als_Latn dik_Latn sag_Latn
Një portret në shenjë të përkujtimit për mësuesin e vrarë Namon Kunoviku
Misionin e mësuesit dhe të edukatorit e ëndrroi gjithmonë
Nga Prof. Hilmi Saraçi
Namon Kunoviku u lind në Vushtrri me 1940 në një familje të njohur atdhetare . Të parët e tij me 1878 ishin dëbuar me dhunë nga Toplica , nga fshati Vllahi. Gjatë dëbimit me dhunë 6 antarë kishin mbetur të vrarë , ndërsa nënave nga krahaoiri u kishin rrënbyer 2 fëmijë . Një kohë kjo familje vendoset në fshatin Breznicë , më vonë në fshatin Selac dhe në fund në Kunovik, deri më 1938 kur shpërngulet në Vushtrri. Në vitin 1941 serboçetniket i kishin vrarë baban Selimin dhe xhaxhanë Bislimin . Vëllau i tij Rrahmani qendroi me vite të tera nëpër burgjet serbe . Kështu kjo familje vazhdimisht ishte e ndjekur dhe e persekutuar nga pushteti serboçetnik. Një fat të vështirë gjatë terë jetës e pati edhe mësuesi Namon Kunoviku.
Misionin e mësuesit dhe të edukatorit të brezit të ri , Namon Kunoviku e kishte në zemër dhe në shpirt që herët, prandaj pasi kreu shkollën tetëvjeçare në Vushtrri u regjistrua në shkollën normale në Mitrovicë . Si nxënës (normalist) u dallua në mësime dhe në aktivitete të tjera kulturore , arsimore dhe atdhetare . Për këtë arsye shpeshëherë thirrej në “biseda informative” nga organet e sigurimit serb – UDB-ja . Pasi kreu shkollën normale filloi të punojë mësues , edukues i brezave të rinj, për të cilin profesion kishte ëndërruar gjithmonë . Në fillim punoi në Skënderaj, mirëpo pas pak kohesh organet e sigurimit serb –UDB-ja e kishin pushuar nga puna si nacionalist. Më vonë punoi në Nevolan (Çeltinë), në Vërrnicë (Vërri) dhe në fund në shkollën tetvjeçare “Zija Prishtina” tani “Naim Frashëri” në Vushtrri, derisa pushoi se rrahuri zemra e tij. Përveç punës si mësues , Namoni ishte epror rezervë ushtarak ,prandaj edhe në këtë drejtim kontributi i tij ishte i dalluar.. Ishte punëtor i palodhshëm dhe i përpikët. Disa herë mori lavdata dhe shpërblime për punën edukative dhe arsimore . Nxënësit i mësonte ta duan njëri tjetrin, të kultivojnë në shpirtin e tyre respektin, krenarinë dhe bujarinë njerëzore . Mbi të gjitha ta njohin dhe ta duan atdheun, të luftojnë për çlirimin kombëtar për Kosovën e pavarur.
Nxënësit, arsimtarët, prindërit dhe shoqëria ku jetonte dhe punonte kishin respekt dhe dashuri për mësuesin Namon, sepse ai kurdoherë ishte i sjellshëm, i mirë , ishte pranë tyre me zemër dhe shpirt.
Kudo ishte i pranishëm dhe zëdhënës për çështjen kombëtare
Në kohën e lëvizjeve atdhetare , demostratave gjithpopullore për Kosovën Republikë , mësuesi Namon së bashku me vëllaun , Rrahmanin dhe me antarë të tjerë ishte në ball gjithmonë , duke përkrahur kështu me dashuri dhe krenari kërkesat atdhetare të demostrantëve . Për të gjitha këto më vonë ishte maltretuar dhe ishte keqtrajtuar nga pushteti serboçetnik.
Me paraqitjen e UÇK-së, mësuesi Namon gjithmonë fliste dhe madheshtonte luftën, trimërinë dhe sakrificën e luftëtarëve tanë për çlirimin e Kosovës . Gjithmonë fliste se rrugë tjetër për shqiptarët nuk ka përpos luftës së armatosur kundër armikut shekullor . Kështu kudo ishte i pranishëm dhe zëdhënës nëpër ndeja , në familje dhe në shoqëri për çështjen kombëtare . Ai me zemër e me shpirt organizoi dhe ndihmoi UÇK-në . Kështu së bashku me vëllaun Rrahmanin kishin blerë për luftëtarët e lirisë kompjuterë dhe disa telefona mobil. Thoshte gjithmonë se kjo shkëndi, dritë çlirimtare do të ndriçojë shpejt Kosovën tonë të dashur . Nuk vonoi shumë UÇK-ja doli sheshasi në ball kundër armikut . Trimëria dhe heroizmi i tyre kishin marrë dhenë anembanë botës . shumë të rinj dhe të reja u rreshtuan në radhet e UÇK-së dhe luftuan trimërisht kundër armikut, duke dhënë jetën për liri dhe pavarësinë e Kosovës . Armiku i tërbuar u përpoç që të shuaj këtë shkëndi çlirimtare , por pasi nuk arriti, filloi të hakmerret në popullatën duarthatë .
Kishte vendosur të qendrojë në shtepi, sepse nuk i frikohej vdekjes
Forcat policore ushtarake serbe tani vazhdojnë të vrasin dhe të masakrojnë kudo shqiptarët. Ata kishin filluar aksionin e tyre kriminal edhe në qytetin e Vushtrrisë. Me 24 prill 1999 kishin fillua aksionin e tyre në disa lagje të qytetit të Vushtrrisë dhe kërkonin , më parë njerëzit nga radhët e shqiptarëve që ishin në sy të armikut. E kishin bërë regjistrin për ekzekutimin e tyre. Njerëzit ishin strukur si të humbur dhe nuk dinin si të veprojnë në këto çaste të vështira,. i tërë qyteti i Vushtrrisë ishte përthekuar me rrethojë të hekurt kriminele serbe. Forcat policore dhe paramilitarët serbo-çetnik kishin filluar të hyjnë nëpër shtepitë e shqiptarëve dhe kërkonin të evidentuarit. Në këtë ditë kur serbët e kërkonin Namon Kunovikun, ai kishte vëndosur të mbetët në shtëpi me të shoqën Zilinë dhe me vajzën e vogël, Egzonën 9 vjeçare. Djalin e madh, Gëzimin e kishte larguar më herët, sepse dronte më tepër për djalin se për veten. Ai thoshte shpeshëherë: nuk mërzitëm nese vdes për popullin tim.
Ishte afër brëmja. Natyra kishte fillua të kacavjerret mbi hapsirën e qiellit të Vushtrrisë. Errësira e vdekjes lëshohej edhe rreth shtëpisë së mësuesit Namon. Qielli i zymë me re të zeza ishte mbulua. Pritej një shi i përcjellë me erë. Dëgjohen krismat e pushkëve automatike nëpër rrugët e qytetit të Vushtrrisë. Njerëzit dukeshin si hijet e drunjëve të prerë, duke pritur vdekjen në çdo mnoment. Kurkush nuk kishte guxim që ta hapë derën as dritarën që të shikojë se çka po ndodhë rreth shtëpisë dhe lagjës në qytet. Bishat serbo-çetnike kishin fillua aksionin e tyre kriminal.
Ata ishin paramilitarë çetnik lokal
Nuk kishte vonua shumë, ishte ora 21.30 kur ishte hapur dera e oborrit e mësuesit Namon. Krisma e derës e kishte bërë me dije se dikush kishte hyrë dhe po vinte drejt shtëpisë. Shpejt kishte dalë mësuesi Namon. Nuk ishte trembur edhe pse e dinte se një e ligë e kishte mësyer. Kriminelët kishin planifikua vrasjen e mësuesit, e kishin përcjell me kohë. Ata kishin ardhë për ta vërtetua se a është në të vërtet mësuesi Namon që e kërkonin. Kishin qenë gjashtë kriminelë të dera e oborrit,vazhdon tregimin trishtues vajza e mësuesit, Egzonja.
Prej tyre ishin ndarë tre kriminel dhe kishin shkua të shkallët, të dera e shtëpisë. Këta kriminelë, paramilitarë çetnikë ishin lokal. Njëri prej tyre thotë Rrahmani, vëllai i Namonit ishte fqiu i tyre , Aca. Ishin të maskuar, me pushkë automatike në dorë dhe me thika në brez. ”Kush jeni ju”?-I drejtohen mësuesit. “Unë jam Namon Kunoviku”- ishte përgjigjur. “Ku punon”?- “Jam mësues, punoj në Sh. F. “Zija Prishtina” në Vushtrri. Nuk e kishin zgjatur më tutje kriminelët. Me breshri plumbash e qëllojnë trupin e mësuesit dhe e lënë të vdekur, para shkallve, para shtëpisë. Del si e çmendur e shoqja Zylija dhe e sheh të shoqin të vrarë. Pisket. Hudhet mbi trupin e tij, e përqafon, përpiçet që ta ndihmojë, e rrotullon trupin e rrëxuar të bashkëshortit që kishte fillua të pikojë gjak. E shikon për herë të fundit. Kriminelët, pa mëndua fare, edhe ate e qëllojnë me breshëri plumbash në kokë, në trup dhe e plandosin për toke të vdekur. Burr e grua mbesin të përgjakur, njëri pranë tjetrit, të shtrirë në prag të shtëpisë. Gjëmojnë, kërkojnë ndihmë, por kurkush nuk ka mundësi t’u ndihmojë. Kriminelët kishin shikua me gjakftohtësi dhe kishin ikur. Vajza e tyre e vogël, Egzona kishte dalë prej dhome. Kishte qenë e strukur në një qoshe të dhomës. Ishte afrua pranë babit të vrarë. Kishte piskat dhe e kishte kapur kokën si e çmendur. Kishte parë gjakun duke rrjedhur mbi trupin e prindërve. Kishte çajtur dhe kishte bërtitur dhe në fund i kishte përqafuar: herë babin, herë mamin. Lotët e saj ishin përzier me gjakun që kishte rrjedhur nga trupi i prindërve të vrarë. Nuk kishte si të ndihmojë. Ishte përpjekur tërë natën dhe nuk kishte besuar se mami dhe babi kishin vdekur. Mami e kishte shikuar njëherë para vdekjes, për herë të fundit e kishte përgëdhel, e kishte shtërnguar me duart e përgjakura dhe e kishte afruar pranë krahrorit të shpuar me plumba…
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn