als_Latn dik_Latn sag_Latn
E martë, 28 janar 2013, ora 5 30’. Nevila Nika, intervistohet nga Enkel Demi. Ashtu përgjumësh, se kisha fjetur pas orës 24, i tërhequr nga libri i fundit i Tomi Matos, “Kuteli, kalvari i një jete plot brenga”, dëgjova fjalët e fundit të historianes Nevila, që janë shkruar në titull: Historia rishkruhet.
Më interesoi kjo thënie, sepse kemi nja tre-katër “historianë”, që janë të njëzëshëm në shprehjen standarde të tyren se “historia interpretohet, por nuk shkruhet!”. Gjatë debateve të zjarrta për festimin e 100-vjetorit të Pavarësisë, këta historianë të indoktrinuar shpërthyen, me një megalomaní thuajse nevrastenike, se fjala përfundimtare dhe më e mençur është interpretimi i tyre; dhe vetëm i tyre. Arritën gjer aty sa Dr. Berisha, ndonëse me konsulencë historike të shëndoshë, me përgjegjësinë, madje, të kryetarit të ekzekutivit, që kishte detyrimin e një feste që përsëritet njëherë në 100 vjet, u dashka të mos prononcohet për çështjen e festimeve të këtij niveli, “se s’është historian” (!). Dhe ata, si historianë me titull, (titull si papagaj të shablloneve të enverizmit), duhej të kishin prerogativën e fjalës së fundit! Ç’më kujtoheshin denigruesit e Kroninit, me “përsenë” prej shkrimtarucësh të kohës, meqë ishte me diplomë mjeku dhe jo me diplomë letrari, siç ishin ata mburravecë pa talent. Kush i njeh këta të fundit sot? Apo si kritikat ndaj Edisonit ( sh. XIX- XX) që s’duhej të merrej me shpikjet elektrike, se ishte i padiplomuar! Ose… (ka njëqind “ose” të tjera, në mos më shumë). Aq më tepër që këta historianët tanë të cilëve u mjaftonte një kaposh librash mbi kurriz që të përsëritnin njëri-tjetrin, në atë kohë shkretuese kur nuk shmangeshe dot asnjë të katërtën e qimes, nga i dituri për gjithçka, si padroni i tyre shpirtëror, Enver Hoxha, që dinte pikën e artë se ku nxirrej nafta, që e njihte “për bukuri” ekonominë e centralizuar (rrënuese), e që të mos përsëritim ato sabotimet imagjinare të aseve të inxhinierisë së Gracit, me pllakën përkujtimore të atij universiteti të shquar, me emrin e Kujtim Beqirit si nderi i Universitetit. Këtë e nderonte Austria dhe e ekzekutonte E. Hoxha!
Një mllef i papërmbajtur i kishte kapluar këta smirëzinj, sapo u shpall që Ahmet Zogu I do të kishte statujën e tij në bulevardin homonim. Veçse u ngazëlluan kur kishte emrin e Stalinit! Këta të babëzitur për tituj vetjakë të rremë, si edhe për emërtime të rrema, e dinë shumë mirë që i ashtuquajturi Pallati i Brigadave do të thotë se na qenka ndërtuar pas Luftës, ndërsa e vërteta është ndryshe. Pra, mund të quhej Pallati Mbretëror, ose (le të themi) Pallati i Kodrave të… apo në çfarëdo mënyre tjetër, por hajt mâ, veçse mos të aludohet se është një ndërtim anakronik. Se mbetet si ato “përparimet” e E. Ramës kur ishte Ministër i Art- Kulturës e Sporteve, kur veprimtaria artistike lëngonte dhe artistët tërësisht u përfshinë në grevë urie, nga e cila u nxorën të gjymtuar.
Është për të qeshur hidhur, kur arritën të bënin edhe një “lëshim”, së fundi, këta njerëz që i kishin bërë disa arnime “demokratike” teorisë së tyre enveriste, për historinë e handakosur rrënjë e krye. “Nëse ngrihet shtatorja e Zogut, të ngrihet edhe ajo e Enverit!”. Harruan të thoshin “t’i ringrihet”. Sepse tirani shqiptar kishte me qindra e qindra statuja, buste dhe këngë të shpëlara për kultin e individit; ndërsa Zogu ishte i përkorë në këtë pikëpamje. E, megjithatë, buçisnin në shprehje që e fyenin historinë, në përgjithësi, për vetë falsitetin e shprehjes “Po glorifikohet Ahmet Zogu I!”. Më shumë se kaq: “Po glorifikojnë Zogun dhe po poshtërojnë Ismail Qemalin (!)”. Avash se mos harroni shqipen, o ithtarë të Enverit: sa për lavdet që i janë thurur Zogut, presidenti dhe, më vonë, monarku shqiptar kishte një pluralizëm relativ, me parlament funksional, dhe gazeta jo me uniformitet të pështirë. Të gjithë propagandistët e regjimit të pasluftës shkruanin në “Bota e Re”. Dhe Buletini Jeshil i një grupi komunist dilte hapur, jo në mënyrë klandestine. “Nëna” e Gorkit shitej lirisht dhe gjendej në vitrinat e librarive. Ndërsa Dhimitër Xhuvani, duhej të paguante haraç për “Tunelin” e tij. Minush Jero, duhej të hante burgun për veprën e tij teatrore, “Njollat e Murme”. Burgjet dhe hetuesitë mizore duhet t’i provonin edhe Regjisori Mihal Luarasi. Bashkëshortja e tij, Edi, bashkë me ish-nxënësin tim Bujar Kapexhiun, e dinë mirë ç’hoqën për pak frymëmarrje (që u quajt “liberale” në kuptimin enverist të fjalës), në Festivalin e 11- të të Këngës. A shohin ndonjë ëndërr këta panegjirikë të atij sistemi çnjerëzor, se Zogu ndalonte largimin dhe ardhjen në kufij të mbyllur hermetikisht? A kishte vrarë ndonjërin Zogu për “arsye” si ato të sedërliut (!) E. Hoxha? A gjejnë dot ndonjë dokument këta apologjetë të së keqes, në arkivin e veprimtarisë së A. Zogut I, me letrën alografe të tiranit stalinist, E. Hoxhës, “Të torturohet, pastaj të vritet?” (Kundër Llazar Fundos, antifashist i Ventotenes dhe luftëtar në njësitet kundër gjermanëve, bashkëveprues me Kryezinjtë e Kosovës?). Po kurthet që i ngrinin Muharrem Bajraktarit, që luftonte kundër gjermanëve dhe, megjithatë nuk e vranë dot pas shpine, siç e pohonte vetë Manush Myftiu? A ekzistonte luftë klasash në kohën e presidentit dhe mbretit Zog I? Po kulti i individit, kur kundërshtarët më të fortë të tij, i bëri aleatë, duke filluar nga Fan Noli, i cili e vlerësoi pozitivisht kur rishikoi qëndrimin politik të vetvetes? Sipas Beqir Ajazit, që e njihte E.H.-n se ishte në punë të përditshme në bibliotekën e Liceut Francez të Korçës, Zogu i favorizonte emigrantët kundërshtarë të regjimit të tij duke u dhënë bursë, shpesh të pamerituar, në parimin e vet për Pajtim Kombëtar. B. Ajazi argumenton se bursa Enverit iu dha sepse kunati i tij, Bahri Omari, kundërshtar i regjimit jashtë Shqipërisë, ishte në kategorinë e mirëtrajtimit të familjeve kundërshtare, për të cilat sapo folëm. Apo E.H.-a i kishte notat ekselente si të Selman Rizës? E, megjithatë, Enveri e vrau kunatin e tij dhe ia vuri fajin Koçi Xoxes!
Pra, Zogu pa asnjë statujë në Tiranë dhe Enveri me Statujë, buste dhe me hosanatë e Kultit të Individit, a mund të quhen njësoj të “glorifikuar?”. Ju rrofshin fjalët e huaja ! Sa për zbehjen e figurës së Ismail Qemalit, atë e di më mirë se ju, Darling Vlora, i asaj familjeje. Librin e Darlingut, tani emigrant në Komo të Italisë, si duket juve s’ju bën zemra ta lexoni. Ose jeni të mësuar me “argumentet” e asaj kohe kur historiani numër Një ishte E. Hoxha, kur të gjithë “shkencëtarët” e kohës i binin vetëm një instrumenti, madje vetëm në një birë! Kundër monarkut shqiptar dini të citoni vetëm kontin Galeaco Çiano, gjithmonë e vazhdimisht! Mbase nuk e dini fare as fundin e turpshëm të Çianos suaj, që nuk e shpëtoi dot as Musolini, as e bija e tij, Eda. A e keni lexuar librin prej 700 faqesh të një nacional-çlirimtari, kolonel në rezervë, pedagog i Akademisë së Shtabit të Përgjithshëm , që flet për planin e Çianos për të vrarë A. Zogun? Çiano arriti të implikojë edhe bashkëpunuesin e Zogut, Jak Koçin, për një atentat për të vrarë Zogun, gjersa ky i fundit e zëvendësoi me Seregjin. Komplotisti ishte Çiano! Në librin që sapo cituam ka edhe shprehje të Zogut, si kjo: “Bota e ka marrë vesh se, po të lihen të qetë, të lirë, edhe bijtë e shqipes mund të krijojnë një shtet… dhe një ushtri të kohës”. Për Abaz Kupin tregohet në këtë libër një qëndresë e fortë kundër ushtrisë okupuese. Enveri ka shkruar për bukuri në fillim, pastaj s’la ndyrësirë nga goja pa nxjerrë kundër Kupit, vetëm se i mbeti besnik monarkut shqiptar. Këto inkoherenca i ka marrë si model hallakatjesh të të vërtetave E. Rama i librit numër 2, diametralisht i kundërt me librin numër 1, kur shtirej si antikomunist dhe si antienverist!
Sa për largimin e Zogut më 7 prill , le të tregohet një monark që mbeti në vend, me përjashtim të Leopoldit III të Belgjikës. Kjo tregon mospajtim me okupatorin, jo nënshtrim të tij! Përfundimisht historia e të indoktrinuarve duhet rishkruar me themel, në kundërshtim me tezën që t’i bëhen disa retushime. Pikërisht siç u veprua me Stalinin! A nuk ishte edhe Enveri një stalinist i deklaruar?
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn