als_Latn uzn_Latn bos_Latn
14 vjet m von - Serbia n pikn zero
Kan kaluar 14 vjet nga 5 tetori 2000, ndryshimet demokratike n Serbi dhe largimi i Millosheviqit nga pushteti. Por sot Serbia srish sht n duart e bashkpuntorve t dikurshm t tij. Ku jan lidert e ndryshimeve?
Demonstrata kundr Millosheviit, Beograd 2000
Demonstratat e 5 tetorit ishin pasoj e mosnjohjes s rezultateve pr president t Jugosllavis s cunguar nga ish-diktatori Sllobodan Millosheviq dhe regjimi i tij, t mbajtura n shtator t vitit 2000. Lideri i Partis Socialiste t Serbis, Sllobodan Millosheviq, i humbi zgjedhjet nga kandidati i Opozits Demokratike (DOS) dhe lideri i Partis Demokratike t Serbis, Vojisllav Koshtunica.
N shenj revolte me regjimin e Millosheviqit kolona t gjata me autobuz, makina dhe kamion ishin nisur nga brendsia e Serbis q nga ort e para t mngjesit (5.10. 2000) drejt Beogradit. Kordont dhe bllokadat e policis npr rrug kaloheshin duke i mnjanuar me buldozer. Demonstruesit mblidheshin para Kuvendit t athershm federal.
Prdorimi i dhuns
N ort e para t pasdits policia nn kontrollin e Millosheviqit prdori edhe masat e para t dhuns, pr t evituar futjen e demonstruesve n godinn e Parlamentit dhe t televizionit. Por pa sukses. Godina e Kuvendit t Jugosllavis ra shpejt n duart e demonstruesve, t cilt disa pjesve ua vun edhe flakn. Njjt ndodhi edhe me godinn e Radio Televizionit t Serbis, i cili deri ather ishte nn kontrollin e plot t regjimit. Policia duke e par pamundsin e veprimit, e shum prej tyre edhe pr shkak t bindjes se ka ardhur koha pr ndryshime, shum shpejt hoqn dor nga rezistenca. Disa njsi iu bashkuan edhe protestuesve.
N ort e mbrmjes para qindra mijra qytetarve t mbledhur n Beograd foli presidenti i zgjedhur ather i Jugosllavis s mbetur, Vojisllav Koshtunica dhe lidert e tjer t lvizjes demokratike. Nj dit m von edhe Millosheviqi e pranoi humbjen n zgjedhje dhe i uroi fitoren Koshtunics. Bindjes s Millosheviqit pr t pranuar humbjen i kan paraprir edhe disa takime me krert e lvizjes s athershme opozitare demokratike. Flitej se Millosheviqit i ishte premtuar se nuk do t arrestohet, por kto t dhna nuk jan konfirmuar zyrtarisht.
Pasojat n njerz
Gjat demonstratave ka pasur dy t vdekur dhe rreth 65 persona t plagosur dhe t lnduar. Megjith kt bilanc pr opozitn demokratike dhe shpresat e Serbis pr ndryshime ishte kjo nj prej ngjarjeve m t rndsishme politike. 18 partit e futura n nj koalicion (DOS), t udhhequra nga lideri i Partis Demokratike Zoran Gjingjiq, ofronin shpres se Serbia do t bj ndryshime rrnjsore jo vetm brenda vendit,por edhe n raport me vendet fqinje dhe bashksin ndrkombtare. Ky koalicion fitoi edhe zgjedhjet parlamentare, ndrsa Gjingjiq u zgjodh n postin e kryeministrit t Serbis.
N prill t vitit 2001, Millosheviqi u arrestua pr shkak t shprdorimeve financiare. Ndrsa dy muaj m von, n qershor 2001, u ekstraduan n Tribunalin e Hags, ku akuzohej pr gjenocid Bosnj-Hercegovin dhe pr krime lufte dhe krime kundr njerzis n Kroaci dhe n Kosov. Millosheviqi sht gjetur i vdekur n qelin e tij n Hag me 11 mars 2006, vetm pak koh para shqiptimit t vendimit pr krime dhe gjenocid. Shpjegimi zyrtar ishte, se ai ka vdekur nga pasojat e sulmit n zemr.
Dshtimi i ndryshimeve
Zoran Gjingjiq konsiderohej si shpresa kryesore e ndryshimeve n Serbi. Por ai shum shpejt u vra, me 12 mars 2003, n hyrjen e pasme t godins s qeveris serbe. Pr vrasjen e tij sht akuzuar klani kriminal i Zemunit. Ekzekutort jan dnuar me heqje t gjata lirie, por sfondi politik i vrasjes s Gjingjiqit nuk sht sqaruar deri m sot. N vend t Gjingjiqit n krye t Partis Demokratike erdhi Boris Tadiq, i cili n vitin 2008 u fut n koalicion me Partin Socialiste t ish - diktatorit t vdekur n Hag, Sllobodan Millosheviq. Kjo parti n kohn e rikthimit n pushtet udhhiqej nga lideri i tanishm i saj Ivica Daiq.
N zgjedhjet e majit t vitit 2012 lideri i socialistve Daiq ia ktheu shpinn Tadiqit
Shum shpejt Tadiq dhe Daiq nnshkruan edhe Marrveshjen pr pajtim. N zgjedhjet e majit t vitit 2012 lideri i socialistve Daiq ia ktheu shpinn Tadiqit dhe u fut n koalicion me Partin Prparimtare Serbe t Tomisllav Nikoliqit dhe Aleksandar Vuiqit (t dy ata kan qen ndr udhheqsit e Partis Radikale Serbe, t Vojisllav Sheshelit dhe pjes e qeverisjes n kohn e lufts s Kosovs n vititn 1999). Daiq edhe pse ishte partia e tret n zgjedhje, duke i falnderuar pazareve me SNS u zgjodh kryeministr i Serbis. Ndrsa aktualisht sht ministr i Jashtm, pasi q Vuiq fitoi zgjedhjet e jashtzakonshme n maj t ktij viti me shumic absolute dhe u zgjodh pr kryeministr.
far ka mbetur nga opozita demokratike
Shum parti, t cilat n kohn e DOS-it i kan kryer ndryshimet n Serbi, nuk ekzistojn m fare n skenn politike. Partia Demokratike e Gjingjiqit, tani sht n opozit. Pas thyerjeve t rnda, pas humbjes s Tadiqit n zgjedhjet e fundit presidenciale nga lideri i SNS, Tomisllav Nikoliq, kjo parti aktualisht vlersohet si shum e dobt. Edhe partit tjera kryesore, q i kan udhhequr ndryshimet demokratike n Serbi, me 5 tetor jan srish n opozit. N pushtet kan mbetur vetm dy, t cilat jan futur n koalicion me lidert e partive, t cilat n vitet 90-t i kan udhhequr dhe i kan humbur katr luftra.
DW - Bahri Cani
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn cym_Latn