishėm me rastin e djegies sė tyre. Trupat qenė djegur nė shkritoret e hapura nr. 4 dhe 5. Pranimin dhe organizimin e djegies sė kufomave e kanė bėrė:
1.Zoran Stoshiqi, i cili atėherė ishte kryeshef i sigurimit shtetėror pėr rrethin e Pēinjės;
2.Bratisllav Milenkoviqi, shef i BIA-s pėr Vlladiēin Han dhe Surdulicė;
3.Dragan Stankoviqi, kryeshef i SUP-it nė Surdulicė qė nga viti 1993;
4.Mirosllav Antiqi, kryeshef i BIA-s nė Vranjė;
5.Dragan Llakiēeviqi, drejtor i Maēkaticės dhe zėvendėsi i tij,
6.Aca Gjorgjeviqi - shkruan Natasha Kandiqi, duke shtuar edhe detaje tė tjera tė mjaftueshme, ashtu qė tė mos dyshohet aspak nė vėrtetėsinė e fakteve tė paraqitura.
Sipas kėtyre dėshmive, fjala ėshtė pėr njė shoqatė kriminelėsh, mirė tė organizuar, pėr tė bėrė asanimin e terrenit, pra fshehjen e dėshmive pėr krimet e bėra nė Kosovė, gjatė kohės sė bombardimeve tė NATO-s.
Natyrisht se ndaj njė ēėshtjeje tė tillė, realisht askush nuk duhet tė mbetet indiferent. Pas reagimeve tė para, sipas detyrės zyrtare, pėr kėtė rast ėshtė dashur patjetėr, qė tė interesohet edhe prokurori special pėr krime tė luftės, i cili madje pati premtuar publikisht se do ta procedojė tėrė kėtė rrėfim pa asnjė shtyrje.
Menjėherė pas kėsaj pasoi edhe reagimi i parė zyrtar- shkarkimi i Zoran Stoshiqit nga pozita e inspektorit tė pėrgjithshėm tė MUP-it tė Serbisė, pėr rrethin e Pēinjės, i cili nė kohėn pėr tė cilėn po flasim, ishte kryeshef i DB-sė. Mirėpo kjo ishte e tėra, ngase nuk pati lėvizje tė mėtejshme pėr ndriēimin nė tėrėsi tė rrethanave tė rastit Maēkatica, sė paku tė atyre qė dihen.
Mirėpo as pala tjetėr nuk qėndroi duarkryq. Koalicioni i gjashtė organizatave joqeveritare, nga Beogradi, kėrkoi nga Kuvendi i Serbisė qė ta themelojė, urgjentisht, njė Kėshill Hetues, ose thėnė me fjalorin vendor, njė komision hetues, i cili do ti verifikonte tė dhėnat pėr varrezat masive nė Serbi dhe pėr asgjėsimin e dėshmive pėr krimet nė Kosovė, duke u bazuar po ashtu nga tė dhėnat e Fondit pėr tė Drejtėn Humanitare, veēanėrisht rreth rastit Maēkatica. Hapi mė i rėndėsishėm i tė gjithė atyre, qė janė duke u pėrpjekur pėr ndriēimin e plotė tė sė vėrtetės rreth asaj se ēfarė ka ndodhur nė rastin Maēkatica ishte gjithsesi takimi me Predrag Markoviqin, kryetar i Kuvendit tė Serbisė, pėrndryshe njėri prej anėtarėve tė G17 plus.
- Nė kėtė moment ėshtė shumė me rėndėsi tė theksohet se deri tani kemi arritur qė ta ngrehim kėtė ēėshtje nė atė nivel, sa qė shteti duhet patjetėr qė ta trajtojė institucionalisht, kėtė rast. Markoviqi ka premtuar se do tė bėjė gjithēka qė gjėrat tė lėvizin nga pika zero. Po presim, ata kanė edhe pak kohė nė dispozicion. Mė vonė do tė pasojė presioni pėrmes veprimeve publike, tė grupeve joformale, por edhe me pėrkrahjen e disa partive parlamentare - shprehet me vendosmėri, Milenko Dereta nga Iniciativa qytetare. Megjithatė, ai konsideron se Kuvendi do tė reagojė ngadalė, para sė gjithash, pėr shkak tė raportit aktual tė forcave politike nė Serbi. Pėr formimin e kėshillit hetues pėr rastin e Maēkaticės ėshtė e domosdoshme shumica parlamentare, qė vėshtirė mund tė realizohet nė sfondin e interesave tė ndryshme, shprehet Dereta duke qenė thellėsisht i bindur se e vėrteta megjithatė do tė dalė nė shesh.
- Njė disponim i tillė tani ekziston, mirėpo edhe po tė mos ishte, ne duhet patjetėr qė tė ballafaqohemi me tė kaluarėn. Sa mė shumė qė njė gjė e tillė tė shtyhet, aq mė shumė do tė krijohen raste pėr manipulime tė ndryshme - konkludon bashkėbiseduesi ynė.
Edhe Ander Nosov, nga Iniciativa e tė rinjve, e vlerėson vizitėn e Markoviqit si shumė kualitative dhe thotė se kryetari i Kuvendit ka premtuar se pėr kėtė rast, duke e shfrytėzuar tė drejtėn e deputetit, do tė propozojė diskutim parlamentar.
- Na mbetet qė edhe mė tej tė insistojmė, dhe tė punojmė nė krijimin e mekanizmava tė pėrhershme pėr ballafaqim me tė kaluarėn. Nėse Parlamenti Serb, edhe gjashtė vjet pas luftės sė Kosovės, nuk ėshtė i gatshėm qė tė debatojė pėr kėtė ēėshtje, atėherė do tė nėnkuptohet se po na mashtrojnė tė gjithė politikanėt dhe deputetėt popullorė - konsideron Nosov. Ai thotė se nuk do tė ketė tė ardhme tė lumtur nė kėto hapėsira pėr derisa njėherė e pėrgjithmonė dhe me themel tė njihet e vėrteta e sė kaluarės sė kėtushme.
- Ēėshtja mė qenėsore tani ėshtė se si tė gjenden modele qė institucionet nė Serbi - Parlamenti, policia dhe gjykatat - tė japin pėrgjigje ndaj tė gjitha ēėshtjeve nga e kaluara dhe tė pasojave tė sotme. Nėse kemi aq varreza masive, aq kufoma dhe tė zhdukur, pėr tė cilat, madje, as qė flitet, atėhere shtrohet pyetja - sa angazhohet pėr paqe ky pushtet? Nėse pushteti hesht pėr varrezat masive, atėherė ai ende ėshtė nė luftė - thotė i bindur Nosov.
Kėshtu, rasti i Maēkaticės nga shtyllat e gazetave u transferua thjesht nė dyert e institucioneve tė shtetit. Kryetari i Kuvendit tė Serbisė ėshtė institucion, tė cilit duhet t'i besohet patjetėr, mirėpo ēėshtja e vullnetit politik rreth ndriēimit tė tė gjitha fshehtėsive tė errėta tė sė kaluarės ende mbetet njė temė plotėsisht e hapur.
- Mund tė them se opinioni ėshtė mė i zėshėm se institucionet. Mė duket se ekziston njė pjesė e opinionit, i cili ėshtė tmerruar dhe qė konsideron se Maēkatica ėshtė vetėm njėra prej gjėrave tė tmerrshme, tė cilat dėshmojnė pėr pogromin mė tė errėt, tė cilin kėtu e kishte ndėrmarrė pushteti i atėhershėm. Sa u pėrket institucioneve, nė to edhe mė tej qėndrojnė, nė funksione, njerėz qė parapėlqejnė t'i mbulojnė krimet dhe tė flasin, ekskluzivisht, vetėm pėr viktimat serbe, kurse tė mos pėrmenden fare veprat kriminale, djegia dhe zhdukja e gjurmėve tė krimeve, tė shkaktuara ndaj tė tjerėve - thekson Natasha Kandiqi.
Mirėpo, edhe krahas tė gjitha presioneve publike, pėr rastin Maēkatica dhe pėr rastet e tjera tė ngjashme, nga tė gjitha institucionet shtetėrore, nė nivelet e kėtushme, ka reaguar vetėm Prokuroria Publike e Qarkut tė Vranjės, edhe atė mjaft herėt, para se rasti tė jetė publikuar nė media.
- Kjo informatė nuk ėshtė ndonjė risi dhe rreth saj ėshtė folur qysh me rastin e Batajnicės, edhe pse tani kemi mė shumė tė dhėna. Edhe pse informata pėr ekzistimin e varrezave masive nė Vranjė ishte mjaft e zbehtė, megjithatė me atė rast pati reaguar Prokuroria Publike e Qarkut. Atėherė patėm kėrkuar njė raport tė detajizuar edhe nga sigurimi shtetėror dhe ai i sektorit publik, si dhe patėm marrė njė pėrgjigje, ku thuhej se nė trevėn tonė nuk ka, madje, as gjurmė dhe as dėshmi pėr varrezat masive dhe pėr djegiet eventuale. Pas dy raporteve tė veēanta, nuk pati mė elemente pėr ngritjen e procedurės dhe pėr kėtė qe informuar edhe Prokuroria Republikane - thekson Milan Bozhilloviqi, prokuror Publik i Qarkut. Me formimin e prokurorisė speciale pėr krimet e luftės, organ tė cilin e kryeson, ai mė nuk ka kurrfarė kompetencash tė tjera lidhur me rastin pėrkatės.
Natyrisht se pėr rastin Maēkatica reagoi edhe Prokuroria e Tribunalit tė Hagės.
-Tribunali i Hagės qe i njohur pėr kėtė rast prej burimeve tė ndryshme tė drejtpėrdrejta dhe tė tėrthorta. Mirėpo, Tribunali i Hagės nuk ėshtė i vetmi institucion qė ka tė drejta ekskluzive pėr hulumtimin e krimeve tė luftės. Kur Serbia pati ndėrmarrė hetime lidhur me rastin e Batajnicės, njėlloj si pėr kėtė rast i patėn paraprirė thashethemet, gjė qė gjatė hetimeve ato u konstatuan si tė vėrteta. Pra, radhėn e ka hetuesi special, qė nėpėrmjet ndėrmarrjes sė hulumtimit, tė rastit, ta bėjė verifikimin e dėshmitarėve eventualė dhe tė njohurive, qė i kanė ata - tha pėr Vranjske Florans Artman, zėdhėnėse e Prokurorisė sė Tribunalit tė Hagės.
Pas njė qėndrimi tė tillė, tė njė strategjie tė njohur tė Hagės pėr ti shmangur disa raste tė caktuara, posaēėrisht pas heshtjes sė orkestruar tė kompetentėve vendorė, kėtu shumėkujt iu lehtėsua barra. Kuvendi as qė e pėrmend mė formimin e kėshillit hetues. Prokuroria Speciale Serbe hesht. Ajo gjithashtu nuk i publikon as detajet rreth asaj se ēka ėshtė ndėrmarrė nė kėtė drejtim dhe as qė e bėn tė ditur qėllimin e saj tė mėtejshėm. Nga ana e saj, policia ka njė sjellje klasike ndaj opinionit
- Problemi qenėsor qėndron nė faktin se ne nuk kemi institucione, qė e zbatojnė ligjin dhe qė do ta zbulonin tė vėrtetėn rreth asaj se ēka kishte ndodhur nė tė vėrtetė gjatė bombardimeve tė NATO-s - komenton kėtė neglizhencė, Natasha Kandiqi.
Nė kėtė drejtim, gjithēka ėshtė e qartė dhe nuk ka kurrfarė dilemash se po tė kishim njė shtet normal dhe po tė sundonte drejtėsia, kompetentėt do tė ishin detyruar tė ndėrmerrnin hulumtime mė serioze dhe nė afat sa mė tė shkurtėr kohor do tė ishin pėrgjigjur ndaj tė gjitha ēėshtjeve tė hapura. Mirėpo institucionet tona po heshtin. Te ne, pėr zbatimin e ligjit vendosin zakonisht ata, qė lehtė mund tė konstatohet se kanė qenė pjesėmarrės dhe hartues, tė ngjarjeve mė tė tmerrshme, tė historisė serbe dhe qė kanė qenė nė grupin e ngushtė tė bashkėpunėtorėve tė Millosheviqit nė kohėn kur ai vepronte pa pengesa. Prandaj, as qė mund tė bėhet fjalė pėr ndonjė farė ligji, shteti dhe drejtėsie.
- Ata shpresojnė qė tė dhėnat do tė zhduken pėr disa ditė dhe se nuk do tė flitet kurrė mė pėr kėto raste. Ata shpresojnė se edhe mė tej janė tė fortė, mirėpo opinioni demokratik nuk do tė ndalet dhe do tė bėje vazhdimisht presione qė tė zbardhen dhe tė verifikohen tė gjitha faktet qė kanė tė bėjnė me kėtė rast - premton Natasha Kandiqi.
Megjithatė, mjerisht, rreth rastit Maēkatica qartėsia vazhdon tė mbetet paqartėsi. Sado qė po prolongohet puna rreth ndriēimit tė sė kaluarės dhe sado qė historia po pėrpiqet tė futet nėn mburojėn e interesave kombėtare, nė kėto hapėsira, nuk do tė ketė paqe pėr aq kohė derisa nuk ndriēohen gjėrat, qė kanė tė bėjnė me rastin Maēkatica. Deri atėherė e kaluara nuk do tė na hiqet qafėsh, dhe si tė tillė ne do tė jemi peng i saj. Sado tė mundimshme qė tė jenė pėrpjekjet qė kjo gjendje tė ndryshohet, atė duhet bėrė patjetėr. Jeta e sė djeshmes duhet tė zėvendėsohet patjetėr, me shikimin kah e nesėrmja. Mbase, pas tė gjithė kėtyre ngjarjeve, kjo nuk do komente tė veēanta. Apo ndoshta edhe duhet
http://www.presheva.com/press/hapi250405.html
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn zho_Hant