als_Latn lit_Latn uzn_Latn
Nga Renaldo BREGU
Abonohu pėr lajmet me e-mail:
Si shoqėri e kemi pėr natyrė qė fenomeneve nuk ja u gjejmė vendin, i lemė ashtu ta gjej vet vendin, tua gjej koha, vetėm me shpresėn nė tė pandėrgjegjshmen tonė duke shpresuar mos na pėrsėritet!
Piketisht nė kėto kushte ėshtė edhe figura, roli i ish Dikatorit, kriminelit Kombėtar Enver
Hoxha. Gjatė gjithė kėsaj kohe Sistem Demokratik Qeverisės, dyshoj qė mbi 20 % tė energjive tona si shoqėri dhe politik-bėrje nė kėto 24 vjet, na kanė ikur kot vetėm duke u kujtuar nė cdo Pėrvjetor te Clirimit tė merremi me figurėn e ish Diktatorit
.
Llomotitim nja 3 - 4 ditė pas ditės sė Clirimit dhe mė pas vazhdojmė nė gjumin tonė si shoqėri! Llomotitje pėr rrezikun e fotos nė publik
tė Enver
Hoxhw-s, njėsoj sikurse po llomotit unė aktualisht nė kėtė opnion. Llomotitje 4 ditė nė vit, qė pėr nga kėndvėshtrimi sociologjik, po ti monitoroje/sh nuk ka propoziome kontrete, tė qarta, cfarė do bėhet me figurėn e Enver
Hoxhw-s nė vazhdim, si duhet ta shikoj shoqėria dhe kush do bėj redaktimet utilite qė i pėrshtaten kohės, sigurisht pa propozime iniciativash tė tipit komunist qė krijojme boshllėk kombėtar 45 vjecar!
Por edhe vet koha e debatit instiktor qė bėjmė, aspak i qėllimshem dhe zhvillimor, 4 ditė nė vit, pėr 24 vjet, bėjnė 100 ditė nė total qė flasim dhe urrejmė me tė drejtė duke tentuar ta fshijmė fare nga historia, nga memorja njė periudhė kohe qė realisht e kemi jetuar, por edhe po mos ta kishim jetuar, persėri vendi/roli i kriminelit nuk kėshillohet tė fshihet nė kushtet e zhdukjes, sepse ka buruar nga kjo shoqėri, nga kėta njerėz, pavarėsisht cfarė moshe jemi sot. Pa pwrmwndur kwtu dokumentarwt nga Perwndimi, ku investon miliona euro, qw me figura tw kwsaj natyre tw njihen brezat e ardhshwm bashkw me mesazhin e duhur.
E marr kėtė inxitje nga shqetėsimi me tė drejtė kryesisht nga ish tė pėrndjekurit, tė cilėt reaguan shumė ashpėr gjithandej ku mundėn. Ku nė 70 vjetorin e clirimit tė Tiranės, nė homazhet ndaj dėshmorėve qė kreu Qeveria ose Biroja sic mua mw pwlqen ta them, kishte veteranė dhe pensionistė me foton e Enever Hoxha-s nė duar! Ata reaguan ashpėr, edhe Unė reagova shumė ashpėr me ata nė facebook, sepse ata mendojnė aksidentalisht identik si Enver
Hoxha.
Ky i fundit fshiu fare nga historia e shqiptarėve rolin e Mbretit ZOG I, dhe historinė e dhimbshme tė Camėrisė. Vetėm para 3 vjetėsh kam mėsuar realisht historinė e Camėrisė tė treguar nga njė Cam, nga Vlora, dhe vėrtet jam prekur shumė emocionalisht! Prandaj nuk e shikoj utillite mendimin e deritanishėm nga grupet e prekura qė figura, koha dhe roli i Diktatoroit tė fshihet fare nga historia, tw fshihet nga gjithcka!
Nuk po merrem me reagimet e PD-sė lidhur me kėtė fakt, se ajo gjithmonė vetėm politikisht e ka shitur figurėn e diktatorit
, dhe nuk ėshtė pėrpjekur ti japi njė vendshpjegimi tė thjesht, tė thellė, tė paanshėm, tė dobishėm dhe qė ti rezistojė historisė sė kohės nė vazhdim!
Reagoi rreth kėsaj ngjarje edhe njeriu qe mua mė frymėzon me konceptet e tij mbi shtetin e tė drejtės, Avk. Spartak Ngjela. Deri kėtu pėrvec debatit informal qė zhvillohet 4 ditė nė vit, jam dakort qė duhet patur kujdes dalja e fotos sė Diktatorit
nė publik
, por mbetemi paturpėsisht vetėm kėtu! Nuk propozojmė cfarė duhet tė bėjmė, nuk kemi fare ide cfarė do themi, si do e themi, cfarė do thotė historia pėr 45 vite tė tmerrshme diktaturė, njerėz tė vrarė, tė persekutuar, e thėnė ndryshe, mjerimi ishte arritje pėr atė kohė etc.
Mbetėm informal pėrsėri duke u mjaftuar qė Gjermania nuk i lejon nė publik
fotot e Hitlerit dhe fashizmit nė Itali tė njėjtėn gjė. Por ndėrkohė Gjermania e ka nė statujė prej dylli figurėn e Hitlerit, dhe jo vetėm qė e shet pėr turizėm, por ajo i tregon vetes, brezave dhe kombeve nė cdo moment qė qeverisje si kjo, nuk duhet te pėrseriten mė dhe duhet patur kujdes i madh. Grupet shoqėrore qė e mbėshtesin kėtė frymė duhet tė jenė vazhdimisht nėn kontroll, dhe duke nnxjerr vazhdueshėm dhe me kujdes tė gjitha anėt e errėta tė atij sistemi, tė asaj figure, bashkė me bėmat qė i bėri njerėzimit dhe Europės, pa pėrjashtuar Gjermanėt vetė!
Po ne ku jemi si shoqeri
!? Ne flemė, ose debatojme 4 ditė nė vit dhe kaq!? Qe Enver
Hoxhen nuk e zhdukim dot, ky eshte fakt, por edhe te donim ta zhduknim kjo gje nuk arrihet!
Cfarė na pengon ne shqiptarėve, tė celim njė debat publik
tė qėnėsishėm, tė vazhdueshėm me njerez tė fushės dhe seriozė mbi tė ardhmen, rolin dhe vendin qė duhet tė zėrė figura e Enver
Hoxhės nė shoqerinė tonė, nė historinė tone! Pas kėsaj mendimet mė demokratike, pa e fshehur kriminelin Enver
tė jenė tė pėrmbledhura nė njė botim pėrfundimtar nga akademikėt dhe pas kėsaj jemi rehat tė gjithė!
Unė do propozoja qė periudha e diktaturės tė kishte njė muze tė vecante, ku edhe fėmijėt tanė dhe ata qė janė 25 vjec sot tė njiheshin me nga afėr me mizoritė e tij, si ndodhnin, kush i kundėrshtonte dhe pse, po sistemi si hakmerrej ndaj njerėzve, si dhe pse nxiste luftėn e klasave, por shoqėria nė masė pse nuk e kundėrshtonte, etc. Por po e lėmė hė pėr hė debatin pėr muzeun, pavarėsisht qė nė informalitet ai gjendet.
Njė miku im, koleksionist i apasionuar, ka mbledhur deri tani gjithcka cfarė ishte prodhim i kohės sė Diktaturės, dhe me koleksionin e tij prej 800 1000 artikujsh po kėrkon njė ambient pėr tė hapur njė Muze Privat vetėm pėr periudhėn e Diktaturės. Fitimet i imagjinoni vet sa tė mėdhaja janė, por nė tė njėjtėn kohė imagjinoni edhe interesin e lartė tė turistėve tė cilėt me qejf e paguajnė njė tarifė prej 5 euro. Por cfarė po them Unė, vetė ne shqiptarėt i paguajmė me qejf 200 300 lekė pėr tė kujtuar produktet e asaj kohe.
Ne qytetarėve tė Tiranės, na u desh tė na jepte ca lek Ambasada Gjermane, dhe tė ndėrtonim njė monumentin, pėr tė kujtuar njė fragment tė periudhės komuniste. Tek njė Bunker qė pėr cudi tė tė gjithėve rinte nė paqe nė qėndėr tė Kombit prej 22 vjetėsh Demokraci, fare pranė selisė sė Kryeminsitrisė dhe Kryesisė sė Kuvendit, dhe u desh qė Ambasada Gjermane tė jepte edhe idenė pėrvec lekėve, sepse nuk e besoj qė jemi zgjuar ne shqiptarėt pėr tė ndėrtuar monumentin PostBllok. Por nėse, monumenti PostBllok, bashkė me pjesė nga murri i Berlinit e mori vlerėn dhe rėndėsinė e tyre. Faleminderit Ambasada Gjermane.
Po nuk mbarojmė kėtu!? Janė 45 vjet Histori, izolim, vrasje, internim! Kam 94 minuta qė po merrem me kėtė opinion dhe nuk po shkėputem dot, dhe imagjinoni kur kam Unė pesė gjėra pėr tė thėnė pėr diktaturėn qė jam 35 vjec, e marrim me mėnd sa shumė kanė pėr tė thėnė ata qė e pėrjtuar gjithė jetėn e tyre, dhe pas kėsaj nga ana tjetėr pa kuptuar prozojmė zhdukjen e figurės sė diktatorit
nga kudo nė Republikė!
Me figurėn e Diktatorit
, gazetari Blendi FEVZIU, ka rritur mirėqėnien dhe tė ardhurat e tij pėrtej parashikimeve. Madje pėrtej parashikimeve ėshtė pasuruar edhe Buxheti i Shtetit me taksat nga shitja e kėtij libri! Madje ėshtė bėrė edhe reklamė, ėshtė nxitur publiku tė blej Librin e Fevziut me titull thjesht, Enver
Hoxha. 45 vjet histori, duhen katėr gjenerata tė shpresosh qė mund tė zbehen mizoritė e tij.
Elementėt e figurės sė Diktatorit
, njerėzit e frymėzuar prej tij dhe qė vazhdojnė ta mbėshtesin atė nuk mund ti zhdukim, ata kanė tė drejtėn e tyre. Por e drejta e tyre duhet tė ketė njė kufi, nuk duhet tė kenė mundėsi nė Pushtetin vendimmarrės, vetėm kaq kėrkohet sipas mejė, gjė tė cilėn ende nuk e kemi arritur, kur kujtojmė qė Kryetari aktual i Bashkisė Tiranė ėshtė aty falė Partisė Komuniste Shqipatre, falė atyre 3 - 4 fotove tė Enver
Hoxhės qė dalin cdo pėrvjetor clirimi dhe atyre 1.800 votave determinante pėr tė zgjedhur Kryetarin!
Pas gjithė kėtij mendimi qė e nisa vetėm pėr pak gjė, por mė zgjati shumė, vazhdoj tė pyes veten:
Cfarė do bėjmė mė figurėn e Enver
Hoxhė-s!?
Do kujtohemi cdo pėrvjetor Clirimi ta shajmė dhe poshtėrojmė duke u mjaftuar me kaq!?
Cfarė do u themi fėmijve pėr kėtė periudhė historie prej kėtij njeriu!?
*Sociolog nė Qendra Komunitare Integrimi (Q.K.I)
/albeu.com/
Shtuar më 21/11/2014,
ora 11:24
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn unk als_Latn crh_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn fur_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn glg_Latn als_Latn als_Latn als_Latn cat_Latn als_Latn jav_Latn