als_Latn dik_Latn sna_Latn
10 gjëra që duhet të dini për USB 3.01. Çfarë është USB 3.0 (i njohur edhe si SuperSpeed USB)?
USB 3.0 është revizioni i madh i radhës i të famshmit Universal Serial Bus, i krijuar në vitin 1996 nga një partneritet i kompanive të udhëhequra nga Intel me qëllim të thjeshtësimit të lidhjeve në mes kompjuterëve personal dhe pajisjeve periferike. Kaluan disa vite, dhe në vitin 2009, USB 2.0 de facto ishte bërë ndërfaqja standarde për botën e kompjuterëve personal (me rreth 6 miliard pajisje të shitura), por tani është paraqitur nevoja për shpejtësi më të mëdha të bartjes së të dhënave dhe brez më të madh për shkak të rritjes së shpejtësisë së harduerit kompjuterik
Më 2007, Intel demonstroi SuperSpeed USB në mbledhjen Intel Development Forum.Versioni 1.0 i specifikimit USB 3.0 ishte kompletuar me 17 nëntor të vitit 2008. Si i tillë, forumi për zbatimin e USB-së morri përsipër menaxhimin e specifikimeve dhe bën rregullisht publikimin e dokumenteve të duhura teknike për të lejuar botën e zhvilluesve dhe prodhuesve të harduerit të zhvillojnë produktet për protokollin USB 3.0.
Në pak fjalë, USB 3.0 premton si vijon:
Shifra më të larta të transferimit (deri në 4.8 Gbps)
Fuqinë më të madhe të magjistrales duke i mundësuar kështu pajisjeve periferike të marrin më shumë rrymë.
Funksionet e reja të menaxhimit të rrymës
Transferim i plotë dy-drejtimesh dhe përkrahje për llojet e rinj të transferimit
Konektorët dhe kabllot e rinj për transferim të dhënash me shpejtësi më të madhe, edhe pse me kompatibilitet të prapmë me pajisjet USB 2.02. A nuk mjafton shpejtësia e USB 2.0?
USB 2.0 për shumë aplikacione siguron brez të mjaftueshëm për një llojllojshmëri të pajisjeve dhe porteve për kyçje në kompjuter. Sidoqoftë, me kërkesat gjithnjë e në rritje për transferim të dhënash me video përmbajtjet e definicionit të lartë, pajisjeve për deponim prej disa terabajtësh, kamerat digjitale me shumë megapiksel, dhe telefonat celularë dhe media player-ët shumë-gigabajtësh, për 480 Mbps lirshëm mund të themi se nuk mjafton. Për më shumë, asnjë lidhje me USB 2.0 asnjëherë nuk ka gjasë teorike ti afrohet brezit maksimal prej 480 Mbps, duke bërë që të dhënat në rastin më të mirë të transferohen me 320 Mbps – që edhe është maksimumi praktik i pajisjeve. Ngjashëm, lidhjet me USB 3.0 asnjëherë nuk do të arrijnë 4.8 Gbps, por edhe 50% e kësaj në praktikë është rreth 10 herë më mirë se USB 2.0.3. Si e arrin USB 3.0 efikasitetin e lartë?
USB 3.0 arin efikasitetin e lartë përmes një numri të ndryshimeve teknike. Ndoshta ndryshimi më i rëndësishëm është shtimi i një magjistrale të dytë fizike paralel me magjistralen ekzistuese USB 2.0. Kjo do të thotë se përderisa USB 2.0 kishte 4 tela (tensioni, tokëzimi, dhe një çift për bartjen e të dhënave), USB 3.0 shton edhe 4 fije tjera për dy çifte të sinjalit të diferencuar (dërgim dhe pranim) për të çuar kështu në 8 numrin e telave në kabllo dhe konektorë. Këto dy parët shtesë ishin më se të nevojshme për të përkrahur cakun e paraparë të kërkesës për brez të parashtrua para SuperSpeed USB-së, për shkak se bartja e sinjalit nëpër 2 fijet e USB 2.0 nuk mjaftonte.
për më shumë, metoda e sinjalizimit, edhe pse ende kontrollohet nga kompjuteri, tani është asinkrone në vend të asaj me përzgjidhje. USB 3.0 përdorë ndërfaqen dy-drejtimesh në vend të aranzhimit gjysmë-dupleks të USB 2.0, ku të dhënat mund të udhëtojnë vetëm në një drejtim njëkohësisht.4. Cilat përmirësimet tjera sjell USB 3.0?
Avancimet e SuperSpeed USB nuk kanë të bëjnë vetëm me shpejtësinë e transferimin e të dhënave, por dhe me përmirësimin e bashkëveprimit në mes pajisjeve dhe kompjuterit. Derisa elementet kryesore arkitekturale janë të trashëguar, disa ndryshime janë bërë për të përkrahur aranzhimin me magjistrale të dyfishtë, dhe disa të tjera me të cilat shfrytëzuesit do të mund të dallojnë përmirësimet që sjell USB 3.0 në krahasim me USB 2.0 siç janë:
Më shumë rrymë kur ekziston nevoja
& 50% më shumë rrymë mund të sigurohet për pajisjet e pakonfiguruara ose të papërkrahura (150 mA nga 100mA), dhe 80% më shumë fuqi është në dispozicion për pajisjet e konfiguruara (900 mA nga 500 mA). Kjo do të thotë se më shumë pajisjet që kanë nevojë për shumë rrymë mund të furnizohen nga magjistralja, dhe pajisjet që furnizohen nga bateritë që më parë mbusheshin përmes magjistrales tani mund të mbushen dy herë më shpejtë.
& Një pranues tjetër B përkufizohet përmes dy kontakteve tjera që i mundësojnë pajisjet të japin deri në 1000 mA për pajisjet tjera, siç është për shembull një USB adaptues për rrjetën pa tela. Kjo eliminon nevojën për furnizuesin me rrymë për adaptuesin pa tela.
Më pak rrymë kur nuk ka nevojë për të
Efikasiteti energjetik ishte objektiv kyç gjatë kalimit në USB 3.0. Disa shembuj të përdorimit më efikas të energjisë përfshijnë:
& Menaxhimi i rrymës në nivel të lidhjes (ang. link level), që do të thotë se qoftë kompjuteri qoftë pajisja periferike mund të nisin gjendjen e ruajtjes së energjisë kur nuk janë duke punuar
& Aftësia e lidhjeve të hyjnë në mënyrë progresive në gjendje me kursim të lartë të energjisë kur partneri është në qetësi
& Tërheqja e vazhdueshme e rrymës nga pajisjet është eliminuar
& Është eliminuar mundësia për shpërndarjen e pakove nëpër portet e ndryshme
Është i përkrahur streamingu për transferim të sasive të mëdha të fajllave
Transferimet asinkrone mundësojnë pajisjet të hyjnë në gjendjet me kursim të lartë të energjisë në mes të intervaleve të punës
Pajisjet mund të komunikojnë informatat e reja siç janë toleranca e latencës5. A do të vazhdojnë të punojnë pajisjet periferike që posedoj? Si do të bashkëjetojnë ato?
Lajmi i mirë është se USB 3.0 është planifikuar me kujdes nga fillimi ashtë që të bashkëjetoj me sukses me USB 2.0. Së pari, derisa USB 3.0 specifikon konekcionet e rinj fizik e kështu edhe kabllot e rinj ashtu që të shfrytëzojnë avantazhet e mundësisë për shpejtësinë më të madhe që ofron protokolli, vetë konektori mbetet me formën e njëjtë drejtkëndëshe me katër kontaktet e USB 2.0 madje dhe në lokacion të njëjtë sikur më parë. Pesë konekcionet e rinj që përdoren për pranimin dhe dërgimin e të dhënave në mënyrë të pavarur janë të pranishëm tek kabllot USB 3.0 dhe kanë kontakt vetëm kur kyçen në konekcinoet e duhur të SuperSpeed USB.6. Ku mund të gjinden produktet me SuperSpeed USB 3.0?
Produktet e ndryshme me USB 3.0 kanë filluar të paraqiten që nga fundi i vitit 2009 dhe që nga ajo kohë disa disqe të jashtme, flash disqe, Blu-ray lexues optik, netbook high-end, dhe adaptues për PCI Express dhe ExpressCard kanë filluar të paraqiten në vitrinat e shitoreve në mbarë botën.
Deri në mars të vitit 2010 ishte vetëm NEC ai që prodhonte komponentët për USB 3.0. Por tani ka edhe lojtarë të tjerë si Intel dhe AMD që kanë filluar të prezantojnë çipset të pllakave të cilët kanë të përfshirë edhe USB 3.0.7. Cila është e ardhmja e USB 2.0?
Për së paku pesë vite të ardhshme, nuk besohet se do të humbet tregu për USB 2.0. Sipas të gjitha gjasave pajisjet që kërkojnë shumë brez, siç janë video kamerat ose pajisjet për deponimin e të dhënave do të jenë të parat që do të migrojnë në SuperSpeed USB, por konsiderata e çmimit, e cila në këtë industri kryesisht udhëhiqet nga kërkesa dhe volumi, do të kufizojnë implementimin e USB 3.0 tek produktet high-end.
Gjatë vitit 2010, do të fillojnë të paraqiten gjithnjë e më shumë pllaka amë të pajisura me portin USB 3.0 që do të zëvendësojë atë USB 2.0. Kartelat adaptuese për USB 3.0 gjithashtu pritet të luajnë një rol të madh në rritjen e bazës së pajisjeve me USB 3.0 duke bërë që porti SuperSpeed USB të bëhet pjesë edhe i kompjuterëve të zakonshëm.
Me kalimin e kohës USB 2.0 mund të del nga loja sikur që ndodhi dhe me USB 1.1, por për momentin së paku për një të ardhme të afërme, USB 2.0 nuk do të shkoj gjëkundi.8. Cilat sisteme operative do të përkrahin USB 3.0?
Në SuperSpeed Developers Conference që është mbajtur në nëntor të vitit 2008, Microsoft publikoi se Windows 7 do të ketë përkrahjen për USB 3.0, ndoshta jo në versionet e para të tij, por me paraqitjen e ndonjë Service Packu. Nuk përjashtohet se pas paraqitjes së suksesshme të përkrahjes për USB 3.0 në Windows 7, përkrahja për SuperSpeed të kalohet edhe në Windows Vista.
Përkrahja për SuperSpeed në Windows XP ende është e panjohur për momentin. Duke pasur parasysh faktin se Windows XP tani është sistem operativ që ka gati tetë vite, nuk dihet nëse kjo do të ndodhë apo jo.
Me komunitetin open-source prapa tij, Linux pa dyshim do të ketë përkrahjen për USB 3.0 pasi të bëhet publik specifikimi xHCI. Pasi kjo të ndodh USB nën-sistemi i Linuxit do të përditësohet për të shtuar përkrahjen për detajet e USB 3.0 siç janë shpejtësia e magjistrales, menaxhimi i rrymës, dhe disa ndryshime tjera të vogla në specifikimin e USB 3.0.
Si zakonisht, Apple mbetet i qetë për sa i përket përkrahjes për SuperSpeed USB në MacOS X. Por nëse USB 3.0 do të ketë thjeshtësinë e USB 2.0 me një rritje të shpejtësisë, tregu i pajisjeve SuperSpeed do të ngjallet, dhe Apple do të përcill trendin. Ende nuk dihet nëse kjo është një rrezik për Firewire, por padyshim se Apple do të jetë i detyruar ta përkrah SuperSpeed-in nëse pjesa tjetër e industrisë e adapton standardin e ndërfaqes.9. Cilat do të jenë aplikacionet e reja që do të mundësohen nga USB 3.0?
Thënë shkurtë, secila pajisje që kërkon brez të lartë dhe e cila punon me USB 2.0 do të bëhet më e mirë kur të bëhet mbindërtimi në USB 3.0. Për momentin pajisjet të cilave do ti dëshironin mirëseardhje brezit më të lartë përfshijnë:
Disqet e jashtëm – të cilët kanë pothuajse mundësitë dy herë më të mëdha se sa që lejon USB 2.0
Ueb kamerat e rezolucionit të lartë, kamerat e video monitorimit
Zgjidhjet për shfaqjen e videos, siç është rasti me teknologjinë DisplayLink USB
Video kamerat digjitale me ndërfaqen USB
Audio ndërfaqet disa-kanalesh
Mediumet e jashtme siç janë lexuesit Blu-ray
USB 3.0 hapë dyer të reja dhe siguron më shumë hapësirë për pajisjet për të dhënë një përvojë më të mirë për shfrytëzuesin. Derisa video përmes USB-s mezi mund të tolerohej (si për sa i përket rezolucionit maksimal, latencës, dhe perspektives për video kompresion), është lehtë të imagjinohet se me 5-10 herë më shumë brez, video zgjidhjet me USB do të duhej të punojnë shumë më mirë. Një DVI me një lidhje kërkon brez prej pothuajse 2Gbps. Ku 480 Mbps ishte një kufi determinant, 5Gbps është më se premtues.
Me 4.8Gbps të premtuara, standardi do të gjej udhën edhe deri te disa produkte të cilat përpara nuk ishin në territorin e USB-së, sikurse që janë për shembull RAID sistemet e deponimit.10. Si krahasohet USB 3.0 me ndërfaqet konkurrente (p.sh. eSATA, FireWier 3200, ExpressCard 2.0)?
Firewire është një standard që dalëngadalë ra pre e popullaritetit të USB 2.0. Apple, zbuluesi i standardit origjinal IEEE 1394 “Firewire”, ka kohë që po dërgon mesazhe të paqarta në lidhje me të ardhmen e standardit.
Në fund të vitit 2007, 1394 Trade Association paralajmëroi Firewire 3200, të quajtur “S3200”, i cili ishte i ndërtuar mbi standardin ekzistues Firewire 800 i cili ishte paraqitur në vitin 2002. Por deri më sot S3200 nuk ka arritur të tërheq shumë vëmendja madje as në tregun amë të Firewire që është video digjitale.
eSATA, ose External SATA, është paraqitur për herë të parë në vitin 2004 si një ndërfaqe për konsumatorët që kishte për cak tregun e disqeve të jashtme që ishte i populluar me zgjidhjet me USB 2.0 dhe Fireware. Ai në mënyrë të suksesshme arriti të plotësoj nevojën e disqeve të forta të shpejta të arrijnë potencialin e tyre kur ndodheshin jashtë PC-së. eSATA përkrah normat e bartjes prej 3.2 Gbps, që është më se e mjaftueshme edhe për disqet e forta më të shpejtë, të cilët mund të transferojnë deri në 120 MB/s, dukshëm më lehtë se USB 2.0 dhe shumë më lehtë se Firewire 800.
Por edhe eSATA ka disavantazhet e veta, sidoqoftë. Gjatësia e kabllos është e kufizuar në vetëm 2m, ai nuk mund të furnizoj me energji pajisjet e lidhura në magjistralen eSATA, ndërsa konektorët nuk janë as të vegjël as të përshtatshëm për pajisjet konsumuese ku estetika është shumë rendësi.
ExpressCard 2.0 është paraqitur pothuajse të njëjtën ditë me specifikimin për USB 3.0 (nëntori i vitit 2008) dhe premtonte avancimin e dukshëm të standardit ExpressCard në rritjen e shpejtësisë sipas kërkesave të teknologjive të sotme mobile. Duke ruajtur kompatibilitetin e prapmë me specifikimin origjinal ExpressCard, standardi i ndërfaqes për zgjerimin I/O tek sistemet e vogla në mënyrë definitive besohet se do të vazhdoj të bashkëjetoj me pajisjet USB 3.0.
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn