als_Latn dik_Latn ron_Latn
Rexhep Qosja
Rexhep Qosja ka lindur më 25 qershor 1936 në Vuthaj te Kelmendit, Malit të Zi, është akademik shqipatarë.[1]
Përmbajtja
Edukimi[redakto | redakto tekstin burimor]
Katër klasat e para të fillores i kreu në Vuthaj, kurse gjysmëmaturën në Guci.Shkollën normale e mbaroi në Prishtinë. Më 1964 diplomoi në degën Gjuhë-letërsi të Universitetit të Prishtinës. Studimet pasuniversitare i kreu në Universitetin e Beogradit, Beograd ku në vitin 1971 mori titullin "Doktor i shkencave filologjike" me temën "Asdreni-jeta dhe veprat". Ishte punonjës shkencor në Institutin Albanologjik të Universitetit të Prishtinës dhe drejtor i këtij Instituti prej vitit 1972 deri më 1981.[2]
Është autor i mbi tridhjetë librave me studime për letërsinë dhe kritikë letrare, prozë artistike, tregime, romane dhe drama, publicistikë e shkrime polemike Ka botuar recensione, vështrime, artikuj, sprova, trajtesa e studime në revista shkencore e letrare, duke trajtuar në to çështje të veçanta të letërsisë shqipe dhe të krijimtarisë letrare në përgjithësi. Disa punime dhe vepra të tij janë përkthyer në gjuhë të tjera.
Për krijimtarinë shkencore e letrare është çmuar me: Shpërblimin e qytetit të Prishtinës, më 1968; me Shpërblimin Krahinor të Dhjetorit më 1969; me dy shpërblime të SHSH të Kosovës, më 1972 dhe 1974 dhe me Shpërblimin e RS të Serbisë - 7 Korriku, më 1975, me Çmimin “Pjetër Bogdani”, 2010 për romanin “Bijt e askujt”, Gjilani Çmimin letrar- Beqir Musliu, më 22 Qershor 2012 ia dorëzoi akademikut Rexhep Qosja[1] etj. Është marrë edhe me veprimtari politike; në periudhën 1998-2000 drejtoi një parti politike në Kosovë. Në vitin 2000 kryetari i Republikës së Shqipërisë i dha çmimin “Nderi i Kombit”. Qosja është anëtarë i rregullt i ASHA të Kosovës..[3]
BIBLIOGRAFIA E BOTIMEVE[redakto | redakto tekstin burimor]
Tituj të veprave[redakto | redakto tekstin burimor]
- Episode letrare - (1967)
- Dialog me shkrimtarë - (1968)
- Antologjia e lirikës shqipe - (1970)
- Kontinuitete - (1972)
- Asdreni - jeta dhe vepra - (1972)
- Panteoni i rralluar - (1973)
- Vdekja më vjen prej syve të tillë - (1974)
- Shkrimtarë dhe periudha - (1975)
- Anatomia e kulturës - (1976)
- Mite të zhveshura - (1978)
- Prej tipologjisë deri te periodizimi - (1979)
- Morfologjia e një fushate - (1980)
- Nocione të reja albanologjike - (1983)
- Historia e letërsisë shqipe I - (1984)
- Historia e letërsisë shqipe II - (1984)
- Antologjia historike e letërsisë shqipe - (1985)
- Historia e letërsisë shqipe III - (1986)
- Porosia e madhe - (1986)
- Populli i ndaluar - (1990)
- Strategjia e bashkimit kombëtar - (1992)
- Çështja shqiptare: historia dhe politika - (1994)
- Ligjërime paravajtëse - (1996)
- Fjalor demokratik - (1997)
- Paqja e përgjakshme: Konferenca ndërkombëtare për Kosovën - (1999)
- Një dashuri dhe shtatë faje, roman, bot. Toena, Tiranë, (2001)
- Asdreni, jeta dhe vepra e tij, Toena, Tiranë, (2002)
- I ringjalluri i penduar, tregim satirik. Toena, Tiranë, (2002)
- Ideologjia e shpërbërjes - (2006)
- Realiteti i shpërfillur (Vështrim kritik mbi pikëpamjet e Ismail Kadaresë për identitetin shqiptar) - (2006)
- Rilindja e dytë
- Prej letërsisë romantike deri te letërsia moderne - 2007
- Nata është dita jonë, - 2007
- Shqipëria dhe Kosova - Si janë dhe si do të duhej të jenë, Toena, - (Prill, 2013)
- Dëshmitar në kohë historike 1966-1974 - Ditar I - (Prill, 2014)
- Dëshmitar në kohë historike 1975-1978 - Ditar II - (Maj, 2014)
- Në vitin 2010 Instituti Albanologjik i Prishtinës botoi kompletin e veprave në 29 vëllime, i cili në pesë cikle përmban këto vepra:
- I. Veprat historiko-letrare:
- 1. Vazhdimësi, 2. Panteoni i rralluar, 3.Asdreni – jeta dhe vepra, 4. Prej letërsisë romantike deri te letërsia moderne, 5. Anatomia e kulturës, 6. Nocione të reja albanologjike, 7. Historia e letërsisë shqipe - Romantizmi 1, Historia e letërsisë shqipe – Romantizmi 2, Historia e letërsisë shqipe – Romantizmi 3, 8. Porosia e madhe, 9. Tri mënyra të shkrimit shqip, 10. Semantika e ndryshimeve historiko-letrare.
- II. Veprat letrare:
- 11. Antologjia e lirikës shqipe, 12. I ringjalluri i penduar, 13. Mite të zhveshura, 14. Vdekja më vjen prej syve të tillë, 15. Një dashuri dhe shtatë faje, 16. Nata është dita jonë, 17. Bijtë e askujt 1, Bijtë e askujt 2.
- III. Veprat historike dhe historiko-dokumentare:
- 18. Çështja shqiptare – historia dhe politika, 19. Programet serbe për shpërnguljen e shqiptarëve, 20. Paqja e përgjakshme, 21. Tronditja e shekullit 1, Tronditja e shekullit 2, 22. Rilindja e dytë.
- IV. Veprat publicistike:
- 23. Populli i ndaluar, 24. Strategjia e bashkimit shqiptar, 25. Ligjërime paravajtëse, 26. Fjalor demokratik, 27. Demokracia e shpërdorur, 28. Intelektualët, etika dhe politika.
- V. Veprat polemike:
- 29. Morfologjia e një fushate, Ideologjia e shpërbërjes, Realiteti i shpërfillur, Të vërtetat e vonuara .
Vepra të përkthyera në gjuhë të tjera[redakto | redakto tekstin burimor]
- Živa sfinga, Jedinstvo, Priština, 1976.
-
- Književnost i kritika, Prosveta, Beograd, Jedinstvo, Priština, 1979.
- Smrt preži v očeg, Mladinska knjiga, Ljubljana, 1979.
- Smrta mi ide ot takiva oči , Hristo Danov, Plovdiv, 1982.
- Beselam pse më flijojnë (arabisht), Kuvajt, 1983.
- La mort me vient de ces yeux là, Gallimard, Paris, 1994.
- La question Alabanaise, Fayard, Paris, 1995.
- In solchen Augen lieg der Tod, Hayman Verlag, Innsbruck, 1995.
- Die ogen en de dood, Van Genep, Amsterdam, 1996.
Raporti me të tjerët[redakto | redakto tekstin burimor]
Rexhep Qosja pas polemikave të përfshira në librin Morfologjia e një fushate - (1980) edhe botimit të librit nga Ismail Kadare në vitin 2006 Identiteti europian i shqiptarëve - sprovë" ishte një ringjallje e një polemike në mes të Qosjes dhe Kadares. Kështu, ndërsa Kadare e vlerëson identitetin shqiptar si perëndimor, Qosja në librin e tij të quajtur Realiteti i shpërfillur, e vlerëson atë si një përzierje të identitetit perëndimor dhe lindor, të krishterë dhe mysliman
- Shekulli: "Qosja hedh kunderlibrin"
- Kadare: "Identiteti evropian i shqiptarëve 1"
- Kadare: "Identiteti evropian i shqiptarëve 2":Rexhep Qosja
- » Bashkekohore » Rexhep Qosja*[4]
- citate: Mr.Tahir Arifi marrë nga një recension i bot. Revista e Kosovës lindoreUshtima e maleve, mars 2001 , pos tjerash, shkruan se autori i romanit Vdekja më vjen prej syve të tillë (1974) edhe i katër dramave tjera, sikur edhe te Beselam pse më flijojnë,Mite te zhveshura (1978), Sfinga e gjalle, dhe Vdekja e një mbretreshe, në saje të së cilave është cilësuar si autor këtyre veprave si: Kafka i lindjes, Volteir i Ballkanit, Shkrimtari më i mirë i etnisë i përmasave mbarë shqiptare dhe i Ballkanit, si dhe i ribotuar te përditshmja Infopress,Prishtinë, 7 korrik 2010 nga Nijazi Ramadani, recensionLeximi i thjesht i fabulës së mrekullueshme të autorit Rexhep Qosja.
- Lexo më poshtë intervistën e Kadaresë dhënë Blendi Fevziut në TV Klan / Lexo më poshtë disa nga intervistat e Qoses dhënë gazetës Shqip}}
Shih edhe[redakto | redakto tekstin burimor]
̽* [2](anglisht: akademik Rexhep Qosja)
- Çmimin letrar- Beqir Musliu nga komuna e Gjilanit më 22 Qershor 2012 e mori akademiku Rexhep Qosja*[3]
Lidhje të jashtme[redakto | redakto tekstin burimor]
Referencat[redakto | redakto tekstin burimor]
- ^ Rexhep Qosja,anëtar i ASHAK
- ^ [4].
- ^ http://www.ashak.org/?cid=1,24,36%7CBIOGRAFI Rexhep Qosja,
- ^ Pas botimit të librit nga Ismail Kadare në vitin [[2006Identiteti europian i shqiptarëve - sprovë"ishte një ringjallje e një polemike në mes të Qosjes dhe Kadares. Kështu ndërsa Kadare e vlerëson identitetin shqiptar si perëndimor, Qosja në librin e tij të quajtur "Realiteti i shpërfillur", e vlerëson atë si një përzierje të identitetit perëndimor dhe lindor, të krishterë dhe mysliman
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn bjn_Latn als_Latn als_Latn bos_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn glg_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn slk_Latn als_Latn als_Latn bos_Latn unk bos_Latn bos_Latn bos_Latn als_Latn fra_Latn fra_Latn deu_Latn nld_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn unk bjn_Latn als_Latn