als_Latn dik_Latn tur_Latn
Fetvatë e të Derguarit te
Allahut (paqja e Allahut qoftë mbi të) nga Ibn Kajjim El Xheuzije
Autor: Ibni Kajjim el Xheuzije
Përkthau nga boshnjakishtja:
Agim Avdiu
Për botuesin: Faruk Vila
Lektura: Ejub Musa
Kopertina: Dorlir Kraja
Faqe: 326
Këto fetva i ka mbledhur
dijetari i madh Ibni Kajjim el Xhevzijje, dhe janë tubuar në këtë libër me
qëllim që të shërbejnë si doracak në jetën e përditshme. Autor i të cilave
është i dërguari i Allahut a.s. këto fetva trajtonë zgjithje të ndryshme për
problemet që përballen muslimanët sot.
Fetvate e Pejgamberit per ceshtjet e Akaidit
(Besimit Islam) 1
I Dërguari i Allahut saI-lallahu alejhi ve sel-lem, është pyetur se a do ta
shohin besimtarët Zotin e tyre në Ditën e Gjykimit.
Atëherë i Derguari i Allahut sal-lallahu alejhi ve sel-lem,ka pyetur:"A ju pengon diçka që ta shihni
diellin kur nuk ka vranësira?"
"Jo, o i Dërguari i Allahut," u përgjigjën ata.
"A ju pengon diçka që ta shihni
hënën në natën e kthjellët pa re?"
"Jo, o i Dërguar", thanë
sahabët.
"Ashtu do shihni Allahun në Ditën e
Gjykimit."
Parathenia e recensentit
Të gjitha falënderimet i takojnë Allahut,Atë e lavdërojmë dhe prej Tij ndihmë
dhe falje kërkojmë.
Kërkojmë mbrojtjen dhe mbështetjen e Allahut nga e keqja e shpirtrave dhe
veprave tona.
Atë të cilin e udhëzon Allahu,askush nuk mund ta çojë në humbje,ndërsa ate të
cilin e lë në humbje,askush nuk mund ta udhëzojë.
Dëshmoj se është vetëm një Zot, i Vetmi i Cili nuk ka shok dhe se Muhamedi është
robi dhe i dërguari i Tij.
Këto janë fetvatë e të Dërguarit Muhamed sal-lallahu alejhi ve sel-lem,lidhur
me çështje sheriatike-juridike.
Pejgamberi sal-lallallU alejhi ve sel-lem është përgjigjur në shumë pyetje të
shumta rreth problemeve dhe paqartësive me të cilat janë ndeshur sahabët në
kohën e tij.
Këto fetva i ka tubuar në veprat e tij dijetari i madh musliman Shemsuddin
ebu-Abdullah Muhammed ibn ebu-Bekr ibn-Ejjub ibn-S'ad ibn-Hureiz edh-Dher'i
ed-Dimeshki,i njohur si Ibn-Kajjim el-Xhevzijje.
Fetvatë janë tubuar në këtë libër me qëllim që të shërbejnë si doracak për të
gjithë të cilët në këtë kohë ngarendin pas diturisë.
Shumë me rëndësi është që të njohim fetvatë autentike,autor i të cilave është i
Dërguari i Allahut,sal-lallahu alejhi ve sel-lem.
Këto fetva trajtojnë zgjidhje të Çështjeve sheriatike-juridike me të cilët
ballafaqohemi në jetën e përditshme.
Përveç tjerash,ky libër përmban edhe pikëpamjet akaidologjike lidhur me
njëshmërinë e Allahut,kaderin,krijimin e botës,mahsherin (tubimin e njerëzve në
Ditën e Gjyqit dhe gjykimi i tyre),krijimin e njeriut.
Gjithashtu flet për parashenjat e Ditës së Kijametit,për imanin dhe islamin,për
statusin e fëmijëve të idhujtarëve në Ditën e Gjyqit,fillimin e shpalljes,për
xhihadin,për sadakanë,hixhretin (shpërnguljen),për bukuritë,huritë dhe për të
mirat tjera të cilat janë të përgatitura për banorët e Xhennetit.
Disa fetva janë lidhur me pastërtinë siç është
abdesti,hajzi,nifasi,xhunubi,fshirja nëpër meste.
Këtu gjenden edhe fetva për namazin dhe për kohën e tij,për momentin e pranimit
të duasë ditën e premte si dhe disa fetva që kanë të bëjnë me vdekjen,të
vdekurin dhe vdekjen e papritur,pastaj fetva për jetën e varrit,të mirat dhe
vuajtjet në të.
Këtu janë fetvatë për sadakanë dhe zekatin,agjërimin,haxhin dhe
umren,kurbanin,mehrin,martesën,politikën,për ushqimin e lejuar dhe të
ndaluar,për mëkatet e mëdha dhe për risitë në fe,shkuarja te falltorët,për
ëndrrat e vërteta,për fatin dhe rregullat në lidhje me pikëpamjet e përmendura.
Këtu janë edhe disa fetva për çështje të ndryshme të cilat i ka përmendur
dijetari i madh musliman Ibn Kajjim el-Xhevzijje në librat e tij e të cilat
janë tubuar në këtë libër, me qëllim që të jenë burim autentik për ata të cilët
hulumtojnë pas diturisë në rrugën e njohjes së dispozitave të drejta
sheriatike.
E shpërbleftë Allahu i Lartësuar autorin e kësaj vepre me shpërblim më të mirë
dhe atë i cili tuboi këto fetva.
Allahu xh.sh. e di çdo qëllim.Falënderimi i takon Allahut, Zotit të botërave.
Zgjidhjet sheriatike-juridike në këtë libër bazohen në burimet e transmetuara
nga librat kapitale të hadithit.
Shkallët e haditheve të përmendura në këtë libër i kemi caktuar në bazë të
rregullave të terminologjisë së hadithit dhe në pajtim me mendimin e dijetarëve
të ehli-sunne ve-l-xhematit.
Na ka ndihmuar vëllai ynë në fe,shejh Talib Avvadi,imami dhe hatibi në xhaminë
"El- Furkan",në paralagje të Damaskut në Siri.
Shpresojmë se te Allahu i Lartësuar kemi përmbushur një pjesë të asaj që ishte
detyrë e jona ndaj fetvave të tubuara prej librave të dijetarit të madh
musliman,Ibn-Kajjim el-Xhevzijjut,Allahu e mëshiroftë.
E lusim Allahun xh.sh. që kjo vepër të jetë e sinqertë vetëm për Të.Duaja jonë
e fundit është:falënderimi i takon Allahut,Zotit të botërave!
Shejh Abdulkadir Arnaut,
Shërbëtori i sunnetit të Pejgamberit në Damask
Damask,1 muharrem 1415 hixhri
Biografia e Imam Ibn Kajjim
El-Xheuzijjut
Emri i plotë i këtij imami,fakihu,metodologut jurist,gramatikanit,mufessirit
është:Ebu-Abdullah Shemsuddin Muhammed b. ebu-Bekr b. Ejjub b. S'ad,b. Hariz b.
Mekki Zejnuddin ez-Zur'l el-Hanbel nga Damasku, imam i shkollës
"EI-Xheuzijje" 1 i dhe djali i drejtuesit të shkollës, i njohur si
Ibn-Kajjim el-Xheuzijje.
Është i lindur në Damask në vitin 691 h.
U arsimua nga Shihab Nabulisiu dhe nga kadiu Tekijjuddin Sulejmani,Isa
el-Mut'imi, Ebu-Bekr b. Abduddai'mi, Ibn- Shira zi e të tjerë.
Gjuhën arabe e përsosi duke mësuar prej shejh Ali ebu-Feth dhe El-Medxha
et-Tunisiu.
Ishte nxënës i dijetarit të madh islam Ibn Tejmije r.a.
Prej tij përfitoi shumë dituri dhe qëndroi në këtë dituri deri në vdekje.
Ka studiuar medhhebin e imam Ahmedit, shkëlqeu në të dhe filloi të japë fetva.
Fitoi aq shumë dituri saqë u bë person i njohur dhe këtë e dinin të gjithë.
Për të flitej shumë larg.
1 Kjo është njëra prej shkollave
hanbelite në Damask.
E ka marrë emrin sipas themeluesit të saj Muhjidin ebu-Mehasin Jusuf b.
Abdurrahmnan b. Alij b. Ubejdillah b. El-Xheuzij,i cili vdiq në vitin 656 h
Ai është djali i Ebu-Ferexh Ibn-el-Xheuzijut të njohur,i cili përfundoi
ndërtimin e shkollës në vitin 652 h.
Në mesin e nxënesve të tij janë: Ibn el-Menxha, El-Xhebel,El-Burhan ibn-Muflih
dhe të tjerë.
Ibn- Kajimi në këtë shkollë ka kryer detyren e imamit,ndërsa llagapin e ka
marrë sepse babai i tij e mbante (Ibn-Kajim do të thotë- djali i atij që e
mbanë).
Hafidh Ibn-Kethiri ka thënë: "Kjo është një prej shkollave më të
mira.Është djegur në vitin 820 h. në bazë të asaj që e përmend Ibn-Kadi
Shehbe,pastaj e renovoi kadiu Shemsuddin en-Nabulisi".
Shejh Abdulkadir Bedrani i cili vdiq më 1346 h.,në librin e tij
"Munademetu-l-Etlal ve musameretu-l-hajal",përmend se:"Kjo
shkollë ka qenë në Bezurij,ndërsa më parë është quajtur "Suk
el-Kamh".
Banorët fqinj gati se e kishin plaçkitur të tërën,ashtu që prej saj sot është
ruajtur vetëm një pjesë e vogël, që më vonë të shndërrohet në gjykatore deri në
vitin 1327 h.
Sot ajo është e mbyllur dhe nuk e dimë se çka do të bëhet me të."
Sot në këtë vend është një xhami e vogël,në të cilën falen disa namaze.
Askush nuk ishte i barabartë me të në njohjen e tefsirit.
Në disiplinën e akaidit kishte arritur kulminacionin.
Të gjithë i drejtoheshin atij kur bëhej fjalë për këto dy kategori.
Ishte edhe ekspert në komentimin e hadithit,në kuptimin dhe në mënyrën e
nxjerrjes së rregullave sheratike-juridike.
E ka njohur mirë të drejtën islame dhe metodologjinë e të drejtës juridike
islame.
Posaçërisht dallohej në njohjen e gjuhës arabe.
Posedonte rafinim dhe jepte përshtypje të subtilitetit.
E ka njohur shkencën e moralit dhe të sjelljes dhe ka njohur të dhënat precize
për besimtarët me moral të lartë.
Thjesht, nuk ka pasur lëmi shkencore apo art të cilën nuk e ka njohur Ibn
Kajjimi.
Posaçërisht stolisej me gjuhë të mprehtë, me gjerësi të njohurive dhe me
retorikë.
E ka njohur etikën e mospajtimeve të juristëve islam si dhe medh hebet e
paraardhësve të drejtë.
Ishte imam në "Xheuzijje" dhe ligjërues në shkollën e cila quhej
"Es-Sadrija."2
Shumicën e kohës e kalonte duke shpërndarë dituri.
Shumë veta prej tij kanë mësuar dhe kanë pasur dobi nga dituria e tij.
Personalitetet me nam e kanë çmuar, respektuar dhe kanë mësuar prej tij.
Ndër më të njohurit janë: hafiz Ibn-Rexheb el-Hanbeli,Shemsuddin Muhammed
ibn-Abdulkadir Nabulisi dhe djemtë e tij Ibrahimi dhe Abdullahu si dhe shumë të
tjerë.
Hafiz Edh-Dhehebi ed-Dimashki për të ka thënë: "Me kujdes ka hulumtuar
tekstet e hadithit.
Posaçërisht ishte i kujdesshëm kur bëhej,fjalë për transmetuesit e haditheve.
Kishte arritur shkallë të lartë në fikh dhe ishte shumë i aftë në studimin dhe
mësimin e tij."
Një kohë ishte burgosur për shkak se kishte kundërshtuar lejimin e vizitës së
varrit të Ibrahimit a.s. si formë e ibadetit apo aktit të rregulluar me
dispozita.
Atë kohë ai e shfrytëzoi për nxënien e diturisë dhe për përhapjen e saj.
Hafiz Ibn-Kethir ed-Dimashki ka thënë: "Aq shumë ka studiuar fetvatë për
shkurorëzimin e martesave,saqë kjo e solli në mospajtime me Ibn Subkijjun dhe
të tjerët."
Hafiz Ibn Rexhebi el-Hanbeli ka thënë: "Nuk njoh askend i cili është i
lidhur aq shumë për ibadet e as ndonjë i cili me njohurinë e tij të gjerë dhe
njohës më të madh të kuptimit të Kur'anit dhe të sunnetit dhe bazës së besimit
sesa Kajjimit.
Nuk ka qenë i pagabueshëm por në të gjitha këto nuk kam gjetur të ngjashëm me
të."
Hafiz Ibn-Haxher el-Askalani ka thënë: "Aq shumë e ka dashur Ibn Tejmijen
saqë nuk ka kundërshtuar mendimet e tij, por madje e ka përkrahur në gjithçka.
Ka mbledhur dhe ka botuar shumicën e veprave të tij dhe ka punuar në propagimin
e diturisë së tij."
Kadiu Burhanuddin ez-Zer'i ka thënë: "Nën kupën qiellore nuk ka asnjë me
dituri të gjerë e të madhe.
Me dorën e tij ka shkruar aq shumë saqë këtë nuk mund ta përshkruajmë."
Mbi të gjitha këto, Allahu e mëshiroftë, ishte i përzemërt dhe besimtar i
përhershëm.
Kalonte shumë orë në namazin e natës.
Pandërprerë ishte i preokupuar me përmendjen e Allahut dhe me përultësi ka
kërkuar faljen e Tij.
Shumë herë ishte i sprovuar me lloj-lloj pakënaqësish.
Ishte burgosur bashkë me shejhun e tij,kolosin e islamit Ibn Tejmijen.
Para vdekjes së shejhut të tij, në kalanë e Damaskut e kishin ndarë prej tij.
Ishte liruar prej burgut pas vdekjes së mësuesit të tij.
2 Kjo eshtë një prej shkollave
hanbelite te ciën e kishte themeluar Es'ad ibn-Osman bin-Es'ad el Menxha
et-Tenuhi,pastaj Dimashki.
Qe ne themelim të saj,ajo ishte shtepI vakëfi te elien ai pastaj e kishte
shndërruar në shkollë.
Ne lë kanë mësuar Muhammed ibn-Ahmed Ibn-Abdulhadl, Ibn Kajjimi dhe djali i tij
Ibrahimi dhe të tjerë.
Kësaj shkolle i humbi çdo gjurmë.
Ishte shndërruar në vend banimi,ndërsa sot nuk ka asnjë gjurmë të saj.
Derisa ishte i burgosur,rregullisht kishte lexuar Kur'an dhe studionte kuptimet
e tij,nga e cila kanë dalë shumë të mira.
Disa herë e kishte kryer haxhin e ndonjëherë për shkak të namazit dhe tavafit
rreth Qabes, qëndronte më gjatë në Mekë.
Banorët e Mekës aq shumë kanë folur për devotshmërinë e tij të madhe saqë janë
mahnitur.
Ishte njeri me ahlak të mirë, me cilësi morale dhe me dashuri të madhe ndaj
njerëzve.
Pandërprerë ishte me librat dhe përpiqej që sa më shumë të tubojë.
Posedonte libra të cilat nuk gjendeshin te asnjë njeri tjetër.
Ka shkruar vepra nga lëmi të ndryshme.
Ndër veprat më të njohura janë:
Ilamu-l-muvekki'ine 'an Rabbi-l-'alemin,
Tehzibu suneni Ebi-Davud (Përmirësimet e sunenit të Ebi Davudit si dhe
shpjegimi i problemit të këtij suneni dhe mendimet e tij sa i perket çështjes
së haditheve të dobëta),
Medarixhu-s-salikin
Tariku-l-hixhretejn ve babu-s-se'adetejn,
Shifa'u'al-alil fi mesai l-kada'i vel-kader-ve-l-Hikmetu vet-Ta'lil,
Xhela'u-k-Efhami fis-Salati ala hajril-Enam,
Et-Tibjan fi aksamil-Kur'ani,
Beda'iul-Fevaidi,
El-feva'id,
Esh-shafijetul-kafijetu fi-l-intisari lul-firkati-n-nadxhijeti,
El-kasidetu-n-Nunijje fil-'akaidi,
Es-sava'iku-l-muresele'ala-l-xhehmijje ve-l-mu'atille,
Hadi-l-ervah ila Biladi-l-efrah,
Tuhfetu-l-vedud fi akhami-l-mevlud,
Miftahu dari-s-se'ade,
Ixhtima'u-l-xhujushi-l-islamijje'ala gazvil-mu'arrile vel-xhehmijje,
Igasetu-l-lehfan fi mekajidi-sh-shejtan,
Et-t-uruku-l-hukmijje fi-s-sijaseti-sh-sher'ijje,
Revdatu-l-muhibbin ve nuzhetu-l-mushtakin,
Ed-Da'u ve-d-deva'u,
'Uddetu-s-sabirin ve babu-s-se'adetejn,
El-furusijje el-Muhammedijje,
Zadu-l-me'ad fi hedji hajri-l-'ibad (te cilen ne kete lemi deri me tash askush
nuk e ka shkruar).
Ky dijetar i madh është shpërngulur në ahiret në pjesën e tretë të natës të
ditës së enjte të 23-të të muajit Rexheb të vitit 751 h.në moshën 60 vjeçare.
Namazi i xhenazes i është falur në xhaminë Emevite në Damask, pastaj në
xhaminë" EI-Xherrah" në afërsi të varrezave që quhen "Dyert e
vogla", ku edhe është varrosur.
Ende dihet se ku e ka varrin te dyert perëndimore në anën e majtë në hyrje të
varrezave.
....
als_Latn als_Latn bos_Latn als_Latn als_Latn als_Latn lug_Latn bos_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn ind_Latn als_Latn als_Latn dik_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn scn_Latn kab_Latn als_Latn als_Latn als_Latn lus_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn swh_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn nus_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn hau_Latn als_Latn lus_Latn bug_Latn cat_Latn als_Latn lua_Latn wol_Latn als_Latn cat_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn fra_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn hat_Latn als_Latn vec_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn jav_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn slv_Latn als_Latn fur_Latn als_Latn als_Latn als_Latn lit_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn lim_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn zsm_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn lus_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn fra_Latn als_Latn als_Latn als_Latn dan_Latn crh_Latn cat_Latn zsm_Latn cat_Latn ace_Latn vec_Latn hrv_Latn kea_Latn cat_Latn taq_Latn mlt_Latn zsm_Latn fra_Latn hat_Latn est_Latn lus_Latn ita_Latn crh_Latn vec_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn slv_Latn unk