als_Latn lit_Latn slv_Latn
Perkdhelja e krimit
Eshtė tmerr. Ėshtė fjala mė e paktė qė mund tė thuhet pėr tė gjithė njerėzit e shtetit qė njė ditė tė bukur u renditėn pėr tė dėshmuar nė prokurori. Shkuan pėr njė njeri me tė kaluar kriminale, qė gjatė dy palė zgjedhjeve e deshėn Tomen tė dominojė nė veri, sepse shteti nuk kishte fuqi tė shtrinte autoritetin e vet pėr tė ruajtur votėn. Vazhduan jetėn politike me petkun e votės sė lirė, por gjuhėn dhe veptimet i kishin tė njėjta-veshur me gjuhėn dhe sjelljen qė dinin ta bėnin mė sė miri. Tom Doshi, bėri atė qė di mė sė miri - Krimin e radhės. Me njė deklaratė publike kriminalizoi gjithcka. Shtetin, politikanėt, administratėn, imazhin.
Pėr dy javė rresht vetėm njė njeri bėri lajm. Tom Doshi. Pastaj Mark Frroku. Dhe emra tjerė tė pėrvecėm, qė skam asnjė dėshirė qė tė pėrmenden nė kėtė shkrim, edhe pėr njė fakt tjetėr, sepse Toma ėshtė numri njė, por nė radhė janė shumė tjerė qė sjanė pėrmend dhe skanė ende urdhėr tė prokurorit pėr tu arrestuar. Por janė ende tė veshur me votėn e lirė dhe me politikėn.
Kėtu tmerri dhe bota e kriminelėve u zbeh pėr disa momente. Prokurori i heshtur dhe pa forcė tė guximit, po na kthehet nė lajm tė mirė. Ata do tė arrestohen. Dhe prokurori e ktheu besimin te vetja. U bė pėr njė moment njeriu qė e do vendin e tij. E do Shqipėrinė.
Por cka i ndodhi shtetit dhe njerėzve tė shtetit, pėr faktin se pranuan tė koketojnė mė njerėzit me tė kaluar kriminale. Me njėrėzit qė manipulojnė dhe ndėrtojnė rrėfime tė paqena pėr tė qenė nė qendėr tė vėmendjes.
Po kthehem tė faktet dhe tė natyra e krimit si model i komunikimit politik.
E kisha shkruar njė shkrim pėr Koha jonė, njė vit e gjysme mė herėt se na duhet njė prokuror shumė i mirė. Njė qė e don Shqipėrinė. Na duhet mė shumė se njė njė kryeministėr shumė i mirė. Por ai nuk ėshtė. Nuk gjindet. Nuk e do Shqipėrinė sepse ska njeri me guxim tė tillė. Nuk eshte si Falkone. Por jo vetėm Prokurori, por edhe qytetarėt, jo tė paktė e kanė ndėrtuar me ngjyra positive heroin aksidental. Heroin qė ėshtė i fortė. Qė nget veturėn e fundit dhe qė bėn jetė nate pa adresė dhe rrugė.
Frika tek njerėzit, e krijuar si pasojė e gjuhės sė bukur dhe affirmative pėr kriminelėt, u bė lajtmotiv ditor, politik dhe gati edhe kulturor. Prandaj demokracia, shteti, dėshira pėr tė fituar betejėn me kriminelėt ishte e vogėl. Sepse mungonin fraza tė kėqija pėr ta. Dhe gjykonin keq edhe perėndimorėt kur kėrkonin nga ne qė tė bėjmė mė shumė pėr tė fituar betejėn me krimin. Tė bėjmė mė shumė pėr demokracinė e brendshme.
Ėshtė njė frazė e shpeshtė te qytetarėt e Shqipėrisė kur thonė se ėshtė shumė lehtė pėr perėndimorėt tė vinė dhe tė thonė: kjo ėshtė ajo qė ju duhet: Ju duhet demokratizimi, liria e tė shprehurit, siguria etj. Natyrisht kjo ėshtė absolutisht e vėrtetė. Por ata harrojnė se njė proces i tillė ėshtė shumė i vėshtire. Pse?
Shqipėria nė pėrvojėn e saj tė demokracisė ėshtė cėshtje e personaliteteve. Ata, personalitet, kanė ndėrtuar perandori imagjinare,e cila, po ruhet pėrmes njė strukture paramilitare (personale) qė quhet me emra tė ndryshėm, por qė personifikojnė njė formacion tė shenjtė(tė fortėsh).
Realisht, nė shumicėn e herave, ata janė njerėzit qė e diktojnė jetėn politike dhe personale tė liderėve. Ata janė shteti, siguria, dialogu, kriza. Janė gjithcka. Njėjtė ėshtė si nė Kosove, Serbi, Maqedoni, Mal te zi.
Por pse kam besuar se Shqiperia do jete ndryshe. Sepse ka vuajtur shume.
Dhe, prandaj, thellėsisht besoj se nuk ėshtė krejt kėtu fati ynė. Fati ynė kėrkohet nė refuzim tė sė keqes. E jo tė bashkjetojmė me kriminelet.
Nė kohėrat normale nė njė demokraci tė zhvilluar, roli i liderit ėshtė mė pak i rėndėsishėm meqė politikani ėshtė i kufizuar nga ligjet, kontrollet dhe balanca.
Ne, dhe njė pjesė e Ballkanit nė pėrgjithėsi, jemi mallkuar nga fati i keq.
Qartė mund tė shpjegojmė arsyet.
Unė nuk po shoh, apo mė mirė tė thuhet, kėtu nuk shihet arsye pėrse nuk mund t'i pėrshkruajmė apo pėr tė gjetur njė njeri tamam pėr shqiptarėt. Edhe pse une besoj se Rama ka gjasė ende tė fitoi betejen. Sepse shkėputjen e parė e bėri, por ka plot tė tjerė qė dėshirojnė ta lėnė nė mocal.
Po detyrohemi, qe, kur diskutojmė perspektivat pėr demokraci nė Shqipėri tė konstatojmė gjithmonė faktin se rruga pėr demokraci, negociata, dialog, perspektive, ėshtė sikur tė kėrkosh tė pėrshkruhet njė udhėtim tė cilin nuk e keni bėrė. Gjithcka nga fillimi.
Pyetjet janė tė njėjta? Ēfarė do tė ndodhė nė Shqipėri? A do tė ketė trazira civile - luftė civile, demostrata, vrasje, bomba dhe ēfarė do tė jetė rezultati?
Edhe pse formula e vėrtetė ėshtė demokracia dhe fjala e lire, pėr shumicėn, sot, nė Shqpėri ēėshtje janė elektriciteti, rindėrtimi fizik i shtėpive tė varfėra, ngrohja, paratė, siguria, krimi, Kjo, vėrtetė na largon nga bota e demokracisė sė vėrtetė, por shpresa duhet tė jetė shumė e fortė pėr ndryshim.
Nė kėtė kuptim demokracia ėshtė diēka qė ėshtė perspektivė, por nuk mund tė jetė diē mė shumė se kaq pa u siguruar se krimi nuk duhet tė vishet me votėn e lirė.
Mbi tė gjtiha kėto fakte tė pėrmendura ėshtė lehtė pėr disa njerėz nė Shqipėri dhe, sidomos pėr politikanėt hipokrit, tė thonė, "kemi mbaruar me krimin - kurrė mė".
Dhe natyrisht, po. Kur dėgjiohen si fraza.
Nė njė kuptim, kjo edhe ėshtė e vėrtetė, por shikuar ndryshe, kjo nuk do tė jetė kurrė kėshtu. Dhe nuk ėshtė e vėrtetė? Pse?
Nuk mund tė thuhet se ska aq shumė tė cmendur nė pushtet qė autoritetet kriminale do tė kthehen hapur nė pushtet. Por po themi se qėndrimet e tyre, njerėzve me tė kaluar kriminale nė Politikė dhe jashtė saj, tė bėjnė tė kuptosh se ata ende kanė shumė ndikim.
Mėnyra se si po zhvillohet demokracia nė administratė dhe shtet me njė vazhdimėsi tė qėndrueshme, shihet se gjithkush ėshtė peng i dikujt tjetėr. Eshte e palejueshme te perseriten te njejta gabime edhe pas 25 vitesh pervoje ne politikėn.
Tragjedia e ketyre diteve eshte paralajmėruar qe prej shumė muajsh. Keshtu, nje qendrim i politikės dhe prokurorisė, shihej qe jo vetem qe nuk mund tI pergjigjet qellimeve per te cilat eshte e thirrur, por madje po kthehej ne drejtim te kundert.
Nuk kam qene kurrė nga ata qe tundin ne ere flamurin e dyshimit. E kam zakon,besoj, qe ti peshoj mire faktet pro edhe kunder, sa here qe shkruaj per misionet politike. Por, sikur gjithmone po gjendem i befasuar. Keshtu po me ndodh edhe keto dite ne lidhje me veprimet e prokurorisė dhe politikės. Edhe pse u dha njė propozim arresti.
Po cfarė ndodhi para kėsaj?!
Njė pjesė e mazhorancės, jo e vogėl, ka bėrė negociata mė javė pėr ta ngrohur Edi Ramėn qė tė heq dorė nga shkarkimi i Tom Doshit. Shtrohet dilemma logjike : Cfarė ėshtė dallimi i atyre qė negocijojnė pėr ta mbajtur Tomen dhe tomistėt gjallė dhe vet Tomės si emėr i pėrvetshėm.
Kam menduar se bota e lire e socialistėve po ben cmos te gjunjezoje Krimin - xhelatin e popujve te Ballkanit dhe Shqipėrisė.
Eshte ky nje imazh qe nė zgjedhje, vet Rama me gjuhėn e tij, ka provuar te sjelle ne politikė per te qene i ndershem. Ajo qe na kumtonte neve ne shtepite tona, ishte se lufta kunder krimit eshte nje lufte e paster. Kjo pėr njė pjesė tė socialistėve po duket te jete genjeshter me bisht.
Nga kjo mosdėshirė e shumicės sė njerėzve tė mazhorancės, ku ju pėlqen tė koketojnė dhe tė shohin kamione kontrabande, me kriminel qe vrasin civile dhe police ne detyre, kriminele me lidhje te forta qe veprojne lirshem ne veri e Jug. Me rrėfime imagjinare pėr komplote, nuk bėhet Rilindja. As mė dėshirėn mė tė mirė dhe guximin e Edit.
Jetojme bashkė, cdo ditė nga ky krim i organizuar. Dhe natyrisht, eshte e pamundur te ndertosh rend dhe ligj pa e rrenuar krimin ne politikė.
Logjika me thote se kjo duket e pamundur. Sepse kriminelet gjejne veten brenda nje hapesire, te qetė politike, sidmos kur dėgjon pjesėn e mazhorancės qė kėrkon paqe me kriminelėt. Kėrkon marrėveshje.
Personalisht, kam besuar dhe besoj ne nje idealizem evropian tė Ramės, per jeten dhe rendin e ligjin, por me duket se sa here qe takoj njerez te misioneve qė negociojnė me krimin nuk me ngjajne me Rilindjen dhe frymėn evropiane. Dhe, ata rruges po kriminalizohen sepse po u pelqen mungesa e ligjit dhe fitorja e lehtė duke harruar se lideri i tyre synon idealizmin evropian te rendit dhe ligjit.
Prej kohesh sa eshte PS nė pushtet, kam folur me shume njerez. Sa here qe kam menduar ti kritikoi veprimet e shtetit socialist, zbuloja arsyet per te miratuar veprimet e tyre. Dhe kur mendova ta duartrokas, demoni i dyshimit me terhiqte per mengėsh. Dhe gjeta veten me te drejte te dyshoj. Jo ne misionin si sistem, por me njerezit qe e ndertojne sistemin e socialistėve. Qė negocijojnė pėr tė mbajtur kriminel nė parti.
Sinqerisht, me duket, qe ne situaten aktuale mungesa e vullnetit te disa deputetėve per te vendosur rendin dhe ligjin ne Shqipėri, duke perfshire edhe veriun, mund te konsiderohet si deshire e qellimte per te mos vepruar. E verteta eshte se ndaj veriut shteti eshte treguar ne menyre skandaloze i paafte per te vepruar. Ėshtė treguar i paligj dhe i pamjaftueshėm pėr tė qenė i ndershėm.
Kjo sjellje negociuese, e bėrė pėr disa ditė mė radhė, le pershtypje te rreme per luften e saj per rend dhe ligj. E pershtypja ėshtė se ne vendet me demokraci te paperfunduar si Shqipėria, veprimi dhe guximi janė me tė forta se idete racionale te sterzgjatura dhe te detajuara ne draftet kompjuterike, qe, zakonisht, nuk perdoren kurr.
Ketu socialistėt po investojne ne gjuhen e panjohur. Ne deshiren e tyre qe ne nuk e dijme dhe nuk e shohim.
Ne logjiken aktuale, deputet janė tė pėrfshirė dhe mendojne te e panjohura. Sepse ajo ėshtė mė e lehtė. Si bėn dėm askujt. E nė tė vėrtetė, e panjohura eshte armiku me i madh i racionalitetit dhe i veprimit konkret. Eshte dreqi vet. Dhe ky dreq, interpretohet nga kriminelet me gjithe fuqine qe kane duke e krijuar gjuhen e zakonte qė ata pėrdorin pėr pushtetin e frikės si: Krisma, bomba, ekspolziv, frikė, ikje, krimi
Nese, sic e kam edhe friken, e papranushmja e Rilindjes do te pranohet edhe nje here, e patolerueshmja do te tolerohet edhe nje here, nese e vėrteta dhe qytetaria do te mundeshin edhe nje here, atehere duhet te reagojme me dhimbje dhe zemerim per ate qė na ofrojne projektet evropiane.
Situatat e detajuara per mirqenjen dhe pėr Rilindjen dhe Evropėn, do mbesin si drafte strategjike pa u perdorur kurr. Kjo mirėqenje kompjuterike na con ne nje rruge qe aq shume eshte e perhapur. Kriza e vazhdueshme pėr asgjė.
Zgjatja e situates se paqėndrushme ka tė bėj me njerezit qe udheheqin misionin. Shpjegimi ka tė bėj me zgjatjen e politikes se perkdheljes ndaj krimineleve. E zgjatja e politikes se perkdheljes e shton rrezikun e perhapjes se virusit tė konfliktit.
Fuqia e tyre individuale e shtruar ne shkronja, dhe e lėnė vetėm nė zyrė, qe nga dita kur Tom Doshi ėshtė faktor politik, nė njė shtet evropian, -ai shtet eshte i vdekur.
Beteja per Shqipėrinė, nga ata kriminelė qė kanė mbetur, me shumė gjasė, do tė zhvillohet diku tjeter. Ne percepcionin e te gjithe atyre,(krimineleve dhe ata qe duan krizėnn), do tė bėjnė atė qė e bėjnė tė gjithė kriminelėt nėpėr botė: Te kaluaren e kthejne ne kujtesen e tyre.
Te gjithe ata qe punojne ne shtet duhet te lexojne per ate qe ka ndodhur. E di qe njė gjeneratė e re nuk mund te imagjinojė veten ne lekuren tone qe kemi provuar tmerret. Por duhet te bejne punėn qe te mos perseritet ajo qe kane lexuar nėpėr dosje.
Kam degjuar shume fjali gjate ketyre viteve duke me thene se ajo qe ka ndodh ne njė shtet ballkanik nuk do te ndodh tė ne. Se nė Shqipėri ska guxim. Pastaj ajo qe ndodhi ne Kroaci nuk do te ndodh ne Bosnje dhe pastaj ajo qe ka ndodh ne Bosnje nuk do te ndodh ne Kosove ka vazhduar vargu i burgosjeve.
Por nė kėto vende njė gjė shtetėrore ka ndodhur.
Keto veprime qe iu kujtova nuk i ka bere vetem nje njeri - Jeta dhe bota e tyre vrasese ka mbetur ne ato vite. Ata jetojne dhe do vazhdojne te jetojne me triumfin e krimit
Ndoshta po e teproj. Por meqe kam jetuar gjithe kohen me luften dhe tmerrin, dhe meqe kam pare gjithcka - me duket se nuk jam duke e tepruar.
Prandaj, deshira eshte te degjojme nje ze te fort nga Rama. Nje percaktim te ri per Rilindjen dhe krimin, vendi, ne te cilin nuk do te kete tragjedi, krime ndaj shtetit dhe njeriut. Nese edhe ne konsiderojmė se jemi Evrope.
Nese, jo, na tregoni me heret, qe te gjejme nje rruge per te ikur.
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn