als_Latn dik_Latn sag_Latn
Pse femrat pranojnë të dhunohen?
- 7137 Lexime
- (11:00 , 16/02/2015)
- 0 Komente
Nga: ZOJE JAKAJ
TIRANE - Po e nis me një postulat. “Dashuroni fort veten tuaj” që t’ju respektojnë të tjerët, këtu nis dhe mbaron gjithçka, nëse ti pranon apo jo të dhunohesh.
Po guxoj t’ju jap disa receta se si shpëtohet nga dhuna e kur ti duhet të jesh totalisht e ndërgjegjësuar që nuk je për t’u dhunuar… Cilat janë parimet bazë të të drejtave të femrës dhe pse është e nevojshme t’i njihni ato:
1-liria
2-Barazia-drejtësia
Dhe sigurisht, mbi bazën e këtyre parimeve duhet të kuptoni dhe të jeni vazhdimisht të ndërgjegjësuara se gëzoni po aq sa burrat disa të drejta themelore që janë:
1-Të drejta civile, ku hyjnë: e drejta e jetës, e sigurisë, e lirisë, mosdiskriminimi, për shkak të racës, gjuhës, fesë etj.
2-Të drejta ekonomike ku hyjnë: e drejta për të punuar, për të ardhura, për ushqim, për t’u njohur me standardet normale të jetesës, për pension, pasi nëse ti do bësh vetëm punët e shtëpisë, ato nuk të konvertohen në vite pune e siguracion pensioni etj.
3-Të drejta politike, ku hyjnë: e drejta e votimit, për të zgjedhur dhe për t’u zgjedhur, për të marrë pjesë me kushte të barabarta barazie në funksionet publike.
4-Të drejta sociale, ku hyjnë: e drejta për arsimim, strehim, mosdiskriminim, punësim dhe detyra të barabarta për mirërritjen e fëmijëve dhe sigurimin e kushteve normale në familje etj.
Por, nëse ti njeh të drejtat e tua si femër, atëherë je në gjendje të dallosh dhe format e dhunës që janë të shumëllojshme:
1-Fizike
2-Psikologjike
3-Ekonomike
4-Seksuale
Secila prej tyre është shumë e fortë në formimin tënd psikik të nënshtrimit të trurit dhe trupit tënd, deri sa efekti që të jep në të shumtën e rasteve është në të mos kuptuarit e dhunës dhe kjo sjell në paaftësinë për të shpëtuar prej saj.
Me çiltërsinë praktike të një femre në karrierë dhe në jetën akademike prej më shumë se 20 vitesh, po servir për ju një grup recetash për t’i shpëtuar dhunës në familje dhe shoqëri.
Një femër lind për të qenë grua, nënë, bashkëshorte, e dashur, e bukur, e zonja, amvisë, politikane, aktore, modele, artiste, sportiste, e pëlqyer dhe gjithëpërfshirëse dhe aktive në shoqëri. Pra, njëherazi ajo përmbush shumë detyra në jetën e saj…
1-Por sa i zë vend fjala, sa dëgjohet ajo, sa respektohet në institucionin, familje dhe shoqëri? A duhet vallë që të ketë ligje shumë të rrepta për dhunën që po ushtrohet në format më të rëndomta mbi femrën në Shqipëri?
A është e domosdoshme që të ketë një ligj më të rreptë për dhunuesit? A ka ardhur koha për psikolog në familje, i cili të jetë institucional tashmë dhe për ata që dhunojnë të ketë dënime të rrepta deri në burgim të përjetshëm? Femrat shpesh e pranojnë dhunën dhe ajo u bëhet pjesë e pandashme, gati-gati organike në jetën e tyre.
2-Vlerësoje veten dhe kërko të të dëgjohet fjala që në fëmijëri dhe nëse je vajzë, ndërgjegjësoje mamanë tënde që ti ke po të njëjtat të drejta si vëllezërit. Duhet të trajtohesh po aq e barabartë sa ata. Nëse je nënë, krijo rregulla të barabarta midis vajzës dhe djalit, ngarkoi me po të njëjtat detyra dhe edukoi me personalitet, jo me individualitete të ndara vajza nga djali, sepse që në këtë fazë ka filluar dhuna në familje.
3-Ju nëna rritni vajza me logjikë të fortë, të afta për të përballuar vështirësitë e jetës, kërkuese dhe njohëse të të drejtave të tyre.
4- Nëse jeni martuar për një apo disa arsye herët, mësohuni të kërkoni maksimumin nga jeta, si të shkolloheni, pasi kurrë nuk është vonë dhe të mos bëni kompromise për të mos ndarë detyrat brenda familjes tuaj.
5-Edhe nëse je e “dashuruar tepër”, përsëri kërko të realizohesh, pasi ndonjëherë dashuria e tepërt është shëndetligë.
6-Dashuria ndonjëherë kthehet në varësi ndaj partnerit dhe mos lejo që ky “pasion’ të të çojë në “kllapi” dhe “rrënim” të jetës tënde, sepse ka gjasa që “dashuria e tepërt” të kthehet në sëmundje të të nënshtruarës me vetëdije. Në këtë rast, nëse nuk merr mbrapsht atë që ti jep, pa e kuptuar mirë ti do jesh e dhunuar shpirtërisht. Kjo është dhunë nga më të fortat, që pastaj bëhet burim i gjithë të këqijave në vazhdimësi (kthehet shpejt në dhunë fizike).
7-Nëse rrjedh nga dy prindër që dhunonin njëri-tjetrin, mësohu të mos i fajësosh ata, por të ndërtosh një gjë krejt tjetër në jetën e familjen tënde, duke induktuar tolerancë, qetësi, komunikim, sinqeritet e bashkëbisedim.
8-Nëse elementët e mësipërm nuk gjejnë terrenin e duhur, kurrsesi mos prano dhunën e asnjë lloji, mos e mendo 2 herë, se po u mendove gjatë, dhuna do shndërrohet në një faktor të pabarazpeshuar e do gjendesh në vorbullën e saj pa rrugëzgjidhje.
9-Tregohuni gjithnjë të afta t’ia dilni edhe me pamjen tuaj të jashtme, edhe paraqitjen tuaj fizike. Edhe pse ju duket e çuditshme, burrat ju vlerësojnë me tepër kur jeni të paraqitshme, të qeshura dhe të lumtura, pasi femrat shpesh vuajnë sindromën e shpërfilljes nga partneri, (burri, i fejuari, bashkëjetuesi apo i dashuri) dhe janë qejfprishura, të frikësuara se mos i tradhtojnë, tërë inat, e përligjin nënshtrimin e tyre, aq sa nuk iu duket më vetja e bukur dhe dinjitoze për atë tip partneri.
10-Punoni në mënyrë të vazhdueshme me ndërgje-gjen tuaj. Me familjarët e bashkëshortit, mos e prano dhunën, kualifikohu dhe kërko gjithnjë të pamundurën për të mos pranuar të dhunohesh, edhe kur në sfond është varfëria, papunësia, edhe nëse je nga zonat rurale, edhe nëse je e paarsimuar, edhe nëse je person publik. Mos u nënshtro në asnjë rast, edhe atëherë kur të duket se po kërkon gjilpërën në kashtë.
Zoje Jakaj/Pedagoge, Dr. Shkencash
(er.nu/Gazeta Shqiptare/BalkanWeb)
als_Latn glg_Latn unk als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn