als_Latn lit_Latn dan_Latn
Tony Blair ka shtuar Serbinė nė listėn e vendeve nga tė cilat paguhet si kėshilltar, pavarėsisht rolit tė tij si nismėtari kryesor i bombardimit tė Beogradit nė vitin1999.
Blair do tė kėshillojė kryeministrin serb, Aleksandar Vuēiq, i cili ishte ministėr i informacionit gjatė periudhės sė luftės dhe njėkohėsisht njė nga kritikėt mė tė fortė tė politikanit britanik, si dhe njė ndėr redaktorėt e librit me titull “Pordha gej angleze Tony Blair”.
Sipas burimeve zyrtare serbe, tani Vuēiq dhe Blair e gjejnė veten nė tė njėjtėn anė, sipas njė kontrate tė nėnshkruar nga zyra e konsulencės sė Blair-it pėr tė ngritur njė "njėsi statistikore," tė paguar nga Emiratet e Bashkuara Arabe.
Kjo kontratė mund tė zemėrojė jo vetėm serbėt qė nuk kanė pėrtypur rolin e Blair-it nė fushatėn e bombardimeve kundėr ish-Jugosllavisė, por edhe kundėrshtarėt e zgjerimit tė interesave tė tij tė biznesit nė Lindjen e Mesme.
Kritikėt thonė se shqetėsimet personale, duke pėrfshirė edhe lidhjet financiare nė Abu Dhabi, kryeqytetin e Emirateve tė Bashkuara Arabe, kanė minuar dhe emėrimin e tij si i dėrguar zyrtar nė Lindjen e Mesme pėr kuartetin - OKB, ShBA, Rusi dhe BE.
Dy zyrtarė tė lartė serbė kanė thėnė se Abu Dhabi po financon “Tony Blair Associates” nė rolin e tij mė tė fundit si kėshilltar i qeverisė sė tyre.
Blair dhe ekipi i tij kanė bėrė vizita tė rregullta nė Beograd gjatė muajve tė fundit, siē raportojnė burime tė qeverisė serbe, duke pėrfshirė dhe njė leksion nė fund tė janarit nga ish-kėshilltari i medias i qeverisė britanike, Alastair Campbell.
Politikanėt rivalė serbė thonė se Blair ėshtė njė zgjedhje e "ēuditshme" si kėshilltar i Vuēiqit, duke pasur parasysh kritikat e ashpra tė sė shkuarės.
"Si mund tė thuash gjėra tė tilla pėr dikė dhe tani ta paraqesėsh atė si njė faktor kyē nė bėrjen mė efikase tė qeverisė sonė?" ngre pyetjen Borko Stefanoviq, udhėheqės i grupit mė tė madh opozitar nė parlament.
Libri me titull plot nuancė, botuar nė vitin 2005, ku Vuēiq ėshtė pėrmendur si njė nga redaktorėt, ėshtė shkruar nga Vojislav Sheshel, njė politikan serb i dyshuar si kriminel lufte, kur tė dy ishin anėtarė tė lartė tė Partisė Radikale Serbe.
Vuēiq ėshtė pėrpjekur qė atėherė tė distancohet nga e kaluara e tij, duke u larguar nė 2008 nga radikalėt e Tomislav Nikoliqit, presidentit tė tanishėm tė Serbisė, pėr tė formuar Partinė Progresiste, e cila e ka prezantuar veten si proevropiane.
Njohėsit e Ballkanit thonė se ata mund tė jenė duke u pėrpjekur tė balancojnė dėshtimet e tyre nė politikėn e brendshme me shtysėn qė kredencialet e Blair-it mund tė sjellin nė fushatėn e tyre drejt integrimit nė Bashkimin Evropian, ose nė pėrmirėsimin qė ekipi i tij mund tė sjellė nė aftėsitė e tyre qeverisėse.
Lidhja me Abu Dhabin
Por dhe vetė Blair-i mund tė pėrballet me pasoja politike nga kjo marrėveshje, pėr shkak tė lidhjeve ndėrmjet Abu Dhabit, Serbisė dhe njė palestinezi kontrovers nė azil, Mohammed Dahlan, tė cilat kanė tė ngjarė ta bėjnė kėtė marrėveshje jashtėzakonisht tė dyshimtė nė syrin e zyrtarėve palestinezė nė Bregun Perėndimor.
Si njė rival i presidentit Mahmud Abaz, Dahlan nuk e ka fshehur dėshirėn e tij pėr t'u bėrė udhėheqėsi i ardhshėm palestinez.
Ai aktualisht ėshtė duke jetuar nė Abu Dabi, ku shėrben si kėshilltar ekonomik dhe i sigurisė i princit tė kurorės Mohammed bin Zayed Al Nahyan.
Ai ka luajtur njė rol kryesor nė negocimin e investimeve tė premtuara me vlerė prej miliarda eurosh nė Serbi nėpėrmjet njė sėrė marrėveshjesh ndėrshtetėrore.
Si rezultat, atij, gjashtė anėtarėve tė familjes sė tij dhe gjashtė mbėshtetėsve tė tij politikė, u ėshtė dhėnė shtetėsia serbe gjatė viteve 2013 dhe 2014, siē zbuluan kėtė muaj The Guardian dhe Rrjeti Ballkanik pėr Gazetarinė Investigative.
Dahlan, ish-shefi i sigurimit palestinez me lidhje tė ngushta me ShBA, u pėrzu nga vendi nė vitin 2011 nga Lėvizja Fatah, e udhėhequr nga Abbas, i akuzuar pėr njė sėrė kundėrvajtjesh.
Ai u dėnua nė mungesė me dy vjet burg nė mars tė 2014 pėr kritikat ndaj udhėheqjes sė Abbas-it dhe tė forcave tė sigurisė sė Autoritetit Palestinez nė Bregun Perėndimor.
Njė tjetėr proces gjyqėsor kundėr tij pritet tė pėrfundojė nė shkurt, kėtė herė pėr akuzat pėr pėrvetėsim tė 22 milionė dollarėve. Dahlan-i nga ana e tij mohon tė gjitha akuzat.
Zyrtarėt palestinezė janė zemėruar nga refuzimet e Abu Dhabit pėr tė dorėzuar Dahlan-in, si dhe nga mbėshtetja e supozuar nga ana e tyre e fushatės sė tij pėr tė rrėzuar nga pushteti Abbas-in, nėpėrmjet derdhjes sė parave nė kampet e refugjatėve palestinezė dhe Rripin e Gazės pėr tė fituar mbėshtetėsit e tij.
Nimar Hamad, kėshilltar politik i Abbas-it, tha pėr BIRN-in nga kompleksi presidencial nė Ramallah se pėrfshirja e Abu Dabit ishte "shumė e zbehtė". Ai shtoi: "Kjo histori filloi kur princi Mohammed Bin Zayed kėrkoi tė mos merrej asnjė masė ndėshkuese ndaj Mohammed Dahlan-it."
Roli diplomatik dhe ndjekja e interesave biznesore
Chris Doyle, drejtor i Kėshillit pėr Mirėkuptim Arabo-Britanik, tha se Blair-i duhet tė vendoste mes ndjekjes sė interesave tė tij tė biznesit dhe postit tė tij si i dėrguari i Kuartetit.
"Nuk ka njė ndarje tė qartė midis marrėdhėniet diplomatike tė Blair-it dhe marrėdhėnieve tė tij tė biznesit nė Lindjen e Mesme," tha ai. "Nė rolin e tij si i dėrguari pėr Lindjen e Mesme, marrėdhėniet e tij me Abbas janė vendimtare nė ndėrtimin e ekonomisė dhe administratės palestineze. [Lidhjet e tij] me Abu Dhabin mund t’i dėmtojė ato."
Njė ministėr serb, i cili kėrkoi tė mbetet anonim, konfirmoi se puna e “Tony Blair Associates”, duke pėrfshirė edhe leksionin e fundit tė Alastair Campbell, ishte e mbuluar nga Abu Dhabi, por tha se natyra e saktė e marrėveshjes ishte njė sekret i ruajtur mirė.
"Askush nuk na ka thėnė ndonjė hollėsi, duke qenė se marrėveshja ėshtė diskutuar nė rreth shumė tė ngushtė", tha ministri. "Ka pasur disa njerėz qė kanė dhėnė leksione, por tė them tė vėrtetėn, unė nuk shoh ndonjė vlerė nė kėtė projekt. Ata nuk na kanė thėnė ndonjė gjė qė ne nuk e dimė."
Njė tjetėr burim nga zyra e kryeministrit tha se Abu Dhabi ishte duke paguar faturėn pėr projektin, por tha se ai nuk kishte detaje tė mėtejshme. "Unė di vetėm se njerėzit erdhėn dhe na thanė se ajo ishte paguar nga Abu Dhabi."
Blair-i ka tėrhequr tashmė vėmendjen pėr lidhjet e tij tė biznesit me Abu Dabin, duke pėrfshirė dhe njė kontratė me vlerė mė shumė se 1 milion funte nė vit pėr kėshillimin e fondit tė pasurisė sė sovranit tė emiratit, Mubadala.
Kur u pyet nėse Blair-i vazhdon tė jetė "ndėrmjetėsi i ndershėm" i procesit tė paqes, Abbas tha pėr BIRN-in nė njė intervistė ekskluzive se: "Tony Blair u propozua nga komisioni Kuartet si i dėrguari pėr Lindjen e Mesme dhe ne e pranojmė kėtė si vendimin e kuartetit." Por, ai shtoi se ai e kishte "humbur shpresėn" nė raundin aktual tė negociatave.
Ai ėshtė afėr princit tė kurorės, i cili ndan shqetėsimet e Blair-it lidhur me Vėllazėrinė Myslimane dhe besohet tė jetė dhe pas rolit mė tė fortė tė Emirateve tė Bashkuara Arabe nė rajon, duke pėrfshirė fushatėn e njėanshme tė bombardimeve mbi Libinė Lindore.
Njė zėdhėnėse e “Tony Blair Associates” refuzoi tė konfirmojė apo mohojė nėse Abu Dhabi po financon projektin, por tha se kjo nuk do tė ndikojė nė punėn e Blair-it pėr Kuartetin nė Lindjen e Mesme.
"Ky projekt ėshtė negociuar dhe rėnė dakord drejtpėrdrejt mes Serbisė dhe TBA-sė (Tony Blair Associates) nė vijim tė takimeve mes Tony Blair-it dhe kryeministrit serb dhe nuk ishte pjesė e ndonjė marrėveshjeje mė tė gjerė," tha ajo nė njė deklaratė. "Puna e njėsisė statistikore nuk ka ndikim nė rolin e Toni Blair-it nė Lindjen e Mesme pėr ekonominė palestineze."
Zyra e Blair-it u tha gazetarėve korrikun e kaluar se nuk kishte "asnjė projekt ose kontratė nė ose me Serbinė", pas njė vizite tė ish-kryeministrit nė Beograd.
Zėdhėnėsja e Blair-it tha se marrėveshja serbe nuk ishte nėnshkruar nė kohėn e mohimit. Ajo nuk pranoi tė thotė se kur ėshtė rėnė dakord lidhja e kontratės.
Blair-i nuk publikon tė ardhurat e tij, por Financial Times i vlerėson tė ardhurat e tij pėr vitin 2011 nė rreth 20 milion funte.
Ai ėshtė paguar deri nė 300,000 dollarė pėr njė seancė cikli leksionesh, kanė thėnė ndihmėsit.
Nė tė kaluarėn ai ka kėshilluar vende tė ndryshme si Ruandėn, Shqipėrinė, Mongolinė dhe Kuvajtin. Iniciativa e tij pėr qeverisjen e Afrikės ka punuar me qeveritė e Sierra Leones, Liberisė, Guineas, Nigerisė, Etiopisė dhe Senegalit nė baza jofitimprurėse.
Ai ka ndezur polemika tė shumta duke kėshilluar sundimtarin autokratik tė Kazakistanit se si tė menaxhojė pasojat nga njė masakėr civilėsh nga ana e policisė dhe duke kėshilluar mbi njė projekt gazsjellės tė iniciuar nga presidenti i Azerbajxhanit.
Ky artikull ėshtė produkt i programit tė titulluar ‘Gjurmimi i Dokumenteve pėr njė Qeverisje mė tė Mirė’, i financuar nga Austrian Development Cooperation (ADC) dhe implementuar nga BIRN Kosovo dhe BIRN Hub. Pėrmbajtja nuk reflekton qendrimet dhe opinionet e ADC.
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn ewe_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn