als_Latn ron_Latn dik_Latn
Kapitulli 1: LibriPostuar tek: Pse të ndjekësh Jezusin?
PĂ«r myslimanĂ«t Kur’ani dhe Hadithi (traditat) janĂ« autoriteti mĂ« i lartĂ«. PĂ«r tĂ« krishterĂ«t, ajo qĂ« bĂ«het qĂ«ndra e burimit tĂ« besimit, Ă«shtĂ« Bibla. Bibla Ă«shtĂ« njĂ« bashkim, ose bibliotekĂ« librash. VetĂ« fjala ‘BibĂ«l’ e ka prejardhjen nga fjala greke ‘biblia’, qĂ« do tĂ« thotĂ« ‘librat’.
Të 66 librat e Biblës janë shkruar nga një numër i caktuar njerëzish të Perëndisë për një periudhë prej 1.500 vitesh, në tre gjuhë të ndryshme. Ata vinin nga fusha të ndryshme të jetës: ishin profetë, mbretër, barinj, peshkatarë, studiues, ushtarë, nëpunës shtetërorë, doktorë dhe misionarë. Ndonëse këta njerëz vinin nga fusha të ndryshme të jetës dhe jetuan në kohë të ndryshme, të gjithë u thirrën nga Perëndia për një qëllim: të shpallin fjalën e tij.
Përveç Biblës, ka edhe shumë libra të tjerë që na tregojnë të vërteta të mëdha, por Bibla ndryshon prej tyre. Ajo nuk na tregon vetëm për ekzistencën e një Perëndie të shenjtë, i cili na krijoi dhe na do të gjithëve, por, gjithashtu, që ne kemi humbur rrugën tonë për tek ai për shkak të mëkatit. Ajo na tregon se si të kthehemi tek Ai dhe të qëndrojmë në praninë e tij përgjithmonë.
Përmbajtja e Biblës
Bibla Ă«shtĂ« e ndarĂ« nĂ« dy pjesĂ«, Dhiata e VjetĂ«r dhe Dhiata e Re. KĂ«to dy pjesĂ« fokusohen nĂ« dy marrĂ«veshje tĂ« mĂ«dha qĂ« bĂ«ri PerĂ«ndia, tĂ« quajtura ‘besĂ«lidhje’: e para me kombin e Izraelit, me ndĂ«rmjetĂ«sinĂ« e Moisiut, dhe e dyta me tĂ« gjithĂ« njerĂ«zimin, nĂ«pĂ«rmjet Jezusit.
Dhiata e Vjetër
Dhiata e Vjetër rregjistron marrëveshjet e Perëndisë me popullin e Izraelit mbi bazën e besëlidhjes që bëri ai me ta nëpërmjet Moisiut. Fillimi flet për krijimin e njeriut, përmbytjen, thirrjen e Abrahamit dhe zgjedhjen e popullit të Izraelit përmes brezit të Isakut dhe Jakobit.
Pas çlirimit të mrekullueshëm të popullit të Izraelit nga skllavëria në Egjipt dhe vendosjes së besëlidhjes dhe ligjit nëpërmjet Moisiut, Dhiata e Vjetër rregjistron historinë e marrëveshjes së Perëndisë me Izraelin. Gjithashtu, na tregon edhe për ngritjet dhe rëniet e këtij kombi, për rebelimin e tyre kundër Perëndisë dhe shumë paralajmërime profetike dhe dënime që Perëndia solli mbi Izraelin. Përgjatë gjithë kësaj shohim edhe një sërë profecish që lidhen me ardhjen e një Shpëtimtari, Mesisë, dhe lidhjes së një besëlidhje të re.
Dhiata e Re
Dhiata e Re Ă«shtĂ« historia e pĂ«rmbushjes sĂ« kĂ«tyre profecive dhe besĂ«lidhja e re qĂ« PerĂ«ndia bĂ«ri nĂ«pĂ«rmjet Jezusit, i njohur prej miqve myslimanĂ«, pĂ«rmes Kur’anit, si Al-Mesihu, Isai, apo Ibni Mejreme. Mesazhi i DhiatĂ«s sĂ« Re pĂ«rqĂ«ndrohet nĂ« shenjtĂ«rinĂ« e PerĂ«ndisĂ« dhe se si vetĂ« Ai siguroi njĂ« rrugĂ« pĂ«r tĂ« shpĂ«tuar njerĂ«zimin nĂ«pĂ«rmjet Jezu Krishtit. Ungjilli na prezanton me ShpĂ«timtarin. Kapitujt e Veprave tĂ« Apostujve pĂ«rshkruajnĂ« pĂ«rhapjen e ungjillit, lajmit tĂ« mirĂ« tĂ« shpĂ«timit. Letrat japin mĂ« shumĂ« detaje pĂ«r bekimet qĂ« rrjedhin prej kĂ«tij shpĂ«timi, ndĂ«rsa libri i fundit, i quajtur Zbulesa, paraqet pikĂ«n kulmore tĂ« shpĂ«timit.
SidoqoftĂ«, disa edhe mund tĂ« pyesin: ‘E gjitha kjo Ă«shtĂ« shkruar kohĂ« mĂ« parĂ«. Si ka ardhur Bibla nĂ« ditĂ«t tona? A Ă«shtĂ« Bibla thelbĂ«sisht po ajo qĂ« u shkrua nga ato duar tĂ« hershme? A jemi tĂ« sigurtĂ« qĂ« asnjĂ« prej shkrimeve origjinale nuk ka humbur? A Ă«shtĂ« shtuar ndonjĂ« gjĂ« qĂ« nuk duhej tĂ« bĂ«nte pjesĂ« nĂ« BibĂ«l? NĂ« kapitujt e mĂ«vonshĂ«m do tĂ« merremi me kĂ«to pyetje dhe me disa tĂ« tjera, tĂ« para nĂ«n dritĂ«n e fakteve tĂ« disponueshme.
Renditja e librave të Biblës
Librat e BiblĂ«s nuk janĂ« renditur sipas kohĂ«s nĂ« tĂ« cilĂ«n ato u shkruan, megjithĂ«se libri i parĂ«, Zanafilla, rregjistron kohĂ«t mĂ« tĂ« hershme dhe Zbulesa, libri i fundit, na tregon pĂ«r kohĂ«t e fundit. SidoqoftĂ«, librat janĂ« renditur sipas tipit, ose stilit letrar. NĂ« DhiatĂ«n e VjetĂ«r pesĂ« librat e parĂ« njihen si ‘librat e ligjit’; nga Jozueu deri tek Esteri, si ‘librat historikĂ«’; nga Jobi deri tek Kantiku i KantikĂ«ve, si ‘shkrimet’, apo ndonjĂ«herĂ« si ‘shkrimet e urta’; nga Isaia deri tek Malakia janĂ« ‘librat profetikĂ«’. NĂ« DhiatĂ«n e Re, katĂ«r librat e parĂ« janĂ« tregime biografike tĂ« jetĂ«s sĂ« Jezusit; Veprat e Apostujve janĂ« njĂ« tregim historik pĂ«r kishĂ«n e hershme. Nga RomakĂ«ve deri tek Juda janĂ« letra, dhe Zbulesa Ă«shtĂ« shkruar nĂ« stilin e njohur si ‘apokaliptik’. NjĂ« listĂ« e 39 librave tĂ« DhiatĂ«s sĂ« VjetĂ«r dhe 27 tĂ« DhiatĂ«s sĂ« Re mund tĂ« gjĂ«nden nĂ« faqen e pĂ«rmbajtjes, nĂ« fillim tĂ« çdo Bible.
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn ron_Latn als_Latn scn_Latn als_Latn als_Latn scn_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn