als_Latn lit_Latn uzn_Latn
Jemi tubuar sot kėtu pėr ta shprehur kundėrshtimin tonė lidhur me gėnjeshtrat, shpifjet dhe sulmet e dy raportuesve tė AP tė Kėshillit tė Evropės, Dik Marti dhe Zhan Sharl Gardeto.
Meqė kjo tryezė e organizuar nga shoqatat e luftės sė UĒK-sė ėshtė paraparė dhe po mbahet nė Reēak, gjithė kjo ka njė domethėnie tė veēantė, pėr shkak se kėtu, mė 15 janar tė vitit 1999, serbėt kanė kryer njėrin prej krimeve mė tė shėmtuara tė luftės, kundėr shqiptarėve. Ata kanė pėrdhosur edhe trupat e tė masakruarve dhe pėrmes mjekoligjorėve tė vet e disa tė huaj, kanė konstatuar se asnjė prej viktimave nuk ka qenė i masakruar dhe se shumica e tyre kanė qenė ushtarė tė UĒK-sė. Jo pak qarqe nė Evropė i kanė besuar dhe ende sot i besojnė versionit serb, andaj nuk ėshtė pėr t u habitur pėrse njė Dik Marti dhe njė Gardeto apo edhe shumė sish logjikojnė njėjtė me Beogradin. Tekefundit ne nuk mund t ia zgjedhim miqtė Serbisė.>>>
Unė personalisht nuk hidhėrohem nė Dik Martin, aq mė pak nė Bashkimin Evropian dhe as nė Serbinė e Tadiqit. Sepse ky ėshtė njė bosht, qė heq rrėnjė nga e kaluara e qarqeve antishqiptare tė Evropės, sidomos prej kohės sė Kongresit tė Berlinit tė vitit 1878, pastaj Konferencės sė ambasadorėve, nė Londėr, tė Vitit 1913, Versajės sė vitit 1918, dhe Rambujesė sė vitit 1999. Nė tė gjitha kėto konferenca ēėshtja shqiptare ėshtė injoruar dhe ėshtė sakatuar. Bėn pak dallim, Konferenca e Rambujesė, ku pėr herė tė parė ishin tė pranishėm edhe pėrfaqėsuesit e shqiptarėve, madje edhe delegacioni i UĒK-sė dhe ku pėr fatin tonė historik, Serbia nuk e nėnshkroi Marrėveshjen dhe kjo mundėsoi intervenimin e NATO-s.
Mua mė habit njė fakt tjetėr, dhe nė fjalėn time do tė ndalem nė kėtė segment, pėr tė shfletuar disa fragmente nga njė kronologjie e gjatė, qė ka tė bėjė me kėtė tematikė.
E kaluara e gjatė e popullit tonė nėn robėri ka bėrė qė njė pjesė e shqiptarėve, nė tė gjitha kthesat kyēe tė historisė, tė jetė gjendur nė taborin e tė huajve. Kėta shqiptarė, i kemi quajtur shqipfolės, kolaboracionistė, tradhtarė, bastardė, ashtu sikur quhen kudo nė botė. Pėr kėtė qėndrim jemi kritikuar ashpėr jo vetėm nga zyrtarėt e UNMIK-ut e tė EULEX-it por edhe nga zyrtarėt tanė. Kėta shqipfolės kanė qenė dhe kanė mbetur hallkat e zeza, nė tė cilat janė mbėshtetur raportet e Dik Martėve tė djeshėm dhe tė sotėm. Kėta janė ata, tė cilėt me deklaratat e tyre tė rreme, me ofrimin e informatave tė pavėrteta dhe bashkėpunimin e ngushtė me hetuesit ndėrkombėtarė, natyrisht me qėllim pėrfitimi, kanė pėrsėritur sa e sa herė gėnjeshtrat, nė mėnyrė qė ato tė tingėllojnė si tė vėrteta.
Ēfarė jehone kundėr Kosovės pati botimi i shkrimit tė Veton Surroit: Fashizmi nė Kosovė, turpi i shqiptarėve, nė gusht tė vitit 1999?
Dy-tre muaj pas mbarimit tė luftės, Veton Surroi, asokohe zyrtar i lartė i Kosovės ka botuar shkrimin me titull Viktima e viktimave, nė disa gazeta ėshtė botuar me titullin, Fashizmi nė Kosovė, turpi i shqiptarėve, ku ai shkruan pėr vrasjen e disa serbėve tė mbetur nė vend dhe izolimin e tyre, pėr shkak se, sipas Veton Surroit, ata nuk guxonin tė dilnin pėr tė blerė nė treg, meqė nuk dinin shqip dhe po tė flisnin serbisht do tė vriteshin nė vend. Veprime tė izoluara tė njerėzve tė papėrgjegjshėm, edhe mund tė ketė pasur, mirėpo Vetoni me lehtėsi i quan veprime fashiste duke i barazuar me krimet e Milosheviqit. Aq larg shkon Vetoni nė Shkrimin e tij sa shkruan se i vjen turp qė ėshtė shqiptar, pėr shkak se sipas tij shqiptarėt kishin vrarė disa dhjetėra serbė. Ato vrasje tė izoluara janė dėnuar nga shumica shqiptare, por duke qenė se nuk janė zbuluar autorėt, rastet kanė mbetur tė dyshuara, por tė paragjykuara nga Veton Surroi. Ju qė keni kujtesė tė mirė e dini se sa pasoja kishte shkaktuar ai artikull, tė cilin e kishte demaskuar edhe Ismail Kadare nė librin, Ra ky mort e u pamė. Surroi ishte ndėr shqiptarėt e parė nė Kosovė qė bėri pėrpjekje pėr relativizmin e krimeve, madje duke bėrė edhe njė hap mė tej, dhe duke i akuzuar shqiptarėt pėr veprime fashiste. Ky shkrim antishqiptar i Veton Surroi u pėrkthye dhe u botua nė shumė gjuhė tė botės. ( Shkrimin e plotė mund ta lexoni nė fund te kėtij artikulli).
Pikėrisht duke u mbėshtetur nė deklaratat e njerėzve tė vet, tė besuar, nė bazė tė tė dhėnave tė shėrbimit sekret serb, ministria e Drejtėsisė sė Serbisė e kohės sė Milosheviqit ka hartuar tė ashtuquajturėn dosje K, ku janė inskenuar dosjet, pėr sikur thuhet krime lufte, kundėr 158 eprorėve dhe ushtarėve tė UĒK-sė. Kjo dosje ndodhet e afishuar nė internet qysh prej vitit 2000 dhe deri tanė ėshtė pėrkthyer nė dhjetėra gjuhė tė botės, edhe nė gjuhėn shqipe. Nga gėnjeshtrat e sajuara nė atė dosje, nė tė cilėn ėshtė mbėshtetur policia dhe gjykatėsit e UNMIK-ut dhe ku mbėshteten edhe sot prokurorėt e EULEX-it janė ngritur padi dhe janė dėnuar shumė shqiptarė liridashės, janė nėn hetime qindra tė tjerė, vetėm sepse kanė qenė pjesėtar tė UĒK-sė dhe natyrisht se gjatė luftės kanė vrarė kundėrshtarėt dhe armiqtė e tyre nė frontet e luftės. Ramush Haradinaj, nė dosjen e regjimit serb, ku mbėshtetet Tribunali i Hagės, akuzohet veē tjerash, sepse me 24 mars tė vitit 1998 ka vrarė afėr oborrit tė shtėpisė sė tij, nė Gllogjan, njė polic serb, i cili kishte sulmuar me armė zjarri dhe kishte djegur shtėpitė dhe i cili vriste e torturonte shqiptarė tė kėsaj ane.
Shtėpia e ashtuquajtur e verdhė nė Gurrė tė Burrelit ėshtė inskenim dhe pjellė e zezė e shėrbimit sekret serb, mbėshtetur nė tė dhėnat e disa bashkėpunėtorėve shqipfolės nė shėrbim tė Serbisė, disa dezertorėve tė UĒK-sė, njė segment i strukturave hetimore brenda LDK-sė, qė ka vepruar nė kėtė drejtim, qysh gjatė kohės sė luftės e sidomos pas luftės, pastaj, gazetarėt e BIRN-it, veēmas, Jeta Xharra, e cila e ka aktualizuar kėtė gėnjeshtėr sa e sa herė nė medie, sipas porosisė sė rrjetit tė cilin i shėrben,
disa gazetarė tė Tiranės, si Altin Raxhimi, Vladimir Karaj e tė tjerė.
Njė shėrbim tė veēantė pėrhapjes sė kėtyre gėnjeshtrave i kanė bėrė: Koha Ditore, Gazeta Ekspress, Bota Sot, Zėri dhe disa gazeta nė Shqipėri, tė cilat kanė qenė dhe janė tė gatshme, qė nė faqet e para tė editojnė lajme me gėnjeshtra tė tilla, duke iu dhėnė hapėsirė jashtė standardit, sepse ēuditėrisht pėrsėritja e shpeshtė e gėnjeshtrave e bėn tė veten, deshėm apo nuk deshėm.
Nga prokurorėt gazetarėt dhe politikanėt e huaj, qė janė marrė shumė me kėto gėnjeshtra janė: ish kryeprokurorja e Tribunalit tė Hagės, Carla del Ponte, nė bashkėpunim me Beogradin, kishte pranuar tė merrej me kėtė gėnjeshtėr tė kurdisur, pasi ishte pėrzėnė nga Tribunali, pėr shkak se i kishte zhdukur dosjet, qė flisnin pėr implikimin e regjimit tė Milosheviqit nė Masakrėn e Srebernicės, krimet e luftės dhe gjenocidin nė Bosnje e Hercegovinė dhe nė Kroaci. Me punė tė tilla tė pista ėshtė marre edhe Helena Ranta, Dick Marti, Michael Montgomeri, njė gazetar anglez, pro serb, i cili me rastin e rėnies heroike tė jasharėve mė 5.6 dhe 7 mars tė vitit 1998, kishte botuar njė shkrim fyes e poshtėrues pėr tė rėnėt.
Kėtyre shpifjeve e akuzave ditė mė parė iu ka bashkuar edhe Zhan Sharl Gardeto i Monakos, i cili flet pėr eliminimin e dėshmitarėve nga shqiptarėt duke pėrmendur konkretisht Sadik dhe Vesel Muriqin nga Peja, tė cilėt janė gjallė dhe jetojnė me familjet e tyre.
Sajimi i kėsaj gėnjeshtre ėshtė bėrė me nismėn e regjimit serb tė kohės sė Milosheviqit, me qėllim pėr tė fshehur krimet dhe zhdukjen e provave, sikur ėshtė rasti i zhdukjes sė mijėra trupave tė shqiptarėve tė kidnapuar gjatė kohės sė luftės nė Kosovė, tė masakruar e mė pastaj tė hedhur nėpėr lumenj, dhe tė varrosur nė shumė humbėtira dhe humnera nė Serbi, veēmas nė shkritoren e Maēkaticės, ku regjimi kriminal serb, pasi u kishte marrė organet, kishte djegur qindra trupa, me qėllim pėr tė humbur gjurmėt, meqė varrimi i trupave tė tillė, do tė zbulohej me rastin e rivarrimit.
Dosja Shtėpia e verdhė ėshtė instruktuar pėr tė fshehur mizoritė e kryera nga regjimi kriminal serb nė Maēkaticė nė stilin serb, t i them sa nuk mė ka thėnė. Djegien e kufomave tė shqiptarėve, duke u mbėshtetur nė shumė tė dhėna e kanė iniciuar gjashtė OJQ nė Serbi, por janė detyruar ta heshtin, me urdhėr nga lartė. Dosjen Maēkatica, me tė cilėn nuk merret Tribunali Hagės as Kėshilli i Evropės, madje as organet e drejtėsisė sė Kosovės e kanė denoncuar: Vesna Peshiq, Sonja Biserko, gazetari Sasha Stojkoviq e tė tjerė.
Kanė deklaruar kundėr instruktimit tė Shtėpisė sė Verdhė: Bernard Kushner, kryeadminstratori i parė i Kosovės, duke iu pėrgjigjur pyetjes sė njė gazetari serb pėr Shtėpinė e verdhė ka ironizuar pyetjen e tillė duke kėrkuar nga gazetari tė vizitohet nė psikiatri.
Zėdhėnėsi i UNMIK-ut, Russell Geekie, ka thėnė se dosja e hetimeve tė Burrelit, qė i ėshtė dorėzuar Prokurorisė nė Beograd dhe EULEX-it, nuk pėrmban asgjė tė re. Kjo dosje ka tė bėjė me hetimet e bėra nga Tribunali i Hagės nė vitin 2004, tė cilat i kishte mbėshtetur UNMIK-u, duke ofruar ndihmė, p.sh. nė mjekėsinė ligjore. Siē e dini Gjykata e Hagės nė atė kohė nuk ka gjetur prova tė mjaftueshme pėr tė vazhduar hetimet.
Ish-Ministrja e Drejtėsisė nė Kosovė, Nekibe Kelmendi ka thėnė asokohe se Tri herė janė bėrė hetimet dhe kanė dhėnė rezultate negative pėr Serbinė e pozitive pėr ne. Hetimet kanė treguar se nuk ka ekzistuar njė dhunė e tillė.
Ka reaguar me tė dhėna relevante edhe KMDLNJ nė Kosovė.
Zėdhėnėsja e misionit EULEX, Kristina Herodes, ka deklaruar se edhe pse hetuesit e kėtij misioni kanė zhvilluar hetime, ata nuk kanė gjetur asnjė tė dhėnė qė tė sugjerojė se nė tė ashtuquajturėn shtėpia e verdhė, nė Shqipėri janė kryer operacione kirurgjike me qėllim heqjen dhe trafikimin e organeve njerėzore, sikur pretendon raportuesi i Kėshillit tė Evropės, Dik Marti.
Mjeku serb, Zoran Stankoviq ka theksuar se akuzat e tilla janė tė paqėndrueshme. Eksperti i mjekėsisė ligjore, iu ka deklaruar medieve tė Serbisė se pėr tė bėrė diēka tė tillė, sikur pretendon dhe akuzon Dik Marti, duhet njė grup specialistėsh i pėrbėrė nga tė paktėn 50 vetė.
...
Ofensiva diplomatike e Serbisė kundėr Kosovės, e pranuam apo jo ėshtė nė pėrparėsi tė plotė kundrejt diplomacisė sonė tė gjymtė, e cila nė mėnyrė komode mbėshtetet te miqtė ndėrkombėtarė dhe nė tė drejtėn e luftės sė UĒK-sė, pa bėrė as edhe njė pėrpjekje faktike, pėr ta dėshmuar, pėr ta argumentuar dhe pėr ta mbrojtur me ēdo kusht dhe me ēdo ēmim tė drejtėn e kėsaj lufte.
Shtėpia e verdhė ėshtė inskenim me qėllim tė barazimit tė viktimės me xhelatin dhe fshehjes sė trupave tė rreth 1800 shqiptarėve, tė kidnapuar nga forcat policore dhe ushtarake serbe, gjatė vitit 1999, tė cilėve shteti i Serbisė ua ka humbur gjurmėt. Derisa nuk gjenden eshtrat e kėtyre tė zhdukurve me plot tė drejtė dyshohet se atyre u janė marrė organet, pastaj, po pėr kėtė qėllim edhe janė zhdukur trupat. Serbia gjatė luftės nė Kosovė ka pasur mundėsi logjistike pėr tė bėrė transplante, tė cilat i ka bėrė qysh prej vitit 1970, ndėrsa Shqipėria transplantin e parė tė veshkave e ka bėrė nė vitin 2009.
Sulmi, i njė segmenti proserb nė Asamblenė Parlamentare tė Kėshillit tė Evropės, ėshtė drejtuar nė radhė tė parė kundėr kreut tė luftės sė UĒK-sė, tė PDK-sė dhe tė Qeverisė sė Kosovės, pėr qėllime tė tejdukshme, tė cilat i kanė komentuar Tadiqi e Jeremiqi. Krijimi i njė fronti unik tė tė gjitha partive politike tė vendit kundėr PDK-sė dhe Qeverisė sė Kosovės, nė kėto rrethana dėmton rėndė interesin kombėtar dhe rrezikon stabilitetin nė vend.
Skenari ka qenė dhe mbetet skenar i Serbisė, i pėrgatitur me kohė dhe i kurdisur, pėr tė shpėrthyer pikėrisht tani, nė kohėn e krizės institucionale, degradimit tė zgjedhjeve nga opozita dhe paralajmėrimit pėr tė mos krijuar koalicion me PDK-nė.
Ky skenar nuk demaskohet dot me tryeza si kėto, edhe pse kjo e ka njė efekt, as me deklarata publike, as me lejen qė iu bėn hetimeve shteti i Shqipėrisė edhe pse Tribunali i Hagės nuk ka kompetenca pėr tė zhvilluar hetime nė Shqipėri.
Ky skenar i rrezikshėm, tė cilin e ka sajuar dhe po e realizon pikė pėr pikė Serbia me qėllim tė dobėsimit tė pozicionit tė palės shqiptare nė bisedime, duhet tė diskreditohet me injorimin e bisedimeve dhe kushtėzimin e tyre me pranimin paraprak tė shtetit tė Kosovės nga Beogradi zyrtar. Nėse nuk ndodh kėshtu, Serbia do ta realizojė pėrmes diplomacisė, njė pjesė tė synimeve, qė i ka humbur nė luftė kundėr UĒK-sė dhe NATO-s. Realisht ato synime Serbia edhe i ka realizuar nė veriun e Kosovės, por tani po pėrpiqet qė ti legjitimojė ndėrkombėtarisht pėrmes bisedimeve, duke relativizuar paraprakisht krimet dhe duke lėnė tė kuptohet se nėse Serbisė i ėshtė marrė Kosova pėr shkak tė krimeve qė ka kryer Milosheviqi, Kosovės mund t i merret veriu nga krimet qė paska kryer e UĒK-ja.
Pėrpjekjet e qarqeve tė ndryshme antishqiptare pėr ta barazuar viktimėn me xhelatin kanė qenė dhe po mbeten pėrpjekje tė pėrhershme, me qėllim pėr ta minuar pavarėsinė e Kosovės, luftėn e UĒK-sė dhe mbėshtetjen e Amerikės.
Veton Surroi: Fashizmi ne Kosove, Turpi i Shqiptareve (!)
Kercenimi sistematik ndaj Serbeve te Kosoves turperon Shqiptaret e provinces dhe do te kete pasoja te medha dhe afat gjata.
Gjate muajit te kaluar nje grua plake eshte rrahur deri ne vdekje ne vasken e shtepise se saj; nje djale dy vjecar eshte plagosur dhe e ema e tij ka mbetur e vrare; dy te rinj jane vrare me nje granathedhes; dhe nje grua nuk guxon te thote emrin e saj ne publik nga frika se mos ata qe jane perpjekur ta perdhunojne kthehen perseri. Te gjitha keto viktima kane qene Serbe.
Eshte e trishtueshme, por keto nuk jane incidente te izoluara. Shume nga Serbet e mbetur ne Kosove jane mbyllur me celes brenda shtepive te tyre, te tmerruar nga nje atmosfere ne te cilen cdo zhurme duket kercenuese dhe cdo makine qe qendron prane teje mund te te coje drejt vdekjes.
Pastaj eshte rasti i cifteve pleq qe nuk kane se cfare te hane te cilet kane frike te dalin nga shtepite per te blere ushqime sepse e dine se Shqipja e tyre e keqe do te kuptohet menjehere. Fqinjet e tyre Shqiptare nuk mund tu japin ushqime atyre sepse ata jane paralajmeruar te mos i ushqejne Serbet.
Une e di se si ndjehen Serbet e mbetur ne Kosove dhe Romet, sepse une se bashku me pothuaj 2 milion Shqiptare, kemi qene ne te njejten gjendje vetem dy muaj e gjysem me pare. Une e kuptoj friken e tyre. Ne degjuam nga radioja se Beogradi i kishte dhene njesive te tij te drejten per te vrare sipas deshires - edhe gra, femije dhe pleq. Si rezultat, cdo makine qe ndalonte ishte nje rrezik i mundshem; cdo zhurme e pazakonte dukej se parathoshte vdekjen e sigurte. Nderkohe, ne nuk mund te prisnim ndihme nga fqinjet tane Serb.
Prandaj une nuk mund te fsheh turpin qe ndjej kur shikoj se, per here te pare ne historine tone, ne, Shqiptaret e Kosoves, jemi ne gjendje te kryejme keto akte monstruoze. Une duhet te flas me ze te larte dhe te them se kodi yne moral, sipas te cilit grate, femijet dhe pleqte duhet te mos preken, eshte shkelur dhe vazhdon te shkelet.
Une e di shfajesimin per keto, pra qe ne kemi kaluar nje lufte barbare ne te cilen Serbet kane qene pergjegjes per krimet me te tmerrshme dhe ne te cilen shkalla e dhunes ka gjeneruar nje deshire per hakmarrje ne mes te shume Shqiptareve. Megjithate, ky, nuk eshte justifikim.
Ata Serbe te cilet kane zbatuar urdherat e Beogradit dhe kane kryer krime kunder Shqiptareve jane larguar tashme, si edhe shume te tjere te cilet jane frikesuar nga raprezaljet e te afermve te mijera te varrosurve ne varet masive. Dhuna e tanishme - me teper se dy muaj pas mberritjes se trupave te NATO-s - eshte dicka me teper se thjesht nje reagim emocional. Kjo eshte kercenimi i organizuar dhe sistematik i te gjithe Serbeve vetem per aresyen se ata jane Serb dhe prandaj quhen ne menyre kolektive pergjegjes per ate qe ndodhi ne Kosove.
Keto qendrime jane fashiste. Per me teper, populli i Kosoves eshte ngritur dhe ka luftuar pikerisht kunder ketyre qendrimeve, ne fillim paqesisht dhe pastaj me arme, gjate ketyre dhjete vjeteve te fundit.
Trajtimi i Serbeve te Kosoves turperon te gjithe Shqiptaret e Kosoves, dhe jo vetem nxitesit e dhunes. Dhe eshte nje peshe qe ne do te na duhet ta mbajme bashkerisht. Ajo do te na cnderoje ne dhe vuajtjet tona te koheve te fundit te cilat, vetem pak muaj me pare, u shfaqen ne ekranet televizive te te gjithe botes. Ajo do te cnderoje kujtimin e viktimave te Shqiptareve te Kosoves, atyre grave, femijeve dhe pleqve te cilet u vrane vetem per shkak te origjines se tyre etnike.
Komuniteti nderkombetar ndoshta nuk do te na ndeshkoje ne per aresye se nuk po mbrojme etnite e ndryshme ne Kosove. Ne fund te fundit, edhe perpara luftes, numri i jo-Shqiptareve ne Kosove ishte i afert me ate te jo-Slloveneve ne Slloveni, dhe megjithate askush nuk flet sot per nje Slloveni multi etnike. Megjithate, nga viktima te persekutimit me te madhe dhe me te eger te ketij fund shekulli ne Europe, ne vete po kthehemi ne persekutore dhe kemi lejuar rishfaqjen fashizmit.
Te gjithe ata qe mendojne se dhuna do te perfundoje atehere kur edhe Serbi i fundit te jete larguar po jeton me nje iluzion. Dhuna pastaj thjesht do te drejtohet kunder Shqiptareve te tjere.
A mos luftuam valle per kete?
25 Gusht 1999
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn unk als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn