als_Latn lit_Latn uzn_Latn
Neni problematik i Ligjit pėr kontrollin e duhanit
Nga data 22 maj e vitit 2013, Ligji pėr kontrollin e duhanit ka hyrė nė fuqi. Merr frymė lirshėm, ishte mesazhi qė u jepej kosovarėve nga ajo ditė dhe vullneti i qytetarėve pėr ta zbatuar ligjin nuk ka munguar.
Por, neni 2.9 brenda Ligjit pėr kontrollin e duhanit, i cili parasheh mosekspozimin e duhanit nė vende publike, ėshtė kthyer nė rishqyrtim nė Kuvendin e Kosovės.
Njėra nga deputetet qė e ka votuar heqjen e kėtij neni nga ligji ėshtė edhe Time Kadriaj nga Komisioni pėr Shėndetėsi nė Parlamentin e Kosovės.
Arsyeja pse neni 9.2 u kthye nė Kuvendin e Kosovės, se ėshtė kemi marrė 13 mijė nėnshkrime tė qytetarėve tė Kosovės. Kjo bėn qė tia japin legjitimitetin Kuvendit qė ta kthejė atė ligj pėr shqyrtim, pa u miratuar nga sponzorizuesi, e qė nė kėtė rast ėshtė Ministria e Shėndetėsisė.
Arsyeja pse kam votuar ėshtė se nuk kemi dashur qė 13 mijė nėnshkrime tė qytetarėve ti injorojmė. Ky ligj do tė kalojė nė lexim tė parė, e mė pastaj nė lexim tė dytė amendamentimi, dhe pastaj tė gjithė deputetėt le ta japin mendimin qė tė lejohet apo jo ekspozimi i duhanit, thotė Kadriaj.
Por, udhėheqėsi i Organizatės Botėrore tė Shėndetėsi nė Kosovė, Skėnder Syla, i ka thėnė Radios Evropa e Lirė se i rekomandon fuqimisht institucionet e vendit, qė tė mos bėhen ndryshime negative dhe ndryshime qė shkojnė nė dėm tė shėndetit publik.
Ēdo ndryshim qė ndikon negativisht nė shėndetin publik tė qytetarėve, nuk pėrkrahet nga OBSH-ja. Edhe neni, pėr tė cilin bėhet fjalė, ka pėr qėllim ndalimin e reklamimit tė produkteve tė duhanit nė pikat e shitjes dhe qėllimi i kėtij neni ka qenė qė gjeneratat e reja mos ti ekspozohen produkteve tė duhanit pėrmes reklamimit. Andaj Organizata Botėrore e Shėndetėsisė ėshtė kategorikisht kundėr kėtij neni, dhe rekomandon fuqimisht tek institucionet e Kosovės qė tė mos bėjnė asnjė ndryshim tė ligjit, sepse ligji ėshtė gjithėpėrfshirės , por tė punohet nė drejtim tė zbatimit tė plotė tij, shprehet Syla.
Edhe drejtori i Departamentit pėr informim nė Ministrinė e Shėndetėsisė, Faik Hoti pohon se neni 2.9, i cili nga praktika rreth njėvjeēare e zbatimit tė ligjit, ka treguar qė ėshtė njė prej neneve mė tė zbatueshme nė praktikė, nuk duhet tė hiqet nga Ligji pėr Kontrollin e Duhanit.
Ministria e Shėndetėsisė e ka bėrė tė qartė pėrmes Qeverisė sė Kosovės qė ėshtė kundėr ēfarėdo ndryshimi tė Ligjit pėr kontrollin e duhanit, aq mė pak tė nenit 9.2 . Pėr tė gjithė ata qė prioritet e kanė shėndetin e popullatės, ėshtė e papranueshme ndėrhyrja nė njė ligj, i cili ka sjellė tė mira pėr shėndetin publik nė Kosovė dhe ėshtė evidentuar edhe nė raportet ndėrkombėtare si njė e arritur nė kėtė fushė, pohon Hoti.
Ai shton se kjo nismė do tė hasė nė reagime tė ashpra si nga Ministria e Shėndetėsisė, po ashtu edhe nga shoqėria civile dhe nga gjithė ata qė e kanė pėrkrahur pasivisht zbatimin e Ligjit pėr kontrollin e duhanit.
Ēfarėdo ndėrhyrjeje nė ligj, komprometon pėrpjekjet qė Kosova tė lirohet nga barra ekonomike sociale dhe shėndetėsore qė ka tymosja e duhanit aktive dhe pasive dhe do tė komprometonte politikat e Qeverisė e Kosovės, e mbi tė gjitha Kuvendin qė vetė e ka votuar Ligjin pėr kontrollin e duhanit, thotė Hoti.
Nga hulumtimet e bėra nga Instituti Kombėtar i Shėndetit Publik, del se rreth 500 mijė njerėz nė Kosovė tymosin duhan nė mėnyrė tė rregullt.
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn