als_Latn lit_Latn uzn_Latn
Postuar mė parė nga klajdi wolf
SHKAKU I ATEIZMIT NĖ EVROPĖ
Nė Evopėn krishtere tė shek. XIX dhe para saj, u krijuan aso rrethana specifike, ku shumica e besimtarėve filluan tė mos besonin nė atė fe, e mohonin Zotin. Nė fakt, mosbesimi i tyre nuk kishte tė bėjė me tė mohuarit e fesė sė vėrtetė e as Zotin e vėrtėtė, por mohonin besimin nė Zot dhe fenė tė cilėn e predikonte kisha perėndimore.
Kisha nė Evropė e pėrmbante dhe e pėrkrahte tiraninė e errėt, klerikun despot si ytyrė zyrtare tė kishės, duke luftuar dritėn e diturisė nė pėrgjithsi, ashtu qė qėndronte duke pėrkrahur injorancėn dhe duke luftuar shkencėn, e pėrkrahte padrejtėsinė dhe e luftonte tė dejtėn, i pėrkrahte mbretėrit e padrejtė dhe luftonte popullin e pafajshėm e tė shtypur, i pėrkrahte idetė shkatrruese pėr shoqėrinė dhe i luftonte idetė pėrparimtere e kėshtu me radhė, nė realitet ēdo gjė qė pėrkonte me realitetin e faktet. Kjo situatė shkaktoi aso pėrmasa negative nga tėcilat shpėrthyen revulucione ku thirrej pėr liri, barazi, ku njėherėsh mes parullave tė tjera u dėgjua edhe kjo: Tė varet edhe mbreti i fundit me zorrėt e murgut tė fundit .
Atėbotė kisha gjykonte nė atė mėnyrė saqė nga sipėrfaqja e tokės zhduku mijėra dijetarė, shkenctarė e ideologė tė ndryshėm, duke i kryqėzuar tė gjallė, tė cilėt pasi qė jepnin shpirt, ua djegnin trupat e tyre. Tėrė kėtė e bėnin nė emėr tė kishės, nė emėr tė fesė, nė emėr tė Zotit, e nė emėr tė krishtit.
Kur e panė se ēfarė po ndodhė me dijetarėt, mendimtarėt, idealistėt dhe ata qė me sė tepėrmi u dhanė pas shkencės, filluan qė tė mos besojnė nė Zot, ta mohojnė atė fe nė tė cilėn thėrriste kisha dhe filluan tu besojnė argumenteve shkencore, me njė fjalė shkencėn e bėnė Zot.
Shkaktarėt qė njė numėr i madh i tyre u bėnė murgj ishin disa predikues kishtarė tė prishur moralisht dhe ideologjikisht. Nė veqnati mund tė ceket shkaku se pėr tė arritur njohuri rreth Zotit, tė jen njerėzit sa mė afėr tij, ose tė jenėnė shėrbim te tij e tė kishės, arrihej vetėm nėpėrmjet njė mėnyre, e ajo ishte elita e shenjėt qė emroheshin apo quheshin njerėzit e fesė . Nga gjithė kėto shkaqe qė i pėrmendėm e qė domononin nė evropė, rezultuan me paraqitjen e drejtimeve dhe ideologjive tė ndryshme tė cilat filozofinė e tyre do ta sendėrtojnė duke u bazuarnė shqisa, gjegjėsisht ti besojmėasaj qė shihet, preket, gjegjėsisht gjithė ēka ėshtė materjeapo thėnė shkurt,gjithė botėn materiale. Kėshtu ata mohuan gjithė ēka ėshtė metafizike ( gajb ) duke e mohuar me kėtė rast edhe Zotin, shpalljen, engjujt, boten tjeter, Ferrin dhe Parajsen.
Mohimii Zotit si Krijues i gjithėsisė dhe ateizmi, arritėn shkallėnn mė tė lartė tė saj nė ideologjinė marksiste e cila preferonte sė tepėrmi parullen e Niēes se : Feja ėshtė opiumi i popullit , apo siē pretendonin disa tė tjerė se: Besimi nė Zot nuk ėshtė asgjė tjetėr vetėm se njė intrigė, dredhi qė e kan shpikur pasanikėt me qėllim qė ata qė nuk i pėrkasin elitės sė lartė yė shoqėrisė dhe tė vobektit, tė jepen pas saj, tė kenė ėndje vetėm botėn e amshueshme, ndėrsakėtė botė duhet harruar dhe lėnė pas dore, qė pasanikėt tė kėnaqen dhe tė disopnojnė me tė mirat e saj. .
Nė kėtė kontekst Karl Marksi u shpreh kėshtu: Zoti nuk e krijoi njeriun, por e vėrtėta ėshtė se njeriu ėshtė ai i cili e shpiku, e krijoi atė .
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn