als_Latn dik_Latn sag_Latn
Rinia mes cigares dhe mollës së borëbardhësPublikuar 1 month ago në Lajmpress
EPIROT FERATI
Sot në kohën e kapitalizmit modern dhe fshatit virtual global, komunikimi i të rinjve me botën virtuale ka kapërcyer çdo kufij të dashurisë dhe afirmitetit mes njeriut dhe teknikës informative që dikur ishte inegzistente, që sot me njeriun janë një materie e gjallë. Ndërsa në anën e kundërt kjo dashuri ka bërë që të rinjtë të mos perjetojnë asgjë dhe të ndahen larg e më larg nga intuita, instikti dhe intelekti njerëzor.
Gjerë në çastin e pjekurisë i riu është rob i dëshirave dhe kënaqësive boshe që ia ofron mjedisi në të cilin zhvillon botën e tij ndijësore, i cili është shumë larg natyrës dhe dinjitetit njerëzorë. Pjekuria dhe maturia e të riut vihen në dukje kur ai nuk heq dorë nga qëndrimi i drejt dhe ndaj njerëzve prej të cilëve ka pësuar keq.
Ngritja ose rënia e një të riu varet nga vetëdija dhe ndërgjegjshmëria e tij mbi botëkuptimin e jetës në tërësi. Përpjekjet për të arritur dyert e sukseseve të mëdha, pa provuar ato të voglat, bën që kur hapen ato të e befasojnë me dritën apo errësirën e tyre. Si pasojë, do të përfundojë në një mendjemadhësi dhe injorancë të skajshme, ose në një dëshpërim që shkatërron mendjen,zemrën dhe trurin e tij. I riu nuk duhet kurrsesi t’i hap portat të cilat nuk do të mund t’i mbyllë pastaj, përndyshe nuk do të jetë diçka tjetër përveç se krijesë hibride e kontrolluar nga një individ apo grup shoqërorë.
-Sot rinia ka humbur toruan dhe askund nuk po e gjen vetveten, gjë e cila po vë në pikëpyetje shumë çështje të mëdha si: ardhmëria e popullit, ardhmëria e familjes dhe ardhmëria e vetë të riut. Në veçanti ata nuk po gjejnë prehje në ngrohtësinë e gjirit familjarë për shumë arsye, dhe disa prej tyre janë:
Mungesa e autoritetit në familje, patriarkalizmi, edukata dhe perkujdesja jo e mirfillt, bota virtuale, paragjykimet mbi aftesitë e veta etj.
Mungesa e autoritetit tek çdo i ri sjellë pakënaqsi të mëdha të cilat mund të ngërthehen edhe me dëshprim që i detyron të rinjtë këtë autoritet ta kërkojnë jashtë familjes, pra në shoqëri , në të cilën pastaj i riu duhet të zhvishet tërësisht nga petku i edukatës, zakoneve dhe kulturës së marrur nga prindërit. Lënien në përgjegjësi subjektive të një të riu baballarët dhe brezat e hershëm e shihnin si cenim të gurëthemelit tradicional shqiptarë ku babai gjithmonë qëndronte në krye të dhomës stoikisht, në cilësinë e autoritetit të pacenueshëm i cili di dhe ka potencialin e vetëm që ti zgjidhë problemet familjare.
Ndërsa, brezi i sotëm promovon një mentalitet demokratik pa demokraci, lirinë pa kufij. Ky fenomen fatkeqësisht po i shkatërron vlerat rinore të të rinjve dhe aspiratat e tyre për një të ardhme dinjitoze dhe mbi të gjitha njerëzore.
Teknologjia ka teknizuar edhe natyrën edhe ndjenjat njerëzore duke i shëndrruar në jonjerëzore dhe njerëzit duke e shndërruar atë në karikaturë njerëzore.
Në të kaluarën të rinjtë lindnin dhe vdisnin në luftë. Por është e çuditshme se si lufta nuk u la trauma aq të thella që të ua çrregullonte bosullën jetësore.
Ëndrrat dhe qëllimet e tyre ishin të mëdha dhe dhanë rezultate konkrete duke u dhuruar potencial intelektual, akademik, duke i formuar ata në njerëz me vlera dhe cilësi të larta, dhe këto vlera po i gëzon brezi i ri, mirëpo, fatkeqësisht nuk po di t‘i shfrytëzojë, apo ata nuk po dinë të menaxhojnë me brezin e ri. Kjo lidhje brez-brez jo e ujitur aq sa duhet për të dhënë frute të shëndosha, dita-ditës po thahet, dhe kësaj tharje po i ndihmojnë sigurisht, faktorët e jashtëm, sorrat e zeza,urithët, qukapikët, duke e grimcuar me sqepat e tyre në përpjekje që ta rrënojnë përdhe.
Diturinë që kishin gjeneratat e mëparshme e transmetuan edhe tek ne, por kjo dituri që ata i bëri hero të familjes dhe pishtarë të kombit, sot nuk po e japin të njëjtin rezultat. Sot, rinia duke poseduar këtë model nga e kaluara, nuk po e jep avansimin e paramenduar dhe shpresuar, por përkundrazi, po shkakton regres.
Ai brez që prodhoi njerëz me ideale të larta, edhe pse gjendej në gjendje mjerimi dhe kishte përjetuar gjenocide të njëpasnjëshme, ata prap dhanë rezultate të pamohueshme në çdo sferë të jetës, qoftë shpirtërore apo materiale.
Po ky brez ishin ata të rinj që kishin ambicie aq të forta sa që u zgjonin nga gjumi me të vetmen dëshirë që të japin gjithcka që kishin në dispozicion për ngritjen e shoqërisë në piedestalet më të larta të mundshme.Dhe nuk flinin, sepse vdisnin për idealin që kishin në vete. Ndersa sot nëna Shqipëri po vdes nga shqiptarët!
Mos vallë këtë amanet nuk po e shohin të rinjtë përshkak të gjërave të kota me të cilat merren ata dhe me të cilat e harxhojnë kohën e tyre?!
Perëndimi si një vend ku ëndrrat bëhen realitet, dhe të rinjtë duke qëndruar atje si Liza në botën e çudirave, politika e tij substanciale për shkrirjen e kulturave në një të vetme, për rininë është shumë atraktive dhe terheqëse. Në këtë vend shohin atë që syri kurrë më parë nuk ia ka parë, mirëpo përballen në çdo hap të tyre me imoralitetin, me dyftyrësinë, gënjeshtrën, cigaren,krimin,drogën, paturpësinë dhe shumë iluzione që për syrin e një të riu janë po aq të bukura sa molla e borëbardhës, që për fat të keq edhe pse me bukuri madhështore në vetvete përmbante helmin shkatërrues psiko-fizik.
Mbi kë bie pergjegjësia për këtë dështim?!
Kjo sëmundje vdekjeprurëse kombëtare në rininë tonë mund të kurohet vetëm nëse bëhet bashkimi i të gjithë faktorëve relevant për këtë epidemi, duke filluar nga prindërit, vetëdijësimi i të rinjve për përgjegjësinë që kanë për shoqërinë që i rrethon, si dhe organet kompetente dhe institucionet politiko-shoqërore përkatëse, të cilët as që e lodhin kokën e tyre për rimëkëmbjen e shoqërisë e cila i dhuroi me mund e sakrificë atë pozitë dhe autoritet!
-Të rinjtë jo vetëm që po veprojnë gabimisht, pa analizë të veprimit të tyre por atë po e ngrisin në katrorë, në njërën anë duke e thithur një gllënjkë nga tymi i cigares dhe në anën tjetër me atë tymë kimikalesh duke i fryrë mollës së helmuar të borëbardhës.
Me kafshimin e saj nuk po vdes vetëm i riu që në qenien e tij tanimë posedon helm, por bashkë me erën dhe aromën e asaj molle po i prish mollat e tjera të shëndosha, nga shpërndarja e helmit mbi gjithë shoqërinë, e që shumëkush me vetëdije apo pavetëdije po e gëlltit.
Çuditërisht ende nuk po gjindet as shkaktari i helmit e as kurimi i tij!
Rinia duke pasur dënimin dhe shpërblimin si parim të parë themelor, do të arrij të bëjë hapa gjigantë në të mirën e vetvetes, komunitetit, dhe vendit që e rrethon.
Kur mashtruesi të turpërohet, kur studenti të shpërblehet, kur në krye të familjes qëndron i riu i ndërgjegjshëm për përgjegjësinë e tij, kur gënjeshtarët dënohen me denoncim, kur i sukseshmi shpërblehet për kontributin intelektual në të mirë të shoqërisë, kështu duke kontribuar në këtë rrugë, do të hiqen krimbat që bëjnë helmuese mollat, dhe të rinjtë me plot ndërgjegjshmëri, përgjegjësi, kreativitet dhe punën e tyre mollave do t‘i japin ngjyrën dhe shkëlqimin e tyre të merituar jo vetëm nga pamja por edhe nga cilësia që do të jenë përplot vlera për vete dhe brezat e ardhshëm.
Kështu do të gëzojmë lidership te mirëfilltë, familje dhe shoqëri të shëndoshë.
als_Latn umb_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn