als_Latn uzn_Latn slv_Latn
far nuk dim pr karrotn
Nga Anila Kalleshi {17/06/2014}
*A e dini se fjala karrot pr her t par u perdor n gjuhn angleze m 1538. Ne vitet 1400 karrota sht quajtur tank ndersa ne 1538829_738384342885719_1496973907467011255_n1425 eshte quajtur clapwype .
*Prodhuesi m i madh i karots n bot sht Kina, e cila m 2011 prllogaritej se prbnte 45% t prodhimit global.
*Karrota m e gjat n bot thuhet t jet 579 cm e gjat dhe sht kultivuar nga Joe Atherton (Britani) m 2007.
*4 vite m par Kirsten Brand zbuloi efektet e mrekullueshme t falkarinolit te karota, duke kryer nj eksperiment te nj grup minjsh, t cilve u kishte injektuar nj toksin, q nxit tumorin n zorrn e trash. Minjt u ndan n tri grupe. Dy prej tyre iu nnshtruan nj diete t pasur me falkarinol. Studiuesit vun re se dy grupet e ushqyera me karota shfaqnin nj t tretn e probabilitetit pr t zhvilluar nj tumor. Q nga ajo periudh e deri m sot grupi i studiuesve sht prpjekur t studioj se si reagon kjo substanc kimike kur karota zihet ose kur sht e ngrir n akull, duke tentuar t gjejn metoda t reja pr t kultivuar karota me prqindje t lart falkarinoli.
*Duke i ngrn t paprera, vlerat ushqyese rriten deri n 25 pr qind
*Romani i vetm i Jane Austen q prmend karotn sht Emma.
*Karota sht e pasur me substanca shum t nevojshme pr organizmin ton. Prmban vitamin A (karoten), B, C dhe E; gjithashtu sht e pasur me hekur, fosfor, kalcium, natrium, kalium, magnez, brom etj. Fal ktyre substancave aktive, ajo prdoret pr t parandaluar dhe luftuar nj numr t madh patologjish, q sot jan shum t prhapura: anemi nga mungesa e hekurit, disa tipa tumoresh, smundje kardiovaskulare, prfshi infarktin e zemrs. Duke qen se prmban shum vitamina dhe kripra minerale, karota sht edhe nj ila mjaft efikas kundr problemeve t shumta t lkurs, si edhe nj prej elementeve m t rndsishme kundr plakjes.
*Do t vij dita kur nj karot e vetme, e vzhguar pr s afrmi, do t bj revolucion (Paul Czanne).
*Karotat fillimisht kan qen ngjyr vjollce, t bardha, t kuqe apo t verdha.
*Karota prdoret te kremrat dhe locionet e plazhit, t cilat gjenden n treg. Karota ka qen nj prej bimve m t prhapura n antikitet dhe vazhdon t mbetet e till edhe sot n shekullin ton. Jan shum t njohura vlerat e saj ushqyese, e ndoshta m pak t njohura ato terapeutike dhe kozmetike. Lngu i karots sht mjaft i pasur me karotin, vitamin B dhe C. Pr t prmirsuar shikimin e dobt pihet do dit nj got me lng karote. Fmijt duhet t konsumojn nga 50 deri n 150 mililitra lng karote n dit. Te t rriturit sasia ndryshon: ajo shkon nga 150 deri n 300 mililitra n dit.
*Holandezt nisn t rrisin karrota t portokallta n shekullin e 17-t pr nder t Shtpis Mbretrore t Portokallt.
*Nga lulja e purpurt e bims nxirret nj substanc ngjyruese, shum e muar nga miniaturistt. Rrnja e freskt, e shtypur e tra, mund t prdoret si mask bukurie pr t ushqyer lkurn e fytyrs.
*Emri origjinal i komikut Jasper Carrot ka qen Robert Norman Davis.
*Nse vuani nga kolla dhe laringiti ather zieni 4-5 karota, shtypini derisa t arrijn nj mas t njtrajtshme, m pas prziejini me 4 lug mjalt dhe konsumoni nj lug pas do vakti.
*Kurr mos e prdorni nj karrot t zier si nje shul dere (proverb irlandeze).
*Klubi i Karotave dhe Muzeu n Berlotte, Belgjik, u themelua m 1992. Tashm nuk ka fare staf dhe prbhet nga vetm nj dritare ekspoze.
*Dita Ndrkombtare e Karots shnohet m 4 prill pr t festuar vlerat ushqyese t karotave dhe kjo dite festohet qe nga 2003
*Kjo perime e zakonshme e prdorur pr t prgatitur shum salca dhe pr ti dhn shije m t kndshme do lloj gatimi, prmban vlera t ndryshme ushqyese, mes tyre karotenin, substancn q organizmi yn e transformon n vitamin A. Gjithashtu prmban vitamina t grupit B, D dhe E, prve shum cilsive t dobishme. Mes vetive mirbrse t karots kujtojm at t larjes s zorrve, lehtson sekretimin e qumshtit te lehonat, si edhe nxit urinimin.
*Konsumimi i nj karote n dit e mban larg doktorin. Do t ishte akoma m mir nse karota do t zihej dhe m pas t pritej, por mund t konsumohet edhe e gjall. Vlerat antikancerogjene t karots jan zbuluar katr vite m par nga studiuesit e Universitetit t Danimarks dhe atij t New Castel, t cilt vrejtn falkarinolin, substancn kundr kancerit q gjendet te karota, duke hedhur posht bindjen se kjo prgjegjsi i detyrohej betakarotenit.
http://mapo.al/2014/06/cfare-nuk-dime-per-karroten/
nno_Latn ceb_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn