als_Latn bos_Latn tur_Latn
Ministri i Jashtem i Kosoves Enver Hoxhaj, cili po qendron ne Gjermani ka thene se Kosova dhe Serbia duhet te anetaresohen ne BE te njejten dite dhe te njejten ore. “Nese kjo nuk ndodhe, atehere mund te kete zhvillime te paparashikueshme…”, ka thene ai.
Deutsche Welle: Zoti minister, edhe gjashte vjet pas shpalljes se pavaresise, para Kosoves gjenden shume sfida. Cilet jane rezultatet me te rendesishme te arritura gjate kesaj periudhe dhe sfidat me te cilat ballafaqohet Kosova e sotme?
Enver Hoxhaj: Kosova eshte natyrisht nje shtet shume i ri. Megjithate, mund te jemi krenare me ate qe kemi arritur gjate gjashte vjeteve te fundit. Mirepo, para nesh jane edhe shume sfida dhe probleme te cilat nuk kemi mundur t’i zgjidhim ne kete periudhe. Prej vitit 2008, Kosova eshte nje shembull i mire i shtetit me stabilitetit politik dhe integrim te minoriteteve. Nga shpallja e pavaresise, ne Kosove shenohet nje rritje mesatare ekonomike nga 5 % ne vit megjithese edhe me tutje ekziston problemi i madh i papunesise se larte. Kosoven e kane njohur deri tani 106 vende dhe ajo eshte anetare e Fondit Monetar Nderkombetar, Bankes Boterore dhe shume organizatave dhe institucioneve tjera nderkombetare. Prioritet yne eshte zhvillimi ekonomik dhe perspektiva evropiane.
DW: Zoti minister, Kosova nuk eshte ende anetare e OKB-se. Kur do ta paraqitni kerkesen per anetaresim ne OKB?
Enver Hoxhaj: Gjate periudhes se kaluar, ne jemi angazhuar ta forcojme shtetin e Kosoves nepermjet procesit te njohjes nga shtetet tjera dhe anetaresite ne shume organizata dhe institucione. Aktualisht jemi duke i analizuar skenaret e mundshme per paraqitjen e kerkeses per anetaresim ne OKB. Une besoj se askush nuk mund ta ndale rroten e historise dhe Kosova do te jete sigurisht nje dite pjese e OKB-se. Ne kemi nje bashkepunim te ngushte me partneret tane dhe kur te krijohen kushtet do ta paraqesim kerkesen per anetaresim.
DW: Kete te premte (07.03.2014) do te takoheni ne Berlin me ministrim e Jashtem gjerman Frank-Walter Steinmeier. Si e vleresoni rolin e Gjermanise ne Kosove dhe çfare prisni nga ky takim?
Enver Hoxhaj: Gjermania eshte nje partner shume i rendesishem bilateral i Kosoves. Gjermania ka dhene nje kontribut jashtezakonisht te madh ne ndertimin e shtetit te Kosoves. Pas Shteteve te Bashkuara te Amerikes, Gjermania eshte donatori me i madh ne Kosove. Gjermania merr pjese ne te gjitha misionet nderkombetare ushtarake dhe civile ne Kosove, si KFOR dhe EULEX. Por ajo eshte gjithashtu edhe nje partner shume i rendesishem ne Bashkimin Evropian. Gjermania eshte per ne adresa e rendesishme evropiane dhe partneri me i rendesishem, i cili e perkrah Kosoven ne procesin e integrimit ne BE. Roli gjerman ne rajonin e Evropes Juglindore eshte rritur shume ne vitet e fundit. Une deshiroj ta informoj ministrin e Jashtem Steinmeier per gjendjen ne vendin tim dhe te popullit te Kosoves. Mirepo, do te flas edhe per situaten ne rajon, sepse Kosova eshte pjese e rajonit dhe e Evropes. Ne kemi nevoje per ndihmen e Gjermanise ne te gjitha proceset e rendesishme, siç jane zhvillimi ekonomik, stabiliteti dhe integrimi ne Bashkimin Evropian.
DW: Por Kosova ka ende probleme te medha ne raport me Serbine te cilat duhet te zgjidhen. A eshte i mundur anetaresimi ne BE pa njohje reciproke te Serbise dhe Kosoves?
Enver Hoxhaj: Une mendoj se nuk eshte. Per ne eshte shume e rendesishme qe edhe me tutje te marrim pjese ne dialogun midis Serbise dhe Kosoves. Kosova ka deshmuar si mund te zgjidhen problemet me fqinjet me dialog dhe marreveshje. Ne kemi nenshkruar ne prill te vitit 2013 nje marreveshje me Serbine. Mirepo, per normalizimin e plote te marredhenieve midis Serbise dhe Kosoves, duhet te behen edhe disa hapa. Nje, te gjitha marreveshjet e arritura duhet te realizohen. Dy, te gjitha institucionet paralele serbe duhet te shuhen. Tre, serbet duhet te integrohen plotesisht ne institucionet e Kosoves. Kater, Serbia nuk duhet te pengoje anetaresimin e Kosoves ne institucionet dhe organizatat nderkombetare, duke perfshire edhe OKB. Dhe pese, njohja reciproke, sepse pa kete njohje nuk mund te kete normalizim te plote te marredhenieve midis Kosoves dhe Serbise. Une angazhohem qe keta hapa te behen ne 4 deri 5 vjetet e ardhshme dhe qe Kosova dhe Serbia te behen anetare te BE te njejten dite dhe te njejten ore. Nese kjo nuk ndodhe, atehere mund te kete zhvillime te paparashikueshme.
DW: Per çfare zvhillimesh e keni fjalen?
Enver Hoxhaj: E kam fjalen per faktin qe duhet te kalohet status quo-ja. Zhvillimet e fundit ne Bosnje – Hercegovine tregojne se njerezit nuk jane te kenaqur me status quo dhe duan te kene nje perspektive te qarte evropiane. Duan te kene perspektive per zhvillim. Marreveshjet qe jane arritur ne dialogun mes Kosoves dhe Serbise duhet te zbatohen ne teresi ne menyre qe te dy vendet te kene nje perspektive te hapur evropiane. Te gjitha problemet mes ketyre dy vendeve duhet te zgjidhen ne menyre qe edhe Kosova te behet pjese e OKB, qe keto vende t’i normalizojne raportet ne teresi, ta njohin njera tjetren dhe te vendosin raporte diplomatike.
DW: Ne Serbi mbahen sivjet zgjedhjet parlamentare. Sa do te ndikojne keto zgjedhje ne dialogun midis Prishtines dhe Beogradit, duke pasur parasysh se si ne Serbi ashtu edhe ne Kosove ka parti politike te cilat jane kunder dialogut?
Enver Hoxhaj: Une besoj se dialogu do te vazhdoje. Kjo eshte gjithashtu edhe agjenda evropiane. Dialogu eshte forma e vetme e veprimit per te gjitha vendet te cilat deshirojne te integrohen ne BE. Kjo eshte nje domosdoshmeri, por edhe parakusht per te dyja vendet, sepse Serbia dhe Kosova angazhohen per nje perspektive evropiane. Prandaj, besoj se zgjedhjet nuk do ta influencojne dialogun, pavaresisht se kush do te fitoje ne Serbi.
DW: Ne Serbi ka pasur dje edhe nje takim te kabinetit qeveritar i cili ka kerkuar nje seance urgjente te KS te OKB per shkak te vendimit te Qeverise se Kosoves per krijimin e Forcave te Armatosura te Kosoves. Serbia kerkon qe FAK te mos vendoset ne zonat e banuara me shumice serbe. A keni biseduar me partneret nderkombetare para ketij vendimi dhe cilat do te jene detyrat e kesaj ushtrie?
Enver Hoxhaj: Kosova eshte nje vend sovran dhe ne gjashte vitet e fundit ne kemi bere shume reforma me te cilat fqinjeve u kemi treguar se jemi te interesuar per normalizimin e raporteve me te gjitha vendet e rajonit. Ky eshte edhe shkaku pse kemi filluar dialogun per normalizimin e raporteve me Serbine. Besoj se ky vendim i qeverise serbe ka te beje me shume me fushaten elektorale ne Serbi se sa me realitetin dhe me veprimet e nje qeverie serioze. Ne gjashte vitet e fundit prej shpalljes se pavaresise ne kemi deshmuar se jemi te interesuar per paqe dhe stabilitet ne rajon. Forcat e Armatosura te Kosoves do te krijohen ne perputhje me Kushtetuten tone dhe me qendrimet e partnereve tane. Ndaj nuk duhet te kete shqetesime nga askush per krijimin e kesaj force.
DW: Pala serbe eshe e shqetesuar per shkak te veprimit te ketyre forcave ne veri te Kosoves ne pjeset e banuara me shumice serbe. A do te vendoset kjo Armate edhe ne veri apo edhe ketu pritet ndonje marreveshje e veçante?
Enver Hoxhaj: Ketu behet fjale per forca ushtarake te cilat do t’u nenshtrohen urdherave te organeve civile dhe demokratike te shteit. Ndaj aksush nuk duhet te kete frike per rolin dhe funksionin e tyre. Serbet e Kosoves e dine se keto forca do te themelohen ne perputhje me perberjen etnike dhe se do t’i mbrojne interesat e te gjithe qytetareve. Ndaj kjo çeshje nuk duhet te shnderrohet ne nje çeshtje te fushates elektorale ne Serbi. Partite dhe qeveria e atjeshme duhet te perqendrohet tek zgjidhja e problemeve te veta dhe jo tek çeshjtet ne vendet e tjera fqinje.
DW: Disa here keni deklaruar se Kosova eshte e interesuar te kete raporte te mira me vendet fqinje. Por Kosova perveç me Serbine raporte te mira nuk ka as me Bosnje-Hercegovinen. Kohet e fundit ka pasur madje edhe perçarje shume serioze per shkak te vizave. Si do ta zgjidhni kete problem dhe kur pritet normalizimi i gjendjes?
Hoxhaj: Bosnje-Hercegovina ka futur ne vitin 2008 vizat per qytetaret e Kosoves. Ne jemi perpjekur ne tri vitet e fundit te gjejme nje zgjidhje diplomatike. Qe nje vit ne kemi arritur madje edhe me Serbine marreveshje, qe qytetaret tane te levizin lirshem. Nderkohe qe Bosnje-Hercegovina nuk ishte fare e interesuar per zgjidhjen e ketij problemi. Me ne fund edhe ne u detyruam te fusim regjimin e vizave per qytetaret e ketij vendi mbi bazat e reciprocitetit. Besoj se qeveria ne Sarajeve duhet ta dije se ne Ballkan ka nje realitet te ri, e ky eshte ekzistenca e Republikes se Kosoves si shtet i pavarur. Ne gjithmone do te mbetemi ne keto troje si vend i pavarur dhe sovran. Per te dy vendet do te ishte mire qe qeveria ne Sarajeve te kuptoje sa me pare kete realitet te ri.
DW: Zoti minister, qeveria e Kosoves ka kerkuar qe Eulexi te largohet ne qershor te ketij viti, ose te pakten te ndryshoje mandatin e tanishem. Por ne Kosove eshte folur shume kohet e fundit edhe per mundesine e krijimit te nje tribunali te veçante per gjykimin e personave te perfshire ne krime lufte. Cili eshte qendrimi i qeverise lidhur me kete çeshtje?
Hoxhaj: Sa i perket Eulexit ne jemi ne kontakt te ngushte me te gjithe partneret evropiane. Gjashte vjet pas pavaresise mendojme se shume gjera ne mandatin dhe substancen e Eulexit duhet te ndryshojne. Por kjo do te behet ne bashkepunim me partneret tane evropiane. Ndersa sa i perket tribunalit per te cilin flitet ne media, Kosova eshte shume e interesuar te bashkepunoje me autoritetet per hetimin e dyshimeve per krime, te formuara mbi bazen e raportit te Dick Marty. Ne kete raport ka shume pretendime dhe pohime te paverteta. Por per krijimin e nje tribunali eventual, ne do te marrim qendrim perfundimtar, nese kjo çeshtje vjen ne rend dite.
(Gazeta Express)
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn