als_Latn dik_Latn sag_Latn
Tradita e Ditës së Verës në qytetin e Elbasanit. Si festohet sot 14 Marsi? Çfarë është ruajtur nga kjo traditë, nga të moshuarit deri tek të rinjtë. “Shekulli” sjell atmosferën e kësaj dite në familjet elbasanase. Klodjana Kuqi nga Elbasani, është vetëm 26 vjeçe, por i rikthehet me shumë nostalgji kësaj feste të përvitshme. Ajo tregon kujtimet e saj qysh nga fëmijëria, sidomos momente nga shkolla 9-vjeçare, kur merrte pjesë nëpër aktivitetet kulturore që realizoheshin për këtë ditë të shënuar, edhe deri te pakot që i merrte nga familjarët e saj.
E bukura e kësaj feste për të është sepse nëpërmjet festimit të kësaj feste, rikthehesh në fëmijëri çdo vit, në sajë të ritualeve që bëhen. Darka për këtë festë, që kurrsesi nuk mund të mendohet pa gatimin e ëmbëlsirave, dhe veçanërisht ballokumeve. Ndonëse e re, por ajo na shpjegon edhe detajet se si i ka përgatitur ballokumet dy ditë para festës.
Cili është momenti më i bukur që mbani mend nga Dita e Verës?
Ditën e Verës ndër vite unë e kujtoj me nostalgji. Kam studiuar në shkollën 9-vjeçare “Qamil Guranjaku” dhe si nxënëse e kësaj shkolle kam marrë pjesë çdo vit në organizimet artistike, që shkolla jonë përgatiste për karnavalet e qytetit, një aktivitet ky i fundit i organizuar nga Qendra e Artit. Më pas, më kujtohet se mezi prisja pakon e përgatitur nga familjarë të ndryshëm, ku në fund unë e cilësoja sipas asaj që ishte më e madhja dhe më e bukura.
Si festohet sot Dita e Verës në Elbasan?
Çdo vit festa e Ditës së Verës është e bukur! Ka madhështi në çdo vit. E bukura e kësaj feste është që të kthen fëmijë dhe njëherë, në saj të ritualeve që ka. Në çdo tavolinë kur shtrohet darka krahas ëmbëlsirës karakteristike nuk mungojnë as palat e fikut dhe arrat, edhe gjithashtu as pilafi me pulën, ose gjelin.
Cilat janë ritualet që zhvilloni në këtë ditë?
Dje ishte darka e Verës, shtruam tavolinën si për festë. Në darkë vonë dolëm jashtë shtëpisë dhe fshehëm lekët (p.sh një pesëqindëshe ose një njëmijëshe të vjetër), kemi zier vezët dhe në mëngjes lamë fytyrën me ujin e vezëve. Dolëm jashtë dhe morëm lekun që kishim fshehur. Në darkë morëm një tufë bar të njomë dhe e ndamë në të gjitha dhomat e shtëpisë. Një degë ulliri e vendosim jashtë derës së shtëpisë, vendosim veroren te dora dhe e heqim në Ditën e Nevruzit (byreku).
Për çfarë arsye e lani fytyrën me ujin e vezëve?
Që të rrijë e bardhë dhe e pastër, gjithmonë.
Cila është menyja e kësaj dite për ju, si një amvise nga Elbasani?
Unë te pjata e parë vë mish qengji, romstek, djathë dhe vezë. Në tavolinë vendos salcë kosi, fërgesë, palat e fikut dhe arrat, pastaj pilafin, se ne vdesim për pilaf dhe ballokumet në tavolinë, pa harruar as frutat, verën apo birra dhe limonada të ndryshme.
Mund të na e tregoni recetën e Ballokumes?
Gjysmë kg gjalpë, 1 kg sheqer, 8 kokrra vezë, një lëvozhgë finjë, dhe një kg miell. Rreh sheqerin me gjalpin mirë e mirë pastaj vezët një nga një, fi dhe në fund miellin dora-dorë, dhe i vë në tepsi një pjesë, pastaj janë gati për t’u ngrënë.
Dimë që përgatitjen e brumit të ballokumes e bëni në një enë bakri? A është kjo enë, sekret i cilësisë së tyre?
Po pikërisht ai është çelësi i sekretit.
Pse përdoret pikërisht ena prej bakri?
Sepse është përdorur ndër vite dhe ka mbetur traditë. Brezë pas brezi në Elbasan gatuanin vetëm me enë prej bakri.
Çfarë keni planifikuar të bëni sot? A zhvilloni vizita tek të afërmit në këtë ditë?
Ka shumë familje që unë njoh dhe që i ruajnë këto tradita, por ata janë një përqindje e vogël.
Ju brezi i ri a keni interes, që t’jua transmetojnë këto truke gjyshet?
Kjo është e bukura e kësaj feste, nuk rresht së qeni fëmijë, çdo vit ndiqet e njëjta traditë.
Cilat janë urimet apo mesazhet tipike që bëni në këtë ditë?
Urimet që bëjmë më 14 Mars janë: Gëzuar Ditën e Verës dhe i paç ditët gjithë vitin si kjo festë.
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn