als_Latn dik_Latn sag_Latn
Athanasi i Aleksandrisë
Athanasi i Aleksandrisë ose Athanasi i Madh (lindi rr. 293, Aleksandri - vdiq 2 maj, 373, poaty) ishte peshkop i Aleksandrise ne Egjipt, sekretar, pasues i peshkopit Aleksandër, përfaqsues i shkollës patristike të Aleksandrisë, Atë kishe dhe një prej kundërshtarëve më të shquar të Arianizmit, titulluar në kohën që jetonte "shtylla e kishës" dhe "Ati i Ortodoksisë". Nderohet si shenjtor nga kisha katolike, Kisha ortodokse, dhe Kisha ortodokse e lindjes, dhe mbahet si një prijës i kishës nga protestantët. Kisha katolike e ka shpallur atë si një prej 33 doktorëve të kishës, dhe radhitet si një nga katër Doktorët e Medhënj të Kishës së Lindjes. Festa e tij është 7 Pashoni, në kishat ortodokse të lindjes, 18 janar në kishën ortodokse, dhe 2 maj në kishën katolike, dhe kishat ipeshkvnore. Në gjuhën greke, emri "Athanasios"
(Aθavάσιoς) do të thotë "i pavdekshmi".
Jeta[redakto | redakto tekstin burimor]
Rëndësia historike[redakto | redakto tekstin burimor]
Athanasi (295-373) njihej si kampion i ortodoksizmit, por, megjithatë, ishte i ndikuar nga filozofia greke. Ai besonte se lavdërimi i njeriut nënkupton hyjnizimin e tij. Kështu ai e tradhtonte ndikimin e platonizmit, i cili përpiqej që të mos ndaheshin hyjnia dhe njeriu. Njeriu kishte të mbyllur në vete një shkëndijë hyjnore.
Në shkrimet e tij ai paraqiti Adamin para rënies si një filozof grek: ai e kaloi kohën duke soditur botën (shëmbëlltyrën e Atit) dhe mendja e tij nuk kishte të bënte fare me trupin e tij. Ai i kapërceu të gjitha dëshirat dhe ndjenjat trupore dhe e provoi «realitetin intelektual». Mirëpo, Adami u largua nga realiteti intelektual dhe filloi të merrte parasysh trupin dhe ndjenjat e tij, dhe kështu ra në dëshira trupore. Ajo që Athanasi donte të thoshte me këtë ishte se, para se të binte apo dështonte, mendja e njeriu e dominonte trupin e vet, mirëpo pas rënies oreksi trupor skllavëroi mendjen. Gjithë këtë Atanasi e tha në një mënyrë që pasqyron ndikimin e filozofisë greke dhe posaçërisht atë të Origjenit.
Athanasi ishte i pari që i kushtoi Shpirtit të shenjtë një kujdes të veзantë. Një grup i vogël egjiptian, i njohur me emrin «Tropici», mësonte hyjninë e Birit, por jo edhe të Shpirtit të shenjtë (sipas tyre ai ishte i krijuar). Peshkopi i tyre, Serapioni, i shkroi Athanasit duke i kërkuar këshilla se si t’i luftonte ata. Athanasi iu përgjigj Serapionit në një seri letrash. Në këto letra Athanasi shkruante se Shpirti i shenjtë është hyjnor dhe se rrjedh nga Ati, por jo nga Biri.
ltg_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn