als_Latn dik_Latn sag_Latn
Pas shqetësimeve të ngritura nga revolucioni dixhital, shumë qeveri kanë krijuar hapësira të ngushta kombëtare në rrjetin e internetit dhe përpiqen të kufizojnë sa më shumë prezencën e gjigantëve si Google, Facebook apo Twitter në tregjet e tyre kombëtare të internetit. Në përpjekje për të penetruar në këto tregje, kompanitë e internetit detyrohen të braktisin principet e fjalës së lirë dhe aksesit të pakufizuar ndaj informacionit. Ky fenomen ka ngritur një pyetje interesante: Si mund të përputhen interesat konkurruese të lirisë së informacionit dhe ato të të ardhurave tregtare dhe në të njëjtën kohë të sigurohet transparenca dhe përgjegjësia e biznesit të internetit?
Rojtarët e rinj
Raporti i Bill Ristow për Qendrën Ndërkombëtare të Asistencës së Medias me titull “Rojtarët e rinj: Kontrollimi i informacionit në epokën e internetit”, i dedikohet ekzaminimit të rolit të kompanive të internetit në menaxhimin e shoqërisë moderne të informacionit. Nga njëra anë, qeveritë janë duke luajtur një rol vendimtar, por, nga ana tjetër, edhe aktorët joqeveritarë si bizneset multinacionale, shoqëritë civile, organizatat dhe komunitetet e ekspertëve, janë duke i fuqizuar dita-ditës.
Sipas Ristow, burimi kryesor i këtyre kompanive të internetit është aftësia e tyre për t’u sjellë si rojtarë, duke kontrolluar informacionin që shpërndahet për përdoruesit e internetit. Eksperti analizon implikimet e politikës ndërkombëtare të aktivitetit në biznesin e internetit si mbrojtës i fjalës së lirë dhe të drejtave të njeriut në nivel global.
Brenda raportit të Ristow, shembujt nga kompanitë më me ndikim përfshijnë Google, Facebook, Twitter, Apple dhe Microsoft, të gjitha me site në Shtetet e Bashkuara. Utori gjithashtu thekson se ekzistojnë edhe disa kompani kombëtare në disa vende, si motori i kërkimit Baidu në Kinë apo rrjeti social rus Vkontakte, por ato kanë më pak impakt krahasuar me kompanitë amerikane. Janë kompanitë gjigante të internetit, me biliona e biliona përdorues në të gjithë botën, ato që tërheqin fijet e politikës dhe vendos se si duhet të zhvillohet dhe përdoret interneti.
Këto kompani përcaktojnë mënyrën se si përdoruesit kërkojnë dhe organizojnë informacionin, si dhe mënyrën se si duhet të komunikojnë. Ato krijojnë gjithashtu një ambient të përshtatshëm për përdoruesit e internetit, ku të operojnë dhe menaxhojnë preferencat e tyre, duke qenë kështu të aftë të monitorojnë se çfarë shihet dhe pëlqehet nga njerëzit. Një shembull i famshëm ishte pikërisht vendimi i Google për të bllokuar videon “Pafajësia e myslimanëve”, në YouTube-in e shumë shteteve.
Fjala e lirë dhe censura e internetit
Sipas Ristow, aktivitetet e kompanive të internetit janë politikisht të rëndësishme, kur ato bëjnë biznes në vende që, për arsye të sigurisë, luftojnë të vendosin “sovranitetin kibernetik”, duke krijuar rrjete relativisht të mbyllura kombëtare dhe duke kufizuar aksesin e qytetarëve ndaj informacionit që shpërndahet në motorët e kërkimit perëndimor.
Shembulli më konkret i këtij fenomeni është strategjia e informacionit e përdorur nga Pekini, i cili kontrollon me rreptësi rrjedhjen e informacionit duke krijuar kështu jo më pak probleme për biznesin e internetit. Qeveria kineze kërkon që kompanitë e internetit të dorëzojnë të dhënat personale të përdoruesve dhe të bllokojnë aksesin ndaj një sërë informacionesh që konsiderohen politikisht të rrezikshme.
Përgatiti: Klarita Bajraktari
(Të plotë mund ta lexoni në gazetën “RD”)
Video - Momenti i ekzekutimit te biznesmenit Santo
Kerko Lajme
Parashikimi motit
58°
14°
°F | °C
Clear
Humidity: 77%
0 mph
Sat
47 | 69
8 | 20
Sun
49 | 75
9 | 23
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn unk unk dan_Latn eng_Latn slk_Latn eng_Latn ayr_Latn unk unk hau_Latn unk unk