als_Latn dik_Latn sag_Latn
NOA Intervistë/
Ajo mbetet një ndër figurat më të rëndësishme të arsimit. Edhe pse momentalisht nuk kontribuuan direkt në jetën politike, Majlinda Keta nuk nguron të japë opinionin e saj për politikat e edukimit dhe mësimdhënies. Në një intervistë dhënë për Agjencinë Kombëtare të Lajmeve NOA, zonja Majlinda Keta thotë se do të jetë e pranishme në angazhime direkte për zgjedhjet elektoralet 2015, në emër të një misioni që Tiranës t’i mundësohet kryenikoqirja apo kryenikoqiri që do të ndalonte asfiksimin më tej të humanes, politikës qytetare, urbanes dhe mjedisores. Keta flet për reformën e domosdoshme në arsim, pa harruar të rrëfejë edhe për jetën personale: gëzimin që përjeton krah nipërve e mbesave, pasioni për leximin dhe kujdesi për lulet.
Intervistoi: Olsi Kolami / NOA.al
Zonja Keta, cilat janë pengjet e 2014, diçka që mendoni se nuk arritët ta realizonit?
Nuk mund të them pengje, por mosrealizime pak nga të gjitha fushat, kam lënë pak pas dore të qenit e pranishme në disa vizita nëpër rreth familjar, pak shoqëror, pak në angazhimet kohore për kopshtin tim të dashur por nga ana tjetër kam patur shtëpinë më të hapur se kurrë në kënaqësi të vizitave të të afërme dhe miqve për shumë ngjarje të ëmbla, shumë dinamike në 2014 në familjen time. Sivjet do t’i rimbursoj humbjet me vizita e punë, si delegacion bashkë me mbeskat e mia. Tashmë jemi fuqizuar më shumë ne femrat në familjen Keta ndaj dhe nuk do lejojmë të kemi pengje për suksesin në familje dhe punë.
A keni ndonjë projekt apo pritshmëri për vitin 2015?
Kam shumë filluar në familje, vazhduar profesionale mbaruar në jetë publike, mediatike, politike dhe shoqërore. Janë projekte sa personale po aq dhe në grup me profesionistë të fushës së edukimit, shkencave shoqërore sikurse fokusi im do mbeten fëmijët, studentët, gratë dhe akademizmi për reforma e mendim kritik. Janë vazhdime të bashkëpunimeve me median në të gjitha format për gjithçka që besoj se do gjeneroj një ide apo platformë që do mbështeste progresimin e shqiptarëve në jetët e tyre. Padyshim do jenë edhe angazhimet e mia direkte për elektoralet 2015 ku do gjykoj se ku do angazhohem në emër të një misioni që Tiranës time t’i mundësohet kryenikoqirja apo kryenikoqiri që do të ndalonte asfiksimin më tej të humanes, politikës qytetare, urbanes dhe mjedisores e vendlindjes time. Unë besoj më shumë tek rëndësia që kanë për progresin e shqiptarëve zgjedhjet vendore se ato të përgjithshme. Zgjedhjet e përgjithshme do kërkojnë shumë vite që të sjellin në lojë moral-politik të së majtës dhe të djathtës konkurrente. Uroj tek vendoret shqiptarët do heqin pak dorë nga të rendurit për të votuar këto parti politike me këto formula rezultatesh si deri më sot.
Si njohëse e arsimit, cila është pika që ju shqetëson më shumë?
Ende arsimi nuk ka kaluar në prioritet të proriteteve, mendësisht dhe nga ana buxhetore. Niveli që zë në GDP arsimi shqiptar është nga më të ultit. Kalimi në një vlerësim minimumi prej 5% do të na lejonte të fitonim besim tek politika qeverisëse që realisht do kenë me prioritet arsimin. Rendim për të bërë ndryshime, por jo të gjitha mund të quhen reforma. Ka një lëvizje të spikatur për të kontribuar për cilësinë por duhen më shumë inovatorë dhe kurajozë publikë që të realizojnë ndryshimin. Vlerësoj shumë ndërhyrjen në emër të cilësisë së tregut universitar të dijes, një ndryshim që duhet të vazhdojë që të mund të plotësojë fjalën reformë në arsimin e lartë. Kam frikë nga prezenca ende e ndërhyrjes së politikës në arsim pasi atë e shikoj si korruptuesen më të madhe edhe të të madhit vullnetmirë në krye të institucioneve arsimore. Më zë frika kur balancat bien në 2015-tën nga ana e ekipeve mediokre. Jam totalisht e pasigurt kur ndërhyhet nga universitete,t ndërsa reforma duhet të fillojë ideimin dhe zbatimin nga kopshtet. Më mirë investim në themele të sigurta se sa shtesë apo rikonstruksion katesh në pasiguri arkitektonike. Korrupsioni në ide, procedura dhe për qëllim përfitimi personal apo në grup ende nuk ka humbur terren në 1 vit e gjysmë qeverisje të së majtës.
Ministria e Arsimit realizoi një test mbi matjen e njohurive të mësuesve, sa real ju duket testi dhe rrjedhimisht vlerësimi i tyre?
Testet janë gjithmonë të cënueshëm nga subjektivizmi edhe në profesionalizëm. I tillë do ishte edhe ky. Jo vetëm në këtë test por edhe në shumë iniciativa të tjera për ndryshim ka një miksim të së vjetrës së tejkaluar për t’u shitur e re, po aq sa një të të re të cekët në raport me zhvillimet bashkëkohore. Ka sa panjohuri të asaj që ka ndodhur edhe për mirë në 8 vitet e qeverisjes të së djathtës (unë vetë bëj pjesë ndër të paktat zëra kritik të 8 viteve) po aq sa ‘copy paste’ të këqija. Unë kam theksuar dhe vazhdoj të theksoj arsimi ka nevojë për një filozofi edukimi të qartë që do përpunohej pas rezultateve nga analiza shkencore dhe të painterferuara nga politika. Ato që kanë hartuar testet për mua janë edhe mes këtyre shqetësimeve të mia.
Ministria e Arsimit i publikoi rezultatet e testit të mësuesve, kalueshmëria e të cilëve doli 40 për qind. Si mendoni ju, sa real ka qenë ky vlerësim dhe a tregon ai se vërtet kemi mësues kaq të dobët?
Besoj se testet nuk janë korrigjuar nga të huaj për akreditim rezultatesh. Në qoftë se janë po ato lojtarë në institucionet përgjegjëse që në vite kanë përpunuar kurrikula, kanë pretenduar që kanë organizuar kualifikime apo kanë kryer inspektime, kanë bërë testime apo provime kombëtare, pas këtij rezultati duhet të dorëhiqen për t’i hapur rrugë ristrukturimit ideor dhe human të institucioneve respektive. Për mua si paaftësia nga militantizmi politik apo nepotizmi ashtu edhe heshtja kur sheh degjenerimin institucional, vrasin njësoj shtetformimin dhe shtetfunksionimin. Kjo do të ishte reforma reale në arsimin shqiptar. Një vit do të ishte mjaftueshëm që sot të ishim në kushte jo matëse dhe pohuese traumatike, por edhe në lëvizje për ndryshim të sigurt, pasi të bëjmë këtë le të merremi me mësuesit dhe sulmin ndaj tyre. Duhet të japësh, pa të marrësh. Jep model në ide e platformë, po aq sa sigurohet suksesi nga drejtuesit novatorë e në sukses në vite. Arsimi të nxjerr jashtë si trup i huaj kur hyn e del me interes për karrige. Me arsimin duhet të jetosh çdo ditë, çdo ndryshim, për mirë apo për keq.
Besoni se licencimi i mësuesve do të ndihmojë në zgjedhjen e arsimtarëve që duhet të japin mësim në shkollat shqiptare?
Teprimi gjithmonë kthehet në të kundërt. Nuk kuptoj se çfarë i shtyn administratorët e arsimit të krijojnë ndjesinë ‘shto ujë, shto miell’ se del më mirë. Kanë dëmtuar dhe vazhdojnë të dëmtojnë procedurën e të bërit mësues. Po ju sjell një rast të fundit nga provimi i pretenduar për punësim si mësues. Kandidati kishte mbaruar Filozofi me sistemin 4 vjeçar me rezultate të nivelit lartë, në vit të fundit të shkollës së doktoraturës, me një përvojë si pedagog i jashtëm në universitete nuk pranohet si kandidat konkurrent për vend të lirë në shkollë të mesme, pasi nuk ka master në edukim! Ky nuk është sistemi, as edukimi, as karrierë që kërkon cilësi apo gjeneron cilësi. Ky është brumatrice që rreh brumë kot duke keqpërdorur kohë, energji njerëzore dhe financa në një vend me njerëz dhe shtet me xhepa të varfër. Sistemi i ka gjithë mundësitë që niveleve organizative t’i njohë përgjegjësi të kalkuluara të fazave të karrierës së mësuesit. E dyta dhe thelbësorja, vlerësimet duhet të bëhen nga agjenci të pavarura nga MASH, për mua nën varësi të Presidentit të vendit.
Ka shumë debate përsa i takon Maturës Shtetërore, por edhe kritereve të pranimeve në universitete, keni ndonjë ide se si mund të zgjidhet?
Është një pyetje që i kam kushtuar 9 vite pjesëmarrjen time në diskursin publik dhe atë profesional. Jam e mendimit se reformator do të quhet ai ministër apo ajo qeverisje që do të ndërtonte standardet e vlerësimit, lëndore dhe si nivel, për procesin e edukimit të fëmijës nga parashkollori deri në përfundim të klasës së 12-të. Pas këtyre Matura Shtetërore apo Provimet e 9 vjeçarit të detyrueshëm do të ishin matës kombëtarë dinjitozë, larg stresit për fëmijën dhe prindërit por edhe tregues realë për matjen e punës së mësuesit dhe ekipeve.
Ju keni qenë drejtuese e Drejtorisë Arsimore të Tiranës dhe e njihni problemin e radhëve të gjata të mësuesve në pritje, pse vazhdon ende ky problem?
Kërkesë-oferta për Tiranën vazhdon të jetë në disfavor të punësimeve të shpejta e para se Tirana mbetet opsioni mendor i vetëm për punësim, jo vetëm për arsim por për çdo profesion. Ky është treguesi më i keq i politikave të zhvillimit të ndjekura deri më sot në nivel vendi, referuar atyre të qarkut. E dyta edhe sepse munguan në 24 vite politikat e analizës së tregut të punës, ndërkohë që shqyem dyert e ndërtesave që prodhuan diploma edhe për mësues. Së treti, sepse politika përfitimin apo dëmin më të madhe në punësimet në arsim në referencë të meritë-punësimit e ka bërë dhe vazhdon ta bëjë përmes Tiranës.
A duhet një strategji mbi pranimet në degët e mësuesisë, pasi ka shumë prurje të diplomuarisht që mbeten pa punë?
Patjetër që duhet dhe pak a shumë e kam ideuar si nisje më sipër.
Ende nuk ka një reformë në arsimin e lartë, pas mbylljes së disa universiteteve në shtator të vitit që shkoi, ku mendoni se duhet fokusuar kjo reformë?
E para kemi vetëm një platformë të shkruar në letër. Nuk kemi ende një buxhetim për efektet që krijon dhe mbi të gjitha një ligj që jetëson në sistem ligjshmërinë e saj. Pasi të bëhen këto 2 të fundit le të mendojmë më tej pasi ato janë standardi minimal dhe i mjaftueshëm për të vazhduar luftën e konkurrencës për cilësi.
Dhe së fundi, dy fjalë për lexuesit e NOA, si e kaloni kohën tuaj të lirë?
Unë kam një kohë të zënë duke tentuar të mirëpërdor lirinë e saj për të kënaqur veten dhe familjen, për të programuar personalisht por edhe për të kontribuar publikisht. E kjo e lirë është nga impenjimi për të komunikuar, lexuar, kënduar, shëtitur, lozur dhe u kënaqur me mbesat e mija deri tek librat, leximet e detyrueshme për publiken e përditësuar apo lulet e mia të dashura. Me vitet më janë shtuar rubrikat, por edhe kënaqësitë.
Një shtëpi e mbushur me nipër e mbesa, sa ju mbush emocionalisht ky status i ri?
Tani po marr vesh se çfarë realisht mund të të ofroka jeta kur jetohet.
Cilat janë dhuratat që bëtë për të vegjlit e familjes tuaj të madhe?
Lodhim mendjen e mundohemi çdo ditë që të prodhojmë, blejmë apo kompozojmë diçka të madhe në vlerë shpirti apo kujtese më shumë se vlera financiare. Ato kanë prindërit e tyre të mrekullueshëm të parët që përkushtohen të mos u mungojë asnjë gjë por unë di një gjë, pa erën e tyre, të qeshurën apo të qarën e tyre unë nuk mund ta kuptoj më ditën time si hallë dhe gjyshe, sikurse ditën tonë si gjyshër. Deivi, Kevin, Etuali, Liliam janë kuptimësia e vazhdueshmërisë më cilësore tonën si gjak por dhe motivi edhe më i madh që për këtë vend duhet kontribuar shumë e më shumë.
A kujtoni ndonjë ish-nxënës/student VIP që e kujtoni ende me respekt?
Për mua janë VIP dhe kujtohen me respekt e dashuri të gjithë ato studentë apo ish nxënës të mi, miq nxënës apo studentë që sot i janë shkruar si të përkushtuar dhe të suksesshëm vetes së tyre, familjeve dhe këtij vendi, këtu apo jashtë tij. Rrjetet sociale na kanë mundësuar fuqishëm që ta shprehim e rishprehim respektin dhe dashurinë për punët tona të përbashkëta, për bashkëkontributet reciproke tek njëri tjetri edhe përtej përditësisë së marrëdhënies. Pa të gjithë ato, nuk do intervistohesha nga ju si Majlinda e arsimit. Ky është një titull që më lumturon, më fuqizon dhe më motivon më tej. /o.k/a.l/noa.al/
mri_Latn als_Latn epo_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn