als_Latn dik_Latn sag_Latn
Fjalim i Presidentit të Asamblesë Parlamentare të Këshillit të
Europës Zotit René van der Linden përpara Parlamentit Shqiptar
24 tetor. 2005
E
nderuar zonja Kryetare e Kuvendit!
Të nderuar kolegë deputetë!
Shkëlqesitë e tyre, zonja dhe zotërinj ambasadorë, të pranishëm në
këtë seancë!
Është kënaqësi dhe nder të më jepet mundësia t’i drejtohem
Parlamentit të sapozgjedhur. Më lejoni t’ju jap urimet e mia
për zgjedhjen në këtë tempull të çmuar të demokracisë, në
Parlament, duke dashur t’ju uroj punë të mbarë në plotësimin
e mandatit, të cilin ua ka besuar populli.
Shqipëria
ia doli mbanë të kapërcejë një provë shumë të vështirë gjatë
zgjedhjeve të fundit. Këtë e realizoi përmes një procedure
demokratike. Për herë të parë në historinë e Shqipërisë
pas-komuniste, dita pas zgjedhjeve ishte një ditë e zakonshme si
gjithë të tjerat. Nuk pati turma njerëzish për të protestuar apo
për të kundërshtuar. Nuk pati kaos apo dhunë paszgjedhore. Për herë
të parë, të gjitha palët e mbajtën premtimin për të pranuar
verdiktin e elektoratit, vullnetin e popullit. E gjitha kjo është
një shenjë e mirë për përparimin e mëtejshëm të vendit tuaj në
rrugën e të drejtave të njeriut, të demokracisë dhe të shtetit
ligjor.
Për herë të parë e kam vizituar Shqipërinë përpara gjashtë a shtatë
vjetësh, në pozicionin e raportuesit të Asamblesë Parlamentare.
Gjatë vizitave të shpeshta këtu, munda ta njoh shumë mirë
Shqipërinë dhe jam miqësuar me shumë shqiptarë, si dhe jam afruar
me Shqipërinë dhe me popullin shqiptar, përpara të cilit kam një
detyrim politik dhe vetjak.
Jam i gëzuar që shoh se Shqipëria është në rrugën e shndërrimit në
një shoqëri më të hapur dhe liberale. Shqipëria ka filluar të
negociojë me Bashkimin Europian për Marrëveshjen e
Stabilizim-Asocimit dhe ka ecur përpara në rrugën e saj drejt
anëtarësimit në strukturat euroatlantike.
Megjithatë, influenca e paligjshme në jetën publike ushtruar nga
krimi i organizuar, korrupsioni endemik dhe varfëria në disa
segmente të caktuara të shoqërisë shqiptare, dobësia dhe
moseficienca e gjyqësorit dhe e administratës shtetërore janë disa
prej dukurive negative, të cilat njollosin këtë progres.
Pikërisht në këto fusha shqiptarët dëshironin të shihnin ndryshime,
si rrjedhim, duke jua dhënë votën juve. Tani ju gjendeni përballë
sfidës së përmbushjes së shpresave të shqiptarëve, për t’u
siguruar që bashkëqytetarët tuaj të respektohen, për të rrëzuar
pengesat në rrugën drejt progresit dhe për t’i çuar arritjet
në nivele të reja.
Të nderuar kolegë!
Përpara dhjetë vjetësh, më 13 korrik të vitit 1995, vendi juaj u
bë pjesë e bashkësisë sonë të vlerave të përbashkëta. Ky vend u
angazhua që ta përputhë legjislacionin e vet me standardet
europiane, me normat dhe praktikat e Këshillit të Europës. Gjatë
këtyre dhjetë vjetëve, Këshilli i Europës dhe Asambleja e tij kanë
qenë një mik dhe partner luajal i Shqipërisë në rrugën e saj të
vështirë drejt demokracisë dhe do të vazhdojmë të jemi të
tillë.
Asambleja ofron mbështetjen e vet në disa mënyra, por njëra prej
tyre përbën instrumentin më eficient dhe të pashoq të ndihmës, çka
është procedura e monitorimit. Analiza e hollësishme e Shqipërisë
dhe propozimet e rekomandimet konstruktive të këtij instrumenti
ofrojnë piketat për qeveritë të cilat janë serioze në punën e tyre
për reformën, për shndërrimin e shoqërive të tyre në demokraci të
vërteta funksionuese.
Është e rëndësishme të theksohet që Asambleja, brenda procedurës së
vet monitoruese, nuk ndjek vetëm plotësimin e angazhimeve zyrtare
specifike. Ajo ekzaminon, gjithashtu, mënyrën se si i përmbush
Shqipëria detyrimet e veta në kuadër të Statutit të Këshillit të
Europës, më konkretisht parimet e demokracisë pluraliste dhe të
respektimit të të drejtave e lirive themelore të njeriut për të
gjithë qytetarët në territorin e saj. Këto parime janë në zemër të
një shoqërie e cila aspiron t’u japë paqe dhe prosperitet
qytetarëve të saj.
Përpara dhjetë vjetësh Shqipëria mori përsipër të respektojë
këto tri parime bazë. Tani, dhjetë vjet më vonë, ne të Këshillit të
Europës dhe Asamblesë Parlamentare, kemi ende disa shqetësime se sa
e si po i përmbush detyrimet e veta Shqipëria. Më lejoni
t’jua parashtroj edhe juve këto shqetësime.
Së pari, nevoja për të luftuar korrupsionin dhe krimin e
organizuar, dy fenomene negative, të cilat vazhdojnë të kërcënojnë
funksionimin e institucioneve demokratike dhe të shtetit ligjor në
vendin tuaj, dy rreziqe të cilat vazhdojnë të komprometojnë
qeverisjen e mirë dhe funksionimin e mirë të shtetit ligjor.
Korrupsioni, apo shfrytëzimi dhe abuzimi i pushtetit publik për
fitime vetjake, po shkakton shumë dëme, sidomos po të kemi parasysh
brishtësinë që ka trashëguar shoqëria juaj nga më shumë se një
dekadë tramuash të rënda, për shkak të tensioneve politike,
ekonomike dhe sociale që kanë rrjedhur nga reformat e ndërmarra për
të transformuar shoqërinë tuaj komuniste të centralizuar në një
demokraci pluraliste dhe në një ekonomi tregu funksionuese.
Çfarë mund të bëjë Parlamenti i një vendi për të vënë në fre
korrupsionin? Çfarë mund të bëjmë ne si parlamentarë? Unë besoj në
rolin parësor që ju, që ne, si parlamentarë mund të luajmë dhe
duhet të luajmë në shqyrtimin demokratik të punës së Qeverisë.
Ne
jemi të gjithë në dijeni të rolit të rëndësishëm që ka parlamenti
në kontrollin e qeverisë dhe në miratimin e buxheteve të vendeve
tona. Ne marrim vendime në emër të qytetarëve tanë në lidhje me
prioritetet buxhetore, në lidhje me nivelin e shpenzimeve publike
dhe në lidhje me nivelin e tatimeve. Për pasojë, jemi të lidhur me
detyrimin për të garantuar përdorimin e duhur të burimeve publike;
mbi të gjitha për t’u kujdesur që barra financiare e vendosur
mbi qytetarët tanë të përdoret për të paguar mallrat dhe shërbimet
për të cilat kanë nevojë bashkësitë tona dhe që paratë e
tatimpaguesve të mos përfundojnë në xhepat e krimit të organizuar
dhe të personave të korruptuar.
Si
parlamentarë, ne besojmë, gjithashtu, se kemi për detyrë të japim
shembullin përmes sjelljes sonë vetjake dhe përmes legjislacionit
që miratojmë, jo vetëm për korrupsionin në kuptimin e ngushtë të
fjalës, por edhe në lidhje me institucionet, ligjet dhe politikat
në të gjitha fushat. Po ashtu, e kemi për detyrë të miratojmë kode
të rrepta të sjelljes për përfaqësuesit e zgjedhur dhe për zyrtarët
publikë. Kemi për detyrë të japim një deklaratë korrekte të
burimeve të të ardhurave tona dhe të konflikteve të mundshme të
interesit.
Parlamentarët duhet të jenë të padruajtur, përgjegjës dhe
transparentë, në mënyrë që t’i rezistojnë dhe të ekspozojnë
çdo shfaqje korrupsioni. Për të qenë i sinqertë me ju, kur lexova
për një studim të kryer nga një OJQ shqiptare në lidhje me
funksionimin e Parlamentit Shqiptar, nuk mund ta besoja dhe ende
nuk mund ta besoj dot, gjithnjë nëse ky studim është i vërtetë, që
pjesa më e rëndësishme e totalit të shpenzimeve operative të
Parlamentit Shqiptar shkon për shpenzime transporti. Për shembull,
në vendin tim, në Holandë, ku kam 30 vjet që shërbej si deputet më
parë dhe tani si senator, Parlamenti dhe Senati nuk ofrojnë
shërbime transporti. Duhet ta kuptoni përshtypjen që lë kjo gjë te
bashkëqytetarët tuaj, te njerëzit e thjeshtë.
E nderuara zonja Kryetare!
Jam në dijeni se keni ngritur një grup të posaçëm pune për të
rishikuar funksionimin e Parlamentit dhe shpresoj që do ta
ndërmerrni reformën e nevojshme për të rritur besueshmërinë e
Parlamentit dhe për ta afruar funksionimin e tij me pritshmëritë e
popullit.
Na takon neve si parlamentarë që të bëjmë ligje të qarta dhe të
drejta për financimin e partive politike dhe të fushatave zgjedhore
dhe të kujdesemi që të ketë ndarje të vërtetë të pushteteve midis
legjislativit, ekzekutivit dhe gjyqësorit, ku medias së pavarur dhe
të lirë t’i lejohet të investigojë dhe t’i raportojë
publikut. Detyra dhe detyrimi ynë është të sigurojmë mbikëqyrje
publike eficiente të tyre.
Ofertat e kufizuara dhe kontratat e drejtpërdrejta janë sidomos të
predispozuara të sjellin korrupsion. Për rrjedhojë, përjashtimet
duhet të kufizohen dhe t’i nënshtrohen shqyrtimit nga
Parlamenti dhe nga organe të pavarura. Edhe subvencionet publike
janë një fushë për korrupsion dhe rryshfet. Është, për rrjedhojë,
detyra e parlamentarëve të kujdesen që të gjitha shpenzimet
publike, prokurimet publike dhe mbledhja e të ardhurave buxhetore
të kontrollohen nga një organ i pavarur kontrolli ose, kur në
lojë është siguria e shtetit, nga një instancë parlamentare.
Në këtë kontekst, Asambleja ju ka kërkuar të rishikoni funksionimin
e autoriteteve kufitare, doganore, tatimore të Shqipërisë, si edhe
të strukturës administrative, së cilës i është besuar kontrolli i
transaksioneve financiare, për t’u siguruar që investimet të
mos financohen me para të cilat vijnë nga aktivitete të paligjshme
apo nga krimi i organizuar.
Asambleja rekomandonte miratimin e një ligji për konfliktin e
interesave, si edhe përmirësime për ligjin për financimin e
fushatave zgjedhore dhe për ligjin për funksionimin e partive
politike. Jam në dijeni se ligji për konfliktin e interesave është
miratuar në prill të këtij viti, ndërsa mbeten përmirësimet në dy
ligjet e tjera. Ju duhet një kuadër i shëndoshë ligjor për
t’i dhënë zgjidhje problemit të korrupsionit. Dhe ju duhet ta
bëni shpejt për të mbajtur premtimin e heqjes së imazhit të
Shqipërisë si një shoqëri e korruptuar. Do të nxisja si Qeverinë,
ashtu edhe Parlamentin që t’i japin këtij problemi vëmendjen
që meriton. Asambleja dhe Këshilli i Europës janë të gatshëm
t’ju ndihmojnë.
E nderuara zonja Kryetare!
Nisma juaj e kohëve të fundit për të shtrënguar kontrollin
parlamentar për një sërë institucionesh shtetërore, në mënyrë që të
vihet në fre korrupsioni dhe të shmangen konfliktet e interesit, të
cilat komprometojnë funksionimin e tyre demokratik dhe transparent,
është për t’u mirëpritur. E njëjta gjë mund të thuhet edhe
për nismën e hartimit të një ligji për mitmarrjen. Këshilli i
Europës ka bërë shumë gjatë viteve të fundit për të nxitur një
përpjekje të bashkërenduar kundër korrupsionit. Vendi juaj i ka
ratifikuar të gjitha konventat përkatëse të Këshillit të Europës
dhe është anëtar i Grupit të Shteteve kundër Korrupsionit, i cili
monitoron zbatimin nga ana e vendeve të standardeve europiane dhe
ndërkombëtare kundër korrupsionit.
Po ashtu,
Këshilli i Europës ka dhënë mbështetjen e vet në kuadër të
Programit PACO kundër krimit të organizuar dhe korrupsionit në
Europën Juglindore. Është shumë e rëndësishme të sigurohet zbatimi
efektiv i standardeve antikorrupsion të Këshillit të Europës. Unë
shpresoj që nismat tuaja më të fundit do të mbështeten në përvojën
e fituar deri tani dhe që do të vazhdoni konsultimet dhe
bashkëpunimin me Këshillin e Europës në këto fusha. Jemi të gatshëm
t’ju japim çdo asistencë që ju e konsideroni të
nevojshme.
Zonja Kryetare!
Kolegë!
Lufta juaj kundër krimit të organizuar dhe korrupsionit është e
destinuar të dështojë pa një gjyqësor të pavarur, pa një gjyqësor,
i cili duhet të çlirohet nga çdo ndërhyrje politike dhe nga
korrupsioni i përhapur. Ekziston një nevojë e ngutshme në Shqipëri
për t’ia hequr gjyqësorit mbështetjen e vet politike.
Shqipëria vijon të ketë një normë shumë të ulët dënimesh dhe
hetimesh. Paaftësia e policisë, gjykatësve dhe prokurorëve
shqiptarë për të gjetur, arrestuar, proceduar dhe dënuar shkelësit
e rëndë e komprometon demokracinë dhe shtetin ligjor në
vendin tuaj. Të pandëshkuarit dhe liria për të vepruar për krimin e
organizuar dhe pamundësia e gjyqësorit për të bërë detyrën përbën
një rrezik jo vetëm për rendin publik, por edhe për perspektivat
ekonomike dhe qëndrueshmërinë politike të Shqipërisë.
Shqipëria vijon të shërbejë si një qendër tranziti për drogën
dhe trafikimin e qenieve njerëzore. Për sa kohë që nuk trajtohen
probleme të tilla, asnjë investues me mend në kokë dhe serioz nuk
do të donte të mendonte për një vend, i cili ka reputacion si
tolerues i korrupsionit, i krimit të organizuar dhe i trafikimit të
drogës dhe të qenieve njerëzore.
Ju duhet, gjithashtu, të shtyni, të nxisni dhe të mbështesni
Qeverinë tuaj për të rritur bashkëpunimin me qeveritë e BE-së për
të luftuar aktet kriminale të kryera nga shqiptarët jashtë
Shqipërisë, një fenomen i cili e ka njollosur imazhin e vendit tuaj
në Europë.
Në koalicionin tuaj kundër korrupsionit dhe krimit të organizuar,
ju duhet të përfshini bashkëpunimin dhe mbështetjen e mediave
vërtetësisht të pavarura dhe të lira. Do të doja të nënvizoja
fjalët “vërtetësisht” dhe “të pavarura”.
Është detyra juaj dhe e Qeverisë suaj që të lejoni dhe të nxisni
mediat e pavarura të investigojnë dhe të raportojnë çdo keqbërje.
Parlamenti duhet të ofrojë legjislacionin e nevojshëm, i cili
t’i mundësojë medias së pavarur liri shikimi të
informacionit. Është detyra e Parlamentit të ndjekë veprimtaritë e
Qeverisë dhe të Këshillit Kombëtar të Radios dhe Televizionit dhe
të kujdeset që ata të punojnë së bashku për të nxitur zhvillimin e
raportimit objektiv dhe të praktikave të shëndosha të punës së
medias.
Parlamenti është institucioni qendror demokratik i një vendi dhe
parlamentarët duhet të luajnë një rol kryesor për miratimin,
rishikimin, mbikëqyrjen, monitorimin, kontrollimin ose influencimin
e legjislacionit kombëtar. Shqipëria ka nënshkruar dhe ratifikuar
një sërë konventash kyçe të Këshillit të Europës, megjithatë,
mbeten për t’u nënshkruar dhe ratifikuar dhe shumë të tjera,
ku spikasin Konventat e Këshillit të Europës për parandalimin e
terrorizmit, për luftën kundër trafikimit të qenieve njerëzore dhe
për pastrimin e parave.
Pas nënshkrimit dhe ratifikimit të tyre, Qeveria, nën mbikëqyrjen
tuaj, duhet të bëjë një punë serioze për të zbatuar legjislacionin
kryesor. Rritja e stivës së ligjeve të cilat nuk zbatohen si duhet,
ose sepse nuk janë siguruar mjetet buxhetore, ose sepse nuk janë
nxjerrë aktet nënligjore, është kundërproduktive. Ligje të cilat
flenë në arkivat e Parlamentit ose në arkivat e Qeverisë nuk e
bëjnë Shqipërinë një vend më të mirë për të jetuar.
Me t’u bërë palë e një traktati apo konvente, pritet prej
jush që të jeni në gjendje t’i zbatoni instrumentet ligjore
që keni nënshkruar ose miratuar. Përbën një detyrim për Shqipërinë
kundrejt palëve të tjera të traktateve ndërkombëtare, si dhe një
detyrim kundrejt qytetarëve shqiptarë për legjislacionin
kombëtar.
Asambleja qëndron e gatshme t’ju ndihmojë në lidhje me këtë.
Ne mund të marrim përsipër organizimin e seminareve trajnuese për
parlamentarët dhe për personelin e tyre me qëllim që t’u
shpjegohen procedurat e sjelljes në jetë të ligjeve, të cilat janë
miratuar në Parlament.
Ndërkohë që pranojmë që ka pasur disa përmirësime në procesin
elektoral, dëshira jonë është të shohim progres të mëtejshëm. Duhet
të kujtoj këtu që zgjedhjet e shkuara i përmbushën vetëm pjesërisht
angazhimet e Këshillit të Europës dhe të stadardeve të tjera
ndërkombëtare për zgjedhje demokratike. Ato dëshmuan që reforma
elektorale në Shqipëri vazhdon të jetë shumë e nevojshme.
Në
këtë kontekst, do ta shtyja Parlamentin dhe autoritetet shqiptare
për të mos e ulur tempin e fituar, por të vazhdojnë procesin e
reformës elektorale për t’u dhënë zgjidhje të metave të
evidentuara gjatë zgjedhjeve të shkuara dhe gjatë atyre të
parafundit. Edhe pse e kuptojmë që gjërat nuk mund të bëhen brenda
një nate, sidomos kur flasim për një problem kaq kompleks siç është
procesi zgjedhor, Asamblesë nuk mund t’i kërkohet të tregojë
durim të pafund. Është imperative që autoritetet shqiptare të
ndërmarrin masa si më poshtë:
- Të futet një sistem uniform i adresave të godinave, të
dokumenteve të reja identifikues dhe të një regjistri të
besueshëm e të saktë civil, për të pasur një listë më të saktë
votuesish;
- T’i jepet zgjidhje praktikës së debatueshme të
“votimit strategjik”;
- Të shfuqizohen dispozitat për median në ligjin zgjedhor, të
cilat diskriminojnë partitë e vogla, sidomos në lidhje me reklamat
politike me pagesë;
- T’i jepet zgjidhje ose edhe të ndalohet rirenditja e
kandidatëve në listat proporcionale, pasi votuesit të kenë hedhur
votën. Kjo praktikë bie ndesh me standardet e Këshillit të Europës
për zgjedhje demokratike.
Shqipëria duhet të sigurojë arsim falas dhe të hapur për të
gjithë. Duhet t‘u jepni prioritet investimeve në kapitalin
njerëzor, në teknologjitë e reja dhe në novacionin e punën
kërkimore-shkencore. Këto fusha do të përbëjnë themelin e një të
ardhmeje të suksesshme për vendin tuaj. Si parlamentarë duhet të
ofroni kuadrin e nevojshëm ligjor dhe të siguroni që Qeveria të
ofrojë stimujt dhe burimet e nevojshme buxhetore.
Unë besoj se, nëse duam të jemi më të besueshëm përpara
qytetarëve tanë dhe të mbajmë premtimet zgjedhore, lypset të vëmë
në radhë të parë nevojat e qytetarëve tanë. Si parlamentarë ne mund
të luajmë një rol kyç në përfshirjen dhe angazhimin e qeverive dhe
të zyrtarëve, duke siguruar kështu dhe duke rritur
mbështetjen për zbatimin efektiv të legjislacionit primar.
Lipset të zhvilloni një marrëdhënie pune aktive midis
parlamenteve tona dhe midis qytetarëve që ju kanë zgjedhur,
mirëqenia e përditshme e të cilëve mbështetet te fakti se sa të
lira nga korrupsioni janë qeveritë . Njerëzit e zakonshëm duhet të
nxiten ta shohin dhe të marrin pjesë në procesin legjislativ nga
brenda. Kjo përfshirje e tyre do të sigurojë jo vetëm transparencë,
por edhe do t’u mundësojë atyre t’i kuptojnë më mirë
objektivat, qëllimet, kufizimet, shqetësimet dhe sfidat tona, ashtu
siç i shohim nga perspektiva jonë parlamentare.
Në këtë kontekst, shoqëria civile ka një rol shumë të
rëndësishëm për të luajtur. Gjatë jetës sime, disi të gjatë si
politikan, kam parë shpesh dhe në lidhje me një numër të madh
çështjesh, se shoqëria civile zotëron një autoritet më të madh dhe
besim më të madh se politikanët dhe autoritetet shtetërore. Nëse
duam ta forcojmë demokracinë, me pjesëmarrjen dhe përfshirjen e
qytetarëve në një dialog të vazhdueshëm dhe konstruktiv për çështje
të cilat prekin jetën tonë të pëditshme, atëherë e kemi për detyrë
të zhvillojmë dhe forcojmë shoqërinë civile. Lypset ta angazhojmë
shoqërinë civile në punën tonë, lypset t’u drejtohemi për ide
të reja dhe për informacion.
Ndonjëherë, kur publiku dhe qytetarët e thjeshtë lodhen me
politikën dhe politikanët, pa kontributin e shoqërisë civile nuk do
të jemi në gjendje ta bëjmë me eficiencë detyrën tonë. Nuk duhet ta
konsiderojmë shoqërinë civile si rrezik, por si shans, nuk duhet ta
konsiderojmë si konkurrent. Shoqëria civile nuk është për të na
zënë vendet e punës, por ajo duhet të jetë aleati ynë i natyrshëm,
një burim plotësor për punën tonë për të ngritur dialogun
qytetar.
E nderuar zonja Kryetare,
Me interes të madh kam lexuar fjalimin tuaj të fillimit të
legjislaturës dhe me kënaqësi pashë angazhimin tuaj për ta hapur më
shumë Parlamentin në drejtim të shoqërisë civile, në drejtim të
njerëzve të cilëve u përket
Ky vend ka nevojë për reforma të mëtejshme. Është një parakusht
për progresin dhe stabilitetin. Pa mbështetjen dhe besimin e
popullit, pa bashkëpunimin midis aktorëve kryesorë politikë, do të
jetë e vështirë të ndërmerret reforma dhe pa reformë nuk do të ketë
progres.
Siç e kam përmendur edhe gjatë takimeve të mia të sotme,
unë ju shtyj ju për dialog politik, për bashkëpunim midis partive
politike. Shqipëria dhe populli i saj njihen për vitalitetin,
dinamizmin dhe kreativitetin që i karakterizon. Do të jetë detyra
juaj për t’i çuar ata drejt suksesit. Jam i sigurt që ju do
t’ia dilni mbanë sfidës së motivimit dhe udhëheqjes së
popullit shqiptar drejt një të ardhmeje më të mirë, të cilën e
meriton.
Ju falënderoj për vëmendjen tuaj dhe do të doja t’ju
siguroja për bashkëpunimin e Asamblesë të Këshillit të Europës dhe
dua t’ju siguroj që unë si President i saj nuk përfaqësoj një
parti politike, por përfaqësoj të gjithën dhe shpresoj se do
ta vazhdoj bashkëpunimin, ashtu siç e kemi pasur edhe tani.
Sektori i Marrëdhënieve me Mediat i
Kuvendit
Tel/Fax: +355 4 23 74 18/Tel: +355 4 26 48 95; e-mail:
pressoffice@parlament.al
als_Latn als_Latn als_Latn smo_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn lua_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn ewe_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn bos_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn ron_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn zho_Hant fur_Latn