als_Latn dik_Latn sag_Latn
STANDARDI I JETESĖS
Autor:
Mr. Lulzim Beqiri
E enjte 1 Janar 1970 01:00 AM
Humbja e një vendi pune mund te jetë ngjarje shumë e mërzitshme ekonomike në jetën e një personi. Shumica e njerëzve mbështeten në fitimet e tyre nga puna për të ruajtur standardin e jetesës. Shumë njerëz fitojnë nga puna e tyre jo vetëm të ardhurat, por gjithashtu një ndjesi të arritjeve personale. Humbja e një vendi të pune do të thotë një standard më i ulët i jetesës në të tashmen, ankth për të ardhmen dhe një vetëvlerësim i reduktuar. Republika e Kosovës me gjithsej 325.261 persona të regjistruar si të papunë ne shërbimet publike te punësimit ne Kosovë deri në fund te vitit 2011 – duke përfaqësuar një rënie për -3.0% krahasuar me vitin 2010. Ngjashëm me vitin paraprak, të regjistruarit e papunë paraqesin një shkalle të regjistrimit të papunësisë mesatarisht rreth 35-39% nga popullata ekonomikisht aktive.
Mbi 93.8% e te papunëve të regjistruar janë të papunë afatgjatë (12 muaj +). Afërsisht 48.6% nga të regjistruarit si të papunë janë femra. Nëse krahasojmë me 2010, numri i femrave të regjistruara është në rënie me rreth -1.8%. Afro 60% e të regjistruarve si të papunë i referohen nivelit të kualifikimeve për nga arsimimi si të “pa kualifikuar”. Numri i të papunëve nga ky grup i kualifikimeve është në rënie me rreth -2.6%. Me shumë sesa 72 % e të gjithë të regjistruarve si të papunë i përkasin një niveli të arsimimit nën shkollë të mesme. Grup moshat e reja, prej 15-24 vjeçar, përballen më shkallen me të lartë të hyrjeve në papunësi prej 0.7. Pasi që një pjesë e kësaj grup-moshe ende është duke u arsimuar dhe të tjerët nuk janë duke kërkuar punë (për shembull, shumë femra të cilat janë martuar), në të vërtetë më pak se një e treta e popullsisë së re janë të papunë. Vështirësitë specifike të popullsisë së re në fillim të jetës së punës e kanë bërë papunësinë e të rinjve një tregues të rëndësishëm të tregut të punës dhe kanë nxitur shumë analiza të realizuara në këtë temë. Papunësia vazhdueshëm bie me moshën, ndonëse ende është në vlerat 37.4% për meshkuj dhe 52.0% për femra për fuqinë punëtore në grup-moshën qendrore.
Papunësia është një barrë e madhe për të gjithë qytetaret në ketë vend të dal nga një luftë e përgjakshme duke shkaktuar një dem të madh ekonomik, siç dihet ky fenomen shkakton shumë dame të mëdha si në aspektin ekonomik, shoqëror, social e politik. Mbetet sfidë e madhe për institucionet e Republikës së Kosovës dhe mekanizmat që kanë qasje në përmasimin e kësaj dukurie që e ka kapluar sheqerin kosovare posaçërisht rinin e saj e cila përben me shumë se 50% të fuqisë punëtore..
Rritja e madhe e papunësisë mund të shërbejë shtrat i ngrohet për zhvillimin e dukurive negative të dëmshme për shoqërinë në përgjithësi e posaçërisht për rinin e cila në Kosovë është jashtëzakonisht në moshë të re, këto dukuri mund të jenë: kriminaliteti, vjedhjet, plaçkitjet, zhvillimi i ekonomisë ilegale, droga, huliganizmi etj. për të siguruar ekzistencën e vetë dhe të anëtarëve të familjes, të pa punët janë të prirë të bëjnë punë të liga dhe të dëmshme që shkojnë në dëm të shoqërisë në përgjithësi.
Mund të konstatojmë se papunësia e madhe paraqet një problem mjaft kompleks dhe të ndërlikuar ekonomiko-shoqëror dhe social, për çka duhet edhe të kihet qasje komplekse për zgjedhjen e këtij problemi. Për këtë arsye qëllimi i çdo shteti është që, për të siguruar stabilizim makroekonomik, duhet te insistojë dhe të mobilizohet në sigurimin e punësimit te plotë.
Opinionet e autorėve nuk paraqesin domosdoshmėrisht edhe opinionin e redaksisė sė portalit www.mesazhi.com
hrv_Latn ast_Latn bos_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn