als_Latn dik_Latn sag_Latn
Teuta Haveri, kirurge oftalmologe, Spitali Amerikan
Sindroma e syrit të thatë është një gjendje e cila manifestohet me pakësimin e sasisë së lotëve ose me ndryshimin e cilësisë së tyre. Si pasojë e këtyre ndryshimeve, syri nuk laget mjaftueshëm.
Loti prodhohet në gjendrat e lotit, derdhet në sipërfaqen e kokërdhokut të syrit dhe me lëvizjen e rregullt të kapakëve të syrit, shpërndahet në të gjitha anët duke mbajtur kështu syrin gjithnjë të njomë.
“Sindroma e syrit të thatë” mund të vijë si pasojë e:
- Pakësimit të prodhimit të lotit
- Largimi (avullimi) i shtuar nga sipërfaqja e tij. Mekanizmi i dytë evidentohet më tepër në prani të patologjive të kapakëve të syrit, mbajtja e lenteve të kontaktit ose ndryshime të sipërfaqes së kornesë.
Sindroma e syrit të thatë mund të shkaktohet në çdo moshë, po më tepër ajo shfaqet tek personat në moshën 18-28 vjeҫ, periudhë në të cilën leximi i zgjatur i librave dhe puna me orë të zgjatura përpara kompjuterit është më intensive. Gjithashtu, vihet re tek femrat pas të 60-ave për shkak të ndryshimeve hormonale në menopauzë.
Komponentët e shtresës së lotit
Shtresa prekorneale e lotit është e përbërë nga 3 komponentë.
1 – Shtresa lipidike, e jashtme që ka kontakt me ajrin dhe sekretohet nga gjendrat Meibomiane të vendosura në bregun e kapakëve të syrit.
2 – Shtresa e mesme ujore, pjesa kryesore që prodhohet nga gjendrat e lotit.
3 – Shtresa e brendshme, me përbërje mukusi,që ka kontakt me epitelin e kornesë dhe është përgjegjëse për shpërndarjen e lotit në sipërfaqen e syrit.
Shkaktarët kryesorë të “sindromës së syrit të thatë” janë të shumtë. Prodhimi i lotit në sasi të pakët, ndryshimi në përbërjen e tij dhe lëvizjet e dobësuara të kapakëve të syrit njihen si më kryesorët. Tek pacientët me “sindromën e syrit të thatë” shpesh diagnostikohen edhe inflamacione kronike të kapakëve – Blefaritet.
Sindroma Sjögren
Sindroma Sjögren përmbledh triadën: Sindroma e syrit të thatë, kserotomia – prodhim i pakët i pështymës dhe artriti reumatoid. Sindroma e syrit të thatë mund të jetë edhe shfaqja e parë e kolagjenozave të tjera, si p.sh Systemic lupus erythematosus, Granulomatoz Wagener, Sklerodermia.
Ndikimi i preparateve në “Sindromën e syrit të thatë”
Shumë preparate me veprim lokal dhe të përgjithshëm mund të provokojnë “sindromën e syrit të thatë” si pasojë kryesisht e konservantëve me veprim toksik në epitelin e kornesë.
Kontraceptivët, preparatet antidepresantë, preparatet me përmbajtje estrogjene, çrregullimet hormonale, sëmundjet e gjendrës tiroide, infeksionet virale, mungesa e vitaminës A, reumatizmi, diabeti, përdorimi i mariuanës apo morfinës, sëmundjet kronike etj, sjellin po ashtu tharjen e syrit.
Më të prekur nga kjo sëmundje janë të moshuarit dhe femrat. Sikurse mosha, po ashtu dhe faktorët klimatikë, kondicionerët e ajrit, kimikatet dhe tymi i duhanit ndikojnë në zvogëlimin e sasisë së lëngut të syrit ose në ndryshimin e përbërjes së tij.
Tashmë ekziston dhe Office Eye Syndrome, nga e cila të rrezikuar janë ata që kalojnë orë të tëra para monitorit dhe si pasojë e koncentrimit dhe shikimit të pandërprerë në monitor, lëvizja e kapakëve të syrit bëhet më e rrallë, duke tharë kështu sipërfaqen e syrit.
Simptomat
Simptomat tipike janë djegia dhe kruarja e syve, dhembja dhe ndjesia e pluhurit në sy, si dhe ndjeshmëria e rritur ndaj dritës. Nëse nuk mjekohet në kohë, atëherë mund të çojë deri te çrregullimet afatgjatë të korneas. Edhe lotimi i shtuar është shpesh ankesë e shpeshtë sepse duke ndryshuar cilësia e lotit, ai humbet funksionin lubrifikues dhe mbrojtës. Kështu syri irritohet (ngacmohet) me shpejt dhe prodhon më shumë lot se në normë, por cilësia e këtij loti nuk është optimale.
Bëni kujdes nëse përdorni lente kontakti sepse ato thahen shpesh dhe sjellin diskonfort deri në dëmtimin e syrit. Përdorini më shpesh në të tilla raste, pika lubrifikante mbi lentet e kontaktit.
Diagnostikimi
Për diagnostikimin e Sindromës së syrit të thatë përveç ankesave të pacientit ndihmojnë dhe matja e prodhimit të lotit nëpërmjet testit Schirmer apo disa shenja të thjeshta që vihen re nga mjeku në biomikroskop si; sasia e vogël e meniskut të lotit mbi kapakun e poshtëm të syrit, thyerja e shpejtë e shtresës së lotit mbi korne, e cila evidentohet me anë të ngjyrosjes së saj me fluoresheinë dhe ndriҫimin me dritë kobalt blu, në më pak se 10 sekonda vendos diagnozën.
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn gla_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn lvs_Latn als_Latn als_Latn fra_Latn als_Latn