als_Latn bos_Latn hrv_Latn
Astronomet kineze qe kerkojne papushim per planete te ngjashem me Token duke perdorur instrumenta ne Antarktide, besojne qe perpjekjet per te gjetur nje planet tjeter qe mban jete, shume shpejt do te shperblehen.
“Eshte shume e mundur qe njerezit te gjejne nje planet te tille ne vitet ne vazhdim.” – tha Lifan Wang, nje astronom.
“Me shume mundesi keto planete te tille ekzistojne ne Rrugen e Qumeshtit, me nje distance ndoshta mijera vjet drite larg nesh. Ne shume shume pak per jeten. Ndoshta ka forma jete te cilat nuk kane nevoje per te njejtin mjedis qe ne kemi ne Toke. Ndoshta disa mund te mbijetojne ne mjedise shume te ashpra.” – shtoi ai.
Astronomet kineze instaluan te parin prej tre Teleskopeve ne Antarktize ne Dome Argus, qe eshte i vendosur ne piken me te larte te kontinentit te Antarktides ne fillim te vitit 2012. Nje prej misioneve te tij kryesore eshte qe te kerkoje per planete te tjera qe mund te jene te pershtatshme per jete.
Sipas Wang, Dome A mund te jete vendi me mi mire ne Toke per te pare Universin. Ne 4.093 metra mbi nivelin e detit, Dome A ka nje atmosfere shume te hodhe, dhe presioni eshte vetem sa gjysma e atij ne nivelin e detit. I ftohti ekstrem, temperaturat mund te bien deri ne -80 °C, e bejne ajrin shume te thate dhe zvogelojne rrezatimet kur vezhgohet me rreze infra te kuqe. Pothuajse nuk ka ndotje ajri dhe netet e gjata te dimrit lejojne kater muaj vezhgim te panderprere.
“Antarktida ka kushtet me te mira ne Toke per vezhgimet astronomike, pasi ka nje toke shume te sheshte, atmosfere transparente, dhe shume pak turbulenca. Teleskoper atje do na japoin te dhena shume te rendesishme nga universi.” – tha Wang.
“Ne do te dergojme njerez atje per te marre te dhenat. SHpresojme te gjejme kandidate per kete. Nuk mund te them nje numer, por shpresoj te jete jo me pak se 10.”
“Deri tani, njerezit ende nuk kane gjetur nje binjake ekzakte te Tokes”.
“Ne kerkojme ne nje game te gjere yjesh, shumica qe jane te ngjashem me diellin tone, dhe me pas kerkojme per planete me nje distance te pershtatshme prej tyre. Edhe yje qe jane me te vegjel dhe me pak te shndritshem se dielli. Por nese yjet jane vecanerisht te medhenj, ato jane te predispozuar te evolojne shpejt. Disa do te shperthejne shume shpejt, dhe planetet e tyre do te zhduken pas shperthimit.”
Teleskopi i dyte do te instalohet ne Antarktide ndermjet fundit te vitit 2013 dhe fillimit te vitit 2014, ndersa i treti do te instalohet ndermjet fundit te vitit 2014 dhe fillimit te vitit 2015.
“Keto teleskope pritet te na ndihmojne te gjejme te pakte 100 yje te ngjashem me diellin. Ne do te punojme me shkencetare australianeqe te studiojme me tej levizjen e yjeve pre te llogaritur madhesine e tyre.” – tha Wang.
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn