als_Latn lit_Latn mlt_Latn
Atė mėngjes marsi, sė bashku me njė shok, shkuam nė Durrės pėr tė bėrė njė vizitė te njė mik i pėrbashkėt. Moti ishte i ftohtė dhe binte njė shi i imėt. Takimin e kishim lenė aty ku pritej rruga e Durrėsit me atė tė Plazhit. Pėr tju shmangur shiut hymė nė njė lokal aty pranė, qė mbante emėrin Kosova. Zumė vend nė njė tavolinė nė hyrje tė lokalit. Mbas pak erdhi edhe shoku qė prisnim. Nė tavolinėn nė krah, na dėgjonte njė burrė rreth tė pesėdhjetave. Nga pamja e jashtme dukej qė ishte i huaj, bile nga vendet nordike. Herė shikonte nga ne, herė nga njė portet i madh i Adem Jasharit, vendosur mbi kokat tona. Pėr koiēidencė ajo ditė pėrkonte me trevjetorin e rėnies sė tij. I huaji shkruante e shkruante sikur tė njihte gjuhėn tonė. Pas pak ai u ngrit nga vendi dhe u afrua te ne.
-Ju lutem mund tė rri me ju, jam njė mik i shqiptarėve-foli me copa fjalėsh shqip duke na buzėqeshur.-jam nga Rusia-miq bashkė-vazhdoi me mundėsinė e tij tė komunikimit.
-Nga jini?
-Jam nga Moska. Mė quajnė Aliosha. Gazetar. Babai im ka qenė oficer nė Shqipėri, nė Pashaliman. Ai mė ka folur shumė pėr popullin tuaj. Nisa tė mėsoja vetė shqip. Dėgjoja vazhdimisht Radio-Tiranėn. Mu kundėrvunė shumė nė vendin tim, kur flisja me admirim pėr shqiptarėt. Mė vinte inat qė nuk e kuptonin realitetin. Kur nisi lufta isha pėrkrah tė drejtės Kosovare. Shkova vetė nė luftėn e Kosovės. Aty dėgjova shumė edhe pėr Adem Jasharin. Pėr mua ai ėshtė mit. U gėzova shumė qė e pashė nė kėtė lokal portretin e tij.
-Pronari i kėtij lokali ėshtė kosovar nga Drenica e Adem Jasharit, Naim Kapiti e quajnė-ndėrhyri miku im durrsak.
-Nė Moskė, gjatė Luftės sė Dytė Botėrore, nga njė fis u vranė dymbėdhjetė vetė. Dhe ai fis ėshtė sinonim i patriotizmit, atdhedashurisė, pavdekėsisė
edhe sot e kėsaj dite ėshtė fisi mė i respektuar nė Rusi. Po Fisi Jashari, qė ka 56 tė vrarė nga dora e serbit? Ademi me fisin e tij do tė jetė rasti mė unik nė botė, nė gjithė historinė e popujve qė kanė luftuar e luftojnė pėr pavarsi.
Ne e dėgjonim me vėmėndje dhe kurrė nuik na e merrte mendja se fjalė tė tilla do ti dėgjonim nga njė rus
Agim Pipa: Libri i Albert Zholit
I ngjan njė kėmbane tė madhe qiellore. Qė, pėrhap papushim dhe pafundėsisht, zėra njerėzore dhe tinguj muzikorė, nga toka jone e mirė, deri nė hapsirat e largėta tė globit, atje ku jetojnė mijra njerėz, si pjesė e pandashme e popullit tonė. Sa mė shumė afrohesh pranė RTSH, aq mė shumė e dashuron atė. Sa mė shumė i largohesh, aq mė shumė tė merr malli pėr tė. Pėr gjithēka. Nga mėngjesi i butė, kur ti i drejtohesh aparatit tė thjeshtė tė radios dhe kėrkon me intuitė valėt e saj, pėr tė dėgjuar zėrin e ėmbėl tė spikeres, qė tė pėrshėndet: Kėtu Radio Tirana
me valė tė mesme
Ju urojmė njė ditė tė mbarė tė dashur bashkėkombas dhe bashkatdhetarė!, deri nė mbrėmjen e thellė, ku muzika e Zadesė, e Harapit, Gjonit, apo zėri I M.Xhemalit, V.Zelės, i grupeve polifonike apo i rapsodėve tė magjishėm tė bjeshkėve tona, tė pėrcjellin nė gjumin e mirė! Po ashtu ka ndodhur deri dje dhe me televizionin.
Kujtimet
Po nis kujtimet dhe rrėfimet, pėr njė pjesė tė legjendave tė mikrofonit tė Radios. Mikrofonit, qė, sa njerėz patėn fatin dhe folėn nė membranėn e tij magjike, u dashuruan me tė dhe e quajtėn tė shenjtė.Ishin ditė vjeshte. Viti 1979. Unė hyra nė godinėn e bukur, qė i ngjante njė godine tė kristaltė zėrash dhe, pėrballja e parė, ishte zyra e drejtorit tė saj. Zotit Klimi Misa. Si bashkėpuntor i afėrm i Radios, unė kisha vite qė udhėtoja me magnetofonin e rėndė dhe tė saktė, Uher, qė, sapo e vije nė sup, tė jepte njė forcė dhe pothuaj tė tjetėrsonte. Tė bėnte pjesė tė logjikės dhe arsyes sė kombit tėnd. Pjesė tė kulturės dhe tė traditės. Tė ritmeve tė zhvillimit dhe tė kapėrcimit tė hapsirave, prej Tiranės, deri nė Vermoshin e largėt nė veri dhe Konispolin e bukur, buzė piramidash kufitare, nė jug. Eja, djalosh
Nė hekurudhėn Fier-Vlorė, duhet tė shkosh. Tek aksionistėt. Reportazh, mbi punėn pėr ndėrtimin e hekurudhės dhe jetėn e tė rinjve tanė atje
Do tė udhėtosh me makina tė rastit. Shko nė redaksi, tako Pandin e lajmeve, pastaj mer edhe Uherin dhe nisu. Tri ditė, mjaftojnė? U bėra me fletė
Udhėtova me njė Skodė, qė ēonte dhe merte puntorė, nga Parku i Mallrave, pranė shkollės sė mesme Teknologjike, deri nė kampin e aksionistėve, ne Levan
Pas tri ditėsh, gjithēka u krye thjesht, mirė, bukur
Ishte kohė e artė
Fundvitet 80
Por, do tė vij tani tek fundvitet 80 dhe fillimvitet 90. Kur Radio Tirana, u quajt aorta e madhe e zėrave dhe ndėrgjegjes kombėtare. E viteve tė ndryshimit tė madh. Qė, po niste e po pėrgatitej prej vitesh, nėpėr studiot dhe redaksitė. Nėpėr sheshet e punės, qytetet, fshatrat, shkollat, nė Universitet, nė uzina dhe punishte, fabrika dhe ferma, nėpėr institucione dhe akademi shkencore. Janė tė shumtė emrat e gazetarėve, regjisorėve. Tė redaktorėve, folėsve, shefave tė redaksive, tė dispeēėrve, inxhinjerėve, teknikėve, montazhirėve, shoferėve dhe administratorėve. Prej tė cilėve po kujtoj: Agron Cobanin, Kiēo Fotjadhin, Timo Luton, Pandeli Shehun, Zamira Kolecin, Korab Hoxhėn, Liljana Shanton, Arqile Ndinin, Alfred Kaninin, Xhelil Aliun, Afėrdita Selimin, Feruze Bajon, Meropi Matlinė, njė prej spikereve brilante tė Radios dhe Elsa Xhain, Viron Notin, Agim Xhekėn, Atli Dacin, Jani Durin, Vangjo Kozmain, Arjana Qatipin, Shefqet Mekon, Amilda Dymin, Adi Krastėn, Valdete Andonin, Frida Shytin, Paulin Shkjezin, e sa e sa gazetarė, redaktorė, regjisorė, folės, dhe bashkėpuntorė tė tjerė tė redaksive dhe emisioneve tė Radio Tiranės. Dhjetori i vitit 1990, ishte koha e provės sė madhe. Atėhere, ishdrejtori I Radios, z.Thimi Nika, njė gazetar me pėrvojė nga shtypi i shkruar, e ktheu zyrėn e tij nė njė central, qė gjeneronte ide dhe punė gjigande. Po tronditeshin themelet e ishdiktaturės. Dhe hapat duhet tė hidheshin me kujdes. Por, duke prurė nė mikrofonėt e studiove, uraganin e madh tė zėrave popullorė. Tė protestuesve tė rrugės sė Kavajės fillimisht, nė korrik, qė shpėrthyen muret e ambasadave. Mė pas, tė studentėve. Tė sindikalistėve, tė qytetarėve tė ngritur nė revolucion, pėr mposhtjen e sistemit tė kalbur tė diktaturės. Dhe Radio Tirana, e dha provėn e saj. Ishte provė zjarri, jo shaka
Ishte kohė, kur nė studiot e transmetimit, natėn e rėnies sė bustit tė diktatorit, grupe ushtarakėsh patrullonin nėpėr koridoret e gjatė tė Radios dhe jepnin urdhėra pėr transmetimin edhe tė antimitingjeve dhe mbledhjeve tė byrosė politike tė asaj kohe, tė kthyer nė ēerdhe intrigash dhe fantazmash. Qė kėrkonin kurbanė koka njerėzish, gazetarėsh, teknikėsh, folėsish, teknikėsh
Ishte koha e pėrplasjes sė madhe. Dhe, Radio Tirana, e fitoi betejėn. E fitoi sprovėn, me kohėn
Pas revolucionit, ne ishim tė gjithė tė lumtur. Me kolegen time Arjana Qatipi, gazetaren deri atėhere tė emisioneve pėr gratė dhe femrat shqiptare, ideuam dhe ēelėm njė program tė drejpėrdrejtė, me problematikė dhe fytyrė sociale. Gjithpėrfshirės. Me tre ore transmetim. Nga edicioni i radhės i lajmeve, marė nga redaksia e informacionit, deri tek rubrikat me debate, intervista, lojra argėtuese dhe zbavitėse radiofonike, muzika e pėrzgjedhur
dhe njė grup vajzash, studente nga histori-filologjiku, apo maturante nė gjimnazet e Tiranės, si bashkėpuntore tė kėtij programi, qė, duke e menduar si njė spektakėl radiofonik, e quajtėm Sot. Po nesėr? Pėr tė hapur membranėn e mikrofonit tė Radios, pėr ta kthyer ate nė njė bashkėfolėse gjigande me zėrat popullorė, ne hapėm edhe dy linja telefonike, tė drejpėrdrejta dhe, mė ndihmėn edhe tė drejtorisė teknike nė Radio, pėrgatitėm njė bėrthamė tė vogėl gazetarėsh dhe njė regjisore, pėr transmetime tė drejtpėrdrejta, me njė studio levizėse modeste. Mbaj mend se, nė Kuvendin e parė pluralist shqiptar, ate kohė, miratoheshin ligjet e para me debate tė mėdha. Nė portin e Durrėsit vazhdonin dyndjet e njerėzve tė dėshpėruar, qė kėrkonin tė rrėmbenin pėr herė tė dytė anijet, pėr tė shkuar nė Tokėn e Premtuar pėr njė jetė mė tė lumtur, ndėrsa nė rrugėt e Tiranės, shiteshin ushqime tė ardhura nga ndihmat pėr popullsinė e mbetur pa punė dhe pa pėrkrahje sociale. Programi Sot. Po nesėr? ishte i pari, i drejpėrdrejtė dhe treorėsh ku, pėrmes telefonatash direkte, pėr herė tė parė, hyri zėri i njerėzve tė lirė, i pacensuruar, i pakontrolluar nga dora e hekurt e ishdrejtuesve partiakė konservatorė dhe dogmatikė. Sa pėrmes tė ftuarve nė studio dhe transmetimeve direkte me studion e vogėl lėvizėse, aq edhe pėrmes telefonatave. Ku do tė kujtoj debatin nė telefon, ndėrmjet gruas sė ish-diktatorit, me njė vajzė nga Tirana, studente, qė fliste nga Universiteti i Torinos. U pėrplasėn dy botė dhe fitoi e reja. Moderatorja e emisionit, Arjana, ndėrhynte menēurisht me pyetje tė sakta, tek tė dy bashkėdialogueset, ndėrsa drejtonte debatin, ndėrsa vajzat nė studio, duartrokisnin bashkėmoshataren e tyre
Po atė ditė, unė dhe kolegia tjetėr, Amilda Dymi, transmetonim direkt nga Durrėsi, revoltat e qindra njerėzve, qė po pėrplaseshin me ushtrinė nė dyert e portit
Ishte gjithckca direkt, pėr herė tė parė. Ndėrkaq, pas kėtij program vijuan edhe dy tė tjerė, nė formė ciklesh. Por kulmin transmetimet direkte e arritėn me programin Zemėr, kushtuar emigrantėve shqiptarė
Radio Tirana sot
Radio Tirana, sot vazhdon tė transmetojė 24 orė nė 24, me frekuenca qė shtrihen nė horizont, nga Shqipėria, deri nė Amerikėn e largėt. Ajo i ngjan sėrish njė aorte gjigande, qė pėrēon oksigjenin e miliona dėgjuesve, nga e gjithė bota. Pėr fat tė mirė, disa prej ikonave tė saj, vazhdojnė ende tė punojnė nė studiot dhe redaksitė e kėtij institucioni tė madh publik. Me kėtė rast, unė dua tė falenderoj gazetarin, publicistin, poetin dhe shkrimtarin Albert Zholi, qė, me kulturėn dhe saktėsinė, dashurinė dhe talentin e tij, po mbjell njė pemė tė gjelbėrt, nė fushėn e kulturės sonė kombėtare, pėrmes librit tė tij, me pjesė brilante nga historia e Radio Televizionit Shqiptar. Punė tė mbarė dhe faleminderit, Albert. Edhe ti, si pjesė e kėtij institucioni tė madh, ke gjurmėt e tua tė arta, pėrmes qindra emisioneve, lidhjeve direkte, reportazheve, poezive, skicave e tregimeve, komunikimit tė madh me qindra e mijėra mėrgimtarė, tė cilėt, tek fjala jote e menēur dhe e ėmbėl, kanė gjetur shtegun drejt Atdheut. Kanė mėsuar, kanė shkruar, kanė folur dhe kanė qarė hallet me ty, miku im, sikur tė ishin fare pranė studios sė Radios apo studios sė Televizionit.Punė tė mbarė miku im dhe faleminderit! Zėri yt, i ngjan shpresės. Dhe dritės. Librin tėnd, do tė doja ta mbanin nė xhep miliona bashkėkombas dhe bashkėatdhetarė. Si pjesė gjithashtu tė ndėrgjegjes sonė kombėtare. Si pjesė tė jetės dhe historisė sė RadioTelevizionit tonė tė dashur.
Mars 2010.
Albert Zoli: Portat e hallit
Nga lindja gjer tek vdekja njeriu udhėton nėpėr portat e hallit
Sa del nga njė portė halli hyn tek porta tjetėr. Hyn pa trokitur se ato janė tė hapura nė dy kanatet e padukėshme...Dhe nga njėra portė tek tjetra, njeriu shpreson e shpreson pėr ti dhėnė fund asaj udhe tė paudhė, por asnjėherė nuk e sheh dot fundin.Edhe portėn e vdekjes e gjen hapur ... Hyn edhe atje pa trokitur pėr tė vazhduar udhėn e pasjetesės.
Deri nė cilėn portė ke arritur o njeri ?!
E gjen gėzimin duke ecur nėpėr portat e hallit ?!
Pa kaluar nė ato porta nuk e kupton jetėn ?!
Si?
E gjithė jeta ėshtė HALL?!
Hall qė jetohet?!...
Deri nė cilėn portė tė hallit ke arritur o njeri?!
...ARAT PO I LĖNĖ, PO MARRIN KURBETIN, CA MALLKOJNĖ TOKĖN, CA MALLKOJNĖ SHTETIN
Ėshtė njė orkestėr e vogėl me katėr vetė. Kėndojnė dhe u bien veglave muzikore, duke i rėnė cep mė cep lagjeve tė Athinės. Por mė shpesh i gjen nėn kėmbėt e Akropolit e nė lagjen Plaka, ku i gjetėm edhe ne pėr herė tė parė
Sa I dėgjuam, menduam se ishte ndonjė kasetė me kėngėt e njohura pėrmetare. Sė bashku me njė shokun tim, i afruam kėmbėt andej nga vinte ėmbėlsia e atyre kėngėve
Ata tė katėrt ishin pranė murit tė njė ndėrtese. Tė katėr esmerė, nga ata stėrnipėrit e muzikantėve, qė solli Pirroja i madh nga Egjipti, qė nė Pėrmet e gjetkė u bėnė djep- kėnge. Sikur ishin vėllezėr ngjanin. Klarinetisti ishte pak mė i shkurtėr
U binin veglave dhe kėndonin sic bėjnė grupet e herėshme pėrmetare, sidomos ai mė famozi, grupi i Laver Bariut. Ia kishin marrė vence njė kėnge tė vjetėr, sikur tė ishin nė grykėn e Kėlcyrės e jo nė kėmbėt e Akropolit:
Nė qivur tė shtrinė,
Tė veshėn si nuse.
Sa hije tė kishin,
Tė shkretat baluke!
Rreth kėngės grumbulloheshin e grumbulloheshin shqiptarė e turistė tė ardhur pranė bukurisė greke
Ne dėgjonim si pa marrė frymė e ata kėndonin :
Te gorica plakė,
Po ta bėjnė varrė.
Pleqtė po rrėmojnė ...
Beqarėt po qajnė ...
Edhe ne na mori kėnga dhe thoshim nėpėr buzė :
Pleqtė po rrėmojnė/Beqarėt po qajnė ...
Disa turistė nordikė, kėshtu dukeshin nga trupat e gjatė e nga tiparet e theksuara tė bardha, sic i themi ne shqiptarėt tė shpėlarė, hodhėn disa monedha nė kapakun e violinės dhe ngatėrruan disa fjalė, qė donin tė thoshoshin, tjetėr..tjetėr
Aq donin ezmerėt:
...Kishe dalė e rrije, afėr trėndafilit,
Tė digjej jeleku, nga zjarret e gjirit.....Ah..zjarret...
Bravoo, bravoo!-folėn dy nga tė shpėlarėt
Neve sa nuk bėheshim me krahė nga gėzimi e krenaria. Nė ato caste
mu kujtua njė thėnie e njė filozofi: Popujt qė kanė kėngė tė bukura, kanė tė ardhme ... E kujtova kėtė thėnie dhe psherėtiva. Ku ėshtė e ardhmja e kėtijė populli kėngėbukur si i yni?!!... dhe shoh me keqardhje bashkėatdhetarėt e mi tė ikur tufa-tufa, nėpėr udhėt e botės.... Dhe kėngėtarėt derdhnin shpirtin e tyre nė kėngė pėr tė kėnaqur zotėrinjtė portė mė portė e lagje mė lagje. Dhe ata si ta kishin lexuar dhimbjen time, ia morėn njė kėngė tjetėr: Njė kėngė tė dhimbėshme kurbeti:
...Cka qė smbin bari nė qafė ?
Nga lotėt qė derdhnin gratė !
Marrin rrugėn e kurbetit
Dhe se dimė cvjen prej detit ?
Rruga jonė, dreq o rrugė,
Zgjatet pėr njė copė bukė...
Njė vogėlushe u lėshua nga dora e nėnės dhe i dhuroi njė trėndafil tė kuq atij me klarinetė qe po e magjepste kete kenege. Klarinetisti e vuri karafilin diku, aty nga qante klarineta :
Djemtė e burrat tanė, shpirt e zemėr vrarė,
Arat po i lėnė pa i hedhur farė.
Arat po i lenė po marrin kurbetin,
Ca mallkojnė tokėn, ca mallkojnė shtetin
Ikėm me dhimbjen e gėzimit, qė na kish mbushur shpirtin dhe na derdhej si kėnga pambarim e katėr esmerve.
Albert Z. Zholi: Malboro
Vila ishte e rrethuar me mure tė lartė, e mė njė portė rrėshqitėse elektrike. Brenda mureve njė kopėsht me gjithėlloj pemėsh e lulesh. Vila ngrihej katėr kate me ballkone tė gjelbėruar e me dritare, dyer tė veshur me xhama dritėthithės ngjyrė gjethe portokalli,. ė tė dy anėt e ndėrtesės ishin vendosur dy kolibe ngjyrė limoni, ku ngrinin veshėt e mprehtė dy qenė leshataorė. Nė tė djathtė shtrihej e futej thellė njė garazh, ku njė djaloshi veshur me kominoshe, pastronte pesė makinat Mercedes Bens ku nė plan tė parė ndriēonin njė ngjyrė bardhė e njė ngjyrė mente
Derėn qėndrore e hapi njė vajzė e veshur me pėrparėse e kordele tė bardhė. Lindita e ndoqi pas vajzėn me tė bardha e u gjed nė njė sallon tė madh, me kolltuqe tė rėndė e shandanė, qė ndriconin edhe tė pandezur, me qylyma persianė, ku kėmba fshihej e dukej, mes luleve ngjyrėndezura e me muret mbushur me piktura klasike, tė bėra e tė stėrbėra me mijėra herė qė nga jeta e piktorėve. Nė njė nga kolltuqet e rėndė afėr oxhakut, ishte ulur Zonja. Kėmbėt i kish rėnduar mbi njėra-tjetrėn dhe njė fustan i gjatė i kish fshehur gjithė bukuritė e tyre. Tymoste me pėrtaci cigare Malboro, duke e hedhur cigaren nga njėra dorė tek tjetra, sikur gishtat e ngarkuar, me sdihet sa unaza, tė mos e duronin dot edhe atė send tymues . Lindita u afrua e ndrojtur.Gjithė ai luks i rėndė, me nė krye Zonjėn Malboro iu duk si nė pėrrallat e Njėmijė e njė Netėve .
-Mirdita !- e pėrshėndeti ajo greqisht.
-Mirdita!-ia ktheu zonja, duke lėshuar njė shėllungė tymi tė bardhė, nga goja, e duke i shėtitur sytė nga koka tek kėmbėt e Linditės. Lindita kishte njė bukuri tėrheqėse. Sapo e kish festuar 25 vjetorin e jetės dhe njė-vjetorin e martesės. Fėmijė nuk kishte. Dukej mė tepėr vajzė se nuse.
Zonja po ia fuste sytė e saj ku tė mundėte: Nė sy e nė buzėt gjysmė tė ēelura, nė vrimat e veshit, e nė qafėn e bardhė e tė shėndetėshme, nė gjoksin e hedhur e nė frymėmarrjen e ndruajtur, pastaj i ndaloi tek shuplakat e duarve dhe foli:
-E dini mirė greqishten ?-Dhe zėri i saj u bė i fortė e ngacmues.
-Jo shumė mirė .Po mėsoj ēdo ditė me medodikė dhe fjalor. Di tė komunikoj mirė nė anglisht dhe italisht.
-Si? Anglisht dhe italisht Ku i ke mėsuar?Dhe zonja lėvizi tė ndenjurat e trasha nė kolltuk, bėri ndėrrimin e kėmbėve mbi kėmbė dhe lėshoi bishtin e cigares nė njė tavolinė argjendi.
-Nė universitet foli mė kurajoze Lindita, kam mbaruar shkollėn e lartė pėr ekonomiste. Zonja e shtėpisė shfaqi njė qeshje ironike nė fytyrė, duke pėrdorur vetėm sytė dhe buza. Duke lėvizur muskujt e faqeve tė tulta . Dhe foli:
-Universitetet shqiptare nuk pijnė ujė nė Evropė dhe lėvizi gishtat e dorės sė majtė sikur donte ti shlodhte nga pesha e tė florinjtave, apo ti tregonte shėrbėtores me universitete se para gishtave tė saj nuk kishte vlerė shkolla e lartė
Por pėrsėri pyeti, si pėr tu siguruar, pėr ckish dėgjuar.
-Dhe sa vjet shkollė keni kėshtu ??
-Gjashtėmbėdhjetė dhe njė vit pasuniversitar, gjithsej shtatėmbėdhjetė ia numėroi Lindita, pėr tė lėnė zonjėn tė shtypte trurin nė llogaritje.
Makinėn larėse dini ta pėrdorni?-pyeti pėrsėri Zonja
-Po!- u pėrgjigj shkurt Lindita.
-Po fshesėn me korent pyeti pėrsėri Zonja, sikur donte qė njė nga pyetjet e saj tė dilte mbi dijet e shqiptares sė ditur.
-Po, di ta pėrdor edhe fshesėn elektrike u pėrgjigj pėrsėri shkurt Lindita .
-Gjėra tė tilla kishit nė vendin tuaj ?
-Makinė larėse, gati, ka ēdo familje. Unė kam patur edhe fshesė elektrike e sqaroi Lindita, duke ndenjur, ashtu, nė kėmbė, si nė provimet e shkollės.
-Po kėtu ēke mėsuar?-pyeti pėrsėri Zonja, duke pritur pėrgjigjen qė donte.
-Edhe kėtu kam mėsuar shumė gjėra, nė radhė tė parė si tė punoj nė shtėpi zonjash e si ti respektoj Zonjat
Zonja qeshi pėr herė tė parė me faqet e tulėta dhe u ngrit nga kolltuku.
Albert Z. Zholi: Sytė e Dorianės
Sa hyri nė vagonin e trenit shtangu. Pėrballė iu shfaq ajo ... Flokėt prerė shkurt si atherė. Simpatike. Energjike. Sytė e zinj qė i xixėllonin. Shatmesatare por elegante. Flokėt gėshtenjė tė shtrira. Edhe ajo e pa dhe mbeti ashtu sy hapur si ai
Treni nisi udhėn nėpėr shina ...Por ai nuk e dėgjonte ...
-Ec, Luan...lėviz mos gjejmė ndonjė vend i foli e shoqja, por ai akoma rrinte i hutuar nga ajo pėrballje tronditėse...
-Pse ndalove? Ec se nuk rri dot nė kėmbė ! foli pėrsri e shoqja. Ai bėri sikur lėvizi sa i hapi rrugė tė shoqes. Njė djalosh u ngrit nga vendi dhe ajo u ul. Ai rrinte nė kėmbė duke shqyer sytė a duke shqyer zemrėn, a duke shqyer trurin ??? Ai takim sysh i befasishėm me Dorianėn, e tronditi aq shumė sa e harroi veten...Edhe ajo e shihte pa fjalė sysh ...Sytė flasin shumė, por ata vetėm shiheshin, e sytė e tyre nuk kishin forcė fjale ...
Sytė e Dorianės u shkrinė dhe loti iu kėput mbi faqe...
Tashti edhe sytė e tij u zgjuan e donin tė flisnin e tė dėgjonin ... Sytė kanė kodin e tyre tė bisedės ...Thonė fjalė urrejtjeje e fjalė dashurie, pa i dėgjuar kush e pa i zbuluar kush tė thėnat e tyre ...Edhe kur sishte bėrė fjala gjuha e syve ishte ...Edhe gjuha e shpirtit tek sytė, e mė mirė, atė gjuhė e dijnė dashnorėt...
Kur dy tė dashuruarit kanė vendosur kodin e syve, e cdo ditė mėsojnė e thonė fjalė zemre, ata bėhen mė tė bukur e jeta e tyre merr kuptim ...Vetėm Doriana dhe Luani e dinė se ēflasin sytė e tyre...
Nė njė mbrėmje vallėzimi nė shkollė:
Mbrėmja organizohej nė prag tė Vitit tė Ri. Nga mesi i mbrėmjes , njė vajzė e vitit tė parė u gjend pranė tijė e i propozoi. Mund tė vallėzojmė? Ai sishte ngritur asnjėherė nė vallėzim atė mbrėmje, se nuk ndjejhej mirė, bile nuk donte as tė vinte, por nuk ua prishte dot shokėve ...Pa i folur vajzės u ngrit. Ajo kėrcente bukur, sikur vallėzonte me krah nė ngjasim fluture. Vallėzonin e heshtnin.Sytė nuk shihnin tek sytė, veē ndjenin afėrsinė e dy trupave nė njė prani tė heshtur.
Ashtu sic ishin, kokėulur, nisėn tė flisnin
Kur sytė akoma nuk shihnin tek sytė, duhej fjala tė thoshte ato qė thuhen zakonisht nė mbrėmje tė tilla: Nga je?...Jeni interesante..Si e keni emrin?... Sa zė tė ėmbėl qė kini?... Shkolla ēthotė?... Ohu, petagogėt ashtu e kanė
Ju pėlqen letėrsia? Unė lexoj shumė poezi
Mua mė pėlqejnė romanet
Gati kėto biseda bėhen mes vallėzuesėve, sidomos nė vallėzimet e lehta, ku i lihet vend edhe fjalės
Pastaj muzika mbaron Ata pėrshėndeten dhe ndahen.Ndodh qė djali e shoqėron vajzėn deri tek vendi i saj, pėr tu treguar i sjellshėm, por mė tė shumtat e rasteve, djemtė bėjnė ndonjė lėvizje ēapkėnēe, sa ndahen nga vajza e me hapa tė gjata zėnė vendin e tyre
Kur zuri vend Luani mendoi: Sa budalla u tregova ? Thashė budallaliqe me thasė ... Po dhe ajo ēmė tha? E ēmund tė thoshte ajo kur unė i flisja pėr hėnėn e pėr pyjet?!...Hiē! Mora vesh qė ėshtė nga Sh..... dhe kaq...E, mė tha emrin Doriana Duro. Unė smbaj mend ia thash e emrin tim ? Mė mirė tė mos flisnim fare ...
Edhe Doriana mendonte, aty pėrballė: Po unė ēbėra ashtu?! Sa budallaqe qė u tregova ?! Mirė qė vajta e ngrita nė vallėzim , por mu zgjidh edhe gjuha ...Thashė ndonjė fjalė tė menēur ? Kot fola si e jėma e Zeqos nė majė tė thanės fola...Ai mė pyeste e unė i pėrgjigjesha ...kėshtu e kanė djemtė tė pyesin ...por edhe unė e pyeta sa... E pyeta dhe smbaj mend se ēi thashė ?... Pėr emrin kot e pyeta ... Ehuu, tė gjitha kot i bėj unė ...
Kėshtu mendonin tė dy, sa mbaruan vallėzimin. Vec sytė ė heshtnin siē kishin heshtur ...Ata nuk kishin se ētė tregonin ...
Nė njė eskursion nė malin e Dajtit:
Ishte tetor. Gati kish kaluar njė vit nga ajo mbrėmje e nga ai vallėzim. Disa herė ishin parė, por sytė nuk tregonin tė fshehtat e tyre
Dhe tė patreguarit kanė vlerė
Sytė e prisnin shikimin e njėri-tjetrit. Pastaj i grumbullonin shikimet aty brenda e i celsonin me kujdesin mė tė madh nė zemra.
Nė atė gati njė vit ata kishin mėsuar gjuhėn e syve
Shokėt luanin volejboll. Ata tė tėrhequr mėnjanė ndjenin njėri-tjetrin nė bisedė sysh :
Sytė e atij: Tė dua Doriana! dhe me ato fjalė i godisnin fort e mė fort sytė e saj.Sikur nxirrnin shatėrvan rrezesh ata sy...
Sytė e saj:
Ua mama, mė tha TĖ DUA! Po unė ?!... dhe sytė e saj u ndezėn, sa edhe faqet, nėn sy, u prushėruan...
Sytė e tij: Doriana tė dua! dhe e goditėn edhe tri herė me ato fjalė.
Sytė e saj: Sa e lumtur jam! E lumtur e gjitha, e gjitha ...
Sytė e atij: Tė dua Doriana!...
Sytė e saj: Do tė mė duash gjithmonė ?!...
Sytė e tij: Eva tė dua!
Sytė e saj: Gjithmonė, gjithmonė???...
Sytė e tij: Po tashti?
Sytė e saj:Hė puthmė ēpret??...
Sytė e saj: U mbyllėn nė heshtje kėnaqėsie.
Sytė e tij. Nuk folėn mė.
Ditė e premte ishte ajo ditė. Ditė e premte marsi. Ajo sa kish mbaruar provimin e psikologjisė dhe qe vlerėsuar me notėn 10. Petagogu i psikologjisė ishte njė djalė i ri e simpatik. Mbasi kishin ikur tė gjithė ajo kish mbetur vetėm nė korridor me profesorin.
- Ishe shumė lart sot i foli ai
-Sinqerisht flisni ? e pyeti ajo.
Sinqerisht ! Pastaj me njė femėr si ti, vetėm sinqerisht flitet.
Ti je e gjitha pėr tu admiruar ...
-Haha ha...- qeshi ajo dhe nė atė vrull qeshje e puthi nė faqe.- Mirupafshim profesor, faleminderit!- e pėrshėndeti dhe iku me vrap sikur po fluturonte.
Si e bėra ? E putha pa kuptuar ...Sa inat mė vjen ! Nuk mė pa njeri, por ēvlerė kanė sytė e botės kur e panė sytė e mi atė qė bėra?...
E putha si pa gjė tė keq ... Se kam bėrė asnjėherė kėtė... Po Luanit si tI them?
Do tė mė kuptojė po tia them apo
Po sikur ta harroj fare atė qė bėra ?!... Do ta harroj ! Larg vetes e larg Luanit!...
Nė takimin e mbrėmjes me Luanin
Ai: Ēke sonte?
Ajo. Hiē.
Ai: Diē ke se kėshtu nuk tė kam parė kurrė?!...
Ajo: Mė dhemb koka. ( Po sikur tia them tani) Jo, jo ai nuk di gjė)
Ai: Ti mė ke thėnė se uėn jam ilaē pėr cdo sėmundje
( Do tė jetė e vėrtet ė ajo qė mė tha ai? Jo, jo).
Ajo: Do tė mė falėsh sot, por nuk jam mirė me tė vėrtetė
Ai: ( Ti them apo tė pres edhe ca?... Le tė mė tregojė vetė se ēka bėrė).
Ajo: ( Ēbėra qė nuk i tregova?! Tashti mu lidh nė fyt, nuk flas dot ?
Ai: Mos je zėnė me njeri?
Ajo: Jo. ( bobo ēbėra?!...)
Ai: Mos ke gjė pėr tė mė treguar: ( Kot po i bie nė qafė ...Ajo nuk mė fsheh gjė...)
Ajo: Unė ...( jo nuk mundem tashti ėshtė vonė...) nuk kam gjė pėr tė thėnė.
Ai: Asgjė Asgjė? ( tja them mė mirė cmė tha ai qė e kish parė, pse ta mbaj brenda pa tė vėrtetė ?!...)
Ajo: Asgjė!... ( tashti cdo gjė mori fund nuk mundem
njė gėnjeshtėr mbyt dhjet tė vėrteta
)
Ai: Pa mendohu! ( kot po e rėndoj
)
Ajo: Skam ētė mendoj ...nuk mendoj dot mė ...
Ai: Po profesorin ?... Arjanin atė bukuroshin ?...
Ajo: ( sytė iu mbytėn me lotė ), Jo... nuk ėshtė ashtu , ndodhi por
Ai:Si? Mė gėnjyen ata sy ?... Po mė gėnjejnė ?...
Ajo: Po...jo...oh...
Ai: Lamtumirė Eva...Nuk i shoh dot sytė e gėnjeshtėrt...
Ajo: Joo...joo...
Ai: ( E humba njė sy ....e humba)
Ajo: tė dy sytė nuk i kam mė, nuk mund tė shikoj...)
Treni ndaloi. Nė atė stacion Doriana do tė zbriste. U panė nė sytė e njėri-tjetrit.
Sytė e Doriana: Unė tė dua akoma Luan... Faji ishte imi... ti u martove, por unė ... Nuk i ndėrroj dot sytė e tu... E di qė jam kokforte. Inatēie
Sytė e Luanit: ( Nuk mundnin tė flisnin asnjė fjalė ... fjalėt e fundit i kishin thėnė atė natė tetori : Lamtumirė Doriana. Nuk i shoh dot sytė e tu. Tije kokforte dhe nuk munde kurrė ta kuptosh ndjenjėn e vėrtetė. Dashuria falet kur gjen tė veēantėn tek njeriu. Ti luan me ndjenjat e tjetrit. Luan edhe kur e din se gabon) . Vetėm njė psherėtimė i rėndoi gjoksin...
als_Latn als_Latn war_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn fao_Latn srd_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn ewe_Latn als_Latn sot_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn lit_Latn als_Latn als_Latn lit_Latn als_Latn als_Latn hat_Latn als_Latn epo_Latn bos_Latn als_Latn als_Latn als_Latn kab_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn hau_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn smo_Latn als_Latn als_Latn epo_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn szl_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn lua_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn unk als_Latn unk als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn dyu_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn