als_Latn lit_Latn uzn_Latn
Gjatė tėrė manifestimit disa ditor nė asnjė moment nuk u pėrmend Aqif Blyta e as bashkėpunėtorėt i tij. Megjithatė, Serbinė e kaplojnė ethet. "Boshnjakėt" lojal ndaj Serbisė hedhin vrer kundėr liderėve tė Sanxhakut. Blyta ėshtė njėri ndėr politikanėt dhe patriotėt mė tė shquar tė Sanxhakut tė Pazarit tė Ri, gjatė periudhės ndėrmjet dy luftėrave Botėrore dhe gjatė Luftės sė Dytė Botėrore, tė cilin OZNA e ekzekutoi nė Haxhet mė 21 janar 1945 .
Sanxhaku do tė "shpėrthej" nėse shteti nuk i kushton vėmendje boshnjakėve dhe nėse nuk ndalet tė bėjė pazarllėqe me politikanė nga radha e boshnjakėve, vlerėson Kryetari i Kėshillit Ekzekutiv tė Forumit pėr Marrėdhėnie Etnike, Dushan Janjiq. Ai nė lidhje me manifestimin qė u bė nė shenjė tė nderim tė viktimave tė komunizmit, ka thėnė se marshimi i tė rinjve me uniforma tė gjelbra qon drejt eskalimit tė ri tė konfliktit nė Sanxhak.
Pėr agjensinė e lajmeve Beta, Janjiq, ka thėnė se shėtitja e djeshme, tė cilėn e kryesoi Myftiu Muamer Zukorliq, ėshtė ndėrhyrje e drejtpėrdrejtė nė rrjedhėn e zgjedhjeve pėr kėshilla nacionale tė cilat nuk do tė mbahen nė atmosferė tė qetė.
Janjiq shtoi se "kushdo qė ka punuar nė Sanxhak e di qė qytetarėt kanė frikė nė eskalimin e konflikteve ndėrmjet rrymave tė ndryshme tė boshnjakėve". Ai ka bėrė me dije se brenga tjetėr ėshtė se Qeveria e Serbisė nuk i njeh problemet e pakicave tė cilat realisht ekzistojnė.
"Kjo ėshtė shqetėsuese, sepse qeveria nuk ka mekanizėm pėr zgjidhjen e situatave kritike. Qeveria nuk ka ministri pėr pakica dhe politika tė integrimit por ka trashėguar njė politikė tė pazarllėqeve me politikanė nga radhėt e pakicave e cila shkon nė dėm tė pakicave dhe vet Serbisė ", ka thėnė Janjiq.
Sipas tij, nėse vazhdohet nė kėtė mėnyrė, do tė rritet numri i uniformave nga ana boshnjake dhe e palės serbe, nėpėrmjet organizatave neo-fashiste.
Janjiq vlerėsoi se ngjarjet e djeshme nė Novi Pazar "paralajmėrojnė ekzistencėn e asaj qė mund tė quhet Garda Civile", sepse uniformat qė ishin veshur nga tė rinjtė gjatė kėsaj shėtitjeje ", krejtėsisht janė tė njėjtat me ato tė milicisė myslimane tė Luftės e Dytė Botėrore."
"Kjo ndodhė nė momentin kurė nė Bosnjė dhe Hercegovinė dhe nė Kosovė arrestohen ata qė rekrutojnė njerėz pėr tė luftuar nė Irak," tha Janjiq, duke shtuar se ka frikė se kjo situatė do tė dalė jashtė kontrollit.
Ndėrsa kryeshefi i qeverisė komunale nė Pazarin e Ri, Meho Mahmutoviq, shprehet i shqetėsuar nga fakti i pėrafrimit tė myftiut Zukorliq dhe liderit te PAD-it, Sulejman Uglanin.
Mahumutoviq, me ironi tha se ėshtė interesant tė shihen sė bashku Zukorliq dhe Uglanin " tė cilėt deri para disa ditėve kanė akuzuar njėri tjetrin pėr problemet e veta".
" Politikat e tyre janė tė njėjta, por retorikėn e kanė tė ndryshme. Zukorliq dėshiron tė jetė lider fetar dhe lider politikkurse Uglanin dėshiron tė jetė edhe politikan edhe lider fetar", vlerėson Mahmutoviq.
Meho Omeroviq , zyrtar i Partisė Socialdemokrate tė Serbisė, i cili ska asnjė lidhje me Sanxhakun, as me farė e as me fis, i cili diku nga Bosnja ka shkuar nė Beograd tė studioj aktrimin, e qė nuk i ka shkuar pėrdore as tė pranohet, ka studiuar politikėn dhe ka mbet nė Beograd. Omeroviq, I cili tashti merret me politikė, dhe kinse i pėrfaqėson boshnjakėt, ka theksuar se "pamjet dhe mesazhet qė janė dėrguar nga kjo pėrformancė me regji tė Zukorliqit janė shqetėsuese pėr tė gjithė qytetarėt e Serbisė".
Barazimi i viktimave tė boshnjakėve tė pafajshėm tė luftės me kriminelin e luftės Aqif Efendiun, tė cilėn e bėjnė sė bashku Zukorliq dhe Uglanin, ėshtė jo vetėm falsifikim i rėndė i historisė por edhe inkurajim pėr veprimet tė cilat ky njeri i ka bėrė gjatė Luftės sė Dytė Botėrore - tha ai.
Omeroviq nuk e di ose nuk dėshiron tė dijė se nė janarin e 1945, atė qė nuk arritėn ta bėjnė ēetnikėt e Drazha Mihajloviqit ndaj popullatės sė Sanxhakut tė Pazarit tė Ri, e bėri pushteti popullor serbo-komunist.
Nė muajt e parė nga marrja e pushtetit u ekzekutuan rreth 2000 persona, shumica e tyre shqiptarė nė krye me udhėheqėsin politik e ushtarak tė Sanxhakut Aqif Blytėn. Aqif Blyta ose Aqif Haxhiahmetoviq (1887- 1945) nga populli i Sanxhakut njihet si Aqif-efendia, ėshtė personi mė i merituar i cili me ndihmėn e vėllezėrve nga Kosova dhe Peshteri, arritėn ta mbrojnė popullatėn e kėsaj treve nga shfarosja.
Nė ndriēimin e figurės dhe personalitetit tė Aqif Blytės mė i zėshmi ėshtė lideri fetar i Sanxhakut, myftiu Muhamer Zukorliq, i cili nė manifestimin e mbajtur nė sheshin e qytetit tė Pazarit tė Ri, nė prag tė muajit tė shenjtė Ramazanit nė vitin 2012, pjesėmarrėseve iu drejtua me kėto fjalė: Dua tė potencoj se Aqif Efendia ėshtė hero i yni. Aqif Efendia e ka organizuar mbrojtjen e kėtij qyteti nga ēetnikėt. Sikur mos tė ishte bėrė ky organizim, atėherė numri i popullsisė boshnjake nė kėtė qytet do tė ishte po aq sa ka Priboji, Plava dhe Novi Varoshi. Kėtė tė mirė ne atyre nuk do t'ua harrojmė. Nuk do tė pranojmė nga askush tė bėjnė atė ēka e kanė bėrė me dekada. Gjithmonė ka ekzistuar tentativa qė lėvizjet ekstremiste tek populli serb dhe kroat, siē kanė qenė ēetnikėt dhe ustashėt, qė tė gjendet dikush nė popullin boshnjak qė edhe ne tė gjendemi nė atė peshojė. Ne kėtė nuk e kemi traditė. Ndėrsa, ajo ēka ka ndodhė nė Sanxhak dhe nė Novi Pazar, edhe pse ekzistojnė disa elemente tė kolaboracionit me okupatorin gjerman, tė gjithė e dinė, edhe miqtė edhe armiqtė, se nuk ka ekzistuar asnjė element i kolaboracionit ideologjik, pėrveēse ka qenė nė pyetje domosdoshmėria e mbijetesės. Krerėt tanė, nė krye me Aqif Efendiun dhe tė tjerėt kėtu nė Sanxhak, kanė luftuar me tė gjitha mjetet e mundshme qė kėtė popullatė ta shpėtojnė, dhe nė kėtė kanė pasė sukses. Ne ua bėjmė hallall dhe qoftė e shenjtė kujtimi pėrta dhe pėrgjithmonė do tu jemi falėnderues. Ndėrsa, ata tė cilėt kanė hequr dorė nga Aqif Efendiu, ata me ne nuk kanė asgjė tė pėrbashkėt. Ata kanė hequr dorė nga feja jonė, kultura jonė, kombi ynė, tradita jonė, dhe unė nė kėtė natė tė shenjtė nuk dua tė flasė pėr ta asgjė.
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn