als_Latn dik_Latn sag_Latn
Për këtë arsye, disa ditë më parë në selinë e OKB në Nju Jork u zhvillua një ceremoni ku pjesëmarrësit theksuan rolin qendror të KS të OKB në ruajtjen e paqes dhe sigurisë globale. Por a e ka përmbushur KS misionin e tij ashtu si e përcakton Karta e OKB? Spikeri OKB dhe 5 organizmat kryesorë të saj janë produkte të periudhës së tmerrshme të Luftës së Dytë Botërore. Kjo organizatë u krijua në kohën kur Bashkësia Ndërkombëtare ishte e tronditur nga lufta më e përgjakshme në histori dhe njerëzimi aspironte për një botë pa luftëra. Për këtë arsye, pas dështimit të Lidhjes së Kombeve, u krijua një organizatë e re që do të luante një rol më aktiv në ruajtjen e paqes në botë. Kjo detyrë iu caktua Këshillit të Sigurimit. Në bazë të pikës 24 të Kartës së OKB, KS është njohur nga të gjitha vendet anëtare të OKB si organi përgjegjës për ruajtjen e paqes dhe sigurisë globale. Për të arritur këtë qëllim, KS i OKB në bazë të nenit 6 të Kartës së OKB, mund të japë propozime paqësore për zgjidhjen e krizave rajonale e ndërkombëtare, ose në bazë të nenit 7 të autorizojë ndërhyrje ushtarake dhe sanksione për zgjidhjen e krizave dhe konflikteve. Vendimet e këtij organi të rëndësishëm miratohen me votat e 9 nga 15 shtetet anëtare, me kusht që këto vendime të mos kundërshtohen nga 5 vendet anëtare të përhershme të KS si SHBA, Kina, Anglia, Franca dhe Rusia. Spikeri Shqyrtimi i punës së KS të OKB është i pamundur pa analizuar të drejtën e vetos së 5 shteteve anëtare të përhershme të KS. Nga një këndvështrim, nëse paqja globale nënkupton mospërfshirjen e fuqive të mëdha në luftë me njëra-tjetrën, mund të thuhet se gjatë 7 dekadave të fundit KS ka patur një rezultat të pranueshëm. Gjatë kësaj periudhe, ndryshe nga periudha para luftërave botërore, fuqitë e mëdha nuk kanë hyrë në luftë me njëra-tjetrën. Një nga arsyet e kësaj është ekuilibri në KS të OKB mes 5 fuqive që gëzojnë të drejtën e vetos dhe që nëpërmjet saj mund të kundërshtojnë çdo vendim që nuk është në favor të tyre. Meqenëse rezolutat e KS të OKB nuk krijojnë kontradikta interesi mes fuqive të mëdha, mes tyre nuk krijohen konflikte ushtarake. Sigurisht këtu luan rol edhe frika e fuqive të mëdha nga armët shkatërrimtare si armët atomike. Spikeri Por nëse qëllimi i përpiluesve të Kartës së OKB ka qenë evitimi i çdo lufte mes shteteve, mund të thuhet se gjatë 7 dekadave të kaluara KS i OKB ka dështuar plotësisht. Gjatë kësaj periudhe janë zhvilluar qindra luftëra dypalëshe dhe rajonale që kanë shkaktuar miliona viktima. Historia dëshmon se shumë nga këto luftëra mund të ishin evituar nëse KS i OKB do të merrte vendime të drejta në kohën e duhur. Në të shumtën e rasteve, KS i OKB në vend që të veprojë në bazë të obligimeve që rrjedhin nga Karta e OKB, ka vepruar sipas interesave të fuqive të mëdha Kjo është bërë shkak që KS i OKB të mos ndërmarrë masa për shuarjen e kundërshtimeve dhe për dënimin e drejtë të shkelësve të ligjeve ndërkombëtare, me qëllim që të ruajë paqen dhe sigurinë globale. Madje shumë konflikte në botë janë nxitur dhe zgjeruar nga anëtarët e përhershëm të KS të OKB në një kohë që këto vende janë përgjegjëse për garantimin e paqes dhe sigurisë në botë. Spikeri Disa studime tregojnë se gjatë 7 dekadave të kaluara, vetëm për disa javë bota nuk ka përjetuar luftëra. Disa nga këto luftëra si lufta e SHBA në Vietnam, lufta e ish-BS në Afganistan dhe agresionet e SHBA kundër Irakut kanë shkaktuar po aq dëme dhe viktima sa dhe luftëra para Luftës së Dytë Botërore. Disa luftëra të tjera nuk kanë shkaktuar shumë viktima, por kanë shkatërruar infrastrukturat e shteteve duke u bërë shkak për përhapjen e varfërisë dhe për shpërnguljen e popullsisë. Shumë nga këto luftëra janë neglizhuar për një kohë të gjatë nga KS i OKB, sepse anëtarët kryesorë të këtij organi ose kanë patur mosmarrëveshje, ose këto luftëra nuk kanë qenë të lidhura me interesat e tyre. Kjo tregon se KS nuk ka mundur apo nuk ka dashur të veprojë në përputhje me obligimet e tij ndërkombëtare. Për këtë arsye, para disa vitesh është debatuar mbi nevojën e reformimit të strukturës së OKB e në veçanti të KS të OKB. Spikeri Kur u krijua KS i OKB, numri i shteteve anëtare të OKB ishte sa gjysma e anëtarëve të sotëm të kësaj organizate. Në atë kohë, pothuajse e gjitha Afrika dhe pjesa më e madhe e Azisë ishin koloni të shteteve evropiane dhe fituesit e luftës kundër fashizmit e konsideruan veten si padronë të botës. Si rrjedhim, 5 vendet fituese të luftës u bënë anëtare të përhershme të KS të OKB ndërsa pjesës tjetër të botës iu rezervuan vetëm 6 korsi në këtë këshill dhe vetëm pas presioneve të shumta të anëtarëve të OKB, numri i vendeve anëtare jo të përhershme në KS u rri në 10. Gjatë viteve të fundit është protestuar shumë ndaj kësaj pabarazie. Së pari, 7 dekada pas Luftës së Dytë Botërore, bordi menaxhues i botës nuk kufizohet në 5 anëtarët e përhershëm të KS. Së dyti, anëtarët e përhershëm të KS janë 3 vende evropiane, 1 amerikane dhe 1 aziatike, ndërsa Afrika nuk ka pjesë në këtë përbërje. Kjo është bërë shkak që shumica e vendimeve të KS të OKB të merret në bazë të interesave të vendeve perëndimore, ndërsa vendet në zhvillim dhe fuqitë e reja ekonomike kanë mbetur në hije. Aktualisht, ndryshe nga periudha pas Luftës së Dytë Botërore, forca e shteteve nuk vlerësohet vetëm me fuqinë ushtarake të tyre, por edhe fuqia ekonomike, kulturore dhe fetare ndikon në3 ruajtjen e paqes dhe sigurisë në botë. Kjo është bërë shkak që edhe muslimanët të kërkojnë një korsi të përhershme në KS të OKB me qëllim që ky organizëm i rëndësishëm ndërkombëtar të mos jetë monopol vetëm i të krishterëve. Spikeri Tema e reformimit të strukturës së KS është bërë burim mosmarrëveshjesh mes vendeve anëtare. Nga njëra anë, anëtarët e përhershëm të KS këmbëngulin në ruajtjen e kësaj pabarazie dhe të drejtën e vetos e konsiderojnë si garantuese e evitimit të konflikteve mes fuqive të mëdha. Nga ana tjetër, hyrja e cdo anëtari të ri në mesin e anëtarëve të përhershëm shkakton reagimin dhe protestat e të tjerëve. Psh, Kina kundërshton anëtarësimin e Japonisë, ndërsa Gjermania dhe Franca kundërshtojnë anëtarësimin e Italisë. Anëtarësimi i Brazilit ka shkaktuar irritimin e Uashingtonit. India megjithëse ka potencial të madh për tu bërë anëtar i përhershëm i KS të OKB, kundërshtohet fuqishëm nga Kina dhe Pakistani. Edhe anëtarësimi i vendeve afrikane nuk përkrahet nga askush. Kjo është bërë shkak që megjithëse kanë kaluar 7 dekada nga krijimi i KS të OKB, në këtë organ të rëndësishëm të sundojë rendi i pasluftës së dytë botërore. Shfrytëzuesit e kësaj situate janë anëtarët e përhershëm të KS të OKB e në veçanti Amerika. Spikeri KS i OKB po përballet me sfida dhe kërcënime të reja në fushën e sigurisë globale. Në kohën e krijimit të këtij organi kërcënimet kryesore nda paqes globale vinin nga rivaliteti mes bllokut lindor dhe atij perëndimor. Por me përfundimin e Luftës së ftohtë, janë shfaqur rreziqe dhe kërcënime të reja. Një nga këto rreziqe është krijimi i grupeve terroriste që veprojnë përtej kufijve të shteteve dhe që kërcënojnë seriozisht paqen dhe sigurinë globale. Edhe fenomene të tilla si varfëria, uria, emigracioni dhe epidemitë janë të tjera rreziqe për paqen ndërkombëtare dhe struktura aktuale e KS të OKB e bën të pamundur përgjigjen adekuate ndaj këtyre rreziqeve. Psh, për zhdukjen e grupeve terroriste si Al Kaida dhe ISIS nuk mjafton vetëm përdorimi i forcës ushtarake, por duhet të luftohen edhe bindjet dhe mendimet që kanë çuar në krijimin e këtyre grupeve terroriste. Duhen luftuar edhe burimet financiare dhe propagandistike të këtyre grupeve ekstremiste. Edhe përballja me epidemitë e ndryshme të shek. XXI si dhe zgjidhja e problemit madhor të emigracionit kërkon strategji të reja nga KS i OKB. Spikeri Në përfundim mund të thuhet se KS i OKB nuk e ka luajtur siç duhet rolin e tij për garantimin e paqes dhe sigurisë në botë. Sigurisht, ekzistenca e këtij organi është më e mirë se mosqenia e tij, por që KS i OKB të ketë ndikim më të madh në sistemin ndërkombëtar në këtë periudhe plot trazira e konflikte, është e nevojshme rishikimi jo vetëm i formës dhe strukturës, por edhe i misioneve të këtij organi me qëllim që bota e nesërme të jetë më e mirë dhe më e sigurt se bota e djeshme dhe e sotme.
- Ngushëllime për përvjetorin e martirizimit të imam Hadit (as)
- Vritet përgjegjësi i sigurisë së ISIS në Irak
- Deklarata e ministrisë së mbrojtjes së Iranit me rastin e ditës së krijimit të Sepahut
- Grevë e policisë në Bruksel
- Lëvizja Hamas kritikon qeverinë e pajtimit kombëtar
- 16 ministra të rinj mbajnë betimin në Afganistan
- Takim trepalësh mes Iranit, Irakut dhe Sirisë kushtuar luftës kundër terrorizmit
- Hapen hetimet ndaj kryeministrit të regjimit sionist
- Kërkesa për tu përballur me krizën e emigracionit në BE
- Statistikat e OBSh mbi viktimat e dhunës në Jemen
70 vjetori i Këshillit të Sigurimit të OKB
- madhësia e shkronjave Zvogëlo shkronjat rrit madhësinë e shkrimit
- Stampo
- Add new comment
Spikeri - KS i OKB si organi kryesor për garantimin e paqes dhe sigurisë në botë, së bashku me organizmat e tjerë të OKB mbushi 70 vjet nga krijimi i tij.
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn lij_Latn eng_Latn als_Latn