als_Latn lit_Latn uzn_Latn
Shqiptarėt e Kosovės i barazonin me kriminelėt
Nga procesi gjyqėsor kundėr Kadri Hazbiut (4)
Kam mėsuar nga shokėt pėr masakrat e jugosllavėve kundėr popullatės shqiptare tė Kosovės
Pyetje: Ēveprimtari armiqėsore tė jugosllavėve kundėr vendit tonė keni konstatuar ose keni mėsuar nga tė tjerė qė nė periudhėn e luftės dhe mė pas?
Pėrgjigje: Gjatė Luftės Nacionalēlirimtare unė nuk kam konstatuar ndonjė aktivitet armiqėsor qė kanė zhvilluar jugosllavėt kundėr vendit tonė. Mbas luftės unė kam punuar nė Drejtorinė e Mbrojtjes sė Popullit dhe jam emėruar kryetar i degės Sigurimit tė Ushtrisė deri nga shtatori i vitit 1947, kohė nė tė cilėn kam shkuar nė kursin e Sigurimit nė Moskė sė bashku me Mihallaq Ziēishtin, Vaskė Kolecin, Vangjo Mitrojorgjin e Muēo Saliun. Nė prill tė vitit 1948 u ktheva nė funksionin qė kisha. Zėvendės kisha Llambi Peēinin. Nė maj qershor tė vitit 1945 jam dėrguar nė Kosovė. Kam mėsuar nga shokėt pėr masakrat e jugosllavėve kundėr popullatės shqiptare tė Kosovės. Nė njė rast kur jemi takuar nė Prishtinė, unė dhe shokė tė tjerė tė Partisė e tė ushtrisė qė drejtonin nė atė kohė, nė njė darkė shtruar nga Dushan Mugosha, Fadil Hoxha, Xhavit Nimani dhe dy malazezė, njėri prej tė cilėve me emrin Paloka, i them Xhavidit qė ishte shef i OZN-as pėr Kosovėn se po vriten njerėz tė pafajshėm, si ishte e mundur qė ndodhte kėshtu. Mė thotė se nuk ėshtė e vėrtetė, mbasi vriten vetėm kriminelėt, ballistėt e tė arratisurit dhe jo populli. Fadili mė kapi nga kėmbėt duke mė dhėnė tė kuptoja se ia bėra mirė. Duhet tė theksoj se darka u shtrua pėr grupin e delegacionit dhe jo vetėm pėr mua. Me Dushanin nuk zhvillova ndonjė bisedė. Pėr kėtė ēėshtje i kam bėrė raport me shkrim Nesti Kerenxhit mbas kthimit tim nė Shqipėri. Nga viti 1945 deri nė shtator 1947 qė shkova pėr studime nė BS, nuk mė kujtohet ndonjė akt armiqėsor i jugosllavėve kundėr vendit tonė. Nė kėtė kohė, zėvendėsi im ka qenė Llambi Peēini. Nga muaji prill deri nga mesi i qershorit tė vitit 1948 nė degėn tonė kishim, me sa mė kujtohet, njė kėshilltar jugosllav, ndėrsa tė tjerė ishin nėpėr divizione. Ata vepruan nė drejtim tė strukturės, rregulloreve, organizimit legal tė sigurimit duke pasur nė qendėr krijimin e agjenturės masive, nė kundėrshtim me ato qė kisha mėsuar. Me kėtė pikėpamje ka qenė edhe armiku Mehmet Shehu. Unė nuk kam qenė dakord me pikėpamjet e jugosllavėve dhe pata konflikt me ta, deri nė Drejtorinė Politike, te Kristo Themelko dhe pėrfundimisht u pezullua dėrgimi e pėrdorimi i kėtyre tezave. Sipas pikėpamjes jugosllave, veē sa sipėr, ndėrtimit tė agjenturės masive, ishte edhe ndjekja pa kriter dhe masive e njerėzve pėr aktivitet armiqėsor.
Pyetje: Si ishin udhėzimet nga Drejtoria e Mbrojtjes nė kėtė kohė nga armiqtė Koēi Xoxe e Nesti Kerenxhi?
Pėrgjigje: Tė zbatoheshin direktivat e jugosllavėve, por drejtuesit e asaj kohe si Vaskė Koleci (ish nė plenum tė Komitetit Qendror tė Partisė) dhe Nesti Kerenxhi e ndien se situata do tė ndryshonte dhe u pajtuan me porositė e dhėna nga Drejtoria Politike (Kristo Themelko), i cili me sa kujtoj ishte anėtar i Byrosė Politike nė atė kohė. Mbasi jam kthyer nga BS kam marrė pjesė nė njė aktiv qė mbahej nė shkollėn e Dakos (nė Kamėz shėnim) ku do tė punoheshin konkluzionet e Plenumit tė 8-tė Komitetit Qendror tė Partisė nga Koēi Xoxe, qė dėnohej Mehmet Shehu si anti-jugosllav. Unė kam diskutuar dhe jam solidarizuar me konkluzionet e Plenumit dhe e kam kritikuar Mehmet Shehun si karrierist, mbasi nė njė bisedė tė mėparshme me tė, mė pat thėnė se: ēperspektivė ke nė Sigurim, atje nuk bėn dot karrierė, ndėrsa nė ushtri mbaron akademinė dhe mund tė ecėsh pėrpara. Marrėdhėniet me Mehmet Shehun nė kėtė kohė i kam pasur tė mira. Nė kėtė periudhė, pas kthimit nga BS jam njohur me Feēor Shehun, i cili kishte ardhur si shef Sigurimi nė njė divizion. Marrėdhėniet me Koēi Xoxen i kisha tė mira, por marrėdhėnie pune operative tė drejtpėrdrejta kam pasur me Nesti Kerenxhin dhe Vaskė Kolecin. 19. 10. 1982
Pyetje: Me kėshilltarin jugosllav Svetozar Koēiē, a jeni njohur dhe ēfarė lidhjesh keni mbajtur?
Pėrgjigje: Kėtė person nuk e kam njohur dhe nuk ka qenė nė kėtė periudhė nė Degėn e Sigurimit tė Ushtrisė. Domethėnė, qė nga koha qė shkova pėr studime nė BS, derisa ikėn kėshilltarėt jugosllavė. Mundet qė ai tė ketė qenė nė ndonjė divizion, por unė nė atė kohė nuk e kam njohur. Me jugosllavė tė tjerė me shėrbim nė atė kohė nė Shqipėri unė nuk jam njohur e takuar.
Pyetje: Ēveprimtari nė kundėrshtim me normat dhe vijėn e partisė keni kryer gjatė periudhės kur vepronte tradhtari Koēi Xoxe?
Pėrgjigje: Pranoj se duke qenė nė krye tė Degės sė Sigurimit tė Ushtrisė kam kryer veprime tė paligjshme nė kundėrshtim me normat e vijėn e partisė, ashtu siē me tė drejtė u kritikova nė Plenumin e 11-tė tė K.Q. tė Partisė, me konkluzionet e tė cilit unė rashė plotėsisht dakord. Pėr kėto problem unė kam bėrė autokritikė edhe nė organizatėn bazė tė partisė. Pėr sa i pėrket drejtimeve konkrete tė shkeljes sė vijės e normave tė Partisė, kėto kanė ndodhur, unė i kam thėnė nė autokritikėn time, por tashti nuk mė kujtohen. Dua tė them se edhe vrasje pa vendim gjyqi janė bėrė, siē kanė qenė rastet e njė bashkėpunėtori tė Krujės, qė kishte tradhtuar dhe me sa di, duhet tė jetė dėnuar nga gjykata speciale (nipi i Gjon Markagjonit nga Kurbini) dhe njė rast tjetėr me dy tė dėnuar me vdekje qė janė ekzekutuar me miratimin tim. Kėto raste i referohen viteve 1951 1952 nė funksion tė legjendės pėr veprime tė caktuara agjenturore. Kėta tė dy nuk kanė qenė tė dėnuar nga gjykata popullore. 20. 10. 1982
Pyetje: Ju, i pandehur, e keni njohur personalisht Svetozar Koēiēin gjatė periudhės qė keni qenė nė Degėn e Sigurimit tė Ushtrisė.
Pėrgjigje: Personalisht nuk e kam njohur, as kam dėgjuar qė tė ketė qenė Svetozar Koēiēi nė atė kohė.
Pyetje: Ēraste konkrete ju kujtohen dhe veprimesh tuaja keni kryer nė kundėrshtim me vijėn dhe normat e partisė?
Pėrgjigje: Rreth vitit 1947 mė kujtohet se kanė ndodhur dy raste, njeri prej tė cilėve nė Divizionin e Gjirokastrės, Brigada e Delvinės, ku ishin arrestuar disa persona pėr veprimtari armiqėsore, tė cilėt kishin deponuar se kishin dashur tė arratiseshin njė grup oficerėsh tė kėsaj brigade. Mbi kėtė bazė kam shkuar nė divizion, kam pyetur tė arrestuarit dhe nga kėta dolėn ekzagjerime pėr shkak tė presioneve fizike e sugjestionit. Shkuarja ime u diktua nga shqetėsimi ynė dhe u bė me iniciativėn time. Konkluzionet, kur u ktheva, u gjetėn tė drejta dhe me sa mbaj mend, hetuesi u dėnua penalisht dhe shefi i sigurimit duhet tė jetė dėnuar administrativisht. Si shef i Sigurimit me sa mbaj mend ka qenė Asaf Kondi. Rasti i dytė ka qenė i divizionit tė Tiranės i dislokuar nė kazermat e Ali Rizait. Mė kujtohet se nė njė proces implikoheshin disa oficerė tė regjimentit tė artilerisė tė kėtij divizioni. Mbi bazėn e njė informacioni qė na erdhi, drejtova vetė analizėn dhe doli se edhe kėtu kishte ekzagjerim. Pėrfundimisht, problemi u kap dhe ēėshtja u zgjidh kryesisht me masa administrative. Me kėtė rast unė kritikova tė deleguarin Gjin Marku, i cili u shpreh se qė tė gjithė komunistėt e Drejtorisė Politike janė trockista. Kėtė ndėrhyrje timen e shfrytėzuan Pėllumb Dishnica etj pėr tiu kundėrvėnė tė deleguarit dhe efektivisht raportit. Mbaj mend qė unė bėra autokritikė duke u solidarizuar me repartin. Nė letrėn qė i kam dėrguar udhėheqjes sė Partisė e quaja veten fajtor dhe mu tha nėpėrmjet Mehmet Shehut se taktikisht kam gabuar. Kur mu thanė kėto fjalė nė emėr tė udhėheqėsit, ka qenė prezent edhe Gogo Nushi, mbasi tė dy ishin ngarkuar pėr tė mė kthyer pėrgjigjen e letrės.
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn