als_Latn bos_Latn ron_Latn
Dhe me pas çfare?
Nga Klodiana Kapo
Sa vlere ka jeta e nje te riu? Vrasja e djaloshit 26-vjeçar nga Elbasani, i cili punonte si kamerier ne nje lokal ne Dhermi na ka tronditur jo pak. Nje i ri qe permes punes se tij kerkon te mbaje veten dhe prinderit e papune, perfundon i vrare, sepse punedhenesit e tij dyshojne se ai u ka grabitur 500 mije leke… Nje dyshim i cili perfundon me vrasje… dhe me pas çfare?
Nje vajze rrihet barbarisht nga i dashuri i saj, sepse ai dyshon. Plaget e marra jane aq te medha sa ajo humbet jeten. Dhe me pas çfare?
Nje i ri ka humbur punen e saponisur… Prinderit jane te papune. Nuk ka para. Nuk ka mundesi te ushqehet, te mjekohet. Nuk ka shprese… Dhe me pas çfare?
Por keto nuk jane as ngjarje te veçuara dhe aspak te rralla. Nese ne duam t’i shohim apo t’i degjojme, atehere do t’i ndeshim kudo dhe kurdo.
Marini, eshte nje djale mjaft simpatik dhe i talentuar qe jeton ne Tirane. Ka perfunduar studimet ne Akademine e Arteve ne Tirane per Violine. Di te nxjerre tinguj te mahnitshem prej violines se tij, por per te nuk ka pune. Ne kodrat e liqenit ai qendron bashke me violinen e tij, nga ku shperndahen tinguj te qete muzike. Aty-ketu kercasin disa monedha brenda kapakut te violines. Melodia eshte e trishte ashtu si edhe syte e tij. Ai ka frike nga e tashmja dhe dridhet para se ardhmes.
“Kam kerkuar dhe kam trokitur ne dhjetera dyer, por per mua nuk kane pune. Edhe ato pak qe jane, kane shume kohe qe jane zene. Familja ime ka sakrifikuar mjaft per mua gjate gjithe ketyre viteve dhe tanime do te deshiroja shume te isha i pavarur ekonomikisht, e mbase te mund t’i ndihmoja sadopak. Te ndihmoja te pakten per sigurimin e ushqimit…”
Zhegu i vapes ne keto dite gushti, i perzier edhe me ankthin e mungeses se te hollave, por me se shumti me friken se edhe ne shtator nuk do te mund te gjesh nje vend pune, e ben diten edhe me te lodhshme dhe naten tmerresisht te gjate. Marini ka endrra si gjithkush prej nesh. Kerkon te punoje, te kete te ardhura te mjaftueshme per veten e mbase per te bere ca dite pushimi prane bregdetit. Por te gjitha keto i perkasin te ardhmes.
Jane me qindra te rinj qe edhe pse kane perfunduar studimet e larta enden rrugeve te papune. Statistikat e ftohta tregojne qarte se 26.9% e te rinjve ne Shqiperi, te moshes 15 deri ne 29 vjeç, jane te papune. Qeveria permes politikave te saj po perpiqet t’i drejtoje te rinjte drejt arsimit profesional, por nderkaq situata eshte aq e mahisur sa te rinjte s’dine ku te perplasen.
Faqet e gazetave dhe ekranet e televizioneve jane mbushur me ngjarje qe u perkasin te rinjve, por edhe barres se rende qe ata shpesh kane detyre te terheqin nga pas. Emigrimi nuk eshte me zgjidhje edhe per te rinjte shqiptare, pasi ne te gjithe boten numerohen rreth 1.8 miliarde te rinj te papune. Kryesisht jane vajza, te cilat nuk kane asnje akses per te plotesuar nevojat baze, si edukimi, sherbimet shendetesore, mbrojtja e tyre nga dhuna.
Me shume se 500 milione te rinj jetojne me me pak se 2 dollare ne dite dhe te pakten 175 milione te rinj jetojne ne vende shume te varfra, ku nuk mund te shkojne ne shkolle dhe nuk arrijne te lexojne as edhe nje fjali.
Drejtori i pergjithshem i UNFPA Dr.Babatunde Osetimehin, ne diten nderkombetare per te rinjte, tha se eshte shume e rendesishme qe te rinjte te kene nje kalim sa me te shendetshem nga adoleshenca ne te rritur. Te jesh i shendetshem do te thote jo vetem te mos jesh i semure fizikisht, por edhe menderisht dhe te kesh nje gjendje te mire sociale.
Shendeti mendor i te rinjve eshte injoruar ne menyre te vazhdueshme, ndaj edhe nga viti ne vit shohim nje rritje te numrit te te rinjve qe vuajne nga depresioni dhe zgjedhin vetevrasjen si zgjidhje. Ne gjithe boten, nje ne kater vajza adoleshente jane kercenuar seksualisht dhe nje ne tri femra jane detyruar te martohen para moshes 18 vjeçe. Gjendja eshte shume here me e veshtire ne zona ku ka konflikte dhe kriza te medha ekonomike.
Sekretari i pergjithshem i OKB, Ban Ki Mun, ne diten nderkombetare te rinise tha se te rinjte, te cilet konsiderohen vulnerabel, siç jane te rinjte e pastrehe, ata qe jane perfshire ne programet e drejtesise per te mitur, jetimet, apo ata qe kane pasur eksperienca konfliktuale dhe qe jane stigmatizuar apo kane pasur barriera, nuk mund t’i lesh ne meshire te fatit, kur ata kane me shume nevoje per ndihme. Le te kujtojme se me mirekuptim dhe ndihme, keta te rinj mund te lulezojne dhe te ndihmojne permes kontributit te tyre ne te ardhmen e perbashket.
Jane me qindra mijera te rinj ne Shqiperi, qe kane nevoja emergjente jo vetem per gjetjen e nje vendi pune, por edhe per t’i drejtuar drejt nje arsimimi sa me dinjitoz, per te cilin tregu aktual i punes ka nevoje. Qindra te rinj edhe ne Shqiperi jane bere pjese e nje peticioni, i cili eshte krejtesisht i veçante, permes fotos se tyre, apo siç njihet ne bote “show your selfie”. Ata jane bere pjese e nje peticioni qe Unfpa po drejton ne te gjithe boten ne menyre qe te jene pjese qendrore e investimeve ne vendin tone, por edhe ne bote.
/ top channel /
als_Latn mri_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn eng_Latn