als_Latn dik_Latn sag_Latn
Tomë Therçaj
Temat Kryesore
- Drejtuesja e Agjencisë Italiane të Tregtisë rrëfen marrëdhëniet ekonomike mes dy vende, hapësirat e investimeve të huaja në Shqipëri, sidomos atyre nga Italia
- Çfarë reformash duhet të bëjë qeveria
Shqipëria paraqet mundësi të ndryshme ekonomike për sipërmarrësit e huaj, veçanërisht ata italianë dhe vendi ka ndërmarrë hapa të rëndësishëm në sektorë të konsideruar strategjikë për zhvillimin e tij, me një legjislacion të përafruar gjithnjë e më shumë me atë të Bashkimit Europian”-thotë për gazetën “Shekulli” Gabriella Lombardi, drejtore e Italian Trade Agency (ITA), prej gati një viti, që operon brenda përfaqësisë diplomatike të Italisë në Tiranë. Por për t’ia arritur kësaj, sipas Lombardit, sipërmarrësit presin sinjale pozitive të prekshme të performancës së vendit për t’i dhënë shtysë investimeve.
Znj. Lombardi, keni më shumë se një vit në Tiranë në drejtimin e ITA (Italian Trade Agency). Cili është misioni i këtij institucioni?
ITA, Agjencia ICE, ka detyrën të lehtësojë, të zhvillojë e të promovojë marrëdhëniet ekonomike dhe tregtare italiane me vendet e tjera, duke i kushtuar një vëmendje të veçantë nevojave të ndërmarrjeve të vogla e të mesme, grupimeve të tyre dhe koncerneve. Vepron me qëllim zhvillimin e ndërkombëtarizimit të ndërmarrjeve italiane, si dhe për tregtimin e produkteve dhe shërbimeve italiane në tregjet ndërkombëtare. Përmes selisë qendrore në Romë, zyrës në Milano dhe rrjetit të zyrave nëpër botë, Agjencia zhvillon veprimtari informimi, asistencë, nisma promovuese, aktivitete formimi për ndërmarrjet dhe të diplomuarit, nxit bashkëpunimin në sektorin industrial, bujqësor, agroushqimor, të shitjes dhe të shërbimeve. Zyra ICE-s në Tiranës është kompetente për Shqipërinë, si edhe për Kosovën me një Zyrë Përfaqësie aktive në Prishtinë. Funksioni parësor i zyrës ICE-s në Tiranë është të lehtësojë procesin e ndërkombëtarizimit të ndërmarrjeve të vogla e të mesme, nëpërmjet dhënies së informacioneve dhe ofrimit të shërbimeve. Agjencia ICE është edhe zbatuese e Ligjit 84/2001 që disiplinon pjesëmarrjen italiane në procesin e stabilizimit, rindërtimit dhe zhvillimit të vendeve te Rajonit, përfshirë edhe Shqipërinë. Në kuadër të këtij ligji, pranë zyrës së Tiranës është aktiv desk-u për monitorimin e fondeve të ndryshme (kombëtare, europiane dhe ndërkombëtare) dhe bashkërendimin e ndërhyrjeve me nismat europiane dhe ato ndërkombëtare.
Tirana është stacioni i rradhës në misionin tuaj. Keni shërbyer edhe në Oslo. Si ndiheni në realitetin shqiptar?
Kur më caktuan detyrën e përgjegjësit të zyrës ICE në Tiranë, kam qenë shumë e kënaqur me emërimin dhe zgjedhjen e vendit që më është besuar nga selia qendrore në Romë. Shqipëria, në ndryshim nga shtetet e tjera me të cilët kam pasur të bëj në të kaluarën, përfaqëson për mua një vend me sfida të ndryshme që i japin energji dhe kënaqësi punës time.
Jeni shprehur publikisht se vendi ynë është destinacioni i duhur për investimet italiane. Cilat janë përparësitë?
Italia është një vend me një nivel të lartë teknologjik dhe design, me një sipërmarrje të shëndetshme dhe të aftë për të përballuar sfidat e ndryshme të një tregu të globalizuar. Shqipëria vështron drejt Europës dhe në veçanti drejt italianëve dhe vendit tonë si model organizimi dhe zhvillimi. Për afërsinë gjeografike dhe aspektet historike që e lidhin me Shqipërinë, Italia është shumë e pranishme në territorin shqiptar. Një konsideratë jo e pakët, nëse shqyrtohet çështja e rajonit dhe rolin kyç që ka për zhvillimin e idesë europiane. Bashkërendimi, ruajtja e një raporti paqësor dhe dialogues është mënyra më e mirë, në mos e vetme, për t’iu përgjigjur më së miri gjendjes aktuale ekonomiko-financiare.
Natyrisht, politikat fiskale janë një instrument për thithjen e investimeve të huaja. Në Shqipëri ka ende një debat të hapur, kryesisht politik, për taksën e sheshtë dhe taksën progresive. Cila favorizon më shumë investitorët e huaj?
Mendoj se legjislacioni fiskal duhet të jetë i tillë që të shtyjë biznesin drejt një raporti korrekt me shtetin, si dhe respektimit të normave që disiplinojnë aktivitetet e tyre. Ligjësimi dhe formalizimi i bizneseve do të sjellë më shumë transparencë në aktivitetet ekonomike dhe përfitime jo vetëm për administratën publike, por edhe për sektorin privat. Kjo bën të mundur që të arrihen rezultate konkrete si në terma ekonomikë dhe financiarë, ashtu edhe në terma socialë. Janë pikërisht këto rezultate për të cilat Shqipëria ka nevojë në rrugën drejt zhvillimit të vazhdueshëm dhe standardeve për integrimin e saj në Bashkimin Europian.
Në cilat sektorë janë fokusuar më shumë investimet italiane, apo vazhdon të mbetet prioritet industria fason?
Mundësi të mirë për ndërmarrjet italiane shihen në sektorë të ndyshëm si infrastruktura, mjedisi, sektori ujësjellës-kanalizime, turizmi, enegjia, ICT. Natyrisht, manifaktura, veçanërisht sektori fason, përfaqëson një mundësi të mëtejshme të rëndësishme për forcimin e marrëdhënieve tregtare dhe ekonomike midis Italisë dhe Shqipërisë. Konkurenca në rritje dhe sfidat e ndyshme, së bashku me situatën e krijuar makroekonomike, kanë diktuar një riorganizim të sektorit, të orientuar drejt produkteve me cilësi të lartë dhe më të avancuara nga pikëpamja teknologjike. Si rrjedhojë, është e qartë nevoja e ndërkombëtarizimit të kompanive italiane në zona me kosto më të ulta, si për shembull Europa Lindore, Azia Lindore dhe Afrika e Veriut. Në këtë drejtim, Shqipëria, një vend i afërt me Italinë, ofron mundësi të rëndësishme jo vetëm përsa i përket krahut të lirë të punës, por edhe shoqërive shqiptare tashmë të specializuara në faza të ndyshme të procesit të prodhimit, duke garantuar kështu një cilësi të lartë të produkteve.
Sipas të dhënave që keni, nga cilat rajone të Italisë janë përfaqësuesit e biznesit në Shqipëri, apo Puglia zë vendin e parë si hapësirë më e afërt gjeografike?
Rajonet e Veriut në përgjithësi dallohen për shkallën e lartë të ndërkombëtarizimit jo vetëm në Itali, por edhe në Europë (të ndjekura nga rajonet qendrore dhe ato jugore), të karakterizuara për orientimin e lartë drejt eksporteve dhe aftësisë për të arritur me sukses tregje të reja me potencial të lartë. Në Shqipëri sipërmarrësit italianë vijnë nga rajone të ndryshme si Lombardia, Veneto, Piemonte, Emilia Romagna, Lazio, Puglia, Sardegna e kështu me radhë.
Ka një perceptim që vëmendje e madhe i kushtohet sektorit të tregtisë. Çfarë pengesash ka që sektori prodhues të ketë tregues të lartë?
Shqipëria paraqet mundësi të ndryshme ekonomike për sipërmarrësit e huaj, veçanërisht ata italianë. Vendi ka ndërmarrë hapa të rëndësishëm në sektorë të konsideruar strategjikë për zhvillimin e tij, me një legjislacion të përafruar gjithnjë e më shumë me atë të Bashkimit Europian. Zbatimi i reformave të ndryshme do t’i mundësojë Shqipërisë të jetë një plataformë prodhuese për kompanitë të cilat dëshirojnë të hyjnë në tregun shqiptar. Pra, sipërmarrësit presin sinjale pozitive të prekshme të performancës së vendit për t’i dhënë shtysë investimeve.
Natyrisht që biznesi has vështirësi dhe probleme. Çfarë shqetësimesh ka patur në rrjedhën e viteve?
Unë drejtoj zyrën ICE në Tiranë prej një viti. Mendoj se zbatimi i masave të përshtashme dhe të reformave të rëndësishme politike, ekonomike dhe sociale janë të domosdoshme për integrimin e saj në Bashkimin Europian. Investitorët presin që Shqipëria të përshpejtojë dhe të intensifikojë përpjekjet e saj në këtë drejtim për të ngushtuar gërshërën e ndyshimeve me shtetet e tjera të Bashkimit Europian. Sipërmarrësit italinë, që aktualisht operojnë në vend dhe ato që kanë shprehur interesin të investojnë në Shqipëri, besojnë në potencialet dhe në prespektivat e saj të zhvillimit.
Si është bashkëpunimi i ITA, Agjencia ICE, me institucionet shqiptare?
Agjencia ICE operon jashtë vendit brenda përfaqësive diplomatike italiane, në bashkëpunim të plotë me ministritë dhe institucionet e ndyshme shqiptare, organizatat sipërmarrëse dhe subjektet e tjera private të interesuara për shkëmbimet me Italinë, duke siguruar një mbështetje të bashkërenduar për sipërmarrjet dhe rrjetet kombëtare që angazhohen në procesin e ndërkombëtarizimit drejt tregut shqiptar.
A ka një bashkërendim për Expo Milano 2015?
Expo 2015, që do të zhvillohet në Milano nga data 1 maj deri më 31 tetor 2015, ka edhe mbështetjen e rrjetit të zyrave ICE në botë. Një vëmendje ka projekti “Road To Expo”, një fushatë promovuese mbështetur nga Ministria e Zhvillimit Ekonomik, nëpërmjet një plani nismash të zhvilluara dhe realizuara nga Agjencia ICE, në bashkëpunim me AEFI – Shoqata e Ekspozitave dhe Panaireve Italiane. Në kuadër të këtij projekti, ICE në bashkëpunim me Pavjonin Italia në Expo Milano dhe AEFI, ka përzgjedhur me kujdes aktivitete të ndryshme promovuese në të gjithë botën, përfshirë Shqipërinë, brenda të cilave rrjeti i zyrave ICE në botë do të operojë ngushtë me organizimin e një sërë veprimtarive kushtuar promovimit tregtar dhe komunikimit për Expo 2015. Panaire ndërkombëtare, takime, seminare, degustime, misione të operatorëve të huaj etj. janë disa nga nismat e ndërmarra, të cilat do të vijojnë edhe një vit pas mbarimit të Expo 2015, pikërisht për të menaxhuar proçesin e ndjekjes së aktiviteteve të lartpërmendura.
Tirana, një qytet i të rinjve
Jeta juaj jashtë zyrave, si ndihet një italiane në Tiranë?
Italia dhe Shqipëria janë dy vende shumë të lidhura për afërsinë gjeografike dhe ngjashmërive të forta kulturore. “Made in Italy” vlerësohet shumë e në veçanti ushqimi ynë. Shumë chef-ë italianë punojnë në Shqipëri, sikurse edhe shumë chef-ë shqiptarë të formuar në Itali janë kthyer në vend, duke kontribuar kështu me eksperiencën e fituar në përhapjen e produkteve italiane dhe njohjen e përdorimit të tyre në kuzhinë. Tirana është një qytet shumë mikpritës, me një kuzhinë tipike të shkëlqyer. Tirana është qyteti i të rinjve, është një kryeqytet europian në rritje të vazhdueshme.
eng_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn