als_Latn dik_Latn sag_Latn
“Pyetjet e testimit të infermierëve dolën nga administrata mediokre, jo nga aura shkencore”
Flet Dok.Shk. Gëzim Xhepa Pedagog Departamenti i Morfologjisë, UMT. Kirurg Plastik QSU “Nënë Tereza”: Edukimi në Vazhdim, inekzistent
Testimi nuk erdhi si nevojë shkencore në konsultim me rrethet shkencore, por erdhi si nevojë administrative, ku u vu në pikëpyetje gjithçka e arritur, ku u vu në pikëpyetje dhe niveli aktual i statusit të shkencës në vendin tonë. Pyetjet dukej që ishin marrë të gatshme nga jashtë, dhe kishin hasur në përkthyes të dobët. Nëse shtresa pedagogjike konsiderohet e padenjë për konsultime të tilla të një rëndësie nacionale, atëherë më vjen keq, por qeveria ka bërë autogol fatal!
Teksa ministria e Shëndetësisë ka bërë shumë zhurmë sa i përket testimit të infermierëve dhe mjekëve nuk ka më mirë se sa të realizosh një intervistë me një nga ikonat e mjekësisë shqiptare Dok. Shk. Gëzim Xhepa Pedagog Departamenti i Morfologjisë, UMT. Kirurg Plastik QSU “Nënë Tereza”. Në një interviste z.Xhepa flet për koston e marrjes së krediteve, a janë një matës objektiv i formimit të mjekut dhe progresit të tij profesional, sa efektiv është aktiviteti i QKEV në evoluimin e njohurive të personelit mjekësor. Në vijim të intervistës z.Xhepa flet dhe cila do të ishte zgjedhja më e mirë e tarifave të reja të kreditimit, si pedagog Mjekësisë flet se si i vlerëson pyetjet e testimit të infermierëve, si dhe problemet me ët cilat përballet testimi i kërkuar nga MSH. Ja si shprehet më tej ai në këtë intervistë.
Dok.Shk. Gëzim Xhepa si Pedagog Departamenti i Morfologjisë, UMT, Kirurg Plastik QSU “Nënë Tereza” a mund të na thoni cila është kostoja e marrjes së krediteve?
Kostoja e krediteve varet nga konferenca dhe kreditet e saj të akredituara nga QKEV. Ajo kosto varion nga vendi ku bëhet konferenca dhe kohëzgjatja e saj, duke përfshirë këtu shpenzime udhëtimi dhe qëndrimi brenda, apo jashtë vendi. Megjithatë, kostoja e vërtetë është kostoja morale e deformimit të misionit të edukimit në vazhdim. Shohim farmacistë që marrin pjesë në konferenca kirurgjikale, apo e kundërta; shohim stomatologë që marrin pjesë në konferenca të zemrës, dhe kreditet e tyre janë të vlefshme, duke shënuar progres në formimin profesional të tyre. Në këtë rast është konvertuar kërkesa për formim dhe apdejtim të vazhdueshëm të njohurive të tyre, në konceptin ekonomik të blerjes së krediteve. Në raste të tilla, përveçse regjistrimit në konferencë dhe pagesës e taksës së regjistrimit, pjesëmarrësi në konferencë do t’i shtojë kostos dhe humbjen e kohës nëse për korrektësi do të qëndrojë brenda dhe do të dëgjojë problematika të cilat jo vetëm nuk i interesojnë, por edhe shpesh nuk i kupton, pasi formimi i tij është shumë larg fushës së referateve në evenimentin përkatës. Nëse kjo kosto do të mbulohej nga institucioni, si në vende të tjera në perëndim, atëherë do të kishim korrelacion ndërmjet interesave të institucionit, formimit profesional të mjekut dhe shpenzimit adekuat për këtë formim.
A janë kreditet një matës objektiv i formimit të mjekut dhe progresit të tij profesional?
Krediti shpreh thjesht një pjesëmarrje në një aktivitet shkencor dhe nuk mund të testojë vlerat e aktivitetit dhe kontributin e tij në evoluimin e njohurive shkencore të mjekut. Shihet që QKEV thjesht verifikon pjesëmarrjen dhe përcakton kredite herë me doza objektive dhe herë me doza subjektive. Në mendimin tim, që këtu ngrihet gabim masa e vlerësimit të formimit dhe njohurive. Shoh se konferencat tona shpesh mbushen me studentë etj. Në emër të megalomanisë të evenimenteve të mëdha, ku shkenca transformohet në shoë teatral. Të flasësh për formim në vazhdim, nuk mund të ngresh projekt, apo strategji, pa atë shtresë shkencore që formon mjekun, pa departamentet dhe punonjësit e aurave shkencore të fakultetit. Që këtu ngrihet një konflikt, ku administrata e QKEV e ndjen veten në konflikt dhe jo në partneritet me stafin shkencor, një sëmundje e vjetër në vendin tonë, ku në çdo raport të ndërsjellët kërkohet dominanca. Në mendimin tim edukimi në vazhdim me më pak shpenzime dhe i niveluar sipas shkallës së zhvillimit dhe problematikave të terrenit, mund të bëhet me “round – tables”, apo tavolina të rrumbullakëta, ku në bazë të një programi të ngritur në departamente personeli mjekësor i qendrës kreditohet për leksione dhe referime në spitale rajonale, dhe personeli i këtyre spitaleve, aktivizohet drejtpërdrejtë në debat duke ballafaquar njohuritë me tezat e hedhura. Tashmë nuk kemi salla të mëdha të tejmbushuara me njerëz që s’kanë asnjë interes për atë që diskutohet, por dhoma të ngushta ku ballafaquesit janë nën presionin e një debati të mirëfilltë bilateral. Edhe në aspektin ekonomik shpenzimet kufizohen pasi humbin kostot e sallave dhe udhëtimi i një morie profesionistësh drejt qendrës, por një, dy, apo më shumë lëvizin nga qendra në periferi. Departamentet duke pasur nën kontroll këto tavolina të rrumbullakta rajonale, jo vetëm kontribuojnë në progresin rajonal, por dhe në progresin e vetvetes, duke u ndeshur me problemet e periferisë. Tashmë dhe konferencat kombëtare në qendër do të kenë në aksin e tyre ekstrakte të një pune rajonale të shpërndarë në gjithë Shqipërinë, dhe jo tema formale që ndonjëherë ngrihen dhe brenda një jave. Si përfundim mund të them se kreditimi duhet të jetë rezultat i një debati periodik një vjeçar i drejtuar nga departamentet e Universitetit Mjekësor në çdo rajon mjekësor të vendit, që mund të kurorëzohet me sukses në konferenca nacionale, ku pjesëmarrësit nuk janë më spektatorë, por dhe aktorë të evolumit shkencor.
Sa efektiv është aktiviteti i QKEV në evoluimin e njohurive të personelit mjekësor?
QKEV aktualisht është pozicionuar në një qendër administrative përllogaritjesh mekanike kreditesh, pa njohur asnjë mekanizëm objektiv korrelimi ndërmjet krediteve të fituara dhe kontributit të tyre në formimin në vazhdim të mjekut. Nga ana tjetër, ajo është transformuar në një zyrë peshimi subjektiv të rëndësisë së evenimenteve shkencore për përcaktimin e krediteve të tyre. Në këto, rrethana QKEV është shumë larg misionit të saj, sepse ajo nuk njeh forcën e plasdarmës edukative të rretheve shkencore të Universitetit Mjekësor. Ajo nuk respekton misionin e saj korrelativ qendër bazë, dhe administrativ për projektimin e strategjive të ngritjes profesionale, nëpërmjet programesh të ngritura nga departamentet shkencore. Ajo është thuajse e paaftë të zyrtarizojë mekanizma efikasë të afrimit të debatit shkencor në bazë, në çdo cep të vendit, duke angazhuar shpirtërisht gjithkënd në strategjinë e edukimit në vazhdim, duke lidhur ngushtë interesat e kreditimit të mjekëve të qendrës që shkojnë në bazë me referimet e tyre, dhe debatin rreth tavolinave të ngushta të mjekëve në periferi, që ballafaqojnë njohuritë e tyre me informacionin e referuar. Që këtu mund të lindin punime serioze hulumtuese për problematika reale, jashtë informacioneve mjekësore futuriste të pa aplikueshme në bazë. Vetëm në një bazament të tillë mund të lindin konferenca nacionale serioze me çështje reale dhe punë aktive, ku kreditimin e ka bërë koha dhe djersa e hedhur në shërbim të hulumtimit shkencor, dhe ku QKEV i largohet vlerësimit subjektiv të krediteve.
Ministria e Shëndetësisë ka deklaruar se në mars do të negociohet për tarifat e reja të kreditimit, cila do të ishte zgjidhje e mirë?
Nuk jam në dijeni për këtë strategji, por nëse është e vërtetë sërish problematika e krediteve gjendet tek tarifimi dhe jo tek politika e kreditimit, si praktikë dhe strategji objektive e vlerësimit të progresit profesional, si në qendër (pranë institucioneve universitare), ashtu dhe në bazë. Problematika nuk qëndron tek tarifimi, se kjo do të ishte e vlefshme nëse qeveria shqiptare do të kishte mundësi të subvenciononte formimin, në një kohë që problematikat janë shumë më të mëdha për funksionimin normal të spitaleve dhe qendrave shëndetësore dhe shmangien e mungesave në to. Problematikat administrative nuk duhen ngatërrohen me ato shkencore. Universiteti dhe profesorati i tij është partner në drejtim të formimit, progresit dhe ngritjes së strategjive. Për mua, pa u kuptuar dhe ndarë funksionet administrative korrelatore dhe drejtuese, me ato planifikuese shkencore dhe strategjike, ndoshta partneritetit mes politikës dhe heronjve të heshtur të shkencës nuk do të gjendet kurrë. Kreditimi duhet të jetë i vazhdueshëm dhe të ndjekë me besnikëri formimin e vazhdueshëm atje ku punohet, brenda kolektivit të qendrave rajonale, me të deleguar shkencorë nga departamentet e Universitetit. Këtu do të lindin dhe temat, nga këtu mund të kreditohet dhe pesha e evenimenteve shkencore, nga këtu lindin dhe strategjitë nacionale. Nëse, do t’i lihej departamenteve shkencore politikat dhe strategjitë e zhvillimit të mjekësisë, do të ishte një gabim po aq i rëndë sa kalimi i strukturave administrative në pozita të krijimit të strategjive të evoluimit dhe vlerësimit shkencor.
Ju si pedagog si i vlerësoni pyetjet e testimit të infermierëve?
Për aq kohë sa pyetjet kanë dalë nga zyrat e administratës dhe jo nga aurat shkencore kuptohet që nuk mund të kem ndonjë opinion pozitiv. Testimi nuk erdhi si nevojë shkencore në konsultim me rrethet shkencore, por erdhi si nevojë administrative, ku u vu në pikëpyetje gjithçka e arritur, ku u vu në pikëpyetje dhe niveli aktual i statusit të shkencës në vendin tonë. Pyetjet dukej që ishin marrë të gatshme nga jashtë, dhe kishin hasur në përkthyes të dobët. Nga ana tjetër, ato mbroheshin siç kam ndjekur në disa emisione televizive nga persona që vetëdeklaroheshin pedagogë, pa qenë të tillë. Atëherë, pyetja e vetme është: Kaq të vështirë e ka qeveria të komunikojë me punonjësit shkencorë të këtij vendi?!! Sado të dobët të jenë ata në formimin e tyre, produkti i tyre mund të ishte shumë më solid, se sa zëri i militantëve mediokër të dalë nga zyrat e administratës.
Cilat janë problemet e këtij testimi të përfolur?
Testimi është provim, apo dëshmi e njohurive në përkthimin e tij etimologjik. Qëndrimin tim ndaj testimit e kam shprehur dhe më parë në shtyp, në gazetën “Shëndeti”. Të marrësh në provim, do të thotë që i pyeturi të dëshmojë se sa ka përvetësuar atë për të cilën është edukuar në vazhdim. Nuk është e nevojshme të testosh për të ngritur strategji edukimi. Testimi përdoret për të verifikuar rezultatet e strategjisë së edukimit. Që këtu, kuptohet që gjithçka është ngritur në rrugë të mbrapshtë. Nevoja e një strukture që ndjen çalim në edukim dhe formim profesional është të ngrejë strategji në bashkëpunim me rrethet shkencore të Universitetit Mjekësor. Kaq kundërshtarë shihemi nga politika, që thirrjet e gjithë stafit pedagogjik për tërheqje të bien në vesh të shurdhër. Jo, çdo qeveri shkencën e ka partner dhe duhet të lypë nga ajo ndihmë, pasi nuk e ka as konkurrent në kolltuk, e as konkurrent në pasuri. Rrethet shkencore ngopen me oksigjen. Unë mendoj prerë se infermierët nuk mund të testohen për disa arsye objektive: a. Së pari: Për ta nuk ka pasur program edukimi në vazhdim, ndaj dhe s’ke të drejtë morale të testosh se deri ku ka arritur formimi i tyre. b. Së dyti: Testimi asnjëherë nuk mund të jetë nacional, pasi një infermier në qendër i ka njohuritë teorike dhe aftësitë praktike të thella, por monovalente (në specialitetin e tij), ndërsa në periferi këto njohuri dhe aftësi janë më superficiale, por polivalente (të shtrirë në një gamë të gjerë patologjish). Pra testimi duhet të jetë selektiv, i përshtatur për nivele dhe shtresa të ndryshme infermierore, në përputhje me fushën e aktivitetit. Dhe një testim i tillë mund të formulohet vetëm në aura shkencore, dhe jo në zyra administrative. c. Së treti: Asnjë institucion shkencor nuk është i aftë të ngrejë një test në vakum. Pasi të marrësh në provim do të thotë të dish se sa duhet të dijë ai që merret në provim. Dhe të dish se sa duhet të dijë ai që merret në provim, duhet të ngresh në fillim në strategji edukimi nacionale, selektive në qendër dhe në periferi. Ndonëse zoti ministër mund të jetë nisur nga një dëshirë e mirë, për të filluar gjithçka nga zeroja, në këtë ide ka gabuar, pasi duhej të konsultohej më parë me profesionistë të testimit, që është stafi pedagogjik. Nëse shtresa pedagogjike konsiderohet e padenjë për konsultime të tilla të një rëndësie nacionale, atëherë më vjen keq, por qeveria ka bërë autogol fatal!
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn