als_Latn lit_Latn uzn_Latn
Nė aktgjykimin kundėr tė cilit po ushtroj kėtė ankesė, pėr tė arsyetuar dėnimet e rėnda janė pėrdorur mekanizma mbrojtės pėr akuzat qesharake qė na janė ngarkuar. Sipas atyre qė na dėnuan, ne paskemi dėshiruar njė sistem shoqėror tė tipit stalinist, dogmatik, njė sistem tė barkut tė njėjtė, njė sistem pa pronė private ku shteti ta ketė rolin kryesor etj, etj., sepse ne qenkemi jo marksistė-leninistė, por ekstremistė stalinistė me ideologji dogmatike. Shumė nga kėto akuza i kemi pėr ndėr qė na ngarkohen, sepse janė akuza qė ēdo oportunist e revizionist ua bėn revolucionarėve, akuza qė tregojnė hapur se si shtrembėrohet marksizėm-leninizmi. Nuk ėshtė e vėrtetė qė ne kemi dhėnė ndonjė recetė pėr njė rregullim shoqėror, pėr njė socializėm tė veēantė. Parimet e socializmit i kanė dhėnė themeluesit e marksizėm-leninizmit dhe ne nuk kėrkojmė qė tė ndėrtohet njė socializėm jashtė kėtyre parimeve. Vetėm politikat jugosllave shpikėn njė lloj tė ri tė socializmit jashtė parimeve themelore tė tij, njė socializėm me pronė private, njė socializėm human, njė socializėm kapitalist. Dhe kjo, ėshtė meritė e madhe sepse, as Marksi e as Engelsi, as Lenini e lėre mė Stalini, nuk kanė mundur tė parashikojnė njė socializėm me pronė private. Lindja e pronės private, shkruan Marksi, ēdo orė e ēdo ēast lind kapitalizmin.
E ēfarė mund tė thuhet atėherė pėr Jugosllavinė, nė tė cilėn jo vetėm qė ka lindur prona private, por ajo asnjėherė nuk ėshtė zhdukur-pėr kėtė edhe ka nderin tė quhet revizioniste. Duke menduar se populli i Kosovės ėshtė ai i viteve tė dyzeta, apo edhe tė mėhershme, i zhytur nė obskurantizėm fetar, po bėhen pėrpjekje pėr ti bindur njerėzit besimtarė se ne po dashkemi tė prishim kisha e xhamia. Nė kėso pozite ka rėnė Jugosllavia vetėqeverisėse sa tė kėrkojė ndihmė e bashkėpunim me hoxhėn e popin. Dhe dihet mirė se kujt i ka shėrbyer feja gjithmonė. Marksi fetar thotė se feja ėshtė opium pėr popullin, kurse disa politikanė filistinė nė Kosovė po shqetėsohen pėr fatin e fesė sė popullit tė Kosovės. Por kot flasin ata, sepse populli shqiptar i njeh mirė ata dhe e di se ēfe kanė. Ne marksistė-leninistėt e Kosovės, marksizėm-leninizmin e kuptojmė si teori revolucionare qė klasės punėtore ia tregon rrugėn e ēlirimit tė vet-prandaj edhe ėshtė teori e klasės punėtore, atė nuk e kemi kuptuar kurrė si dogmė. Gjithmonė marksistėt konsekuentė, nga oportunistėt, socialdemokratėt, anarkoliberalėt e revizionistėt e ēdo ngjyre, janė akuzuar pėr dogmatikė, si tė majtė etj. dhe nėn pretekstin e marksizmit krijues, duke zbatuar atė nė kushtet konkrete, e qė nuk mohohet kjo veēori, revizionistėt e kanė ndryshuar atė krejtėsisht, duke hedhur poshtė edhe parimet kryesore tė tij. Pėr ne ėshtė nder tė quhemi stalinistė, kur dihet se nuk ekziston drejtim i veēantė ideologjik me emrin stalinizėm, por Stalini me veprėn e vet, nuk ka bėrė asgjė mė tepėr pėrveē qė e ka vazhduar veprėn e Marksit, Engelsit e tė Leninit, prandaj edhe mbetet njė klasik i ndritur i marksizėm leninizmit. Ėshtė po ai Stalin qė kishte marrė pjesė nė revolucionet demokratike borgjeze tė Rusisė cariste; po ai Stalin qė sė bashku me Leninin e madh e udhėhoqėn Revolucionin e parė proletar nė botė; ishte ia Stalin, bashkėpunėtori nga mė tė ngushtit tė Leninit; ishte ai Stalin tė cilin, pas vdekjes sė Leninit, vetė populli e kishte zgjedhur nė vendin e tij; ishte po ai Stalin i cili pėr tridhjetė vjet me radhė qėndroi nė krye tė njė tė gjashtės sė botės, tė shtetit proletar, madje nė njė nga periudhat mė tė stuhishme dhe vendin i cili nga regjimi carist kishte trashėguar njė prapambetje tė gjithanshme e nxori nga njė gjendje e tillė; ishte po ai Stalin qė me Ushtrinė e Kuqe ia dha grushtin vendimtar nazifashizmit qė ishte bėrė rrezik pėr botėn. Ata qė ne po na quajnė stalinistė dhe qė ndaj tij po hedhin kaq shumė baltė, le tia vėnė pėr njė moment gishtin kokės, tė mendojnė drejtė e le tė thonė se ishte socialiste Rusia e Stalinit, apo ajo e Hrushovit e Brezhnjevit, e cila Rusi ishte hegjemoniste e imperialiste;u sulmua dhe u rrezikua sovraniteti i shteteve e popujve nga Rusia e Stalinit apo nga ajo e Brezhnjevit?
Pse nuk u kritikua e sha Stalini sa ishte gjallė? Diktatori Stalin u kritikua nga ata qė e bėnė revizioniste Rusinė, pėr tė cilėn ishte derdhur gjak dhe po tė ishte gjallė ai, do tė mburrej me kėto sulme. Nuk vrau e preu dora e Stalinit, por vrau e preu diktatura e proletariatit ata qė e rrezikuan kėtė diktaturė. Kundėr Stalinit u hodhėn tė gjithė ata qė me kohė i kthyen shpinėn diktaturės proletare, ata tė cilėve ai ua hodhi tė palarat nė fushė. Kur sot, popujve jugosllavė u servohet njė propagandė kaq e madhe kundėr Stalinit, pse atėherė kėta popuj nuk i kanė nė duar veprat e tij, a mos ai nuk paska shkruar asgjė dhe nuk paska asnjė dokument tjetėr nė bazė tė tė cilit tė shihet e vėrteta. Besoj se koha do ta thotė tė vėrtetėn,e Stalinin do ta vė nė vendin e merituar dhe siē do tė triumfojė marksizėm-leninizmi, kėshtu do tė mbetet i pavdekshėm edhe ai.
Pėr tė na dėnuar sa mė rėndė, ne u akuzuam sikur ne qenkemi ata qė shkaktojmė prishjen e marrėdhėnieve me RPS tė Shqipėrisė. Jugosllavia paska dėshiruar tė ketė marrėdhėnie tė mira me tė (siē u tha nė seancėn gjyqėsore) dhe populli shqiptar nė Jugosllavi, paska pasur mundėsi tė shėrbejė si urė lidhjeje midis kėtyre dy shteteve. Mirėpo, duhet ditur njėherė e mirė se populli shqiptar nuk luftoi vetėm pėr ura, se kėto ura qė u mendua tė krijoheshin nuk u vunė nė baza tė forta e tė shėndosha.
Ēdo popull ka tė drejtė tė interesohet pėr pakicėn e vet nė njė shtet tjetėr, e aq mė tepėr ka Shqipėria, e cila gjysmėn e popullit e pat lėnė jashtė Shqipėrisė (sikur dikur Rusia e Leninit qė sulmohej nga tė tjerėt) dhe ata qė bėjnė kėtė propagandė po tregojnė karakterin e tyre shqiptaro-fob, duke sulmuar ēdo gjė shqiptare. Dielli me shoshė nuk mbulohet.
Edhe nė aktakuzė, por edhe nė aktgjykim bėhen pėrpjekje qė dikush tė nxirret si i parė. GMLK ka pas komitetin e saj drejtues, prandaj ēdo gjė qė ėshtė vendosė ėshtė vendosur prej tij, kėshtu qė edhe pėrgjegjėsia pėr ēdo anėtar tė tij ėshtė e njėjtė. Pėr tė arsyetuar kurthin e kurdisur ndaj Hydajet Hysenit dhe shkatėrrimin e tij, nė aktvendim dhe nė aktgjykim, ai nxirret si mė fajtori, prandaj po u dashka tė ndėshkohet sipas formave mė tė rėnda qė parashihen. Edhe nė seancėn gjyqėsore ėshtė deklaruar se Hydajet Hyseni nuk ka qenė as kryetar grupi, as sekretar e as ndonjė udhėheqės tjetėr nė grup. Nuk ėshtė e vėrtetė qė ne tė tjerėt kemi thėnė se vetėm Hydajt Hyseni di ēdo gjė pėr grupin. Kjo ėshtė veshje. Unė kam bindjen se ndaj Hydajet Hysenit ėshtė bėrė plan i rrezikshėm. Nė aktvendimin nr. 14/82 nuk figuron fare emri i tij, kurse nė tė njėjtin aktvendim tė shokėve tė tjerė thuhet se ai ndodhet nė arrati! Pse tė mos shkruhet edhe nė aktvendimin tim kėshtu, apo vetėm pse unė jam arrestuar sė bashku me tė?!
Nė aktgjykim asnjė fjalė e mbrojtjes sime dhe as e shokėve tė tjerė para trupit gjykues, nuk ėshtė shkruar, pėrkundrazi, ato janė falsifikuar e ndryshuar sipas qejfit. Pėr ata qė nuk pranuan tė paraqesin mbrojtjen e vet, nė aktgjykim, nuk pėrmendet fare pse ndodhi kėshtu, pse nuk pranuan tė flasin. Nė seancėn gjyqėsore u lexuan edhe deklaratat e Hydajet Hysenit, pa prezencėn e tij dhe ne as qė besuam se ato ishin tė tij, ashtu nuk mund tė ishin prova materiale, pa dėgjuar edhe mbrojtjen e tij.
Tė gjithė anėtarėt e GMLK, e edhe unė, nuk kemi deklaruar dhe nuk kemi mundur tė deklarojmė as para hetuesisė, as para gjyqtarit hetues dhe as nė seancėn gjyqėsore se ne i kemi organizuar e udhėhequr demonstratat e vitit 1981 nė Kosovė, siē shkruan nė aktgjykim. Kėto demonstrata, siē e dini edhe ju, i organizoi e udhėhoqi populli, kurse ne vetėm i pėrkrahėm ato dhe ai qė ka pasur rastin edhe ka marrė pjesė nė to. Vlerėsimi ynė pėr to ka qenė se ato ishin plotėsisht tė drejta dhe paqėsore, nė to ky popull parashtroi kėrkesat e veta tė cilat janė tė garantuara edhe me Kushtetutėn Jugosllave. Nė to pati parulla jemi shqiptarė e jo jugosllavė (ēfarė ka armiqėsore kėtu), parulla pėr kushte mė tė mira tė nxėnėsve e studentėve, parulla Duam shokėt(lirimi i shokėve nga burgu), parulla poshtė borgjezia, dhe ajo kryesore Kosova Republikė. Asnjėherė nuk pat parulla siē thoni ju: dua bashkim (nėse ėshtė thėnė kėshtu, ėshtė kėrkuar qė tė bashkohen njerėzit me demonstruesit, e jo bashkim me Shqipėrinė), Kosova e pastėr etnike, asnjėherė nuk ėshtė brohoritur kundėr popujve jugosllavė.
Kėrkesa pėr Kosovėn-Republikė ėshtė e drejtė, dhe situata nė Kosovė do tė stabilizohet vetėm pas plotėsimit tė kėsaj kėrkese, sepse ajo nuk ėshtė vetėm kėrkesė e nacionalistėve e irredentistėve, por e gjithė popullit shqiptar. Ėshtė ēėshtje e tij, popullit shqiptar, se ēdo tė bėjė me republikėn e vet, por tash ai nuk pat kėrkuar tė shkėputet nga Jugosllavia, kėtė tė drejtė ia garanton parimi i vetėvendosjes se kombeve. Pra, nė dokumentet e GMLK janė bėrė tė qarta pikėpamjet tona, veē tjerash edhe nė lidhje me Republikėn e Kosovės. Nėse ne qenkemi nacionalistė e irredentistė, le tė mbetemi tė tillė, ju plotėsojani kėrkesėn popullit shqiptar, pėr tė cilėn derdhi gjak dhe e pagoi shtrenjtė.
Kosova patjetėr do tė bėhet REPUBLIKĖ. Aksionet antishqiptare nė Jugosllavi do tė njollosin edhe popujt e pafajshėm jugosllavė. Ata qė po i udhėheqin kėto aksione njė ditė do tė japin llogari para popullit dhe historisė. Kjo periudhė do tė mbetet, si ēdo periudhė tjetėr e tillė, njollė e pashlyer nė faqet e historisė jugosllave.
Nė substancėn e kėsaj ankese, shpesh herė kam pėrdor shprehjen: Populli shqiptar nė Kosovė. Kėtė e kam bėrė jo qė tjua mbushi mendjen se jam njė nga pėrfaqėsuesit e tij, por duke u nisur nga fakti se ky popull ėshtė vėnė i tėri nė shėnjestėr tė ēdo arme. Qė tė mos thuhet ēdo shtėpi, guxojmė tė themi se ēdo fshat shqiptar nė Kosovė e Jugosllavi, ka nga disa vetė tė ndjekur, tė vrarė apo tė burgosur, pėr ēdo familje ėshtė hapur dosja e hetimeve-ēdo familje po detyrohet tė diferencohet. Dhe unė si pjesėtar i kėtij populli kam tė drejtė tė shfaq mendimet e mia nga kjo pozitė. Jemi biri i tė njė populli, tė cilin e pėrcollėn vuajtjet dhe durojmė tė gjitha tė kėqijat qė na bėhen - na mjafton lavdia.
Fitorja i takon, herėt a vonė, tė drejtit!
E drejta me ne!
27 shtator 1982
Nezir Myrtaj
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn zul_Latn