als_Latn dik_Latn tur_Latn
Lëvizja BESA dhe sociologjia e saj
Murat M. Aliu
Kohëve të fundit në Maqedoni po shohim lëvizje të ndryshe para së gjithash me karakter publik- politk, që sipas të gjitha gjasave paralajmërojnë edhe ndryshimin e rethanave dhe konstelacioneve të deritanishme politike, gjë që do të rezultonte me ndryshimin e diskursit poltik në vend si dhe riformësimin e dialektikës ndërmjet shtetit-politkës dhe qytetarit si qënie politike (homo politicus). Korrupsioni, problemet ekonomike dhe shoqërore, gjendja e mjerueshme e mediave, kontrollimi dhe shantazhimi i qarqeve intelektuale dhe afariste, partizimi administratës dhe gjyqësisë, dështimi total i proceseve euro-integruese, ndarjet dhe diferencimet në baza etnike dhe fetare, si dhe shumë anomali të tjera janë tregues relevant për mos funkionalizimin e sistemit shtetëror, mungesën e theksuar të lirisë dhe demokracisë si dhe mungesë të sensit minimal për mirëkuptim dhe tolerancë brenda bashkësive etnike dhe fetare. Në gjithë këtë grumbuj problemesh dhe fatkeqësish shqiptarët si bashkësi janë më të prekurit dhe ato që kanë pësuar më së shumti nga diskursi politik, i cili vazhdimisht legjitimohet me përjashtmin e shqiptarëve nga jeta dhe hapësira publike. Rasti Monstra, Car Dushani, rrahjet e shumta të shqiptarëve dhe së fundi stema kontestuese si dhe shumë të tjerë dëshmojnë përjashtimin e shqiptareve nga institucionet shtëtërore dhe pozitën skajshmërishtë impotente të përfqesuesve shqiptarë në pushtet. Kjo qasje e shtetit ndaj shqiptarëve mendoj që është rezulat i dështimit konceptual që partitë maqedonase të çlirohen nga idetë arkaike dhe anakronike të etnocentrizmit dhe nacionalizmit primitiv dhe nga deshtimi i subjekteve politike shqiptare në artikulimin të drejtë dhe saktë të filozifisë së çështjes dhe aspiratave shqiptare në Maqedoni.
Atë që dua ta shtrojë në këtë shkrim është analiza mbi dikotomin sociologjike shkak-pasojë, e cila shpesh herë mund të prodhojë identitete politike. Në këtë kontekst ngjarjet e lartëpërenduara në Maqedoni, natyrisht që kanë shkaktuar pasojat e tyre sociologjike. Rezultatet e këtilla kanë shkaktuar politizimin të domosdoshëm të individëve ose grupeve të caktuara që domosdoshmërisht u është imponuar veprimtaria politike dhe ballafaqimi me gjendjen e krijuar faktike. Politizimi në fillim formësohet në nivel psikologjik dhe sociologjik dhe më vonë transformohet në identitet politik. Veprimi gjithmonë shkaktohet nga një nevojë e brëndshme ose e jashtme dhe në këtë kontekst të gjithë ideologjitë dhe lëvizjet politike në periudhën moderne, kanë lindur dhe janë formësuar si kundërveprime ndaj një gjendje faktike apo diskursi filozofiko-politik paraprak. Për ta konkretizuar këtë në rastin e Maqedonisë do të ndalem te një moment të rëndësishëm në skenën politke në Maqedoni, pra, themelimi i lëvizjes BESA. Pa mos hyrë në hermenutikën e shprehjes BESA dhe kuptimin që mund të marrë ajo si shprehje nacionalo romantike dhe populiste, dua të ndalem në sociologjinë e kësaj lëvizje politike, rrjedhimisht me këtë edhe faktorët që shkaktuan lindjen e këtij subjekti paraqesin edhe shkakun e lindjes së kësaj lëvizje.
Lëvizja BESA lind si një resksion i dështimit të partisë shqiptare në pushtet për mbrojtjen e interesave shqiptare, politikave diskrimiuese dhe nënçmuese të pushtetit ndaj shqiptarëve në Maqedoni dhe si shprehje e pakënaqësisë së akumuluar gjatë gjithë kohës që pushteti shtetëror ushtron një politikë të tillë. Pra, nga ky aspekt mund të themi që BESA lindi nga vetë nevojat shoqërore të shkaktuara në një proces të caktuar kohor. Në këtë kontekst logjik mundë të themi që kjo lëvizje ka sociologjinë që është element legjitimues i saj. Lëvizja BESA duket që ka lindur brënda zhvillimeve dhe dinamikave të brendëshme sociale, kurse kjo automatikisht nënkupton edhe praninë e mbeshtetjes së individëve si pjestarë të shoqërisë ose grupeve të caktuara. Gjegjësisht, BESA lind si nevojë e domosdoshme me qëllim të riartikulimit të kërkesave dhe rishqyrtimit të pozitës politiko-juridike të shqiptarëve në Maqedoni dhe instalimin e një mendësie të re të filozofisë politike dhe të politikbërjes brenda kampit shqiptar dhe në raport me subjektet maqedonase. Lëvizjet të cilat kanë sociologjinë dhe politizimi i tyre shkaktohet nga nëvojat esenciale shoqërore ngërthejnë potencialin që të paraqesin alternativë politike dhe të posedojnë aftësi praktike e cila do të rezultonte me sukses në skenën politike dhe që realisht mund të rrezikojnë mbijetesën e subjekteve tjera. Në të kundërtën lëvizjet politike ose grupore të privuara nga sociologjia dhe të formuara apripori ose dështojnë, nësë mbijtojnë janë të dhunshme në kontekstin fizik dhe psikologjik. Nevoja për një lëvizje me vizon të qartë politik, artikulim të mireflltë të kërkesave dhe nevojave të shqiptarëve por edhe të gjithë qytetarëve të Maqedonisë duke u bazuar në dy komponentat vitale për ekzistencën e shtetit të mirëfilltë multi-etnik dhe fetar, me racio dhe metafizikë ka qenë mëse e nevojshme në jetën politike në vend. Kurse tendencat me qëllim të degradimit të kësaj lëvizje dhe paraqitjen e saj si projekt përçarës dhe i huaj ose reduktimin e saj në nevojë psikologjike dhe fiziologjike të themeluesve të saj, rrjedhin nga një gjendje psikologjike e fajit dhe e frikës, që kjo lëvizje rrezikon ekzistencën e tyre në skenën politike. Përveç kësaj kjo frikë është dëshmi e qartë për mungësën e kapaciteteve demokratike të subjekteve politike shqiptare dhe të individëve që i përfaqesojnë ato.
Suksesi i BESËS ekskluzivisht do të varet nga mënyra e artikulimit të kërkesave dhe nevojave politike, ekonomike dhe sociale të shqiptarëve në vend, aftësia e saj për krijimin e një mendësie demokratike brënda sturkturës partiake që do i çlironte nga metodat dhe mënyrat e deritanishme të politikbërjes dhe krijimin e një koncepti bashkëqëverisës për ndërtimin e një shoqërie multietnike dhe fetare.
Loja me letërnjoftime dhe nënshtetësi në Maqedoni
- Latas – Selmanit: Ti mund të përfaqësosh UÇK-në dhe shqiptarët, jo gazetarët
- Nervozohet Orhan Ibrahimi pas kritikave të Xhelal Nezirit
- 'Fiks Fare' nënkryetarin 24 karatësh të BDI-së e bën 'Nevzati i Madhërishëm' (VIDEO)
- Gazetari maqedonas nuk komenton për fyerjen e shqiptarëve, por akuzon Zaevin
- Adnan Azizi ka një porosi për simpatizantët e Lëvizjes BESA!
- Ja emisioni skandaloz i Vasko Eftovit ku ofendohet Adem Jashari (VIDEO)
- Gruevski nuk e përjashton mundësinë e destablizimit të vendit!
- Zaev: Po rritet përkrahja e shqiptarëve për “bombat”
- Sot Zaev publikon “bombën” e 14 me radhë
- Shikojeni drejtpërsëdrejti në Almakos pres-konferencën e Zoran Zaev (VIDEO)
- Ziadin Sela kryetar i PDSH-së
- DRAMË E VËRTETË NË SHKUP: I prishet makina, më pas mezi i shpëton plumbave
- Spitali Medicine ia shpëton jetën publicistit Kim Mehmeti
- Zoran Zaevi ua dërgoi “selamin” e fundit BDI-së dhe PDSH-së
- Ja cilët ish funksionarë të PDSH-së ishin prezent në kongresin e Selës
- Mijallkov dhe Jankullovska bisedojnë se si e kontrollojn Feriz Dervishinn nga BDI e Kumanovës - VIDEO
- Lëvizja e Selës : Mbi 800 Delegat po e dridhë Tetovën (FOTO)
- Menduh Thaçi e pranon: Vëllau im është njëri nga aksionarët te 'Interprometi' (VIDEO)
als_Latn crh_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn