als_Latn bos_Latn hrv_Latn
Rudina HOXHA
TIRANA – Me Drejtorin e Politikave Mjedisore, Z. Romeo Hanxhari, si perfaqesues te saj, Bashkia e Tiranes prezantoi fundjaven e kaluar dy komponentet kryesore te projektit BUILD SEE, ku ajo eshte perfshire midis 9 vendeve te tjera pjesemarrese (Italia, Austria, Hungaria, Bulgaria, Kroacia, Sllovenia, Greqia dhe Rumania.)
I financuar nga fondet e Bashkimi Europian, BUILD SEE (http://www.build-see/), ka si qellim te promovoje modelin e menaxhimit te ndertimeve te gjelberta te qytetit, te mbeshtese ndertimet e reja urbane te qendrueshme ne respekt te eficences se energjise si dhe te inkurajoje pjesemarrjen qytetare dhe te aktoreve te tjere te shoqerise ne kete projekt. Edhe Bashkia e Tiranes eshte partnere ne kete projekt te cilin e prezantoi nentorin e kaluar.
Dy komponentet e ketij projekti ambicioz, konkretisht ‘Toolkit; dhe Plani i Veprimit u lancuan respektivisht nga arkitektja Linda Loka dhe inxhinieri, Hysni Laci ne konferencen e dyte qe u zhvillua me pranine e gazetareve, perfaqesuesve te shoqatave mjedisore, universiteteve, arkitekteve, te rinjve e te tjere.
Ne fillim te prezantimit te saj, arkitektja Loka nenvizoi se ‘Toolkit’ ndahet ne 3 komponente kryesore: ceshtjet e administrates publike; ceshtjet sociale dhe ceshtjet e risive ne ndertim.
“Dhe te gjitha keto problematika te projektit promovohen online nepermjet newsletters, broshurave, raporteve te vendeve pjesemarrese ne projekt, praktikave me te mira te mbledhura ne kete drejtim si dhe nepermjet aksesit te projektit ne aplikacionin Android,” tha Loka.
Mbi te gjitha, shtoi ajo, promovohen online te gjitha ndertimet qe kane perdorur elementet e eficenses se energjise.
Arkitektja shpjegoi se ne website e projektit Build SEE mund te gjeni cdo informacion qe ju nevojitet, mjafton te klikoni ne menute e deshiruara. Per shembull, nen menune ‘broshura’ listohen rastet (case studies) nga gjithe vendet partnere. Edhe Shqiperia ka publikuar rastin e saj, dhe konkretisht duke propozuar nje ndertese ‘green’ prototip ne zgjerimin e aksit verior te Bulevardit te Ri të Tiranës “Ne bashkepunim me grupet e punes eshte realizuar projekti “Green Tower”, si nje objekt i cili ploteson te gjitha kushtet e qendrueshmerise dhe elementeve “green” mbeshtetur ne kushtet klimaterike lokale dhe guideline-et teknike sipas legjislacionit ne fuqi. Kemi nxjerre kete rast, i cili perfshin: ventilimin natyral te godines, termoizolimin kapot, sistem te brendshem reciklimi te ujerave te shiut, panelet solare e nje sere elementesh te tjere, te cilet me se miri ne kushtet e Shqiperise, e specifikisht Tiranës, mund te shfrytezohen per uljen e harxhimit te energjise elektrike te ndertesave si dhe arritjen e komfortit njerezor per personat te cilat e jetojne ate,” tha ajo.
Gjithashtu, raportet perkatese te vendeve partnere jane te detajuara dhe ato fokusohen ne 3 elementet e lartpermendur: ceshtjet e administrates publike; ceshtjet sociale dhe ceshtjet e risive ne ndertim.
Per te vazhduar me praktikat me te mira te mbledhura ku Shqiperia merr rastin e Rezidences Libeskind e cila pervec elementeve si termoizolim kapot, sistem I automatizuar i ndricimit, sistem i automatizuar per kundrazjarin, tarracat e gjelberuara e te tjera, ka perdorur edhe trotuare me beton te drenazhuar (per filtrimin natyral te ujerave te shiut) apo lyerjen e fasades me boje specifike per vetpastrimin e saj ne rast shirash (duke ulur koston e mirembajtjes se fasades).
“Ose le te marrim nje shembull me konkret. Nese klikoni ‘mungesen e legjislacionit dhe direktivave (guidelines) teknike’ nen sub-menune “ceshtjet e administrates publike”, ju do te merrni informacion per kete aspekt specifik qe kerkuat; si e plotesojne kete kerkese vendet e tjera e keshtu me radhe” tha ajo.
Sipas Lokes, ‘Toolkit’ eshte mjeti ideal per te skanuar situaten aktuale te nje vendi sa i takon eficenses se energjise dhe per ta promovuar ate ne nivel nderkombetar.
Me tej, “nese duam te vendosim nje partnership ne keto fusha, Toolkit ndikon shume gjithashtu” perfundoi ajo.
Ndersa per komponentin e dyte te Build SEE – planin e veprimit per Eficensen e Energjise – inxhinieri Laci tha se ky plan permbledh 18 masa.
“Plani i Veprimit bazohet ne 5 shtylla kryesore: edukimi i perdoruesve te godinave per perdorimin me eficience te energjise ne godinat e tyre; zbatimi i ligjit te “Ruajtjes se Energjise ne Ndertesa”, perdorimin e ndricimit eficent ne godinat qe jane ne pronesi te bashkise (shkolla, kopshte, godina administrative etj); vendosjen e sistemeve eficente te ngrohjes ne godinat qe jane ne pronesi te bashkise dhe se fundmi, perdorimi i paneleve diellore,” tha Laci.
Ai vuri theksin ne nevojen immediate te uljes se konsumit te energjise ne ndertesa qe eshte ne nivelin rreth 1.708.235 MWh qe kane emetuar 462.881 ton Co2.
Pjesemarresit e konsideruan projektin, per tu perfunduar ne 2020 si rezultat i te cilit do te ulet me 20%n konsumimi i energjise elektrike, nje angazhim dhe sfide te vertete per autoritetet shqiptare. Lidhur me stokun e ndertimeve ne Tirane para viteve 90-te, ekspertet e panelit nenvizuan se per te certifikuar keto ndertime te cilat jane te medha ne numer duhet nje financim i madh, gje e cila per momentin duket e pamundur. Por te pakten, ato shprehen mendimin se ato ndertesa te cilat do te rinovohen te plotesojne kushtet e Eficenses se Energjise.
Ndersa per ambjentalistin e njohur, Sazan Guri, “plotesimi i elementeve ‘green’ eshte sidomos nje opsion per shqipetaret e varfer te cilet duan te mos shpenzojne shume para per energjine dhe te kene nje shtepi te ngrohte.” Nga ana tjeter, ai shprehu mendimin se nje presion me i madh nevojitet te ushtrohet ndaj arkitekteve dhe Ministrise se Mjedisit me qellim plotesimin e elementeve ‘green’ne ndertimet e reja.
Plani komplet i veprimeve per eficensen e energjise u miratua me vendim te Keshillit te Ministrave me vendim No: 619 me 7 shtator, 2011.
Siperfaqja e ndertesave ne Shqiperi eshte 11.928.273 metra katrore dhe konsumi i energjise prej ketij totali shkon ne 1708GWh ne vit.
Perllogaritjet tregojne se rreth 4 milion euro ne dite, qe shpenzohet nga konsumatoret shqiptare me uljen e temperaturave gjate dimrit, do te kurseheshin nese ndertesat do te termoizoloheshin. Gjithnje nese do te veprohej keshtu, shtepite tona do te kishin nevoje per ngrohje vetem 10-15 dite gjate dimrit ose e thene ndryshe rreth 120 milione euro do te kurseheshin pa frike per konsumatoret.
BUILD-SEE eshte nje nga 4 projektet qe Bashkia e Tiranes po zbaton per te permiresuar eficensen e energjise. Projekti i tramit, ndricimit elektrik publik dhe bashkepunimi afatgjate me projektin gjerman te GIZ jane tre projektet qe konsistojne ne nje eficense me te shendetshme te energjise ne vend.
Rezultati final i ketij projekti eshte shuma te medha parash te kursyera nga ana e konsumatoreve shqiptare dhe shtepi te ngrohta ne dimer ose te fresketa ne vere.
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn