als_Latn dik_Latn sna_Latn
Lidhur me fitimin e qytetarëve që posedojnë një shumë më të madhe të frangave të Zvicrës, kjo kthesë e madhe nënkupton se në vlerën prej 100.000 frangash kanë fituar 17.000 euro, respektivisht aq sa kushton ndërtimi i një shtëpie të re karabina. Fitues, gjithashtu janë edhe familjet e mërgimtarëve që pranojnë dërgesa në franga
Fituesit e vetëm të rritjes për gati 20 për qind të vlerës së frangës zvicerane në raport me denarin janë vetëm qytetarët që pranojnë dërgesa nga familjarët e tyre në Zvicër.
Nëse para dhjetë ditëve franga ishte 51.20 denarë, së fundmi ajo është rritur në 60.73 denarë.
Kështu që i bie që në këtë situatë të përfitojnë familjet që pranojnë dërgesa në franga prej mërgimtarëve. Sa i përket kredive, në Maqedoni shumë pak kredi janë të lidhur me klauzolën devizore të frangës për dallim prej vendeve të rajonit ku forcimi i valutës zvicerane ka shtrenjtuar kthimin e kredive. Ndërkaq, edhe këmbimi tregtar i Maqedonisë me Zvicrën është shumë modest. Në këmbimoret vendore theksojnë se shumë qytetarë që kanë pasur rezerva në franga i kanë konvertuar ato në euro, si valutë më stabile. “Ditëve të fundit vërehet një lëvizje nga ana e qytetarëve lidhur me valutën zvicerane të frangës, që më shumë shitet se blihet, por edhe të kthimit të frangave në euro si valutë më stabile në raport me frangun dhe dollarin amerikan. Ndërsa, lidhur me fitimin e qytetarëve që posedojnë një shumë më të madhe të frangave të Zvicrës, kjo kthesë e madhe nënkupton se në vlerën prej 100.000 frangash kanë fituar 17.000 euro, respektivisht një shtëpi të re karabina”, thonë në këmbimoret e Shkupit.
Ndërkohë, ekspertët financiar nuk presin ndonjë ndikim më të madh nga luhatja valutës zvicerane në raport me ekonominë e vendit. “Në përgjithësi nuk pres efekte më të mëdha të rritjes së frangut zviceran ndaj ekonomisë së Maqedonisë. Kanali kryesor përmes të cilit ekonomitë nga Evropa lindore janë të goditura (Kroacia, Hungaria, Polonia….) është përmes kredive të shprehura në franga. Te ne praktikisht nuk ekziston një gjë e tillë, pasi kreditë në franga janë shumë të vogla, me rreth 1 për qind të mjeteve. Mund të ketë efekte të caktuara nëse goditen partnerët tanë tregtar, por edhe kjo për momentin është pak e realizueshme. Kanali i tretë përmes të cilit mund të ketë efekte janë remitancat e mërgimtarëve që sipas disa vlerësimeve, 20 për qind e dërgesave nga jashtë në Maqedoni vijnë nga Zvicra. Kjo do të thotë se rritja e frangës nënkupton dërgesa më të larta nga jashtë të shprehura në denarë. Nga ana tjetër, franga e fortë mund të nënkuptojë përjashtim nga puna për disa nga punëtorët tanë në Zvicër, për shkak të uljes së eksportit, që do të thotë më pak remitanca. Por në përgjithësi nuk pres efekte më të rëndësishme”, thotë eksperti financiar Branimir Jovanoviq. Ekonomistët thonë se Maqedonia nuk priten efekte as në këmbimin tregtar midis dy shteteve, pasi Zvicra gjendet në vendin e 21-të në këmbimin tregtar me Maqedoninë. Sipas të dhënave të Odës ekonomike të Maqedonisë deri në nëntor të vitit të kaluar, këmbimi i dy shteteve në 11 muajt e parë të vitit ishte 118 milionë euro, me eksport prej 46 dhe import prej 71 milionë eurove. Ekspertë besojnë se ekonomia e Zvicrës, e cila varet shumë nga eksportet, do të vuajë vendimin e bankës qendrore për të lënë monedhën e vendit të forcohet kundrejt monedhave të huaja. Organizatat e punëtorëve nxisin frikë për humbjen e vendeve të punës, ndërsa kompanitë eksportuese janë të shqetësuara në lidhje me transaksionet e tyre. Ekspertë të turizmit frikësohen për një humbje të mëtejshme të turistëve të huaj. Por, ka edhe sektorë që përfitojnë nga rritja e vlerës së frangës. Përfitues do jenë zviceranët që blejnë jashtë vendit. Dobësimi i euros kundrejt frangut zviceran ka bërë që shumë produkte të lira në Gjermani, Austri dhe Francë të bëhen edhe për 20 për qind më të lira. Nga heqja e kufizimit të kursit të këmbimit ndërmjet frangut dhe euros mund përfitojnë edhe zviceranët të cilët udhëtojnë për pushime në eurozonë. Po ashtu kanë përfituar punëtorët të cilët kanë një punë në Zvicër, por që jetojnë në vendet e eurozonës. Për ata, norma e shkëmbimit në rritje është e barabartë, sepse ata marrin pagën e tyre në franga, por shpenzojnë paratë në vendin e tyre në euro. Për kompanitë që mallrat i sjellin nga zona e euros në Zvicër, heqja e normës minimale të këmbimit u jep avantazhin se ata mund të blejnë mallra me një çmim më të lirë.
Pasanikët rus rritën frangun
Sipas analizës së Admiral Markets, kompanisë për tregti ndërkombëtare financiare, shkaku kryesor i braktisjes së kursit ishte kërkesa e madhe për franga gjatë muajve të fundit. Deri te rritja e kërkesës për franga ka sjellë edhe dobësimi i euros në raport me të gjithë valutat e tjera më të tregtuara botërore. Me vetë faktin se franga zvicerane praktikisht ka qenë e lidhur me euron, ajo është dobësuar së bashku me euron në raport me të gjitha valutat tjera. Kjo situatë nuk ka qenë logjike pasi gjendja ekonomike në Zvicër është relativisht e mirë, andaj franga duhet të forcohet. Për këtë shkak, mjaft investitorë, fonde dhe spekulantë në muajt e fundit kanë blerë valutën zvicerane dhe kanë kryer presion ndaj Bankës qendrore Zvicerane. Ajo që ka mbushur kupën ishte dobësimi i shpejtë i rublës ruse para një muaji. Mjaft pasanikë rusë dhe kompani të ndryshme janë përpjekur të tërheqin të hollat nga Rusia dhe t’i kalojnë në ndonjë vend më të sigurt. Një vend ideal financiar në këtë kohë të pasigurta kanë qenë pikërisht bankat zvicerane, andaj kërkesa ruse për frangun ka rritur presion ndaj Bankës qendrore Zvicerane. Për periudhën e ardhshme, analistët e kompanisë për tregti ndërkombëtare financiare Admiral Markets presin një rritje të mëtejshme të frangës në raport me euron, por jo me një lëvizje kaq të madha sa javën e kaluar./klan.mk
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn