als_Latn lit_Latn uzn_Latn
Paraqitja e raportit tė deputetit Dick Marty nė Ansamblenė Parlamentare tė Kėshillit tė Evropės si dhe paralajmėrimi i paraqitjes edhe tė njė raportit tjetėr, po ashtu shpifės dhe racist, po nė kėtė forum tė lartė evropian, tashti nga deputeti Jean Charles Gardetto, pėr tė gjithė ata qė i kanė dy fije mend nė kokė, po bėhet e qartė se kombit shqiptar po i pėrgatitet edhe njė sfidė e rėndė e radhės. Nuk ka dyshim se fushata ndėrkombėtare antishqiptare serbo-ruse, tashti e ndihmuar dhe e jetėsuar, hiē mė pak se nė parlamentin evropian, pėrmes qarqeve majtiste evropiane antiamerikane, ta kujton fushatėn fashiste antishqiptare tė viteve tė tetėdhjeta tė shekullit tė kaluar tė ngritur nga Serbia nė parlamentin federativ tė Jugosllavisė sė zhbėrė. Ata qė i pėrcjellin rrjedhat e ngjarjeve pak mė me vėmendje nuk e kanė fare tė vėshtirė tė konstatojnė se fushata antishqiptare qė sot po merr flakė nė qendėr tė Evropės sėshtė diēka e re e as e rastit, por ėshtė njė vazhdimėsi kėmbėngulėse e fushatės serbe, qė nė formė kryqėzate antishqiptare pat shpėrthyer nė Kosovė sidomos nė vitin 1981 e mė vonė. Ashtu si dikur para tridhjetė viteve po ashtu edhe nė kėto dymbėdhjetė vitet e fundit provat e kėsaj sfide kanė filluar dhe janė orkestruar me tė njėjtin skenar, me tė njėjtat mjete dhe me tė njėjtin qėllim. Nė realitetin e kohės sonė kemi vetėm njė risi: skenės sė fushatės sė dikurshme antishqiptare Prishtinė Beograd gjatė dekadės sė fundit iu ka shtuar edhe skena e OKB-ė dhe ajo e BE-sė.
Gjeneratave mė tė vjetra u kujtohet fare mirė fillimi i vitit 1981 kur Serbia, asokohe e mbėshtjellė me ambalazhin made in Yugosllavia, pėr ti mbuluar krimet e saja mbi njė shekullore, pėr ta pėrligjur kolonizimin e vet mbi trojet shqiptare, dėbimin me dhunė tė shqiptarėve nga trojet e tė parėve nėpėrmjet dhunės dhe gjenocidit, si dhe pėr tė vėnė sundimin e vet mbi republikat e Federatės, zhvillimin e skenarit ēubrilloviqian tė Akademisė sė Shkencave dhe Arteve Serbe, edhe pėr shumė arsye tjera, e filloi nė Kosovė.
Kosova, asokohe, ndonėse e pasur nė mundėsi dhe e varfėr nė fakt, pėrkundej nė shtratin e urisė, tė mjerimit, tė skamjes, tė padrejtėsisė dhe tė presionit dhe ballafaqohej me mungesa tė shumta elementare pėr jetesė, si ato tė miellit, bukės, lėndėve djegėse, rrymės elektrike, etj e deri te padrejtėsitė ekonomike, politike e kombėtare. Papunėsia bėnte kėrdi, ata qė punonin pagat nuk i merrnin me muaj, ndėrsa ēmimet e artikujve dhe taksat rriteshin pa kontroll. Shqiptari, si qytetar i dorės sė dytė, fyhej nė rrugė, nė vendin e punės, nė zyrė dhe, mbi tė gjitha, ngacmohej, rrihej, burgosej, torturohej dhe vritej pa kurrfarė pėrgjegjėsie. Me dhjetėra kufoma tė shqiptarėve gjendeshin nėpėr vise tė ndryshme tė Kosovės, kurse kriminelėt serbė jo vetėm qė nuk gjurmoheshin, por edhe nėse ndonjėri prej tyre zbulohej rastėsisht, aty pėr aty nxirrej nga hetuesitė e Kosovės dhe dėrgohej nė Beograd, ku, nė vend qė tė dėnohej, shpallej i sėmurė psikik...
Ky poshtėrim dhe kjo dhunė shtetėrore serbe mbi popullin shqiptar do tė vazhdojė deri sa zemėrimi i masave do tė arrijė nė kulm, derisa durimit tė popullit do ti vijė fundi, sa do tė mjaftojė tė ndizet vetėm njė shkėndijė revolte nė mensėn e studentėve, mė 11 mars 1981, dhe brenda njė kohe shumė tė shkurtėr, revoltat dhe demonstratat mbarė popullore ta pėrfshijnė mbarė Kosovėn, me gjithė tragjedinė dhe lavdinė qė ato do tė sjellin me vete. Revoltat dhe demonstratat e shqiptarėve tė njėzet viteve tė fundit tė shekullit tė kaluar Serbia, me tė gjitha mjetet, qė nga propaganda monstruoze e deri tek pėrdorimi i policisė dhe i armatės, u pėrpoq ti shfrytėzojė pėr jetėsimin e programit tė saj nacional mbi serbizimin e Kosovės dhe tė zbrazjes sė saj nga elementi shqiptar. Vlen tė theksohet se pararojė e kėsaj fushate tė ēmendur antishqiptare, nė tė gjitha situatat, qėndroi dhe veproi elementi karrierist shqipfolės: pushtetarėt vasalė tė nėnshtruar, pseudo-inteligjenca e mjerė si dhe fronti i spiunazhit si zagarė regjimi.
Nė pėrpjekjet histerike pėr ta pėrligjė dhunėn, terrorin, gjenocidin dhe etnocidin mbi tėrė njė popull, shteti serb shpiku, trilloi dhe futi nė pėrdorim inskenime nga mė monstruozet duke e etiketuar mbarė kombin shqiptar si popull dhunues, piroman, kriminel, terrorist... Dhunėn dhe gjenocidin mbi popullin shqiptar pushteti serb do ta shoqėrojė edhe me dhunėn mbi institucionet politiko-shoqėrore tė Kosovės duke aplikuar masat e diferencimit, reduktimit tė ēdo elementi shqiptar nė plan-programet shkollore, kulturore, shkencore, botuese, radiotelevizive, nė pėrgjysmimin e nxėnėsve dhe tė studentėve, nė mbylljen e shkollave, shtėpive botuese, gazetave dhe radiotelevizionit, nė ndryshimin e flamurit dhe tė simboleve kombėtare, nė revidimin e ngjarjeve historike, siē ishte ajo e Konferencės sė Bujanit e deri te suprimimi i autonomisė sė Kosovės nėpėrmjet grykės sė pushkės dhe zinxhirėve tė tankeve. Ngjarje kėto qė, asokohe, tronditėn botėn demokratike dhe liridashėse, ndėrsa popullin shqiptar e vetėdijesuan nė shkallėn mė tė lartė shoqėrore, politike dhe historike qė, nėpėrmjet bijve dhe bijave mė tė mirė tė popullit, tė rreshtuar nė radhėt e UĒK-sė sė lavdishme, tia kthejė pushkėn pushtuesit serbė, duke kaluar kėshtu nė njė luftė pėrmasash ndėrkombėtare.
Menjėherė pas dėbimit tė pushtuesit njėshekullor serb nga UĒK-ja heroike dhe nga sulmet ajrore tė NATO-s sė lavdishme Kosova kaloi nėn protektorat tė Kombeve tė Bashkuara. Ndonėse shqiptarėt e bėnė luftėn, u vranė dhe u masakruan nė fushėbeteja kundėr armikut serb, ndonėse gjysma e popullatės u ndoq me zjarr e hekur nga trojet e veta, ndonėse mbarė Kosova u dogj e u poq nga zjarri i soldateskės serbe, ndonėse me mijėra shqiptarė u dogjėn nė furrėlarta tė ndryshme dhe u mbuluan nė varreza masive anė e mbanė Kosovės e Serbisė deri nė Beograd, marrėveshja e Kumanovės mbi pėrfundimin e luftės, e nėnshkruar nga pėrfaqėsuesi i armatės serbe dhe ai i KFOR-it (NATO), e pėrjashtoi UĒK-nė shqiptare, si palė dhe si faktor qė kishte bėrė luftėn. Me marrjen e administratės nė dorė nga protektorati i Kombeve tė Bashkuara, me emėrtimin UNMIK, u pa qartė se Kosova do tė qeveriset mbi bazėn e Rezolutės 1244 tė KS tė OKB-sė, e cila ia garantonte Serbisė sovranitetin mbi Kosovėn. Faktikisht administrata e Kosovės qė deri atėherė qeverisej nga Serbia, thuaja pa asnjė ndryshim, qoftė politik e qoftė me kuadro, kaloi nėn administrimin e UNMIK-ut.
Ashtu si dikur, pas pėrfundimit tė Luftės sė Dytė Botėrore, nėn mbretėrinė e njė heshtje absolute, shqiptarėt filluan tė kundrohen si fajtor pėr guximin e pa toleruar tė marrjes sė hapit pėr njė luftė kombėtare ēlirimtare. Kriminelet serbė qė kishin djegė dhe pjekė njė popull jo vetėm nuk u gjurmuan por edhe kur kapeshin dhe rastėsisht mbylleshin nė burgje liroheshin me arsyetimin e thjeshtė dhe tė pabesueshėm se e kanė thyer burgun dhe kanė ikur.
Nėn maskėn e demokracisė, me kombin tonė, u eksperimentua dhe po eksperimentohet nė mėnyrė perfide. Nėn kujdesin e ndėrkombėtarėve dhe me pėrkrahjen inferiore tė politikanėve tanė, diletantė dhe servil, substanca jonė kombėtare u pjesėtua dhe u shkapėrderdh pamėshirshėm. Kombi shqiptar u goditet nga tė gjitha anėt nė gjėrat mė tė shenjta, edhe aty ku nuk guxon tė preket asnjė komb. Nė radhė tė parė Kosovės iu mohua lufta ēlirimtare, ndėrsa, pėr qėllime tė caktuara, luftėn tonė e kualifikuan si konflikt ndėretnik dhe pati pėrpjekje qė kėsaj lufte ti japin edhe ngjyra fetare. U heshtėn krimet shekullore tė Serbisė. U heshtėn planet dhe programet shtetėrore serbe pėr dėbimin e shqiptarėve dhe serbizimin e trojeve tė tyre. U hesht, mė nė fund, lufta e shenjtė serbe, lufta e tokės sė djegur pėr shfarosjen definitive tė shqiptarėve. Sipas kėtij skenari, gjithsesi edhe me ndihmėn e politikanėve shqipfolės, Kosovės iu shanė, iu njollosėn, iu vranė dhe iu burgosėn thuaja tė gjithė komandantėt e luftės ēlirimtare. Gjithnjė sipas kėtij skenari ushtrisė sė dalė nga lufta iu zhbė emri i saj i lavdishėm dhe, duke e pagėzuar me emėrtime tė reja, asaj iu caktuan edhe detyra tė reja jashtė sferės ushtarake. Mbi njė milion mėrgimtarėve shqiptarė iu pamundėsua riatdhesimi nė kohėn kur edhe refugjatėve serbė tė ikur nga hapėsirat jugosllave iu garantohet e drejta e pronės dhe e qytetarit tė Kosovės. Lehtėsirat pėr importin nga jashtė e rrėnuan bujqėsinė dhe atė pak industri qė shpėtoi nga lufta. Nė emėr tė privatizimit me mijėra punėtorė u hodhėn nė rrugė. Me qėllim tė krijimit tė pakėnaqėsisė nė popull, me qėllim tė shkatėrrimit tė ekonomisė vendase, si dhe me qėllim tė hajnisė dhe pastrimit tė parave, u shiten objektet dhe pronat kombėtare, ndėrsa gjiganti energjetik i Kosovės shėrbeu si vend ku u luajtėn lojėrat mė tė pakufishme dhe mė misteriozet. Pastaj pėr dymbėdhjetė vjet rresht u arrit tė bėhet fakt i kryer ndarja e Kosovės veriore si dhe zona kufitare me Maqedoninė dhe Malin e Zi. Gjatė kėsaj kohe, edhe me bekimin e pushtetarėve shqiptarė, nė hartėn e Kosovės u krijuan enklava dhe komuna tė reja tė popullatės serbe si dhe u uzurpuan mijėra hektarė toke nė emėr tė zonave mbrojtėse rreth kishave ortodokse. Pėr dymbėdhjetė vjet rresht, nė emėr tė njė statuti ende tė paqartė tė Kosovės, shqiptarėve iu ndėrrua pėrkatėsia kombėtare, iu ndėrrua flamuri dhe himni kombėtar, me njė fjalė iu ndėrrua identiteti mijėravjeēar. Njė shembull i kėtillė nuk njihet kund nė botėn e qytetėruar. Mė nė fund, kėrkesės sė ligjshme tė popullit pėr vetėvendosje me referendum, ndėrkombėtarėt dhe politika servile e pushtetarėve tanė, iu pėrgjigjen me dhunė policore dhe i skuqėn rrugėt me gjakun e dėshmorėve tė ri.
Pėr tė barazuar luftėn mbrojtėse tė Kosovės me luftėn gjenocide tė pushtuesit serb komandantėt dhe ushtarėt e UĒK-sė u dėrguan nė GJN nė Hagė, njė pjesė e tė cilėve, pėrmes dėshmitarėve tė blerė, u dėnuam me dhjetėra vite burg. Sipas skenarit Millosheviē-Tadiē, mbėshtetur nė dosjet e pėrpiluara nga UDB-a serbe nė bashkėpunim edhe me elementin e shitur shqipfolės, me bekimin e ndėrkombėtarėve si dhe me ndihmėn e njė segmenti ruso-evropian, pėrmes fabrikimit tė akuzave pėrbindėshe tė proserbėve Del Ponte-Marty-Gardetto gjoja mbi trafikimin e organeve njerėzore, po bėhet pėrpjekje pėr kriminalizimin e luftės sė drejtė tė UĒK-sė si dhe tashti pėrmes bisedimeve tė reja me Serbinė ta zhvlerėsojnė vendimin e GJN tė Hagės mbi tė drjetėn e shpalljes sė Pavarėsisė sė Kosovės.
Nuk ka dyshim se raportet e deputetėve Dick Martty dhe Jean Charles Gardetto, ndonėse tė pėrpiluara me konstruksione, shpifje dhe gėnjeshtra, ne shqiptarėve na zgjuan nga letargjia dhe na pėrkujtuan dy tė metat tona nacionale: vetėkėnaqėsinė dhe harresėn, vese kėto tė dėmshme qė, herė nė vete e herė hapur, i pranojmė tė gjithė, por asnjėherė nuk po ti korrigjojmė.
Si popull qė kemi jetuar nė robėri shekullore kemi krijuar mite pėr prijėsit tanė nė shėrbim tė pushtetit tė huaj dhe kemi pritur me besim se njė ditė ata do tė kthjellėn dhe, duke u kthyer mbarė, do ta flijojnė interesin personal nė favor tė atij tė pėrgjithshėm. Ka shembuj shumė tė rralla qė ky besim ėshtė pėrmbushė, por nė rastet mė tė shpeshta atyre pėr popullin dhe atdheun e vet u ka rėnė ndėrmend vetėm atėherė kur armiku i ka shtrydhė si limonin dhe mė nė fund i ka hedhė nė plehun e tradhtisė. Duke bredhur pas interesave tė thjeshta personale dhe nė mbėshtetje tė bajraktarėve provincialė, ne vazhdimisht e kemi harruar armikun e pėrgjithshėm, i cili bashkė me dhunėn dhe gjenocidin ndėr ne ka mbjellė edhe farėn e pėrēarjes si instrument tė sundimit tė tij mė tė lehtė.
Qė nga Naēertania e Garashaninit e deri nė ditėt e sotme tė Millosheviē-Tadiēit Serbia ka vetėm njė program nacional, qė nė fakt ėshtė program antishqiptar dhe pushtues ndaj trojeve tona, pavarėsisht nga partitė apo regjimet qė udhėheqin shtetin serb. Ne shqiptarėt, jo qė nuk kemi ndonjė program pushtues apo ēlirues tė tokave shqiptare tė Sanxhakut tė Nishit, tė Sanxhakut tė Pazarit tė Ri dhe tė Ēamėrisė, tė pushtuara para njė shekulli e gjysmė, por, qė nga Lidhja Shqiptare e Prizrenit e kėndej asnjėherė nuk arritėm ta kemi njė program zyrtar kombėtar pėr bashkimin e popullit dhe tė trojeve qė momentalisht i posedojmė me tapi si prona personale dhe mbarėkombėtare. Politikat tona partiake tė pa program kombėtar, tė dirigjuara nga tė huajt, udhėhiqen varėsisht nga rastet dhe reagojnė si komb vetėm atėherė kur populli, i mbėshtetur pėr muri, ngrihet nė qėndresė nga se nuk ka ku tė shkojė mė tej. Duhet ta kuptojmė njė herė e pėrgjithmonė: pa ideal dhe pa program kombėtar jo qė nuk do ta arrijmė fitoren e plotė, por nė vazhdimėsi do tė bėhemi gazi i botės.
Kosovės, sot, nėn trysninė e njė fushate ndėrkombėtare serbe, po i mohohet e drejta e pavarėsisė, po i kriminalizohet lufta ēlirimtare dhe po i duhet pėrdhunisht tė hyjė nė bisedime me Serbinė, pavarėsisht vendimit pozitiv tė GJN tė Hagės mbi tė drejtėn e pavarėsisė sė saj. Prandaj, para prijėsve tė Kosovės, tė zgjedhur me votėn e popullit, o sot o kurrė, kėrkohet qė nė bisedimet e detyruara me palėn serbe, tė shkojnė si partnerė i barabartė me shtetin serb, jo pėr tu gjykuar si deri me sot, por pėr tė kėrkuar llogari. Mbi shtetin serb peshon njė mal krimesh dhe njė det gjaku mbi shekullor. Para se ta pranojė pavarėsinė e Kosovės, Serbia duhet tė pėrgjigjet dhe tė zotohet pėr shpagimin e dėmit njėqind e pesėdhjetė vjeēar tė shkaktuar mbi kombin dhe mbi trevat shqiptare, ndėrsa para se tė kėrkojė falje pėr krimet dhe gjenocidin e shkaktuar, ajo njėherė e pėrgjithmonė duhet tė heq dorė dhe tė pastrohet nga kursi antishqiptar dhe nga kursi lakmitar ndaj tokave shqiptare. Pėrndryshe, bisedimet duhet tė prishen dhe fajin pėr kėtė Serbia duhet ta marrė mbi vete. Nėse prijėsit tanė kanė pranuar fatin e udhėheqjes sė shtetit nė paqe, ata duhet ta pranojnė, deri nė flijim, edhe shortin e udhėheqjes dhe tė bėrjes sė shtetit edhe nė krye tė detyrės sė shenjtė tė mbrojtjes sė Atdheut. As Adem Jashari nuk ishte pėrjashtim nė historinė shqiptare. Edhe Adem Jashari e ka dashtė jetėn. Edhe ai ka pasur familje. Pėrndryshe, Kosova ende ka burra. Populli, si gjithmonė, ėshtė i gatshėm pėr mbrojtjen e qenies dhe Atdheut tė vet. Ashtu si tė gjitha kombet dhe tė gjithė popujt e kėsaj bote.
(Tė drejtėn e ribotimit e mban autori)
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn