als_Latn dik_Latn sag_Latn
Miliona fëmijë kinezë rriten pa prindër
Gjashtëvjeçari Lu Yiming është një fëmijë i lëvizshëm. Në një çast e gjen majë tarracës së shtëpisë dykatëshe, në tjetrin është duke luajtur me fishekzjarrë. Tani ai po rrëshqet teposhtë një rrugice. “Kthehu këtu!” i bërtet gjyshja. “Kam një kokëçarje të madhe në rritjen e këtij fëmije”, thotë në mirëbesim 72-vjeçarja Tang Xinying.
Nëna e Lu-së e braktisi atë pasi ai lindi dhe i ati punon si një marangoz në provincën Shandong qindra milje në veri. Ai zbret në këtë fshat ndoshta një herë në vit.
Në Kinë, Lu-ja quhet ‘një fëmijë i lënë pas’. Ndoshta mund të ketë rreth 61 milionë fëmijë të tillë në Kinë, kjo do të thotë një në çdo pesë fëmijë. Ata mezi ia dalin në shkollë, kanë përqindje të lartë të problemeve shëndetësore dhe vuajnë nga më shumë probleme me sjelljen sesa bashkëmoshatarët e tyre.
“I them se babai është në punë dhe se nëna nuk e do”, – thotë gjyshja e irrituar.
S’ka punë
Në Chao Hu, një fshat në brendësi të provincës Anhui, një rrugë qorre kalon përmes shtëpive të lëna përgjysmë dhe fushave të braktisura. Një mjegull e verdhë varet në ajër duke të lënë një shije metalike në gojë.
Ndotja industriale e Kinës ka mbërritur edhe këtu, por punë nuk ka. Të gjithë ata që janë në moshë pune në Chao Hu janë larguar në qytete për të gjetur punë, duke i lënë pas të moshuarit dhe ata që janë shumë të rinj.
Lu më mban dorën teksa ecim përmes fshatit të vogël.
Një grup i grave të moshuara qëndrojnë ulur në stolat e drurit duke dëgjuar opera kineze nga një radio e vogël. Një tjetër ecën duke thurur në shtiza. Disa burra të moshuar bëjnë pije kontrabandë në një tambur druri.
“Kur nuk kemi fusha që të mund t’i mbjellim, kur nuk ka punë, atëherë si do t’i nxjerrim të ardhurat?”, – thotë Tang.
“Prindërit e tyre duhet të punojnë jashtë qytetit dhe ata nuk mund t’i marrin fëmijët me vete”.
Federata Kineze e Grave, një organizatë e mbështetur nga shteti, parashikon një të ardhme jo të mirë për fëmijët e lënë pas. Raporte të shumta në median shtetërore tregojnë abuzimin e vuajtur nga fëmijët e lënë pas. Dhe krimet shpesh u hidhen atyre si faj.
“Ka një ndikim të madh në shoqëri dhe brezin e njerëzve që po rriten pa prindër”, – thotë Ines Kaempfer, nga qendra për të drejtat e fëmijëve dhe Korporata për Përgjegjësinë Sociale. “Është një brez i shoqërisë kineze që nuk ka siguri dhe besim. Mund të ketë pasoja shkatërrimtare”.
Pasojat indirekte të urbanizimit masiv dhe migracionit nuk janë unike për Kinën. Por rregullat drakoniane e kanë bërë problemin më keq.
Sistemi kinez i shumurryer hukou kërkon regjistrimin e familjeve në zonat rurale dhe urbane. Shumica e migrantëve nuk mund të ndryshojnë regjistrimin e vendbanimit kur zhvendosen.
Ata luftojnë për të marrë përkujdes shëndetësor dhe shërbime të tjera sociale në zonat urbane. Fëmijët e tyre nuk mund të shkojnë në shkolla publike edhe nëse janë lindur në qytete.
Kritikët thonë se sistemi hukou ka krijuar një klasë të ulët të punës së lirë për të ndihmuar revolucionin industrial të Kinës.
Duke njohur disa nga dështimet e tij, Partia Komuniste e Kinës ka propozuar ta reformojë sistemin hukou, përfshirë eliminimin e lejeve të përkohshme të banimit.
Çështja është në diskutim e sipër këtë javë në takimin vjetor të Kongresit Kombëtar Popullor të Kinës.
“Pavarësisht se është më i mirë se më parë, sistemi hukoi është një problem i madh”, thotë profesor Fan Bin, nga Instituti Huadong i Teknologjisë.
“Migrantët nuk mund ta përballojnë të marrin fëmijët në qytete të mëdha, qiraja është e lartë dhe pagat janë të ulëta dhe ata nuk mund të paguajnë shifrat e larta të shkollave private”.
Në fshatin Chao Hu, Tang po gatuan një vakt me oriz dhe spinaq për nipin e saj. Ajo derdh vaj kikiriku mbi sobën e saj modeste.
“Nuk mund ta mësoj mirë nipin tim. Ky djalë duhet të edukohet prej babait dhe nënës së tij”, – thotë ajo. “Nuk mundem as ta kap kur vrapon për t’u larguar prej meje. Nuk mund ta disiplinoj për gabimet që bën”.
Tang është e bindur se ajo nuk mund t’ia japë nipit të saj mbështetjen për të cilën ai ka nevojë.
“Ne nuk kemi zgjidhje, edhe pse situata nuk është aspak e mirë. Nëse nuk kujdesemi ne për të, kush do të kujdeset?’, – thotë ajo.
*Burimi: CNN/ gazeta shqip
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn