als_Latn dik_Latn sag_Latn
Bilanci i një viti
Një vit i pazakontë dhe bilanci i qeverisë për vitin 2014
Ky vit që po ikën mund të konsiderohet si viti i kthesës në shumë aspekte të politikës së jashtme dhe të brendshme të vendit. Me një trashëgimi katastrofike nga qeverisja e kaluar, Qeverisë Rama iu desh shumë kohë për t’iu mbushur mendjen qytetarëve të këtij vendi dhe partnerëve ndërkombëtarë se kemi të bëjmë me një vizion tjetër qeverisës dhe se kthesa ka filluar të bëhet në kahun e duhur. Dhe për këtë është punuar paralelisht si në politikat qeverisëse të brendshme dhe të jashtme.
Fryt i kësaj pune ishte marrja e statusit të vendit kandidat për në BE në muajin qershor të këtij viti, status që na ishte refuzuar disa herë radhazi më përpara. Ndërkohë qeveria për punën e saj ka marrë edhe përgëzimet e partnerëve ndërkombëtarë, sidomos nga BE dhe SHBA. Në pamundësi për t’i përmendur kronologjikisht të gjitha, po ndalemi në disa prej historive më të spikatura.
Vendosja e ligjit
Padyshim që puna dhe vendosmëria për vendosjen e ligjit përbën historinë kryesore të suksesit të kësaj qeverie për vitin 2014.
Në radhë të parë, ky ekzekutiv demonstroi vendosmëri për të vënë në lëvizje strukturat e shtetit për të vendosur ligjin. Ngjarja më domethënëse ishte ndërhyrja në Lazarat, në fshatin problematik që ishte kthyer në ‘republikë’ të fabrikimit dhe trafikimit të drogës prej më shumë se 20 vjetësh. Me një operacion të mirëorganizuar dhe energjik, Policia e Shtetit arriti të verë nën kontroll Lazaratin, të asgjësojë të gjitha plantacionet e kanabisit, jo vetëm në atë fshat por edhe pjesë të tjera të vendit.
Së dyti, të njëjtën vendosmëri tregon dhe po vazhdon të tregojë qeveria për prishjen e ndërtimeve pa leje. Edhe ky operacion që filloi në bregdet, tashmë është shtrirë në të gjithë vendin, duke mos bërë asnjë dallim për pronarët e këtyre ndërtimeve, të majtë apo të djathtë. Kryeministri Rama disa herë është shprehur se do t’i shkojë deri në fund këtij operacioni dhe kësaj praktike paligjshmërie.
Së treti, operacioni që ka ndërmarrë qeveria dhe policia për t’i dhënë fund vjedhjeve të energjisë elektrike në shkallë vendi, vjedhje që për dy dekada kishte marrë përmasa të frikshme. Masat drastike për ndërprerjen e energjisë për mospagimin me vite të tëra nga ana e debitorëve, deri edhe me burgosje në shumë raste, dha menjëherë efektet e saj. Pavarësisht akuzave të opozitës se qeveria po vendos shtetin policor, operacioni ka vazhduar me të njëjtën vendosmëri, ndërsa Rama është shprehur se pavarësisht kostos që ka ky operacion nuk do të ndalet për t’i dhënë fund praktikës së vjedhjes së energjisë dhe se askush nuk mund ta sfidojë shtetin.
Së katërti, këtë vit u disiplinua dhe u vu në kornizat e ligjshmërisë evropiane edhe trafiku rrugor dhe qarkullimi i mjeteve, një gangrenë permanente shqiptare, që sigurisht është përtej një fushate dhe duhet të shndërrohet në një pune normale dhe të zakonshme të policisë rrugore: Mjetet brenda parametrave, taksat, lejet e qarkullimit, patentat, sinjalistika etj, më në fund po fillojnë t’u bëhen shprehi rutinore shoferëve shqiptarë, dhe jo frikë ndaj një operacioni që fillon tani e mbaron pas dy muajsh.
Së pesti, një akt tjetër i fortë nga ana e qeverisë dhe që është përshëndetur është ai për mbylljen e 38 universiteteve private që ishin kthyer në piramida financiare dhe rriste numrin e analfabetëve me diploma në vend.
E megjithatë, lufta kundër korrupsionit nuk është histori suksesi. Asnjë nga ish-zyrtarët e lartë, ish-ministra, ish deputetë apo ish-kryeministra nuk është ndëshkuar dhe nuk ka shkuar para drejtësisë, pavarësisht se akuzat për ta kanë qenë të rënda dhe të shqiptuara nga kjo mazhorancë si kur ishte në opozitë, dhe tani që është në pushtet. Justifikimi se për mosndëshkueshmërinë e tyre shkaku është kapja e drejtësisë, duket i pamjaftueshëm për elektoratin. Po kështu mos hapja e dosjeve për ngjarjet tragjike si Gërdeci apo 21 Janari.
Ekonomia dhe biznesi
Edhe pse ishte një vit i vështirë, parashikimi opozitar për një vit “grek” sa i takon krizës nuk ngjau. Kjo në një kohë kur të gjitha “përgatitjet” para lënies së pushtetit, ishin bërë që diçka e rëndë të ndodhte. Gjatë këtij viti, bizneset dhe konsumatorët shfaqën besim në rritje tek ekonomia. Treguesi i ndjesisë ekonomike u rrit me 3.7 pikë në tremujorin e tretë të vitit 2014, njoftoi INSTAT-i. Zhvillimet pozitive u përcaktuan nga rritja e besimit në sektorët e industrisë, të ndërtimit dhe të shërbimeve, si dhe nga rritja e besimit të konsumatorëve gjatë tremujorit të tretë. Trendi duket pozitiv edhe për të ardhmen, pasi qeveria nënshkroi dy marrëveshje të rëndësishme: me FMN-në në muajin prill dhe me Bankën Botërore në muajin maj për marrjen e huave, përkatësisht 100 dhe 220 milionë dollarësh. Me marrjen e këtyre huave, qeveria shqiptare angazhohet të kryejë një sërë reformash të rëndësishme në sektorin financiar. Në radhë të parë nisi të shlyejë borxhet e prapambetura ndaj biznesit të vogël dhe HEC-ve. Kryeministri Rama e cilësoi këtë një mbyllje të një kapitulli të vjetër dhe nisjen e një të riu në marrëdhënie me partnerët ndërkombëtarë. Në fakt, viti i ardhshëm do të jetë treguesi i vërtetë nëse krizës i kaluam shkarazi.
Marrëdhëniet me opozitën (dhe kundërshtarët)
Një qëndrim të paimagjinueshëm në rrethana të tjera, ka mbajtur mazhoranca ndaj opozitës këtë vit. Toleranca (që dikush mund ta ketë përkthyer edhe indiferencë dhe lënie në hallet e veta) dhe plotësimi i shpejtë i çdo kërkese, ka qenë tipari i sjelljes së kësaj shumice. Edhe pse një sherr i rëndomtë deputetësh u politizua në mënyrë qesharake dhe solli një bojkot gjashtëmujor, episodi në fjalë ekspozoi në dritë të keqe të djathtën dhe jo koalicionin e majtë. Po kështu qëndrimi ndaj presidentit ka qenë bashkëpunues, me frymë të përmbajtur dhe me një fjalor tërësisht të respektueshëm e institucional.
Politika e jashtme
Performanca e kësaj qeverie gjatë vitit 2014 në fushën e politikës së jashtme mund të thuhet se është më e mira e të gjitha qeverive pas vitit 1990. Si asnjë paraardhës i tij, kryeministri Rama ka qenë i ftuar nga kancelaritë më fuqishme evropiane dhe botërore, ku ka marrë mbështetje për reformat që ka ndërmarrë. Nuk mund të konsiderohet i rastësishëm Samiti ballkanik i Berlinit, ku Rama foli në emër të shefave të qeverive të rajonit. Ky samit është një tregues i mbështetjes jo vetëm politike për Ramën, pasi tashmë Gjermania konsiderohet një partner i fortë strategjik për Shqipërinë edhe në aspektin ekonomik. Takimet me Kancelaren Merkel duket se iu dhanë fund dilemave të fillimit të kësaj qeverie për partnerët strategjikë të Shqipërisë. Ndërkaq, pas atij samiti në Berlin, Rama bëri një vizitë historike në Beograd, e para pas 68 vjetësh e një Kryeministri shqiptar në Serbi. Kjo vizitë që nisi të shkrijë akullin në marrëdhëniet midis dy vendeve, duke hapur një kapitull të ri, jo vetëm për dy vendet tona, po për krejt rajonin, ku shqiptarët, sikurse e tha Rama pardje në Prishtinë janë bërë faktori më i rëndësishëm në rajon. “Ajo që ka ndodhur me shqiptarët në këto 15 vjet është nga ato gjëra që një kombi i ndodhin një herë në 100 apo 200 vjet. Është një gjë fantastike. Të mos e harrojmë, shqiptarët janë faktori më i rëndësishëm në rajon. Kjo rëndësi e madhe që ka marrë faktori shqiptar është përgjegjësi historike për ne. Ne nuk mund të sillemi si superiorë, në rast se duam që ta përdorim peshën e re që kemi në rajon, për t’i dhënë gjeneratave të tjera të shqiptarëve dhe të tjerëve, një rajon përfundimisht të çliruar nga makthet e të shkuarës” tha Rama.
E megjithatë, jo çdo gjë shkon si në vaj në politikën e jashtme. Ato që folëm më sipër për histori suksesi të qeverisë në politikën e jashtme, janë më shumë meritë e Ramës se sa e Ministrisë së Jashtme. Sepse është e papranueshme që në një sërë vendesh ambasadat tona janë thuajse inekzistente, pasi në krye të tyre janë ende ambasadorët e Berishës.
Vizita e Papës
Politikë e jashtme ose jo, vizita e Françeskut I në Tiranë ishte një moment historik për vendin. Së pari për veçoritë e këtij Pape të jashtëzakonshëm, e së dyti sepse Shqipëria ishte stacioni i parë evropian i tij që kur u zgjodh në krye të pontifikatit. Në të gjitha aspektet, kjo vizitë hodhi një tjetër dritë ndërkombëtare mbi Shqipërinë. Në këtë pikë duhet lënë mënjanë fakti nëse kjo ngjarje duhet shënuar ose jo si meritë e ekzekutivit; ajo mbetet një ngjarje e lume për të gjithë shqiptarët në Ballkan./Xh.Shehu
***
Bilanci i demokratëve
Nëse do të kërkonim një përkufizim se si ka qenë viti 2014 për demokratët, shprehja më e afërt do të ishte “viti i kotësisë”. Në selinë blu, ose SHQUP siç mbizotëron emërtimi i zhargonit së fundmi, bilanci i këtij viti nuk ka lënë ndonjë gjë për të shënuar. Betejat e tyre kanë qenë të humbura dhe deri diku edhe pa ndonjë strategji të caktuar.
Partia Demokratike udhëheq në tre institucione që janë jetike për një vend demokratik. Në dorën e saj ndodhet sistemi i drejtësisë, që ka në krye Bujar Nishanin, po ashtu nën drejtimin e saj është bashkia më e madhe në vend, dhe po në dorën e saj është opozita e vendit. Por çfarë ka ndodhur me këto shtylla të demokracisë gjatë këtij viti që po lëmë pas? Si është sistemi i drejtësisë pas një viti, cilat janë punët që janë bërë në bashkinë e kryeqytetit dhe a ka pasur vendi një opozitë që ka mbrojtur interesat e qytetarëve? Le t’i marrim me radhë.
Sistemi i drejtësisë është një pushtet që edhe këtë vit nuk ka bërë ndonjë hap cilësor përpara. Asnjë funksionar i lartë, ministër apo ish-ministër, nuk shkoi përpara togave të zeza. Edhe ata që u proceduan penalisht përfituan nga procedurat dhe hapësirat ligjore. Por po ashtu edhe Bashkia e Tiranës ka bilancin e saj.
Viti 2014 mund të quhet si viti që bashkia nuk ka pasur kryetar dhe kjo me sa duket do të zgjasë deri në qershor të vitit të ardhshëm. Ndërsa opozita nuk e ushtroi pushtetin e saj në Kuvend, sepse Berisha dhe pasuesi i tij vendosën që të braktisin Kuvendin dhe seancat plenare t’i ndiqnin nga televizori. Një bilanc si kanë punuar demokratët…
Opozita me dy kryetarë
Në vitin 2014 Partia Demokratike e nisi me dy kryetarë dhe e përfundoi po ashtu. Dirigjenca që i bën Berisha partisë nga zyra e tij në “ABA Center”, ka sfumuar fare rolin e Bashës. Opozita e nisi vitin me një frymë konstruktive, duke marrë pjesë në Kuvend dhe duke bërë oponencën për shumë ligje dhe aksione të qeverisë.
Pjesën e parë të vitit ajo arriti të bënte dhe zhurmë, sidomos sa i përket luftës ndaj trafikut të lëndëve narkotike. Në Divjakë ra një avion, i cili po tentonte të trafikonte drogë dhe kjo i vinte përshtat atyre që kishte thënë PD, se po bëhet transport i drogës me avion të ushtrisë nga plazhet apo bazat ajrore. Gjithashtu, PD vendosi që t’i thoshte jo ofertës së mazhorancës për të hartuar së bashku reformën territoriale.
Demokratët e cilësuan atë si një strategji të qeverisë për të fituar zgjedhjet në tavolinë. Në fillim të verës, demokratët vendosën ta braktisin Kuvendin dhe për gjashtë muaj qëndruan në bojkot, duke pasur si pretekst një zënkë mes deputetëve në sallën e parlamentit. Vjeshta kaloi me zgjedhjet brenda llojit, ndërsa nuk munguan dhe protestat antiqeveritare, siç ishte ajo e 22 nëntorit përpara Kryeministrisë.
Bojkoti po zgjatej shumë dhe demokratët po rrezikonin të digjnin mandatet e tyre. Me këmbëngulje ata arritën që të bëjnë zhurmë edhe në Bruksel, ku u angazhuan dy eurodeputetë për të arritur një marrëveshje mes palëve. Marrëveshja u arrit dhe PD u rikthye në Kuvend, ndërsa marrëveshjen e cilësoi si fitore të sajën. Në të 12 muajt e këtij viti PD ka rezultuar me dy kryetarë. Basha nuk ia kthen asnjëherë fjalën Berishës, ndërsa ky i fundit vazhdon të jetë kryetar de fakto.
Ai arriti që edhe familjarët e tij t’i bëjë pjesë të strukturave të partisë, duke kujtuar dhëndrin që u bë anëtar i Këshillit Kombëtar të PD-së. Gjatë këtij viti Basha ka pasur edhe divergjenca brenda grupit. Pak ditë më parë ato u shfaqën fare hapur, kur deputetë të PD-së kërcënuan se do të shkonin ne Kuvend edhe nëse nuk do i lejonte kryetari. Disa nga kundërshtarët e tij janë ata që njihen si grupi “Olldashi”, por dhe Jozefina Topalli, Genc Ruli, Ridvan Bode etj., nuk kanë një raport të mirë me kryetarin “de jure”.
Bilanci i Bashkisë
Në ditën që Lulzim Basha mori bashkinë me procedurë nga Arben Ristani, bëri vetëm një premtim për të cilin tha se do e mbante me çdo çmim: “Do ta mbaj Bashkinë larg politikës”. Ai premtoi se do të merrej vetëm me punët e qytetit dhe se katër vitet si kryebashkiak do t’ia kushtonte qytetit. Këtë premtim ai e theu në vitin e kaluar, kur iu dhurua partia nga Sali Berisha.
Përveçse nuk e nisi kurrë punën për tramvajin, ai ka mashtruar qytetarët në shumë pika, të cilat edhe pse të gjithë i dinë, po i rendisim më poshtë. Basha premtoi 30 mijë vende të reja pune, por në fakt ka punësuar në bashki vetëm drejtorët e Berishës dhe disa ithtarë të PD-së, ndërsa spastroi në bllok administratën.
Premtoi kalimin e kompetencave tek minibashkitë për dhënien e lejeve për ndërtime të vogla. Premtoi linjën telefonike antikorrupsion në Bashkinë e Tiranës, por bashkia u kthye në qendër korrupsioni. Premtoi se do të ulte çmimet e mallrave dhe ushqimeve dhe se do të hipotekonte të gjitha apartamentet. Po ashtu, Basha ka premtuar uljen e taksave nga 2-5 herë, heqjen e 60 taksave, ngritjen e një task-force për punësimin e të rinjve, financimin e stazhit për ata që mbarojnë universitetin, 70 për qind e atyre që mbarojnë këtë stazh u ofrohet një vend pune etj. Premtoi tramvaj, unazën e madhe, parkingje nëntokësore, parqe, kartën e studentit etj. Lulzim Basha premtoi zhvillimin e 14 qendrave urbane dytësore, premtoi ndërtimin e tramvajit deri në Kombinat, më pak se 30 nxënës nëpër klasa, një Bibliotekë Universitare, heqjen nga rruga të fëmijëve që lypin etj.
Por gjatë këtij viti sigurisht që ai preu në besë qytetarët edhe sa i përket politizimit të bashkisë. Shumë punonjës të bashkisë u katapultuan në Partinë Demokratike, duke u kthyer tashmë në një institucion që më shumë mendon për interesat e kryetarit, se sa për punët e qytetit. Gjatë këtij viti Basha e kaloi shumë pak kohën në zyrën e tij, duke u marrë tërësisht me punët e partisë. Kulmi i kësaj braktisjeje janë edhe mbledhjet e Këshillit Bashkiak, kur Basha prej dy vjetësh nuk shkon më, por dërgon vartësit e tij.
Edhe këtë vit Basha e mbylli pa bërë asgjë të mirë në bashki, më saktë ka bërë diçka që i dha fund edhe hapësirës së vetme të gjelbërt në qytet, siç është Liqeni Artificial, ku do të ndërtohen disa pallate 20-katëshe. Me sa duket, përveç qytetarëve, edhe ai mezi po e pret fundin e mandatit për t’u marrë me punët e partisë.
Beteja e Nishanit me mazhorancën dhe drejtësia
Ushtrimi i detyrës prej Presidenti Bujar Nishani, do të mbahet mend për konfliktin e gjatë me mazhorancën e re qeverisëse dhe për afrimitetin e tij me opozitën. Ashtu siç pritej, kreu i shtetit nuk mundi dot që të kapërcejë edhe dallimet ideore me shumicën e re qeverisëse, duke i kthyer asaj pothuajse të gjithë ligjet e rëndësishme.
Pjesa më e madhe e ligjeve të kaluara nga Presidenti janë vetëm ratifikimet, ndërsa të gjitha nismat e reja ligjore që kanë qenë kyçe për vijimësinë e reformave dhe implementimin e politikës së re, janë kthyer mbrapsht prej tij. Kjo ka detyruar shumicën qeverisës që t’i votojë edhe njëherë në parlament, duke sjellë humbje të rëndësishme kohe. Një prej tyre ka qenë dhe ndarja e re territoriale, që për Nishanin ishte antikushtetuese. Por së fundmi, Gjykata Kushtetuese i dha të drejtë shumicës, duke rrëzuar pretendimet e Nishanit.
Të tjera përplasje të kreut të shtetit me drejtimin e ri prej PS-së dhe LSI-së kanë qenë ato për ILDKP-në, për paketën fiskale, për drejtimin e forcave të armatosura, ligji për Gjykatën e Lartë, shkarkimi i dy anëtarëve të KLD-së etj. Por ajo që ka rënë në sy në ankimimet e Presidencës, të depozituara në Gjykatën Kushtetuese, ishte se argumentet ishin pothuaj identike me ato të parashtruara nëpër media nga Basha dhe Berisha, duke ndezur një debat të fortë nëse Nishani ka mundur që të shkëputet nga ish-partia e tij apo faji ka qenë i këshilltarëve të tij, të cilët janë njëkohësisht edhe në forumet drejtuese te PD-së.
Një tjetër pikë e fortë në përplasjen midis mazhorancës dhe Presidentit kanë qenë dekretet për Gjykatën e Lartë dhe atë Kushtetuese. Në mënyrë të përsëritur, Nishani shmangu partitë politike nga procedura e zgjedhjes së kandidatëve për anëtar të Gjykatës Kushtetuese, e për pasojë , të gjithë kandidatët e tij u rrëzuan. Pati edhe raste, siç ishte ai i deputetit të LSI-së, Spartak Braho, që kërkoi dhe shkarkimin e Presidentit Nishani, për shkelje të Kushtetutës.
Përplasje tjetër është ajo për plotësimin e Këshillit Mbikëqyrës të Bankës së Shqipërisë dhe të Guvernatorit të ri. Presidenti kërkonte që Guvernatori i ri të ishte me shtetësi shqiptare, ndërsa mazhoranca shprehej e hapur edhe për një shtetas të huaj, mjaftonte profesionalizmi i tij. Kjo detyroi deputetët e saj që të investoheshin për amendimin e ligjit, duke i hapur rrugën edhe një Guvernatori të huaj.
Gjithsesi, duket se të dy palët kanë gjetur një zgjidhje të mesme. Ajo që duhet theksuar në punën e Nishani është paaftësia për të reformuar sistemin e drejtësisë. Edhe këtë vit lufta ndaj korrupsionit ka qenë në minimumin e vet. Kemi pasur me dhjetëra raste që janë arrestuar zyrtarë të mesëm dhe të ulët dhe janë liruar nga gjykata. Ndërsa nuk ka ende një zyrtar të lartë të dënuar nga gjykatat apo të arrestuar nga prokuroria për korrupsion dhe abuzime, në rang ish-ministrash apo zëvendësministrash./Erion HABILAJ
-
asnje ndjesi
-
I kenaqur
-
i shqetesuar
-
i trishtuar
-
i indinjuar
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn unk als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn unk als_Latn unk als_Latn unk als_Latn unk als_Latn unk knc_Latn