als_Latn dik_Latn sag_Latn
Informacion Praktik
Takim me njëri-tjetrin
Si të tregojmë po ose jo
Pirja e Duhanit
Ngarja e makinës
Krimi & Siguria
Shëndeti
Paraja
Bankat
Bakshishet
Vizat
Gjuha
Energjia Elektrike
Prefiksi i Vendit dhe ata të Zonave
Fjalë Shqip të Nevojshme
Takim me njëri-tjetrin
Etiketa tradicionale Shqiptare është që njerëzit përshëndeten duke shtërnguar duart. Me njerëz më të afërt, është e zakonshme që të shkëmbehen puthje në faqe (4 herë, 2 herë në çdo faqe), edhe nga femrat edhe nga meshkujt.
Si të tregojmë po ose jo
Gjestet më të rëndësishme për të treguar “Po” ose “Jo” me kokë, kryhen në mënyrën e kundërt në kulturën Shqiptare. Mënyra e përdorur për të treguar “Po” është duke e lëvizur kokën horizontalisht nga njëra anë në tjetrën. Lëvizja e kokës (ndonjëherë e kombinuar me një kërcitje të vogël të gjuhës) do të thotë “Jo”.
Pirja e Duhanit
Pirja e duhanit në vendet publike, është e ndalur zyrtarisht me ligj që prej vitit 2007, por megjithatë zbatimi i ligjit lë shumë për të dëshiruar. Pirja e duhanit është shumë e përhapur, dhe nëpër restaurnate apo bare është shumë e vështirë që të gjesh seksione ku të mos lejohet pirja e duhanit. Megjithatë, pirja e duhanit nuk lejohet në transportin publik, dhe kjo respektohet në shumicën e rasteve. Zakonisht në udhëtimet e gjata, mjetet e transportit publik bëjnë pushime për pirësit e duhanit. Nëse kapeni duke pirë duhan në vende publike mund të gjobiteni deri në 50,000 lekë.
Ngarja e makinës
Rrugët në Shqipëri janë duke u përmisuar, por shoferët në përgjithësi janë shoferë të rinj dhe krijojnë rreziqe në rrugë. Shpejtësia maksimale është 40km/orë në zonat urbane dhe në fshatra, 80km/orë jashtë këtyre zonave, dhe 90km/orë në autostrada. Shoferët duhet të kenë fikëse zjarri, jelek të verdhë dhe kuti të ndihmës së parë në makinë, dhe gjithmonë ta ngasin makinën me dritat ndezur.
Krimi & Siguria
Krimet ndaj vizitorëve (të huajve) janë shumë të rralla në qytetin e Fierit, dhe të huajt respektohen shumë dhe në përgjithësi priten mirë. Megjithatë vizitorët duhet të kenë të njëjtat rregulla sigurie personale që ata do të kishin në çdo qytet Amerikan apo Europian duke mos i mbajtur sendet e çmuara me vete dhe duke mos ecur në këmbë në rrugica të pandriçuara gjatë natës. Hajdutët e xhepave janë të paktë në numër, por mund të ndodhin edhe vjedhje të tilla.
Shëndeti
• Shumica e institucioneve shtetërore deklarojnë se uji është i sigurtë për tu pirë, por ndoshta është më mirë që të pini ujë në shishe, që mund të blihet në çdo dyqan (normalisht kushton 50 lekë për një shishe 0.5L dhe 60 lekë për një shishe 1.5L).
• Në qytetin e Fierit dhe në zonat përreth tij mund të ketë shumë pluhur, kështu që rekomandohet që të përdorni syze dhe jo lente kontakti.
• Në rast se keni nevojë për kujdes shëndetësor, institucionet e mëposhtme shëndetësore gjenden në qytetin e Fierit: Spitali Rajonal, Spitali Pediatrik, dhe Poliklinika.
Monedha Shqiptare është lek (në shumës lekë). Që të shikoni kurset aktual të këmbimit kundrejt monedhave të huaja, ju lutemi shikoni tek faqja e internetit e Bankës së Shqipërisë, ku kurset e këmbimit azhornohen cdo ditë. Kartmonedhat janë në prerje prej 200, 500, 1000, 2000, dhe 5000 lekësh, ndërsa monedhat janë në prerje prej of 5, 10, 20, 50 dhe 100 lekë. Para më shumë se 30 vjetësh, monedha Shqiptare u vlerësua dhe u hoq një zero. Megjithatë, shumica e Shqiptarëve akoma insistojnë në përdorimin e zeros që u hoq, dhe i referohen si “lekë të vjetra”, kurse kur nuk e përdorin i referohen si “lekë të reja”. Në shumicën e supermarketeve, dyqaneve, restoranteve, bareve etj çmimet janë të afishuara dhe kërkohen në “lekë të reja”, por kini kujdes sepse në shumë dyqane të vegjël në të gjithë qytetin, çmimet janë në “lekë të vjetra”.
Disa hotele dhe shërbime të tjera mund ti afishojnë çmimet në monedhë të huaj, por pagesa gati gjithmonë kryhet në lekë. Gjithashtu rekomandohet që ju të paguani në lekë që të merrni një çmim më të mirë.
ATM që japin lekë Shqiptar mund të gjenden në të gjithë qytetin e Fierit. Shumica e tyre janë të lidhura me rrjetet e Visa dhe Cirrus, Maestro dhe Master Card dhe prej tyre ju mund të tërhiqni deri në mesatarisht 30,000 lekë në ditë. Kartat e kreditit nuk përdoren në masë. Nëse sillni para të huaja, ju mund ti shkëmbeni ato në banka apo zyrat e shkëmbimit valutor. Gjithashtu ka edhe persona që blejnë dhe shesin monedha në rrugë, por nuk inkurajohet që ti shkëmbeni paratë tuaja tek ata, sepse ajo është një veprimtari jo e ligjshme dhe shumë herë përdoren para fallso:
- Bankat janë të hapura gjatë ditëve të javës dhe të Shtunën në mëngjes, dhe normalisht janë të hapura prej 08:30-15:00, ndërsa të Shtunën 08:30-13:00.
- Shumica a zyrave të shkëmbimit valutor janë të hapura çdo ditë, dhe normalisht janë të hapura prej 07:30-20:00.
Bankat dhe zyrat e shkëmbimit valuator normalisht i afishojnë kurset e shkëmbimit, dhe leku Shqiptar normalisht shkruhet si “ALL”.
Banka të ndodhura në Fier:
Banka e Shqipërisë
Raiffeisen Bank
Tirana Bank
Banka Intesa San Paolo
Alfa Bank
ProCredit Bank
Banka Kombëtare Tregëtare
Banka Popullore
Banka Credins
NBG Bank
Banka e Bashkuar e Shqipërisë
Banka Emporiki
Union Bank
Banka e Parë e Investimeve
Bakshishet
Zakonisht në restaurante apo bare për sa u përket bakshisheve, vlera e faturës rrumbullakoset deri në kartmonedhën më të afërt në lekë. Bakshishi, në vend që të lihet në tavolinë, i jepet direkt kamarierit në momentin që kryhet pagesa.
Vizat
Qytetarët e BE, USA, Kanadasë, Australisë, Zelandës së Re, Japonisë dhe shumicës së vendeve të tjera Europiane mund të hyjnë në Shqipëri pa vizë. Udhëtarët e tjerë duhet të pajsien me vizë pranë ambasadaës apo konsullatës më të afërt Shqiptare, përpara se të udhëtojnë për në Shqipëri. Për të konfirmuar se çfarë u nevojitet për të hyrë në Shqipëri, kontaktoni me ambasadën apo konsullatën më të afërt Shqiptare apo faqen e internetit të Ministrisë së Jashtme Shqiptare;
Gjuha
Gjuha zyrtare është Shqip. Në Fier nuk është e vështirë që të takosh njerëz që flasin gjuhë të huaj, dhe kjo është edhe më e theksuar me të rinjtë (Anglisht, Italisht, Frëngjisht ej).
Energjia Elektrike
Energjia elektrike në Shqipëri është 220 voltë, megjithëse ndryshimet në voltazh dhe ndërprerejt e energjisë janë të zakonshme, sidomos në dimër. Prizat në përgjithësi janë të llojit me dy kunja të rrumbullakta.
Prefiksi i Vendit dhe ata të Zonave
Prefiksi i telefonit për Shqipërinë është +355 dhe për qytetin e Fierit është (0)34. Për të folur me një numër lokal në Fier, formoni 034 2XXXXX, ndërsa për të folur me një numër celulari formoni 06XXXXXXXX.
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn min_Latn als_Latn lua_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn nld_Latn ron_Latn vec_Latn mlt_Latn zho_Hans als_Latn als_Latn ron_Latn ban_Latn als_Latn als_Latn eng_Latn als_Latn lua_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn