als_Latn lit_Latn mlt_Latn
Duke shfletuar nėpėr faqet e internetit Pashtriku.com, mė tėrhoqi vėmendjen shkrimi i z.Xhavit Halitit rreth nėnshkrimit tė protokollit midis Serbisė dhe EULX-it. Ky zotėri e quan kėtė njė gjė tė shkėlqyer sepse Nėnshkrimi i Protokollit tė bashkėpunimit ndėrkufitar mes misionit EULEX tė Prishtinės dhe Beogradit, ska bėrė gjė tjetėr veēse ka njohur pranimin e kufirit aktual mes Serbisė dhe Kosovės. Me kėtė akt, qė sipas tyre njeh dhe konfirmon kufirin ekzistues mes Kosovės dhe Serbisė edhe nė pėrputhje me tė Drejtėn Ndėrkombėtare, ėshtė njohur e afirmuar elementi kyē i pavarėsisė dhe sovraniteti, shkruan ai. Thua tė jetė e vėrtetė se me kėtė nėnshkrim, populli shqiptar tė jetė bėrė sovran? Me sa dihet, sovraniteti ėshtė njė koncept politik, ėshtė njė fuqi qė ka populli i njė vendi pėr tu vetėqeverisur.
A vetėqeveriset Kosova? Jo.
Sovraniteti shėnon raportin themelor midis bartėsve tė pushtetit dhe pushtetit; ėshtė princip i kontrollit absolut dhe i pakufizuar i popullit ndaj politikbėrėsve dhe qeveritarėve tė zgjedhur prej tij, kur bėhet fjalė pėr demokracinė. Gjithashtu, njė shtet konsiderohet sovran kur mund te zhvilloje edhe luftė me shtete tė tjera pėr realizimin e interesave tė veta . (Ukshin Hoti)
Protokolli qė EULEX bėri me Serbinė nuk i jep aspak te drejte tezės sė z. Haliti. EULEX-i ėshtė vendosur nė Kosovė vetėm pasi ju zotua dhe i premtoi Serbisė se do tė veprojė sipas rezolutės 1244 dhe neutralndaj statusit, qė do tė thotė kundėr pavarėsisė sė Kosovės. Kėtė e pėrforcoi kėto ditė edhe z. Ban Ki Mun. EULEX nga mandati dhe misioni ėshtė nė Kosovė njėsoj si UNMIK-u, sipas marrėveshjes me Serbinė dhe ato ēka ju pranuat nė maratonėn e bisedimeve nė Vjenė. Dhe nė kėtė protokoll, pėr tė cilin ju bėni fjalė, Serbia ėshtė e vėrtetė qė e njeh kufirin e Kosovės, por jo si po mundohet ta paraqesė z. Haliti. Nė kėtė protokoll, Serbia, kufirin Kosovė-Serbi e quan kufi administrativ dhe jo kufi ndėrshtetėror. Kjo vėrteton vijimėsinė e Rezolutės 1244 pėr Kosovėn. Ky protokoll bėn tė kundėrtėn; ai shkel plotėsisht sovranitetin dhe integritetin e Kosovės, tė cilin zoti Haliti&Co e deklaroi me aq bujė tė madhe ditėn e shpalljes sė pavarėsisė. Protokolli nuk tregon aspak plotėsim tė kushtit te pare tė sovranitetit, por kufiri ėshtė elementi kyē i integritetit.
Prandaj kėtu lindin dy pyetje: ose z. Haliti i ngatėrron kėto terma ndėrkombėtare tė shtetit, ose ai ėshtė duke vazhduar njė politike te mohimit te asaj qe po ndodh nė Kosovė, qė do tė thotė, tė kthimit, nga ana juridike, tė Kosovės pėrsėri nėn sundim tė Serbisė. Ndėrsa, sa i pėrket mospėlqimit tė organeve qeveritare tė Republikės sė Kosovės ndaj kėtij protokolli, ajo ėshtė shume e thjeshte pėr tu shpjeguar: Gjithė halli i politikanėve shqiptarė aktualė nė qeverisje ėshtė pse nuk qenė pjesė e nėnshkrimit tė atij protokolli dhe jo se janė kundėr tij.
Nėnshkrimi i kėtyre protokolleve dhe mbėshtetja qe BE i jep kėsaj, tregon njė logjike tė thjeshtė dhe shumė tė vjetėr: ajo tregon se problemin e Kosovės, BE e shihte atėherė nė kontest tė raporteve jugosllave, dhe e sheh tashti nė kontest te raporteve SerbiBE, nė mėnyrė qė Kosova vijon te mbetet njė vend i brishtė, me tė cilėn ata mund te luajnė ping-pong. Kjo tregon se nė Kosovė, e nė veēanti nė klasėn politike tė saj mbizotėrojnė parametra politikė te tejkaluar kaherė, dhe njė lloj politike qė shkon ndesh me realitetin aktual nė Kosovė. Si e tille ajo nuk mund te jetė nė interes te popullit te Kosovės.
Prandaj e gjithė ajo ēka ky zotėri ka dashur te na thotė, ėshtė njė pėrpjekje instrumentalizimi, ēfarėdo qofte dhe i kujtdo qoftė. Dhe pėrvoja ka treguar se kėto lloj instrumentalizimesh nuk janė bėrė kurrė nė tė mirė te popullit, por vetėm nė favor tė interesave afatshkurtra te pushtetarėve dhe politikanėve nė fuqi. Kėta zotėrinj qė na parashtrojnė kujdesin dhe vėmendjen e ndėrkombėtarėve ne te tilla ēėshtje, mesa duket e pandehin Kosovėn oborr tė eksperimenteve te ndryshme tė raporteve ndėretnike, me qellim te konstatimit se a ėshtė e mundur te ēlirohen nga instrumentalizimi i vetes ne interes te politikave te huaja; me ata tė cilėt e pandehin Kosovėn si parcele tė pėrzierjes se kulturave, pėr te sprovuar teoritė e llojllojshme qe nė fund te arrijnė tė konstatojnė se a do te ishte i mundshėm respektimi i te drejtave legjitime te shqiptareve. Pra i vetėvendosjes.
Ndėrsa sa i pėrket shkrimit Loja e dėmshme me termat, z. Haliti vepron sikundėr e shpjegon profesor Ukshin Hoti: Vėshtirėsitė mė tė mėdha lidhen me faktin se subjektet politike, gjatė fazave te ndryshme te zhvillimit tė ndonjė procesi, duke synuar kontrollimin e tyre, me metoda te ndryshme dhe pėrmes mjeteve te komunikimit, qėllimisht ua ndryshojnė kuptimin fjalėve dhe u japin pėrmbajtjen qė iu pėrshtatet interesave te tyre ne momente te caktuara politike. Dhe ja pėrmbajtja qė Xh Haliti i jep sovranitetit tė popullit tė Kosovės: Duke thėnė qė sovraniteti mbėshtetet nė idenė qė populli duhet tė vendosė nė ēdo rast dhe kurdoherė pėr fatin e vet, pra tė vendosė pėr krijimin e shtetit, miratimin e Kushtetutės dhe pėr ēdo ngjarje tjetėr madhore me referendum, pa ndėrmjetėsinė e Parlamentit etj, jo vetėm nuk i ndihmojmė tė vėrtetės dhe ecurisė normale tė proceseve, por dhe bėhemi pengesė pėr to. Ndoshta arbritrarisht, por do ta quaja demokraci romantike idenė qė populli ka tė drejtėn dhe mundėsinė tė vendos pėr fatin e vet. Sikundėr shihet,Xhavit Haliti nė kėtė shkrim i mohon popullit tė qenit sovran i Kosovės, qė do tė thotė se Xh Haliti mohon vetveten. Ai i mohon popullit nė Kosovė tė drejtėn e kontrollit mbi parlamentin dhe qeverinė, nga qė i ka zgjedhur ata dhe ata tashti paskan tė drejtėn tė bėjnė ēfarė tė duan dhe si tė duan. Dhe kėtė na e quan demokraci. Qė tia bėjmė mė tė qartė z. Haliti legjitimitetin e tė qenit tė popullit sovran nė demokraci, mjafton ti citojmė ish presidentin amerikan Beniamin Franklin: Nė qeveritė e lira qeveritaret janė shėrbėtorėt, ndėrsa populli superior dhe sovran. Ky zotėri po tenton tua ndėrroje vendet kėtyre koncepteve.
Kėta zotėrinj duhet ta kenė tė qartė se populli i ka zgjedhur pėr tė bėrė ligje dhe jo pėr tė miratuar ligje, sepse ligjet themelore i miraton populli me referendum. Njė milionė e pesėqind mendje janė me shumė se 100 mendje te parlamentit. Parlamentarėt kanė tė drejtėn tė pėrfaqėsojnė popullin nė kuvend, dukė hartuar ligje nė interes tė tij, por jo tė mendojnė nė vend tė tij.
Jo mė kot nė Kosovė ekziston proverbi: Mos e vet se tė kallėzon vetė. Ndoshta pa dashje z Haliti tregon tė vėrtetėn se pse popullit shqiptar nė Kosovė nuk iu dha e drejta e vetėvendosjes ose e shprehjes se vullnetit tė tij politik me ane te referendumit 3 vjet pas lufte, sikundėr ishte vendosur nė Rambuje, nga qė Ndoshta arbritrarisht, por do ta quaja demokraci romantike idenė qė populli ka tė drejtėn dhe mundėsinė tė vendos pėr fatin e vet. Dhe pse ai dhe kolegėt e tij kanė kėtė bindje, prandaj vijojnė te sundojnė mbin popullin e Kosovės sė bashku me protektorėt, qė sveprojnė ndryshe veē si kolonizues tė rinj.
Ndėrsa, sa i pėrket tezes qė ky parashtron ky zotėri se: Nė Kosovė kemi kontribuar me sakrifica, luftė, flijim, pėr tė krijuar njė shtet tė Pavarur dhe Sovran, dua ti kujtoj kėtij zotėriu sepse kėshtu i bie qė tė tallet me gjakun dhe sakrificėn e mijėra bijve e bijave te kombit shqiptar qe sakrifikuan mundin dhe jetėn e tyre.
Ata qė rrėmbyen armėt, ėshtė e vėrtetė qė luftuan pėr tė qenė populli sovran, por jo pėr njė Kosovė me flamur, himn e gjuhė ndryshe nga ajo e kombit sikundėr e ka miratuar Parlamenti i Kosovės por pėr bashkim me shtetin amė. Dhe kėtė nuk e them unė, por e shpreh teksti i betimit ushtarak tė UĒK-sė, qė bėnė tė gjithė ata qė luftuan, sakrifikuan, u gjymtuan dhe qė derdhėn gjak. Po e citojmė tė plotė atė betim: Unė, ushtari i Ushtrisė Ēlirimtare tė Kosovės, betohem se do tė luftoj pėr ēlirimin e tokave shqiptare dhe bashkimin e tyre. Do tė jem pėrherė ushtar besnik, luftėtar i denjė i lirisė, vigjilent, guximtar dhe i disiplinuar, i gatshėm qė nė ēdo kohė, pa kursyer as jetėn time, tė luftoj pėr t`i mbrojtur interesat e shenjta tė atdheut. Nėse shkel kėtė betim, le tė ndėshkohem me ligjet mė tė ashpra tė luftės dhe nėse tradhtoj, qoftė i humbur gjaku im. Betohem! Betohem! Betohem! A mund tė themi sė ky zotėri dhe kolegėt e tij i kanė qėndruar dhe po i qėndrojnė besnikė kėtij betimi? A e ka ditur vallė ky zotėri kėtė zotim pėr tė cilin kemi kontribuar me sakrifica, luftė e flijim, sikundėr shprehet vetė?
Tiranė, 11.10.2009
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn