als_Latn dik_Latn sag_Latn
Intervistoi: Behare Bajraktari
Gjermania e kupton zemërimin e kosovarëve, si dhe gjendjen shumë të rëndë, në të cilën jetojnë qytetarët në kufirin e varfërisë, të gjitha këto janë të njohura mirëpo nuk është kjo zgjidhja....
Gjermania e kupton zemërimin e kosovarëve, si dhe gjendjen shumë të rëndë, në të cilën jetojnë qytetarët në kufirin e varfërisë, të gjitha këto janë të njohura mirëpo nuk është kjo zgjidhja, zgjidhja nuk është duke ikur dhe duke lëshuar Kosovën.Vitit 2016 i folur si vit i liberalizimit të vizave, mund të dëmtohet nga azilkërkuesit kosovarë. Nota që i është dhënë Kosovës në luftën kundër korrupsionit dhe krimit të organizuar nuk është e kënaqshme, tha ambasadorja gjermane në Kosovë Angelika Viets për emisionin On Air në Radio Kosovë.
RK: Sa është numri i azilkërkuesve në Gjermani?
Angelika Viets: Mund të themi që këta numra janë duke ndryshuar nga muaji në muaj dhe për momentin shifrat janë ulur. Kjo për faktin se Qeveria e Kosovës dhe vendet e prekura nga kjo masë e emigrimit, kanë ndërmarrë masa të caktuara për ndalimin e valës së migrimit. Dhe për ta bërë këtë, kanë informuar ndër të tjera dhe njerëzit që e drejta e azilit për kosovarët në Gjermani nuk pranohet.
RK:Pse është ulur numri i azilkërkuese pikërisht tash, derisa largime ka pasur edhe vitin 2014 dhe 2013?
Angelika Viets: Mendoj që pyetja duhet të bëhet ndryshe, pse është rritur ky numër tani dhe jo vitet e kaluara. Po natyrisht që unë mund t’i përgjigjem pyetjes tuaj. Numri i azilkërkueseve ka rënë dukshëm kohëve të fundit për shkak, siç thash, sepse ne kemi ndërmarrë hapa për informimin e njerëzve, të cilët kanë qenë të mashtruar nga thashetheme se në Gjermani mund të marrin azil. Në Kosovë nuk ka përndjekje politike nga askush që të kërkojnë azil, prandaj ata e bëjnë kot këtë udhëtim. Më lejoni të shtoj edhe diçka: këtu së bashku me Ministrin e Brendshëm, Hyseni, së bashku me ambasadorin e Austrisë kemi dhënë një konferencë për shtyp në të cilën kemi informuar qytetarët se ka shumë grupe kriminale dhe grupe të kontrabandistëve, të cilët shpërndajnë thashetheme, i mashtrojnë njerëzit, dhe ata kanë ndërmarrë këtë udhëtim, të mashtruar për të shkuar në Gjermani, por do të kthehen dhe atë do të kthehen më të varfër se që kanë shkuar.
RK: Pyetja nuk ishte e rastësishme përse tash është ulur numri. Për shembull në vitin 2014 azil kanë kërkuar mbi 59 përqind në Gjermani, edhe në vitin 2013 kishte mjaft kërkesa, pastaj 18 mijë kërkesa për azil janë bërë në janar të vitit 2015. Këto shifra siç mund të shihet vazhdimisht kanë qenë në rritje, prandaj pse nuk është ndërmarrë një hapë tjetër nga ana e Gjermanisë për të ndaluar hyrjen e azilkërkuesve në Hungari dhe jo për ta ndaluar daljen nga Kosova për një udhëtim të lirë, pse tash dhe pse s’është ndaluar në dy vitet e fundit?
Angelika Viets: Më lejoni t’i përgjigjem pyetjes në mënyrë gjithëpërfshirëse. Së pari, shifrat që ju paraqitet janë pjesërisht korrekte, është e vërtetë që në janar të këtij viti janë 18 mijë kosovar të cilët kanë lëshuar Kosovën, por jo të gjithë kanë parashtruar azil, gjegjësisht kanë ardhur tek ne në Gjermani. Sipas shifrave që kemi ne, nga këta 18 mijë në Gjermani kanë parashtruar kërkesa për azil 3600 kosovarë. Pastaj këto shifra ndryshojnë nga muaji në muaj siç e thash. Këto shifra na dërgojnë institucionet e ndryshme si kosovare ashtu dhe institucionet tonat. Ky numër i azilkërkuesve kosovarë ka rënë në mënyrë drastike në javën e parë të shkurtit të këtij viti.
RK: Sipas të dhënave të Zyrës për Refugjat dhe Migrim në Gjermani/Dortumnd, kanë qenë 3030 azilkërkues në muajin shkurt, ndërsa 18 mijë persona në muajin janar?
Angelika Viets:Mund të ndodhë që këto shifra janë ngatërruar me numrin e kosovarëve që kanë hyrë ilegalisht në Gjermani, dhe atyre që në të vërtet kanë parashtruar zyrtarisht kërkesë për azil, mund të ndodhë kjo, sepse unë kam shifra të tjera. Nëse më lejoni t’i përgjigjem pyetjes deri në fund se përse s’kemi marrë masa më herët apo për ta ndaluar këtë valë. Lidhur me këtë çështje mund të them që Ambasada gjermane në Prishtinë që prej disa kohësh përmes intervistave, artikujve, komunikatave të ndryshme për shtyp, por edhe përmes informatave që kemi plasur në webfaqen tonë, i kemi informuar njerëzit lidhur me situatën ligjore rreth azilit për kosovarët në Gjermani.Pra, ne i kemi ndërmarrë masat siç e thash përmes fushatave të informimit, mirëpo njerëzit nuk na kanë besuar dhe kjo ka çuar deri te ajo që numri i azilkërkuesve apo numri i atyre që kanë lëshuar vendin të cilët kanë marrë rrugën për në Gjermani është rritur aq shumë sa që ne është dashur të marrim masa konkrete. Pjesërisht kemi ndërmarrë masa me Republikën e Kosovës apo institucionet kosovare, dhe pjesërisht duke u konsultuar me vendet e BE-së, sepse ky probleme e prekë të gjithë BE-në. Natyrisht e gjithë kjo zgjat,por të gjitha këto masa që i kemi ndërmarrë do të realizohen. Nga ana tjetër proceduarat ligjore të azilit në Gjermani zgjasin, marrin kohë. Tek ne në Gjermani mund të zgjasë deri në pesë muaj derisa një kërkese për azil të refuzohet, kërkesa që në start mund të jetë e refuzueshme, mirëpo i gjithë procesi zgjat. Ne edhe në këtë kuptim i kemi përshpejtuar procedurat. Ndryshe nga autoritete austriake dhe autoritete zvicerane që këtë gjë e kanë pasur më herët të rregulluar për masat e përshpejtimit të procedurës. Mirëpo, tek ne nuk ka qenë e mundur për shkak se kjo është e drejtë e vendosjes u takon landeve federale.Nëse më lejoni do të shtoja edhe diçka tjetër lidhur me këtë temë. Para disa javëve këtu në Kosovë kanë qëndruar disa përfaqësues të landeve federale që kryesisht janë të prekur nga ky problem. Po ashtu kemi pasur këtu për një vizitë edhe të dërguarin special për Ballkanin, në takimet që i kemi pasur kemi konstatuar se ka një lidhshmëri në mes të gjendjes ekonomike dhe në mes të dëshpërimit të qytetarëve të cilët si pasojë e kanë zgjedhur rrugën duke e kërkuar fatin e tyre për një jetë më të mirë duke u nisur nga veriu për të shkuar në perëndim. Ne, në bashkëpunim me Qeverinë e Kosovës kemi identifikuar disa fusha të bashkëpunimit dhe më lejoni që të them se Gjermania do ta mbështes Kosovën ashtu siç e ka mbështetur edhe në të kaluarën në disa faza të caktuara dhe kjo me qëllim që së bashku t’ju ofrojmë njerëzve të rinj një perspektivë qoftë në krijimin e vendeve të punës apo në zhvillimin ekonomik.
RK: Si do të jetë ky bashkëpunim konkret apo kjo mundësi e përkrahjes së vazhdueshme, duke ju kujtuar për besimin që e ka ky popull ndaj shtetit gjerman?
Angelika Viets:Ne natyrisht që nuk mund të japim ndihma të mëdha financiare shtesë përveç atyre që i kemi dhënë apo atyre që jemi zotuar, sepse këtë e bëjmë edhe përmes institucioneve të BE-së apo organizatave tjera. Por, ne së fundmi për Kosovën kemi ndarë 1 milionë euro të cilat do të shkojnë në projekte konkrete në bashkëpunim me Qeverinë e Kosovës dhe përmes këtyre projekteve konkrete të mbështetet ekonomia apo njerëzit këtu në Kosovë. Ne, po ashtu e kemi inkurajuar Qeverinë e Kosovës që të nxitë investimet dhe të hapë apo krijojë kushte për investitorë të jashtëm dhe që të vijnë investitorët është e nevojshme të zgjidhet problemi energjetik. Duke qenë se pa energji nuk mund të ketë dhe investime, për ne është e rëndësishme të sanohet “Kosova A” në mënyrë që të ketë furnizim stabil me energji elektrike dhe kjo deri sa të ndërtohet termocentrali ri, i cili është planifikuar dhe sipas informatave të mia ndërtimi mund të zgjasë deri në tetë vjet.
RK: A do t’i ktheni vërtet të gjithë qytetarët që prej verës së vitit të kaluar dhe deri më sot ata që kanë kërkuar azil në Gjermani?
Angelika Viets: Më lejoni të përgjigjem së pari në një pikë që na mbeti nga pyetja e kaluar. Ju më parashtruat edhe pyetjen se çka mund të bëjë konkretisht Gjermania për ta ndihmuar Kosovën? Nga njëra anë unë thash që furnizimi stabil me energji është njëra nga pikat kryesore. Përveç kësaj ne jemi duke kërkuar për t’i identifikuar mundësitë që përmes një fondi të caktuar të mbështesim themelimin e ndërmarrjeve të vogla dhe të mesme apo ndërmarrjeve në përgjithësi. Një shikim në tregun apo ekonominë kosovare na ka bërë të qartë se ndërmarrjet e vogla dhe të mesme janë pika që duhet mbështetur këtu. Më lejoni ta them dhe nuk duhet harruar, sepse është shumë e rëndësishme që ka mundësi të migrimit legal në Gjermani. Por, për këtë duhet përgatitur mirë e gjithë procedura dhe duhet parashtruar kërkesa në mënyrën e kërkuar. Për shembull në fushën e përkujdesjes mjekësore ka nevoje apo ka potencial për të pranuar fuqi punëtore por siç e thash e gjithë kjo duhet të përgatitet dhe të bëhet kërkesa siç kërkohet.
Ndërsa, për t’iu përgjigjur pyetjes suaj, ka pasur gjithmonë apo në vazhdimësi kosovar që kanë qëndruar ilegalisht tek ne, dhe ata do të kthehen të gjithë në qoftë se nuk kanë një status të zgjidhur qëndrimi në Gjermani. Natyrisht e gjithë kjo valë e kthimit do të ndodhë mbase me pak vonesë për shkak të procedurave, pra siç e dini dhe ju aeroplanët e parë kanë ardhur nga Gjermania.
RK: Të gjithë, të gjithë do të kthehen?
Angelika Viets:Mendoj që ndoshta nuk mund të flasim për 100 përqind të rasteve apo të numrave, sepse mund të ndodhë që ndonjëri prej tyre kërkon mundësi të reja. E lëshon Gjermaninë dhe kërkon mundësi të tjera në shtete të tjera apo edhe zhduket për një kohë të caktuar, por shumica dërmuese do të kthehen.
RK: Ka raste të kthimit pas 25 vitesh që kanë jetuar në Gjermani, duke e ditur si janë ambientuar me jetën atje, kur të kthehen në Kosovë pas tërë këto vitesh, çfarë do të bëjnë këtu si do të adapatohen, përse po i ktheni?
Angelika Viets:Mund të them që për rastet specifike apo konkrete nuk kam informacione të detajuara, mirëpo thash në qoftë se dikush ka parashtruar një kërkesë për azil dhe procedura i ka zgjatur tejet shumë, ndodhë që në fund të procedurës të kthehet në qoftë se nuk i është dhënë e drejta e azilit, faktikisht nuk e ka të rregulluar qëndrimin e rregullt në Gjermani. Por, e ceka më herët që ka prej tyre që gjejnë mënyra të tjera përmes familjarëve apo anëtarvë të tjerë të familjes, por nëse i është refuzuar leja e qëndrimit dhe azilit, edhe pas 25 vitesh duhet të kthehet.
Por në këtë rast nuk mund ta marr me mend se ai ka qenë faktikisht i integruar në shoqëri, duke kujtuar që edhe nëse ke një vend të punës apo ushtron një veprimtari ekonomike në Gjermani, duhet përherë të kesh dokumentacion të rregullt.
RK:Statusi i refugjatit i jepet secilit individ për shkak të diskriminimit racor, të kombësisë, statusit shoqëror apo për shkak të bindjeve politike, ka azilkërkues të Kosovës për këto raste si dhe për diskriminim të seksualitetit të tyre?
Angelika Viets: Unë shpresoj që ky emision të mos shfrytëzohet apo të mos kuptohet ashtu që këtu jemi duke identifikuar shkaqet që çojnë në një kërkesë të suksesshme të azilit në Gjermani. Në Kosovë më sa di unë nuk ka përndjekje qoftë mbi bazën e seksualitetit, etnicitetit apo mbi bazën e racizmit e kështu më radhë, kështu që këto shkaqe që i përmendem nuk çojnë në një kërkesë të suksesshme të kosovarëve për azili në Gjermani. Kuotat e pranimit të së drejtës së azilit për kosovarët në Gjermani është 0.3 % . Në këto raste apo në këto kuota bëjnë pjesë rastet mjekësore të cilat nuk gjejnë trajtim mjekësor në Kosovë apo ndonjë rast tjetër përjashtuese që s’mund të them tani diçka konkrete. Por e di që në vende tjera ka raste të diskriminimit mbi baza të homseksualitetit, sepse atje ka përndjekje mbi këtë bazë dhe nëse ka azilkërkues nga këto vende e di që pranohen.
RK:Për pyetjen e bërë u bazova në të dhënat e Zyrës për Migrim dhe Refugjatë në Gjermani, se komunitetet pakicë kërkojnë azil në Gjermani me arsyetimin se diskriminohen apo se edhe ka diskriminim mbi baza gjinore…Por, një statistikë tjetër tregon se nga numri i azilkërkuesve e para është Siria, e dyta Kosova, Serbia e treta, pastaj Shqipëria dhe Afganistani. Pse u bë kaq e madhe çështja e azilkërkuesve të Kosovës dhe nuk u bë kaq e madhe çështja e azilkërkuesve nga Serbia?
Angelika Viets: Unë nuk jam eksperte e çështjeve konkrete të azilit, por ju e përmendet që keni marrë të dhëna nga Zyra për Refugjatë dhe Migrim. Sipas informatave të mia dhe vendeve fqinje të Kosovës, ka pasur një migrim ilegal në vendet tona dhe kryesisht ata kanë ardhur nga pakicat që kanë jetuar në ato vende. Në fillim edhe nga Kosova kanë ardhur pakicat e komuniteteve rom, ashkalinj dhe egjiptas, mirëpo nga mesi i muajit dhjetorit të vitit 2014 ky numër është zgjeruar dhe nuk ka qenë më komuniteti pakicë ai që ka kërkuar azil, por kanë ardhur edhe nga komuniteti shumicë, dhe nga informatat që kam unë edhe nga Serbia kanë kërkuar azil kryesisht komuniteti pakicë. Përveç kësaj nuk është çështja ashtu që ne nuk i vëzhgojmë apo s’i monitorojmë se si është situata në vendet e tjera të rajonit. Për shembull, muajin e ardhshëm do të mbajmë një konferencë të cilën e kemi planifikuar qysh më herët me ambasadorët e vendeve të Ballkanit Perëndimor me të cilët në konferencë do të flasim për temë kryesore emigracionin, mirëpo me një gjë që ne jemi pajtuar, kjo ka një lidhshmëri të ngushtë me situatën ekonomike në këto vende. Nëse më lejoni do ta shtoja një fjali në fund sa i përket shteteve të tjera të rajonit apo shtete fqinje të Kosovës, përkundër që këto shtete kanë liberalizim të vizave edhe nga këto shtete ka azil kërkues.
RK:A nuk është ky një diskriminim ndaj Kosovës? I vetmi është populli i Kosovës pa liberalizim të vizave…e kemi një gjeneratë të re, një fuqi të madhe punëtore, djem dhe vajza shembullor, djem dhe vajza të talentuar që nuk kanë mundësi të shkojnë në Gjermani, Zvicër, Austri…dhe të kthehen sërish në Kosovë. Përse Europa po iu mbyllë dyert sa jemi as 2 milionë qytetarëve të Kosovës, pse po ndodhë kjo, vetëm Kosova në geto, e mbyllur është nga BE-ja. Jemi pjesë e Evropës apo nuk jemi?
Angelika Viets:Çështja e liberalizimit të vizave shpesh herë keqkuptohet , kjo keqkuptohet si mundësi për të udhëtuar në mënyrë të lirshme në BE dhe për të kërkuar atje pune, në rast të liberalizimit të vizave kjo nuk do të jetë mundësi, sepse kjo nënkupton që njeriu ka të drejtë të vizitojë vendet e Evropës dhe të kthehet prapë. Pra në vendet e BE-së mund të qëndrojë deri 90 ditë por me liberalizim të vizave nuk i jepet e drejta të kërkojë punë.
RK:Po çka dallojmë ne si shqiptarë nga popullata evropiane që të mos lëvizim lirshëm, të punojmë, të kthehemi; si t’ua shpjegojmë fëmijëve tanë që kanë shkuar në Gjermani, Zvicër, Austri për vizitë dhe kërkojnë sërish, se tash duhet të presim vizat etj ?
Angelika Viets:Pjesën e dytë të pyetjes tuaj unë nuk e kisha përfunduar. Mund t’ju them që ne e kuptojmë zemërimin e kosovarëve se përse vendet e tjera dhe banorët e vendeve të tjera kanë liberalizim të vizave dhe kosovarët nuk kanë. Mirëpo kjo është një çështje e Qeverisë së Kosovës në bashkëpunim me Komisionin Evropian, mund të them që perspektiva për liberalizimin e vizave është, pra ekziston, mirëpo për këtë ka një udhërrëfyes që përmban një katalog të gjerë me detyra dhe kritere që duhen përmbushur. Nga ana tjetër e di që pjesa që i përket edhe integrimit është bërë punë aty, është plotësuar, por nota që i është dhënë Kosovës sa i përket luftës kundër korrupsionit dhe krimit të organizuar nuk është e kënaqshme. Qeveria juaj është duke punuar në këtë raport, dhe në bazë të këtij raporti do të përpilohet raporti tjetër i progresit të Komisionit Europian dhe është komisioni pikërisht ai i cili përcakton afatet e mëtutjeshme.
RK:Ndoshta të duket shumë por si janë gjasat, brenda sa vitesh do të liberalizohen vizat, brenda një viti apo deri në periudhën 3 -5 vite?
Angelika Viets:Për këtë gjë unë nuk mund tju them asgjë. Fillimisht është folur për vitin 2016, por në bazë të informatave që unë kam është edhe ajo çfarë u është thënë juve, për këtë vendos Komisioni Evropian. Mirëpo duke qenë se numri i kosovarëve që ka emigruar ilegalisht dhe numri i refuzuari azilkërkuesve është një nga kriteret që duhen të plotësohet në liberalizim të vizave, dhe kjo nuk i ka ndihmuar liberalizimit te vizave.
Dhe pikërisht për këtë arsye për Gjermaninë është me rëndësi që njerëzve këtu t’iu kthehet shpresa. E dimë që gjendja është shumë e rëndë, e dimë që këtu ka shumë njerëz që jetojnë në kufirin e varfërisë, të gjitha këto janë të njohura, mirëpo nuk është kjo zgjidhja, zgjidhja nuk është duke ikur dhe duke lëshuar Kosovën.
Ne do t’ju mbështesim, do t’i mbështesim njerëzit e rinj që të jetojnë këtu të kenë një jetë dhe të kenë perspektiven këtu.
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn