als_Latn lit_Latn slv_Latn
Abonohu pėr lajmet me e-mail:
nga Besnik Murati*
Sdo mend se, fjala politikė sot ėshtė bėrė pjesė e jetės sė ēdo njėrit nga ne pėr faktin se, ēdo gjė ėshtė politizuar nga themeli gjer nė kulm. Pse ndodh kjo? Apo, politika
ka mbetur mjeti i fundit i realizimit tė aspiratave jetėsore? Gjendja nėpėr tė cilėn po kalojmė si shtet dhe si shoqėri, si duket ne edhe dėshtimit ēdo herė ia vėmė bishtin e arsyes, edhe atėherė kur arsyeja e shendosh nuk e pranon. Politika
e degraduar nga mosefikasiteti dhe jo etika nė punė, bėn qė politika
tė kuptohet si kundėr etikė.
Origjina e fjalės Etikė rrjedh nga fjala greke ethos, qė do tė thotė, kulturė sociale, mėnyra e sjelljes nė njė shoqėri tė caktuar. Fjala Etikė do tė thotė: Shkenca qė studion moralin, karakterin klasor e historik tė tij, normat e sjelljes sė njerėzve si njė nga format e ndėrgjegjes shoqėrore, detyrat e tyre kundrejt njėri-tjetrit, kundrejt shoqėrisė, atdheut, shtetit etj.
Nė vendet me demokraci tė ndėrtuar nė tehun e shpatės, politika
dhe etika janė dy pole tė kundėrta, sepse, nė vende tė tilla nuk bėjnė politikė njerėzit e etikės, por njerėzit tė cilėt i kanė shpallur luftė vetė etikės. Edhe pse politika
dhe etika duhet tė shkojnė bashkė njėra me tjetrėn, nė vendet ku qeveriset nga tė paaftit, ėshtė e vėshtirė tė qeverisin pėrmes etikės, sepse, vetė aftėsia e tyre pėrball politikės ėshtė e mangėt nga paaftėsia dhe injoranca e tyre.
Kur paaftėsia politike
pėrballet me etikėn, paaftėsia njeriun e pushtetshėm e kthen dhe e bėn tė pamoralshėm pėrballė politikės tė bazuar nė etikė. Filozofi politik iluminist Motesquieu thotė: Etika politike
e pėrgjegjėsisė ėshtė fondamentale pėr njė republikė tė mirė, shumė mė pėrpara se ligjet e mira, se sa virtytet e qytetarėve.
Autoriteti, prestigji dhe fama e cila pėrfitohet dhe fitohet nga politika
, shumė nga ata tė cilėt nuk do tė arrinin njė gjė tė tillė pėrmes aftėsisė sė tyre intelektuale, me ēdo kusht tentojnė ta arrijnė pėrmes politikės pa etikė. Me qenė se, tė tillėt kėtė famė kanė mundėsi ta fitojnė vetėm nga politika
, bėn qė i padituri tė udhėheq politikėn, i pamoralshmi shuan ėndrrėn e moralit njerėzor, hajni mbrohet me ligj duke e bėrė qė edhe drejtėsia tė jetė e pafuqishme pėrballė padrejtėsisė sė politikės pa etikė.
Ajo qė po ndodhė tek ne, jo vetėm sot, por qė nga themelet e politikės kosovare, nėse me ēdo gjė mundė tė krahasohet, tė paktėn me etiken dhe moralin politik janė shume larg njėra tjetrės. Janė aq larg sa qė, kėto dyja siē duket i kanė shpallur lufta njėra tjetrės, e fatkeqėsia ėshtė se triumfuese ēdo herė ka dalė politika
e bazuar nė shantazh pėrballė politikės tė bazuar dhe ndėrtuar mbi themelet e etikės, transparencės dhe njerėzores. Kjo qė ka ndodhur dhe akoma vazhdon tė ndodhė, nuk mund tė quhet veē se njė imoralitet politik, ku pėrmes kėtij imoralitetit ėshtė instaluar ēdo gjė anti-etike
dhe anti-njerėzore.
Politika
e cila bazohet nė etikė, bazohet mbi principet morale dhe njerėzore, mbi tė drejtėn e tė udhėhequrit mbi parimet brenda kushteve tė ligjshmėrisė, dinjitetit dhe forcės njerėzore. Politika
e cila pėr synim ka vetėm pėrfitimet personale, duke shkelur mbi etikėn dhe moralin njerėzor, domosdo do tė sjellė dėm tė madh dhe tė paimagjinueshėm pėr vendin dhe popullin e ati vendi. /albeu.com/
*Master i Shkencave Juridike Ndėrkombėtare.
Shtuar më 19/07/2014,
ora 19:53
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn ces_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn jav_Latn