als_Latn dik_Latn sag_Latn
16/02/2015
Qytetarët dhe liderët u bëjnë thirrje të dy vendeve të zgjerojnë bashkëpunimin dhe të vazhdojnë të punojnë së bashku për stabilitetin rajonal, pas vendimit të GJND-së.
Nga Drazhen Remikoviç për Southeast European Times në Zagreb -- 13/02/15
Gjykata më e lartë e Kombeve të Bashkuara vendosi më 3 shkurt se as Serbia dhe as Kroacia nuk kryen genocid kundër popullsisë së njëri-tjetrit gjatë luftës në vitet 1990, kur më shumë se 20.000 njerëz kanë humbur jetën.
Vendimi i Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë (GJND) nuk kënaqi asnjë vend, por konsensusi është se vendimi nuk duhet të ndikojë në marrëdhëniet mes Beogradit dhe Zagrebit dhe se bashkëpunimi i tyre duhet të vazhdojë.
Ministri i Punëve të Jashtme të Kroacisë, Vesna Pusic, tha se njerëzit që e drejtojnë Kroacinë dhe Serbinë tani dhe në të ardhmen të kenë një përgjegjësi për të siguruar se nuk ka asnjë mundësi që një luftë e tillë mund të ndodhë përsëri.
"Unë shpresoj se për gjeneratat që do të vijnë ky gjykim do të jetë një lloj kontributi për të përfunduar epokën historike dhe për të shkuar drejt një periudhe më të mirë, më konstruktive dhe më të sigurt", tha Pusic për SETimesnë një deklaratë të shkruar.
Kryeministri kroat Zoran Milanoviç ka shprehur pakënaqësinë lidhur me vendimin, që ka refuzuar padinë e gjenocidit të Kroacisë kundër Serbisë. Por ai shprehu kënaqësinë që edhe kundër-padia e Serbisë u refuzua po ashtu, duke theksuar se qeveria kroate do të pranonte vendimin.
"Ne kemi bërë pothuajse çdo gjë që mund të kishim bërë në 15 vitet e fundit. Ne nuk jemi të kënaqur me vendimin e gjykatës, por ne e pranojmë atë në një mënyrë të civilizuar," u tha Milanovic gazetarëve në një konferencë shtypi në selinë e qeverisë në 3 shkurt.
Gjykata më e lartë e OKB-së gjeti se mizoritë e kryera nga të dyja palët nuk ishin kryer me ''qëllim gjenocidi", duke thënë se asnjëra palë nuk ka vepruar me qëllim që të shkatërronte grupet etnike, që është një kusht i domosdoshëm për një vendim të gjenocidit.
Verdikti i GJND-së është i detyrueshëm dhe nuk mund të apelohet.
Sonja Biserko, kryetare e Komitetit të Helsinkit për të Drejtat e Njeriut, ishte dëshmitare eksperte e Kroacisë gjatë seancës kryesore mbi pretendimin e Zagrebit kundër Serbisë për gjenocidin e dyshuar si të kryer ndaj civilëve kroatë në 1991.
Ajo tha se vendimi i GJND-së për të hedhur poshtë si kërkesën e Kroacisë për gjenocid dhe kundër-pretendimin serb pritej dhe duhet të konsiderohet në kontekstin e përpjekjeve të vazhdueshme për të ftohur tensionet dhe për të nxitur pajtimin në rajon.
"Tani varet nga të dyja palët, si ata do të interpretojnë paditë dhe në çfarë dritë ato do ta paraqesin atë," tha Biserko për SETimes. "Unë shpresoj se vendimi nuk do të jetë një burim i keqkuptimeve dhe keqinterpretimeve të reja. Marrëdhëniet në rajon tashmë janë ndërprerë në mënyrë të mjaftueshme, ne nuk kemi nevojë për këtë."
Presidenti serb Tomislav Nikolic tha se gjykata bëri një deklaratë që vlen të përmendet, me pretendimin e saj se Kroacia kishte dështuar të provonte qëllimin për gjenocid të palës serbe në luftë. Edhe pse kundër-pretendimi i Beogradit nuk u pranua, GJND-ja konstatoi se autoritetet kroate kishin qenë të vetëdijshëm se Operacioni ushtarak Furtuna do të rezultonte në dëbimin e civilëve serbë.
''Në këtë mënyrë autoriteti më i lartë juridik i OKB-së ka konfirmuar se forcat kroate kanë kryer krime masive kundër serbëve në Kroaci,'' tha Nikoliç. ''Pavarësisht padrejtësisë, është ndërmarrë një hap inkurajues. Unë sinqerisht shpresoj se në kohën përpara nesh do të ketë kurajo të mjaftueshme për Serbinë dhe Kroacinë për të zgjidhur së bashku, në mirëbesim, të gjitha ato që po na pengojnë në sjelljen e rajonit tonë në një periudhë të paqes dhe prosperitetit të qëndrueshëm.''
Duke u kthyer në të ardhmen e afërt të marrëdhënieve Serbi-Kroaci, gjykata u kërkoi të dy palëve të bashkëpunojnë në zgjidhjen e rasteve të personave të zhdukur dhe problemeve të tjera të mbetura pezull me rëndësi të ndërsjelltë. Shumica e analistëve politikë janë dakord se marrëdhëniet e ardhshme dypalëshe do të varen nga vullneti i mirë i politikanëve.
Davor Gjenero, profesor në Fakultetin e Shkencave Politike të Zagrebit, tha se pritej ky lloj aktgjykimi, duke theksuar se tani Beogradi dhe Zagrebi duhet të përqëndrohen në rregullimin e marrëdhënieve të tyre të ndërsjella jashtë gjykatës.
"Marrëdhëniet politike nuk janë ndërtuar me ndihmën e të drejtës ndërkombëtare. Marrëdhëniet midis Zagrebit dhe Beogradit në të ardhmen do të varen tërësisht nga aftësia e klasës politike - vendimmarrësit në të dy anët," tha Gjenero për SETimes.
Ai shtoi se në lidhje me marrëdhëniet midis Zagrebit dhe Beogradit, në këtë moment është një barrë pak më e madhe në anën serbe.
"Nëse Serbia bën përparim drejt anëtarësimit në Bashkimin Evropian, atëherë ajo logjikisht dhe automatikisht duhet të zgjidhë problemet në marrëdhëniet dypalëshe me Kroacinë, sepse BE-ja është konceptuar fillimisht si një projekt i paqes," tha ai.
Verdikti i GJND i jep fund mosmarrëveshjes ligjore midis Serbisë dhe Kroacisë. Raste të tjera të krimeve të luftës do të trajtohen nga sistemi gjyqësor i Serbisë dhe Kroacisë dhe nga vende të tjera, në të cilat janë në vazhdim procedura kundër individëve të akuzuar për krime.
Qytetarët shprehën lehtësim pë lajmin rreth vendimit, duke theksuar se politikanët tani duhet të kthejnë vëmendjen e tyre te çështjet më aktuale të rëndësishme.
''Trupi më i lartë gjyqësor në botë e ka thënë fjalën e tij përfundimtare dhe ky është fundi. Tani, të gjithë duhet të flasim për diçka tjetër dhe jo të merremi më me të kaluarën. Politikanët e të dy vendeve tani duhet të kërkojnë për mënyrat për të bashkëpunuar në ekonomi, shkëmbimin e studentëve, tregti dhe çështje të tjera të tilla. Nuk ka më justifikime,'' tha Jozo Brguljan, 48 vjeç nga Rijeka për SETimes.
"Unë mendoj se këto padi kanë qenë absolutisht të panevojshme, tha Maja Mihailovic, një mësues nga Novi Sad, për SETimes. "Kërkesat nuk janë ngritur nga njerëz, por nga politikanët që dëshironin të merrnin një përfitim personal."
Korrespondenti Bojana Milovanoviç kontribuoi në këtë raport nga Beogradi .
Çfarë ndikimi do të ketë vendimi i GJND mbi marrëdhëniet rajonale? Ndani mendimet tuaja në seksionin e komenteve .
unk als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn