als_Latn bos_Latn hrv_Latn
Comments
Description
Download Modeli i Natyres Njerzore
Transcript
Lenda e antropologjise filozofike ETIMOLOGJIA E ANTROPOLOGJISE FILOZOFIKE ANTROPOLOGJIA eshte discipline me e re filozofike dhe me aktuale ne filozofine bashkohore qe rrjedh nga greqishtja ANTHROPOS-NJJERI dhe LOGOS-SHKENCE,qe dmth se ajo ceshtje fundamentale ka ceshtjen e njeriut CESHTJA E NJERIUT Ne kohen m t vjeter disa filozof jane marre me ceshtjen e njeriut edhe ate: PROTAGORA -mendon se njeriu eshte masa e cdo gjeje SOKRATI-njeriu duhet ta njeh vetveten PLATONI-njeriun e percaktON si qenie ideore ARISTOTELI -njeriun e percakton si qenie politike. Ne kohen bashkohore i PARI qe u angazhua per Filozofin antropologjike ishte LUDVIG FOJERBAH qe njeriun e percakton si "mase e mendjes dhe asaj qe ekziston". THEMELUES I ANTROPOLOGJIS FILOZOFIKE LOGARITET filozofi MAKS SHELER , Ne vepren e tij "pozita e njeriut n kosmos " thekson se detyra e AF eshte t tregoje saktesine se si nga struktutarat e qenieve njerzore pasojne gjithe veprimet e njeriut, Perkrahes tjer t e AF ISHIN: HELMUT PLASNER-mendon AF trajton njeriun n tersi ARNOLD GEHEL -mendon njeriu eshte qenie e dobet prandaj duhet veproj ERNEST KASIER-njeriu per t eshte qenie simbolike MARTIN BUBER-esenca e njeriut eshte sfera e mjedisit EPISTOMOLOGJIA E ANTROPOLOGJISE FILOZOFIKE Perfaqsues te epsimologjise filozofike janeZHAN PIJAZHE-mendon shkencat per njeriun jane ne fillim BOGDAN SUHDOLSKI-ne vepren "filozofia moderne e njeriut mendon se duhet ket bashkpunim mes skencave natyrore dhe humane DEJVID BAI-u jep status l art veprave artistike VAJTI dhe STJUARDI-mendojn per dualizem antropologjik Epistomologjia ne mjaft interes ka identitetin e subjektit dhe objektit. ANTROPOLOGJIA FILOZOFIKE DHE ANTROPOLOGJIT TJERA Permbajtja e Antropologjis Filozofike eshte tju pergjigjet 4 pytjeve t Kantit 1 .Cfare mund t dijme? 2.cfare duhet t bejme? 3 .cfare mund t spresojme? 4.ceshte njeriu? Antropologjia Filozofike mundohet ta kuptoj njeriun si qenie univerzale e perbere nga truporja dhe shpirtrorja kurse antropologjit tjera t vecanta jane ANTROPOLOGJIA FIZIKE -Merret me konstruktin e njeriut ,trup,skel et,kafke. ANTROPOLOGJIA SOCIALE-sociologjia merret me strukturat sociale,doket,zakonet,sjelljet,statusin social. ANTROPOLOGJIA KULTURORE-eshte e afert me socilogjine e kultures dhe eshte e orientuar kah sfera e vlerave religjioze ,mitologjise gjuhesore,etike,artistike PERFAQSUES ANTROPOLOGJISE KULTURORE ESHTE FILOZOFI LANDMAN sipas cilit nejri eshte qenie kulturore. PIKPAMJET PER PREARDHJEN E NJERIUT Ekzistojne 3 Pikpamje per preardhjen e njeriut: 1. Pikpamja IDEALISTE-SIPAS CILES NJERIU ESHTE DHUNTI E ZOTIT 2.PIKPAMJA MATRIALISTE NATYRORE-sipas ciles njeriu eshte dhunti e natyres 3.Pikpamja SHKENCORE HOMINISTE sipas ciles njeriu eshte produkt i vetvetes PIKPAMJET PER NATYREN E NJERIUT Ekzistojne 3 PIKPAMJE EDHE PER NATYREN E NJERIUT: 1.PIKPAMJA APRIORISTE-njeriu shihet si qenie shpirtrore 2 PIKPAMJA EMPIRISTE-ka t beje me at se asgje njerzore seshte e huaj 3.Pikpamja RELATIVISTE -natyra e njeriut eshte pasive at e formojne modelet kultutore dhe institucionet shoqerorwe Modeli i natyres njerzore Per ta kuptuar natyren njerzore duhet kuptuar Sintagma"situate njerzore",sipas disa interpretimeve ne aspekt onogjenetik dhe filogjenetik lindja e njeriut eshte ngjarje negative. Dihtomite fundamentale ekzistenciale jane: a)dihomia Jete-vdekje b)dihomia synim-realizim c)dihomia individuale-shoqerore Komponenta te natyres njerzore Komponenta kryesore t natyres njerzore jane: 1. vetdija 2 .ndjenjat 3 .vullneti VEtdija eshte komponente me e rendesishme e natyres njerzore e cila e dallon njeriun nga kafshet dhe i mundeson qe t planifikoje projektoj,punoj,zbukuroj dhe kestu t realizoj qellimet e veta duke parashikuar pasojat. NDJENJAT jane komponente e dyte e natyres njerzore te cilat mund te jene te : ndjenja frike-e cil a paraqitet n raste kur ka sanksione apo masa ndeshkuese ndjenja detyre-eshte ndjene qe njeriu e ka duke mos e detyruar askush por ai vete e kupton si duet t veproje. NDJENJA E OBLIGIMIT -kerkon veprim sipas parimeve t se mires jo vetem ndaj ndonje autoriteti por edhe ndaj vetvetes NDJENJA E Dhimbshmeria eshte aftesi e njerit kur ne rast se ndonje njeri tjeter eshte ne rrezik ai brengoset sipas Sheler Ekzistojne 4 loje dhimbeshmerie edhe ate: 1.Dhimbshmeri drejtperedrejt-kur pjesmarja e vuajtjes eshte e njejte me njeriun tjetER 2.Pjesmarrja ne dhimbsherine e tjetrit per dicka 3.infektimi i thjesht sentimental 4.ndjena e vertete e unitetit NDJENJA TJETER ESHTE NDJENJA E DASHURISE QE PARAQET QENDRIM EMOCIONAL NDAJ OBJEKTEVE TE NDRYSHME psh ,mashkullit, familjes, atdheut DASHURIA NDAJ MASHULLKIT A 3 LLOJE : KAPTATIVE-kur ka aspirata per nenshtrim t personalutetit t partnerit OBLATIVE-njeri nga partneret vet hek dore nga personaliteti i vet dhe pranon t jet i pushtuar RECIPROKE- ka mirkuptim dhe simpati nga dy palet VULLNETI-eshte komponente e natyres njerzore ne te cilen shfaqet intezitet ,force,per ndonje cilesi Kemi : Vullnet t mire-kur intesiteti jane orientuar kah cilsi mira Vullnet i fort-pavarsia,gatishmeria,vendoshmeria NEVOJAT NJERZORE PERCAKTII I NEVOJAVE NJERZORE Nevojat njerzore paraqesin percaktime esenciale te njeriut si qenie natyrore dhe si qenie e lire krijuese e praktikes. Nevojat njerzore kane qene force motorike qe i kane detyruar njerzit te prodhojne mjete per ezistence. LLOJET E NEVOJAVE KEMI 2 lloje te nevojave : 1.NATYRORE EKZISTENCIALE-nevoja per ngrene,banim,veshmbathje 2.SHOQERORE APO KULTURORE -nevoja per kulture ,barazi,liri 1.NEVOJAT NATYRORE EKZESTINCIALE NDAHEN NE: a)nevoja bashkim b)tejkalalim c)nevoja rrenjesi d)nevoja identitet- une jam une e)nevoja besim-religjion PASIONET E NJERIUT Te njeriu ekzistojne dy lloje te pasionesh: 1.DASHURIA 2.DESTRUKTIVITETI PASIONI I DASHURISE (dashuria)-paraqet art dhe e vetmja pergjigje e shendoshe dhe e kenaqme per problemin e ekzistences t jetses. Ekzistojne dy lloje t pasionit t dashurise: 1)dashuria e papjekur 2.Dashuria pjekur-rruhet integriteti personal i individit Dashuria e papjekur ndahet : a.aktive-njeriu perpiqet tejkaloje vetmine ,hyjnezon disa forca b.pasive.-njeriu identifikohet me boten,ndonje person,grup ,apo Zot ELEMENTET E DASHURISE JANE: 1.PERKUJDESJA 2 PERGJEGJSIA 3RESPEKTI 4NJOHJA OBJEKTET E DASHURISE JANE: Dashuria vllazrore dashuria amnore dashuria erotike ,dashuria e vetvetes, dashuria per Zotin FORMAT E PSEUDODASHURISE APO DASHURISE SHPERBER JANE 1.NEUROTIKE-femija mbetet i lidhur me prindeerit 2.IDOLATRIKE-kur hyjnezohet ndonje person 3.SENTIMENTALE-perjetohet n fantazi jo n realitet DESTRUKTIVITETI NJERZOR Paraqet fenomen i cili ka te beje me instiktin e njeriut per shkatrim jetes. Kemi 2 LLOJE DESTRUKTIVITETI: 1.AGRESIVITETI BENINJ(MIRE) 2.AGRESIVITETI MALINJ(KEQ) AGRESIVITETI BENIJ-ka te beje me sulm kur interesat vitaale jane te rrezikuara 1.AGRESIVITETI BENINJ(MIRE) Ndahet ne : Pseudoagresivitet-behet dem pa qellim(pavullnetshem,sportiv,vetafirmuar) agresivitet defaansiv-syni ka ruajtje jetes(konformist-sben dem nga deshira por e kan detyruar,instrumentalist-qe te arrije deshiruaren) AGRESIVITETI MALIN-nuk ka synim mbrojtje interesave vitale por shkatrim dem tjereve NDAHET NE 1.SADIZEM 2.NEKROFOLIA SADIZMI -paraqet pasion per pushtet absolut dhe pakufizuar mbi qenien e gjalle ,kafshen,femijen,gruan,burrin NEKROFILIA-pasion per zdukje e cdo gjeje qe eshte e gjalle ,prireje ndaj asaj qe eshte e vdekur Nekrofilia ndahet ne: Seksuale-kur ka deshir per patur ardhenie seksuale me kufome femrore Joseksuale-t jete afer kufomes ta prek por mos ket mardhenie BIOFILIA-paraqet e kunderta e nekrofol ise ka te beje me tendence e ruajtjes se jetes dhe luftes kunder vdekjes
eng_Latn hne_Deva als_Latn cat_Latn als_Latn