als_Latn bos_Latn hrv_Latn
Polimeri
Polimer[redakto | redakto tekstin burimor]
Nje polimer(nga greqishtja poli -'shume' dhe meros-'pjese')eshte nje makromolekule, shprehur ndryshe eshte nje molekule me peshe molekulare te madhe. Keto molekula perbehen nga 'njesi te perseritura' te njejta (ose te ndryshme) te cilat lidhen me njera tjetren ne nje 'zinxhir' me ane te lidhjeve kovalente. Termat 'njesi te perseritura' dhe monomern nuk jane sinonime te njera-tjetres; nje 'njesi e perseritur' eshte nje pjese e nje molekule ose e nje makromolekule ndersa nje monomer eshte nje molekule e perbere nga nje 'njesi e perseritu' e vetme.
Per te percaktuar nje polimer duhet te dime:
- karakteristikat e 'njesise se perseritur'
- karakteristikat e grupit fundor (terminal)
- ne qoftese jane te pranishme degezime apo 'crosslinking'
- çfardo defekt ne renditjen strukturore, te cilat mund te ndryshojne karakteristikat mekanike te polimerit.
Polimeret jane te dy tipeve te ndryshme, ato natyrale te quajtura ndryshe dhe biopolimere(ADN, proteina, etj) dhe ato sintetike (plastikat). Keto molekula kane veti unike si pasoje e peshes se madhe molekulare te cilat jane: ashpersia, vizkoelasticiteti dhe tendenza per te formuar me shume qelqe dhe struktura semikristaline sesa ato kristaline.
Polimerizimi[redakto | redakto tekstin burimor]
Polimerizimi eshte procesi i kombinimit te dy apo me shume molekulave te vogla (monomere)ne nje riet apo zinxhir. Gjate ketij procesi disa grupe kimike mund te largohen nga çdonjeri monomer duke formuar nje tjeter molekule 'te vogel' (H2O,ejt). Ky eshte rasti, per shembul, i PET (Polyethylene terephthalate). Polimerizimi mund te ndodhe sipas dy menyra: me rritje te zinxhirit ose me rritje hap pas hapi. Ndryshimi thelbesor midis ketyre dy mekanizmave eshte se ne rastin e rritjes hap pas hapi, monomeret i shtohen vargut(zinxhirit) njeri pas tjetrit ndersa ne rastin njeter, dy ose me shume vargje mund te lidhen me njera tjetren dhuke formuar molekula shume me te medhaja.
- ==Shembuj Polimeresh==
- Shembuj te Polimereve jane:
- 1.Polymere sintetike me base carbon(C)
-
- PE(Polyethyleni)
- RP(Polipropylen)
- PVC(Polyvinylchlorid) ose lloj tapeti qe pedoret per dyshemen
- PS(Polysterol) ose bukpeshku ne gjuhen e perditshme
- PTFE(Polytetrafluorethylen)
- PMMA(Polymethylmethacrylat)
- PA(polyamid)
- PC(Polycarbonat),PET(polyethylenterephtalat) te dyja jane Polyester
- 2.Polymere sintetike me basa te tjera
- Silici i cili eshte ne gjendje te bashkohet lidhje stabile .nga kjo perbehet Silikoni.
- 3.Polimere naturore:
- Proteinat(enzimat,floket ,litar)
- DNA
- RNA
- Karbonhidrate(celuloz,druri,letra)
- Polyhidroxilalkanoate(polyste bimor si enrgji edhe depozitus i karbonit nga bakteriet)
Polimeri është një material i bërë nga një sërë njësishë më të vogla (monomeri), që mund të jenë relhetrafluoretisht të thjeshta, siç është eteni (njësia e polietilenit), apo relativisht kompleks, siç është akriliki.
mlt_Latn als_Latn als_Latn als_Latn tsn_Latn por_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn vec_Latn unk grn_Latn dan_Latn als_Latn als_Latn dan_Latn nld_Latn bem_Latn nld_Latn als_Latn als_Latn mlt_Latn bug_Latn kor_Hang shn_Mymr als_Latn als_Latn als_Latn