als_Latn lit_Latn uzn_Latn
(Nė 29-vjetorin e vdekjes sė rapsodit, Dervish Shaqa)
Kangėtari duhet tė jetė trim, se duhet ti trimnojė edhe tė tjerėt me kangė. Kur kėndoj shpesh i mbyll edhe sytė, hupi krejt, dal prej kangės e mė duket se dėgjoj dikė tjetėr qė kėndon, zėrin e atij qė kėndoj pėr tė... Unė sa tė jam gjallė e deri nė ma tė mbramėn frymė tė shpirtit, deri qė tė vdes, i palodhun, do ti kėndoj kombit. (D.SH.)
Me veprimtarinė e gjerė kulturore e shoqėrore, si interpretues, si instrumentist, si valltar, si etnograf, si pėrfaqėsues dhe udhėheqės shpirtėror i Grupit Kosovar tė Rashbullit e deri si veprimtar me armė nė dorė, Dervish Shaqa, me plot tė drejtė, konsiderohet rapsod kombėtar. Nė veprėn e tij rapsodike ai i kėndon atdheut si tėrėsi tokėsore, si tėrėsi etnike dhe si tėrėsi shpirtėrore, ashtu siē i kėnduan De Rada, Naimi dhe Gjergj Fishta. Veprėn rapsodike tė tij e pėrbėjnė tė gjitha fushat, tė gjitha mendimet, tė gjitha ndjenjat, tė gjitha idealet dhe tė gjitha veprimet njerėzore tė jetės sė shqiptarit. Me pasion dhe virtuozitet tė jashtėzakonshėm ai i kėndon dashurisė, punės, luftės dhe vdekjes heroike. Nė veprėn e tij rapsodike, me theks tė veēantė, ai u kėndon vlerave tė larta shpirtėrore kombėtare siē janė nderi, drejtėsia, besa, trimėria, vetėmohimi dhe atdhedashuria. Vepra e madhe rapsodike e Dervish Shaqės shquhet pėr gėrshetimin e njė rrethi tė gjerė temash dhe motivesh tė cilat pėrfundojnė me mesazh dhe porosi tė qartė: Lirinė dhe pavarėsinė e atdheut nuk ta falė kush. Liria dhe pavarėsia e atdheut kanė ēmim tė lartė, ato fitohen dhe mbrohen me punė, me flijime tė mėdha dhe me luftė heroike.
Dervish Shaqa lindi mė 4 maj tė vitit 1910 nė Llukė tė Epėrme tė Komunės sė Deēanit. Rrjedh nga njė familje fshatare me tradita punėtore, kulturore dhe luftarake. Ndonėse arsimimin fillor, katėr klasė, e kreu nė gjuhėn serbe, rapsodi i ardhshėm u rrit dhe u edukua nė shkollėn e traditės kombėtare, nė odėn e burrave tė kullės sė Shaqė Ramės. Nė shembullin e rapsodėve tė kohės, para publikut tė odės, fillon tė kėndojė qė nė moshėn nėntė vjeēare. Gjatė Luftės sė Dytė Botėrore, i nxitur dhe i pėrkrahur nga Asllan Boletini, asokohe prefekt i Prizrenit, njė kohė punon nė detyrėn e gardianit nė Prizren dhe nė Tiranė, ku jo vetėm shfaq simpati pėr veprimtarėt e lėvizjes antifashiste por, nė ndonjė rast, atyre ua mundėson edhe ikjen nga burgu. I indinjuar pėr tradhtinė qė i bėhet luftės dhe rezolutės sė Bujanit pėr pak kohė gjendet nė radhėt e qėndresės sė luftėtarėve tė Demė Ali Pozharrit.
Si stėrnip familjes sė madhe atdhetare Vokshi tė Gjakovės dhe si rapsod me autoritet, me pėrkrahje tė Bije Vokshit dhe tė grupit tė politikanėve tė Gjakovės, pushteti i pas luftės e emėron nė pozita tė larta shtetėrore nė komunėn e Deēanit, nė tė cilat ai do tė qėndrojė pak kohė. Ndonėse i caktuar me detyrim nė rolin e kryetarit pėr kolektivizim e fshatrave, Dervish Shaqa ėshtė ndėr tė parėt qė do ta kundėrshtojė kėtė aksion famėkeq, prandaj, duke rėnė nė konflikt tė hapur me pushtetin gjakpirės, pėrjashtohet nga ēdo funksion shtetėror. Pas akuzave dhe torturave ēnjerėzore qė i bėhen gjatė aksionit pėr mbledhjen e armėve, pėr t'i ikė likuidimit fizik, nė mesnatėn e 7 dhe 8 marsit tė viti 1956, vet i katėrti kalon kufirin shqiptaro-shqiptar nė Shipshan tė Malėsisė. Pėr disa muaj jeton nė kampin e emigrantėve nė Llakatun tė Vlorės, pastaj nė Shėnavlash tė Durrėsit, nė Tiranė dhe mė nė fund nė Rashbull tė Durrėsit. Si veprimtar i Lėvizjes Irredentiste Shqiptare ka kryer disa aksione tė rėndėsishme ilegale nė Kosovė kundėr Jugosllavisė pushtuese nė krye me gjakpirėsit Tito dhe Rankoviq.
Veprimtaria e gjerė rapsodike e tij fillon me regjistrimin e kėngėve dhe tė materialit tė bollshėm folklorik nė Institutin e Kulturės Popullore, me regjistrimin e kėngėve nė fonotekėn e Radio Tiranės dhe tė Radio Kukėsit, me veprimtarinė e jashtėzakonshme artistike nė "Grupin Kosovar tė Rashbullit". Nė saje tė punės dhe vlerave tė shumėfishta artistike e kombėtare kėnga e tij arriti tė ngjitet nė skenat mė tė njohura tė Shqipėrisė pėr tė kumbuar nė Festivalin Kombėtar tė Folklorit nė Gjirokastėr, prej nga do tė bėhet e njohur kudo nė trojet shqiptare. Pėr kontributin artistik dhe kombėtar mori epitetin kėngėtari legjendar, ndėrsa shteti shqiptar e dekoroi me urdhrin "Artist i merituar" dhe me medalje dhe fletė nderi tė ndryshme.
Rapsodi Dervish Shaqa shquhet mbi ēdo rapsod shqiptar dhe realisht konsiderohet sintezė e madhe e lėvizjes muzikore rapsodike pėrparimtare e kohės kur kėndoi dhe mė vonė. Me repertorin e gjerė dhe tė zgjedhur tė kėngės, me kėndimin karakteristik autokton dukagjinas dhe me vokal tė veēantė mbresėlėnės, larg ēdo orientalizmi, ai ėshtė pėrfaqėsuesi mė i gjithanshėm i idealeve tė kombit shqiptar, veēanėrisht i idealeve tė gjysmės sė kombit, tė pushtuar nga serbėt, malazezėt dhe maqedonėt.
Me veprimtarinė e gjerė kulturore e shoqėrore, si interpretues, instrumentist, valltar, etnograf, pėrfaqėsues dhe udhėheqės shpirtėror i Grupit Kosovar tė Rashbullit e deri si veprimtar me armė nė dorė, Dervish Shaqa, me plot tė drejtė, konsiderohet rapsod kombėtar. Nė veprėn e tij rapsodike ai i kėndon atdheut si tėrėsi tokėsore, si tėrėsi etnike dhe si tėrėsi shpirtėrore, ashtu siē i kėnduan De Rada, Naimi dhe Gjergj Fishta. Veprėn rapsodike tė tij e pėrbėjnė tė gjitha fushat, tė gjitha mendimet, tė gjitha ndjenjat, tė gjitha idealet dhe tė gjitha veprimet njerėzore tė jetės sė shqiptarit. Me pasion dhe virtuozitet tė jashtėzakonshėm ai i kėndon dashurisė, punės, luftės dhe vdekjes heroike. Nė veprėn e tij rapsodike, me theks tė veēantė, ai u kėndon vlerave tė larta shpirtėrore kombėtare siē janė nderi, drejtėsia, besa, trimėria, vetėmohimi dhe atdhedashuria. Vepra e madhe rapsodike e Dervish Shaqės shquhet pėr gėrshetimin e njė rrethi tė gjerė temash dhe motivesh tė cilat pėrfundojnė me mesazh dhe porosi tė qartė: Lirinė dhe pavarėsinė e atdheut nuk ta falė kush. Liria dhe pavarėsia e atdheut kanė ēmim tė lartė, ato fitohen dhe mbrohen me punė, me flijime tė mėdha dhe me luftė heroike .
Tė rrallė janė krijuesit qė qysh pėr sė gjalli u krijohet miti. Dervish Shaqa pati njė fat tė kėtillė. Miti pėr tė e ka zanafillėn qysh nė fillimin e interpretimit tė tij nė moshėn nėntėvjeēare, mit qė, nė rrjedhė, vjen duke u rritur bashkė me rapsodin. Nė krijimin e mitit pėr Dervish Shaqėn, pos ithtarėve dhe adhuruesve tė tij tė shumtė, pas arratisjes nė Shqipėri dhe kthimit tė tij nėpėrmjet kėngės, ndikim vendimtar do tė luajnė mediumet Radio Kukėsi, Radio Tirana dhe Televizioni Shqiptar, kėngėn e tė cilit, nė njė kohė robėrie tė gjysmės sė kombit, do ti shpėrndajnė shtėpi pėr shtėpi nė tė gjitha trojet shqiptare si dhe tek shqiptarėt jashtė atdheut. Mos tė harrojmė, kėngėt e tij vinin nga Shqipėria, nga vendi ynė i shenjtė, nga toka jonė e shpresės sė madhe. Ato kishin vulėn zyrtare. Ato ishin porosi dhe kushtrim. Ato ishin mit dhe realitet nė tė njėjtėn kohė.
Rapsodi Dervish Shaqa ka filluar tė kėndoj nė moshėn nėntė vjeēare, ndėrsa kėngėn nuk e ka ndalė deri nė frymėn e fundit, deri nė moshėn shtatėdhjetė e pesė vjeēare. Karrierėn e rapsodit tė kėngės popullore e ka filluar nė njė dasmė fshati dhe, pas njė udhėtimi tė gjatė krijues e interpretues, e ka pėrfunduar nė Festivalin Kombėtar tė Folklorit nė Gjirokastėr. Gjatė harkut kohor gjashtėdhjetė e gjashtė vjeēar nga opusi i gjerė artistik i rapsodit kanė arritur tė regjistrohen rreth 120 kėngė tė zgjedhura temash dhe motivesh tė ndryshme duke filluar nga lirika e dashurisė, epika legjendare e deri te epika historike.
Kėngėt e interpretuara nga rapsodi Dervish Shaqa kryesisht i karakterizon tema historike ndėrsa, fillim e mbarim si vijė e kuqe, ato i pėrshkon motivi patriotik. Ndėr kėngėt mė tė njohura antologjike tė kėsaj gjinie konsiderohen: Prej Prokupje deri nė Nish, Priti djemtė e mėmleqetit, Nė Kaēanik deri nBoletin, Pėr vend tonė jem tuj luftue, Ah, Shqipni, mos thuej mbarova, Hajmedet pėr kėt Shqipni, E pesėdhjetė e gjashta sene ka hi, Kur ta kthyem moj Kosovė shpinėn, Asht kthye zemra asht ba sharki, "Maj i kuq, viti shtatėdhjetė" Moj Kosovė trimneshė dardane, Festė tė madhe sot ka Shqipnia, si dhe kėngėt e trimėrisė kushtuar Skėnderbeut, Ali Pashė Tepelenės, Marash Palit, Oso Kukės, Shaqir Igrishtės, Zhuj Selamanit, Ahmet Delisė, Isė Boletinit, Bajram Currit, Sali Shabanit, Nak Berishės, Azem e Shote Galicės, Lije Brahės, Hajdar Dushit, Emin Durakut, Shaban Palluzhės, Rifat Berishės, Xheladin Hanės, Adem Rekės, Enver Hoxhės, etj. Ndėr kėngėt mė tė mira lirike me motiv tė dashurisė tė kėnduara nga Dervish Shaqa konsiderohen : Ndėrrasė tė vekut kush po kanė, Moj e mira me e bardhė se bora, Moj e mira nderė tė stanit, Moj e mira natė stanishtė, Prej Podrimje po vjen haberi, etj. Ai ka kėnduar edhe kėngė me motive vajtimi:Motra e e Adisė, Qou more Rexhė si dhe aso me motive humoristike Prej qat sene qė u rreh Reka, Kur jam kanė nji herė i ri, etj.
Kėngėt e Dervish Shaqės pėr bazė kryesisht kanė tekstin e autorit popullor kurse pėr bazė tė muzikės kanė melosin burimor tė rrethit tė Deēanit dhe tė mbarė Dukagjinit. Njė numėr i konsideruar i kėngėve tė reja, si me tekst ashtu edhe me muzikė, janė krijime origjinale tė vetė rapsodit. Kėngėt e tij rapsodi i ka shoqėruar me sharki, ndonjėherė edhe me ēifteli e lahutė. Nė duet me Zenel Ademin, Demė Tarakun, Lan Dobrėn, Demush Nezirin, Shaqė Avdinė, Shaban Salihun e ndonjė tjetėr kėngėn e tyre e shoqėruan me sharki dhe ēifteli. Gjatė kėndimit nė koncerte dhe festivale tė ndryshme nė kuadėr tė Grupit Kosovar tė Rashbullit sharkisė sė Dervish Shaqės i bashkoheshin edhe instrumentet tjera muzikore nė pėrbėrje tė orkestrės.
Nė mesin e rapsodėve mė tė talentuar tė shekullit tė kaluar, Dervish Shaqa shquhet si krijuesi dhe interpretuesi mė i mirė i kėngėve epike shqiptare. Duket se nė kėngėt epike, veēanėrisht nė ato me temė historike, pėr shumė arsye, rapsodi Dervish Shaqa e gjeti vetveten. Arsyeja e parė dhe kryesorja ėshtė pėrputhja e idealeve tė heronjve tė kėngėve epike me idealet e rapsodit si dhe gjakimi i flaktė i tij qė kėto ideale nėpėrmjet kėngėtimit ti mbjelli nė popull, ashtu siē e mbjell bujku farėn nė tokė pranverave tė hershme.
Nė kushtet e mungesės sė arsimimit kombėtar, tė mungesės sė librit shqip si dhe tė mungesės sė mjeteve tė informimit nė gjuhėn amtare, Dervish Shaqa kėngėn epike e konsideroi dhe e pėrdori si instrumentin mė efikas pėr edukimin e popullit, veēanėrisht tė gjeneratave tė reja. Kėto kėngė me vlera tė larta artistike dhe historike ai i vuri nė shėrbim tė qėllimeve tė larta tė luftės pėr ruajtjen vetėqenies, tė identitetit kombėtar, tė lirisė dhe tė progresit historik. Nė vlerat shumė dimensionale tė kėtyre kėngėve ai e shihte dėshminė bindėse lidhur me ruajtjen, mbajtjen gjallė dhe mishėrimin e tyre tė thellė nė shpirtin e popullit. Te kėto kėngė rapsodi shihte njė burim tė fuqishėm edukativ nė planin kulturor dhe historik si dhe njė manifestim tė rezistencės sė vazhdueshme kundėr sulmeve barbare tė kulturės sė pushtuesit. Te krijimtaria popullore ai shihte shprehjen mė tė lartė tė karakteristikave tė kombit dhe tė traditės, ndėrsa te kėnga epike ai shihte pasqyrimin e idealeve tė popullit, etnopsikologjinė, moralin, qėndresėn, patriotizmin, lirinė, trimėrinė, flijimin, nderin, besėn, etj., prandaj, edhe armėn e pėrsosur politike kundėr agresioneve tė jashtme asimiluese.
Me kėto bindje tė qarta, si pėr rolin e kėngės epike ashtu edhe pėr rolin e rapsodit, Dervish Shaqa, padyshim, inkuadrohet nė radhėn e pedagogėve mė tė nderuar tė kombit. Me punėn e tij krijuese interpretuese mbi gjashtėdhjetėvjeēare ai pasqyroi me art ngjarjet mė tė rėndėsishme tė dy shekujve tė fundit, qė nga Tanzimati e deri te Demonstratat e mėdha tė Kosovės tė vitit 1981. Me zėrin e tij burrėrorė ai u ngriti pėrmendore pėrjetėsie heronjve mė tė dėshmuar tė Kombit. Me porosinė e madhe tė kėngėve dhe tė artit tė tij tė mrekullueshėm ai aq sa ishte rapsod popullor po aq ishte institucion, pėrfaqėsues i aspiratave tė Kosovės, zėdhėnės i shpirtit liridashės tė Kombit.
Dervish Shaqa nga vetvetja dhe nga kėnga kėrkonte shumė. Kėnga pėr tė ishte art, histori, kronikė, edukim, frymėzim, mobilizim, flamur, pushkė... Repertori i kėngėve tė kėtij rapsodi ishte i zgjedhur. Ai nuk kėndonte ēfarėdo kėnge. Nuk e kėndonte kėngėn tė cilės nuk ia dinte historinė. Pasi e kėndonte kėngėn ai zakonisht e analizonte dhe e komentonte atė duke e nxjerr nė pah edhe mesazhin kryesor tė saj. Ai dėshironte qė kėnga tė depėrtojė sa mė thellė nė shtresat e gjėra tė popullit. Ai synonte qė me kėngė tė ndikojė nė zgjerimin e njohurive te dėgjuesit si dhe nė edukimin e tij tė gjithanshėm. Ai synonte qė mė kėngė tė ndikojė nė ngritjen e moralit si dhe nė ngritjen e ndjenjės etike dhe estetike tė dėgjuesve shtresash tė
gjėra tė popullit.
Dervish Shaqa si rapsod jetoi me fatin e popullit. Nga prindėrit kish dėgjuar pėr masakrat serbo-malazeze dhe pėr ndėrrimin e fesė me dhunė. Personalisht kish pėrjetuar masakrėn mbi burrat e fshatit tė vendlindjes. Kish pėrjetuar vrasjen e burrave mė tė mirė tė Kosovės. Dhuna dhe paraja serbe po bėnin kėrdinė. Pėr ēdo ditė vrasje... Pėr ēdo ditė dėbime me dhunė... Pėr ēdo ditė burgosje... Dhe rapsodit, nė njė atmosferė tė kėtillė, i dhemb shpirti. Armėt e tij, pėr momentin, ishin zemra, kėnga dhe sharkia. Me kėto armė popullit i jepte shpresė pėr ditė mė tė mira, me kėto armė e frymėzonte rininė me ndjena dashurie pėr atdheun dhe lirinė, me kėto armė mobilizonte rininė me krenarinė pėr tė kaluarėn e lavdishme kombėtare, me kėto armė organizonte vetėdijen e gjeneratave tė reja lidhur me njohjen e traditave, tė virtyteve tė larta dhe tė shpirtit tė kombit, me kėto armė jepte shembuj se si duhet luftuar, me kėto armė ai e kthente heshtjen nė kushtrim, me kėto armė e vriste armikun, me kėto armė e vriste tradhtinė...
Pėr Dervish Shaqėn, para se tė jetė argėtim, kėnga ishte dėshmi historike, ishte komunikim artistik me kohėrat, por, nė rrethanat qė jetonte, mbi tė gjitha, ajo ishte mision. Dhe si ēdo lėvizje e madhe, qė veprimtarinė e vet e mbėshtet mbi njė program tė caktuar, edhe misioni gjashtėdhjetė e gjashtė vjeēar i Dervish Shaqės u mbėshtet nė programin e vet tė krijuar dhe tė pėrshtatur sipas kėrkesave tė kohės. Programi rapsodik i Dervish Shaqės mishėron luftėn dhe pėrpjekjen mbi dyqind vjeēare tė popullit shqiptar pėr liri, pėr pavarėsi tė atdheut dhe pėr bashkim kombėtar.
Veprimtaria rapsodike e Dervish Shaqės vazhdimisht qe nė pėrkim tė plotė me vlimet revolucionare tė popullit shqiptar tė Kosovės me Vise. Kėngėt patriotike tė interpretuara nga ai ndikuan me forcėn e artit nė vetėdijen e popullit shqiptar gjatė tėrė shekullit tė kaluar e deri nė luftėn e fundit tė Ushtrisė Ēlirimtare tė Kosovės. Interpretimi krijues i kėngės, misioni i lartė i kėngės dhe i rapsodit nė momentet mė tė thirrshme tė kohės, ndikimi i tij artistik mbi rapsodėt e rinj dhe mbi mbarė kulturėn muzikore shqiptare, dėshmojnė fuqishėm mbi rolin dhe rėndėsinė e kėngės nė proceset e zhvillimit shoqėror dhe historik, ndėrsa rapsodin Dervish Shaqa e ngritin nė piedestalin e kolosėve tė kombit.
Nė atmosferėn e zgjimit tė gjithanshėm tė Kosovės kėnga e Dervish Shaqės ka hisen dhe rolin e saj tė jashtėzakonshėm. Duke himnizuar heroizmin individual dhe atė kolektiv, ajo shpėrndan mesazhe dhe merr pjesė nė krijimin e disponimit tė masave tė gjėra popullore tė kohės. I vetėdijshėm pėr misionin e lartė atdhetar tė kėngės nė etapa tė caktuara tė historisė, Dervish Shaqa, kėngėn e vet e ngriti nė kambanė zgjimi tė vetėdijes atdhetare, nė mjet forcimi tė krenarisė kombėtare dhe nė instrument mobilizimi pėrballė sfidave tė reja qė po i shtronte koha. Rapsod me pėrvojė, artistit me ndikim, anėtar aktiv i Lėvizjes Irredentiste Shqiptare, me kėngėn e tij, Dervish Shaqa, aq sa bėri pėr krijimin e kultit tė heroizmit kombėtar, po aq te masat e gjėra ndikoi nė zgjimin e ndjenjės sė dashurisė pėr liri dhe tė nderimit tė madh pėr trimat dhe heronjtė e historisė. Realisht duke qenė krah i fortė i organizatave patriotike ilegale tė Kosovės, Dervish Shaqa, nėpėrmjet kėngės, natė e ditė, transmetoi mesazhe politike nė ēdo qytet, nė ēdo fshat dhe nė ēdo shtėpi shqiptare. Duhet tė kthehemi nė kohėn e Rapsodit, pėrkatėsisht nė kohėn e natės sė gjatė shqiptare tė Kosovės, pėr ta kuptuar mesazhin diellor tė vargjeve dhe kėngėve tė tij:
Hajmedet pėr kėtė Shqipni
Katėr krala n'ta janė hi
Krejt Evropa ta marrė vesh
S'i biem n'dorė kėti krali t'keq
...
Kalle flakė more qitja tymin
Sa t'jam gjallė s'ta jep dorėzimin
...
Bajram Curri nė shi
Ujė po rrin pa pi
Vetėm pėr Shqipni
Bajram Curri nė borė
Bukė po rrin pa ngranė
Vetėm pėr Kosovė
...
Amanet o moj rini
Dejm luftoni pėr pėr Shqipni
Se i huaji kurrė stjep liri
More Titė, more Titė tradhtari
Kėso vuajtjesh sduron shqiptari
Kėt terror qė po e ban ti
Tash gjithkush mirė asht ka e di
Don shqiptart me i ēue nTurqi
Nuk jem turq me shkue nTurqi
Jem shqiptar e dom Shqipni
Na nxuer jashtė krajli i Serbisė
Sikur sot klyshtė e tradhtisė
Vatrat tona i kemi lanė
Por nShqipni gjetėm nji nanė
Bacė Enverin nanė Partinė
Vėlla e motėr gjithė Shqipninė
Gėzon Kosova, gėzon Drenica
Heroinė Shote Galica
Shqipe mali, me dy fletė
Dymbdhetė vjet luftoi nė ēetė
...
Moj sharki e rreptė e vrantė
A i ndjeve atė ditė gjamtė
Kush natė shpi ka qėndrue
Kush sdorėzohej tuj luftue
Kush nuk pyet pėr top tgjermanit
Lija, e motra e Merimanit
Nuk mfrikson qeni i trdhtisė
Se jam ēika more e Shqipnisė
Ah, Shqipni, mos thuj mbarova
Se djemtė tu ende janė gjallė
N'kambė asht ēu e rrept Kosova
Po e ban luftėn ballė pėr ballė
E n'Prishtinė atje pikė sė parit
Krisi topi o me duhi
Atje gjaku i shqiptarit
Ra nė tokė me bi pėrsėri
...
Maj i kuq viti shtatdhjetė
Nhistori ka me mbetė
Nato bjeshkė tMalsisė Gjakovės
Ushtoj zani i Enver Hoxhės
...
Po sheh bota po ēuditet
Si Shqipnia kala rritet
U thanė kėnetat gjelbrojnė lėndinat
Varg fabrikat rresht uzinat
Ndal kandilat nepėr male
Nmal janė ēue hidrocentrale
NElbasan derdh ēelikun
Ēdo sukses plumb pėr anmikun
Fol Parti na ke nė shkrepa
Plumbat dimė me i ba raketa
Kur nKongres na flet Enveri
Top na bahet maliheri
Nė ēdo fjalė qė nxjerr prej goje
Nji Flamur njimijė fitore
...
Moj Kosovė, trimneshė Dardane
Faqebardhė, zemėrluane
Nėpėr shekuj shtrėngon shpatat
Bjer sulltanit, bjer mbi kralat
Historinė ta njeh gjithė bota
Djep trimnie asht Kosova
...
O festė tė madhe o sot ka Shqipnia
Brohorasim o tė gjithė nga zemra
O rrofsh sa malet Vlora heroike
Flamurin kombėtar e para e ngrite.
Kėngėt kushtuar heronjve tė traditės dhe heronjve tė epokės sė re, kėngėt kushtuar heroizmit tė gruas shqiptare dhe kėngėt kushtuar dashurisė sė pakufishme pėr Nėnėn Shqipėri sintetizonin pėr mrekulli aspiratat shekullore tė popullit dhe nė tė njėjtėn kohė po bėheshin shembull dhe model pėr rininė atdhetare, pėr luftėn qė po pėrgatitej. Pos pasqyrimit tė idealit tė madh tė kohės kėto kėngė kėrkonin mobilizim tė gjithanshėm dhe veprim mbinjerėzor.
Mjerisht, rapsodi Dervish Shaqa vdiq herėt, mė 13 prill 1985, nė Rashbull tė Durrėsit, dhe nuk arriti ta prekė me dorė Kosovėn e lirė, s h p i r t i n e tij, siē e quante ai Kosovėn, pėr lirinė e sė cilės dha krejt ēka kishte, edhe frymėn e fundit tė jetės, ashtu siē qe betuar: Unė sa tė jam gjallė e deri nė ma tė mbramėn frymė tė shpirtit, deri sa tė vdes, i palodhun, do ti kėndoj kombit.
Dervish Shaqa nuk arriti ti kėndojė Luftės sė lavdishme tė UĒK-sė pėr tė cilėn e lėshoi kushtrimin gjashtėdhjetė vjet me radhė. Por, nė kėngėt pėr Adem Jasharin dhe pėr trimat e UĒK-sė heroike, bashkė me zėrin e rapsodėve tė ri, sot kudo pėrcillet fryma atdhetare, ndjehet qenia burrėrore dhe dėgjohet zėri luftarak i rapsodit legjendar Dervish Shaqa.
Tė mėdhenj janė ata qė investojnė pėr ardhmėrinė.
Investimi i rapsodit Dervish Shaqa nuk ka shkuar kot.
Vepra e tij ėshtė e pėrjetshme.
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn lit_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn lit_Latn tso_Latn als_Latn als_Latn unk nno_Latn als_Latn unk knc_Latn als_Latn als_Latn bos_Latn als_Latn als_Latn unk hrv_Latn als_Latn als_Latn eng_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn pap_Latn als_Latn hrv_Latn glg_Latn als_Latn als_Latn unk als_Latn fur_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn fij_Latn unk als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn unk als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn bos_Latn deu_Latn kmr_Latn als_Latn pap_Latn tsn_Latn als_Latn hrv_Latn als_Latn als_Latn unk bos_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn unk als_Latn als_Latn ron_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn