als_Latn dik_Latn sag_Latn
Mars 1997, urdhrat e Berishës kundër Jugut (Burimi: Shekulli, www.shekulli.com.al)
Mars 1997, urdhrat e Berishës kundër Jugut
Sot, opozita “demokratike” u ka bërë thirrje qytetarëve që të ngrihen në protesta për të larguar nga pushteti qeverisjen aktuale, me akuzën se është e kriminalizuar dhe po rrezikon jetët e qytetarëve. A ka motiv kjo forcë politike që t’u drejtohet kështu shqiptarëve? Po, ka dhe madje një motiv shumë të fortë. E vërteta e mëparshme na ka dhënë shumë shembuj se, kur korrupsioni ndjen ardhjen e shtetit ligjor, tmerrohet dhe bën çfarë të mundet nga aftësitë e veta kriminale për të shpëtuar parajsën e fituar me anë të rrugëve të pasurimit kriminal. Ka edhe një realitet, se krimineli, në raste të veçanta, kur parandien mëkatin e palarë, kthehet atje te vendi i krimit për të bërë një të dytë. Dita e 12 marsit na kujton, fillimin e vrasjes më të madhe të popullit, nën qeverisjen e një pushteti që ka marrë emrin “Qeveria e vdekjes”.
Për bëmat e saj ka një rapsodi që fillon me këto vargje: Doli horri në krye të vendit Dreqi i ra karadyzenit, Vallen e priu qeni i qenit Ja ç’na kujtojnë faktet dhe dokumentet, për t’u bindur se ku ha bukë dhe rron në luks shtabi i vërtetë i krimit të marsit ’97. Kur populli nga të katër anët e vendit ishte ngritur në protesta kundër qeverisë “Meksi”, që lejoi vjedhjen masive të shqiptarëve përmes firmave piramidale, qeveria punonte për t’i ndalur ato me çdo mjet. Për t’i mbytur me gjak ato protesta, janë lëshuar brenda 7 ditëve, nga data 2-9 mars të vitit 1997, 82 urdhra, nga i ashtuquajturi, komandant i operacionit, Bashkim Gazidede dhe nga shefi i shtabit të përgjithshëm të ushtrisë Adem Çopani. Por mbajtja e këtyre urdhrave është akt-akuza më e rëndë, që mund të klasifikohet si krim lufte.
Këtu ka edhe një hile që fsheh frikën e kryesorit në këtë tragjedi kombëtare. Pra, Sali Berisha, si President dhe komandat i përgjithshëm i ushtrisë shqiptare, nuk lështonte urdhra me firmën e tij, por urdhëronte verbalisht në bazë të kodit sekret që mbante. Ndër 82 urdhrat e lëshuar, më i rëndë është “Plani i veprimeve për asgjësimin e kryengritjeve rebele të Jugut”, që duhet të përfundonte më 30 mars 1997. Vetëm një ushtri pushtuese e huaj mund ta vinte në jetë atë plan. Por shqiptarët që e kanë përpiluar atë, ose janë tallur me eprorët e tyre, ose kanë qenë të çmendur. Kur e kemi para syve atë plan, bindemi se nga erdhi dhe se kush e përdor mjetin e terrorit popullor, tritolin.
-Plani i veprimeve luftarake i forcave pjesëmarrëse në asgjësimin e kryengritësve rebelë në Jug të Shqipërisë prej datës 1-30 mars 1997
Ideja e Organizimit
Nëpërmjet organizimit të trupave rezerviste nga Shqipëria e Mesme dhe e Veriut, në bashkëpunim me trupat komando presidenciale, si edhe përdorimin e gjerë të aviacionit, artilerisë, lëndëve helmuese luftarake (LHL) dhe të grupeve të zbulimit, në zonat kundërshtare, të realizohet përqendrimi i trupave në brigjet Veriore të lumit Vjosë, si bazë nisjeje, për të ndërmarrë mësymje të përgjithshme, duke dhënë goditjen kryesore në drejtim: Fier-Vlorë dhe atë ndihmëse në drejtimin Gjirokastër-Sarandë, për të asgjësuar fizikisht të gjithë personat që do të kundërshtojnë dhe në pamundësi të realizimit të objektivave të përdoren për terror ndaj rebelëve, bombardime me aviacion, LHL, mjete të blinduara deri në vendosjen e plotë të pushtetit ushtarak.
-Objektivat e operacionit- Mobilizimi i trupave nga dt. 4-7.3.1997
Përqendrimi i trupave në bazën e nisjes Fier-Ballsh, Këlcyrë, Përmet.
Hartimi i listave për personat që do të asgjësohen, në qytetet Vlorë, Tepelenë, Gjirokastër, Delvinë e Sarandë.
Kapja e urave kryesore të kalimit të trupave: ura e Milofit (Vlorë), e Pacinit (Mallakastër), ura e Dragoit Leklit (Tepelenë), Qafa e Muzinës (Gjirokastër) etj.
Desantimi (ulja) e trupave speciale në rajonet e fushë Çajupit, aerodromi i Gjirokastrës, Sarandë, Rrafshnalta e Kurveleshit.
Zbarkimi nga deti në drejtim të Vlorës 4-6.3.1997.
Përdorimi i forcave të Akademisë së Rendit, forcave speciale në rajonet ushtarake të Arshi Lengos në Gjirokastër.
Vendosja e lidhjeve direkte midis forcave qeveritare me repartet e policisë dhe SHIKU-t.
Kufizimi me çdo kusht i përhapjes së kryengritësve, në veri të lumit Vjosa.
Mbrojtja me çdo kusht e Tiranës nga marshimi i forcave rebele të Jugut.
Bllokimi me çdo kusht i urës së Rrogozhinës, Qafës së Krrabës (me forca policore e ushtarake).
Kontrolli i gjendjes morale dhe origjinës gjeografike të trupave për mbrojtjen e Tiranës dhe neutralizimin e ushtarëve të Jugut.
Përdorimi i aviacionit luftarak gjuajtjes e bombardues, nga regjimenti i Gjadrit, përqendrimeve të forcave rebele në Sarandë, Tepelenë e Vlorë.
Forcat dhe mjetet pjesëmarrëse në operacion
Tri brigada këmbësorie (Tiranë-Kavajë)
Dy brigada artilerie (Gradec-Fushë-Krujë)
Dy brigada tankesh (Vlorë-Gjirokastër)
Një brigadë xheniere
Një Regjiment Aviacioni (Gjadër)
Dy distrikte detare (Durrës e Shëngjin)
Një Repart Komando (Përmet)
Një Repart Logjistike
Të gjitha forcat e komisariateve (Vlorë, Përmet, Tepelenë, Delvinë dhe Sarandë).
Shumica e Pjesëmarrësve në operacion 25 mijë vetë
Protesta e parë
Protesta e parë që u zhvillua ishte ajo e 16 janarit në Vlorë. Më 19 janar zhvillohet në Tiranë një protestë e kreditorëve të Sudes. Më 24 janar fillon “de facto” rebelimi. Me mijëra banorë të Lushnjes, shpartallojnë forcat e policisë dhe djegin bashkinë e qytetit bashkë me kinemanë.
Qeveria e Pajtimit
Më 9 mars 1997 formohet Qeveria e Pajtimit Kombëtar me në krye Bashkim Finon, kryetar i bashkisë Gjirokastër. Kjo qeveri u formua si pasojë e vullnetit politik të maxhorancës dhe opozitës. Qeveria e re ju bën thirrje ish-efektivëve të ushtrisë të kontribuojnë për rivendosjen e rendit dhe qetësisë. Presidenti del në TVSH në një deklaratë drejtuar kombit ku ai bën thirrje për “Pajtim, besim, bashkim dhe gjakftohtësi”.
Viktimat, mbi 5000 të vrarë
Më 13 mars 1997, Republika e Shqipërisë nuk kishte në këmbë as qeveri, as Parlament dhe as ushtri të armatosur, as burgje dhe asgjë. Bashkë me repartet e ushtrisë u zhbënë edhe komisariatet e policisë. Kjo u kushtoi shqiptarëve rreth 5 mijë jetë njerëzish, të vrarë, të mbytur në det nga tragjedia e Otrantos, të vrarë në tunelet e municioneve dhe të vrarë në sheshluftimet e vendit. Akoma më tragjik është bilanci i fëmijëve. Shumë prej fëmijëve të vrarë janë vrarë nga pakujdesia. Numërohen rreth 30 fëmijë të vrarë nga armët e depove.
Misioni “Alba”
Me datë 28 mars Kombet e Bashkuara miratojnë rezolutën nr. 1101 për ndihmë humanitare ndaj Shqipërisë. Më 15 prill misioni ndërkombëtar “Alba” vjen në Shqipëri. Rreth 7000 ushtarë nën drejtimin e Italisë vijnë në Shqipëri për të rikthyer rendin dhe forcën e ligjit. Forcat e para zbarkojnë në Durrës. Rikthehet normaliteti në Tiranë..
Mashtrimi për Veriun: Flamuri i huaj është ngritur në Vlorë
Forcat që mundën të grumbullohen në zbatim të urdhrit të 9 marsit 1997, nuk qenë në atë masë që pritej. Oficerët e liruar nga reformat e viteve 1992-1996 nuk pranuan t’i merrnin fletëthirrjet me shenjën e kuqe (urgjente). Këtë gjë e bënë në masë edhe ushtarët rezervistë. Mosbindja ndaj pushtetit në këtë rast, vinte nga logjika se situatë kërcënuese në kufijtë shtetërorë nuk kishte dhe për problemet e rendit, ushtria s’mund të zëvendësonte policinë. Madje, hallin e popullsisë në Jug e vuanin edhe veriorët, të mashtruar nga piramidat e fajdeve. Edhe ata thërrisnin: “Duam paret tona!” Shumicën e ushtarëve rezervistë të grumbulluar në Shkollën e Bashkuar e përbënin militantët partiakë dhe fshatarë të mashtruar se gjoja kufijtë e Jugut i ka shkelur ushtrua greke. Punonte me kapacitet të plotë “ndërmarrja” e thashethemeve se gjoja flamuri i huaj ishte ngritur në Vlorë. Operacioni i koduar kundër “rebelëve” filloi me nisjen drejt Jugut të forcave të Veriout të transportuara me 72 autobusë dhe 113 automjete IFA. Nga Zall-Herri u nis edhe një batalion tankesh me destinacion Përmetin dhe pushtimin e sektorit më të rëndësishëm të Jugut, sipas mendjes së gjeneralëve të operacionit.
Pak kronologji
Më 7 mars, në Tropojë, u hapën për popullin depot e ushtrisë që ishin shumë të pasura me teknikë luftarake, si zonë afër kufirit me Republikën Federative të Jugosllavisë. Si Tropoja, ranë edhe garnizonet ushtarake të Kukësit dhe Shkodrës. Më 12 mars 1997, nga Tirana u dha urdhri verbal që të largohen nga repartet ushtarake oficerët dhe kështu u hapën depot e armëve për të gjithë. Në orën 13:00 të kësaj dite, garnizoni i madh i Burrelit, së bashku me 11 qendrat e tjera ushtarake u braktisën dhe u mësynë nga tri kategori njerëzish: hajdutë, trafikantë dhe nga njerëz të ardhur nga rrethet e tjera për të grabitur armë me qëllim mbrojtjen e shtëpive të tyre.
12.03.2015
Burimi: Shekulli
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn cym_Latn fur_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn gla_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn unk als_Latn