als_Latn lit_Latn uzn_Latn
Pasurisė sė ēmuar tė letėrsisė shqiptare iu shtua edhe njė margaritar qė ndriēon vlera tė shquara historike, letrare e artistike tė pėrhapura nė dritėn e pikėvėshtrimeve dhe ideve qė na dalin nga romani, Koha e jeniēerėve, botuar nga Radio-Kosova e lirė, nė Prishtinė, shkruar nga shkrimtari dhe veprimtari i palodhur, Ahmet Qeriqi, i cili i shfrytėzon pa mėdyshje tė gjitha energjitė e tij fizike, mendore e shpirtėrore pėr tė na dhėnė njė pasuri tė madhe dhe tė pazėvendėsueshme, kombėtare e njerėzore, duke na ushqyer shpirtėrisht, duke u bėrė kėshtu ndėr udhėrrėfyesit dhe dritė pėrhapėsit e rėndėsishėm tė ēėshtjes shqiptare.
Veprimtaria e tij shtrihet nė drejtime tė shumta edhe me vepra letrare, me studime mbi letėrsinė, gjuhėsinė, historinė, nė gazetari, por dhe nė veprimtari tė tjera tė shumta, qė kanė vlerat mė tė mira tė nektarit shqiptar. Veprimtaria e tij ka shkėlqyer edhe nė kuptimin e plotė si njė nga atdhetarėt e shquar, duke shfaqur tė tėra dijet dhe aftėsitė edhe si mėsimdhėnės, por edhe si veprimtar qė nuk e kurseu aspak veten, duke dhėnė kontribut kombėtar e njerėzor edhe me shokėt edhe me nxėnėsit edhe me tė afėrmit, e me njerėzit tė tjerė, duke u organizuar e vepruar gjithnjė nė shėrbim tė Atdheut dhe tė ribashkimit tė tij.
Ahmet Qeriqi shfaqi tė gjitha dimensionet e pėrkushtimit njerėzor e kombėtar edhe nė burg, ku e kishin futur regjimet okupatore nė tė kaluarėn. Pas dy romaneve tė mėparshme: Meditime nė arrati dhe romanit tė dytė: Burgu , romani i tretė: Koha e jeniēerėve, doli nė dritė po aq me sukses ashtu sikur dolėn edhe dy romanet e para.
Ahmet Qeriqi duke qenė njė studiues i zellshėm, duke pasur njohuri shkencore tė shumta jo vetėm letrare e gjuhėsore, por edhe historike, politike, psikologjike, sociale, estetike e filozofike, duke i shfrytėzuar ato maksimalisht dhe duke i shtuar edhe prirjen pėr tė shkruar me njė shije e bukuri tė veēantė artistike, duke i shfrytėzuar edhe menēuritė e tregimet popullore, ėshtė shumė e natyrshme qė na ka dhėnė vepra letrare me vlera tė ēmuara artistike.
Ai ka ditur mirė tė gdhendė personazhet e heronjtė e veprės letrare, ka ditur shumė mirė tė pasqyrojė botėn e tyre shpirtėrore, tė futet tė thellėsitė e mendimit filozofik e psikologjik, nė skutat e mendjes, duke i pėrshkruar veprimtaritė e tyre.
Personazhe tė veprės Koha e jeniēerėve
Selim jeniēeri, apo Selim agai ėshtė padyshim njė personazh kompleks i zbėrthyer me shumė sukses nė veprėn: Koha e jeniēerėve. Ai mprehtėsinė e mendimit e kishte tė trashėguar e tė fituar nė vendlindjen e tij, nė Drenisėn arbėrore, ndėrsa dinakėrinė e kishte fituar nga egėrsia pushtuese turke, forcėn, kalitjen dhe zhdėrvjelltėsinė nga stėrvitjet nė poligonet ushtarake, ku ishte pėrgatitur egėrsisht pėr tė udhėhequr e urdhėruar vartėsit, ushtarėt dhe popullin. Ja si shprehet vetė autori i veprės letrare pėr Selim again: Turma kishte mbetur e tmerruar nga frika. Selim agai ishte sinonim i njeriut mė tė lig dhe mė tė ashpėr tė kohės. Ishte i vrazhdė deri nė barbari. Ndėshkonte egėrsisht, por kishte edhe disa veti tė mira morale. Nuk flitej tė kishte prekur erzin e ndonjė gruaje apo vajze tė krahinės. Kjo ishte e vetmja cilėsi e tij njerėzore e morale... Romani: Koha e jeniēerėve, faqe 19.
Figura e tij del edhe mė e plotė nė faqet tė tjera tė romanit : Koha jeniēerėve Pėr Selim aganė, tė gjithė njerėzit ishin bisha, por ai veten e konsideronte luan, njė bishė superiore, qė nuk i frikėsohej ēakejve dhe ujqėrve...
Faqe 134 Selim Agai nuk kishte mėshirė. E pamėshirshme ishte treguar edhe jeta ndaj tij... faqe 134.
Ai ishte njė jeniēer qė e kishin pėrgatitur pushtuesit turq, nė mėnyrėn mė tė pamėshirshme kundėr tė krishterėve, duke ia futur thellė nė ndėrgjegje idenė se kaurrėt nė ēdo lloj mėnyre duhet tė islamizoheshin, qoftė edhe me dhunėn e tmerrshme tė egėrsisė, pavarėsisht se nė Kuran thuhet se njerėzit duhet tė binden pėr t`u bėrė myslimanė e ndėrsa dhuna tė mos ketė vend pėr tė realizuar kėtė qėllim. Ai vepro pareshtur kundėr njerėzve tė gjakut tė tij, duke bėrė krime nga mė tė ndryshmet, sepse arsyeja ishte errėsuar nė kokėn e tij, ndjenja e pėrkatėsisė arbėrore nuk i pėrkiste kėtij agai, si luan, dashuri ndaj vendit tė tij nuk kishte edhe pse e dinte se ishte nga Ludoviku, prej nga e kishin marrė pushtuesit turq si fėmijė fare tė vogėl dhe e kishin ēuar nė Turqi, edhe pse dinte se gati tė gjithė anėtarėt e familjes ia kishin prerė e vrarė nė mėnyrėn mė mizore. Ai e dinte se e kishte diku njė motėr tė martuar nė ato anė. Atij i kujtoheshin ato ngjarje tė llahtarshme nė Ludovik, por kur dėgjonte gajdet e barinjve i kujtohej vėllai i tij Gjergji, kur e drejtonte tufėn e berrave, kur magjepsnin tingujt e veglave muzikore qė pėrhapeshin nė malet e lugjet e vendit.
Pėr tė kishte rėndėsi pushteti, detyra, besueshmėria qė i kishte dhėnė Stambolli. S`ka fare dyshim se Selim jeniēeri na paraqitet nė roman si njė personazh negativ, megjithėkėtė ndokush mund tė mendojė se atij nė njėfarė mėnyre mund t`i zbehet negativiteti, meqė kujtohet se ishte nga ato anė, dinte pėr krimet turke nė fshatin e tij, ndaj familjes sė tij, e kujton vėllanė Gjergjin, madje ka edhe raste kur ka shpėtuar fėmijė tė vegjėl gjatė luftimeve nė vende tė ndryshme, kur i ka lėshuar nė male a vende tė tjera, sepse e kujton fėmijėrinė e tij, kur e kishin rrėmbyer turqit, kujton motrėn tij, madje nuk e kishte prekur aspak moralin e femrave shqiptare, si Marigėn vajzėn e bukur tė asaj ane, qė njihej edhe si valltare e trajton si tė familjes, edhe pse e kishte marrė afėr vetes dhe kishte mundėsi tė bėnte ē`tė donte me tė, madje mund ta bėnte edhe gruan e tij, por gjaku nuk lė t`i afrohej, ndėrsa mė vonė e kupton se ajo ishte e mbesa e tij, vajza e motrės, tė cilėn mė pas e marton me besnikun e tij Uruē Zanin nga Tepelena. Por, pėrse i bėri gjithė ato krime tė shėmtuara e tė egra shtazarake ndaj popullit tė tij?
Kėto e shumė e shumė pyetje tė tjera, natyrisht se kanė pėrgjigjen e saktė. Ai e kishte shitur edhe shpirtin e tij, ai tanimė s`kishte aspak mėshirė, ishte kthyer nė njė bishė tė tėrbuar pėr hir tė lavdisė tė interesave tė tij e tė pushtuesve turq. Selim agai, ky jeniēer i tėrbuar, mizor shpirtkazmė nga ana shpirtėrore s`ka si tė mos na i kujtojė edhe tė gjithė ata shqiptarė, bashkėpunėtorė tė tė gjitha regjimeve okupatore, tė cilėt ashtu si edhe Selim agai e flisnin shqipen, por shpirtin e kishin tė shitur dhe vepronin pa hezituar duke i dėmtuar nė mėnyrė tė pallogaritshme interesat popullit dhe Atdheut tė tyre.
Duke paraqitur figurėn komplekse antiarbėrore tė Selim agait, Ahmet Qeriqi e godet nė mėnyrė tė drejtėpėrdrejtė tė gjithė sojin e tradhtisė, tė gjithė ata bashkėpunėtorė e veprimtarė shqiptarė tė zhytur kėmbė e kokė nė batakun antishqiptar, madje tė gjithė llojin e verbėrisė tradhtare e mizorisė nė botė. Veē tė tjerave edhe kjo ėshtė edhe njė meritė e kėsaj vepre letrare. Madje jo vetėm kaq, por edhe nė kuptim njerėzor, shėmtia e kėtij agai pėrshkon urrejtjen e madhe ndaj bishave tė tilla, qė nuk janė tė pakėt edhe sot, nė Kosovė apo nė viset tė tjera shqiptare, tė cilat qenė nėn Jugosllavinė e atėhershme.
Pasqyrimi i faktografisė historike nė rrezatimin letrar artistik
Romani Koha e jeniēerėve ėshtė vepėr historike letrare, e cila hedh dritė pėr tė kuptuar fare mirė pozitėn e shqiptarėve nė fund tė shek. 17 dhe fillim tė shek .18. Duke folur me gjuhėn e bindjes historike dhe me pėrkushtimin letrar - artistik Ahmet Qeriqi na ka dhėnė tė gjallė botėn shqiptare tė kėsaj kohe, kur njė pjesė e madhe e shqiptarėve apo arbėrorėve po e ndėrronin fenė e krishtere dhe po bėheshin myslimanė. Na paraqitet gjendja morale, zakonore, sociale, psikologjike, ndėrtimi, natyra e bukur, malet e fushat e bukuritė tė tjera e tė shumta shqiptare. Nėpėrmjet pėrshkrimeve artistike e reale, tė cilat sė bashku me faktet historike japin vlera tė ēmuara romanit dhe radhisin si njė nga veprat, mė tė rėndėsishme tė letėrsisė sė sotme shqiptare.
Nė qoftė se do tė ndaleshim, qoftė edhe pak, pikėrisht te ndėrrimi i fesė do tė kuptonim shumė qartė se linjėn e dhunės e detyrimit pėr t`u bėrė shqiptarėt myslimanė e pėrfaqėson nė roman Selim agai dhe pushteti i tij i egėr e barbar, ndėrsa linjėn e butėsisė dhe mirėsisė e pėrfaqėson mulla Ibrahimi, njė personazh ky pozitiv, i cili pėr shkak tė bindjeve tė tija dhe pėr qėllimet e veprimeve tė tija njerėzore bie theror nga dhuna ēnjerėzore e Selim agait.
Mulla Ibrahimi ishte njė arbėror nga njė pjesė e jugut tė Shqipėrisė. Ai kishte ndjenja tė theksuara dashurie ndaj njerėzve tė gjakut e gjuhės arbėrore. Ai sillej but dhe me dashamirėsi ndaj njerėzve, kudo shfaqte respektin dhe nuk pranonte aspak dhunėn e pushtetit turk. Edhe me Selim again sillej mjeshtėrisht, duke u mbėshtetur edhe nė disa pjesė tė mėsimeve fetare qė e pėrjashtonin dhunėn. Ai ishte dhjetė vjeē dhe i kujtohej mirė rasti kur e kishin rrėmbyer turqit, kur xhelati turk ia kish prerė babanė nė Manastir, prandaj duke jetuar me dhimbjen e madhe pėr prindėrit , vėllezėrit, motrat e xhaxhallarėt e tij, s` ka si tė mos sillej me dhembshuri ndaj njerėzve tė gjakut arbėror edhe nė Drenisė. Pėr mė tepėr dashurinė dhe respektin ndaj tij e shfaqnin tė gjithė tė krishterėt e asaj ane. Mulla Ibrahimi, apo hoxhė Janxhiku nė mirėbesim tė plotė po i tregonte Gjon Lekut, kėtij prijėsi luftarak e shpirtėror tė tė krishterėve shqiptarė tė asaj ane, tragjedinė e familjes sė tij, se si e kishin rrėmbyer turqit dhe mė pas e kishin dėrguar nė medrese e mė vonė me shėrbim si hoxhė, aty nė Drenisė. Ai i lutej Gjon Lekut tė bėhej mysliman formalisht pėr ta shpėtuar familjen. Gjoni nuk pranoi, por respektin dhe dashurinė vėllazėrore ndaj hoxhės gjithnjė e kishte tė ngrohtė. Nga kjo arrihet nė pėrfundim se pjesa shqiptarėve qė u myslimanizuan nuk e ndėrruan fenė me dėshirė, edhe pse pati edhe tė tillė, shumica nuk menduan aspak se feja islame ishte mė e mirė, pra ata nuk ishin aspak tė bindur nė fenė e re, por ishte dhuna e pushtetit turk e presionit ekonomik, shantazheve, intrigave, kurdisjeve tė projekteve djallėzore turke, qė realizuan pjesėrisht planin pėr islamizimin e shqiptarėve.
Qėndresa dhe shpirti luftarak i drenisarėve nė romanin Koha e jeniēerėve
Nė roman, natyrisht na paraqitet edhe qėndresa dhe shpirti luftarak i popullit shqiptar, shembulli mė i mirė i tyre ėshtė pėrshkruar edhe nė roman nėpėrmjet udhėheqėsit Gjon Leku, i cili kishte marrė pjesė nė kryengritjen antiosmane, qė e kishte organizuar gjenerali austriak Pikolomini nė aleancė me shqiptarėt, austriakėt, magjarėt, serbėt e bullgarėt. Nė kėtė aleancė u shqua edhe Pjetėr Bogdani, i cili i kishte yshtur nė luftė forcat shqiptare dhe tė krishterėt tė tjerė kundėr pushtuesve turq.
Nė roman na paraqiten disa fakte, kur nė kėtė kryengritje marrin pjesė shqiptarėt edhe nė anėn e Pikolominit edhe njė pjesė nė anėn e ushtrisė turke. Kėtu mbase do t`ia vlente tė ndaleshim pak.
Ėshtė njė dukuri e shėmtuar marrja pjesė e njė numri jo edhe i vogėl i pjesėtarėve tė popujve tė pushtuar nė anėn e armikut. Nė kėtė rast autori i romanit: Koha e jeniēerėve e ka goditur mjaft mirė kėtė shėmti, duke e paraqitur tė vėrtetėn e pa mohuar se shumė pashallarė, udhėheqės ushtarakė e tė tjerė nė poste tė ndryshme tė Perandorisė turke ishin shqiptarė, siē qe Selim agai, ose Mustafa Qypėrliu apo edhe tė tjerė qė punuan, vepruan e luftuan pėr lavdinė dhe pėrhapjen e Perandorisė turke, por edhe duke dėmtuar e goditur rėndė edhe popullin dhe atdheun e tyre. Kjo dukuri e shėmtuar ėshtė pjesė e vazhdimėsisė, madje deri edhe nė ditėt tona. Shqiptarė tė ligj, pa dinjitet, tradhtarė qė nuk ngurruan fare tė punojnė edhe pėr lavdinė e forcėn pushtuese tė Jugosllavisė e tė Serbisė apo edhe Greqisė pati e madje ka edhe sot e qė njė pjesė prej tyre janė akoma gjallė. Madje ka tė tillė qė vetėm amin bėjnė para ndėrkombėtarėve, pa e lodhur fare mendjen se po punojnė e veprojnė kundėr aspiratave tė natyrshme tė ribashkimit tė kombit e atdheut. Shpata artistike e shkrimtarit dhe veprimtarit tė palodhur Ahmet Qeriqi e ka goditur kėtė lloj tė shėmtuar njerėzish qė kanė lėnė faqe turpi nė historinė e popullit tė tyre.
Gjuha, dialogjet dhe mjeshtėria e pėrdorimit tė tyre
Gjuha e autorit tė kėtij libri ėshtė e pasur, proza e tij ėshtė plot kolorite tė bukurisė e dėlirėsisė qė rrjedh nga menēuria e pėrdorimit tė kėndshėm gjuhėsor. Fraza e tij ėshtė plotėsisht e qartė. Nė fjalitė nė prozėn e tij nuk gjen zbrazėtira e kotėsi, sa pėr tė t`i plotėsuar faqet.
Mendimet e tij janė tė natyrshme si rrjedha e ujit nga krojet malore. Ato tė bėjnė pėr vete tė fusin nė ngjarje, tė bėjnė pėr tė menduar drejt, qartė, arsyeshėm, ndjeshėm, pėr tė vepruar mbarė dhe pėr tė qenė kurdoherė faqebardhė, dhe sė fundi duhet thėnė me plot tė drejtė se proza shkrimet e fjala e tij tė mrekullojnė. Dialogun e arbėrorėve i ka paraqitur me tė folmen e atėhershme tė arbėrishtes a po tė shqipes sė vjetėr, siē thotė shkrimtari, nė pasthėnien e romanit,duke u bazuar sidomos nė bazė tė veprave tė Bogdanit, Budit dhe Bardhit, duke i stilizuar e duke e sjellė tė kėndshme pėr lexuesin e sotėm.
Shkrimtari veē tė tjerave edhe me anėn e kėsaj tė folme i ka dhėnė rėndėsi dhe bukuri romanit. Ka dėshmuar edhe njė herė se tė folmet dhe dialektet e shqipes atė kohė kanė qenė shumė tė afėrta.
Halil Patrona, jeniēeri shqiptar qė i tundi themelet e Perandorisė Osmane
Nė romanin : Koha e jeniēerėve ėshtė shumė e natyrshme paraqitja e Halil Patronės nė dritė, pėr tė cilin kanė shkruar tė huajt nė historinė e tyre dhe janė botuar edhe romane libra tė tjerė pėr tė. Por historia e shkruar e shqiptarėve nuk e njeh sa duhet kėtė kryengritės tė pėrmasave tė Spartakut tė kohės romake. Ahmet Qeriqi me kėtė rast sjellė sa e sa me argumente pėr tė cilin historianėt tanė nuk shkruajnė gati asgjė. Halil Patrona qė pėrfaqėson kulmimin e kohės sė jeniēerėve dhe kryengritėsin mė tė madh tė tėrė periudhės sė sundimit turk, ishte jeniēer qė e kishin rrėmbyer turqit si shumė shqiptarė tė tjerė, qė kur kishin qenė fare tė vegjėl, por me njė ndryshim tė madh, sepse Halil Patrona nuk ėshtė jeniēer i zakonshėm, ai ėshtė njeriu qė i tundi themelet e sulltanit, qė luftoi pėr tė drejta njerėzore, qė sakrifikoi dhe la njė emėr tė shquar nė histori duke e detyruar edhe sulltan Ahmedin tretė tė jap dorėheqje.
Por le tė ndalemi tė figura e tij. Ai na paraqitet nė roman pas betejės austriake- turke tė vitit 1716, nė Futog tė Hungarisė, nė tė cilėn kishte marrė pjesė, por turqit e humbin atė betejė dhe austriakėt kishin zėnė shumė robėr dhe i kishin burgosur shumė jeniēerė e nė mesin e tyre edhe Halil Patronėn, Selim again e tė tjerė. Ai sė bashku me Selim again dhe shumė jeniēer arrijnė tė arratisen nga burgu.
Halil Patrona e shpreh shumė natyrshėm dashurinė ndaj njerėzve tė gjakut e tij e tė gjuhės amtare edhe pse e fliste pak arbėrishten, por e kuptonte mirė. Ai i bėnė vėrejtje Selim agait tė mos i quante arbėrorėt kaurrė dhe tė sillej mirė me ta.
Ja si e shpreh dhembjen pėr arbėrorėt e vuajtur: Ne i shėbejmė Sulltanit, japim kokėn pėr tė dhe shih si jetojnė njerėzit e gjakut tonė Faqe 204 2005. Ai i thoshte Selim agait se duhet t`ju japim atyre njerėzve lėmoshė. Ndėrsa Selim agai e kundėrshtonte. Ti nuk e din ēka ėshtė mėshira, Selim vėllai! Shprehej Halil Patrona. Faqe 204.
Nė tė vėrtetė Selim agai nuk ishte tanimė ai sundimtari i dikurshėm, nuk e kishte mė atė vrullin e zjarrin e mėparshėm, megjithatė ai ngeli aga e shėrbėtor i devotshėm pėr Turqinė e sulltanin, derisa tėrbimi i turqve nuk e kurseu as atė, prandaj edhe ai detyrohet tė dalė maleve.
Kur Halil Patrona e organizoi kryengritjen e masave popullore kundėr sulltanit, i kėrkoi ndihmė edhe Selim agait. Selim agai u tregua i gatshėm ta ndihmonte, madje ia dėrgoi edhe besnikėt e tij, por jo se kishte ndonjė vetėdije tė duhur se duhet tė luftohej sulltani dhe jo se kishte ndėrgjegje tė gjakut e tė gjuhės arbėrore, por vetėm e vetėm pėr ta ndihmuar shokun e tij tė burgut.
Lėvizjet e banorėve shqiptarė brenda pėr brenda trevave tė tyre
Njė moment tjetėr me rėndėsi ėshtė dhėnė nė kuptimin e plotė: lidhshmėria e kujtesės popullore me historinė, duke prezantuar nė roman dėshmitė pėr sa i takon lėvizjes sė disa pjesėtarėve tė njė pjese shqiptare nė pjesėn tjetėr gjithashtu shqiptare. Nga fshatrat e Malėsisė sė Madhe, apo edhe tė malėsive tė tjera tani tė Republikės sė Shqipėrisė, kanė ardhur disa banorė nė viset e Drenicės, apo tė Dukagjinit dhe kanė gjetur aty vėllezėrit e tyre tė gjakut dhe tė gjuhės, ashtu siē ėshtė e vėrtetė se nga fshatrat a qytetet e Kosovės kanė shkuar disa familje, fjala vjen nė Malėsinė e Gjakovės a po edhe nė malėsitė tė tjera pėr t`u strehuar dhe pėr t`i ikur ndjekjeve e arrestimeve dhe torturave tė turqve ose edhe pėr ndonjė motiv tjetėr.
Kėtu ia vlen tė theksohet se propaganda shoviniste serbe ėshtė munduar nė mėnyra tė ndryshme tė argumentojė se gjoja tė tėrė shqiptarėt e Kosovės janė me origjinė nga malėsitė e Republikės sė Shqipėrisė dhe se gjoja Kosova ka qenė gjithnjė serbe. Por kėto pėrpjekje tė tyre kanė dėshtuar, sepse shqiptarėt ėshtė dėshmuar me fakte kokėforta historike, se janė vendės nė trojet e tyre stėrgjyshėrore edhe nė Kosovė edhe nė viset tė tjera shqiptare qė i pushtuan serbo maqedono malazezėt. Ėshtė shumė e natyrshme qė ka pasur lėvizje njerėzish nga disa vise nė vise tė tjera shqiptare, por ato kanė qenė lėvizje nė territorin e Shqipėrisė sė natyrshme, prandaj kėtu nuk asnjė tė ēarė ku mund tė futen gėnjeshtra, shpifjet, shėmtitė dhe falsifikimet serbe.
Po tė shikohen me realizėm tė plotė faktet historike dhe po tė ketė drejtėsi Evropa qė do tė bashkohet, po qė nuk po arrin tė ketė gjykimin e shėndoshė nė trajtimin e problemeve nė Ballkan, Serbisė do t`i kėrkohej llogari pėr krimet e shėmtuara ēnjerėzore qė i ka bėrė mbi shqiptarėt e viset e tyre. Shqiptarėt nga ana e tyre do tė duhej t`i kėrkonin trojet e tyre qė i kanė nė Toplicė e gjer nė Nish.
Plaga e mėrgimit dhe e dyndjes sė dhunshme
Njė plagė qė kullon vazhdimisht, ėshtė plaga e mėrgimit e pasqyruar edhe nė romanin: Koha e jeniēerėve. Plaga e mėrgimit ėshtė e rėndė e mundimshme e mbi tė gjitha ėshtė njė lloj vdekje pėr sė gjalli.
Tė gjithė e dimė se ka aq shumė shqiptarė, tė cilėve nuk ju dihet as numri, sa janė nė shtete tė ndryshme tė Evropės, nė Amerikė a vende tė tjera qoftė si tė ndjekur nga pushtuesit e pėr motive politike, qoftė pėr motive ekonomike dhe pėr motive tė tjera. Pėr mė tepėr njė numėr i madh i tyre kurrė nuk janė kthyer nė atdhe, njė pjesė madhe janė asimiluar e njė pjesė tjetėr gjithashtu e madhe po shkon drejt asimilimit, prandaj Ahmet Qeriqi duke e pėrshkruar momentin e dyndjes sė disa shqiptarėve nga rajoni i Drenicės jugore dhe vendosjen e tyre nė afėrsi tė Nishit. Ai pėrmes fakteve historike dėshmon se dyndja dhe mėrgimi ėshtė pikėrisht njė shuarje shpirtėrore, njė asimilim, njė tretje e qenies shqiptare, njė vdekje pėr sė gjalli. Ashtu siē ndodhi me ata arbėrorė qė u shuan aty afėr Nishit. Ata kishin ikur duke menduar se do tė largoheshin pėr njė kohė tė shkurtėr e nė momentin mė tė pėrshtatshėm do tė ktheheshin nė vendlindjet e tyre.
Por, ja si na flet autori i romanit nėpėrmjet njė fshatari tė thjeshtė: - Guri qi luen i herė prej veni s`ngulet dot ma askund! shton njė fshatar i Ndrenikut, qė mbante anėn e Gjon Lekut.
Pėrshkrimi i natyrės dhe bukurive tė saj ėshtė njė veēanti e shkrimtarit Ahmet Qeriqi.
Edhe pse romani ėshtė historik, shkrimtari ka gjetur mjeshtėrisht vend pėr tė pėrshkruar natyrėn e bukur tė fshatrave tė Drenicės jugore.
Malet, fushat, lugjet, krojet, pėrrenjtė, ujėvarat, arat, lėndinat e tė tjera janė bukuria e vėrtetė natyrore, por kur shkrimtari, artisti i paraqet nė vepra letrare dhe pamore marrin atė shkėlqimin e kėndshėm kudo ku paraqiten ato vepra qoftė edhe nė mes pallatesh tė betonuara.
Nė pėrmbyllje tė kėtij shkrimi pėr romanin koha e jeniēerėve: do tė shtoja se romanet paraqesin vėshtirėsi tė mėdha pėr tė kristalizuar punėn e daljes nė dritė. Romani: Koha e jeniēerėve si ēdo roman i mirėfilltė e me vlera tė shumta pasuron botėn e lexuesve, sidomos tė atyre qė interesohen pėr tė mėsuar mė shumė pėr tė kaluarėn e kombit e tė Atdheut nėn robėri.
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn