als_Latn dik_Latn sag_Latn
VRITET EDHE NJËHERË AT ANTON HARAPI
Nga Frank Shkreli
Ditët e
fundit lexova një intervistë që historiani dhe ish-diplomati i njohur shqiptar
Pëllumb Xhufi i kishte dhënë gazetës ''Shqip''. Me të thënë të drejtën
pasi e mbarova së lexuari, intervista më la një shije të hidhur në gojë dhe më krijoi
një zbrazëti në shpirt e në zemër për nga përmbajtja dhe fjalët e gjuhë-urrejtjes
të historianit Xhufi.
Siç thotë
edhe At Daniel Gjeçaj në një shkrim për At Anton Harapin, nuk është qëllimi im
që të gjykoj ''gabimin e madh'' që sipas armiqëve të tij ka bërë Anton Harapi
me pranimin e Regjencës, pasi kjo duhet të lihet në dorë të historianëve të pa-anshëm.
Dhe as nuk është objektivi im që të polemizoj me profesor Xhufin ose të tjerë të
të njëtit kallëp, pasi këjo punë është bërë bozë tani e 20-vjetë pas rënjës së komunizmit.
Njeriu pret më shumë nga intelektualët në këtë periudhë të historisë së kombit
shqiptar. Fat i keq ky për Shqipërinë! Dëm i madh historik e kombëtar kur
historia e shqiptarëve edhe sot pas 20-vjetëve trajtohet nga pseudohistorianë,
ideologë e demagogë.
Profesori
amerikan i universitetit Kolumbia, Richard Carrier thotë në një artikull të para
disa viteve, ndërsa shkruan në përgjithësi mbi rolin e historianit në shoqëri
se, ''pseudo-historianët të cilët janë të lidhur me një të kaluar falso, mund të
jenë të gatëshëm të përdorin forcën ose frikësimet për të kontrolluar mendjen
dhe kujtesën e popullit, e që në të vërtetë këjo dukuri është një veti përcaktuese
e një periudhe të errët.'' Profesori Carrier vazhdon duke thënë se
''një shoqëri e mbërthyer nga pseudo-historia është viktimë e një psikoze shoqërore.
Ajo shoqëri do të vuaj nga një mungesë kujtese dhe si e tillë do ta çojë atë drejtë
një gjëndje hutimi, dëshpërimi dhe në një cikëli sjelljesh vet shkatërrimi…Pseudo-historia
i ofron shoqërisë një ''përfitim'' të vetëm, e që është mundësia për ta
manipuluar atë dhe nga e cila përfitojnë vetëm ata që janë në fuqi.'' Nga
ana tjetër, sipas Profesorit Carrier, ''Historia e vërtetë ofron përfitime për
të gjithë. Bazuar në historinë e vërtetë'', thotë ai, ''ne do të mësojmë
se vërtetë kush jemi dhe jot ë na imponohet diçka që dikush tjetër dëshiron që ne
të jemi. Do të kuptojmë më mirë humanizmin jashtë syzeve
të rrejshëm të një kulture ose ideologjie të vetme të pseudo-historianit.
Pofesori Carrier përfundon duke thënë se ndoshta, të armatosur me këtë dijeni e
njohuri të historisë së vërtetë, ''ne nuk do të përsërisim gabimet e së kalurës'',
pasi pseudo-historia dhe përfaqsuesit e saj, sipas tij, nuk na japin
informacione të dobishme as për ne as për universin tonë dhe si e tillë,
''pseudo-historia nuk na përgatitë për të ardhmen.''
Intervista
e Profesor Xhufit nuk është e para e këtij lloji dhe ma merr mendja as e fundit
nga historianë e intelektualë shqiptarë. Edhe të tjerë historianë dhe
akademikë shqiptarë të historiografisë komuniste kanë shkruar
dhe vazhdojnë të denigrojnë figura të shquara të kombit dhe të Kishës Katolike,
të kulturës, historisë, duke filluar nga At Gjergj Fishta. Siç mund të shihet
nga këjo intervistë e profesor Xhufit, fatkeqsisht historia shqiptare
ende shikohet me syzat e ''pseudo-historisë'' së doktrinës së një shoqërie
enveristo-komuniste, ku gjithnjë mbretëron fanatizmi dhe inati sidomos ndaj
figurave të Kishës Katolike, në këtë rast At Anton Harapi, duke i
paraqitur ata si ‘”armiq të popullit’’ dhe ‘’kvisling’’.
I nderuar
profesor Zhufi. Nëqoftse At Anton Harapi, At Gjergj Fishta e të tjerë i
shërbyen fashizmit, ç’mund të thoni ju për historianët, diplomatët, shkrimtarët
dhe intelektualët , të cilët me përvujtëri i shërbyen komunizmit ndërkombëtar
envero- stalinist, jo për dy tre vjetë, por për pothuaj 50-vjetë?
Shqetsues
është gjithashtu fakti se pas prononcimeve të tilla nga historianë e akademikë shqiptarë
nuk ka asnjë reagim kundërshtues - të pakën përsa kam parë unë - nga
intelektualë, akademikë ose analistë e gazetarë. Një përjashtim kësaj
radhe ishte përgjigjëja dinjitoze e Don Gjergj Metës, zëdhënsit të Konferencës
Ipeshkvnore të Shqipërisë, artikull i cili u botua në gazetën Panorama.
Pa dashur
të lodhë lexuesin, le të këthehemi shkurtimisht tek At Anton Harapi. Në intervistën
e tij, Profesor Pëllumb Xhufi deklaron në personin e tij si historian dhe
diplomat se “Duhet të ndahet kufiri mes atdhetarisë dhe tradhtisë ndaj kombit”.
Dhe pak mëtej akuzon dhe hedhë baltë mbi figurën e Anton Harapit duke thënë se,
''Çohen në piedestal lloj-lloj klerikësh katolikë, ithtarë të Shqipërisë së “kantoneve”,
deri edhe frati-kuisling Anton Harapi''.
I nderuar
Profesor Zhufi, At Anton Harapi nuk ishte një çfardo ‘’lloj-lloj kleriku
katolik’’. Ai ishte njër ndër më të mirët e klerit katolik shqiptar.
Besoj se e dini mirë se këjo ishte arsyeja se pse regjimi i Enver Hoxhës e dënoi
atë me pushkatim në vitin 1946, jo se ishte ndonjë patriot gjysmak - varri
i të cilit nuk dihet as sot. E këjo është edhe sot arsyeja që personi dhe
vepra e At Anton Harapit vahydon të ssulmohet e të “vritet’’. Për më
tepër, At Anton Harapi nuk ishte “ithtar i Shqipërisë së kantoneve’’, siç
thoni ju.
“Zotnij të
ndritshëm! Nuk due t’u ndali ma, keni udhë të gjatë. Mirrni keto visare të
çmueshme, e shkoni. Por para se të niseni, eni këtu, e mbi këta eshtën,
shembllesë ideali, force dhe bashkimi, t’i a shtrijmë dorën shoqishojt, Toskë e
Gegë, muhamedanë e të krishtenë, e me besën e burrave, me besën shqiptare, të lidhemi
për t’ia mbajtë Shqiptarit të paprekun nji Zot të vërtetë, nji Atdhe të lumtun,
për ta bam Shqipninë e re, të fortë e të madhnueshme, të denjë për Skanderben. T’i
diftojmë, po botës, se Shqiptarët janë njimend burra, se mund të jemi Toskë e
Gegë, muhamendanë e të krishtenë, e njiheri Shqiptarë të njimendët.’’
At Anton
Harapi citohet të ketë thënë: “A e dini se çdo ndërtese i vihen themelet n’dhe?
Edhe pse në varr, ne hijshëm duhet të jemi gurt e themelit të njasajë binaje të
cilën sot e quajmë Shqypni’’.
Megjithëse
i pushkatuar dhe i vrarë për gjalli e sot edhe për së vdekuri duke hedhur baltë
mbi të, dhe varri i të cilit nuk dihet, At Anton Harapi ishte dhe mbetet
një gur themel i hijshëm i binajes të cilën sot e quajmë Shqipëri dhe i mbarë kombit
shqiptar.
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn oci_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn ita_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn nno_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn