als_Latn lit_Latn uzn_Latn
Njė jetė nė shėrbim tė lirisė sė atdheut
Veprimtaria atdhetare e Zija Shemsiut (1)
Personaliteti historik i Zija Shemsiut shfaq eksponentin me emblematik tė demonstratave tė vitit 1981. Zija Shemsiu lindi mė 1 korrik 1950 nė fshatin Prelepnicė tė komunės sė Gjilanit. Pasi mbaroi shkollimin pėr mėsues (Normalen) nė Gjilan, mori rrugėn pėr kurbet pėr ti ndihmuar sadopak familjes. Zija Shemsiu ishte i ngritur lartė pėr ēėshtje kombėtare qė nė moshė tė re. Veprimtari politike e Zijah Shemsiut me pėrmbajtje atdhetare zė fill qė nga demonstratat e vitit 1968. Shpėrthimi i demonstratave nė Kosovė mė 1968 Zija ishte ne mesin e demonstruesve. Nė vitet e shtatėdhjeta, Zija Shemsiu kishte mėrguar nė Zvicėr ku veprimtari patriotike e kishte bashkuar me njėrin nga ideologėt e Mėrgatės shqiptare, Kadri Zeka.
Pengimi i njė koncerti antishqiptar nė Cyrih
Shpėrthimi i demonstratave nė mars-prill 1981, nė Kosovė, e gjen Zija Shemsiun tė pėrgatitur pėr tu pėrgjigjur para kėrkesave tė popullit. Nga kujtimet e njė bashkėpunėtori tė Zija Shemsiut Zahir Kamberi rrėfen kėshtu pėr Zijaun. Ai gjendej aty ku rreziku ishte mė i madhi Pas demonstratave tė pėrgjakshme tė vitit 1981, kur nė Kosovė mbretėronte njė situatė e nderė, nė Cyrih, ambasada jugosllave pėr tė festuar festėn e nėntorit tė vitit 1981 kishte organizuar koncert me paraqitje tė grupeve serbo-shqiptar nga Kosova, nė ish klubet deri mė atėherė tė pėrbashkėta me kėngė tė kombėsive dhe kombeve.... Nė atė koncerte ishte dhe Kadri Zeka, i cili the se ky koncert nuk duhej lejuar. Pasi filloi koncerti me njė kėngė shqipe, dhe kur pastaj vazhdoi me kėngė serbe, Zijau brofi dhe brohoriti: Kėtu ska vllaznim-bashkim pa u bėrė Kosova Republikė. Pastaj me tė u bashkuan tė gjithė tė pranishmit ndėrsa ai me shpejtėsi vrapoi aty ku ishte ngritur flamuri jugosllav, e shqeu atė dhe nėn ritmin e instrumenteve e detyroi edhe orkestrėn tė brohorasė Kosova Republikė . Zija Shemsiu nė periudhėn kohore 1981-1983 nė shumė vende tė Evropės si nė Bernė, Gjenevė, ka organizuar tubime masive tė shqiptarėve pėr tė realizuar tė drejtat kombėtare tė shqiptarėve nė ish Jugosllavi. Zija Shemsiu shumė shpejt u dallua si njė personalitet me virtyte tė larta kombėtare. Andaj, edhe shumė shpejt i erdh radha tė betohet dhe tė bėhet pjesėtarė i Lėvizjės pėr Republikėn Shqiptare nė Jugosllavi, LRSSHJ. Betimi ėshtė bėrė nė gusht tė vitit 1982, para udhėheqėsit tė organizatės Hasan Malaj nė Zvicėr. Zijau bėhet anėtar i Komitetit drejtues tė organizatės sė LRSSHJ ku nė pėrbėrje ishte edhe Xhafer Shatri, Saime Isufi, Kadri Abdullahu. Organizata LRSSHJ u formua me 14 gusht 1982. Kjo organizatė u formua nga organizatorėt e mėparshėm tė organizatave tė ndryshme ilegale qė vepronin jashtė vendit (nė Perėndim). Ky bashkim u arrit pas njė pune dhe aktiviteti tė dendur te ilegales. Kjo organizatė ka udhėheqjen qendrore, pjesė tė sė cilės gjenden nė vend dhe nė Perėndim.
Organizata vepronte sipas sistemit tė treshes qė nė tė thellėsisht diktojnė ligjet e konspiracionit tė thellė. Asgjė nuk guxohet tė veprohet pa dijeninė e organizatės, pėr ēdo gjė duhet informuar dhe sugjeruar organizatėn. Duhet tė jepė emra individėsh tė rinj pėr organizatė etj. Pjesėtarėt pasi veprojnė nė konspiracion duhet tė kishin edhe nofka. Zija Shmesiu e kishte nofkėn Sefė, Hasan Malaj Skenderi, Nuhi Berisha Hajroetj.
Qėllimet e veta veprimtarėt e Organizatės LRSSHJ, donin ti realizonin pėrmes kryengritjes sė armatosur, sipas doktrinės: Luftė e pėrgjithshme popullore, deri nė fitore. Kontaktet me popullin ishin tė patjetėrsueshme. Lypsej njė organizim si brenda, ashtu edhe jashtė Kosovės. Skenat e luftės patjetėr duhej plotėsuar pa marrė parasysh sakrificėn e mundshme.
Organizator dhe pjesėmarrės i demonstratave kundėr UDB-sė
Nė vitin 1982, atėherė kur u pa e nevojshme qė tė koordinohen punėt edhe mė mirė me Kosovė, kur u pa e domosdoshme qė tė dėrgohet edhe material propagandues pėr padrejtėsitė qė i bėheshin nė Kosovė ndaj shqiptarėve, pėrsėri Zijau ishte ai i cili ngitej i pari duke thėnė: kėtė punė ma leni mua, se askush smundet ta kryej mė mirė se unė! Nė kėtė kohė Zijau brenda njė vit e gjysmė shkon disa hera nė Kosovė, duke bartur me vete libra, revista si dhe armatim. Sidomos pėr dėrgimin e armatimit ishte shumė i lumtur. Ishte shumė i vetėdijshėm pėr rrezikun qė kishte pėrpara, mirėpo dashuria pėr atdheun dhe vullneti i fortė e bėnin tė mos ndalej. Zija Shemsiu gjeti mbėshtetje tė fortė sė pari tek familja e tij e cila e tėra u angazhua nė aktivitet patriotike. Familja e Shemsiut e tėrė ishte angazhuar nė aktivitetet tė shpėrndarjes sė materialit, duke pėrdorur edhe makinat e tyre, si traktor e qerre pėr tė shpėrndarė materialin e LRSSHJ. Shumė i dalluar nė kėto aktivitete ishte vėllai i Zija Shemsit Shaban Shemsiu qė punonte profesor nė shkollėn e mesme nė Gjilan dhe pasi kishte njohuri tė dalluara nė armėt luftarake, e sugjeronte Zijaun dhe tė tjerėt pėr cilėsitė dhe karakteristikat e armeve mė tė mira, tė mundshme qė mund tė barten dhe qė do tė duhej tė hynin nė Kosovė. Shaban Shemsiu, po ashtu bėnte punė tė mėdha logjistike, nė ruajtjen e armėve dhe shpėrndarjen e tyre. Nga shtėpi e Hasan Shemsiut babai i Zija, Feta dhe Shaban Shemsiut, pandėrprerė shpėrndahej armė, municion dhe material propagandistik anekėnd Kosovės sė bashku me ta Nuhi Berisha.
Zija Shemsiu merr pjesė nė tė gjitha demonstrata tė organizuara nė periudhėn 1981-82, nė Gjermani, Bruksel, Bernė, sė bashku me ideatorėt e tjerė si Hajdar Sdria, Adem Sadria, Hasan Mala, Isa Uruēi, Hasan Azemi, Hysen Fetahu, Sami Kurteshi, Saime Isufi, Qamil Isufi dhe ideatori kryesor Kadri Zeka. Me rastin e kremtimit tė Komemoracion nderit pėr vrasjen e Jusuf dhe Bardhosh Gėrvallės, Kadri Zekės, nė Zvicėr, nga LRSSHJ Zija Shemsiu kishte bėrė aktivitet tė dendur nė mėrgatėn shqiptare, nė kujtim tė lavdisė sa mė dinjitoze tė kėtyre ideologėve tė pavarėsisė sė Kosovės. Zija kishte ngjitur pllakate nė muret e qytetit, nė tė cilat shkruante UDB-ja i kishte likuiduar, mbase thellėsisht i bindur mė masat qė mund tė ndėrmerrte UDB-ja jugosllave, pėr ti paraqitur se gjoja janė vrarė pėr qėllime hakmarrje individuale dhe ideologjike. (vėrejta jonė B. M). Zija Shemsiu kishte bashkėpunėtorė tė shumtė qė nėn idealin e tij edhe iu bashkėngjitėn Zija Shemsiut nė veprimtari kombėtare. Kėshtu mėrgimtarėt si Nuhi Muhadri, Rasim Kryesiu, qė vepronin nė kudėr tė LRSSHJ, nė mėnyrė aktive morėn pjesė nė demonstrata qė u organizuan nė Perėndim. Pėrveē qė merrnin pjesė aktive nė to, ata edhe nė mėnyra tė tjera i ndihmonin ato, nė aspektin e pėrgatitjes, tė organizimit dhe tė mbajtjes sė tyre nė Gjenevė, nė Bernė, nė Cyrih, nė Munih, nė Bazel, nė Frankfurt e nė vende tė tjera. Nė demonstratat qė u mbajtėn me 11. 04. 1981, ku morėn pjesė mbi 300 veta. nė qytetin e Cyrihit nė Zvicėr, Nuhi Muhadri udhėhoqi kolonėn e demonstruesve dhe incizoi atė me videokamerė. Gazetarit serb, qė sigurisht punonte nė ambasadėn jugosllave iu morė aparati fotografike me dhunė nga Nuhi Muhadri.
lit_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn