als_Latn dik_Latn sag_Latn
1.7 për qind rritje të Prodhimit të Brendshëm Bruto gjatë 2014-ës konstatoi Eurostat për Bullgarinë, gjë që tejkalon të gjitha pritjet si të qeverisë bullgare, ashtu dhe të institucioneve financiare ekonomike ndërkombëtare. Kjo është një arritje e mirë dhe madje mbi nivelin mesatar për Evropën e 28-ëve. 2014-ta është viti i pestë me radhë me rritje të PBB-së pas kufizimit të ekonomisë me 5 për qind gjatë vitit më të rëndë të krizës – 2009. Gjatë vitit 2010 rritja reale ishte 0.7 për qind, gjatë vitit 2011 – 2 për qind, gjatë vitit 2012 dhe 2013 – përkatësish 0.5 për qind dhe 1.1 për qind.
Ky tregues tepër modest dhe i pamjaftueshëm tregon se ekonomia bullgare është në proces rritjeje, duke pasur parasysh se viti i kaluar nga pikëpamja politike ishte një vit plotë sfida të mëdha para kushteve të biznesit, kur në pushtet ishin tri qeveri të ndryshme dhe kishte zgjedhje dy herë. Ndërkaq, biznesi i pëson vështirë tronditjet politike, sepse ato krijojnë pasiguri suplementare në këtë mjedis jostabil ekonomik.
Sipas Eurostatit, vitin e kaluar ekonomia kombëtare në Bullgari ka krijuar PBB me vlerë 42 mlrd euro, ose 5 808 euro për frymë të popullsisë. Nuk është shumë, pasi dihet se në Luksemburgun e prosperuar PBB-ja për frymë të popullsisë tejkalon 100 000 euro, por për llogari të kësaj Bullgaria është në grupin e vendeve të BE-së, ku ka rritje dhe jo recesion dhe prapambetje.
Në sfondin e rezultateve të mira të vitit të kaluar parashikimet për zhvillimin ekonomik këtë vit janë shqetësuese. Qeveria ishte tepër e vëmendshme dhe pret një rritje nën 1 për qind. Mjaftë modeste janë pritjet e vëzhguesve ndërkombëtare, me në krye vetë kryetarin e Komisionit Evropian Zhan-Klod Junker, i cili paralajmëron se perspektivat për ekonominë bullgare nuk janë të mira. Për rrezik nga tempet e ulëta në Bullgari na paralajmëron zëvendëskryetarja e Komisionit Evropian dhe komisionare e buxhetit dhe resurseve njerëzore Kristalina Georgieva. Mirëpo, në të njëjtën kohë ka të dhëna se konsumimi i brendshëm po aktivizohet jo pa përkrahjen e interesave mjaftë të ulëta të kredive dhe depozitave. Rritja e konsumimit ka një ndikim direkt mbi të ardhurat publike nga TVSH-ja në buxhet, të cilat lëvizin lartë dhe i mbushin arkat shtetërore. Kurse arka të mbushura shtetërore do të thotë më shumë investime publike, domethënë punë dhe më shumë shpërblime. Këtu duhet shtuar dhe rimëkëmbja e financimit evropian të projekteve në kuadrin e programeve të ndryshme, financim ky që gjithashtu çon tek ulja e konstatuar e papunësisë dhe rritjes së efikasitetit të biznesit. Borxhet e diskutueshme të reja dhe të jashtme dhe të brendshme për 8 mlrd euro, të cilat u ratifikuan nga Parlamenti, shkaktuan tronditje të konsiderueshme në koalicionin në pushtet dhe destabilizuan vendin në përgjithësi. Borxhet e tij nuk do të rriten deri në nivele të papranueshme, por për llogari të kësaj do të ulet deficiti buxhetor dhe do t’i jepen garanci biznesit për aftësinë e pagimit të sektorit publik. Këto janë sinjale gjithnjë e më pozitive, të cilat nuk mund të mos e stimulojnë aktivitetin e biznesit. Në këtë drejtim vepron edhe eksporti para se gjithash drejt partnerëve të BE-së. Nuk duhet të harrohen dhe ambiciet serioze të pushtetarëve për t’i reformuar më në fund strukturat dhe sistemet e shoqërisë.
Përgatiti në shqip: Vesella Mançeva
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn