als_Latn bos_Latn slv_Latn
Bankat, plane rimekembjeje ne rast krize
Bankat e nivelit te dyte do te paraqesin deri ne fund te muajit mars prane Bankes se Shqiperise planet e rimekembjes te hartuara sipas nje udhezimi te ri. Keto jane dokumente qe paraqesin masat e rimekembjes qe vete bankat ndermarrin per te rikthyer gjendjen e tyre financiare ne normalitet ne rast te situatave te pafavorshme ne nivel tregu apo banke individuale.
“Stress-test”
Nje pjese e masave qe bankat parashikojne bazohen ne rezultatet e proves se fortesise. Nepermjet proves se rezistences ose analizes “stress-test”, se kryer ne fund te 6-mujorit te pare 2014, eshte vleresuar stabiliteti i sistemit financiar dhe mjaftueshmeria e kapitalit bankar deri ne fund te vitit 2015. Vlera e indeksit te fortesise u permiresua ne nivelin 90.91, nga 87.5 referuar te njejtes periudhe te nje viti me pare. Prova e rezistences vlereson ndikimin e situatave makroekonomike ne gjendjen financiare te sektorit bankar, duke perjashtuar mundesine e rritjes se kapitalit te paguar. Kjo analize permban tre skenare: variantin baze dhe dy versione te skenareve te renduar. Keta te fundit supozojne nje situate te “stresuar” me nje probabilitet te ulet ndodhjeje, mbeshtetur ne tri goditje te mundshme ne ekonomine shqiptare: a) ngadalesim te kreditimit; b) rritje te normave te interesit te tregut; dhe c) nençmim te monedhes vendase. Rezultatet e proves se rezistences ne lidhje me qendrueshmerine e sektorit bankar ndaj goditjeve makroekonomike tregojne se sektori eshte i qendrueshem. Gjithsesi, per shkak te nivelit me te ulet fillestar te normes se mjaftueshmerise se kapitalit per bankat e mesme, ekspozimi i tyre ndaj skenareve te renduar eshte me i larte. Vleresimi i efektit zinxhir ne sektorin bankar tregon se banka te veçanta jane te ekspozuara ndaj rrezikut te tregut ne lidhje me investimet ne letra me vlere, nderkohe qe ekspozimi ndaj rrezikut sovran eshte i kufizuar. Por, ekspozimi ndaj vendosjes ne grupet bankare zoteruese eshte i ndjeshem per bankat e mesme, si dhe ato me kapital grek dhe francez. Nga ana tjeter, rreziku sistemik, qe percaktohet si “mundesia e materializimit te goditjeve qe demtojne funksionimin e sistemit financiar deri ne masen qe rritja ekonomike dhe mireqenia ndikohen ne menyre materiale”, vleresohet ne rritje. Ne fund te gjashtemujorit te pare te 2014-s, akumulimi i rrezikut sistemik erdhi per shkak te perkeqesimit te borxhit te jashtem, borxhit publik dhe deficitit te llogarise korrente.
Planet
Ne pergatitjen e planeve merret ne konsiderate supozimi baze, se ne kete proces nuk do te ofrohet mbeshtetje me fonde publike (fondet e taksapaguesve), duke synuar minimizimin e nevojes per nderhyrjen e institucioneve shteterore. Bankat perfshijne ne plane informacionin e nevojshem per te ndihmuar BSH te siguroje marredhenie efektive me autoritetet qe mbikeqyrin bankat meme te filialeve apo degeve te bankave te huaja lidhur me procesin e rimekembjes. BSH kerkon angazhimin e bankave-meme qe te jene ne gjendje te perballen efektivisht me situata te mundshme problematike, si dhe te ofrojne mbeshtetje me kapital dhe likuiditet per deget e tyre. Gjithashtu, ne plan duhen detajuar shkalla e varesise nga banka meme ose aksioneret, ofruesit e sherbimeve, pale te tjera te treta etj. Nje pike tjeter e domosdoshme e planeve eshte shpjegimi se si lidhen keto masa me kuadrin ekzistues dhe proceset e provave te rezistences lidhur me kapitalin dhe likuiditetin. Ne kete kuader, kerkohet permbledhja e angazhimit te pritshem me palet e tjera jashte bankes, duke perfshire BSH, Agjencine e Sigurimit te Depozitave dhe Ministrine e Financave. Bankat duhet te llogarisin nevojat per mbeshtetje me likuiditet nga BSH. Ato duhet te pergatisin nje analize se si do te aplikojne per likuiditet nga BSH dhe nga banka qendrore te huaja, ku mund te kene akses.
Shitja e mundshme
Bankat duhet te pergatisin planet perkatese per shitjen e mundshme te aktiveve apo linjave te biznesit. Ato duhet te sigurojne informacionin mbi bleresit e mundshem, menyren e miratimit te transaksioneve, konkurrencen, pengesat e mundshme ligjore, implikimet me natyre rregullative dhe tatimore, burimet njerezore dhe pensionet, bleresit potenciale te aktiveve etj. Gjithashtu, kerkohen shpjegime nese banka ka konsideruar me pare mundesine e shitjeve te tilla dhe pershkrimin e rezultateve te ketyre perpjekjeve. Pjese e planit duhet te jene edhe komunikimet me stafin e brendshem, tregjet, investitoret, depozituesit dhe publikun e gjere. Ketu fitet edhe pershkrimi i masave qe do te ndermerren per te administruar reagimet e mundshme negative te tregut.
Pergatiti: Zamir Alushi
Burimi: Gazeta Shqip
als_Latn als_Latn eng_Latn als_Latn bjn_Latn als_Latn als_Latn als_Latn bem_Latn als_Latn