als_Latn dik_Latn sag_Latn
Lufta e Ftohtë për Arktikun
Tre ngjarjet kryesore që u shpërfillën në 2013 dhe të cilat priten të marrin vëmendjen e duhur, për shkak të masës së lajmit që bartin, në 2014
Gara për burimet e Arktikut hyri në një fazë antagoniste në vitin 2013, kur Rusia dhe Kanada ri- ngritën pretendime territoriale dhe Moska u zotua për të rritur praninë e saj ushtarake në rajon . ” Unë kërkoj që t’i kushtohet një vëmendje e veçantë ngritjes së infrastrukturë dhe njësive ushtarake në Arktik”, tha Presidenti rus Vladimir Putin në një takim me Bordin e tij të ministrisë së Mbrojtjes më parë këtë muaj . Një zëdhënës i Ministrisë së Jashtme të Kanadasë menjëherë u kundërpërgjigj , duke thënë se Ottowa u përgatit për të mbrojtur sovranitetin e saj, në përputhje me të drejtën ndërkombëtare dhe përmes arsyeve të bazuar në shkencë”
Tërheqja e shpejtë e akullnajave polare ka hapur rrugë lundrimi për anije dhe akses tek burimeve të mëdha natyrore potencialisht në Arktik . Sipas Anketës Gjeologjik të SHBA, rajoni mund të përmbajë rreth 10 deri 15 për qind të rezervave të pazbuluara të naftës në botë dhe rreth 30 për qind të gazit natyror . Shumica e kësaj qëndron brenda territoreve të pakontestueshme të Rusisë, Kanadasë, Norvegjisë , Danimarkës dhe Shteteve të Bashkuara ( Kombet e Bashkuara i lejojnë këto vende që të pretendojnë territore më larg se 200 milje në det të hapur, me kushtin që tregojnë se ajo është një shtrirje e shelfin kontinental të tyre ) . Por Rusia , Kanadaja , Danimarka kanë bërë interpretime të zgjeruara duke deklaruar se pretendimet e tyre arrijnë deri në Polin e Veriut . Në vitin 2007 , një nëndetëse ruse shkoi aq larg saqë vendosi flamurin e Rusisë në shtratin e Polit të Veriut .
Konflikti për Arktikun ka bërë që pretenduesit e rajonit të ndërmarrin manovra ushtarake. Më parë këtë vit , Rusia rinovoi bazën e saj ajrore në ishujt siberian dhe njoftoi plane për të rihapur një numër të bazave të tjera të Luftës së Ftohtë të epokës në Arktik . Moska gjithashtu ka në plan të dërgojë dy nëndetëse bërthamore në rajon , përveç njësive të tjera ushtarake. Kanadaja, nga ana tjetër, ka zhvilluar stërvitje ushtarake vjetore në Arktik dhe njoftoi plane për të ngritur njësi ushtarake për të patrulluar zonën . “Kanadaja do të luftojë për të mbrojtur sovranitetin e vet në veri , ” tha ministri i Jashtëm kanadez John Baird më parë këtë muaj .
Japonia rifiton Azinë Juglindore
Në vitin e tij të parë në detyrë, kryeministri japonez Shinzo Abe
ka filluar një ofensivë mbresëlënëse në Azinë Juglindore , duke forcuar lidhjet ekonomike dhe diplomatike me 10 – vendet e Asocacionit të Kombeve të Azisë Juglindore (ASEAN) dhe duke u bërë kështu kryeministri i parë japonez që vizitoi të gjitha këto shtete. Përveç blerjes së bono qeveritare të shteteve të ASEAN dhe duke e bërë më të lehtë për kompanitë japoneze për të marrë hua me valutat vendase , qeveria e Abes ka anuluar borxhet dhe ka zgjeruar paketat e ndihmave për vendet në të gjithë rajonin . Pas tajfunit Haiyan, Japonia i ka ofruar Filipineve 10 milionë dollarë në ndihmë , në krahasim me ofertën tallëse të Kinës prej $ 100,000.
Pas kësaj vello të vullnetit të mirë të kryeministrit Abe fshihen marrëdhëniet gjithnjë e më të lëkundura mes Japonisë dhe Kinës . Me tensionet në rritje mbi ishujt e kontestuar në Detin e Kinës Lindore – ku Kina së fundmi ka shpallur një zonë të mbrojtjes ajrore – Japonia është e vendosur për të fituar nga lidhjet më të forta me fqinjët e saj disa prej të cilëve kanë po të njëjtat mosmarrëveshje territoriale me Kinën . Brunei , Malajzia,Filipinet dhe Vietnami kanë pretendime që përputhen me ato të Republikës Popullore .
Japonia ka zgjeruar edhe bashkëpunimin e sigurisë me fqinjët e saj , duke bërë stërvitje të përbashkëta ushtarake kundër terrorizmit me Indonezinë dhe Filipinet. Thuhet se Japonia është duke negociuar një marrëveshje të ngjashme me Vietnamin. Përpjekjet diplomatike të Abe-së nuk po tingëllojnë mirë në Pekin , e cila i ka interpretuar ato kryesisht si ” një komplot kundërvënë ndaj Kinës “, sic do ta quante agjencia zyrtare e lajmeve Xinhua në qershor. Sipas një akademiku kineze të cituar nga “Daily China “, Abe po përpiqet të rrëmbejë disa vende që nuk janë në kundërshtim me palët antagoniste për çështjen e Detit të Kinës Jugore , duke i detyruar ata që të mbajnë anë”.
Por përpjekjet e Abe -s duket se paguajnë dividentë . Jo vetëm që kompanitë japoneze kanë siguruar një lëmë me kontratat fitimprurëse në Azinë Juglindore , por vendet e ASEAN zgjodhën Japoninë më parë këtë muaj në dhënien e një qortim të nënkuptuar ndaj zonës së mbrojtjes ajrore të shpallur nga Pekini. Në një deklaratë të përbashkët të lëshuar më 14 dhjetor, udhëheqësit japoneze dhe ASEAN nënvizoi ” rëndësinë ” e “lirisë së kërkimit, të tregtisë dhe të vetëpërmbajtjes në zgjidhjen e mosmarrëveshjeve me mjete paqësore në përputhje me parimet e njohura universale të së drejtës ndërkombëtare”.
Amerika Latine shpërthen në protestë
E varrosur nën lajmin e vdekjes së Hugo Çavezit dhe përgjimeve të NSA në Meksikë , Brazil , Kolumbi dhe Venezuelë , është pakwnaqwsia popullore që ngufati Amerikën Latine në vitin 2013 . Shtysa për protestë ishte e shumëfishtë : Zemërimi mbi korrupsionin , rritjet e çmimeve , reformat në sektorin publik , dhe performanca e dobët ekonomike që çuan mijëra njerëz në rrugë në Brazil , Argjentinë , Kolumbi , Meksikë , Peru, dhe Kili . Në Venezuelë , mbështetësit e pasardhësit të Çavezit , Nicolas Maduro , dhe ata të kreut të opozitës Henrique Capriles u përleshën pas zgjedhjeve të diskutueshme të prillit .
Derdhjet më të vrullshme të ndjenjave anti – qeveritare ishte në Brazil . Në qershor , një rritje 10 – cent në çmimet e autobusit publik shkaktuan protesta mbarëkombëtare kundër shërbimit, arsimit dhe strehimit – si dhe koston në rritje të jetesës . Kupa Botërore 2014 pritet të kushtojë më shumë se $ 13 miliard, u bë një simbol i prioriteteve të gabuara të qeverisë.
Në të gjithë Amerikën Latine , qeveritë kanë dështuar për të përmbushur pritjet e klasës së mesme në zhvillim të rajonit . Në Argjentinë , rreth 1 milion njerëz marshuan në kundërshtim me politikat ekonomike të dështuara të Presidentit Cristina Fernandez , ndërsa mijëra kolumbianët protestuan kundër tregtisë së lirë . Meksika , ndërkohë , mësues hynë në grevë dhe mijëra të tjerë demonstruan kundër reformave të energjisë . Kili dhe Peru janë tronditur edhe për protesta me ndërprerje në 2013 .
Në të gjitha gjasat, protestat do të amplifikohen në vitin 2014. “Furia e pritshmërive, nuk ka gjasa që të zhduket së shpejti.
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn