als_Latn dik_Latn sag_Latn
Imdb: 7.2☆
Rotten Tomato: 91%
Personal: 7☆
Të mërkurën e shkuar datë 25 shkurt, në gjykatën e qytetit të Krakow në Poloni, në një seancë tre orëshe u gjykua ekstradimi i një shtetasi 81 vjeçar. Ekstradim ky i kërkuar nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës për një shtetas francez, i cili gjendet në arrati prej 48 vjetësh. Duket historia e ndonjë krimineli famëkeq, por në fakt bëhet fjalë për një nga klasikët e gjallë të kinematografisë, Roman Polanski[1].
80 vite jetë me siguri janë të mbushura me ngjarje që lënë gjurmë në kujtesë. Në vitet e Roman Polanski është e sigurt që dy janë ngjarjet që i kanë ndryshuar jetën tërësisht. E para është vrasja e bashkëshortes së tij, asokohe shtatëzanë në fund të muajit të nëntë, aktores sex symbol Sharon Tate. Vrasje e ndërmarrë nga anëtarë të Manson Family, një grupim neo nazist i viteve 60’-70’ në California, i cili propagandonte nisjen e nje lufte midis racës së bardhë e asaj të zezë. Sipas librit të shkruar nga prokurori që ndoqi vrasjen e Sharon Tate, vrasja ishte kryer me qëllimin që të ngjante si e kryer nga afro-amerikanë për të nxitur artificialisht luftën ndaj personave me ngjyrë[2].
Ngjarja e dytë në jetën e regjisorit i lindur në Poloni, do ishte çështja me akuzë kryesore marrënie seksuale me dhunë me të mitur. Një ngjarje që sipas akuzës ka ndodhur me 10 mars 1977 në Los Angeles, por që vazhdon të ketë polemika mbi vërtetësinë edhe pas 48 vjetësh[3]. Ajo që i ka dhënë edhe më shumë bujë ngjarjes është se për shkak të efekteve ligjore që ka sjellë arratia e regjisorit janë përfshirë qeveritë e katër shteteve; Amerikë, Francë, Zvicër, Poloni[4].
Përgjatë këtyre andrallave shumë vjeçare regjisori legjendar nuk ka pushuar së krijuari vepra që nuk i mungojnë vlerat. E fundit ishte La Vénus à la fourrure (2013) ose ndryshe Venus in Fur, e shfaqur në kinema në vitin 2014. Skenari i filmit është bazuar në dramën teatrale me të njëjtin titull të autorit David Ives. Në të dyja rastet e përmenduara, frymëzimi është romani i shkrimtarit austriak Leopold Ritter von Sacher-Masoch (1836 – 1895). Një roman që ndër të tjera përmendet për krijimin e termit mazokizëm prej mbiemrit të autorit. (Vepër që gjendet së fundmi edhe në shqip[5].)
I tërë filmi lëviz në një skenë teatri parizien dhe ka vetëm dy personazhe. Një format që Polanski është shumë i njohur, ku më i fundit përmendet Carnage (2011). Njëri nga personazhet është regjisori Thomas Novacheck (Mathieu Amalric), i cili përpiqet të vendosë në skenë një adaptim personal të romanit të Sacher-Masoch. Në anën tjetër është Vanda Jourdain (Emmanuelle Seigner, bashkëshortja e regjisorit ), një aktore e dorës së dytë diçka në moshë, e cila arrin ta bindi regjisorin për rolin e protagonistes në shfaqjen që po përpiqet të vendosë në skenë.
Në dialogjet që zhvillohen mes dy personazheve trajtohen tema si pushteti, seksi, dhuna, seksizmi, maskilizimi e të tjera të ngjashme. Polanski për filmin është shprehur se është bukur të bësh diçka të tillë, të mbash anën e femrave pa arritur të bëhesh feminist[6]. Është e vërtetë se filmi mund të lexohet si një satirë e maskilizmit apo seksizmit që është bërë formati që drejton shoqëritë moderne. Shoqëri si ajo shqiptare, mbase nuk shquhen përsa thuhet me perversione mazokiste, ama në të njëtën logjikë pervertive ndodh që femrat përballen me sjellje nën moton si t’rraf se t’du. Andaj, edhe në shoqëri provinciale si e jona, filmi ka një lexim të veçantë dhe përfitues për shikuesin.
Vërejtja që mund t’i bëhet filmi është se idetë në film nuk qërohen imtësisht. Idetë ndihen në atmosferën e dialogjeve, por mbesin pa formë në fund dhe nuk arrijnë të gërvishtin sa duhet shikuesin.
VERDIKTI: Në kohëra kur seksi shet dhe seksi pervertiv bën kërdinë, Polanski vë në lojë seksizmin dhe maskilizmin.
kab_Latn dzo_Tibt pap_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn