als_Latn dik_Latn sag_Latn
Wikipedia:Projekti Fjalori/M
Gjuhë dhe letërsi
M
- Madrigal-i
- Makaronike
- Maksimë-a
- Mal dy dieklë
- Manierizëm
- Martelian
- Maskaradë-a
- Mbyllje-a
- Mistersingerët
- Melodia e vargut
- Melodramë-a
- Memuaret
- Menestre!
- Metaforë-a
- Metër-i
- Metodë-a
- Metonomi-a
- Metrikë-a
- Mënyra krijuese
- Mimë-i
- Miniaturë-a
- Mister-i
- Misticizëm-i
- Mistifiki-i
- Mit-i
- Mitologji-a
- Mjeshtëria artistike
- Modernizëm
- Monografi-a
- Monoklonë-a
- Monolog-u
- Monorimë-a
- Montazh-i
- Moralite-ja
- Motiv-i
- Motivim-i
- Mirakl-a
- Muzë-a
Folklorë
M
- maçungë ~a ef. shm. ~a çomagë, kërrutë. [2]
- made - mbasi. [2]
- mahlukat ~i em. përmbl. (or.) [2]
- majk - mik. [2]
- majll miell. [2]
- manâ ~ja (man^e ~ja, m^en^e ~ja) ef. shm. ~ (or.) [2]
- mank ~i em. shm. ~a shërbët(or.) [2]
- maresë ~a ef. shm. ~a pajtim, marrëveshje. [2]
- marr dynjanë n´sy ffr. - nisem për udhëtim të largët nëpër botë, dhe: marr jetën n´sy. [2]
- masallë ~a ef. shm. ~a (or.) [2]
- mbajs - mbys, mbejti - mbyti, mbajtim - mbysim, mbajten - mbytën. [2]
- mbaj (mboj) pf. përmbi. [2]
- mbushtoj - pështyj. [2]
- mçaun (e) - e zgjuar, mçoj - zgjoj. [2]
- ´m^e (n´) - në majë. [2]
- medën - menden, medon - mendon. [2]
- megjithvert^e ndf. përnjëmend. [2]
- mejt ~i em. shm. ~ë (or.) [2]
- mejtep ~i em. shm. ~ë (or.) shkollë fillore myslimane, shkollë fetare. [2]
- mendon - fiqëron, mendon e çmendon. [2]
- meptela në fraz. se u ra meptela, se u solli probleme, se u ra n´qafë. [2]
- merç ~i em. shm. ~a (sërb.: mrcina) coftinë, kërmë, ngordhësirë. [2]
- merhametli mb. (or.) [2]
- merum ~i (mehrum ~i) em. shm. (or.) [2]
- mesti - mesi, gjysma. [2]
- meshliz - shih: mexhliz. [2]
- met - mend. [2]
- m^etë - mejet. [2]
- mexhbur (mezhbur) e plk. "u ba mexhbur", u bë kail, e dau menden, e vendosi, prano që të, iu mbush mendja. [2]
- më - mos. [2]
- mërsh ~i shih: merç. [2]
- miftijaç (´myftijaç) mb. [2]
- minuk ~u (~i) minik ~i em. shm. ~a qen i vogël, këlysh. [2]
- miraz ~i em. shm. ~e (or.) [2]
- misibet ~i (mysibet ~i) em. shm. ~e fatkeqësi, hatá, shëmtim. [2]
- mishliz shih: mexhliz. [2]
- mrëm (né) lok. ndf. ne e mbramë, së mbrami, më në fund. [2]
- msá ndf. ndërsa. [2]
- mrrinë, i, e (i, emrrimë, e) e. mb. njeri i shenjtë, plak i mrrinë. [2]
- mteket - teket. [2]
- muckë ~a ef. shm. ~a zgjatim i turirit të derrit, feçkë. [2]
- muç - mundesh. [2]
- mullë, mbet me mullë ffr. mbeti shtatëzanë. [2]
- muravicë ~a ef. shm. ~a (sërb.) thnegël, mizë përdhecke. [2]
- murtat ~i em. shm. ~ (or.) [2]
- mute - mundte. [2]
- mutfak ~a em. shm. ~ë (or.) [2]
- mutoj ~ni em. shm. ~ mtini [2]
- muzevir ~i em. shm. ~a (or.) [2]
- myftaç (miftaç, më drejtë: myftijaç) em. i plk. [2]
- myftidajre ~rja ef. shm. ~ (or.) [2]
- mysade ~dja ef. shm. ~e (or.) [2]
- mythas ndf. praptas, për mbas. [2]
Arkeologji == M ==
Arësim
M
- Masa
- ...
- Matematika
- shkencë
- Matja
- ...
- matja/ measurement : a. në kuptimin e përgjithshëm është procesi i krahasimit të një sasie të njohur me një sasi të panjohur për të fituar informacion për sasinë e panjohur.: b. është procesi i sigurimit të një përshkrimi numerik të shkallës në të cilën një person ose një send zotëron disa karakteristika.[3]
- Mbikëqyrja
- mbikëqyrje / supervision : funksion i kontrollit që vlerëson veprimin konkret dhe garanton se zbatimi kryhet në përputhje me planet dhe programet; funksion i kontrollit që të drejton drejt veprimit korrektues kur zbatimi është duke u kryer. Në arsim vëzhgimi dhe vlerësimi i veprimtarisë mësimore.[3]
- Mekanika
- shkencë
- metoda
- ...
- metodat dhe teknikat e mësimdhënies / teaching methods and techniques : janë procedura standarde që përdorin mësuesit në bashkëveprim me nxënësit për paraqitjen dhe për zhvillimin e materialeve dhe të veprimtarive mësimore për të arritur qëllimet dhe objektivat mësimore.[3]
- Metri
- njlsi matëse
- Mësimi
- ...
- Të mësuarit gjatë gjithë jetës - përfshin të gjitha aktivitetet e mësimit, që ndërmerren gjatë jetës për zhvillimin e kompetencave dhe kualifikimeve.[4]
- Të mësuarit formal - bazohet në programet e mësimit, që ofrohen në institucionet e licencuara të arsimit dhe aftësimit, të cilat përdorin programet e aprovuara dhe të nxjerra nga MASHT-i. Mësimi i tillë është i strukturuar dhe çon në certifikim.[4]
- Të mësuarit informal - të mësuarit që fitohet në jetën e përditshme, në vendin e punës, në gjirin e familjes ose në kohën e lirë.[4]
- Të mësuarit joformal - bazohet tek programet e mësimit, që dallojnë nga ato të përfshira në përkufizimin e mësimit formal në këtë ligj. Ky mësim mund të realizohet brenda institucioneve të njëjta të arsimit dhe aftësimit, që ofrojnë programe të mësimit formal ose plotësisht në mënyrë të pavarur. Megjithatë, kjo formë e mësimit është sistematike sa i përket objektivave, kohëzgjatjes dhe mjeteve të mësimit.[4]
- Të mësuarit kompensues - përfitimi i mëvonshëm i kualifikimeve bazë, që në fakt duhej të ishin marrë gjatë periudhës së arsimit të detyrueshëm.[4]
- Të mësuarit TIK apo E-learning - të mësuarit me ndihmën e teknologjive informative e komunikative (TIK).[4]
- Mjedisi
- ...
- Shkencat e Ambjentit dhe Mjedisit
- mjedisi fizik / physical environment : është tërësia e kushteve fizike që krijojnë një atmosferë të përshtatshme për ecurinë e procesit të mësimdhënies dhe të të nxënët. Në tërësinë e këtyre kushteve një ndikim ushtron edhe rregullimi i klasës. [3]
- Mjekësia
- shkencë
- Modeli
- ...
- model vlerësimi / evaluation model : përshkruan se çfarë bëjnë dhe duhet të bëjnë vlerësuesit.[3]
- monitorimi
- ...
- monitorimi/ monitoring : zakonisht nënkupton procedurat e rregullta sistematike për mbledhjen e të dhënave për aspekte të rëndësishme të arsimit në nivel kombëtar, rajonal, lokal dhe institucional. [3]
Balet == M ==
Fizikë
M
- m
- 1...
- - shkurtesë për masën e trupit.
- M
- 1...
- Makina -
- 1...
- Makinat ftohëse -
- Materia
- 1...
- - përbërësi i përgjithshëm i natyrës.
- Mega
- ...
- - shumfish i SI-së 1M = 1000000.
- Metri
- ...
- - njësia matëse e gjatësisë në [[SI]. Simboli (m).
- Mikro
- ...
- - nënfish i SI-së 1u = 0,000001; u - shkronja greke mikro.
- Momenti -
- Minuta
- ...
- - shumfish i sekondës, 1min = 60s.
- Muaji
- ...
- - shumfish i ditës.
Film
M
- Maskara
- "Magic Eye" 2005
- "Majlinda dhe zogu i vogël" 1976
- "Malet me blerim mbuluar" 1971
- "Maleve me dëborë" 1966
- "Malësorët pas komisarëve" 1976
- "Manifestim i madhë" 1985
- "Manifestimet e 1 majit" 1947
- "Manifestimi i forcës, shëndetit dhe bukurisë" 1979
- "Matematika dhe prodhimi" 1977
- "Mbresa vullnetarësh" 1968
- "Mbrohemi duke sulmuar" 1971
- "Mbrojtja e Atdheut detyrë mbi detyrat" 1978
- "Mbrojtja në punë" 1980
- "Me alpinistët e vegjël" 1981
- "Me amatorët e fshatit" 1975
- "Me banorët e pyjeve tona" 1972
- "Me blektorët" 1987
- "Me detarët e linjave të largëta" 1987
- "Me emrin tënd, Parti" 1972
- "Me flamujt e Enverit" 1985
- "Me forcat tona" 1966
- "Me forcat tona me hov revolucionar" 1979
- "Me hapin e shokëve" 1979 TV
- "Me minatorët e Pishkashit" 1963
- "Me ndërtuesit e një vepre" 1974
- "Me peshkatarët tanë" 1962
- "Me ritmin e jetës" 1970
- "Me studentët ushtarakë" 1977
- "Melodi e pandërprerë" 1985
- "Mendimi krijues i tekstilisteve" 1977
- "Metalurgjia e zezë" 1972
- "Midis miqëve të shtrenjtë" 1974
- "Migjeni" 1961
- "Mijëra vjet më parë" 1963
- "Mik në Berlin" 1959
- "Mimoza llastica" 1973
- "Minerale dhe metale për export" 1980
- "Miq nga Vietnami heroik" 1970
- "Miq në festën tonë" 1974
- "Miqësi e madhe unitet luftarak" 1966
- "Miqësi revolucionare" 1967
- "Misioni përtej detit" 1988
- "Misrat hibride" 1974
- "Misëri" 1959
- "Mjekja e fshatit" 1975
- "Mjekësia popullore" 1977
- "Mjelësja e dalluar" 1978
- "Mjeshtret e vogla gjimnaste" 1980
- "Mondi dhe Diana" 1985
- "Montatorja" 1970
- "Monumentet e natyrës" 1974
- "Monumenti" 1977
- "Motive dibrane" 1972
- "Motive nga dita e diel" 1973
- "Motive vallesh popullore" 1963
- "Mozaik këngësh dhe vallesh kosovare" 1973
- "Mozaikët" 1980
- "Muri i gjallë" 1989
- "Musafirë të shtrenjtë" 1956
- "Muslim Peza" 1974
- "Muzeu Historik Kombëtar" 1982
- "Muzikanti Arbër" 1988
- "Mysafiri" 1979
- "Më kot e kini" 1959
- "Më shpejt, më larg" 1976
- "Më shpejt, më lart, më larg" 1976
- "Më shumë mish për popullin" 1971
- "Më shumë perime për popullin" 1970
- "Më shumë prodhime nga toka" 1963
- "Më tepër ujë për tokën" 1967
- "Mëngjeze lufte" 1971
- "Mëngjeze të reja" 1980
- "Mësimi për Linden" 1971
- "Mësonjëtorja" 1979
Ekonomi
M
- Marka
- Marka e konfrmitetit CE [5]
- Mashtrimi
- (Fraud): Eshte forma me e eger e parregullsise. Termi mashtrim percaktohet ne Konventen e interesit financiar te Komunitetit Europian. Konventa eshte perpiluar ne perputhje me rregullat e kollones se trete te BE meqe rregullat permbajne çeshtje penale .[6]
- Praktikë mashtruese tregtare - fshehje, të përmbajturit ose heqja e çfarëdo prove materiale me qëllim të mashtrimit të konsumatorëve në lidhje me blerjen ose shitjen e derivateve të naftës.[7]
- Materiali
- Materialiteti dhe rendesia (Materiality and Importance):I referohet rendesise se nje ceshtje ne lidhje me nje informacion financiar apo te performances. Nese nje ceshtje eshte materiale kundrejt informacionit, atehere duket te kete rendesi per perdoruesin e atij informacioni.[6]
- Metoda
- Mjeti
- Monedha
- Monedha - Forme e parasë
- Monitorimi
- (monitoring): Procesi dhe procedurat qe projekton menaxhimi per t’u siguruar se kontrolli i brendshem eshte ndertuar dhe po punon ne te gjithe komponentet e tije sipas objektivave (ambienti i kontrollit, vlersimi i rrezikut, aktiviteti i kontrollit dhe informacioni e komunikimi.)[6]
Informatikë
M
- Mac
- ...
- Mac OS
- Machine
- ...
- machine language - Shqip: gjuha makinore : Çdo mikroprocesorë duhet që të i kuptoj instrukcionet që i jipen nga programeri. Për të arritur këtë kompajlleri dhe interpreteri (përkthyesi) ekzistojnë. Gjuha e makinës është krejt në numra binarë, dhe të gjitha instrukcionet në gjuhën e makinës mund...[8]
- Macro
- Magnituda
- Mail
- ...
- E-mail shiko Posta elektronike E-mail
- Mailbomb
- Mailbombing
- MB
- Memoria
- memory - Shqip: Memoria ose Kujtesa : Kompjuteri përdorë memorie si RAM për të mbajtur informatat dhe udhëzimet, të nevojshme për të kryer detyrat e caktuara. Në këtë mënyrë, CPU-së (Central Processing Unit) i mundësohet hyrje më e lehte dhe e shpejte në informatat dhe udhëzimet e ruajtu...[8]
- Metri
- meter - Shqip: metri : Metri, njësia m, është baza e sistemit metrik. Në fillim metri është definuar si 1 / 10,000,000 e distancës prej ekuatorit deri tek polet e Tokës por sot metri është i definuar si distanca mes dy vijave në një shkop që mbahet në Serves / Francë afër Pari...
- Mikro
- ...
- micron - Shqip: mikron : Mikron është emri për mikrometër apo µm 10-6 m.
- Microsoft
- MIT
- Shqip: MIT : (I) Shkurtesë për Massachusetts Institute of Technology në Cambridge, Massachusetts / SHBA. Institut i njohur teknologjik ku janë bërë hapat e parë në kompjuterikë. MIT është themeluar në 1865 nga Gjeologu William Barton Rogers....[8]
- MMC
- Shqip: MMC : (I) MMC është shkurtesë për MultiMediaCard. Ky format për memorie është i hapur dhe zakonisht përdoret në telefona dhe MP3 lexues. MMC vjen me kapacitete të ndryshme. Madhësia e MMC është sa një pullë postale....[8]
- Mod
- ...
- mod - Shqip: mod : (I) Ndryshime harduerike në kompjuter, konsolë, makinë apo pajisje të ndryshme elektronike. Mod-et e zakonshëm janë dritat në shtëpizat e kompjuterave apo sistemet e shtuara për ftohje. // (II)Në terminologjinë e lojrave kompjuterike mod janë ndrysh...[8]
- modem - Shqip: modem : Shkurtesë për MOdulator-DEModulator. Modemi është pajisje harduerike që i mundëson kompjuterit të transmeton informata përmes lidhjes analoge telefonike. Modemi bën shëndrimin e sinjaleve digjitale në ato analoge për t'i transferuar ato nëpër medium,...[8]
- MODS - Shqip: MODS : (I) Shkurt për Metadata Object Description Schema e zhvilluar nga Library of Congress në SHBA. Kjo XML skemë bibliografike përdoret për shumë gjëra e sidomos për nevoja të bibliotekave. // (II) Shkurt për Multiplexed Optical Data Storage....[8]
- MOLA
- Shqip: MOLA : MOLA është shkurtesë për instrumentin Mars Orbiter Laser Altimeter. MOLA është e vendosur në orbituesin Mars Global Surveyor (MGS) të NASA. Instrumenti transmeton pulse të laserit infrakuq në drejtim të Marsit në frekuencen prej 10 Hz....[8]
- Monitori
- ose Ekrani primitiv
- Mother
- Mozilla
- MP3
- ...
- My
- ...
- MySQL - Shqip: MySQL : MySQL është një lloj i bazës së shënimeve Structured Query Language, apo SQL. Kjo bazë e shënimeve si shumica e ka gjuhën e vetë me të cilën përdoruesi komunikon për t'i thirrur të dhënat, apo për të i ruajtur ato....[8]
Internet
M
- Managed C Plus Plus
- Marc Andreessen dhe Netscape
- Medium range
- Mercury
- Mobitex
- Modeli OSI
- Modem - paisje (hardware)që kthen sinjalet analoge në sinjale dixhitale.
- Modems and dialup
- Motient
- Multimedia - mjedise, hapësira (fizike) në të cilat është paraqitur përmbajtja e njoftimeve nga fusha dhe burime të më shumë se dy llojeve të ndryshme. [9]
- MMDS
Drejtësi
M
- ministria
- Ministria e Tregtisë dhe Industrisë
- Ministria e Arsimit, Shkencës dhe Teknologjisë
- Ministria e Financave dhe Ekonomisë
- Ministria e Kulturës, Sportit dhe Çështjeve Jorezidente
- Ministria e Ambientit dhe Planifikimit Hapësinor
- Ministria e Punës dhe Mirëqenies Sociale
- Ministria e Transportit, Postës dhe Telekomunikacionit
- Ministria e Shërbimeve Publike
- Ministria e Shëndetësisë
- Ministria e Bujqësisë, Pyjeve dhe Zhvillimit Rural
- misioni
- Misioni Europian i Asistencës për Sistemin Shqiptar të Drejtësisë [11]
- në buxheti : Misioni i Asistencës Doganore në Kosovë shk. për MAD-K [10]
- në buxheti : Misioni i Përkohshëm i Kombeve të Bashkuara në Kosovë sh. UNMIK. [10]
Kimi
M
- mikrokimia - dege e kimise
- Molekulë - grimca më e imët e një lënde
Komunikacion
M
- Makina
- Objek i pajisur me aparatura të ndryhme që shërben për të kryer një punë
- Makina transportuese e personave - elemen(objekt)
- Makina transportuese e mallrave - elemen(objekt)
- Ministria
- Njësi administrative përgjegjëse për një lëmi
- Ministria e Transportit dhe Postë Telekomunikacionit (Ministria)”: njësi administrative përgjegjëse për çështje të cilat kanë të bëjnë me sektorin e transportit të themeluar në pajtim me Rregulloren nr. 2001/19 të 13 shtatorit mbi Degën Ekzekutive të Institucioneve të Përkohshme të Vetëqeverisjes në Kosovë.[7]
Kopshtari ==M==
Matematikë
M
- Matematika
- Matrica
- mbi - relacion
- Mbledhja
- Moduli - mod
- Mono
- Grupoidi quhet semigrup (monogrup) nëse veprimi binar është asociativ.[12]
Mitologji
M
- Medauri
- Medauri, tek ilirët ishte hyjnia e luftës. Mendauri kishte një faltore edhe në Numidi, në Afrikën Veriore, që ia kishte ngritur një ushtarë ilir, i cili kryente shërbimin në Afrikë. Kjo dëshmon për faktin që ilirët vazhdonin t'u faleshin perëndive të tyre edhe jashtë Ilirisë. Në njërin prej dy mbishkrimeve për Mendaurin, ky i fundit ishte cilësuar si mbrojtës i qytetit ilir Risinium (Risan në Bokë të Kotorrit, Rizoni antik, kala e njohur ku është strehuar mbretëresha e Ardianëve, Teuta, pas disfatës që pësoi me romakët). Në këtë mbishkrim Mendauri paraqitej i hipur në kalë dhe me shtizë në dorë. Për natyrën e kësaj perëndie nuk dihet asgjë me saktësi. Disa mitologë e identifikojnë Mendaurin me perëndinë romake të mjekësisë Eskulapin, kurse disa të tjerë thonë se ai ishte perëndi e luftës, mbrojtësi i Risiniumit. [13]
Mjekësi
M
- |Medikamenti
- |Migrena
- |Meningjiti
- |Mëlçia
- |Mjeku
- |Mjek i emergjencës - është mjeku i cili përveç shkollimit adekuat dhe licencës për punë ka të kryer edhe një stazh të emergjencës të paraparë nga programi i Departamentit të emergjencave mjekësore.[4]
- |Mjek specialist i emergjencës - nënkupton specialistin i cili ka kryer specializimin nga Mjekësia emergjente, i testuar nga komisioni të cilin e ka autorizuar Bordi Qendror për specializime.[4]
- |Modeli matematikor i ndonjë sistemi paraqet bashkësinë e relacioneve matematikore në mesin e madhësive që përshkruajnë sjelljen ose cilësitë e sistemit. Me sistem kuptojmë bashkësinë e komponenteve të ndërlidhura që sajojnë tërësinë matematikore e atyre relacioneve, me ndihmën e ekuacioneve, mundëson analizën sasiore të sistemit.[14]
Muzikë
M
- Maçarunga - pjesë e lodrës
- Madrigal
- - në përdorim të përgjithësh gjuhësorë, pjesë e kundërt e Motette-s ne ndërtim të ngjajshëm por me tekst botërorë.[15]
- Melodrama
- Melodram - form e dramës, në të cilën veprojnë muzika dhe fjalët e folur; Në raste të shumta, teksti flitet nga një zë i lartë apo ritëm i zërit por deklamentohet edhe si e folur dhe e kënduar (p.sh. tek A. Scheonberg Pierrot lunaire).[15]
- Muzika - term
- Magjari - term
- Këngë Majekrahe - lloj këndimi (shiko Këngë Malësorçe)
- Makama - term
- Këngë Malësorçe - lloj këndimi
- Maratona e këngës popullore - tubim
- Mehteri - term (shiko Instrumentalisti)
- Melodia - term
- Membranofonia - term klasifikues
- Mezzosopran
- - zë i mesëm i femrës, në mes të zërit Sopran dhe Alt.[15]
- Modulation
- - form artistike e kalimit nga një lloj zëri në tjetrin.[15]
- Monodie
- - solo këndim; zëri i një të vetëmuari nën përcjelljen e thjeshtë dhe të tërhequr instrumentale, që sjellë në sipërfaqe domedhënjen dhe theksimin e çartë të tekstit.[15]
- Motette
- - në kuptimin klasik, një vepër shpirtërore (krijuese) e Chor-it, në të cilën pjesët përbërse të tekstit duke u imituar tonizohen.[15]
- Motivi
- Motiv - njësi; një radhë e shkurt zëri që është bartëse e vlerës më të vogël muzikore; disa motive krijojnë Melodien ose Themanë. [15]
- Miledina - term (shiko Melodia)
- Mjedisi i dimnit - tubim
- Mjedisi i verës - tubim
- Museioni - term
- Musical Comedy
- - emri zyrtar i Musicals-eve: gjini amerikane e shekullit XX, në të cilën, në një pjesë dy aktëshe, lidhen veprimi, këndimi dhe vallëzimi në një mënyrë klasike.[15]
- Musical Play
- - për na madhësia dhe kuptimi i përgjithëshem, e njëtë me Musical (Comedy).[15]
- Muzika qytetare beratase - lloj këndimi
- Musikdrama
- - (gjermanisht) për dallim nga një shfaqje opere, është e kompozuar pa ndonjë tekstë ndërmjetësues të folur dhe pa kufizime nga Rezitativ-i dhe nga Arie apo forma tjera të mbyllura.[15]
- Musiktheater
- - (gjermanisht) të gjitha gjinit e muzikës vokale të pregatitura për shfaqje.[15]
Pikturë ==M==
Gjeografi
M
- Mali është formë impressive relievore në të vërtetë është formë e ngritur në Tokë, e krijuar si rezultat i aktivitetit të korës së Tokës.[16]
- Malet mollake janë male të vjetra që janë krijuar me procese tektonike vertikale, të cilat nuk kan drejtim të caktuar , për ndryshim nga malet e reja.[16]
-
- Malet
- Malet e Karadakut (Malet e Zeza), e që në shumicën e rasteve njihet si Karadaku i Shkupit. [16]
- Malet e Sharrit
- Mali i Kopaonikut përfshinë hapsirën rreth luginës së lumit Ibër në perëndim dhe pjesëve të larta të Kopaonikut në lindje. Kopaoniku ka një shtrirje gati meridionale prej lokalitetit Qirkoviq në veri deri te vendbanimi i Dubnicës së Epërme në jug në një gjatësi prej 60 km dhe gjerësi 20 km (gjatësia e përgjithshme është 100 km ). Prej majës Pançiq (2017 m, pika më veriore e teritorit të Kosovës), Çardak(1590 m), Pilatovicë (1703 m), Oshtro Kople (1789 m) dhe majës Barel (1789 m) në lindje, relievi gradualisht në drejtim të luginës së lumit Ibër.[16]
- Mali i Rogoznës shtrihet prej majës së Lipovicës ( 972 m ) në veri e deri te Mitrovica në jug. Përfshinë një brez të ngushtë midis Rogoznës në perëndim dhe lumit Ibër në lindje. Relievi i Rogoznës bie gradualisht në drejtim të luginës së Ibrit. Në krahasim me malin e Kopaonikut, kjo e Rogoznës është më pak dinamike. Lumenjtë Sanjska dhe Jashanica, degë të majta të Ibrit, me lugina të ngushta e të thella paraqesin pjesët më të ulëta të relievit, përkundër Rogoznës ( 1505 m )së lartë.[16]
- Malet e Hasit me Pashtrikun janë male në Kosovë që fillojnë nga Qafa e Morinës e deri në luginën e Drinit të Bardhë në Vërmnicë.Malet e Hasit me Pashtrikun janë male në Kosovë që fillojnë nga Qafa e Morinës e deri në luginën e Drinit të Bardhë në Vërmnicë.
- Maja Pançiq është maja më e lartë malore në Malin e Kopaonikut, e cila ndodhet në pikën më veriore të kufirit të Kosovës.Lartësia mbidetare e kësaj maje është 2017 m. Ka marrë emrin nga botanistit serb Josif Pançiq. Në këtë maje malore ndodhet edhe mauzoleu i tij. Në këtë kohë vështirë arrihet në këtë vend për shkak se rreth kësaj maje janë objektet ushtarake serbe. [16]
- Maja e Gjeravicës.-Gjeravica me 2.656 m lartësi mbidetare është maja më e lartë në Alpet Kosovare-Bjeshket e NEMUNA (edhe pse lartesija e vertete mund te eshte per disa metra me e madhe, ende e pa konfirmuar nga GPS), ndersa rradhitet maja e dyte pas majes se malit Korab i cili gjendet ne alpet shqipetare dhe ka lartesine 2764 metra,Maja e Korabit/Mali i Korabit); height from the sea level 2753 m (older data) or 2764 m (newer data confirmed by GPS)41º48'N-20º30'E.[16]
-
- Mareografi]]
- Mareografi (mare - det , graf - përshkrim) është instrument i cili shërben për përshkrimin e ndryshimeve të nivelit të detit( baticës due zbaticës) i cili zakonisht montohet në një pus të vacant ose tube i cli vëhet në kontakt me detin. Para se të hyjnë në përdorim aparatura digjitale , mareografi ka bërë përshkrtimin në letër të mbështjellur në një cilindër të vaçant. [16]
- Bërrylat shumë të lakuar të shtratit lumor, që shfaqen tek lumenjtë rrafshinorë, të cilët kanë rënie të vogël dhe luginë të gjerë, ku, përshkak të zvoglimit të gërryerjes në thellësi-vertikalisht dhe rritjes së gërryerjes anësorë- horizontale, lumi shpesh gjarpëron në rrafshine tij dhe krijon brryla të mëdhenj ose të vegjel shumë të lakuar (dredha). Mendrat krijohen për shkak të përplasjes së amës së lumit herë në njërin herë në bregun tjetër, duke gërryer vazhdimisht anën e lugët të harkut dhe, nganjëherë, duke e shkëputur tërësisht nga shtrati lumor.[16]
- Meridiani i Griniçit është meridian i cili shfrytëzohet për përcaktimin si referencë ndërkombtare për përcaktimin e gjatësisë gjeogrfaike.
- Meridiani i Griniçit
- Meridiani i Griniçit është meridian i cili shfrytëzohet për përcaktimin si referencë ndërkombtare për përcaktimin e gjatësisë gjeogrfaike.
Meridiani i Griniçit merret si “meridiani zero:, gjegjësisht meridiani cili definohet si 0 i gjatësisë gjeografike . Ai kalon nëpër opservatiumin e Griniçit , nëpër vendin me të njejtin emer në afërsi të Londrës. Meridiani më i largët nga Griniçi (180) paraqet kufirin në mes Hemisferës Perëndimore me atë Lindore.[16]
- Mestikperson melez i lindur nga babai i bardh dhe nëna indiane.[16]
- Meteorologjia.- është shkenca, e cila studjon të gjitha dukuritë fizike në mbështjellsin ajror rreth tokës, respektivisht në atmosferë. Përveç kësaj, metereologjia studjon edhe disa dukuri fizike, të cilat zhviilohen në vet sipërfaqen e tokës, e poashtu edhe në shtresat e sipërme të tokës. Sepse, dukuritë atmosferike nuk ndodhin të izoluara, por janë në lidhje të ngushtë, si në mes veti, ashtu me procese dhe dukuri, të cilat ndodhin në siperfaqen e tokës, në shtresen sipërfaqësore të tokës (deri afro 20-15 m thellësi) dhe në mbështjellsin ajrorrreth tokës.[16].
- Mjegulla është avulli i ujit i kondensuar në shtresat përdhese të ajrit. Mjegulla, sipas marrëveshjes ndërkombëtare, është një turbullirë e tillë e ajrit, me rastin e së cilës objektet përreth mund të shihen vetëm në largësi prej 1 km. Mjegulla shënohet me shenjën ≡.[16].
- Moti si gjendje momentale e atmosferës në një trevë të caktuaru nënshtrohet ndryshimeve të përhershme. Elementët që ndikojnë në mot janë : teperatura e ajrit, shtypja atmosferike, era- shpejtësia dhe drejtimi i saj, vranësirat, reshjet atmosferike etj.[16]
- Morava e Binçes është lum në Kosovë. Morava e Binçes buron në Malet e Karadakut (Malet e Zeza) në teritorin e Maqedonisë në jug të Vitisë e në veri të Shkupit. Dy rrjedha formojnë Prronin e Madh, i cili kur të kalon kufirin njihet si Morava e Binçes. Emrin e ka marr nga vendbanimi Binçë.[16]
- Morena është lëndë e copëzuar ( gurë, zall, rërë, lym) mbi akullnajë, në brendësi dhe nën akullnajë ( morenë e lëvizshme) ose në mbarim të akullnajës luginore ( morenë palëvizshme). [16]
- Mortaliteti paraqet numrin e të vdekurve në krahasim me numrin e përgjithshëm të popullsisë. Mortalitei është dukuri negative dhe ndikon në zvogëlimin e numrit të përgjithshëm të popullsisë, për dallim nga nataliteti, ku ka pikëpamje pro dhe contra nivelit të tij, sot ekziston pajtueshmëri e plotë se duhet të bëhen përpjekje të mëdha që, sa më shumë që është e mundur, të zvogëlohet mortaliteti te të gjitha grup-moshat dhe të dy gjinitë e të gjitha popullatave atje ku ai është ende i lartë. Ky është qëllim përgjithësisht i dëshiruar jo vetëm i shkencës së mjekësisë, por edhe i tërë gjinisë njerëzore, pa marrë parasysh përkatësinë raciale,etnike apo fetare. Zvogëlimi i mortalitetit deri në kufijtë e mundshëm biologjik do të thotë zgjatje e jetës së njeriut, në një anë, dhe riprodhimin racional e human të popullsisë dhe reduktimin e konsumimit ekstensiv të shëndetit të femrës, në anën tjetër.[16]
- Monsunet- janë erëra periodike. Këto erëra me periudhë vjetore fryjnë një gjysmë viti prej oqeanit kah toka,kurse në gjysmën tjetër të vitit anasjelltas, d.m.th. prej tokës kah oqeani.[16]
- Moshnimi demografik paraqet procesin e shtimit të popullsisë së vjetër (60 e më tepër apo 65 e më të tepër vjet) në popullsinë e përgjithshme. Në pajtim me definicionin, forca e këtij procesi matet, para se gjithash, me kofecientin e moshësisë. Mirëpo, nocionin moshnim (vjetërsim) të popullsisë shpeshherë nënkuptojmë procesin e rritjes më të shpejtë të kontingjentit të pleqërisë në raport me kontingjentin e punës, i cili matet me dinamiken e kofecientit të varësisë së moshës të popullsisë së moshuar.[16]
- Murlani ( Bura ).është erë lokale. Fryn kryesisht nga verilindja dhe veriu në drejtim të detit Adriatik dhe sidomos gjatë periudhës së dimrit, por mund të fryjë edhe gjatë verës.[16]
- Mulat person melez i lindur prej njerit prind me ngjyrë të bardhë dhe tjetrit ngjyrë të zezë.[16]
Islam
M
Islam
- Madhab (مذهب)
- Madrasa (مدرسة)
- Maghrib (مغرب)
- Mahdi (مهدي)
- Mahram (محرم)
- Makrouh
- Malaikah
- Ma malakat aymanukum (ما ملكت أيمانكم or ما ملكت أيمانهم or ما ملكت أيمانهن or ما ملكت يمينك or الذين ملكت أيمانكم)
- Manzil
- Ma'ruf (معروف)
- Maqasid
- Masha Allah (ما شاء الله)
- Masih
- Masjid
- Masum, plural Masumin
- Maulvi (مولوی)
- Me'ad
- Mecca (مكّة)
- Medina
- Mihrab
- Minaret
- Minbar (منبر)
- Minhaj
- Isra and Miraj|Miraj (المعراج)
- Mu'awwidhatayn (المعوذتين)
- Mubah
- Mufti (مفتى) fataawa shumësi i"fatwa".
- Muhajabah
- Muhammadun rasulullah
- Muezzin
- Muhajireen
- Mujahid (مجاهد)
- Mujtahid
- Mullah (مل)
- Mu'min
- Munafiq
- Munaqabah
- Murshid (مرشد)
- Apostasy në Islam Murtadd
- Muslim
- Mut'ah
- Mutawatir
Dëftime
- ^ "Skeleti" - i kësaj pjese të projektit nuk është i potë dhe gjendet në varrës të plotë me pjesën "PF sipas lëmive"
- ^ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae af ag ah ai aj ak al am an ao ap aq ar as at au av aw ax ay az ba PËRALLA II IAP. "RILINDJA" Prishtin 1982.
- ^ a b c d e f Shkolla dhe komuniteti - Alush Kryeziu, në projektin Wikibooks
- ^ a b c d e f g h Gazeta Zyrtare e Institucioneve të Përkohshme të Vetëqeverisjes në Kosovë / PRISHTINË: VITI I/NR. 2 /1 KORRIK 2006
- ^ ms-albania, prill 2007
- ^ a b c Kontrolli dhe Auditimi i brendshëm Gjon Ndreja, ITAP-Shqipëri dok. në internet, prill 2007
- ^ a b Gazeta Zyrtare IPVQ Viti I Nr. 3 / 1 gusht 2006
- ^ a b c d e f g h i j k l m pr-tech
- ^ Interneti allashqiptarçe
- ^ a b c d Nga Fjalori në Buxheti i Kosovës 2003
- ^ REKOMANDIME PËR TRANSPOZIMIN E ANGAZHIMEVE NDËRKOMBËTARE NË LEGJISLACIONIN E BRENDSHËM-në internet, prill 2007
- ^ Matematika I dhe II - Enti i Teksteve dhe i Mjeteve Mësimore i KSA të Kosovës, Fakulteti Teknik në Prishtinë (1979) [f.9]
- ^ FJALOR I MITOLOGJISË, Rilindja - Prishtinë 1988, hartuar nga Doc. Todi Dhama.
- ^ Praktikumi i Fiziologjisë Patologjike - Universiteti i Prishtinës, 2002
- ^ a b c d e f g h i j k (HZh) Bibliothek der Meisterwerke, Oper Operette Musical Manfred Joh. Beohlen dhe Johannes Jansen, "NAUMMAN UND GEOBEL" ISBN 3-625-10456-5
- ^ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z Planeti
scn_Latn als_Latn ibo_Latn lmo_Latn sna_Latn lvs_Latn als_Latn fur_Latn nus_Latn knc_Latn als_Latn zsm_Latn lmo_Latn fur_Latn ind_Latn fur_Latn lij_Latn als_Latn als_Latn vec_Latn lij_Latn als_Latn mri_Latn glg_Latn nob_Latn vec_Latn mlt_Latn tpi_Latn fur_Latn als_Latn ces_Latn lij_Latn ilo_Latn bos_Latn lij_Latn vec_Latn fin_Latn nno_Latn vec_Latn hat_Latn cjk_Latn ltg_Latn ibo_Latn cym_Latn eng_Latn tpi_Latn mos_Latn zsm_Latn dan_Latn als_Latn als_Latn als_Latn cym_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn zho_Hant tpi_Latn als_Latn kac_Latn nld_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn mlt_Latn als_Latn crh_Latn als_Latn uzn_Latn als_Latn als_Latn als_Latn hun_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn tpi_Latn dan_Latn por_Latn lus_Latn cat_Latn als_Latn cym_Latn cym_Latn als_Latn als_Latn als_Latn ibo_Latn ace_Latn unk bug_Latn als_Latn hun_Latn unk als_Latn als_Latn als_Latn bug_Latn als_Latn hrv_Latn unk als_Latn scn_Latn als_Latn als_Latn unk als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn unk als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn ltg_Latn unk als_Latn uzn_Latn unk als_Latn pag_Latn crh_Latn ibo_Latn ibo_Latn unk als_Latn ibo_Latn unk nya_Latn unk als_Latn spa_Latn unk als_Latn kik_Latn unk als_Latn scn_Latn unk als_Latn fin_Latn unk als_Latn ita_Latn hrv_Latn unk mlt_Latn als_Latn unk als_Latn jav_Latn ibo_Latn eus_Latn eng_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn bos_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn tum_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn wol_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn vec_Latn als_Latn vec_Latn bos_Latn als_Latn knc_Latn als_Latn ltg_Latn als_Latn als_Latn min_Latn als_Latn als_Latn swh_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn slv_Latn bug_Latn ibo_Latn som_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn slv_Latn als_Latn hrv_Latn als_Latn als_Latn als_Latn uzn_Latn als_Latn nld_Latn ibo_Latn dik_Latn unk gla_Latn vec_Latn unk als_Latn nld_Latn ltz_Latn est_Latn unk als_Latn eng_Latn eng_Latn grn_Latn glg_Latn als_Latn scn_Latn als_Latn fin_Latn unk als_Latn vec_Latn deu_Latn als_Latn azj_Latn als_Latn ron_Latn unk als_Latn als_Latn als_Latn umb_Latn als_Latn ron_Latn crh_Latn eng_Latn scn_Latn eng_Latn unk afr_Latn unk als_Latn ita_Latn ibo_Latn fra_Latn gla_Latn nno_Latn scn_Latn hrv_Latn pol_Latn als_Latn eng_Latn fra_Latn als_Latn kab_Latn als_Latn ibo_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn azj_Latn ibo_Latn bug_Latn als_Latn als_Latn ibo_Latn nya_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn fao_Latn bug_Latn ibo_Latn bug_Latn scn_Latn sag_Latn als_Latn mlt_Latn kon_Latn als_Latn fur_Latn ibo_Latn fij_Latn als_Latn als_Latn ibo_Latn mlt_Latn ind_Latn ind_Latn lij_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn ibo_Latn als_Latn ast_Latn als_Latn kmb_Latn als_Latn als_Latn eng_Latn als_Latn eng_Latn als_Latn als_Latn als_Latn eng_Latn lim_Latn ita_Latn als_Latn sun_Latn als_Latn kon_Latn als_Latn bug_Latn als_Latn ita_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn cym_Latn eng_Latn als_Latn eng_Latn als_Latn als_Latn jav_Latn als_Latn ltz_Latn als_Latn als_Latn fur_Latn ibo_Latn als_Latn als_Latn unk pag_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn unk bug_Latn als_Latn als_Latn als_Latn vec_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn ace_Latn ibo_Latn ace_Latn prs_Arab ara_Arab kas_Arab som_Latn uzn_Latn ces_Latn luo_Latn ara_Arab uzn_Latn pes_Arab som_Latn ara_Arab ind_Latn zsm_Latn kac_Latn bjn_Latn hau_Latn ara_Arab grn_Latn shn_Mymr min_Latn mlt_Latn por_Latn ace_Latn ara_Arab ace_Latn als_Latn sun_Latn ace_Latn kab_Latn som_Latn pbt_Arab azj_Latn urd_Arab ace_Latn hau_Latn som_Latn snd_Arab als_Latn min_Latn ace_Latn ind_Latn als_Latn als_Latn kab_Latn als_Latn als_Latn eng_Latn als_Latn als_Latn slk_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn lim_Latn pol_Latn