als_Latn dik_Latn sag_Latn
Refleksione IXPublikuar 1 year ago në Lajmpress
SHAZIM MEHMETI
BORHESI
I dashuronte shkretëtirat e ekzistencës. I dashuronte humbellat e jetës. I dashuronte luajt e larmë.
Bëri ç’nuk, për ta ruajtur të paprekur fatkeqësinë e vet.
Vetë vetmia qe, ai që bëri ç’nuk, për ta rajtur vetminë.
Në njëfarë mënyre qe fëmijë harrese. Në njëfarë mënyre, qe më i ftohtë se akulli siberian. Në njëfarë mënyre, qe më i errët se nata e harrimit. Në njëfarë mënyre, qe ujk, dinak, heqës dhe tërheqës. Në njëfarë mënyre, qe shumë më i verbër se i verbër: drita vet.
Ai qe ai, që sytë e natës me bishta shkëlqese i bënte.
Borhesi plak – kujtesa e universit që gjëmon...
EKZISTENCA...
Shpirti është lule fshehtësie.
Mbi gjoksin e natës, çelin e vyshken, trandafilat e së kuqes. Barkas, mbi palat e territ, nuhatja ditake, rrezikshëm rrëshqet, vijës së hapërimit të agimtë.
Lart e më lart, shkëlqejnë e humbin yjet e vetmisë. Mbi sfondin e pamatë të pllajës së zezë të mendimit, nata shpërndan shtëllunga të bardha résh.
Frashrat, mërdhishëm, fytyrat shpërfaqin, për ta parë përplasjen e kupave qiellore.
Kujisin e jeshilohen gjethet e ëndrrave. Ndizen e fiken aurat e dritës.
Kjo është ekzistenca... Kjo është ekzistenca, nga brenda dhe nga jashtë.
FALMA, ZOT, TË DIELËN!..
Qe aq i gëzuar kur ia behu të dielën: fytyrën e kishte të qeshur, sytë edhe më të qeshur.
Por, se si iu bë tepër keq mes njerëzish, ashtu befas.
Nga një turmë e tërë sa iu vunë nga prapa, njëqind sosh i dolën qejfit vetëm gjatë të hënës. Gjatë të martës i dolën qejfit njëqind të tjerë. Gjatë të mërkurës edhe po aq. Trefish e më shumë të tjerë i dolën qejfit gjatë të enjtes. Gjatë të premtes para dite shpresoi paksa, por po të premten i dolën qejfit edhe po aq sosh. Të shtunën, u dëshpërua tej mase e mbeti gati vetëm, aq sa u detyrua të ikte e të mbyllej në shtëpi.
Por ishte tepër vonë, dhe as atje s'i bëhej mirë: i dolën qejfit mobiljet, i dolën qejfit dyert dhe dritaret, i dolën qejfit teshat, orenditë..., i doli qejfit gjithë ç'e lidhte me këtë botë! Nga gjithë ç'ndjente, ndjente vetëm ftohtë; nga gjithë ç'prekte, prekte vetëm ftohtë; nga gjithë ç’donte, donte vetëm ftohtë...
Të shtunën mbrëma e lëshoi durimi, dhe gjithë natën e natës kërkoi një vend për varr. Por, vend për qejfi s'gjeti, ndaj sikur iu kënd ta hapte brenda vetes atë varr. Dhe vetes i tha: «vdis!», dhe u shtri të vdesë shpresëhumbur. Kur qe!, në atë varr, Agimi i së dielës përmbi vetull e qiku, e vesa qerpikët ia piku.
Atëherë ai, u ngrit si Mbinjeriu, dhe u lut gjithë lotë: Falma, Zot, të Dielën!.. Veten time, falma, Zot!...
NJË NGJARJE SHUMË E DHEMBSHME NË KASABË...
Një shi i imët, i ftohtë, i futej nën pallto.
Ai, kryekasabai, i rënë nga mosha fort, zbriste teposhtë pazarit, ngadalë, ngadalë, si të ecte mbi vezë. Me gjithë bastunin që mbante në njërën dorë, ai dridhej.
Përpara një banaku të alumintë, ku shiteshin ca kunguj të verdhë ndaloi:
– Sa kushton një kokë derri, zotëri?
Banakieri, që qëlloi një shakaxhi, iu përgjigj: – Një jetë njeriu!
Kryekasabai rrudhi vetullat i habitur. Në jetën e tij prej kryekasabai s’i kishte ndodhur ndonjëherë ta tallte njeri.
– Ju talleni – i tha dhe ngriti bastunin – një kokë derri, një jetë njeriu kushtoka?!...
Banakieri nuk e prishi çehren. Lëmoi kungujt që shiste, dhe krejt i qetë i tha:
– Merreni si të doni, zotëri! Por, unë me gjithë mend ju flas.
– E po, mirë, – foli i nxehur kryekasabai plak – a s’më thoni ju, sa kushtoka ajo tjetra kokë? Dua të them, sa kushtoka ajo kokë e vogël derrkuci?...
– Dy jetë njeriu – qeshi fort banakieri, për aq sa kryekasabai mori flakë:
– Ju s’jeni në mendje, zotëri! Po si u bëka që një kokë e vogël derrkuci të kushtojë sa dyfishi i një koke derri?!...
Banakieri qeshi sa krejt dhëmbët e kalbur i nxorri jashtë goje:
– Fare lehtë, zotëri. Ky derrkuc që thoni ju, është biri i këtij derrit, që domethënë se është derr bir derri! Dy herë derr, pra! E pikasët tani?
Si e dëgjoi përgjigjen nga banakieri, kryekasabai mblodhi krahët, u qetësua. Nuk foli më. Ishte i bindur se e pikasi, ndaj edhe u ndie disi i kënaqur. I hodhi një shikim plot miradie banakierit kungulltar, ngriti jakët e qulluara të palltos dhe iku. Ai, as nuk e ndiente shiun e ftohtë që i futej nën palcë. Brenda koke, se ç’i ziente diç, për një fermë derrash në Kasabë...
eng_Latn crh_Latn fao_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn