als_Latn dik_Latn sag_Latn
Sri Lanka
Sri Lanka dikur i njohur edhe si Cejloni deri në vitin 1972, është një shtet ishullor në Oqeanin Indian pranë bregut jugor të Indisë.
Historia e dokumentuar e Sri Lanka përfshin tre mijë vjet. Vendodhja e saj dhe portet e thellë i kanë dhënë asaj një rëndësi të madhe strategjike që nga koha e lashtë e "Rrugës së Mëndafshit" deri në Luftën e Dytë Botërore. Sri Lanka është një shtet me shumë fe, pakica etnike dhe gjuhë. Shkrimet e para budiste janë bërë në këtë ishull. Sinhalezët përbëjnë shumicën e popullsisë. Pakicat përfshijnë tamilët, Moorët muslimanë, Burgherët, Kafirët, Malajët dhe autoktonët Vedda. Historia e kohëve të fundit në vend ka qenë e njollosur nga një konflikt 30 vjeçar ndëretnik i cili përfundoi në mënyrë të vendosur por të diskutueshme me një fitore ushtarake në vitin 2009.
Sri Lanka është një republikë e qeverisur nga një sistem presidencial. Kryeqyteti Sri Jayawardenapura-Kotte, të cilit një president i vuri emrin e tij, është një periferi e qytetit më të madh, Kolombo. Sri Lanka është një prodhues i rëndësishëm i çajit, kafesë, gurëve të çmuar, arrave të kokosit, gomës dhe kanellës. Ajo është quajtur pika e lotit e Indisë për shkak të formës dhe vendodhjes së saj dhe njihet si "perla e Oqeanit Indian", për bukuritë e saj natyrore. Sri Lanka njihet edhe si "vendi njerëzve të qeshur". Ishulli përmban pyje tropikale, dhe peizazhe të ndryshme me biodiversitet të lartë.
Vendi ka pasur një histori të gjatë të angazhimit ndërkombëtar, duke qenë anëtar themelues i SAARC dhe anëtar i Kombeve të Bashkuara, Kombeve të Komonuelthit, G77 dhe Lëvizjes së të Paangazhuarve.
Përmbajtja
Gjeografia[redakto | redakto tekstin burimor]
Ishulli përbëhet kryesisht nga fusha dhe kodrina në pjesën bregdetare, ndërsa malet ngrihen vetëm në pjesën jug-qendrore. Maja më e lartë Pidurutalagala është 2.524 metra mbi nivelin e detit. Klima është tropikale dhe të ngrohtë, për shkak të efekteve zbutëse të erërave të oqeanit. Temperatura mesatare shkon nga 17°C në zonat malore qendrore, ku ngrica mund të ndodhë për disa ditë në dimër, në një maksimum prej 33°C në zonat e ulëta.
Historia[redakto | redakto tekstin burimor]
Pjesë të Sri Lankës që nga 1505-1518 ishin nën sundimin portugez, pastaj nga 1656-1658 bien nën holandezët nga të cilët i marrin britanikët më 1796. Po më vonë më 1802 e tërë Sri Lanka shpallet pjesë e Kolonive Mbretërore Britanike. Më 4 shkurt 1948 u shpall e pavarur ndërsa si republikë qëndron që nga 1972-shi. Më 1983 shpërthen një luftë civile në mes të popullit shumicës (singalezëve) dhe pakicës tamile në veri dhe lindje të vendit. Pakica e popullit tamil nga ajo kohë ka paraqitur synimin për krijimin e një shteti të tyre. .
Politika[redakto | redakto tekstin burimor]
Nga 1994 deri në 2005 presidente e shtetit ishte Kandrika Kumaratunga (Chandrika Kumaratunga) dhe që nga viti 2005 president është Mahinda Rajapaksa
Ekonomia[redakto | redakto tekstin burimor]
Demografia[redakto | redakto tekstin burimor]
Kultura[redakto | redakto tekstin burimor]
Shikoni edhe[redakto | redakto tekstin burimor]
Lidhje të jashtme[redakto | redakto tekstin burimor]
min_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn