als_Latn uzn_Latn ron_Latn
Kur Sknderbeu adhurohej nga princeshat e Europs
S shpejti nj roman mesjetar francez pr heroin kombtar. Sknderbegu ose Aventurat e Princit t Shqipris, imazhi europian pr Gjergj Kastriotin.
Nuk ka m koh, Imzot, pr tjua mbajtur sekret ndjenjat e mia ndaj jush. Virtytet tuaja e justifikojn mjaft mir dashurin time. Princ, ju dashuroj. Dgjojeni pra nga goja ime kt pohim shum t sinqert. Po ama, mos ma refuzoni sekretin q zemra ime nuk ka mundur tjua mbaj sekret m gjat, nse sht e vrtet q dhe ju keni pr mua t njjtat ndjenja t mbla. Mos m tregoni kurr vese ann e juaj si nj princ i Shqipris; sepse un vetm kt an dashuroj. Un vetm at dashuroj zemra ime, kur ju do t bheni zot i saj. Kto fjal t zjarrta dashurie Alzelida, princesha bullgare, ia drejtonte Sknderbeut Po, po, bhet fjal pikrisht pr heroin ton kombtar, Gjergj Kastriot Sknderbeun.. Por, q ta ndajm qysh n fillim, bhet fjal pr nj pasazh t shkputur nga romani Sknderbegu ose Aventurat e Princit t Shqipris, i cili mendohet t jet shkruar n vitet 500-600 n Franc dhe q pritet t dal s shpejti nga botimi prej shtpis botuese 55. Romani sht shkruar nga nj shkrimtare anonime franceze. Dhe pse sht nj fikshn, nj rrfim i udhhequr nga fantazia, n t ne shohim se nj nga figurat m t rndsishme t historis son, ka qen nj personazh i dashur dhe i njohur n Europn e atyre viteve. Forca dhe suksesi i tij e ka frymzuar kt shkrimtare franceze ta shoh si personazhin kryesor t romanit t saj, si nj burr q e do vendin e tij, i cili di t jet prijs dhe t sjell fitore, por t jet njkohsisht i adhurueshm pr princeshat e asaj periudhe. Dhe pse kemi t bjm me nj rrfim letrar, Sknderbeu na shfaqet si nj udhheqs i denj dhe si nj nga figurat m t rndsishme politike t kohs, thot Alda Bardhyli, drejtoresha e botimeve 55. Ashtu si thot edhe Bardhyli, ky roman sht nj dshmi q Gjergj Kastrioti ishte nj personazh interesant, q lvrinte mes historis dhe mitit qysh n shek. XVI-XVII, q nuk frymzonte vetm shqiptart (ky fenomen u b i dukshm gjat periudhs s Rilindjes Kombtare), por edhe t huajt. E pas gravurave e pikturave t t huajve, pas krijimeve n fushn e muziks, na shfaqet edhe nj roman i shkruar n Franc.
I adhuruar i princeshave
Ashtu si rrfehet edhe nga titulli i romanit t prkthyer nga Beqir Ajazi, romani vrtet sht i mbushur me aventura, por jo vetm nga ato luftaraket, por edhe n kuadrin sentimental. Ndryshe nga jemi msuar ta shohim atletin e Krishtit, Sknderbeu na shfaqet si nj mashkull i adhuruar nga princeshat e kohs. Dhe nuk ishte vetm ajo bullgare, e cila nuk skuqet ti pranoj atij hapur dashurin, madje bhet edhe nj shtytse e tij pr tu kthyer n atdhe, por edhe vet sulltanesha kishte pasur dikur nj histori dashurie me t riun shqiptar, t rritur n oborret e sulltanit. Ndonse prkundrejt dashuris s tij ajo kishte preferuar t bhej gruaja e Sulltan Muratit, sulltanesha Melis nuk mund t harronte kohrat e kaluara, pranndaj edhe prpiqet ta shptoj at nga dnimi q e priste si rezultat i nj kurthi t ngritur ndaj Sknderbeut. Mos u tremb pr asgj. Duke ju mbrojtur, mendoj se po ndihmoj pafajsin e shtypur. Kredia q gzoj mbi mendjen dhe shpirtin e Sulltanit prbn nj mbrojtje t fort kundr akuzave q ju bhen, t cilat i kan ln Lartsis s Tij t mendoj se ju po vini n lvizje intriga t ndryshme dhe sekrete pr t hipur n fronin e Shqipris, t cilin Sulltani e ka marr vet q pas vdekjes s babait tuaj Aldeliza do t kishte prfunduar n Saraj, po t mos e kisha shptuar un nga kjo goditje. Lartsia e Tij nesr do tju pyes Justifikohuni. Mos harroni gjithashtu se dashuria e Sulltan Muratit pr mua nuk do t arrij kurr q t harroj se dikur ju kam pas dashuruar, i shkruan ajo Sknderbeut t burgosur. Roani ka edhe shum letrkmbime t ktij soji, ku Sknderbeu nuk shfaqet edhe aq naiv n kto lojra dashurie. Anonimja franceze, me shum gjas mund t ket qen nj Daniel Steel e kohs, e ndoshta romanet e saj plot trima t fuqishm e histori dashurie do t kishin qen me gjuhn e sotshme bestseller.
I mbshtetur n histori
Pavarsisht se sht nj krijim i mirfillt artistik, anonimja franceze nuk sht mbshtetur n boshllk, kur ka shkruar romanin e saj. Nga sa lexojm, ajo duhet t ket shfletuar, apo dgjuar pr historin e jets s Gjergj Kastriotit, t ciln pastaj e ka zbukuruar me skena mallngjyese, pse jo edhe dashurore. Kshtu, kur bhet fjal pr fmijrin e Sknderbeut dhe mnyrn se si ai u gjend dhe u rrit n oborrin e Sulltanit, ajo i referohet pak a shum historis q njohim t gjith, por sigurisht t letrarizuar. Vetm mbretria e Shqipris po i rezistonte dhuns s Muratit, ka e detyroi at q t marshonte personalisht me nj ushtri t madhe kundr Gjon Kastriotit, mbret i shqiptarve. Duke i vlersuar forcat e veta t pabarabarta me ato t turqve, pa shpres pr kurrfar ndihme, pr t mir t popujve t vet, u detyrua q t negocionte e t merrej vesh me Sulltanin, t cilit ai i dorzoi qytetin e Krujs, kryeqytet i vendit t tij, ku ai e kishte qendrn e fronit. Ve ksaj, ai qe detyruar q ti jepte Sulltanit djemt e tij si peng besnikrie. Sulltani e detyroi at q tia sillte vet djemt n kampin e tij. Dhe ai i shkret qe i detyruar ti bindej, shkruhet ndr t tjera. E m tej vijon me skenn mallngjyese t ndarjes s prindit nga fmijt, shoqruar me lot t nxeht nga princesha e vogl, t cilt, sipas autores, mallngjyen edhe vet Sulltanin, rritjen e Sknderbeut, simpatin q ai fitoi n oborr, betejat e para e kshtu me radh
ALMA MILE - Panorama
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn spa_Latn