als_Latn uzn_Latn ron_Latn
-
27 janari, dita prkujtimore e viktimave t regjimit nazist
N Gjermanin e vitit 1945 kushdo e dallon menjher ulrimn e bezdishme bombastike t fanfars n revistn javore televizive. Spikeri irret me z propagandues sikur ka pr t njoftuar nj sukses dhe jo nj betej n trheqje e sipr. "Ktu, n tr Frontin Lindor n mes t Detit Balltik dhe maleve t Karpateve, sovjetikt po vazhdojn n ort e para t 13 janarit ofensivn e tyre m t madhe deri tani. Fronti digjet n nj gjersi prej 1000 kilometrash."
Si e nnshkruanin t sapoardhurit dnimin e tyre me vdekje
Me do metr q Ushtria e Kuqe avancon n terren afron nj hap m shum edhe lirimi i t burgosurve t mbetur n kampin e prqendrimit n Auzhvic. Por do t zgjas edhe dy jav t vshtira para se t ndodh kjo. M n fund, n pasditen e 27 Janarit 1945, n nj dit t shtun, trupat sovjetike mbrrijn n Auzhvic. Njsit gjermane rezistojn deri n fund. 231 ushtar t Ushtris s Kuqe humbasin jetn n luftn pr lirimin e kampit t shfarosjes. Rreth 7.500 t shptuarit u ngjajn m shum t vdekurve se sa t gjallve.
Se far kishte ndodhur n Auzhvic nuk sht publikuar menjher. Fillimisht n mes t prillit 1945 disa t mbijetuar i rrfyen programit gjerman t BBC-s prjetimet e tyre gjat qndrimit n kamp. Edhe Anita Lasker prshkroi kujtimet e saj n radio: "Nj mjek dhe nj komandant prisnin ardhjen e transporteve t reja dhe para syve tan bhej seleksionimi. Kjo do t thot: t sapoardhurit pyeteshin pr moshn dhe shndetin." Shum t sapoardhur nuk dinin dhe tregonin pr ndonj smundje, nga e cila vuanin. Kshtu ata e vulosnin vet dnimin me vdekje. Rndsi e veant i kushtohej moshs, pleqve dhe fmijve. Djathtas, majtas, djathtas majtas. Djathtas do t thoshte vazhdim i jets, majtas do t thoshte n furrn e djegies", prshkruan dshmitarja okulare.
Organizatori i Holokaustit
Auzhvici sht kampi m i madh dhe m i tmerrshm i prqendrimit dhe shfarosjes. Organizator i vrasjeve masive sht Adolf Eichmann. Ai kryeson departamentin e ashtuquajtur pr shtje hebraike n Zyrn e Sigurimit t Rajhut. Me prfundimin e lufts, Eichmann me ndihmn e Vatikanit u largua pr n Argjentin. N maj t vitit 1960, Eichmann gjurmohet nga shrbimi inteligjent izraelit. Ai rrmbehet dhe drgohet n Izrael. Kundr tij zhvillohet nj proces gjyqsor, n t cilin ai prpiqet t minimizoj rolin e tij gjat Holokaustit: "Mua m vjen keq dhe e dnoj shfarosjen e hebrejve t urdhruar nga udhheqja e athershme shtetrore." Ai deklaron se vet nuk ka qen n gjendje t bj t pamundurn. "Un kam qen vetm nj mjet n duart e pushteteve t forta dhe forcave t fuqishme dhe t nj 'fati t pashpjegueshm'", prpiqet Eichmann ta minimizoj prgjegjsin e tij. Por arsyetimet cinike dshtojn n gjyq dhe mbeten pa efekt. Gjykata e shpall at fajtor dhe e dnon me vdekje. Eichman ekzekutohet n vitin 1962.
Kampi i prqndrimit n Auzhvic, rreth 60 kilometra n jugperndim t Krakovit u ngrit n pranvern e vitit 1940. N shtator t vitit 1941, komandanti i kampit Rudolf Hess jep urdhrin q t prdoret gazi me helm "Ciklon B" pr t vrar t burgosurit. Ciklon B prdorej fillimisht si nj mjet dezinfektues, tymi i tij shkakton vdekjen brenda disa minutave. Q nga viti 1942, trupat SS i deportojn hebrejt nga e gjith Evropa n Auzhvic. Nga viti 1943, hebrejt, romt dhe t prndjekurit e tjer nga nazistt vriteshin n mnyr "industriale": T burgosurit vriteshin n katr dhoma gazi dhe m pas digjeshin n furra t mdha.
Prkujtimi i vuajtjeve t pakuptueshme
Holokausti, t cilin Eichmann gjat gjykimit t tij e ka quajtur si nj "fat t pashpjegueshm" u kushtoi jetn m shum se gjasht milion njerzve: t paktn 5.6 milion hebrejve dhe nj gjysm milioni sintive dhe romve. N mnyr sistematike jan prndjekur edhe njerzit me aftsi t kufizuara, homoseksualt dhe dshmitart e Jehovait. N mesin e t vrarve kishte 1.5 milion fmij. Q nga viti 1996, Republika Federale e Gjermanis zyrtarisht m 27 Janar prkujton viktimat e regjimit nazist.
Deutsche Welle
-
Regullat e Postimit
- Ju nuk mund t hapni tema t reja.
- Ju nuk mund t postoni n tema.
- Ju nuk mund t bashkngjitni skedar.
- Ju nuk mund t ndryshoni postimet tuaja.
-
Rregullat e Forumit
unk als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn bos_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn deu_Latn unk als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn unk als_Latn