als_Latn lit_Latn uzn_Latn
Muhamed Bouazizi, njeriu i vitit
Historia e kombeve nuk ėshtė vetėm tregimi pėr punėt shtetėrore. Ajo ka tė bėjė edhe me kurajėn e qytetarėve qė nuk pajtohen me sundimin jolegjitim.
Personi i vitit ėshtė njeriu qė kėtė qėndrim tė thjeshtė, por thelbėsor, e pagoi me jetėn e tij.
Muhamed Bouazizi, njė shitės tunizian, vdiq njė vit mė parė, duke ia vėnė flakėn vetes. Vetėvrasja e tij nxiti protestat qė rrėzuan njė regjim dhe krijuan precedent pėr revoltat popullore nė botėn arabe.
Rezultati eventual i kėtyre kryengritjeve ėshtė larg nga tė qenėt i qartė, por koha e pėrshtatshme e mbajtjes sė protestės shkon pėrtej ēdo argumenti.
Duke sakrifikuar jetėn e tij, zoti Bouazizi gjen vend krahas figurave tė tjera, gatishmėria e tė cilėve pėr tė parė pėrmes maskaradės sė sundimit shtypės i ngriti ata mbi monotoninė dhe poshtėrimin nė jetėn e pėrditshme.
Zoti Bouazizi, nga qyteti Sidi Bouzid, ishte 26 vjeē kur ndėrroi jetė. Nė njė shtet tjetėr, nė njė kontinent tjetėr, perspektiva e tij mund tė ketė qenė mė e ndritshme.
Ai nuk ishte i punėsuar, andaj shiste pemė dhe perime nė njė stendė nė rrugė. Pėr shkak se nuk ishte i licencuar, autoritetet ia konfiskuan produktet nė dhjetor tė vitit tė kaluar.
I frustruar, ai ndezi shkrepsėn fatale. Flaka e saj u shpėrnda shpejt pėrtej trupit tė tij, pėr tė demolouar njė regjim qė nė mėnyrė sistematike kishte keqqeverisur vendin.
Ky gjest torturues, vetėvrasės, e la Bouazizin nė kujdesin intensiv, tė mbuluar me fasho. Vetėsakrifica e tij shokoi kombin dhe provokoi trazira nė masė tė madhe, nga tė cilat vdiqėn dhjetėra persona.
Presidenti i ndėshkuar, Zine El Abidin Ben Ali, u pėrkul pranė shtratit tė spitalit. Ishte e kotė: regjimi i Ben Alisė nuk zgjati mė shumė sesa pjesa e mbetur e jetės sė Bouazizit. Ai shpėrndau qeverinė dhe parlamentin, shpalli gjendje tė jashtėzakonshme dhe iku nga vendi.
Protestat qė vetėvrasja e Bouazizit i shpejtoi, nėse jo inspiroi, nė masė tė madhe u quajtėn Pranvera Arabe, si modeli i Pranverės sė Pragės, nė vitin 1968.
Tėrheqja e paraleles ėshtė e argumentueshme, por jo absurde: reformat nė Ēekosllovaki qenė ngufatur nga tanket sovjetike, por liria mbizotėroi 21 vjet mė vonė. Simboli mė i dukshėm i revoltės ishte studenti i quajtur Jan Pallah, qė i vuri flakėn vetes nė kundėrshtim tė okupimit sovjetik.
Nė Tunizi dhe nė Egjipt, autokratėt janė larguar nga zyra, por institucionet kryesore qė ushtronin pushtetin mbeten atje. Nė Libi, populli i revoltuar, i ndihmuar nga trupat e NATO-s, rrėzoi tiranin, por tash duhet tė ndėrtohet njė shtet i civilizuar dhe tė zhvillohet ekonomia.
Regjimi sirian ėshtė i angazhuar nė sulme vrasėse ndaj civilėve dhe ende mbetet nė pushtet. Arabia Saudite mbetet e paprekur nga revolta, por i ka ndihmuar Bahreinit qė ti shtypė pakėnaqėsitė.
Njė liri eventuale dhe pėrmirėsim i kushteve jetėsore tė njerėzve janė larg. Por, nuk ėshtė e mundur mė qė njė regjim tė besojė se pushteti i egėr do tė tolerohet dhe do tė funksionojė.
Tunizia dikur kombinonte represionin e brendshėm me zhvillimin e supozuar ekonomik. Ky ishte njė model qė dėshtoi. Dobėsia ishte se nuk ofronte zhvillimin e pretenduar. Krimi mė i madh ishte shuarja e shpresave dhe e imagjinatės pėr brezat.
Zoti Bouazizi kėrkoi qė ky represion tė ndalojė dhe regjimi e vėrejti atė si dhe shumė tė tjerė si ai.
Ai nuk kėrkoi ta ndryshojė botėn. Asnjė person nuk ka qenė nė ballė tė ndonjė revolte tė shpėrthyer nė borėn arabe dhe ende nuk ėshtė shfaqur njė figurė qė mund tė shihet si lider i sė ardhmes.
Liga Arabe ka ndryshuar pėr tė mirė. Katari ka dhėnė njė ndihmė tė rėndėsishme. Por, ngjarjet vendimtare tė kėtij viti janė nxitur nga kuraja e numrit tė pamasė tė njerėzve, qė u ngritėn kundėr tiranisė. Muhamet Bouazizi ishte njėri nga ta.
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn