als_Latn dik_Latn sag_Latn
Askush nuk e di se sa është shkruar e folur për Kosovën. Po të ndërmerrej një përçapje për ta kryer këtë, përveçse do të qe një punë tejet e mundimshme, as ashtu nuk do të mund të gjindeshin e përmblidheshin të gjitha. Disa palë dhe individë të panumërt janë shprehur rreth çështjes dhe për një kohë mjaftë të gjatë: shqiptarë dhe serbë, mbështetës dhe kundërshtarë, fqinjë dhe të largët, të pavarur e të anshëm, të njohur e të panjohur. Nëse do të përzgjidheshin thëniet më mbresëlënëse nga kjo pjesëmarrje e panumërueshme rreth një populli e vendi të vogël, vërehen edhe mendime të çuditshme, nga pozicioni se si kundrohet “holokausti” e “happy end”-i (fundi i lumtur) i Kosovës. Gjatë viteve të shumta, të rrezikimit e mbijetesës, por pa hequr dorë kurrë për të pasur shtetin, shqiptarëve u janë nxitur mendime drithëruese, herë tejpamëse e herë veç me dy fjalë, por ndër to disa u përjetësuan: u thanë dhe mbetën.
Atëherë kur marrjen nën mbrojtje të Kosovës me luftë tutej ta çonte nëpër mend edhe më i guximshmi, Nënë Tereza pati shqiptuar porosinë e pavdekshme. Gjatë Mëngjesit të Lutjeve, në SHBA, në vitit 1997, Nënë Tereza, duke u përkulur e puthur dorën e Ibrahim Rugovës, i qe drejtuar Presidentit Bill Klinton me lutje nëne për birin: “Zoti President! Ky është Presidenti im dhe i Kosovës, Ibrahim Rugova. Të lutem, ma ke në kujdes, bashkë me popullin tim!”
Dihet ajo që ndodhi dy vjet më vonë dhe, po ashtu, dihet çfarë bënë Presidenti Klinton, SHBA dhe NATO. Por pas luftës, kur Nënë Tereza nuk rronte më, Bill Klinton shkoi në Kalkutë të Indisë, dhe duke nderuar para varrit të saj, tha si në përshpirtje:“Nënë, ndjehem krenar dhe i çliruar në shpirt, që Zoti na ndihmoi dhe ta çova në vend porosinë! Tashmë, populli yt, në Kosovë, është i lirë dhe po ndërton demokracinë”.
Përgjatë ecejakeve thuajse torturuese të Presidentit Rugova në rrugëtimet përsëritëse Prishtinë – Tiranë – Televizioni Shqiptar (TVSH) – Europë – SHBA – Shqipëri – Televizioni Shqiptar (TVSH), nuk vëreje të lëvizte kurrfarë lënde politike. Nëpër daljet e detyruara në ekran, Rugova nuk thoshte ndonjë gjë të re në kthim, në pasurim të atyre që kishte shqiptuar në nisje. Koha e Kosovës ishte orë e mbetur, ndërsa përpara qe humnerë. Shikuesit, që prisnin diçka të re nga Rugova i kthyer prej Europës e SHBA, ndjeheshin të papërmbushur nga ato që shqiptonte dhe belbëzonin: “Rugova thotë po të njëjtat gjëra!” Por, në ato mendime njëngjyrëshe, Presidenti historik përsëriste pa kurrfarë ngurimi formulimin e vet matematik, që u shndërrua në porosi të madhe:“Kosovë e pavarur, e integruar në Bashkimin Europian, në miqësi permanente me Shtetet e Bashkuara të Amerikës”.
Ashtu tha. Ashtu ndodhi. Ashtu mbeti.
E vetmja gjë që Rugova nuk e tejpa ishte mosmbërritja e tij fizike në ditën e 17 shkurtit 2008.
Atë 17 shkurt 2008, edhe pse e afroi, nuk e mbërriti as Adem Jashari dhe familja e tij Hero i Kosovës. Ai, çfarë duhet të ketë pasë menduar a thënë, e la të shkruar me gjak. Të tjerët, që i mbijetuan luftës, ditën e madhe të pavarësisë, në portretin gjigand të Adem Jasharit, i dhanë një përgjigje të jashtëzakonshme veç me dy fjalë: “Bac, u kry!”
E gjithë bota shqiptare, deri te mërgimtari më i vetmuar kushedi se ku, i rroku ato dy fjalë të përjetshme, ndjeu fuqinë dhe vërtetësinë se ato i përkisnin Heroit.
Po atë ditë, në Prishtinë, u zbulua permendorja e Pavarësisë. Njerëzit turma – turma lanë shenja të shpirtit mbi të. Por fjala si vargmal i artë në anglisht, Newborn, ishte gjetje aq e shkëlqyer, saqë u kthye mënjëherë në simbol të Kosovës për ekranet e panumërta të rruzullit. Ideuesi nuk do të ishte kaq i shpërblyer sikur ta kishte shkruar në shqip – Rilindje. Ai u tregua i sotëm e larpamës tek e përjetësoi aleatin e madh ashtu, sepse SHBA dhe NATO janë pjesë historike e Newborn – Rilindjes së shqiptarëve.
Dhe, pak më vonë, atë ditë që Shqipëria shkoi në Bukuresht, e ftuar nga NATO, Kosova, po atë ditë, priti ish-kryeministrin Ramush Haradinaj të kthehej i pafajshëm nga Gjyqi i Hagës. Ajo pritje ishte përtej pritjes së një një individi, apo gëzimit të një familjeje të sakrifikuar. Serbia kishte bërë gjithçka të ndërtonte simetrinë e krimit: Presidenti Millosheviç në Hagë, edhe Kryeministri Haradinaj në Hagë. Bëheshin përpjekjet më të liga: Serbia kërkonte kriminalizimin e luftës së shqiptarëve. Por Haradinaj dha dorëheqje, shkoi atje plot dinjitet, iu nënshtrua gjyqit, u kthye i pafajshëm dhe me të mbërritur në Prishtinë tha:
“Lufta e Kosovës ishte e pastërt”.
Brenda turmës u shqua një parrullë me portretin modest të Haradinajt, nën të cilin ishte shkruar me shkronja të mëdha në anglisht: “I’m back” (U ktheva). Kjo të ngulej në tru. Mediat e botës e thanë më plotë:“Shkoi si kryeministër, u kthye si hero”. Gjithë bota e pa se lufta e Serbisë ishte barbare. Lufta e shqiptarëve u vërtetua të ishte e pastër. Lufta e NATO-s u provua të ishte njerëzore.
Këto thënie i di shumëkush ndër shqiptarë. Por nuk ka asnjë që të mos i ndjejë kur i dëgjon a lexon. Nuk ka kush që nuk u beson. Sepse ato janë më shumë se kaq: ato u thanë pa u ditur se ishin thënë për përherë.
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn