als_Latn dik_Latn ron_Latn
Wikipedia:Projekti Fjalori/R
Gjuhë dhe letërsi
R
Folklorë
R
- rajti - rriti, rrajt! - rrit! [2]
- rakitë ~a ef. shm. ~a (sërb.) (bot. sali purpures) shelg. [2]
- rametë ~a ef. shm. ~a dru me degë e degëza, lidhur në dy tri vende për të qëndruar tubë, që përdoret edhe për të fshirë oborrin. [2]
- razboj ~i em. shm. ~ (sërb.) vek, avlëmend. [2]
- razi, e plk. (or.) [2]
- red ~i (ret) em. shm. ~a (sërb.) rend, radhë. [2]
- repcan ~i em. shm. ~a, i leckarosur, zhelan; i varfër. [2]
- resme ~mja ef. shm. ~ (or.) [2]
- resëm ~smi, në kontekst: domethënie. [2]
- resmi ndf. (or.) [2]
- rezak ~i (~u) em. ushqim. [2]
- riz^e, riza, - shih: iz^e. [2]
- rubin, robin, njeriun. [2]
- rumbumrub (rub më rub) - copë më copë. [2]
- rue - ruajtur. [2]
- rusat ~i em. shm.~e afat, rok. [2]
Arkeologji == R ==
Arësim
R
- Reflektimi
- ...
- reflektimi / reflection: është procesi i analizës kritike që përfshin si elementin njohës edhe atë afektiv. Procesi i reflektimit ndaj mësimdhënies përfshin: të menduarit kritik, vetëdrejtimin, zgjidhjen e problemit, të menduarit krijues.
- Regullorja
- ...
- Religjioni
- ...
Balet == R ==
Fizikë
R
- r
- ...
- R
- ...
- Rënja
- Rënia e lire
- - rënia e trupave vetem nen veprimin e gravitetit
- Rezistenca
- - madhesi fizike
- Reistenca elektrike - pengesat qe i behen rrymes nga peçuesi, (madhësi fizike)
- Rezistenca e mjedisit -
Film
R
- Regjisor
- "Racionalizatorët e një kombinati" 1976
- "Radiostacioni" 1979
- "Rikonstruksioni" 1988 TV
- "Rekuiem" 1985
- "Reportazh nga Kurbneshi" 1961
- "Reportazh nga Këmishtaj" 1975
- "Reportazh nga Mirdita" 1969
- "Reportazh nga Tropoja" 1975
- "Revolja e humbur" 1995 TV
- "Riatdhesimi i ushtarëve grekë" 1956
- "Riatdhesimi i ushtarëve grekë" 1980
- "Rimodelim" 2000
- "Rini heroike" 1964
- "Riza Burja" 1980
- "Riza Cerova" 1978
- "Roje vigjilente" 1975
- "Roskidë" 1983
- "Rozafat" 1974
Ekonomi
R
- Rabati
- (Ulje çmimesh) me rastin e shitjes apo furnizimit
- Rafineria
- Remitanca - fjalë e huazuar[3] nga guha angleze (Remittances) që tenton të zëvendsoj fjalën Dërgesa monetare e emigrantëve
- Renta
- Rentabiliteti
- Resurse humane - fjalë e huazuar [3] nga guha angleze (Human resources) që tenton të zëvendsoj fjalën Fuqia puntore që shpesh për shkaqe ideologjike të trashëguara nga e kalura përdoret edhe si Burime/Pasuri njerëzore.
Informatikë
R
- RAM
- Shqip: RAM : (I) Shkurtesë për Random Access Memory. RAM është element që bën ruajtjen e informatave, ku informata mund të lexohet në çfarë do rendi. Në RAM zakonisht mund të shkruhet dhe lexohet, dhe përdoret për informatat të cilat vazhdimisht ndyshojnë....[4]
- RCAT
- Shqip: RCAT : Shkurtesa për Recess Channel Array Transistor. Kjo teknologji që është pronë e Samsung është publikuar me 2003. RCAT zvogëlon hapësirën e tranzitorave duke zbatuar dizajnin struktural 3D. Kjo rrit nivelin e integrimit dhe denzitetin e hapësirës për t...[4]
- RDA
- Shqip: QLBSh : RDA është shkurtesë për Remote Database Access ose Qasje e Largët e Bazës së Shënimeve.[4]
- RDRAM
- Shqip: RDRAM // Rambus Dynamic Random Access Memory është nënsistem i memories që ofron transfer të shënimeve deri në 1.6 trilion bajta për sekondë. Nënsistemi është i përbërë nga RAM, RAM kontrolleri dhe bus-i që lidhë RAM për mikroprocesorë....[4]
- Receiver
- Rekurzioni
- regex
- Shqip: regex : regex është shkurtesë për "regular expressions". Regex është varg (Ang:string) me simbole të veçanta të cilat e përshkruajnë një bashkësi të vargjeve ne bazë të rregullave sintaksore. Regex përkrahen nga shumë gjuhë programuese dhe editor teksti për ...[4]
- Regjistri
- ...
- Registry
- RF
- Shqip: RF : Shkurtesë për Radio Frequency. RF është sistem telemetrik për transmetimin e shënimeve nëpër frekuenca të radios. RF janë valët në brezin prej 10 KHz deri më 300 GHz.[4]
- RFID shkurtes për Radio Frequency Identification shiko RFID
- RFC
- Shqip: RFC : është shkurtesa për Request For Comments. Kjo është një mbledhje e madhe e dokumenteve që përshkruajnë protokolet, sistemet dhe procedurat e përdorura nga interneti. P.sh. protokolet si IP, SNMP, TCP,...[4]
- Rout
- RFID
- Shqip: RFID : Radio Frequency Identification është teknologji që përdoret për identifikim. Në RFID radio frekuencat përdoren për transmetimin e sinjalit i cili identifikon apo përmban shënimet e nevojshme për ndonjë qëllim....[4]
- RISC
- Shqip: RISC : Akronim për "Reduced Instruction Set Computer". RISC është arkitekturë e procesorëve që përdorë më pak instuksione për të kryer operacione të ndryshme. Procesorët RISC përmbajnë më pak tranzistorë sesa Procesorët CISC....[4]
- RSA
- Shqip: RSA : Teknologji enkriptuese e bazuar në çelsin publik e zhvilluar nga RSA Data Security Inc. RSA është shkurtesa për Rivest, Shamir dhe Adelman, zbuluesit e kësaj teknike. RSA është e bazuar në parimin që shumëzimi i dy numrave prim është i lehtë por zbul...[4]
Internet
R
- Request
- Response
- Routing term ne Sistemi (Rout-Gateway) // Rruga el. / Udha el.
- Rout term ne Sistemi (Rout-Gateway) // Rruga el. / Udha el.
- RS-232
Drejtësi
R
- rezuluta
Kimi
R
- radioaktiviteti - veti e trupave
- Reaksion kimik - zbërthim i elementeve
Komunikacion ==R==
Kopshtari ==R==
Matematikë
R
- René Dekarti (në latinisht edhe Renatus Cartesius, gjermanisht Descartes, lindur më 31 mars 1596 në La Haye, Touraine - 11 shkurt 1650, Stokholm), filozof francezë.[6]
- Relacioni - raportet, lidhëshmërit, mardhënjet ndërmjet elementeve të bashkësis apo bashkësive
- Në bashkësinë jo të zbrazët është përkufizuar relacioni binar në qoftë se për çdo dy elemente është përcaktuar njëra nga vetitë : (1) ose (2) (lexo : a nuk është në relacion rho me b).[7]
- Relacion binar në quhet relacion i ekuivalencës, nëse është refleksiv, simetrik dhe transitiv.[7]
- Relacioni binar në quhet relacion i renditjes, nëse është refleksiv, antisimetrik dhe transitiv.[7]
- Relacioni binar në është relacion refleksiv, nëse secili element i -së është në relacionin me vetvetën.[7]
- Relacioni binar në quhet relacion rigoroz i renditjes, nëse është irefleksiv, antisimetrik dhe transitiv.[7]
- Relacioni binar në është relacion simetrik, nëse nga raporti rrjedh .[7]
- Relacioni binar në është relacion transitiv, nëse nga raportet , rrjedh .[7]
- Në bashkësinë jo të zbrazët është përkufizuar relacioni binar në qoftë se për çdo dy elemente është përcaktuar njëra nga vetitë : (1) ose (2) (lexo : a nuk është në relacion rho me b).[7]
- Renditja
- Relacioni binar në quhet relacion i renditjes, nëse është refleksiv, antisimetrik dhe transitiv.[7]
- Refleksivi
- Relacioni binar në është relacion refleksiv, nëse secili element i -së është në relacionin me vetvetën.[7]
Mitologji
R
- Rea
- Rea, bija e Uranit dhe e Gjeas, gruaja e Kronit dhe nëna e Zeusit, Poseidonit, Hadit, Vestës dhe Demetrës (e Kronidëve). Ajo nderohej me shumë në Kretë. Sipas legjendës në këtë ishull, në një shpellë të thellë ajo lindi birin e saj më të vogël, Zeusin. Aty Rea e fshehu të birin nga babai i egër, kurse këtij të fundit i dha të gëlltiste në vend të djalit një gur të mbështjelluë me shpërgëj. Kroni nuk e kuptoi redhinë e gruas. Në hyrjen e shpellës priftërintëe Reas, kuretët u binin mburojave me shpatë sa herë që Zeusi i vogël qante, me qëllim që Kroni të mos dëgjonte britmat e foshnjës dhe Zeusi të mos pësonte atë fat që pësuan vëllezërit dhe motrat e tij. (Sipas legjendës, Kroni ishte paralajmërar se do të shfronësohej nga një prej bijve të tij, prandaj gëlltiste çdo fëmijë që lindte e shoqja). Kulti i Reas shkrihej me kultin e hyjneshës së Azisë së Vogël, Cibelë, të cilën gjithashtu e quanin Nënë e Madhe. Kulti i Reas - Cibelë shoqërohej me origji. Që nga shekulli III para e. s. kulti u fut në Romë, ku nderohej me emrin Nëna e Madhe. Atë e paraqitnin si një grua të fuqishme. Në kokë mbabte një kurorë dushku, për të treguar se njerëzit dikur ishin ushqyer me frutat e kësaj peme. Kullat që rrethonin kokën e saj tregonin qytetet që ishin nën mbrojtjen e hyjeshës. Ajo qëndronte në një qerre të tërhequr nga luanët, nganjëherë ishte rrethuar me kafshë të egra. Hyjneshës zakonisht i kushtonin drurin e dushkut dhe të pishës. Në fenë greke kulti i Reas shkrihej me atë të Kronit dhe të Zeusit.[8]
Mjekësi ==R==
Muzikë
R
- Raci - pjesë e lahutës
- Raasi - term
- Rap - lloj këndimi
- Rapsodi - lloj këndimi
- Reformoper
- - i kushtohet Chr. W. Gluck-it dhe krijuesve të më vonëshëm të operave në Paris dhe në Vjenë. Ky termë qëndronë për një koncentrim të rreptë në dramatiken e bërthamës së ngjarjes së shtjellluar dhe premjen e Secco (të mbështetur vetëm me akorde) dhe të Rezitativ-it në të mirë të Accompagnaos;. Në fjalën hyrse tek Alceste, Gluck-i paraqet bindjet e tij për nevojen e thjeshtis për lidhjen nërmjet veti, të vërtetës dhe të natyralitetit.[9]
- Register
- - tek Orgel-a një grup i fishkëlluesve, me zë karakteristik të njësuar; te zëri i njeriut flitet për Register-in e gjoksit dhe të kokës (zëri i gjoksit gjegjësisht Falsett-i.)[9]
- Reihentechnik
- -(gjermanisht) term nga teknika e muzikës dymbldhjetë zëshe (Dodekaphonie), tenikë e cila cakton themelin e kompozimit të secilës pjesë të 12-zërave (11-intervalle) nga udhëheqja e zërit chromatik; [9]
- Requiem
- - mesha për të vdekur(nga lat.: requiem aeternam: paqa e përhershme).[9]
- Rettungsoper
- - (gjermanisht) oper, e cila është nxehur në mënyrë dramatike për shpërimin e figurës kyesore e cila figurë së pari duket se gjendet në një gjendje të pashpresë (p.sh.: L. van. Beethoven, "Fidelio").[9]
- Rezitativ
- - (gjermanisht) (nga ital.: recitare, paraqitja, deklamirimi, shkurt recitmi) e folme duke kënduar në operë që rrjedhë nga stili i përcjelësit të solo këndimit rreth 1600 (Monodie-ve); përcillet si Secco (i teren/i thatë) Rezitativ zakonisht prej Cembalo-s ndërsa përcillet si Accompagnato ose Recitativo obbligato prej orkestres.[9]
- Romantische Oper
- - (gjermanisht) oper, sipas kuptimit në shekullin XIX-të - Sujet "romantike"; si romantike vlenë materiali (=përmbajtja) historike nga mesjeta apo materiali(=përmbajtja) nga përrallat teksti i të cilave vije nga romanet historike (W. Scott, V. Hugo), dramat (W. Shakespear, F. Schiller). Mirëpo edhe librat popullor dhe ata të përrallave (p.sh A. Apels dhe F. Launs "Gespensterbuch") mund të shërbejnë si material(=përmbajtje) i teksteve.[9]
- Romanze
- - sipas J. J. Rousseau-t (Dictionnaire de musique, 1767), strofë e një vjershe, e thjeshtë dhe prekëse, pak me namë të moçem që jepë vullnet; në shekullin XIX, Romanze u bë pjesë e ngurtë e Opéra comique-së;[9]
- Rondo
- - pjesë vokale ose instrumetale, e cila kthehet dhe tema kryesore (Refrain-i) e të cilës pak apo fare nuk varionë pas mes-lojës (në Francë thirret couplet); Skema themelore e Rondos është një lloj forme zinxhiri sipas shembullit a-b-a-c-a-d e kështu me radhë; në operën italiane të shekullit XVIII me Rondo (rondó) tregohej edhe një formë dy pjesëshe Arie që përbëhej nga një pjesë e shpejtë dhe një e ngadalshme.[9]
- Rilja - term
- Rok - lloj këndimi
- Rok n Role - lloj këndimi
- Rokaçja - instrument (shiko Rraketakja)
Pikturë ==R==
Gjeografi
R
- Rajoni rural është rajon me popullatë të rallë ku predominojnë aktivitetet ekonomike që përfshinë prodhimin bujqësor, serrat, fermat dhe pyjet. Në Kosovë, termi rajon rural në mënyrë specifike nuk përfshin shtatë (7) qendrat të mbëdha urbane dhe fshatra me më shumë se 1000 banorë.
- RAadio Detection And Ranging. Fjala radar, edhe pse akronim, paraqet një fjalë integrale dhe shkruhet me shkronja të vogla. Fillimisht ka qenë një sistem për zbulimin e prezencës dhe përcaktimin e distancës së objekteve, me përdorimin e radio valëve (radio waves). Versionet e sotshme mundësojnë edhe përcaktimin e vendndodhjes së këtyre objekteve, shpejtësinë e lëvizjes dhe drejtimin. Si të tilla përdoren në kontrollin e trafikut ajror, navigacionin ajror apo detar, mbrojtjen kundërajrore, meteorologji dhe shumë fusha tjera. Këto objekte pra, mund të janë të ndryshme: avioni, shiu, vetura, anija detare apo kozmike, sikur edhe shumë tjera. Parimi i punës është i thjesht: një pajisje emeton radio valë në formë të impulseve me karakteristika të caktuara, kurse pajisja tjetër kërkon dhe, eventualisht, pranon valë me karakteristika identike të cilat vijnë si valë të reflektuara nga objekti. Distanca mund të llogaritet në bazë të diferencës kohore ndërmjet impulsit të emetuar dhe të pranuar, por ka edhe mënyra tjera.[10]
- Regjioni është njësi integrale ose përbërse e kontinentit.[10]
- Relievi është tërësia e pamjes së formave të sipërfaqës tokësore pa marrë parasysh mënyrën e krijimit dhe dimensionet e tyre.[10]
- Të gjitha format e avullit të ujit të kondezuar dhe të sublimuar në ajër, tw cilat në sipërfaqen e tokës paraqiten nëgjendje t♪7 lëngët ose të ngurtë quhen reshje.[10]
- Retë për nga përbërja e tyre fizike janë të ngjshme me mjegullën. Dallimi qëndron vetëm përsa i përket vendit të formimit dhe dhe madhësisë së pikave. Pikat e mjegullës janë më të vogla se pikat e reve, sepse pikat e mjegullës gjenden në stadin e parë të formimit. Përveç pikave të ujit, retë mund të jenë të përbëra edhe prej kridtaleve të imtë të akullit.[10]
- Riza Çavolli - gjeografë. [10]
- Ruzhdi Pllana - gjeografë. [10]
Islam
R
Islam
- Rabb
- Rahman
- Rahim
- Rajm
- Rasul shiko: Nabi.
- Riba (ربا)
- Risalah
- Ruh
- Rukn
- Ruk'u
Dëftime
- ^ "Skeleti" - i kësaj pjese të projektit nuk është i potë dhe gjendet në varrës të plotë me pjesën "PF sipas lëmive"
- ^ a b c d e f g h i j k l m n o p PËRALLA II IAP. "RILINDJA" Prishtin 1982.
- ^ a b Isa Mulaj, S’ka zhvillim të qëndrueshëm pa standardizimin e terminologjisë së ekonomisë në gjuhën shqipe në [1]
- ^ a b c d e f g h i j k l pr-tech
- ^ a b c d e f Nga Fjalori në Buxheti i Kosovës 2003
- ^ Gabim referencash: Etiketë
e pavlefshme; asnjë tekst nuk u dha për refs e quajtura
DUDAMAT
- ^ a b c d e f g h i Matematika I dhe II - Enti i Teksteve dhe i Mjeteve Mësimore i KSA të Kosovës, Fakulteti Teknik në Prishtinë (1979) [f.9]
- ^ FJALOR I MITOLOGJISË, Rilindja - Prishtinë 1988, hartuar nga Doc. Todi Dhama.
- ^ a b c d e f g h i (HZh) Bibliothek der Meisterwerke, Oper Operette Musical Manfred Joh. Beohlen dhe Johannes Jansen, "NAUMMAN UND GEOBEL" ISBN 3-625-10456-5
- ^ a b c d e f g Planeti
scn_Latn als_Latn kab_Latn ltg_Latn kab_Latn als_Latn pap_Latn als_Latn als_Latn lmo_Latn als_Latn als_Latn cym_Latn als_Latn sun_Latn als_Latn slv_Latn zho_Hans als_Latn quy_Latn als_Latn als_Latn als_Latn kab_Latn hat_Latn unk als_Latn als_Latn unk fur_Latn unk pag_Latn crh_Latn kab_Latn kab_Latn unk kab_Latn unk als_Latn als_Latn als_Latn ron_Latn als_Latn als_Latn als_Latn jav_Latn kab_Latn als_Latn als_Latn als_Latn bug_Latn pap_Latn war_Latn war_Latn war_Latn ilo_Latn als_Latn als_Latn als_Latn bug_Latn tso_Latn crh_Latn tso_Latn pap_Latn szl_Latn mos_Latn bug_Latn kab_Latn dyu_Latn als_Latn hat_Latn als_Latn spa_Latn dan_Latn als_Latn nld_Latn kab_Latn lus_Latn als_Latn ron_Latn als_Latn por_Latn als_Latn plt_Latn als_Latn taq_Latn scn_Latn nld_Latn als_Latn fur_Latn unk swe_Latn ind_Latn als_Latn als_Latn ltz_Latn als_Latn ltz_Latn gle_Latn als_Latn ron_Latn als_Latn knc_Arab als_Latn ita_Latn kab_Latn eng_Latn eng_Latn als_Latn als_Latn bos_Latn als_Latn kab_Latn kon_Latn azj_Latn kab_Latn als_Latn als_Latn pol_Latn mlt_Latn bug_Latn kab_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn nno_Latn als_Latn fur_Latn kab_Latn mri_Latn als_Latn als_Latn als_Latn kab_Latn als_Latn eng_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn nld_Latn als_Latn deu_Latn als_Latn fur_Latn als_Latn deu_Latn als_Latn ltg_Latn als_Latn ltz_Latn als_Latn fur_Latn als_Latn epo_Latn als_Latn swe_Latn als_Latn szl_Latn slv_Latn kab_Latn fur_Latn kab_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn fur_Latn fur_Latn ace_Latn kab_Latn ace_Latn ind_Latn zsm_Latn zsm_Latn hat_Latn ace_Latn pap_Latn zsm_Latn tuk_Latn lus_Latn run_Latn als_Latn als_Latn slk_Latn als_Latn slk_Latn als_Latn als_Latn als_Latn ltg_Latn als_Latn als_Latn gla_Latn hun_Latn