als_Latn dik_Latn sag_Latn
Sejdi Kutbi
Sot, nëpër botën Muslimane gjejmë aktivistë islamë të cilëve u mohohën të drejtat e shprehjes së lirë; gazetat e tyre janë të ndaluara; për ato është ilegale të formojnë parti politike; dhe në shumë vende ato u nënshtrohën torturave të shumta nëpër burgje të ndryshme. Në disa vende shkollat universitetet dhe vendet e punës zyrtare nuk kanë të drejtë të punësojnë gra të mbuluara. Qeveritë kontrollojnë shumicën e shumicen e unvirsiteteve Islam, si dhe percaktojnë permbajtjen e çdo hutbeje te se premtes. Në të shumtën e rasteve janë grabitur shumë proina të xhamive. Ska dushim se sot Islami paraqet opoziten me të madhe për shumicen e gjeneralëve, diktatorëve dhe mbretërve të cilët sundojnë nëpër botën Islame.
Të gjithë aktivistët islam qoftë ato të cilët shtrihen nëpër burgjet e Tunizisë apo të Arabisë Saudite, ato të cilët bartin bomba nëpër shpinat e tyre nëpër Izrael, ato të cilët mbajnë takime sekrete nëpër familjet Jordaneze, ato të cilët marrin pjesë nëpër institucionet qeveritare të Egjiptit, përdorn metedologji dhe stratgji të zhvilluar botërore, të cilat janë fryt i aftesise intelektuale të njeriut, e një ndër këta eshtë Sejid Kutbi.
Sejid Kutbi, Hussejn Shadhili, është i lindur në shtator të 1906 në Musha, qytetin Asjut, në Egjipt të mesëm. Ishte më i madhi prej pesë fëmijëve. Nëna e tij ishte fetare e devotshme dhe kishte dëshirë që djali i saj të bëhet hafiz i Kur’anit. Ndaj, Sejjid Kutbi për të shkruajti:
O nëna ime! Gjatë gjithë muajit të Ramazanit, kur Lexuesi i Kur’anit lexonte ajetet nga Kur’ani, ti dëgjoje me vëmendje dhe endje… Ishte kjo çiltërsia dhe dëshira jote e madhe se unë duhet të mësoja Kur’anin përmendësh.
Pasi u bë hafiz i Kur’anit në moshën dhjetë vjeçare, Sejjid Kutbi u dërgua për studime në Kajro. Më vonë familja e tij u transferua në Halvan, periferi e Kajros. Pas punës shumë vjeçare te xhaxhai i tij gazetar, në vitin 1928, ai u regjistrua në shkollën e mesme Texhlizije Darul Ulum, ndërsa më vonë, kreu shkencat pedagogjike në Universitetin e Kajros.
Ai filloi të punojë në sferat e mësimdhënies dhe në vitin 1940 u zgjodh inspektor i shkollave, në ministrinë e arsimit. Ai po ashtu filloi të shkruajë artikuj në sferën e letersisë dhe kulturës, mirëpo gradualisht artikujt e tij filluan të marrin ngjyrë politike, duke iu qasur problemeve shoqërore, nacionale, papunësisë, padrejtësive, shkallës së ultë të edukimit, si dhe problemeve të tjera brengosëse në Egjipt. Në vitin 1948 Sejjid Kutbi u dërgua në Amerikë, që t’i studjojë sistemet moderne të arsimit. Ky udhëtim që një kthesë e madhe në jetën e tij. Ai modernizimin përëndimor e gjeti mjaft tërheqës, mirëpo gjërat që ai pa në Amerikë i ngjallën dyshime serioze në atë që ai besonte. Atje ai u gjet i vetmuar dhe i rrethuar nga një "det" jomuslimanësh. Ai u trondit nga materializmi dhe ateizmi perëndimorë, dhe u bind se është duke parë rrugën të cilën kishte filluar Egjipti. Atë e brente prishja e moralit në Përëndim, sidomos liria seksuale. Gjëja tjeter nga jeta përëndimore që brëngosi atë, ishte racizmi i rrënjosur në ta, në të cilin ai hasi në më tepër se një koment. Ai gjithashtu pa manifestimet të cilat u organizuan në përëndim me rastin e vrasjës së Hasan El – Bennasë (Liderit të Vëllezërve Muslimanë) dhe disfatës të cilët e pësuan arabët nga ana e izraelitëve. E gjithë kjo bëri që ai t’i ndryshojë rrënjësishtë shumicën e ideve të tij. Ai filloi t’i falë namazet rregullisht, dhe filloi të angazhohet në mënyrë të palodhur në problemet e tija të jashtme.
Në vitin 1951, një vit pas kthimit të tij në Egjipt, Sejjid Kutbi iu bashkangjit lëvizjës eminente "El-Ihvanu-l-muslimin" (Vëllezërit Muslimanë) në mënyrë legale. Brënda një viti, ai u zgjodh si anëtar i këshillit udhëheqës të kësaj organizate, dhe u bë kryesues i departamentit për propagandimin e Islamit. Jeta e tij ndryshoi rrënjësisht. Një gjë e tillë hetohet qartë në faktin se kur dikush e pyeste mbi datëlindjën e tij, ai përgjigjej: "Kam lindur në vitin 1951…"
Ai filloi të shkruaj intensivisht mbi Islamin, mbi reformimin mbi ndryshimin e individit dhe shoqërisë, si dhe mbi atë se si i zgjidh Islami problemet shoqërore. Ai e pa imperativ faktin se Islami duhet të dalë ngadhënjimtar në luftën ideologjike kundër marksizmit dhe kapitalizmit, sipas këndvështrimit të Kutbit, edhe Lindja edhe Përëndimi ishin të njëjta dhe se të dyja dëshironin që muslimanët ta shndërrojnë Islamin në asgjë, në një religjion të verbër, në një çështje individuale që duhet praktikuar në shtëpi.
Me 23 korrik 1952, pas një goditje të suksesshme të ushtarëve të ashtuquajtur "Oficerët e lirë", u arrit marrja e pushtetit prej duarve të ashtuquajturit mbretit Faruk. Fillimisht vëllezërit muslimanë kësaj lëvizjeje i dhanë përkrahje të plotë dhe lavdata, sidomos nga fakti se ato kishin marrëdhënje të mira me "Oficerët e Lire", pasi siç dihet Sejjid Kutbi në muajt e fundit kishte pasur takime të rregullta me kolonelin e tyre Xhemal Abdul Nasir. Vëllezërit shpresonin se pas grushtit kundër mbretit Faruk, "Oficerët e Lirë" do ta përkrahnin dhe do ta ndihmojnë Islamin, mirëpo Naseri nuk dëshiroi ta ndajë fuqinë e tij të re të gjetur, me askënd.
Në bazë të akuzave për komplote dhe orvatje atentatesh, qeveria e re organizatën e vëllezërve e shpalli ilegale, dhe arrestoi të gjithë liderët e saj, duke përfshirë edhe Sejjid Kutbin.
Sejjid Kutbi vuajti dënimet në tri burgjet të ndryshme: Në burgun fortifikues, në burgun Ushtarak dhe gjithashtu në burgun famekeq të Ebu Zabalit. Vazhdimisht u torturua dhe u rrah çnjerëzisht. Në disa raste qenjtë policorë ndërlesheshin kundër tij. Në muajin maj të vitit 1955 i u pranua në spitalin ushtarak, pasi vuante nga semundja e mushkërive. Me 13 korrik 1955 Gjykata Popullore e Egjiptit (tribunali i sapoformuar, i cili përfshinte Enver Sadain), dënoi Sejjid Kutbin me 15 vjet burgim.
Në përgjithësi Sejjid Kutbi kaloi pëerreth dhjetë vite burgim. Në të njëjtën kohë, të gjithë liderët e Vëllezërve Muslimanë ose ishin të burgosur, ose ngërkohë kishin ikur jashtë vendit. Gjatë kësaj kohe ai pa shumë simpatizues të tij të pushkatuar, të zhdukur në mënyrë misterioze prej qelive; të torturuar përtejmase.
Sejjid Kutbi u shpëtoi disa brutaliteteve të mëvonshme për shkak të shëndetit të tij të ligë, për të cilën arsye ai kaloi një kohë të gjatë në spitalet e burgjeve. Gjatë kësaj kohë autoritetet e burgut u bënë më të butë. Ato i lëjuan ati që të lexojë dhe të botojë punimet e tij (çdo punim shqyrtohej me hollësi nga ana e autoriteteve të burgut para se të botohet). Kutbi kohën e tij ia kushtoi shkrimit të librave. Ishin këto vite në të cilat ai botoi komentin e tij të famshëm Kur’anor "Nën hijën e Kur’anit". Ky koment u kompletua dhe u publikua në vitin 1964, mirëpo edhe më tutje ishin nën mbikqyrjën e rreptë policore.
"Mealim fi-Tarik" ("Shenjat në rrugë" apo "Udhërrëfuesit") është libri i fundit në të cilin e shkroi Sejjid Kutbi, dhe se ky libër konsiderohet kryevepra e tij, në të cilën përshkruhen fazat e ndryshme të të rilindjes islame. Kutbi kishte shumë për të thënë për ata aktivistë islamë që vetëm flasin dhe projektojnë plane mbi atë se si duhet të jetë shteti islam në se themelohet ndonjëherë. Fjalët e thjeshta në formë dialogu dhe predikimi nuk mjaftojnë për të themeluar "sundimin e Zotit në tokë". Ktubi thirrte në formimin e "pararojes" (elitë puntorësh të bashkuar islamë). Ai aktivitetin e shihte si komponent thelbësor të individ islam. Kutbi dhe shumica e autorëve te tjerë islamë ushin ato të cilët thyen penngesat e mosaktivitetit dhe paqartësisë në mesin e studentëve në mbarë botën, duke i shëndërruar ata prej spektatorëve, në aktivistë.
Brenda një viti Kutbi u arrestua përsëri. Kësaj here u arrestau edhe vëllai dhe motra e tij. Me 25 gusht 196, pavarësisht nga protestatnë mbarë botën muslimane, Sejjid Kutbi u ekzekutua, nndërsa tru i tij u zhduk. Ndaj edhe sot e kësaj dite askush nuk e di se ku është varrosr ai.
Në një rast kur Zejneb-el-Gazali, liderja e famëshme e grave anëtare të lëvizjes "Vëllezërit musliman", u pyet se pse u vra Sejjid Kutbi, ajo u përgjigj: "Lexo veprën "Mealim fi-Tarik" (Udherrëfyesit).
S’ka dyshim se idetë e Sejjid Kutbit patën ndikim të madh në aktivitetine botës .islame Enciklopedia e Oksfordit mbi Botën Islame thekson: "…ne këtë mënyrë mund të konkludohet se roli i Sejjid Kutbit në inspirimin e lëvizjes së rilindje që nga fundi i viteve 1960 mund të jetë edhe më i madh se ai i Ajatullah Homeinit".
Çdokund muslimanët i kanë lexuar, shtjellaur dhe i kanë ringjallur apo vazhduar idetë e Kubit, e sidomos ato ne Milestone. Megjithatë idetë përfundimtare të Sejjid Kutbit kanë shkaktuar disa debate në Botën Muslimane, një ndër ao aspekte është edhe rënia e tij dëshmorë, gjë kjo e cila dha një inspirim unanim nëpër të gjithë spektrin e skenës së muslimanëve Askush nuk harroi ta përfshijë atë në mesin e dëshmorëve të shekullit XX. Ai mbete shembulli i këtyre ditëve: shembull i luftës deri në vdekje, si dhe gadishmërite për të dhënë jetën eij, por kurrë principet.
Sejjid Kutbi ka vdekur, mirëpo ai jeton në kujtesën dhe idetë e mijërave atyre të cilët i inspiroi. Shumë të rinj dhe të reja prej të gjitha vendeve të botës endei lexojnë fjalët e tij me potë ënndje dhe kujdes. A thua cili është inspirimi i tij? Për disa, ishte mendimi i tij aktual mbi atë se si duhet të formohet "paranoja:; për të tjerët ai inspirim është tërheqja e vëmendjes në krijmin e një bindjeje indviduale me ndihmën e Kur’anit dhe dashurinë e tij nndaj Allahut të madhëruar; për disa të tjerë ai inspririm është udhëtimi i tij dramatik jetësor për zbulim; ndërsa për disa të tjerë është besimi i fuqishëm i tij i fuqishëm dhe qendrueshmëria e tij përballë kundërshatrit të rrezikshkëm, dhe përfundimisht rënia e tij dëshmor. Mirëpo, sido qe të jetë, s’ka dyshim se njeriu nga Musha do të vazhdojë së ndari skenën islame në Botën Islame dhe jomuslimane në shekullin XXI sikurse ka qenë në tri dekadat e fundit.
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn