als_Latn dik_Latn sag_Latn
- Borziloku një mbrojtës i mirë ndaj aciditetit
- Petrit Selimi: E kemi njoftuar Serbinë se po shkojmë në Beograd
- Kim Mehmeti: Shqiptarët në Maqedoni, më keq se në regjimin socialist
- Sekretari amerikan i Thesarit: Greqia të ketë kujdes me buxhetin
- Papa Françesku bën thirrje për reagim ndërkombëtar për emigrantët
- Fitore e vështirë e Realit
- Gashi: Protestuesit nuk dolën për shkak të milionerëve Haradinaj e Limaj
- Varoufakis: Greqisë po i mbaron likuiditeti
- Merkel: Krijimi i një zone të lirë tregtare mes Gjermanisë dhe Rusisë është i mundur
- Uall Street Journal: Kompanitë perëndimore të naftës janë mbledhur rreth Iranit
Marrëveshja historike Turqi – Armeni
Turqia dhe Armenia pas një shekulli armiqësie arritën të nënshkruajnë marrëveshjen për normalizimin e marrëdhënieve të tyre. Dokumentet për vendosjen e marrëdhënieve u nënshkruan më 10 tetor në Zyrih të Zvicrës, me ndërmjetësimin e këtij vendi. Dokumenti u nënshkrua nga ministrat e jashtëm të të dy vendeve. Në ceremoninë e nënshkrimit të këtij dokumenti morën pjesë edhe personalitetet si sekretarja amerikane e shtetit, ministrat e jashtëm të Rusisë dhe Francës dhe shefi për politikë të jashtme dhe siguri në BE. Sipas këtij dokumenti, dy shtetet vendosën marrëdhënie diplomatike dhe do të hapin kufijtë ndaj njëri – tjetrit. Natyrisht se dokumenti për normalizimin e marrëdhënieve në mes dy vendeve duhet të miratohet edhe në parlamentet e shteteve përkatëse. Brenda në Armeni pati reagime të ashpra ndaj kësaj marrëveshjeje. Gjatë javës së kaluar, grupe të ndryshme të Armenisë organizuan manifestime të shumta në shenjë të protestimit ndaj marrëveshjes dhe nga parlamenti i vendit të tyre kërkuan që të mos e miratojë këtë dokument, i cili hap rrugën e normalizimit të marrëdhënieve me Turqinë. Kundërshtarët dhe kritikët e kësaj marrëveshje janë të mendimit se Turqia duhet ta njohë zyrtarisht "spastrimin etnik' ndaj armenëve në kohën e sundimit të perandorisë osmane.
Çështja e gjenocidit kundër armenëve në përfundimin e periudhës së perandorisë osmane na përkujton periudhën ndërmjet viteve 1915 – 1923, por kjo është shndërruar në armiqësi të thellë mes Turqisë dhe Armenisë. Armenët pretendojnë se gjatë luftës së parë botërore janë vrarë rreth 1 milion e gjysmë armenë nga osmanët. Por në anën tjetër Turqia nuk e pranon këtë pretendim dhe është e mendimit se numri 1milion e gjysmë është i stërmadhuar. Turqia dhe Armenia janë marrë vesh që të krijojnë një komision të përbashkët për hulumtimin e kësaj çështjeje. Marrëdhëniet në mes Turqisë dhe Armenisë u ndërprenë përfundimisht me luftën në mes Armenisë dhe Azerbajxhanit në vitin 1993, por gjatë viteve të fundit ka patur aktivitete të ndryshme politike për krijimin e marrëdhënieve diplomatike në mes Turqisë dhe Armenisë. Vitin e kaluar u shpeshtuan udhëtimet e diplomatëve turq dhe armenë për në Zvicër. Po ashtu vizita e vitit të kaluar e Abdullah Gylit, presidentit turk për të përcjellë ndeshjen e futbollit në mes kombëtarëve të të dyjave vendeve, ishte një hap i rëndësishëm dhe konstruktiv në afrimin e dy vendeve. Kjo vizitë e presidentit turk në qarqet mediatike të të dyja vendeve u emërua edhe si 'diplomacia e futbollit'.
Vizita historike e Abdullah Gylit në Armeni, përshpejtoi përpjekjet e krijimit të marrëdhënieve në mes dy vendeve, të cilat bëheshin me ndërmjetësimin e Zvicrës. Këto përpjekje përfunduan me nënshkrimin e marrëveshjes, me anë të së cilës i dhanë fund armiqësisë një shekullore. Po ashtu vetëm dy ditë pas nënshkrimit të marrëveshjes së Zyrihut, presidenti i Armenisë, Serzh Sarkasijan udhëtoi për në Ankara, me qëllim të ndjekjes së ndeshjes se futbollit në mes dy kombëtareve. Kjo vizitë e presidentit armen u cilësua si një shenjë respekti ndaj vizitës së mëparshme të z. Gyl në Armeni.
Tani Turqia dhe Armenia po ndjekin procesin e normalizimit të marrëdhënieve në mes dy vendeve, por për krerët e të dyja vendeve kjo çështje është shumë e ndjeshme. Analistët politikë janë të mendimit se Turqia me normalizimin e marrëdhënieve me Armeninë është duke ndjekur tre qëllime. Së pari, në planin e politikës së jashtme të Ankarasë figuron strategjia e uljes së konflikteve me shtetet fqinje. Në anën tjetër, Turqia është duke bërë përpjekje për rritjen e ndikimit të saj politik në Kaukazin jugor, dhe strategjia e tretë është përpjekja e autoriteteve turq për tu anëtarësuar në BE. Gjithashtu BE nga Turqia ka kërkuar që të normalizojë marrëdhëniet me Armeninë dhe Qipron. Po ashtu edhe për Armeninë moszgjidhja e problemeve me Turqinë vetëm për shkak të spastrimit etnik, kishte pasoja politike dhe ekonomike. Për atë dhe normalizimi i marrëdhënieve me Turqinë do të pakësonte varshmërinë e Armenisë ndaj Gjeorgjisë dhe bashkëpunimi ekonomik me Turqinë do të ndihmonte në ngritjen e ekonomisë së dobët të këtij vendi.
Por në anën tjetër, vendosja e marrëdhënieve në mes Turqisë dhe Armenisë nuk do të jetë kaq e lehtë. Për arsye se Azerbajxhani, si një aleat i ngushtë i Turqisë, ka kritikuar ashpër normalizimin e marrëdhënieve të Turqisë me Armeninë. Në një komunikatë të ministrisë së jashtme të Azerbajxhanit thuhet se vendosja e marrëdhënieve me Armeninë, derisa ushtarët e këtij vendi akoma mbajnë të pushtuar një pjesë të Azerbajxhanit, është në dëm të interesave të vendit tonë dhe kjo mund të ndikojë në zbehjen e marrëdhënieve në mes Ankarasë dhe Bakusë.
Për këtë arsye dhe analistët politikë shprehin dyshime se në rast të vendosjes së marrëdhënieve në mes Turqisë dhe Armenisë, Azerbajxhani ka mundësi të afrohet me Rusinë dhe Turqia të humbë pozitën e saj të fuqishme në marrëdhëniet me Azerbajxhanin. Kështu që, edhe Havier Solana ka theksuar se afrimi i Turqisë me Armeninë ndihmon strategjinë për zgjidhjen e krizave aktuale në Kaukazin, sidomos konfliktin e Nagorni Karabakhut në mes Azerbajxhanit dhe Armenisë. Por kundërshtimet dhe kritikat ndaj normalizimit të marrëdhënieve në të dyja vendet, sidomos në lidhje me akuzat për spastrim etnik mund të vështirësojë, madje të pamundësojë zbatimin në praktikë të kësaj marrëveshje. Diplomacia e Turqisë është duke punuar intensivisht për të ndikuar në çështjen e spastrimit etnik dhe kjo është shndërruar në prioritet të diplomatëve turq. Në anën tjetër, edhe pse autoritetet armene nuk mund të heqin dorë nga çështja e spastrimit etnik, por krijimi i marrëdhënieve me Turqinë mund të konsiderohet vetëm si një vendim i autoriteteve të larta të këtij vendi.
Lufta mediatike, mjet i ri për sulmet e perëndimit
(Konferenca: Operacionet psikologjike dhe media)
“Operacionet psikologjike”, “Lufta mediatike”, “ Sulmet propagandistike” dhe shprehje të tjera të këtij lloji, nuk ka shumë kohë që janë futur në letërsinë politike dhe mediatike të botës.
60 vite pushtim
Reagimet në lidhje me 60 vjetorin e pushtimit të Palestinës
60 vjetori i krijimit të regjimit sionist u prit me reagime të ndryshme nga qeveri dhe popuj te ndryshëm të botës. Ky regjim i paligjshëm dhe okupator, i cili synonte që duke shfrytëzuar këtë rast të përmirësonte imazhin e tij në botë, organizoi festa të ndryshme në vende të ndryshme. Në këto festa funksionarët zyrtarë të vendeve që shumica ishin perëndimore, u uruan funksionarëve të regjimit sionist 60 vjetorin e këtij regjimi që në të vërtetë janë 6 dekada pushtim i Palestinës dhe masakrim i banorëve të saj. Por ceremonia kryesore e 60 vjetorit të krijimit të regjimit sionist u organizua në Palestinën e pushtuar. Në këtë ceremoni, funksionarët sionistë ftuan presidentin amerikan Bush dhe disa funksionarë dhe ish-funksionarë të vendeve perëndimore për ta nxjerrë veten e tyre nga izolimi.
E vërteta është se krimet e regjimit sionist gjatë shumë viteve kanë qenë aq tragjike dhe çnjerëzore, saqë disa funksionarë të vendeve perëndimore nuk pranuan të marrin pjesë në këtë ceremoni festive të sionistëve. Ndër liderët e vendeve arabe i pranishëm ishte vetëm presidenti i Egjiptit Hosni Mubarak, i cili i uroi 60 vjetorin regjimit sionist, atij regjimi që ka masakruar dhjetëra mijëra egjiptianë në vazhdën e politikat të tij agresive. Vlen të theksohet se regjimi sionist ka nisur tre luftëra kundër Egjiptit duke i shkaktuar dëme të mëdha njerëzore dhe materiale këtij vendi. Nga ana tjetër, dhjetëra personalitete të letërsisë dhe artit botëror, në një deklaratë që u publikua në prag të festës së regjimit sionist deklaruan se në këtë ditë nuk ka asnjë arsye për të festuar. Në këtë deklaratë ata theksuan:"Krijimi i Izraelit 60 vjet më parë, shkaktoi shpërnguljen e qindra mijëra palestinezëve nga shtëpitë dhe tokat e tyre, shkatërroi jetën e tyre të qetë, shoqërinë dhe shpresën për liri."
Si rrjedhim pjesëmarrja e të ftuarve në festën e regjimit sionist ishte përkrahje e shpërnguljes së miliona palestinezëve, e vrasjes së dhjetëra mijërave prej tyre dhe e pushtimit të territoreve palestineze.
60 vjetori i krijimit të regjimit sionist krijoi një rast për të protestuar kundër politikave luftënxitëse dhe kriminale të këtij regjimi. Këto protesta u kryen më shumë nga popujt dhe personalitetet e pavarura të botës. Natyrisht, urrejtja ndaj regjimit sionist u shpreh më shumë nga ata që vuajnë nga krimet e këtij regjimi, dmth palestinezët. Populli i përvuajtur palestinez në territoret e pushtuara dhe në kampet e refugjatëve ka protestuar ndaj regjimit sionist dhe ka dënuar krimet e kryera nga ky regjim për 6 dekada. Në një veprim simbolik, më 14 maj në qytetet e ndryshme palestineze u lëshuan në ajër 21915 balona të zeza sipas numrit të ditëve të sundimit të egër të regjimit sionist në Palestinë. Në Botën islame, pjesë e së cilës është edhe Palestina, 60 vjetori i krijimit të regjimit sionist ishte dita e zisë dhe e urrejtjes. Pothuajse në të gjitha vendet islamike u organizuan protesta kundër regjimit sionist dhe përkrahësve të tij perëndimorë e sidomos kundër Amerikës. Në këto manifestime ju bë thirrje vendeve islamike të bashkohen dhe të marrin masa kundër regjimit sionist. Në disa vende si në Iran,Indonezi dhe Kuvajt u zhvilluan edhe disa konferenca kushtuar çështjes palestineze. Në Iran u organizua edhe panairi ndërkombëtar i karikaturës si dhe disa aktivitete të tjera letrare dhe artistike për publikimin e krimeve të regjimit sionist. Reagimi i Botës islame ndaj 60 vjetorit të pushtimit të Palestinës ishte shprehje e vendosmërisë së vendeve islamike për të ndihmuar popullin palestinez për të rifituar të drejtat e nëpërkëmbura.
Shtypja, tirania dhe gjakderdhja janë të papranueshme dhe të dënueshme nga të gjithë njerëzit. Si rrjedhim, edhe jashtë Botës islame, madje edhe në vende të tilla si SHBA, Angli,Francë dhe Gjermani, qeveritë e të cilave janë përkrahësit kryesorë të regjimit sionist, u zhvilluan protesta masive anti-sioniste. Në këto manifestime sionistët u dënuan ashpër për krimet e përditshme kundër civilëve palestinezë dhe sidomos për rrethimin çnjerëzor të rripit të Gazës. Të tilla protesta dëshmojnë se popujt në vendet perëndimore po informohen gjithnjë e më shumë në lidhje me krimet e regjimit okupator sionist në Palestinë. Në këtë kuadër, në një sondazh të kryer në Gjermani, 2/3 e gjermanëve u shprehën kundër marrëdhënieve të qeverisë së tyre me Tel Avivin. Natyrisht, mediat e mëdha perëndimore përpiqen të fshehin krimet e regjimit sionist ose ti paraqesin ato si të parëndësishme. Gazeta gjermane Die Presse boton një artikull të shkruar nga Tom Sagef ku thuhet:" Në botë është krijuar ideja se duhet të fshihen përmasat e krimeve që kryen Izraeli ndaj popullit palestinez, madje këtë çështje nuk duhet ta diskutojmë asnjëherë."
Autori i këtij artikulli që është edhe historian thekson se ka ardhur koha që të shqyrtohet dosja e krimeve të Izraelit që prej dëbimit të palestinezëve në vitet 1947-1948.
Në konferencën ndërkombëtare " Palestina, 60 vjet pushtim" ku morën pjesë intelektualë nga 14 vende të botës, pjesëmarrësit theksuan se regjimi sionist është një shtet agresor dhe racist që shkel në mënyrën më të shëmtuar të drejtat e njeriut. Sidoqoftë ishte interesant solidariteti i të krishterëve me popullin palestinez në 60 vjetorin e pushtimit të Palestinës. Dr Samuel Kubia, sekretar i Këshillit botëror të kishave në lidhje me 60 vjetorin e krijimit të regjimit të paligjshëm sionist theksoi:"Situata në Palestinë dëshmon për mungesën e paqes dhe për sundimin e luftës dhe pushtimit. Në një kohë që regjimi sionist po feston 60 vjetorin e pushtimit të Palestinës, palestinezët kujtojnë 60 vitet e dëbimit, shpërnguljes dhe masakrimit sistematik." Gjithashtu kishat në mbarë botën kanë programuar që në fillim të muajit qershor të organizojnë javën e Palestinës dhe në këtë kuadër 140 liderë të krishterë nënshkruan një deklaratë ku theksohej se 60 vjetori i krijimit të regjimit sionist është dita e katastrofës dhe tragjedisë për popullin palestinez.
Përmasat e gjera të krimeve të regjimit sionist janë bërë shkak që shumë njerëz progresistë dhe liridashës në botë të kërkojnë ndjekjen ligjore të autorëve të këtyre sulmeve. Këtë çështje trajtoi edhe takimi i ministrave të drejtësisë së vendeve arabe që u zhvillua në Kajro. Ata u kërkuan vendeve të botës të ndjekin penalisht krimet e regjimit sionist kundër palestinezëve të pambrojtur. Sigurisht realizimi i kësaj ka nevojë për përpjekje të mëdha dhe serioze të Botës islame. Në fakt, bashkëpunimi i disa vendeve arabe me regjimin sionist është një nga pengesat kryesore për të ndërmarrë hapa kundër këtij regjimi. Paqja do të jetë e qëndrueshme dhe afatgjatë, vetëm nëse do të jetë e drejtë. Nga ana tjetër, njohja zyrtare e regjimit sionist dhe bashkëpunimi me të do të thotë injorim i të drejtave të popullim palestinez dhe konfirmim i krimeve 60 vjecare të sionistëve kundër palestinezëve.
Pas organizimit të ceremonive festive me rastin e përvjetorit të krijimit të regjimit sionist, tashmë është bërë më i qartë imazhi i këtij regjimi dhe i aleatëve të tij. Vendet perëndimore me në krye Amerikën të cilat kanë ende karakterin kolonizues dhe synojnë të grabisin popujt e dobët janë përkrahës të sionistëve. Nga ana tjetër, popujt e lirë dhe të pavarur të botës përkrahin lirinë e popullit palestinez. Kjo përkrahje e popujve si dhe rezistenca e popullit palestinez krijon një të ardhme të ndritur dhe fitimtare për popullin palestinez në një kohë që shumë analistë janë të mendimit se tashmë po duken shenjat e shpërbërjes së regjimit okupator sionist. z Abas Zekur, deputet arab në parlamentin sionist thekson:"Tashmë ekzistenca në krye të këtij regjimi e personave që interesat e tyre i konsiderojnë më të rëndësishme se çdo gjë tjetër është thembra e Akilit e këtij regjimi dhe ka krijuar kushtet për shkatërrimin e tij nga brenda." Nga ana tjetër, ashtu siç tha edhe Xhamil Shahade, sekretar i përgjithshëm i frontit të unitetit arab të Palestinës dhe shumë ekspertë të tjerë, fitorja përfundimtare e palestinezëve ndaj regjimit sionist ka nevojë për rezistencë, vigjilencë dhe për unitetin e palestinezëve.
Dekada e parë e mijëvjeçarit të tretë është duke përfunduar në kohën kur mbi botën po rëndon hija e luftës dhe pasigurisë. Megjithëse në dekadat e fundit, zhvillimi i teknologjisë, shkencës dhe komunikacionit mund të ishte stimulues i lëvizjes së Bashkësisë ndërkombëtare drejt paqes dhe qetësisë, por ekspansionizmi i fuqive shtypëse të botës, jo vetëm që nuk qetësoi këto dhimbje, por shtoi edhe më tepër dhimbjet dhe problemet e njerëzimit. Padyshim, krimet dhe padrejtësitë më të mëdha me të cilat është përballur Lindja e Mesme, madje edhe bota, në shekullin e XX-të, është pushtimi i Palestinës nga regjimi sionist dhe mbështetësit perëndimorë të këtij regjimi. Tani po kalojnë 60 vite nga pushtimi i Palestinës, kurse shkatërrimet, vrasjet, gjenocidi, burgjet, torturat dhe lufta vazhdojnë të jenë problemet me të cilat për çdo ditë përballet populli i përvuajtur palestinez. Tani, edhe pas kalimit të viteve të tëra, tragjedia palestineze vazhdon në LM dhe në veshët e historisë vazhdon të tingëllojë zëri i goditjeve të sionizmit mbi trupin e Palestinës. Pushtimi i Palestinës dhe krijimi i regjimit gjakpirës sionist në zemër të Botës islame është padrejtësia më e madhe e Perëndimit ndaj popullit palestinez që i solli atij krizën në shtëpi, kurse LM e ktheu në qendër të krizës. Perëndimi dhe sionizmi, shpenzimet e mosmarrëveshjeve të tyre i kanë marrë nga populli palestinez dhe lidhja e mallkuar e sionizmit me imperializmin në shekullin e XX-të, ndezi një zjarr në LM i cili vazhdon të digjet. Transferimi i OKB në një vegël në duart e fuqive dhe veprimtaria e kësaj organizate në dëm të popujve u kthye në një tragjedi tjetër të shekullit të XX-të, fillimi i të cilës ishte rezoluta për ndarjen e Palestinës duke mos përfillur ligjet ndërkombëtare dhe të drejtat e popullit palestinez në atdheun e tij. Trekëndëshi Perëndim-OKB-Sionizëm, e bëri Palestinën viktimë të borxheve, interesave dhe mosmarrëveshjeve të tij dhe duke mos përfillur popullin palestinez dhe identitetin e tij historik, mbështeti pushtimin e Palestinës dhe pranoi në mënyrë zyrtare këtë regjim gjakpirës. Përvjetori i 60-të i pushtimit të Palestinës po afrohet në kushtet kur krimet e regjimit sionist kundër popullit palestinez nuk kanë të ndalur. Ashtu siç thamë, Palestina u bë viktimë e interesave dhe borxheve të imperializmit dhe sionizmit, kurse Evropa, padrejtësinë që u bëri çifutëve, e hodhi mbi supet e popullit palestinez.
Gjithashtu edhe këtë vit, në përvjetorin e 60-të të pushtimit të Palestinës, mbështetësit e Izraelit si Amerika dhe vendet evropiane pritet të marrin pjesë në karnavalin e festave të pushtuesve. Pushtuesit dhe përkrahësit e tyre, për dy vite me radhë janë duke dënuar të gjithë popullin palestinez për shkak të zgjedhjes së tij demokratike dhe mbi kokat e banorëve të Gazës vazhdimisht hedhin bomba, raketa dhe kanë vendosur izolim të paparë ekonomik për këtë rajon. Kalimi i 6 dekadave nga pushtimi i Palestinës ka zbardhur këtë realitet që regjimi sionist në asnjë mënyrë nuk është i gatshëm që të respektojë të drejtat e palestinezëve, kurse nuk pritet që as BN të ndërmarrë diçka në këtë drejtim. Si rrjedhim, populli palestinez, i dëshpëruar nga rrugëzgjidhja diplomatike e këtij problemi, vetë është futur në sheshin e përballjes me pushtuesit. Krijimi i bërthamës së rezistencës dhe mbështetja e gjithanshme e popullit palestinez ndaj grupeve të rezistencës, ka vite që ka zbehur parullën izraelite "Palestina, tokë pa popull" dhe botën e ka njohur me shtypjen e një populli, i cili megjithë vuajtjen 60 vjeçare, sërish ka arritur të ruajë identitetin e tij historik dhe fetar. Rezistenca e popullit palestinez përballë pushtuesve ka prishur gjumin e këtyre kriminelëve dhe ka përhapur jehonën e kambanës së shpërbërjes së Izraelit në LM.
Në këto emisione që kemi përgatitur me rastin e 60-të vjetorit të pushtimit të Palestinës, kemi ndërmend të flasim mbi krijimin e regjimit gjakpirës sionist dhe pushtimin e Palestinës si dhe arsyet e padrejtësisë së hapur të Perëndimit në mbështetje të këtij regjimi gjakatar.
2
Kur civilizimi islam erdhi në një fazë shumë të ndjeshme dhe të vështirë me perëndimin gradual të perandorisë Osmane, Perëndimi duke ecur nëpër rrugën e progresit dhe zhvillimit u ngrit kundër strukturës së prishur të Mesjetës. Qëllimi I Perëndimit të çliruar nga mendimet mesjetare nuk ishte drejtësia apo paqa, por sundimi i botës dhe perandoria osmane ia mundësoi Perëndimit kolonizator që me shpejtësi të fillojë pushtimin e territoreve dhe vjedhjen e pasurive të vendeve të tjera. Por, për shpërbërjen e perandorisë Osmane e cila ishte zgjeruar nga Azia e deri në Evropë dhe Afrikën e veriut, nevojiteshin dy faktorë të rëndësishëm. Faktori i parë ishte përçarja e perandorisë Osmane dhe i dyti ishte vendosja e qeverive të cilat do të punojnë për interesat e Perëndimit. Në këtë drejtim, edhe Palestina si një rajon strategjik për tre rajonet si Azia, Evropa dhe Afrika, u vu në fokus të vendeve kolonizatore të asaj kohe dhe më pas u kthye në qendër për prezencën e Perëndimit në këtë rajon. Njëkohësisht u krijua edhe bërthama e parë e lëvizjes sioniste në qytetin Bal të Zvicrës në vitin 1897 e udhëhequr nga Teodor Hertzel dhe e mbështetur nga kapitalistët anglezë. Në këtë mënyrë u krijua boshti Angli-sionizëm, i cili hodhi edhe farën e parë të komploteve kundër Palestinës, pushtimin e këtij vendi dhe ndjekjen e qëllimeve të tyre në këtë rajon. Babai i sionizmit Teodor Hertzel, në librin me titull "Qeveria çifute" e cila konsiderohet edhe si manifest I sionizmit, shkruan: " Nëse dëshirojmë që në një fjali të shpjegojmë rëndësinë e Kongresit në Bal të Zvicrës, atëherë unë mund të them se në Bal unë themelova shtetin çifut. Por, unë këtë nuk do ta bëjë publike për momentin, sepse bota do të më qeshë, por pas pesë vitesh e padyshim pas 50 viteve, bota do ta shohë këtë shtet".
Në këtë mënyrë, në fund të shekullit të XIX-të, sionizmi doli në shesh vetëm si një lëvizje politike. Shumica e analistëve janë të mendimit se si pasojë e konflikteve midis etnive dhe popujve në Evropë, lindi një lëvizje e re politike më ngjyra etnike me emrin sionizëm. Kjo lëvizje me emrin Sion, që është një kodër në afërsi të Bejtul Mukadesit e cila është e shenjtë për çifutët, më vonë u quajt sionizëm. Hertzeli, fjalën sionizëm e ndërlidhi me fenë jahude në mënyrë që këtë lëvizje politike ta mishërojë me nxitjen e ndjenjave të çifutëve të mbarë botës. Teodor Hertzel fillimisht parashtroi teorinë e kthimit të çifutëve në tokën e tyre të shenjtë dhe më pas atë e bashkoi me mendimin për krijimin e shtetit çifut. Është interesant fakti që Hertzeli dhe liderët tjerë të sionizmit, përkundër bazave të feve Hyjnore mes tyre edhe fesë jahude, kishin bindje laike dhe nuk besonin ekzistencën e Zotit, madje ideja e lëvizjes së tyre ishte përballja me bindjet e çifutëve të cilët këtë fe e konsiderojnë si fe Hyjnore dhe ndjekësit e kësaj feje nuk I cilësojnë si pjesëtarë të një grupi etnik, por si ndjekës të fesë jahude. Në të vërtetë, liderët politikë dhe ideatorë të sionizmit, përpos bindjeve të tyre laike, përpiqeshin që duke shfrytëzuar fenë çifutë dhe me pretendimin e të drejtës historike të çifutëve për të pushtuar Palestinën, kultivuan idenë e krijimit të shtetit çifut, në mënyrë që çifutët e shpërndarë nëpër të gjithë botën dhe pasuritë e tyre t'i grumbullojnë në një pikë dhe në këtë mënyrë të kthehen në një fuqi botërore. Gjithashtu është interesant fakti që Palestina nuk ishte destinacioni i parë për krijimin e perandorisë politike të sionizmit dhe qarkullonin idetë si Izraeli Zangovil dhe Sionizmi pa Sion. Më këtë ata nënkuptonin që në vend të Palestinës, shteti i parë çifut mund të krijohet edhe në ndonjë pikë tjetër të botës. Si rrjedhim, përkrahësit e idesë "Sionizmi pa Sion" fillimisht dëshironin që shtetin çifut ta krijonin në njërin prej vendeve si Argjentina, Iraku, Qiproja, Egjipti, Uganda, Kongo, Mozambiku, Libia dhe Angola. Në këtë mënyrë, që nga viti 1897, vit i krijimit të lëvizjes sioniste në Bal të Zvicrës e deri në vitin 1904 kur vdiq Teodor Hertzeli, midis liderëve të sionizmit, perandorisë Osmane dhe liderëve të vendeve kolonizatore evropiane janë zhvilluar negociata të shumta në mënyrë që Palestina ose ndonjë vend tjetër, atyre tu jepet për të krijuar shtetin e parë çifut, cili do të ketë edhe të drejta të garantuara ndërkombëtare. Pesimizmi i liderëve sionistë nga dhënia e tokës palestineze për krijimin e shtetit çifut nga ana e Perandorisë Osmane, ishte shkaku kryesor që këta liderë filluan të mendojnë për ndonjë pikë tjetër të botës. Më pas, pas unifikimit të sionizmit me Anglinë kolonizatore, u krijuan edhe kushtet për pushtimin e Palestinës dhe krijimin e shtetit çifut në këtë vend. Nahom Sakolo, studiues dhe figurë e njohur çifute I cili është I njohur për bindjet e tij anti-sioniste, shkruan: " Sionizmi u paraqit si një lëvizje politike dhe kapitaliste, kurse pronarë të kompanisë kolonizatore çifute "Trust" ishin liderë të kësaj lëvizje.
Në emisionet e ardhshme do të flasim për zhvillimet në luftën e parë botërore dhe lëvizjen sioniste në shekullin e XX-të.
3
Me fillimin e luftës së parë botërore dhe rreshtimi I forcave ndërkombëtare përballë njëra-tjetrës, filloi një fazë e re e diplomacisë sioniste. Në vitet e para të krijimit të lëvizjes sioniste, kjo lëvizje megjithë përpjekjet për tu afruar me fuqitë perëndimore të kohës si Gjermania, nuk arriti që të krijojë kushtet për krijimin e shtetit çifut. Si rrjedhim, me fillimin e luftës së parë botërore, sionizmi duke ndryshuar politikën e jashtme, filloi të afrohet me Anglinë, si fuqi e kohës. Me fillimin e kësaj lufte, u dobësua dukshëm fuqia e perandorisë osmane dhe aleatit të saj Gjermanisë përballë Anglisë, kurse lëvizja sioniste, duke shfrytëzuar balancën e re të fuqisë në botë, lëshoi edhe shigjetën e parë drejt zemrës së Palestinës dhe Botës islame. Nuk ka dyshim se lufta e parë botërore është pika kulminante në jetën dhe forcimin e lëvizjes sioniste, e cila shfrytëzoi rastin dhe bëri që kjo lëvizje të njihet edhe në nivel ndërkombëtar. Me hyrjen në luftë të perandorisë osmane kundër fuqive aleate, u intensifikuan edhe përpjekjet e fuqive perëndimore për të shkatërruar këtë perandori. Perandoria osmane në atë kohë shtrihej në Lindjen e mesme arabe, Veriun e Afrikës dhe një pjesë të Evropës dhe nga fuqitë perëndimore shihej si një pengesë për arritjen e qëllimeve të tyre ekspansioniste dhe kolonizatore. Në këtë mënyrë, me bashkimin e lëvizjes sioniste me Anglinë, u thye edhe perandoria osmane dhe filloi zbatimi i planit për shpërnguljen e çifutëve drejt Palestinës.
Në të vërtetë Anglia, që në atë kohë, rajonin strategjik dhe shumë të ndjeshëm të Palestinës, që ishte edhe një pikë që bashkonte Evropën, Azinë dhe Afrikën, e zgjodhi si qendër për krijimin e një baze për arritjen e qëllimeve të qeverisë së Londrës. Me këtë rast, kjo mundësoi që çifutë nga pika të ndryshme të botës të shpërngulen drejt Palestinës dhe aty të krijojnë qeverinë çifute. Kështu, në kulmin e luftës së parë botërore dhe luftës së qeverisë arabe për të shkatërruar perandorinë osmane, britanikët u premtuan pavarësi arabëve kurse me ndarjen e territoreve arabe midis britanikëve dhe Francës, arabët pësuan edhe goditjen e parë nga anglezët. Më pas, më 2 Nëntor të vitit 1917, ministri i jashtëm i kohës në Angli Artur Xhejms Balfur, me anë të një letre, sionistëve u premtoi krijimin e shtetit të parë çifut të territorin palestinez. Përgjatë luftës, Anglia, shfrytëzoi pasurinë e çifutëve për të mundur të ruajë rajonet me burime të naftës në LM, kurse çifutët shfrytëzuan fuqinë e Anglisë për të krijuar shtetin e tyre në Palestinë. Në letrën historike të ish ministrit të jashtëm anglez Balfur dërguar kapitalistit anglez çifut Lord Rotchild, thuhet: " Me nder, ju njoftoj për mbështetjen e mbretërisë angleze ndaj idealeve të sionizmit. Qeveria mbretërore angleze sheh me optimizëm krijimin e shtetit kombëtar të çifutëve dhe do të përdorë të gjitha mjetet për arritjen e këtij ideali të sionizmit....Do të jem falënderues nëse këtë komunikatë do ta përcillni edhe tek unioni i sionistëve".
Pas publikimit të kësaj komunikate, avionët anglezë derdhën e mijëra kopje të saj mbi qytetet e Rusisë dhe Evropës ku jetonin një numër i konsiderueshëm çifutësh. Kjo komunikatë e Balfurit, padyshim që nuk kishte asnjë lloj legjitimiteti ndërkombëtar, sepse përbërja e popullatës në Palestinë ku shumica ishin arabë, nuk lejonte krijimin e një shteti të këtillë të paligjshëm në territorin e saj. Palestina me palestinezët, shkollat, tokat dhe identitetin e saj historik, është një realitet i pamohueshëm. Si rrjedhim, Anglia bashkë me lëvizjen sioniste filloi ndryshimin e strukturës së tokave palestineze dhe vrasjen e popullit palestinez me qëllim krijimin e shtetit sionist. Kjo fazë përfundoi me përfundimin e periudhës së zezë të sundimit anglez mbi Palestinën. Koordinimi i qeverisë britanike me agjencinë për shpërnguljen e çifutëve si dhe ndihma e kësaj qeverie ndaj lëvizjes sioniste nga viti 1917-1948, ndryshoi strukturën gjeografike dhe shoqërore të Palestinës dhe mundësoi krijimin e strukturave sioniste dhe shpërnguljen masive të çifutëve nga pika të ndryshme të botës drejt Palestinës.
4
Rezultati i 30 viteve të sundimit anglez mbi Palestinën
Vendimi mbi sundimin e Anglisë mbi Palestinën u mor në vitin 1920 në konferencën në San Remos në Itali kurse në vitin 1922, OKB zyrtarizoi këtë vendim. Mirëpo, sundimi anglez mbi Palestinën filloi që nga viti 1918 me hyrjen e forcave angleze në këtë vend. Si rrjedhim, periudha e sundimit anglez mbi Palestinën përfshin tre dekada që konsiderohen si vitet më të errëta në historinë e Palestinës. Gjatë kësaj periudhe, pra që nga viti 1918 e deri në vitin 1948 kur u shpall krijimi i shtetit gjakpirës sionist në tokat palestineze, Anglia shkatërroi strukturën politiko-shoqërore dhe atë ekonomike të Palestinës. Gjatë këtyre tre dekadave, lëvizja sioniste e ndihmuar nga Anglia, në Palestinë krijoi qendra dhe baza të ndryshme dhe me krijimin e Agjencisë për emigrimin e çifutëve dhe fillimin e valës së emigracionit të tyre drejt Palestinës, gradualisht filloi edhe ndryshimi i strukturës së popullsisë dhe shpërnguljes së detyrueshme të palestinezëve nga shtëpitë e tyre. Kryeministri i kohës në Angli, Loid Xhorxh, pas publikimit të komunikatës së Balfurit, ku çifutëve iu premtua ndihma e anglezëve për krijimin e shtetit çifut në territoret palestineze, deklaroi: "Çifutët në Palestinë duhet të bëhen shumicë në mënyrë që të mund të krijojnë shoqërinë me interesa të përbashkëta." Në këtë mënyrë, Agjencia për emigrimin e çifutëve e ndihmuar nga qeveria angleze e asaj kohe, filloi të inkurajojë çifutët për të emigruar drejt Palestinës me qëllim rritjen e numrit të çifutëve dhe krijimin e shtetit të paligjshëm çifut në territorin e këtij vendi. Në periudhën midis viteve 1905-1914, numri i çifutëve në Palestinë ishte vetëm disa mijë, kurse me fillimin e luftës së parë botërore në vitin 1914 e deri në përfundimin e saj më 1918 dhe me hyrjen e forcave angleze në Palestinë, aty u krijuan 59 koloni çifute me rreth 20 mijë emigrantë çifutë. Në vitet 1919-1923, numri i emigrantëve çifutë në Palestinë u rrit në 35,000 kurse në vitet 1923-1931 ky numër u pesëfishua duke shkuar në 180,000. Në fund të periudhës së sundimit anglez mbi Palestinën, numri i banorëve çifutë të ardhur në Palestinë kishte shkuar në 600,000, që në krahasim me numrin e banorëve të parë çifutë në këtë vend,duke shënuar një rritje të dukshme.
Gjatë periudhës së sundimit anglez mbi Palestinën u konfiskuan territoret palestineze, kurse Agjencia për emigracion të çifutëve bashkë me disa kompani të tjera kapitaliste, përgatitën kushtet për emigrimin e çifutëve nga pika të ndryshme të botës drejt Palestinës. Në dekadën e parë të sundimit anglez në Palestinë dhe me mbështetjen e plotë te qeverisë angleze, u krijuan edhe organet politiko-shoqërore madje edhe ushtarake të sionizmit në Palestinë. Anglia, me ndihmën e kapitalistëve dhe në veçanti atyre çifutë, luajti një rol shumë të rëndësishëm në zhdukjen e industrive arabe dhe atyre tradicionale në Palestinë. Gjatë këtyre viteve u zhdukën të gjitha profesionet origjinale palestineze dhe u zhvilluan industritë e mbështetura nga sionizmi. Në këtë periudhë filluan të inkurajohen kapitalistët e mëdhenj çifutë të perëndimit që të shpërngulen drejt Palestinës. Me hyrjen e teknologjisë angleze dhe asaj amerikane për të ndihmuar strukturat e porsaformuara të lëvizjes sioniste në Palestinë, industria dhe në veçanti bujqësia e çifutëve emigrantë u zhvillua dukshëm dhe një pjesë e mirë e ndërtimit dhe zgjerimit të kolonive çifute në atë kohë u mbulua nga pasuria e kapitalistëve çifutë perëndimorë që emigruan në Palestinë. Në periudhën midis viteve 1932-1941 drejt Palestinës emigruan 25,000 kapitalistë çifutë të cilët kishin pasuri mbi 1000 lira-sterlina. Gjatë këtyre viteve, edhe banka angleze e Palestinës u transferua në bankë zyrtare të sionistëve, e cila kishte për qëllim që të mbështeste financiarisht sunduesit anglezë të Palestinës dhe të forconte strukturat politike, shoqërore dhe ushtarake të sionistëve në Palestinë. Në vitet 1936-37 në Palestinë u hapën 5600 fabrika të sionistëve. Përveç kësaj, qeveria mbretërore angleze pas pushtimit të Palestinës, në postet kyçe kulturore dhe politike në Palestinë emëroi anglezë të cilët ishin përkrahës të flaktë të lëvizjes sioniste. Si rrjedhim, gjatë 30 viteve të prezencës angleze në Palestinë, sionistët krijuan shkolla dhe universitete të shumta dhe kështu morën sundimin mbi institucionet kulturore dhe arsimore në Palestinë. Por, dredhia kryesore e anglezëve në sferën e ndryshimit të përbërjes së popullsisë në Palestinë ishte trajnimi i forcave paramilitare sioniste nëpër qendrat ushtarake britanike. Në vitin 1921, me mbështetjen e Anglisë u krijua ushtria sekrete sioniste Hagana, e cila vepronte si krahu ushtarak i lëvizjes botërore sioniste në Palestinë. Fillimisht, detyrë e ushtrisë sekrete sioniste Hagana ishte mbrojtja e kolonive çifute nga palestinezët, por gradualisht kjo ushtri filloi edhe realizimin e sulmeve terroriste kundër palestinezëve. Me këtë plan, ushtria sioniste nga njëra anë vriste palestinezët dhe konfiskonte shtëpitë e tyre dhe nga ana tjetër, duke frikësuar popullin nëpërmjet shpërthimeve nëpër tregjet dhe zonat e tjera publike, detyronte palestinezët muslimanë që të lëshojnë shtëpitë dhe shpërngulen drejt vendeve të tjera.
Në emisionin e ardhshëm do të flasim mbi vitet e fundit të sundimit anglez në Palestinë dhe miratimin e rezolutës së padrejtë për ndarjen e cila krijoi kushte për ndarjen e Palestinës.
5
Miratimi i rezolutës së padrejtë për ndarjen e Palestinës
Dekada e fundit e sundimit të errët anglez mbi Palestinën është shoqëruar me ngjarje të hidhura, të cilat historia vazhdimisht i kujton me shqetësim. Në periudhën midis viteve 1938-1948, lufta psikologjike e grupeve sioniste krijoi një valë tmerri dhe pasigurie midis palestinezëve e cila gradualisht e bëri të lodhshme dhe pothuajse të pamundur jetën e tyre. Njëkohësisht me valën e refugjatëve çifutë drejt Palestinës, u vërsulën edhe ndihmat financiare të kapitalistëve perëndimorë drejt Palestinës dhe ndërtimi i shkollave, universiteteve, fabrikave, spitaleve madje edhe qendrave administrative, tregonte për fillimin e një tragjedie të vërtetë në këtë vend. Gjatë kësaj dekade, grupet terroriste në Palestinë, me anë të sulmeve dhe shpërthimeve të ndryshme nëpër trenat, tregjet dhe vendet tjera publike, detyronin muslimanët palestinezë që të lëshojnë shtëpitë e tyre. Fillimi i luftës së dytë botërore dhe dobësimi i Anglisë, bëri që kontrolli i Palestinës në mënyrë graduale të dalë nga duart e këtij vendi dhe fuqizimi i sionistëve në Palestinë bëri që Anglia të kthehet në vegël në duart e sionistëve në këtë vend. Në këtë periudhë, çdo kundërshtim i Anglisë ndaj planeve të lëvizjes sioniste në Palestinë, kishte pasoja të rënda për këtë vend. Në shkurt të vitit 1946, grupi terrorist sionist Irgon i drejtuar nga Menahim Begin, rrëmbeu 14 oficerë anglezë, kurse në shpërthimin e hotelit King David në Palestinë, ky grup terrorist shkaktoi vdekjen e 80 anglezëve. Si rrjedhim, kur Anglia e hetoi paaftësinë për të menaxhuar Palestinën, atë ia dorëzoi Bashkësisë ndërkombëtare. Më 2 Prill të vitit 1947, qeveria e atëhershme angleze i kërkoi OKB që të organizojë një takim të Asamblesë së Përgjithshme me qëllim krijimin e komisioneve speciale për shqyrtimin e gjendjes në Palestinë dhe të ardhmen politike të këtij vendi. Me vendim të AP të OKB u krijua komiteti special për Palestinën të cilit iu dhanë kompetenca të gjëra me qëllim shqyrtimin e realitetit të këtij vendi dhe gjetjen e rrugëdaljes nga kriza e krijuar. Komiteti special për Palestinën pas shtatë muaj hetime,më 29 Nëntor 1947 paraqiti raportin e tij në AP të OKB ku si rrjedhim, me 33 vota pro, 13 kundër dhe 10 abstenime, u miratua rezoluta e padrejtë 181 për ndarjen e Palestinës. Është interesant fakti që përfaqësuesit e Amerikës dhe të ish-BS, të cilët kishin mosmarrëveshje në lidhje me shumë çështje, kësaj radhe u bashkuan dhe votuan në interes të sionizmit dhe në dëm të palestinezëve. Pas këtij vendi të padrejtë të AP të OKB për miratimin e rezolutës së padrejtë për ndarjen e Palestinës, përfaqësuesit arabë të irrituar lëshuan mbledhjen dhe përfaqësuesi i Sirisë në dalje bërtiti: "OKB vdiq! OKB-në e vranë!"
Në bazë të planit të padrejtë për ndarje, Palestina u nda në dy pjesë. Në pjesën çifute që përfshinte 55 % të territorit palestinez dhe në pjesën palestineze që përkundër shumicës, atyre u mbeti vetëm 45 % e territorit të tyre. Pas lajmit për miratimin e rezolutës për ndarjen e Palestinës, sionistët në mbrëmjen e 29 Nëntorit 1947, filluan festat dhe kërcimin në Tel Aviv dhe në Bejtul Mukades. Në të njëjtën kohë, ushtria sekrete sioniste u pajis me mjetet më të sofistikuara ushtarake si armë, avionë dhe topa me vlerë prej 3 milionë dollarë të dhuruara nga Perëndimi. Në këtë periudhë në mënyrë sekrete filluan të punojnë edhe fabrikat për prodhimin e armëve në rajonet e banuara me çifutë ku prodhoheshin armë të vogla për ushtrinë sekrete sioniste. Është interesant fakti që lëndët e para të nevojshme për këto fabrika të prodhimit të armëve siguroheshin nga çifutët e Amerikës dhe transferoheshin në Palestinë. Me përfundimin e luftës së dytë botërore dhe daljes në shesh të një superfuqie të re me emrin Amerikë, çifutët duke parë paaftësinë e Anglisë, u orientuan drejt kësaj fuqie të re dhe duke ndikuar në politikat amerikane arritën të fitojnë mbështetje për shtetin çifut në LM. Anglia, duke lënë fatin e Palestinës në duart e organizatës të sapoformuar të OKB nga njëra anë dhe duke i dhënë mundësi ish presidentit amerikan Heri Truman që të mbrojë sionizmin dhe shtetin çifut në Palestinë, përfundimisht krijoi kushtet për miratimin e rezolutës së padrejtë për ndarjen e Palestinës dhe krijimin e regjimit gjakpirës sionist në Palestinë. Në dhjetor të vitit 1947, ministri i kolonive angleze të asaj kohe njoftoi se më 15 maj të vitit 1948 do të përfundojë edhe sundimi anglez mbi Palestinën dhe kjo çështje u bë shkak që sionistët pa humbur kohë të intensifikojnë përpjekjet për krijimin e shtetit çifut në Palestinë. Populli palestinez me vështirësi dhe probleme të shumta kaloi dimrin e vitit 1948. Sulmet e shumta terroriste të organizuara nga grupet sioniste kundër popullit palestinez dhe dhimbjet e shumta që iu shkaktuan këtij populli, atë e vendosën përpara dy zgjidhjeve, të vdesin ose të shpërngulen. Terroristët e ushtrisë sekrete sioniste Hagan gjatë natës depërtonin nëpër fshatrat palestineze dhe shtëpitë e palestinezëve i rrethonin me dinamit, kurse dyert dhe dritaret prej druri të shtëpive të tjera i lyenin me benzinë me qëllim që nga shpërthimi dhe zjarri të mos mbetej asnjë shenjë nga palestinezët. Në Mars të vitit 1948, njëri prej liderëve sionistë me emrin David Ben Gorion,zbatoi planin terrorist Dolt. Në bazë të këtij plani, ushtria sekrete sioniste Hagan sulmoi banorët e pambrojtur palestinezë, në mënyrë që me anë të vrasjeve, torturave dhe luftës psikologjike, t'i detyrojë ata që të lëshojnë shtëpitë dhe shpërngulen drejt ndonjë vendi tjetër. Si rrjedhim, vrasja e palestinezëve në fshatin Dejr Jasin u krye në bazë të planit Dolt ku si pasojë, qindra mijëra palestinezë të tmerruar dhe të frikësuar u detyruan të lëshojnë shtëpitë e tyre.
Në emisionin e ardhshëm do të flasim për vrasjet e sionistëve në fshatin Dejr Jasin, krijimin e shtetit sionist në Palestinë dhe luftënxitjet tjera të sionizmit në rajon.
6
Lufta e dytë botërore dhe etja amerikane për LM
Me fillimin e luftës së dytë botërore, Amerika u paraqit si një fuqi e re në skenën politike të LM. Fuqia ekonomike dhe ushtarake e Amerikës nga njëra anë dhe influenca e sionistëve në qarqet politike dhe ekonomike të Amerikës në anën tjetër, u bënë shkak që lëvizja sioniste të ngrihet kundër politikave të reja të Anglisë dhe të orientohet kah Amerika. Nga ana tjetër, politikat imperialiste të SHBA gjithashtu u bënë shkak që ky vend ti vështrojë sionistët si një aleat i mirë për realizimin e këtyre politikave kolonialiste në rajon. Kjo për faktin se fuqitë e vjetra kolonialiste si Anglia dhe Franca ishin dobësuar dhe ishte zbehur kolonializmi i vjetër në LM. Në këtë mënyrë, institutet dhe fabrikat industriale të Amerikës të cilat kishin arritur në përfitime mahnitëse në luftën e dytë botërore, tani ishin në kërkim të tregjeve më të mëdha dhe burimeve më të pasura në mënyrë që edhe pas përfundimit të luftës, të mund të vazhdojnë rritjen e pasurive dhe përfitimeve të tyre. Tre institutet më të mëdha amerikane që ishin kompani naftore, kishin investuar në kulmin e luftës në LM. Krerët e këtyre kompanive ishin edhe funksionarë të lartë të ministrisë së jashtme dhe asaj të brendshme të Amerikës dhe përpiqeshin që Amerika të sundojë dhe fusë nën kontroll burimet e naftës në LM që konsideroheshin edhe si burimi kryesor i energjisë pas përfundimit të luftës së dytë botërore. Deri në këtë kohë, Anglia kontrollonte burimet e naftës në LM, kurse kompanitë amerikane posedonin vetëm 10 % të rezervave të naftës së këtij rajoni, shumica në Arabinë Saudite. Si rrjedhim, me fillimin e luftës së dytë botërore dhe me zbulimin e burimeve të reja të naftës në Arabinë Saudite, Amerika filloi nënshkrimin e kontratave naftore dhe investimet e reja masive në LM. Edhe pse filloi një rivalitet për sundimin e burimeve të naftës në LM midis Amerikës dhe Anglisë, por Anglia për shkak të paaftësisë financiare për të menaxhuar luftën e dytë botërore dhe borxhet që i kishte SHBA, nuk mundi ta vazhdojë këtë rivalitet. Shumica e historianëve janë të mendimit se Anglia, për të mundur të përfitojë nga ndihmat e Amerikës e detyrua që perandorinë e vet ta vendosë si depozitë dhe përballë këtyre ndihmave, Amerika arriti që të zgjerojë influencën e saj ekonomike edhe në rajonet e sunduara nga Anglia. Kur përfundoi lufta e dytë botërore, kompanitë naftore amerikane kishin nën kontroll 42 % të burimeve të naftës në LM. Në vitin 1946, ish presidenti amerikan Harry Truman bashkë me këshilltarët e tij, krijuan "dhomën e diplomacisë" ku filluan kërkimet në lidhje me gjendjen e Palestinës. Ata kishin për qëllim që nëpërmjet rrugëve diplomatike, Palestinën ta nxirrnin nga sundimi anglez dhe në këtë mënyrë të krijonin shtetin çifut, i cili do të ishte mbrojtës i interesave të Amerikës në LM. Nga ana tjetër, edhe sionistët e Amerikës mirëpritën këto politika të Truman-it dhe këshilltarëve të tij. Në këtë mënyrë, me hyrjen e sionistëve në luftë kundër Anglisë u kompletua edhe skenari për largimin e Anglisë nga Palestina. Sionistët, me shpërthimin e zyrave angleze në Palestinë, me terrorizimin e oficerëve anglezë dhe shkatërrimin e rrugëve dhe urave ku kalonin ushtarët anglezë, i shpallën luftë të hapur Londrës. Shkaku i këtyre veprimeve ishte kundërshtimi i Anglisë ndaj emigrimit të disa qindra mijëra çifutëve në territoret palestineze, sepse Anglia e cila ishte dobësuar shumë nga aspekti ekonomik gjatë luftës së dytë botërore, nuk ishte e aftë që të kontrollonte gjendjen në Palestinë. Në këto kushte, në Hotelin Baltimore në New York, SHBA shprehën mbështetjen ndaj lëvizjes sioniste dhe transferimin e Palestinës në një shtet çifut, kurse Anglia me dërgimin e dosjes palestineze në AP të OKB edhe zyrtarisht u largua nga Palestina. Me miratimin e rezolutës për ndarjen e Palestinës që u bë me përpjekjet dhe ndërhyrjen e Amerikës në OKB, ku ish presidenti amerikan Truman dhe këshilltarët e tij luajtën një rol shumë të rëndësishëm, Palestina u kthye në një skenë të krimeve dhe agresioneve të sionistëve. E gjithë kjo u bë me qëllim që në kohën e shpalljes së shtetit sionist, Palestina të dobësohet dhe të mos jetë në gjendje të kundërshtojë këtë akt të padrejtë botëror. Vendimi për largimin e Anglisë nga Palestina ishte me kuptimin e përballjes direkte të sionistëve të armatosur dhe të trajnuar ushtarakisht me popullin e pambrojtur palestinez. Që nga marrja e vendimit, e deri tek largimi i plotë i Anglisë nga Palestina që zgjati vetëm disa muaj, sionistët filluan vrasjen masive të palestinezëve. Masakra në fshatin Dejr Jasin është një ngjarje e hidhur të cilën historia do ta kujtojë deri në fund të ekzistencës së vet. Pasditen e 9 Prillit të vitit 1948, pra vetëm një muaj para shpalljes zyrtare të shtetit sionist, populli i fshatit Dejr Jasin në afërsi të Bejtul Mukadesit përjetoi një tragjedi të paparë ku në mënyrë masive u vranë 254 gra, burra dhe fëmijë. Ky krim ishte vepër e grupit terrorist sionist Irgon i drejtuar nga Menahim Begin. Përfaqësuesi i Kryqit të kuq ndërkombëtar Zhak Dourinie, duke përshkruar gjenocidin në fshatin Dejr Jasin shkruan kështu: "Çarja e stomakëve të grave, prerja e kokave të fëmijëve dhe djegia e shtëpive, janë vetëm një pjesë e krimeve të kryera në Dejr Jasin. Midis rrënojave ose nëpër gropa, mund të shihen shumë trupa të bërë copa-copa. Gjendja e këtij fshati është e trishtueshme. Fillimisht ata janë vrarë me breshëri plumbash dhe më pas me mina janë bërë copa-copa."
Në emisionin e ardhshëm do të flasim mbi mënyrën e krijimit të shtetit çifut. Mirë u dëgjofshim.
7
Pushtimi i Palestinës dhe krijimi i qeverisë së parë gjakpirëse
Sionistët, edhe para lejes së OKB për krijimin e shtetit çifut në Palestinë që doli nga rezoluta 181 e kësaj organizate për ndarjen e Palestinës, kishin krijuar kushtet për pushtimin e territoreve palestineze. Në këto kushte, me urdhër të David Ben Gorion, përfaqësuesit të lëvizjes sioniste në Palestinë, ushtria sioniste u ngrit në gjendje gatishmërie dhe njëkohësisht me dërgimin e armëve dhe avionëve për sionistët nga mbështetësit e tyre evropianë dhe amerikanë, filloi edhe sulmi i sionistëve kundër fshatrave dhe qyteteve palestineze. Ben Gorion më vonë pranoi se qëllimi i këtyre operacioneve ushtarake ka qenë konfiskimi i më shumë territoreve nga ajo që ishte paraparë në rezolutën e OKB për ndarjen e Palestinës. Me muajin nëntor të vitit 1947, pra një vit para miratimit të rezolutës për ndarjen e Palestinës, qeveria angleze i njoftoi sionistët se më 15 Maj të vitit 1948 ajo do të tërheqë ushtrinë e saj nga Palestina. Largimi i ushtrisë angleze pas 30 vite sundim mbi Palestinën, krijoi kushtet për krijimin e shtetit çifut në Palestinë. Si rrjedhim, vetëm disa muaj përpara largimit të ushtrisë angleze nga Palestina, ushtria sioniste intensifikoi sulmet dhe krimet kundër palestinezëve me qëllim që ti detyrojë ata të shpërngulen dhe në këtë mënyrë të pastrojë terrenin për ardhjen e çifutëve. Më 24 Prill të vitit 1948, David Ben Gorion, gjatë një feste të organizuar me rastin e fitores në Bejtul Mukades, deklaroi: " Ne jemi në prag të formimit të shtetit çifut". Me këtë deklaratë, Ben Gorion kishte për qëllim që tu jepte fund debateve të gjata në OKB për ndarjen e Palestinës dhe krijimin e shtetit çifut dhe opinionin publik botëror ta përgatisë për atë që pritej të ndodhte.
Krerët e lëvizjes sioniste në muajin prill të vitit 1948 kontaktuan presidentit amerikan të asaj kohe Harry Truman në mënyrë që Amerikën ta përgatisë që e para të njohë shtetin çifut. Përfundimisht, më 15 Maj të vitit 1948 në momentin e largimit të ushtarit të fundit anglez nga Palestina, David Ben Gorion shpalli në mënyrë zyrtare krijimin e shtetit çifut në Palestinë. Vetëm 15 minuta pas shpalljes së shtetit çifut, Harry Truman presidenti i atëhershëm i SHBA njoftoi David Ben Gorion për njohjen e këtij shteti nga ana e tij. Më pas, edhe ish BS ishte ndër vendet që njohu zyrtarisht shtetin e parë çifut. Deri më 15 Maj të vitit 1948, anglezët dhe sionistët kishin shkatërruar të gjitha organet politike, ekonomike dhe shoqërore dhe nuk kishte mbetur asnjë strukturë palestineze që të mund të plotësonte këtë boshllëk. Në këto kushte, sionistët kishin sunduar të gjitha rajonet që rezoluta për ndarjen e Palestinës kishte parashikuar që tu takonin atyre dhe këto rajone drejtoheshin nga një këshill i përkohshëm i përbërë nga 38 anëtarë. Edhe këshilli i përkohshëm krijoi një kabinet prej 13 anëtarë nën udhëheqjen e David Ben Gorion dhe atë e prezantuan përpara syve të botës si kryeministrin e parë të regjimit sionist. Ben Gorion, në fjalimin e tij të parë, Palestinën e quajti si tokë të çifutëve dhe deklaroi se dyert e Izraelit janë të hapura për shpërnguljen e çifutëve nga të gjithë pikat e botës dhe i ftoi ata që të vijnë në atë që ai e quajti "toka e premtuar". Hapi i parë i çifutëve për të forcuar pozitën e tyre në Palestinë ishte miratimi i ligjit të mallkuar "kthimi"në bazë të të cilit, çdo çifut që emigronte drejt Izraelit i jepet nënshtetësi e plotë. Me krijimin e Izraelit, përveç palestinezëve të vrarë në sulmet terroriste të sionistëve, mbi një milion palestinezë të tjerë u detyruan që të largohen nga shtëpitë e tyre. Kështu, me miratimin e ligjit për kthim, tokat dhe pasuritë e palestinezëve të detyruar të largohen nga shtëpitë e tyre u konfiskuan dhe iu ndanë çifutëve të cilët emigronin në territoret palestineze. Në tre vitet e para të krijimit të Izraelit, drejt këtij vendi emigruan 1 milionë çifutë, apo thënë më mirë, një milionë palestinezët e përzënë nga shtëpitë e tyre u zëvendësuan me çifutë.
Goldmajer, kryeministrja e viteve 60-të të Izraelit, disa herë e ka përsëritur këtë thënie: " Këtu nuk kishte njerëz që ne të vijmë ti dëbojmë ata dhe t'ua marrim shtetin e tyre". Gjatë 30 viteve të pushtimit të Palestinës tashmë ishte realizuar politika e terrorit, vrasjes masive, luftës psikologjike dhe emigracionit të obligueshëm dhe në kohën e krijimit të shtetit çifut, Palestina pothuajse ishte boshatisur nga banorët e saj të vërtetë. Në vitet 1948-1949, pra vetëm një vit pas krijimit të Izraelit, 432 fshatra të palestinezëve ishin rrafshuar. Igal Alon, ministër i jashtëm dhe zv/kryeministër i asaj kohe i Izraelit, pas pushtimit të Palestinës deklaroi: " Duhet të gjenim një mënyrë që edhe ata dhjetëra mijëra arabë të mbetur në Xhelile ti detyronim të iknin. Të gjithë bashkiakëve çifutë u ishte urdhëruar që të përhapnin lajmin se është planifikuar që fshati Huleh të digjet dhe rrënohet me tokë. Dezinformata u përhap, mijëra palestinezë të frikësuar lëshuan shtëpitë dhe kështu u arrit edhe ky objektiv i sionistëve".
Pas krijimit të Izraelit, ushtritë arabe nga Egjipti, Siria, Libani dhe Jordania u nisën drejt Palestinës dhe kështu filloi edhe lufta e parë arabo-izraelite. Fillimisht ushtritë arabe morën një pjesë të madhe të territoreve palestineze dhe kishin ndërmend të shtypnin Izraelin, por si pasojë e përkrahjes së Amerikës ndaj Izraelit dhe presioneve të OKB nëpërmjet KS, më 2 qershor të vitit 1948, midis arabëve dhe sionistëve u vendos armëpushimi.
Të dashur miq, në emisionet e ardhshme do të flasim mbi luftënxitjet e regjimit sionist në LM dhe mbi luftërat arabo-izraelite.
9
Lufta e qershorit, pushtimi i plotw i Palestinws
lufta 6 ditore e vitit 1967 wshtw cilwsuar si lufta mw e rwndwsishme arabo-izraelite. Qwllimet e kwsaj lufte para disa vitesh janw shpjeguar nga kryeministri i parw i regjimit sionist David Ben Gorion ku thuhet: " Tw gjithw duhet ta dinw se Izraeli wshtw krijuar duke u mbwshtetur nw luftw dhe asnjwherw nuk do tw kwnaqet me kufitjw e paarritur dhe perandoria e Izraelit do tw zgjerohet nga Nili deri nw Eufrat." Ben Gorion kishte bindjen se kufijtw e Izraelit janw aty ku qwndrojnw ushtarwt izraelitw dhe mbi kwtw bazw, nw mwnyrw tw papritur ushtria izraelite mw 5 Qershor tw vitit 1967 sulmoi aeroportet e Egjiptit, Sirisw, Jordanisw dhe Irakut dhe nw disa operacione tw tjera, shktwrroi njw pjesw tw potencialit ushtarak tw kwtyre vendeve dhe vetwm pwr disa ditw kori njw sukses tw madh nw sulmet ajrore. Edhe nw luftwn 6 ditore kwmbwsorike, ushtria izraelite duke shfrytwzuar armatimin amerikan, arriti tw pushtojw shkretwtirwn Sina, Lartwsitw Golan, Bregun perwndimor tw lumit Jordan, Bejtul Mukadesin dhe Rripin e Gazws. Nw periudhwn midis viteve 1948-1967, Bejtul Mukadesi lindor dhe bregu perwndimor i lumit Jordan ishin nwn mbikqyrjen e qeverisw mbretwrore Hashemite tw Jordanisw kurse Rripi i Gazws kontrollohej nga Egjipti. Regjimi sionist, mw pushtimin e kwtyre vendeve tw cilat i kishte pushtuar qw nw luftwn e vitit 1948, zgjeroi trefish territoret e veta dhe nw kwtw mwnyrw pushtoi tw gjithw Palestinwn. Nw kwtw mwnyrw, u mohua edhe e drejta e krijimit tw njw shteti palestinez brenda territoreve tw veta qw ishte parashikuar me rezolutwn e OKB pwr ndarjen e Palestinws. Nw luftwn e qershorit, nryshoi krejtwsisht harta gjeografike e izraelit dhe nw pwrgjithsi e rajonit. Sipas pikwpamjes sw sionistwve, nw luftwn e Qershorit u pwrmirwsuan gabimet e bwra nw rezolutwn e ndarjes sw Palestinws pwr sa i pwrket krijimit tw shtetit çifut. Deri para luftws sw qershorit tw vitit 1967, territori palestinez shtrihej nw 20699 km katrorw dhe forma e kwtij shteti ishte shumw jo e pwrshtatshme pwr shkak tw ndarjes sw qyteteve nga njwri-tjetri. Pwr kwtw arsye, funksionarwt izraelitw vazhdimisht ishin nw kwrkim tw preteksteve pwr tw pwrmirwsuar formwn e kwsaj harte tw deformuar. Nw ato kushte, 80 % e popullsisw sw Izraelit ishte e vendosur nw rajonin e shkretwriws bregdetare dhe pwrreth qytetit Tel Aviv pranw detit Mesdhe dhe jetonin tw ndarw. Njw po
Takimi ndërparlamentar në Afrikën e Jugut
Unioni Ndërparlamentar Botëror, ndoshta është një prej organizative më të vjetra ndërkombëtare. Ky Union u krijua në vitin 1889 me qëllim vendosjen e kontakteve dhe dialogut midis parlamenteve të vendeve të botës dhe shqyrtimin e zhvillimeve të rëndësishme ndërkombëtare. Në atë kohë nuk kishte shumë parlamente, sepse shumica e vendeve ishin të kolonizuara nga fuqitë e mëdha perëndimore. Por, me zgjerimin e pavarësisë së vendeve dhe krijimit të parlamenteve nëpër këto vende, u rrit edhe numri i anëtarëve të Unionit Ndërparlamentar Botëror dhe ky union tani numëron 147 anëtarë. Nga datat 13-18 Prill të këtij viti, në qytetin Cap Town të Afrikës së Jugut u zhvillua takimi i 118-të i asamblesë së Unionit ndërparlamentar botëror ku morën pjesë rreth 1400 përfaqësues nga vendet anëtare. Në këtë takim u diskutua mbi çështje të ndryshme politike, ekonomike, shoqërore dhe kulturore të botës.
Unioni ndërparlamentar është një organizatë botërore që përbëhet nga përfaqësues të parlamenteve të vendeve anëtare. Megjithëse vendimet e këtij unioni nuk kanë karakter obligativ, meqenëse në këto takime marrin pjesë përfaqësues të parlamenteve të vendeve përkatëse, ekziston shpresa që të paktën këto vende të shqyrtojnë dhe zbatojnë vendimet që merren në këtë union. Për këtë arsye, vendimet e Unionit Ndërparlamentar Botëror konsiderohen si të rëndësishme dhe të vlefshme. Një ndër temat e rëndësishme që zakonisht diskutohet në takimet e këtij unioni është siguria. Kjo për faktin se vendosja e sigurisë për njerëzimin vazhdimisht ka qenë një temë që ka preokupuar shoqërinë njerëzore. Edhe në takimin në Cap Town, përfaqësues nga parlamente të ndryshme të botës, folën mbi shkaqet e pasigurisë dhe mënyrat e vendosjes së sigurisë në botë.
Një prej arsyeve kryesore të pasigurisë aktuale në botë është njëanshmëria dhe militarizmi i fuqive të mëdha. Fuqia më e njohur në këtë mes është Amerika, e cila ka për qëllim që veten ta prezantojë si sunduese dhe police të botës. Kjo pikëpamje monopoliste e cila ka hasur në kundërshtimin e madh të popujve dhe disa qeverive botërore, ka shkaktuar konflikte dhe pasiguri në pika të ndryshme të botës, sepse Uashingtoni përpiqet që edhe me anë të përdorimit të dhunës ushtarake, të vendosë superioritetin e tij në botë. Anëtari i delegacionit iranian në takimin e Unionit ndërparlamentar botëror, Sejed Muhammed Husejn Abuturabi Fard, kërkoi rezistencën e parlamenteve të popujve të botës përballë politikave të njëanshme amerikane. Ai, duke folur mbi dëmet që militarizmi amerikan u ka shkaktuar organizmave ndërkombëtarë si OKB, deklaroi:
"Sot, OKB dhe KS si dy organe më të rëndësishme ndërkombëtare kanë pësuar dëme serioze nga njëanshmëria e SHBA dhe sulmi e pushtimi i një vendi si Iraku, megjithë kundërshtimin e madh të Bashkësisë Ndërkombëtare dhe pa miratimin e OKB, i ka dhënë goditjen më të fuqishme kësaj organizate duke i tronditur edhe bazat e sigurisë së përgjithshme botërore."
Politikat e njëanshme të Amerikës nuk përdoren vetëm për imponimin e sundimit amerikan në botë, por këto politika Uashingtoni i përdor edhe në mbështetje të regjimeve shtypëse në botë. Ky qëndrim , jo vetëm që sjell pasiguri, por përbën edhe shkelje të të drejtave të njeriut dhe Unioni Ndërparlamentar botëror kërkon dhënien fund të këtyre politikave dhe sjelljeve. Ndër shembujt më të qartë të politikave shkatërruese të Amerikës në mbështetje të qeverive shtypëse është mbështetja e gjithanshme që Shtëpia e Bardhë i jep regjimit gjakpirës sionist. Ky regjim ka pushtuar Palestinën, kurse banorët e saj i ka larguar me dhunë nga shtëpitë e tyre. Ky regjim për çdo ditë masakron një numër të madh të qytetarëve të pambrojtur palestinezë. Çështja palestineze ishte aq e rëndësishme në takimin në Cap Town, saqë në rezolutën përfundimtare të këtij takimi, Palestina u shqyrtua në kuadër të një neni të veçantë dhe urgjent. Në këtë nen vihet theksi mbi nevojën e ndërhyrjes së parlamenteve me qëllim ndërprerjen e konflikteve në mbarë botën dhe në veçanti dhënien fund të izolimit të popullit të Gazës dhe krijimin e një qeverie të pavarur palestineze.
Znj. Balka Ombote, kryetare e parlamentit të Afrikës së Jugut, në fjalimin e saj në ceremoninë e hapjes së takimit të Unionit ndërparlamentar botëror, deklaroi: " Gjendja në LM dhe në veçanti ajo në Palestinë vazhdon të përbëjë rrezik për paqen dhe sigurinë botërore". Ajo në vazhdim kërkoi ndërprerjen e menjëhershme të ndërtimit të murit ndarës, dhënien fund të shkeljes së të drejtave të njeriut dhe të krimeve dhe agresioneve të gjithanshme të regjimit sionist në tokat e pushtuara palestineze. Në të vërtetë, vazhdimi i krimeve të gjithanshme sioniste kundër palestinezëve dhe izolimi tragjik i Gazës, tregon për pasigurinë që aktualisht mbizotëron në rajonin më të rëndësishëm të botës. Dr. Sejed Mohsen Jahjavi, kryetari i delegacionit iranian në takimin e Unionit ndërparlamentar në Cap Town, duke analizuar çështjen palestineze deklaroi: " Në botën aktuale nuk ekziston tragjedi më e dhimbshme se ajo e Palestinës dhe kjo çështje është simbol i marrëdhënieve shtypëse në botën e sotme të cilat që në fillim janë ndërtuar mbi baza të padrejta, dhunë dhe mashtrim. "
Ndër sfidat tjera të mëdha botërore që u shqyrtua në takimin e unionit ndërparlamentar në Cap Town, ishte edhe varfëria. Shumica e vendeve anëtare të këtij unioni, në njëfarë mënyre përballen me këtë fenomen. Për këtë arsye, shqyrtimi i rrënjëve dhe rrugëve të përballjes me varfërinë ishte në fokus të diskutimeve të përfaqësuesve të parlamenteve të vendeve të ndryshme. Dr. Subhaninia, anëtar i delegacionit iranian në këtë takim, në fjalimin që mbajti në lidhje me pasojat e varfërisë deklaroi: " Padyshim, varfëria shkakton shumë parregullsi në shoqëri, ekonomi dhe në politikë çka ka vështirësuar dukshëm jetën e popujve nëpër vende të ndryshme të botës."
Presidenti i Afrikës së Jugut Tabo Mbeki gjithashtu vuri theksin mbi varfërinë që mbisundon në botë dhe në veçanti në Afrikë. Ai në fjalimin që mbajti në ceremoninë e hapjes së konferencës ndërparlamentare të Unionit ndërparlamentar botëror, deklaroi: " Politikat agrikulturore të Amerikës dhe Evropës janë kthyer në një pengesë serioze për vendet e varfëra dhe dhe vendet në zhvillim të Afrikës duke rrezikuar edhe sigurinë e këtij kontinenti." Presidenti jug-afrikan denoncoi politikat subvencioniste të qeverive perëndimore në lidhje me prodhimet bujqësore të vendeve perëndimore. Këto politika dëmtojnë rëndë bujqësinë e vendeve të varfra dhe në zhvillim dhe shtojnë edhe më tepër varfërinë nëpër këto vende. Ndër faktorët e tjerë që kanë shkaktuar shtimin e varfërisë në botë është Globalizimi i stilit perëndimor. Anëtari i delegacionit iranian në takimin ndërparlamentar në Cap Town, Mir Morad Zehi, deklaroi se fenomeni Globalizim ka shtuar distancën midis vendeve të pasura dhe të varfëra. Ai shtoi: " Për fat të keq, gjatë viteve të fundit, globalizimi u ka sjellë përfitime të shumta vendeve të pasura, kurse të varfrit janë varfëruar edhe më shumë."
Një prej shkaqeve kryesore të varfërisë është mungesa e drejtësisë ekonomike në botë. Pa ndarjen e drejtë të pasurive dhe me vazhdimin e monopolizmit që ndjekin fuqitë e mëdha, varfëria do të zgjerohet edhe më shumë. Dr. Jahjavi, kryetari i delegacionit iranian në takimin e Unionit Ndërparlamentar Botëror në Cap Town, në lidhje me këtë deklaroi: " Nëse gjuha aktuale në marrëdhëniet botërore do të bazohet në drejtësi, padyshim që do të garantohet edhe një progres dhe stabilitet i qëndrueshëm, e nëse në marrëdhëniet ndërkombëtare do të mungojë drejtësia, atëherë do të dështojnë shumë përpjekje për çrrënjosjen e varfërisë në botë."
Në këtë takim gjithashtu u potencua se ndihmat e vendeve të pasura të dedikuara për vendet e varfra vazhdimisht kanë fshehur pas vetes qëllime dhe politika të cilat kanë synuar realizimin e interesave të qeverive perëndimore. Këto ndihma kanë dëmtuar edhe pavarësinë politike dhe ekonomike të vendeve në zhvillim.
Asambleja e Unionit Ndërparlamentar Botëror në Cap Town të Afrikës së Jugut, një rëndësi të veçantë i kushtoi edhe gjendjes aktuale të femrës në botë, sepse në botën aktuale të drejtat e gruas shkelen me të madhe dhe në forma të ndryshme. Në disa vende, të drejtat e grave në familje dhe në fushën e aktiviteteve shoqërore dhe në veçanti në sferën e punësimit, nuk përfillen fare. Kurse në disa vende të tjera, megjithëse duket se femrat i posedojnë disa të drejta elementare, por ato shtypen dhe dëmtohen në forma të ndryshme. Znj. Fatime Axhorlu, përfaqësuese e parlamentit iranian, në takimin në Cap Town deklaroi: " Në botën aktuale, femra në vend që të marrë pozitën e saj të merituar si edukatore e gjeneratave të ardhshme, si pasojë e abuzimeve të botës moderne industriale, ajo nuk mund të jetojë jetë të ndershme dhe të sigurojë të ardhmen e njerëzimit."
Takimi i Unionit ndërparlamentar botëror, pas shqyrtimit të disa temave dhe çështjeve të rëndësishme botërore, mbylli punimet në Cap Town të Afrikës së Jugut. Mirëpo, nuk duhet harruar fakti që vendin e vërtetë dhe të merituar në zhvillimet ndërkombëtare ky Union do të arrijë vetëm atëherë, kur përfaqësuesit e vendeve anëtare të ndjekin me seriozitet vendimet e marra në takimet e këtilla.
Takimi i vendeve fqinje të Irakut dhe problemet e brendshme të këtij vendi
Ka pesë vite që Iraku është kthyer në top temë të lajmeve në mediat botërore. Pushtimi i këtij vendi në vitin 2003 nga SHBA dhe trazirat pas këtij pushtimi, janë bërë shkak që opinionit publik botëror të interesohet për fatin e popullit të shtypur irakian. Në këtë mes, zhvillimet në Irak para së gjithash kanë ndikuar tek vendet fqinje të këtij vendi dhe për këtë arsye deri më tani janë zhvilluar tre takime me temë " Takimi i vendeve fqinje të Irakut". Takimi i parë është zhvilluar në Majin e kaluar në Sharmush-Sheikh në Egjipt, i dyti në Nëntorin e kaluar në Stamboll të Turqisë kurse takimi i tretë i vendeve fqinje të Irakut është mbajtur në Kuvajt më 22 Prill të këtij viti. Mirëpo, këto takime nuk kanë qenë speciale vetëm për vendet fqinje të Irakut sepse aty kanë marrë pjesë vendet anëtare të KS, grupit G-8 dhe përfaqësues të Ligës Arabe dhe OKI.
Qëllimi kryesor i takimit në Kuvajt ishte ndihma që mund ti ofrohet qeverisë irakiane me qëllim vendosjen e stabilitetit dhe sigurisë në këtë vend. Pasiguria në Irak filloi në momentin kur Amerika e pushtoi këtë vend. Që nga ajo kohë, grupe të ndryshme mes tyre dhe elementë të mbetur nga regjimi Ba'th dhe selefi, kanë vrarë njerëz të pafajshëm në këtë vend. Edhe forcat amerikane, me pretekstin e luftimit të grupeve terroriste ka vrarë civilë të shumtë të pafajshëm irakianë. Kjo situatë është bërë shkak që për çdo ditë ne të dëgjojmë lajme për vrasjen dhe plagosjen e dhjetëra irakianëve, shumica e të cilëve kanë qenë dhe vazhdojnë të janë gra dhe fëmijë. Ajo që ka vështirësuar luftës e qeverisë irakiane me terroristët është mbështetja e fshehtë dhe e hapur e disa vendeve fqinje të Irakut për grupet terroriste në këtë vend. P.sh përfaqësuesi parlamentit irakian Sami El Akseri, para ca kohësh deklaroi se Arabi Saudite mbështet me mjete financiare disa grupe të armatosura në Irak, me qëllim prishjen e gjendjes politike në këtë vend. Ai shtoi se qeveria e Riadit me këto akte ka për qëllim që të prish stabilitetin politik të Irakut. Edhe në të kaluarën janë publikuar raporte të ndryshme mbi hyrjen e grupeve të armatosura në Irak nga Arabia Saudite, të cilat grupe gëzojnë edhe mbështetje financiare të qeverisë Saudite. Mirëpo problemet e pasigurisë në Irak, nuk lidhen vetëm me grupet e armatosura terroriste, si ish pjesëtarët e ish regjimit bathë të cilët luftojnë për pushtet ose selefitët fanatik dhe mbështetësit e tyre, por edhe sjellja e dyanshme e Amerikës me terrorizmin ka vështirësuar më shumë këtë problem. Në bazë të ligjeve ndërkombëtare, Amerika si pushtuese e Irakut është e obliguar që të vendos sigurinë në këtë vend. Mirëpo ushtria amerikane në vend të përballjes me grupet terroriste ajo në fakt shtyp popullin irakian. Deri më tani dhjetëra mijëra qytetarë të pambrojtur irakian kanë rënë viktimë e asaj që Amerika e quan luftë kundër terrorizmit. Vetëm gjatë disa javëve të fundit dhjetëra irakian dhe në veçanti në qytezën Sadr në afërsi të Bagdadit, janë sulmuar nga bombat, raketat dhe plumbat e ushtarëve amerikanë. Kjo ndodh në kohën kur raporte të ndryshme njoftojnë për bashkëpunimin dhe për takime sekrete të forcave amerikane me grupet terroriste në Irak.
Një pikë tepër interesante që ka te bëjë me Irakun, është mungesa e vullnetit tek forcat amerikane për transferimin e përgjegjësisë për vendosjen e sigurisë në duart e forcave irakiane dhe qeverinë e kryeministrit Nuri Maleki. Forcat e sigurimit të Irakut gjatë një viti të kaluar, megjithë mungesën e buxhetit dhe pajisjeve kanë dëshmuar se janë të afta për tu përballur me grupet terroriste. Zv/ministri i jashtëm irakian, Lebid Ebavi, në takimin e komisionit për bashkëpunim dhe koordinim të sigurimit që u zhvillua para takimit të fqinjëve të Irakut në Siri, deklaroi: gjatë vitit të kaluar niveli i ndikimit të terroristëve në Irak është ulur mbi 50 % , si dhe është reduktuar trafiku i armëve dhe lëndëve narkotike. Për këtë arsye, ministri i jashtëm iranian Manucher Moteki, në fjalimin që mbajti në takimin e Kuvajtit deklaroi: RII, është thellë e bindur se transferimi i përgjegjësive në duart e popullit dhe qeverisë së zgjedhur në Irak si dhe pajisja dhe forcimi i forcave ushtarake, forcave të rendit dhe atyre të sigurimit në këtë vend, do të krijohen kushtet për përmirësimin sa më të shpejtë të gjendjes së sigurisë dhe gjendjes politike në Irak. Zoti Moteki, gjithashtu shprehu edhe shqetësimin e tij të thellë lidhur me rolin e forcave të huaja dhe pushtuese në vazhdimin e pasigurisë dhe nxitjen e përleshjeve në Irak. Ministri i jashtëm i RII, foli edhe mbi ruajtjen e unitetit dhe integritetit territorial të Irakut si dhe mbi nevojën e dialogut dhe mirëkuptimit midis grupeve të ndryshme me qëllim forcimin e unitetit kombëtarë në Irak dhe shtoi: në kushtet e ndjeshme aktuale padyshim sekreti thelbësorë për ruajtjen e identitetit të Irakut dhe vazhdimin e ekzistencës së këtij vendi si një vend Arab dhe islam dhe ruajtjen e unitetit dhe bashkimit midis grupeve të brendshme, është vazhdimi i dialogut politik, zgjidhja paqësore e mosmarrëveshjeve dhe distancimi nga dhuna dhe agresioni.
Një prej temave të diskutuara në takimin e ministrave të jashtëm të vendeve fqinjë të Irakut në Kuvajt, ishte edhe nevoja e rihapjes së ambasadave të vendeve arabe në Bagdad. Qeveria e Irakut, vazhdimisht ka kërkuar një gjë të këtillë në mënyrë që me këto vende arabe të mund të vendos marrëdhënie më të mira dhe me ndihmën dhe bashkëpunimin e tyre të vendos sigurinë në vend. Mirëpo disa vende arabe me pretekstin e pasigurisë në Irak, ngurojnë që të hapin ambasadat e tyre në këtë vend. Kurse vendet si Irani dhe Turqia tashmë kanë hapur ambasadat e tyre në Bagdad dhe vazhdojnë aktivitetin e tyre diplomatik. Në këtë mes edhe Amerika me qëllime të ndryshme nga ato të qeverisë irakiane ka kërkuar rihapjen e ambasadave të vendeve arabe në Bagdad. Uashingtoni pretendon se nëpërmjet afrimit të qeverive arabe me Bagdadin, mund të reduktohet ndikimi i RII në Irak. Shtëpia e bardhë disa herë ka pretenduar se Irani shfrytëzon ndikimin e tij për të krijuar pasiguri në Irak. Mirëpo ajo asnjë herë nuk ka paraqitur fakte dhe argumente konkrete për të vërtetuar këto pretendime. E vërteta është se Irani për shkak të afërsive fetare, kulturore dhe politike me popullin irakian, ka ndikim të madh në këtë vend. RII, edhe në të kaluarën ka mbështetur popullin irakian përballë krimeve të ish diktatorit irakian Sadam Husejn, pa dallim nëse ato kanë qenë kurd ose arabë. Teherani gjithashtu gjatë këtyre viteve të pushtimit të Irakut, ka mbajtur qëndrime konstruktive dhe pozitive në lidhje me zhvillimet në Irak dhe stabilizimin e organeve popullore të këtij vendi si parlamenti dhe qeveria. Edhe funksionarë dhe krerë të partive dhe grupeve të ndryshme irakiane disa herë kanë vlerësuar qëndrimet e RII, përballë Irakut. Në këtë drejtim presidenti iranian doktor Mahmud Ahmedinezhad, ishte funksionari i parë i një vendi të huaj i cili në mënyrë zyrtare dhe të paralajmëruar vizitoi Irakun, ku u prit shumë ngrohtë nga funksionarët e këtij vendi. Si rrjedhim në kohën kur funksionarët irakian i vlerësojnë si shumë konstruktive qëndrimet e RII, përballë Irakut dhe ftojnë edhe vendet tjera që të ndjekin shembullin e Iranit në këtë drejtim, Uashingtoni përpiqet që Iranin ta paraqesë si faktor destabilizues në Irak.
Shumica e ekspertëve politik madje dhe qeveritë pjesëmarrëse në takimin e vendeve fqinjë të Irakut në Kuvajt, janë të mendimit se vazhdimi i pushtimit të këtij vendi është faktori kryesor i pasigurisë në këtë vend. Kjo për faktin se pasiguria në Irak ka filluar që nga koha e pushtimit të këtij vendi nga Amerika. Për këtë arsye, BN madje edhe shumë parti dhe personalitete amerikane kërkojnë largimin e ushtarëve amerikanë nga Iraku dhe transferimin e përgjegjësive në duart e popullit dhe qeverisë irakiane. Irakianët kanë vërtetuar se ata janë më të aftë se ushtarët amerikanë për vendosjen e stabilitetit në vendin e tyre, sepse amerikanët mendojnë vetëm për interesat e tyre dhe grabitjen e pasurive te popullit irakian dhe aspak nuk shqetësohen për sigurinë dhe mirëqenien e këtij populli.
Takimi i ardhshëm i vendeve fqinje të Irakut pritet të organizohet në Bagdad. Ky vendim tregon për besimin që vendet fqinje kanë ndaj qeverisë irakiane mbi aftësinë e kësaj qeverie për të ndërmarr masat e nevojshme të sigurisë gjatë organizimit të një takimi të këtillë. Populli dhe qeveria irakiane në një të ardhme jo shumë të largët do të tejkalojnë periudhën e errët dhe të përgjakshme të pasigurisë dhe vrasjeve, kurse pushtuesit do të detyrohen që të lëshojnë këtë vend. Ndihma e vendeve fqinje shkurton dhe lehtëson dhimbjet dhe problemet ekonomike të popullit irakian. Padyshim një Irak stabil dhe i përparuar do të jetë në dobi të vendeve fqinje por edhe të mbarë rajonit.
Ngjarja në Tabas, simbol i dështimeve të Amerikës përballë Iranit
Më 25 Prill të vitit 1980, avionët ushtarakë amerikanë C-130 bashkë me disa helikopterë bombardues të cilët kishin fluturuar nga njëra prej bazave ushtarake amerikane në LM, u ulën në shkretëtirën Tabas në qendër të Iranit. Charles Bekvit ishte komandat i një njësie të forcave speciale të ushtrisë amerikane, të cilët kishin për detyrë të lironin disa amerikanë të arrestuar në "folenë e spiunazhit" në Teheran nga studentët muslimanë iranianë, ndjekës të rrugës së Imam Khomeinit r.a.. Plani ishte që helikopterët amerikanë pasi të furnizoheshin me karburant në shkretëtirën Tabas, komandot amerikane t'i transferonin në afërsi të Teheranit dhe të fillonte operacioni për lirimin e spiunëve amerikanë në Teheran. Në pamje të parë, çdo gjë shkonte sipas planit, por papritmas, një Tufan i fuqishëm me rërë në shkretëtirë përplasi avionët dhe helikopterët e ushtrisë amerikane, kurse një pjesë e ushtarëve u dogjën në zjarrin e hidhërimit Hyjnor, ndërsa ata që mbijetuan, lanë pajisjet në shkretëtirë dhe ikën nga rajoni Tabas. Pas publikimit të lajmit për këtë agresion, dështim dhe ikje të forcave amerikane nga Irani, Imam Khomeini r.a. tha:" Ajo rërë ishte e dërguar nga Zoti".
Forcat agresore amerikane hartuan këtë sulm kundër Iranit me qëllim lirimin e spiunëve amerikanë të arrestuar në Teheran. Për këtë arsye, është mirë që të njihemi me atë se çfarë ka ndodhur në Teheran më 3 Nëntor të vitit 1979.
Më 3 nëntor të vitit 1979, kur nuk ishte mbushur akoma një vit nga fitorja e revolucionit islamik në Iran, rreth 400 studentë të universiteteve të Iranit të cilët më vonë u njohën si "studentët muslimanë iranianë, ndjekës të rrugës së Imamit", pushtuan ambasadën amerikane në Teheran dhe arrestuan personat të cilët nën petkun e diplomacisë, spiunonin kundër popullit dhe sistemit islamik të Iranit. Ambasada amerikane në Teheran ishte kthyer në qendër spiunazhi kundër revolucionit islamik të Iranit në kohën kur presidenti i kohës në SHBA Xhimi Karter kishte njohur zyrtarisht sistemin e posa formuar islamik në Iran. Mirëpo, e vërteta është se Amerika asnjëherë nuk ka dashur fitoren e revolucionit islamik në Iran, por edhe pas fitores, ajo nuk ka dashur që ky revolucion të vazhdojë. Revolucioni Islamik, Iranin e nxori nga grupi i vendeve që ishin në shërbim të plotë të Amerikës dhe Uashingtoni kështu humbi një bosht shumë të rëndësishëm të politikave të tij në LM. Ish presidenti amerikan Richard Nikson dhe zëvendësi i tij Xherald Ford, i cili u bë president i SHBA pas dorëheqjes së Niksonit, Iranin e sistemit mbretëror e kthyen në qendër të politikave të Amerikës në LM dhe në Gjirin Persik. Fitorja e revolucionit islamik dhe çlirimi i Iranit krijoi një boshllëk të madh në strategjinë politike dhe ushtarake të Amerikës në Gjirin Persik dhe në LM. Për këtë arsye, SHBA, megjithëse njohën zyrtarisht sistemin islamik në RII, por nga ana tjetër filluan punët dhe komplotet për rrëzimin e këtij sistemi. Në kohën kur rrëzimi i sistemit islamik në Iran u vendos si prioritet në Shtëpinë e Bardhë, ambasada amerikane në Teheran u kthye në "fole spiunazhi" të Amerikës në Iran. Edhe para fitores së revolucionit islamik në Iran, ambasada amerikane në Teheran ishte qendër e spiunazhit e cila grumbullonte informacione nga ish-BS dhe disa vende të tjera të rajonit. Në të vërtetë, identiteti i kësaj ambasade amerikane në Teheran, nuk ndryshoi me ndryshimin e sistemit qeverisës në Iran, por asaj iu dha një detyrë tjetër, që ishte rrëzimi i sistemit islamik në këtë vend. Si rrjedhim, këto ngjarje u bënë shkak që një grup studentësh iranianë të ngrihen dhe më 3 Nëntor të vitit 1979 të pushtuan "folenë e spiunazhit amerikan" në Teheran dhe arrestuan spiunët e Amerikës.
Presidenti i kohës në SHBA Xhimi Karter, vetëm dy ditë pas pushtimit të "folesë së spiunazhit" në Teheran, në librin e kujtimeve të tij shkroi: " Kemi shqyrtuar plane të ndryshme hakmarrëse kundër Iranit dhe jemi përpjekur që të evitojmë gjakderdhjen." Karter pretendoi distancimin nga gjakderdhja në kohën kur Shtëpia e Bardhë dhe këshilltarët e saj, kishin shqyrtuar planin për minimin e të gjitha porteve iraniane dhe fotografimin e të gjitha rafinerive të naftës dhe qendrave të tjera strategjike në Iran me qëllim bombardimin e tyre. Mirëpo, mosmarrëveshjet e thella në qeverinë e Karterit në lidhje me mënyrën e përballjes me Iranin në çështjen e arrestimit të spiunëve amerikanë në Teheran u bënë shkak për shtyrjen e realizimit të këtij plani. Përfundimisht, më 22 Mars të vitit 1980, Shtëpia e Bardhë vendosi të ndërmarrë një veprim për lirimin e spiunëve amerikanë në Teheran. Avionët ushtarakë amerikanë, duke shkelur vazhdimisht hapësirën ajrore të Iranit, filluan të kontrollojnë terrenin në shkretëtirën Tabas, rreth 200 milje në jug-lindje të Teheranit me qëllim uljen e avionëve dhe helikopterëve amerikanë në këtë rajon. Rreth 90 forca speciale të ushtrisë amerikane, të cilat zakonisht qëndronin në bazën ushtarake Fort Blog, në SHBA, nën masa shumë të rrepta të sigurisë, filluan stërvitjet në shkretëtirën Sina në Egjipt me qëllim fillimin e një agresioni kundër Iranit. Karter shkruan:
" Të gjitha përpjekjet tona ishin që plani për lirimin e amerikanëve të arrestuar në Teheran të mbetej sekret në mënyrë që ai të realizohej pa probleme. Duke shfrytëzuar informacionet e një spiuni në Amerikë, ne arritën të njihemi edhe me vendin se ku mbaheshin peng shtetasit amerikanë në Teheran."
Hollësitë në lidhje me operacionet e quajtura "Shqiponja" që do të zbatoheshin nga grupi i quajtur "Delta Force" nën komandën e gjeneral Charles Bekvit, shpjegohen kështu në librin e kujtimeve të tij: " Ulja në vendin e parashikuar më 25 Prill u krye me sukses. U hartuan planet për sulm në natën e ardhshme. Ishte parashikuar që disa anëtarë të "Delta Force" të shkonin në ministrinë e jashtme iraniane ku mbaheshin pengjet amerikane dhe të lironin Bruce Lingen, ushtruesin e detyrës ambasador i SHBA në Teheran bashkë me dy bashkëpunëtorët e tij. Një grup tjetër i këtyre forcave do të shkonin në ambasadën amerikane në qendër të Teheranit dhe diplomatët amerikanë bashkë me disa studentë iranianë do t'i transferonin në një stadium në afërsi të kësaj ambasade. Përfundimisht, ata do të lëshonin Iranin duke fluturuar nga një aeroport i vjetër në Teheran."
Amerika, në përpjekjet për të realizuar operacionet e lirimit të spiunëve të saj të arrestuar në Iran, kishte parashikuar role shumë të rëndësishme edhe për shërbëtorët e saj të mbetur nga ish-regjimi pahlavi brenda në Iran. Një grup, kishin për detyrë që nga periferia e Teheranit me kamion të transferonin forcat amerikane në ministrinë e jashtme të Iranit. Një grup tjetër shërbëtorësh të brendshëm iranianë të Amerikës, kishin ndezur dritat e stadiumit që ndodhej pranë ambasadës amerikane në Teheran ku duhej të uleshin helikopterët e komandove amerikane. Më pas u bë e qartë se me urdhër të presidentit të kohës së Iranit, i cili një vit pas ngjarjes në Tabas iku nga Irani, ishin shuar të gjithë radarët e rrugës ku duhej të fluturonin avionët dhe helikopterët amerikanë në rrugën drejt Teheranit. Kjo ishte arsyeja që helikopterët dhe avionët amerikanë depërtuan brenda Iranit pa u hetuar fare dhe u ulën në shkretëtirën Tabas. Charles Bekvit, komandanti i forcave agresore "Delta Force", në librin e tij flet mbi qetësinë dhe sigurinë që mbizotëronte midis këtyre forcave në shkretëtirën Tabas. Por, kjo qetësi e tij nuk zgjati shumë dhe ishte shkruar që këto forca agresore dhe shtypëse të digjeshin në zjarrin e hidhërimit Hyjnor. Ngjarja në Tabas, që nga viti 1980 e deri më sot, është kthyer në një simbol të dështimeve amerikane përballë Iranit. 28 vite pas ngjarjes në Tabas, funksionarët amerikanë sërish flasin për ndonjë sulm të mundshëm kundër RII. Në vitin 1980, sulmi amerikan kundër Iranit u justifikua me pretendimin e lirimit të spiunëve amerikanë, kurse tani funksionarët amerikanë me pretendime të pabaza në lidhje me aktivitetet paqësore bërthamore, theksojnë se sulmi ushtarak kundër Iranit është një ndër mënyrat e zgjidhjes së këtij problemi. Duket e pabesueshme që funksionarët amerikanë të bëjnë një gabim të këtillë strategjik dhe të sulmojnë Iranin, por edhe nëse ndodh një gjë e tillë, nuk ka dyshim që forcat e armatosura të RII dhe populli iranian, do t'i japin përgjigje shkatërruese çdo lloj agresioni kundër Iranit.
Zgjerimi i militarizmit amerikan në tokë dhe atmosferë
Militarizëm dhe rritja e harxhimeve ushtarake në botë, është një ndër shqetësimet e komunitetit ndërkombëtarë në botën aktuale. Gjatë periudhës së përfundimit të luftës së ftohtë midis perëndimit dhe lindjes, pritej që botë të ec drejt një bashkëjetese paqësore si dhe të pakësohen garat në sferën e armatimit. Megjithatë akoma jemi dëshmitarë të rritjeve drastike të buxheteve ushtarake dhe shitblerjes së armëve në botë. Padyshim në sferën e militarizmit, Amerika zë vendin e parë në botë. Në bazë të statistikave të institutit paqësorë Stokholm të Suedisë, gjysma e buxhetit vjetorë ushtarak të botës në vitin 2006 ka qenë i Amerikës dhe në vitin 2008, buxheti ushtarak i këtij vendi arriti në një shumë drastike prej 696 miliard dollarë. Me anë të kësaj shume mund që të ulet niveli i varfërisë në botë, të ç'rrënjosen shumë sëmundje ngjitëse si dhe të zhvillohet ekologjia në vendet e pazhvilluara.
Buxheti ushtarak amerikan me një shumë prej 700 miliard dollarë, tregon që ky vend është duke u përpjekur që me anë të armatimit dhe militarizmit të sundojë botën. Amerika gjatë viteve pas mbarimit të luftës së dytë botërore ka sulmuar shumë vende si dhe ka bërë gjenocid të paparë në botë. Aktualisht ushtarët amerikan kanë pushtuar Afganistanin dhe Irakun dhe se Uashingtoni i kërcënon ushtarakisht vendet të cikat dëshirojnë të jetë të pavarura dhe kundër politikave amerikane. Pentagoni amerikan ka kërkuar një buxhet prej 190 miliard dollarë për luftën kundër terrorizmit, në të cilën përfshihet edhe lufta në Irak dhe Afganistan. Parashikimit amerikane për luftën në Irak ka qenë 50 miliard dollarë, megjithatë gjatë 5 viteve të fundit buxheti ushtarak është rritur deri në 700 miliard dollarë. Prandaj, nga njëra anë komuniteti ndërkombëtarë është duke përjetuar pasojat e tmerrshme të luftënxitjes së Shtëpisë së Bardhë dhe në anën tjetër, populli amerikan, harxhimet e invazioneve të tilla militariste janë duke i paguar me anë të rritjes së taksave të tyre.
Amerika gjithashtu është duke përhapur luftën dhe armiqësinë edhe në mënyra të tjera si, bënë shitjen e armatimit në vendeve dhe grupeve të cilat janë konflikt dhe luftë. Shumica e personave të cilët kanë humbur jetën gjatë 50 viteve të fundit ( ushtarak dhe civil ) janë vrarë nga armatimi amerikan. Uashingtoni armatos grupet opozitare të vendeve të pavarura si dhe krijon luftëra qytetare në këto vende. Qeveria amerikane përfiton një shumë të madhe nga shitja e armëve në shumë pjesë të botës. Dhe për këtë arsye Amerika ishte i vetmi vend në botë që ka refuzuar planin e OKB-së për parandalimin e trafikimit të armëve të vogla në botë. Megjithatë përfitimi kryesorë i industrisë ushtarake amerikane është në sferën e shitjes së armatimit në vendet e tjera. Amerika vetëm gjatë vitin 2006 ka nënshkruar 21 miliardë dollarë kontratë me vendet e tjera për shitjen e armëve. Shtëpia e Bardhë me anë të metodave të ndryshme, nxisin autoritetet e vendeve të tjera në blerjen e armatimit. Metoda më efikase e Amerikës në këtë punë, është krijimi i tensioneve dhe pesimizmit midis vendeve. Prandaj, qeveritë armiqësore nxiten të blejnë armatim nga prodhimi amerikan. Gjithsesi autoritetet amerikane pretendojnë se armë u shesin vendeve të cilat respektojnë demokracinë dhe të drejtat njerëzore. Por në bazë të një raportit të institutit të politikave botërore ( WPI) në vitin 2005, më se 70 % e armatimit të eksportuar të Amerikës, është futur në vendet të cilat kanë qeveri jodemokratike dhe vendet të cilat nuk respektojnë të drejtat njerëzore.
Një ndër rajonet të cilat qeveria amerikane është tepër e interesuar për shitjen e armatimit është rajoni i LM. Në këtë rajon, që nga periudha e themelimit të këtij regjimi e deri më tani ka qenë i kapluar nga kriza dhe luftrat të shumti. Përveç kësaj, shumica e vendeve të këtij rajoni posedojnë burime të shumti të naftës dhe si rezultat kanë të ardhura dhe të holla për blerjen e armëve. Amerika pas ngjarjes së 11 shtatorit të vitit 2001, Bahrejnit i ka shitur të paktën 1 miliard dollarë armatim. Gjatë dy viteve të fundit si rezultat i rritjes së çmimeve të tregjeve të naftës, janë shtuar përpjekjet e qeverisë amerikan për shitjen e armatimit në vendet e LM. Kështu që disa muajve me parë, Xhorxh Bushi, presidenti amerikan ka bërë të ditur se ka ndërmend që gjatë 10 viteve të ardhshme, do të eksportojë më se 63 miliard dollarë armatime vendet e LM. Në bazë të këtij vendimi qeveria amerikane më se 30 miliard dollarë armatim i ka dorëzuar Regjimit Sionist. Bush gjatë vizitës së tij të fundit në vendet e rajonit e posaçërisht në Arabinë Saudite, ka nënshkruar kontrata gjigante të shitjes së armatimit me liderët e këtyre vendeve. Viliam Hartung, anëtarë në institutin për politika botërore si dhe drejtorë i organizatës qendrorë të tregtisë së armatimit, lidhur me pretendimet amerikane për shitjen e armatimit në vendet demokratike dhe vendet të cilat kundërshtojnë terrorizmin shkruan: burimet financiare të Arabisë Saudite jo vetëm që harxhohen në drejtim të përkrahjes së kryengritësve irakianë, por ata në mënyrë masive përkrahin radikalët mysliman mbarë botën. Ai gjithashtu ka potencuar edhe raportin e departamentit amerikan lidhur me gjendjen e të drejtave njerëzore në Arabin Saudite dhe shkruan: policia e Arabisë Saudite, torturojnë qytetarët dhe të huajit gra dhe burra nëpër burgjet e këtij vendi. Hartung lidhur me Egjiptin, një ndër aleatët dhe blerësit e armatimit amerikan thotë: ka shumë dekada që qeveria amerikane po ndihmon ushtarakisht Egjiptin, por akoma nuk shihet asnjë rezultat pozitiv në sferën e të drejtave njerëzore dhe demokracisë në këtë vend. Hartung në këtë drejtim gjithashtu thekson se duke u mbështetur ne raport dhe dokumentat e departamentit amerikan, është vlerësuar shumë dobët niveli i të drejtave të drejtave njerëzore në këtë vend.
Amerika në sferën e militarizmit, përveç që bënë prodhimin dhe shitjen e armëve konvencionale, prodhon edhe armatim jokonvencionale si ato kimike dhe atomike. Amerika është shndërruar në kazermën bërthamore dhe kimike më të madhe në botë. Pentagoni amerikan ka kohë që është u munduar të ndërtojë bomba të vogla atomike të ashtuquajtura "Bombat Miniatorike" për ti shfrytëzuar në luftrat e eventuale në të ardhmen. Amerika ka fundi i luftës së dytë botërore përdori armët bërthamore në luftën kundër Japonisë, dhe tani ka ndërmend që nëpërmjet bombave të vogla atomike, të krijojë një tragjedi tjetër njerëzore për komunitetin ndërkombëtarë. Përveç kësaj, ekspertët ushtarak amerikan kohë pas kohë janë duke projektuar dhe dizajnuara armë të reja shkatërruese. Në vitin 2005 rrjeti televiziv BBC bëri të ditur për ndërtimin e një bombe nga ana amerikane e cila bombë krijon ndjenjat e homoseksualizmit si dhe krijon çrregullime në sjelljen e ushtarëve të armikut. Përdorimi i këtyre armëve është jonjerëzore dhe jo morale, si dhe sjellë pasoja të shumta negative në shëndetin e njerëzve. Kohë më parë, Amerika me anë të një rakete balistike shkatërroi një satelit i cili sipas pretendimeve amerikane rrezikonte të binte në tokë. Po në atë kohë, shumica e ekspertëve ushtarak ishin të mendimit se ky veprim, në fakt është një test ushtarak dhe se Amerika ka për qëllim të tregojë fuqinë e saj raketore. Në bazë të kontratës së vitit 1960 të nënshkruar midis fuqive të mëdha, u ndalua çdo lloj militarizmi në atmosferë. Dhe për këtë arsye, Rusia me anë të një komunikate të ashpër, ka dënuar operacionet raketore amerikane si dhe rrëzimin e satelitit.
Veprimtaria amerikane në militarizmin e atmosferës, rikujton "Luftën e Yjeve" në periudhën e ish presidentit luftënxitës Ronald Rejgan në vitet e 80-ta. Në bazë të atij plani, u vendos që Amerika me anë të dislokimit të baza në atmosferë, të rrëzojë raketat sulmuese. Megjithatë strategjia e luftës së yjeve për shkak të harxhimeve të shumta dhe problemeve teknike, mbeti e heshtur deri tani Xhorxh Bushi ka ndërmend që gradualisht të realizojë në strategji të tillë. Pentagoni amerikan ka ndërmend që gjatë 50 viteve të ardhshme, të paktën të investojmë një shumë prej 50 miliardë dollarë amerikan në lidhje me ndërtimin e një sistemi anti - raketor. Xhim Volf një nga ekspertët për çështje politiko ushtarake thotë: asnjë vend në botë nuk është i interesuar se Amerika që është e interesuar në teknologjinë satelitore dhe atë atmosferike. Për arsye se Amerika pa satelitët spiun dhe mediatik, nuk mund të kontrollojë aktivitetet e vendeve të tjera dhe të mbisundojë botën. Në bazë të statistikave të agjencisë atmosferike franceze, vetëm Amerika posedon më se 95 % të harxhimeve në sferën ushtarake në botë. Rreziku i militarizmit amerikan nuk është vetëm për tokën dhe nga armët konvencionale dhe jokonvencionale, por ky vend sundues është duke u përpjekur që me anë të shfrytëzimit të atmosferës të kontroll dhe sundojë vendet e botës.
Zgjedhjet në Pakistan dhe zhvillimet e ardhshme
Mbajtja e zgjedhjeve parlamentare dhe lokale në Pakistan mbaruan me rezultate përkundër shpresave të Perviz Musharafit presidentit të Pakistanit dhe partisë Liga islame. Partia popullore e Pakistanit fitoi numrin më të madh të votave parlamentare, megjithatë fitorja e tyre nuk ishte deri në atë shkallë që kjo parti në mënyrë të pavarur të formojë qeveri dhe u detyrua të bëjë koalicion me partitë e tjëra. Partia ‘Liga Islame' e kryesuar nga Navaz Sherifi, ish - kryeministri i Pakistanit zuri vendin e dytë pas partisë popullore dhe kishte rastin më të mirë për formimin e qeverisë së re në vend. Partia Liga Islame, partia e cila përkrah Perviz Musharefin presidentin e aktual të Pakistanit e cila gjithashtu ka qëndrim të afërt me ushtrinë e Pakistanit i humbi zgjedhjet shumë rëndë dhe u radhitë në vendin e tretë. Megjithatë partia në fjalë edhe pse i humbi zgjedhjet parlamentare por në dy provincat e vendit si Sarhed dhe Belucestan për shkak të bojkotimit të zgjedhjeve nga ana e partive lokale ariti të fitojë një pozitë të volitshme në këto dy rajone. Partia popullore fitoi shumicën e vendeve në parlamentin lokal të provincës së Sendera dhe partia Liga Islame e kryesuar nga Navaz Sherif fitoi shumicën e vendeve në parlamentin komunal të Penxhabit. Duket se në nivel komunal në një farë mënyrë është krijuar një balancë relative e pushtetit si dhe strukturave të pushtetit lokal nëpër provinca dhe në këtë rajone pritet më pak tensione. Megjithatë në nivel kombëtarë dhe qeverisë qëndrore nuk ekziston një balancë e tillë dhe pritet që nëpërmes vigjilencës politike të kompensohet një mungesë e tillë. Por ajo e cila është me rëndësi lidhur me formimin e qeverisë së koalicionit është realizimi i qëllimeve si përforcimi i demokracisë në vend. rëndësia e kësaj çështje është se përforcimi i demokracisë së Pakistanit nuk përputhet me politikat dhe qëndrimet e ushtrisë së këtij vendi dhe se një hap i tillë eventualisht do të krijojë reagime nga ana e ushtrisë së Pakistanit e cila është organi më i fuqishëm në vend. Gjithashtu qëllimet, prioritetet dhe paln programet e partisë popullore dhe asaj Liga Islame nuk janë të njëjta. Partia popullore njashtu siç ka deklaruar Asef Ali, bashkëshorti i Benezir Buto, katër çështje janë prioritet për këtë parti. Bashkëpunim i me partitë, largimi i pengesave dhe kufizimeve të mas mediave, liria e gjykatësve dhe shqyrtimi i planit të autonomisë së provincave. Partia Liga Arabe njashtu siç ka deklaruar Navaz Sherif si prioritet në platformën e partisë së tij ka dy çështje. Përpjekja për largimin e Perviz Musharefit nga presidenti i vendit, vendosjen e pavarësisë së gjykatës supreme të vendit si dhe rikthimin e gjykatësve të larguar nga puna e tyre dhe nëpërmjet kësaj edhe përforcimin e demokracisë në Pakistan. Prandaj, prioritetet e partisë popullore dhe asaj Liga Islame edhe pse deri diku janë të ngjashme por në disa raste janë edhe në kundërshtim njëra me tjetrën. Ka mundësi që me kalimin e kohës mosmarrëveshjet të rriten edhe më shumë duke ditur se në të kaluarën partia popullore dhe ajo Liga Islame kanë zhvilluar një rivalitet të ashpër midis tyre dhe se bashkëpunimi i tyre në këto zgjedhje ka qenë vetëm një taktik për të rikthyer qeverinë në vend.
Megjithatë e vërteta është se qeveria e koalicionit e cila pritet të formohet nga partia popullore dhe partia Liga Islame e Navaz Sherifit akoma është duke u përballuar me çështje të rëndësishme dhe nëse nuk arin ti zgjidhë ato do të rrezikohet stabiliteti politiko social i Pakistanit. Në këtë drejtim ekzistojnë dy çështje shumë më rëndësi: mënyra e bashkëpunimit me Perviz Musharefin presidenti aktual të Pakistanit dhe rikthimin e sovraniteti dhe pavarësisë së gjykatës supreme të vendit. Gjithashtu burime të shumta informative bëjnë të ditur se pas dështimi dhe humbjes së zgjedhjeve të partisë së Parviz Musharefit ai nuk do të jap dorëheqje nga posti i presidentit dhe gjithashtu ekziston mundësi që një proces i tillë të realizohet nëpërmjet interpelancës parlamentare. Sidoqoftë shumica e pakistanezëve janë të mendimit se Perviz Musherefit herët a vonë do të tërhiqet nga pushteti. Mund të thuhet se nëse një çështje e tillë do të zgjidhet në mënyrë paqësore atëherë do të realizohen më lehtë çështjet si rikthimi i sovraniteti të gjykatës supreme dhe kthimin e Eftehar Muhamed Cuderit dhe gjykatësve të larguar nga ana e presidentit Parviz Musharaf. Prandaj, duket se qeveria e koalicionit do të përballohet edhe me çështje të tjera si lufta në rajonet e fiseve dhe grupeve radikale islame dhe në fakt qeveria duhet të zgjedh një rrugë paqësore për këtë çështje. Në të kundërtën do të jetë shumë vështirë rruajtja e paqes dhe stabilitetit të këtij vendi. E posaçërisht ushtria e këtij vendi edhe më tutje do të vazhdojë kundërshtimet ndaj ndryshimeve në strukturat e pushtetit. Përveç këtyre problemeve duhet theksuar edhe çështjen e Amerikës dhe NATO në Afganistan. Rrjeti i Al Kaedës dhe talebanët e Afganistanit janë të përqendruar në rajonet kufitare të Pakistanit dhe Afganistanit dhe përdorin territorin pakistanez kundër ushtrisë së Amerikës dhe NATO. Prandaj qeveria e porsaformuar nuk mund të jetë indiferent përballë këtyre çështjeve.
Sidoqoftë në aspektin realist ndryshimi dhe dorëzimi i pushtetit nga strukturat ushtarake në ato politike mund të konstatohet se qeveria e re e koalicionit të sapoformuar nuk do të ketë një rrugë të qetë prandaj duhet të jenë shumë vigjilent që edhe kësaj radhe mos të dështojë procesi i vendosjes së demokracisë ne vendit. Në të kundërtën ekziston mundësia që përsëri të kthehen strukturat ushtarake në organet shtetërore të Pakistanit për të cilën gjë shpreson partia Liga Islame.
Rusia pas zgjedhjeve
Fitorja bindëse e Dimitri Medvedev në zgjedhjet presidenciale në Rusi me mbi 70% të votave krijoi pyetje në lidhje me të ardhmen e politkave të brendshme dhe të jashtme të Rusisë. Zhvillimet e brendshme në Rusi duke patur parasyh shtrirjen e gjerë territoriale, popullsinë e madhe, fuqinë bërthamore, burimet e pasura energjitike dhe anëtarësimin e përhershmë të këtij vendi në KS të OKB kanë qënë gjithmonë ndikuese në çështjen e politikës dhe sigurimit ndërkombëtar. Medvedev ishte kandidat i partisë në pushtet "Rusia e bashkuar" dhe përkrahej plotësisht nga presidenti rus, Vladimit Putin. Në fakt Medvedev ishte kandidat i nacionalistëve të moderuar rusë të cilët në vitin 2000 njëkohësisht me ardhjen në pushtet të presidentit Vladimir Putin, e zgjeruan ndikimin e tyre në Rusi dhe arritën të mposhtin pro-perëndimorët. Pro-perëndimorët rusë gjatë viteve 90-të morën pushtetin në Rusi duke shkaktuar kriza ekonomike, politike dhe të sigurimit në këtë vend. Ndërsa në arenën e politikës së jashtme e çuan Rusinë drejt izolimit, nënçmimit dhe varësisë ndaj perëndimit. Gjithashtu nacionalistëve rusë iu desht të përballen edhe me majtistët, sidomos me komunistët të kryesura nga Genadi Zjuganov. Ky i fundit ka rivalizuar edhe me Putinin, edhe me Medvedevin në zgjedhjet presidenciale, por nuk ka mundur të fitojë megjithë slloganet për ringjalljen e BS dhe për shtetëzimin e industrisë së rëndë të Rusisë. Në Fakt fitorja bindëse e partisë "Rusia e bashkuar" në zgjedhjet parlamentare të dhjetorit 2007 dhe më pas fitorja e madhe e Medvedevit në zgjedhjet presidenciale të 2 marsit 2008 u bë shkak për forcmin e pozitës së nacionalistëve rusë përballë pro-perëndimorëve dhe majtistëve. Shaku kryesor i përkrahjes së popullit rus për Putinin dhe partinë e tij ishte puna e suksesshme e tyre gjatë 8 viteve të kaluara. Partia "Rusia e bashkuar" e kryesuar nga Putin gjatë kësaj periudhe ka bërë përpjekje të shumta e të suksesshme për forcimin e stabilitetit politik për përmirësimin e ekonomisë dhe për forcimin e sigurisë kombëtare të federatës ruse duke penguar shpërbërjen e vendit. Putini dhe ekipi i tij edhe në sferën e politikës së jashtme ringjallën forcën e dobësuar të Rusisë pas shpërbërjes së BS dhe mbajtën qëndrim të fortë ndaj politikave arrogante të perëndimit. Partia "Rusia e bashkuar" dhe Medvedevi, kandidati i kësaj partie në zgjedhjet presidenciale me slloganin kryesor për luftën kundër destabilitetit, arritën të neutralizojnë me sukses kërcënimet e huaja dhe elementët pro-perëndimorë në Rusi. Populli rus duke marrë pjesë gjerësisht në zgjedhje, votoi për politikat e partisë në pushtet, ndërsa mediat perëndimore i qujtën jodemokratike zgjedhjet në Rusi dhe u përpoqën të pengonin pjesëmarrjen e popullit rus në këto zgjedhje. Megjithatë, fitorja bindëse e Medvedevit dhe përkrahja e Putinit për të duhet konsideruar si vazhdim i politikave të deritanishme të Rusisë. Putini është miku dhe bashkëpunëtori i Medvedevit gjatë 17 viteve të fundit dhe parashikohet që ai të zgjidhet në postin e kryeministrit të Rusisë, çka do të thotë se Putini do të vazhdojë të luajë një rol kryesor në politikat e brendshme dhe të jashtme të Rusisë. Përkrahja e Putinit për Medvedevin ishte faktori kryesor i fitores së këtij të fundit dhe vota e popullit rus për Medvedevin ishte konfirmim për vazhdimin e politikave të Putinit. Në këto kushte është e qartë se Medvedev do t'i përgjigjet pozitivisht besimit të popullit rus dhe do të vazhdojë politikat e Putinit si lufta ndaj korrupsionit financiar, forcimi i ekonomisë, industrisë dhe ushtrisë. Edhe në politikën e jashtme Medvedev me anë të bashkëpunimit me Putinin, me partinë "Rusia e bashkuar" dhe me përkrahjen e popullit do të përpiqet për ruajtjen e pavarësisë së Rusisë, mbrojtjen e interesave të vendit përballë presioneve të huaja. Medevedev i cili është edhe drejtor i kompanisë ruse Gasprom do të shfrytëzojë eksportin e energjisë si një mjet presioni ndaj politikave ekspansioniste të perëndimit. Rusia nën drejtimin e Putinit duke përdorur armën e energjisë e ka shtuar forcën e manovrës përballë zgjerimit të NATO-s dhe revolucioneve me ngjyrë në rajonet që kanë qënë pjesë e BS. Edhe Medvedev si presidenti i ri i Rusisë do të përballet me probleme të tilla si zgjerimi i NATO-s, prania ushtarake e SHBA në Europën lindore dhe në ish-republikat sovjetike, me problemin e pavarësisë së Kosovës dhe me pasojat që do të ketë kjo pavarësi n ëish-republikat sovjetike, madje edhe në vetë federatën ruse. Pritet që duke patur parasysh vazhdimin e luftës së ftohtë nga ana e perëndimit kundër Rusisë me qëllim rrethimin dhe dobësimin e këtij vendi, Medvedev do të vahzdojë të zgjerojë marrëdhëniet e Rusisë me fuqitë lindore si Kina dhe India. Perëndimi i cilësoi jodemokratike zgjedhjet presidenciale në Rusi për të vënë në dyshim ndershmërinë e këtyre zgjedhjeve dhe ta paraqesë të dobët demokracinë në Rusi. Por perëndimi më në fund e mirëpriti fitoren e Medvedevit në zgjedhjet presidenciale në Rusi sepse nuk ka rrugë tjetër veçse të pranojë fitoren e përfaqësuesit që ka shumicën e votave të popullit rus. Sidoqoftë perëndimi përpiqet të gjejë ndryshime mes Medvedevit dhe Putinit, sidomos në politikat rigoroze të Putinit ndaj perëndimit. Putini me politikat e tij të vendosura, shkaktoi probleme për politikat arrogante të perëndimit, ndërkohë që perëndimorët përpiqen të krijojnë idenë se Rusia nën drejtimin e Putinit është përgjegjëse për vazhdimin e luftës së ftohtë. Natyrisht perëndimi nuk e ka harruar se megjithë shpërbërjen e BS dhe të traktatit Varshavës, e ka zgjeruar NATO-n deri në kufijtë e Rusisë duke u përpjekur ta rrethojë këtë vend. Gjithashtu, Amerika nëpërmjet projektit të saj për dislokimin e sistemeve anti-raketore në Europën lindore po përpiqet të ndryshojë ekuilibrin e forcave në dëm të Rusisë. SHBA dhe BE duke inkurajuar revolucionet me ngjyra, shkaktuan destabilitet dhe pasiguri në rajonet kufitare me Rusinë për të krijuar ndryshime edhe në Rusi. Perëndimi dhe në veçanti Amerika duke njohur pavarësinë e njëanëshme të Kosovës pa miratimin e Serbisë dhe të OKB u përpoqën ta paraqesin Kosovën si një shembull për ish-republikat sovjetike, madje edhe për federatën ruse për të arritur shpërbërjen e Rusisë. Putin për mbrojtjen e interesave të Rusisë përballë qëndrimeve arrogante të perëndimit e ka nxjerrë Rusinë nga traktati i forcave konvencionale në Europë dhe ka forcuar industrinë ushtarake të Rusisë. Edhe Medvedev nuk ka rrugë tjetër veç mbrotjes së pavarësisë së Rusisë dhe interesave kombëtare të këtij vendi. Në fakti ishin Amerika dhe BE ata që nëpërmjet politikave të tyre arrogante dhe ndërhyrjeve në punët e brendshme të Rusisë u bënë shkak për keqësimin e marrëdhënieve me Moskën. Është e qartë se tashmë perëndimi duhet të gjykojë politikat e tij ekspansioniste për të normalizuar marrëdhëniet me Rusinë. Qëndrimi i vendeve perëndimore ndaj zgjedhjeve presidenciale në Rusi, tregoi edhe një herë se perëndimorët ndjekin politika të cilat nuk pranohen nga qeveria dhe populli rus.
Përvjetori i kombëtarizimit të industrisë së naftës në Iran
55 vjet më parë po në këtë ditë u bë kombëtarizimi i industrisë së naftës iraniane. Miratimi i ligjit për këtë çështje më 19 mars të vitit 1951 ishte një pikë kyçe në historinë e luftës së popullit iranian për të fituar të drejtat e tij dhe për ti dhënë fund sundimit të të huajve mbi burimet dhe pasuritë e popullit iranian. Krijimi i Asamblesë së 14-të parlamentare kombëtar e në vitin 1943 ishte pikënisja e lëvizjes për kombëtarizimin e industrisë së naftës në Iran,sepse në atë kohë çështja e naftës ishte çështje aktuale e kohës në rajon, e sidomos në Iran dhe natyrisht edhe në Asamblenë kombëtare .Në vitet e para të viteve 40' Amerika,Anglia dhe BS të cilët ishin aleatë në luftën e dytë botërore, duke ofruar propozime të ndryshme Iranit, dëshironin të merrnin pikë në industrinë e naftës iraniane. Makina ushtarake e këtyre tre vendeve të fuqishme kishte nevojë për burime të lira dhe të sigurta të naftës për të vazhduar konfliktin e armatosur në frontet lindore dhe perëndimore kundër Gjermanisë naziste. Anglia i shfrytëzonte burimet e naftës në jug, ndërsa BS ishte në përpjekje për të shfrytëzuar burimet e naftës në veri të Iranit. Ndërkohë, pallati mbretëror iranian përpiqej të inkurajonte Amerikën për tu futur në sektorin e naftës iraniane me qëllim që të ulte presionet e Anglisë dhe BS. Dr. Muhamed Mosadegh ,në ato vite ishte lider jozyrtar i një grupi prej 16 deputetëve në parlamentin e asaj kohe në Iran dhe duke vërejtur se vendet e huaja janë në përpjekje për të shfrytëzuar naftën iraniane dhe duke patur parasysh rolin e pallatit mbretëror në këtë çështje, ishte i mendimit se me pretekstin se i kemi dhënë naftë një vendi, askujt nuk duhet t'i jepet e drejta për të shfrytëzuar naftën iraniane, sepse kjo do të krijojë një proçes të dëmshëm rotacioni që nuk do të ketë mbarim.
Klerikët e shquar të asaj kohe e në veçanti i ndjeri Ajetollah Kashani kishte një rol shumë të rëndësishëm në pengimin e të huajve për të shfrytëzuar naftën iraniane .Ajetullah Kashani gjithmonë potenconte se populli musliman iranian duhet të mbështesë kombëtarizimin e naftës. Në fakt ,rëndësia e kësaj lëvizjeje në kombëtarizimin e naftës iraniane akoma nuk ishte njihej saktësisht .Në atë kohë Irani ishte prodhuesi më I madh I naftës në rajonin e Lindjes së mesme, ndërsa edhe në shkallë ndërkombëtare Irani vinte pas Amerikës,BS dhe Venezuelës. Në atë kohë sasia e përgjithshme e naftës së prodhuar në LM dhe në Gjirin Persik ishte afërsisht 90 milionë tonë dhe vit Irani prodhonte 32 milionë tonë naftë ose me fjalë të tjera më se 1/3 e naftës së Lindjes së mesme. Përveç kësaj, në vitet 50 Irani furnizonte mëse 90% të naftës së vendeve të Evropës perëndimore. Në sqarimet e mëtejshme lidhur me këtë çështje vlen të theksohet se ishte pikërisht nafta iraniane që sikur gjak qarkullonte në damarët e industrisë së dëmtuar evropiane nga lufta e dytë botërore e deri sa ky kontinent u ringjall përsëri, kurse varfëria në Iran ishte në rritje e sipër. Prej viteve 1945 deri 1950 të ardhurat e kompanisë së naftës iraniane dhe asaj angleze arrinin në 250 milionë pound, ndërkohë përqindja e Iranit nga kjo shumë ishte vetëm 90 milion pound. Nisur nga këto statistika dhe të dhëna të lartpërmendura, ishte e natyrshme që Anglia të ishte e pakënaqur nga kjo lëvizje popullore në Iran për kombëtarizimin e industrisë së naftës .
Kompania angleze e naftës e mbështetur nga regjimi I Shahut në Iran nuk kursente asnjë aktivitet për të penguar kombëtarizimin e naftës iraniane .Mirëpo, megjithë komplotet e Anglisë dhe përkrahjet e fshehta të regjimit të Shahut që I jepte Londrës,kjo lëvizje e popullit Iranian arriti të triumfojë dhe përfundimisht më 19 mars të vitit 1951 u miratua ligji për kombëtarizimin e naftës në parlamentin e asaj kohe .Anglia për të penguar këtë lëvizje madhore vendosi të ndalë blerjen e naftës iraniane, madje edhe vendeve aleate u sugjeronte që të mos blejnë naftën iraniane .Qëllimi I Anglisë ishte që të krijojë destabilitet politik dhe ekonomik në Iran ,mirëpo qeveria e Dr.Mosadegh e përkrahur nga klerikët muslimanë si Ajetullah Kashani dhe masat e gjera popullore, ngadhënjyen ndaj kolonizatorëve anglezë. Një pikë interesante është se të ardhurat e qeverisë nga nafta e shitur me një çmim më të ulët ishin dy herë më e larta, sesa të ardhurat që Irani I merrte nga shitja 31 milionë tonë naftë në bashkëpunim me kompaninë angleze. Anglia duke mos patur durim të shohë ndikimin pozitiv të kësaj lëvizje ,me ndihmën e Amerikës dhe regjimit të Shahut e zbatoi një grusht shteti në qershor të vitit 1953 dhe me të e rrëzoi qeverinë e dr.Mosadegh.
Grushti i shtetit I vitit 1953 zbehu fitoren e kombëtarizimit të naftës iraniane dhe projekti I këtij grusht shteti ishte I përpiluar nga anglezët. Amerika në fillim kishte dyshim për pjesëmarrjen në këtë komplot, por me fitoren e gjeneralit Ajzenhauer në zgjedhjet presidenciale, ndryshuan edhe politikat e Amerikës për LM . Ruzvelt, në atë kohë u zgjodh në krye të organizatës CIA dhe Amerika së bashku me Anglinë formuan shtabin e përbashkët në një bazë të informacionit të Anglisë në Qipro. Vlen të theksohet se vazhdimi dhe kompletimi I lëvizjes së kombëtarizimit të naftës iraniane arriti qëllimin e vet me fitoren e revolucionit islamik dhe fuqia punëtore iraniane e industrisë së naftës , gjatë kohës së luftës së imponuar nga Iraku dhe sanksionet e ndryshme të perëndimit ka krijuar një faqe të artë në historinë e industrisë së naftës së Iranit. Tani të gjitha aktivitetet bazë të naftës dhe gazit si eksplorimi,shpimi prodhimi ,transporti dhe naftësjellësi janë pronë e RII dhe kryhen nga ekspertë Iranianë dhe njëherë e përgjithmonë është shkurtuar dora e të huajve nga burimet e naftës iraniane.
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn unk als_Latn als_Latn als_Latn unk als_Latn als_Latn als_Latn unk als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn unk als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn unk als_Latn als_Latn als_Latn unk als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn unk als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn