als_Latn lit_Latn uzn_Latn
Dihet mirėfilli se pas Luftės sė Dytė Botėrore, syri dhe veshi i regjimit jugosllavė ishte padyshim Shėrbimi famėkeq UDB. Ku e kishte zanafillėn kjo famėkeqja UDB pėr Kosovė, e cila ia nxiu jetėn shqiptarėve?! Mė 14 maj 1944 me vendim tė Shtabit Suprem tė UNĒJ-sė, u formua OZNa (Odelenjeza Zashtitu Naroda - Dega e Mbrojtjes Popullore) e cila fillimisht ka vepruar nė kuadėr tė seksionit tė MP tė KANĒJsė. Ky formacion shfarosės pėr shqiptarėt, nė Kosovė u themelua mė 1 shtator 1944. Tė gjitha dokumentet e kohės flasin se OZNa pėr Kosovė ėshtė formuar me kėrkesėn e Komitetit Krahinor tė Kosmetit dhe tė Komitetit Qendror tė PKJ-sė. Pėr formimin e saj, pėrgjegjės ishte Aleksandėr Rankoviqi, i cili pėr atė ditė i kishte ftuar nė njė takim - nė ishujt Vis tė Kroacisė ku morėn pjesė edhe Miladin Popoviqi, Dushan Mugosha dhe Spasoje Gjakoviqi.
Nė kėtė takim u vendos qė shef i OZN-sė pėr Kosovė tė emėrohej Spasoje Gjakoviqi. Me rastin e promovimit tė OZN'ės nė Kosovė, nė radhėt e saj ishin edhe tre anėtarė tė "Komitetit Krahinor tė Kosmetit": Ali Shukria, Ēedo Mijoviqi dheSahit Bakalli.
Me rastin e formimit tė tė ashtuquajturės 'Qeveri demokratike' nė mars 1945, OZNahyri nė pėrbėrjen e Ministrisė sė Punėve tė Brendshme, ndėrsa pas shpalljes sė Kushtetutės sė parė tė Jugosllavisė sė AVNOJ-it (janar 1946) ajo u shndėrrua nė UDB (Uprava Drzhavna Bezbednosti - Drejtoria e Sigurimit Shtetėror - DSSH). Me kėtė emėrtim UDBa veproi deri nė korrik tė vitit 1966, kur nė Plenumin e Brioneve u largua nga pushteti Aleksandėr Rankoviqi. Pas disa ndryshimeve sipėrfaqėsore brenda kėtij shėrbimi, UDBa u emėrtua si SDB (Slluzhba Drzhavne Bezbednosti - Shėrbimi i Sigurimit Shtetėror), por, pavarėsisht nga ndryshimi i emrit, populli shqiptar deri nė ditėt e sotme e njihte si UDB. Krahas SDB alias UDB-sė ka vepruar edhe njė shėrbim tjetėr sekret i njohur si KOS (Kontra Obaveshtajna Sluzhba - Shėrbimi Kundėrspijunues). KOSi ka vepruar nė kuadėr tė Armatės jugosllave APJ. OZNa/UDBa/SDB dhe KOSi ishin dhe mbetėn shėrbimet sekrete antishqiptare dhe mė monstruoze nė luftimin e Lėvizjes Kombėtare Shqiptare gjatė viteve 1945 - 1999...
Ali Shukria 1919 2005, Prokuror i parė publik i Kosovės (Kosmet)
Ndonėse kėto shėrbime antishqiptare konsideroheshin si 'Dorė e fortė' brenda shtetit jugosllavė dhe si tė tilla i ndiqnin, keqtrajtonin dhe i burgosnin pamėshirė shqiptarėt, kudo dhe nė ēfardo forme qė kundėrshtonin regjimin e ri jugosllavė, mė 3 shkurt 1945 nė bazė tė vendimit tė Mbledhjes sė AVNOJit mbi formimin dhe kompetencėn e "Prokurorit Publiktė Jugosllavisė Demokratike Federative", u formua edhe "prokuroria publike e Kosovės dhe Metohisė, ku prokuror publik u emrua punėtori i OZNės Ali Shukria. Vendosja e administratės ushtarake nė Kosovė mė 8 shkurt 1945 (me njė vendim tė vaēan tė tė Titos) dhe vazhdimi i luftės sė pakompromis i brigadave partizano - ēetnike, sė bashku me repartet e OZNės nė Kosovė dhe viset tjera tė etnikumit shqiptarė, ka dėshmuar qartė karakterin pushtues tė regjimit tė Jugosllavisė sė AVNOJit ndaj popullit shqiptar nėtrojet e veta etnike, qė mbetėn padrejtėsisht nėn Jugosllavi.
KUSH E PĖRGATITI KUVENDIN E PRIZRENIT, MĖ 8-10. VII. 19945?!
Derisa vazhdonin operacionet ushtarake tė UNĒJs sė Josip Broz Titos pėr ripushtimin e Kosovės me viset tjera shqiptare, qarqet politike tė Jugosllavisė avnojiste bėnin plane sekrete pėr ndarjen e saj. Kėshtu dhjetė ditė pas vendosjes sė Administrimit ushtarak (08. 02. 45) dhe ende pa pėrfunduar Kryengritja e Shaban Polluzhės nė Drenicė, udhėheqja mė e lartė e KQ tė PKJ-sė, mė 18. 02. 45 nė Beograd, nxori pėrfundimin "qė Kosova dhe Metohija t'i bashkohet shqipėrisė, kurse Shqipėria tė hyj nė federatėn jugosllave... por meqenėse rrethanat ndėrkombėtare nuk janė tė favorshme pėr njė hap tė tillė,... atėherė Kosova dhe Metohija si autonomi duhet t'i bashkohen Serbisė".
Ky vendim partiak, qė u morė pa u pyetur populli shqiptarė - (pėrveē Fadil Hoxhės me kompani), nė mbledhjet tjera tė mbajtura nė periudhėn mars - maj 1945, u shndėrrua nė program politik. Dhe ky program politik ndonėse me kohė u shndėrrua nė ligj shtetėror, krejt formalisht u shtrua pėr diskutim edhe nė instancat politike, ushtarake e policore qė administronin asokohe Kosovėn. Akti i aneksimit (formal) tė Kosovės - Serbisė federale pėrfundimisht u bė nė mbledhjen e Kėshillit Popullor tė Kosmetit, tė mbajtur mė 08 - 10. 07.1945 nė Prizren, qė nė histori njihet si Kuvendi i Prizrenit.
Si pėrfundim, po tė analizohen me kujdes tė gjitha zhvillimet politike e ushtarake nė Kosovė, pas mbajtjes sė Konferencės sė Bujanit (31 dhjetor 1943 - 1 e 2 janar 1944), mund tė konkludohet me lehtėsi se, ky kuvend qe njė farsė politike e pėrgatitur (nė ēdo aspekt) nga shėrbimi famėkeq i quajtur OZNa. Gjatė punės sime hulumtuese nė Arkivin e Prizrenit kam gjetur njė fotografi tė mbledhjes sė Kėshillit Krahinor Popullor tė Kosmetit, i mbajtur nė ambientet e sallės sė edukatės fizike nė shkollėn e Gjimnazit nė Prizren.
CILAT ISHIN PIKAT E RENDIT TĖ DITĖS NĖ KUVENDIN E PRIZRENIT?!
Sipas dokumentit zyrtar tė lėshuar nga kreu i Kuvendit tė Prizrenit, nė tri sesionet e mbajtur tė kėtij kuvendi, janė shqyrtuar 11 pika tė rendit tė ditės: Po i referohemi procesverbalit, ku thuhet:
PROCES - VRBAL I SESJONIT TĖ Irė TĖ RREGULLT TĖ LEGJISLATURĖS SĖ PARĖ TĖ KĖSHILLIT POPULLUER KRAHINUER TĖ KRAHINĖS AUTONOME TĖ KOSOVĖ - METOHIS, MBAJTUN NĖ PRIZREN ME 8, 9 e 10 KORRIK TĖ VJETIT 1945
Mė 8 korrik 1945 nora 9,45 kryetari i Kėshillit populluar krahinuer Mehmet Hoxha, e hap sesionin dhe pėrshėndet kėshilltarėt, si dhe delegatėt e qeverive tė Serbis, Malit tė Zi e Maqedonis. Fjalėn pėrshėndetse e pėrkthen nė sėrbisht shoku Boshko Ēakiq. Tė gjithė tė pranishmit, me ftesė tė kryetarit, bajnė njė minut heshtje si shej nderimi tė luftėtarėve tė ramė nė luftėn nacional - shlirimtare.
Mandej u zgjodh kryesija e punės, nemėn tė sė cilės Mehmet Hoxha propozon kėtė rend dite:
1) Zgjedhja e komisjonit verifikues;
2) Raporti i punės sė Kėshillit ekzekutiv krahinuer;
3) Diskutimi rreth kėtij raporti;
4) Referati pėr situatėn politike;
5) Diskutim rreth kėtij referati;
6) Projekt - rezoluta pėr aneksimin e Kosovė - Metohis Sėrbis Federale;
7) Zgjedhja e delegatėve pėr Kuvendin Populluer tė Sėrbis;
8) Zgjedhja e delegatėve pėr Kėshillin Antifashist tė shlirimit kombtar tė Jugosllavis;
9) Zgjedhja e kėshilltarėve tė kėshillit populluar krahinuer;
10) Zgjedhja e Kėshillit ekzekutiv krahinuer;
11) Zgjedhja e Gjyqit krahinuer;
Kuvendi pranoi njizanit rendin e ditės tė propozuem. 11 pikat e rendit tė ditės nga procesverbali nė origjinal.
KUSH ISHIN DELEGATĖT E KUVENDIT TĖ PRIZRENIT?!
Delegatėt e rretheve pėr pjesėmarrje nė kuvendin e Prizrenit janė pėrzgjedhur nga OZNa.
Nė kuvend morėn pjesė:
I - Rrethi i Prizrenit:
1. Kolė Shiroka, ,
2. Ethem Zurnaxhiu
3. Ahmet Nalbani,
4. Vasa Bogdanoviq,
5. Predrag Ajtiq,
6. Gani Demiri,
7. Boshko Ēakiq;
II - Rrethi i Gjakovės:
1. Elhami Nimani,
2. Sylejman Domi,
3. Ramadan Boshtri,
4. Qamil Luzha,
5. Tun Marku,
6. Ismail nga Suhareka;
III - Rrethi i Drenicės:
1. Muharrem Heseti,
2. Qemal Deva,
3. Fazli Velia,
4. Ibrahim Tėrnavci,
5. Rrustem Selmani,
6. Gjoko Pajkoviq;
IV - Rrethi i Vuēitėrnės:
1. Ilia Embaroviq,
2. Jetullah Jakupi,
3. Kadri Hasan Barileva,
4. Qazim Bajgora,
5. Rada Jovanoviq,
6. Xhavit Nimani;
V - Rrethi i Dragashit:
1. Ramadan Dauti,
2. Mursel Ashimi,
3. Rasim Musa,
4. Pavle Joviqeviq;
VI - Rrethi i Pejės:
1. Murat Bajraktari,
2. Janko Llakiqeviq,
3. Adem Nuradini,
4. Mark Krasniqi,(*)
5. Kiko Sfinjar,
6. Fadil Hoxha;
VII - Rrethi i Ferizajt:
1. Shaban Kajtazi,
2. Bogdan Gotovusha,
3. Tafil Fazliu,
4. Mursel Kabashi,
5. Kėrsta Filipoviq;
VIII - Rrethi i Gjilanit:
1. Vesel Rexhepi,
2. Metė Nuredini,
3. Sinan Hasani,
4. Mehmet Krileva,
5. Dushan Jankoviq,
6. Aleksa Klariq,
7. Mita Milkoviq;
IX - Rrethi i Prishtinės:
1. Seit Haziri,
2. Rajko Demitroviq,
3. Ismail Jusufi,
4. Nikodin Mirjaēiq,
5. Elmaz Dauti,
6. Dushan Mugosha;
X - Rrethi i Mitrovicės:
1. Janko Komoviq,
2. VasaKomadiniq,
3. Jetullah Dobrani,
4. Kadrush Aliu,
5. Blagoje Dorotoviq,
6. Milia Kovaqeviq;
XI - Rrethi i Istogut:
1. Sahit Zatriqi,
2. Zeqir Rexha,
3. Steva Samarxhiq,
4. Ali Ferati,
5. Ruzha Raiqeviq;
XII - Rrethi i Rahovecit:
1. Qamil Brovina,
2. Ismet Shaqiri,
3. Blagoja Miliq,
4. Faik Pruthi;
XIII - Rrethi i Kaēanikut:
1. Faik Xhemajli,
2. Halim Musliu,
3. Miqo Kėrdiq;
XIV - Rrethi i Suharekės:
1. Jovan Petkoviq,
2. Emrush Ramadani,
3. Brahim Uka,
4. Asllan Fazliu,
5. Reshat Isa,
XV - Rrethi i Podujevės:
1. Shaban Selimi,
2. Shaban Lepaja,
3. Milica Ukmanoviq,
4. Riza Iljazi(Vokrri),
5. Sali Azemi,
6. Misha Miqkoviq.
( ... )
Kėta delegatė nė ditėn e tretė tė kuvendit miratuan njė rezolutė ku kėrkohej bashkimi i Kosovės me Republikėn Popullore tė Sėrbisė! Ata delegatė qė e kundėrshtuan njė vendim tė tillė, me vonė e pėsuan me kokė, apo me shumė vite burg. Ky bashkim i dhunshėm i Kosovės me Serbinė, ishte vetėm njė pjesė e padrejtėsisė qė i bėhej asokohe popullit shqiptarė, tė mbetur jashta kufijve tė Shqipėrisė londineze, pėr vetė faktin, sepse Kosovės ju shkėputėn jo vetėm trevat e banuara kryesisht me popullatė etnike shqiptare nė Maqedoninė perėndimore dhe nė Mal tė Zi, por asaj ju ndanė edhe pjesėt etnike shqiptare, si: Presheva, Bujanoci dhe Medvegja, tė cilat u pėrfshinė nė kuadėr tė Serbisė jugore. Pra, populli shqiptarė nė Kosovė dhe nė trevat tjera etnike, u mashtrua rėndė nga premtimet demagogjike tė udhėheqjes jugosllave dhe asaj "shqiptare" qė ishin pjesė e kėtij regjimi, megjithė gjakun e derdhur nga bijtė mė tė mirė tė tij.
SA SHQIPTARĖ U VRANĖ E U PERSEKUTUAN, GJATĖ VITIT 1941 - 1947?!
Pas zyrtarizimit tė aneksimit tė Kosovės nga Serbia, u nxorėn qindra ligje, dekrete e udhėzime interne pėr policinė dhe ushtrinė, pėr kthimin e kolonistėve tė viteve 1912 - 1941 nė Kosovė. Pėr ti realizuar kėto synime antishqiptare u hartuan listat prej 782 emrash tė mėsueve, arsimtarėve dhe profesorėve shqiptarė (kishte edhe nga Shqipėria), qė duheshin likuiduar politikisht dhe fizikisht. Dhe, njerėzve tė likuiduar si armiq tė shtetit, duhej t“u konfiskohej toka pėr t“ua dhėnė kolonistėve serbo-malazezė. Pėr kėtė fushatė tė egėr shfarosėse ndaj shqiptarėve ka shumė burime.
Sipas tė dhėnave tė Xheladin Hanės (anėtar i KNĒK, mė vonė drejtor i gazetės Rilindja) rezulton se deri nė vitin 1947 OZNa dhe forcat pushtuese ushtarake jugosllave (lexo serbosllave) kanė vrarė mizorisht rreth 86.000 shqiptarė,
- prej tė cilėve 36. 000 nė Rrafshin e Kosovės;
- 23. 000 nė Rrafshin e Dukagjinit dhe
- 27. 000 tė tjerė nė trevat etnike shqiptare nė Maqedoni.
- Gjatė kėsaj periudhe janė kryer 220. 000 bastisje nė familjet shqiptare (duke pėrfshirė kėtu edhe bastisjet e pėrsėritura nė tė njėjtat familje);
- pastaj mbi 200. 000 shqiptarė kanė kaluar nėpėr duartė e OZNės famkeqe
- si dhe janė zhvilluar tetė operacione me pėrmasa tė gjera ushtarake tė ndihmuar edhe nga OZNa (mė vonė UDBa) dhe tė gjitha kėto operacione janė kryer, kundėr shqiptarėve, por jo edhe ndaj serbėve, malazezėve apo maqedonasve.
Gjyqtarėt e parė Gjyqit populluar tė Kosovės (Kosmet)
Pėr t“i shkatėrruar e gjykuar "armiqtė e pushtetit popullor..., bandat kriminale balliste e bashkėpunėtorėt e nazi - fashizmit" (siē cilėsoheshin kundėrshtarėt e regjimit jugosllavė nė Kosovė), pėr kėtė qėllim kuvendi i Prizrenit zgjodhi edhe "gjyqin popullor krahinor tė Kosovės e Metohisė". Pika e 11 e rendit tė ditės sė Kuvendit tė Prizrenit ishte "zgjedhja e gjyqit populluer krahinuer", ku nė procesverbalin e kėtij kuvendi thuhet:
"Nė gjyqin populluer krahinuer kuvendi zgjodhi:
Si kryetar Hivzi Sylejmani
Si antar tė gjyqit:
- Millutin Pavliēiq
- Simon Kazhiq
- Ismail Gjinali
- Ibrahim Muhaxhiri
- Bozhidar Zuleviq
- Pajazit Abedini.
Porotė:
1. Sait Haziri
2. Ismail Jusufi
3. Elmaz Dauti
4. Qamil Luzha
5. Kemal Deva
6. Sait Haziri
7. Ibrahim Tėrnava
8. Rrustem Sylejmani
9. Hasan Ēitaku
10. Ramadan Dauti
11. Rasim Musaja
12. Miodrag Ajtiq
13. Maksut Skenderi
14. Shaban Kajtazi
15. Bogdan Gotovusha
16. Jovan Ēakiq
17. Jovo Jovoviq
18. Vaso Kandiq
19. Jetullah Dobranja
20. Kadrush Alija
21. Bllagoje Gjorgjeviq
22. Metush Grezza
23. Ramadan Bosti
24. Tun Marku
25. Ismet Suhareka
26. Abdul Abdullah Jakupi
27. Qazim Bajgora
28. Rada Jovanoviq
29. Rexhep Butovci
30. Murat Bajraktari
31. Janko Lakiqeviq
32. Mark Krasniqi (*)
33. Niko Strugar
34. Ali Boletini
35. Metė Nuredini
36. Sinan Hasani
37. Dushan Jankoviq
38. Aleksa Klariq,
39. Adem Stanēiqi
40. Sahit Zatriqi,
41. Zeqir Rrexha,
42. Stevo Samargjiq,
43. Ali Fetahu,
44. Ruzha Raiqeviq,
45. Kolė Shiroka,
46. Ethem Zurnaxhiu,
47. Ahmet Nallbani,
48. Vaso Bogdanoviq,
49. Predrag Ajtiq
50. Gani Demiri,
51. Osman Rifati,
52. Selim Shabani,
53. Shaban Lepaja,
54. Milica Vukiqeviq
55. Riza Iljazi,
56. Salih Azemi,
57. Misho Miqkoviq,
58. Faik Xhemaili,
59. Talim Muslimi
60. Miēko Krniq,
61. Jovan Petkoviq,
62. Emrush Ramadani
63. Ibrahim Uka,
64. Islam Fazlija,
65. Reshat Isa,
66. Qamil Sharki,
67. Ismet Kozeri,
68. Bllagoje Miliq,
69. Faik Pruthi.
Kėta gjyqtarė e porotė, pa hezitim morėn pjesė nė ekzekutimin e dėnimeve me vdekje (pushkatim) dhe dėnimet prej 1 - 25 vjet burgim tė rėndė, tė pėrgatitura nga punėtorėt operativė tė OZNės famėkeqe, pėr mijėra shqiptarė, qė ishin organizuar nė kuadėr tė Lėvizjes Nacional Demokratike Shqiptare (LNDSH), dhe nė shumė organizata tjera kombėtare, pėr ta luftuar regjimin pushtues jugosllavė.
( *) Nė listėn e delegatėve tė Kuvendit tė Prizrenit nga "Rrethi i Pejės" nėn numrin rėndor 4 dhe nė listėn e gjykatėsve "populluor krahinuor" nėn numrin rėndor 32, figuron edhe emri i Mark Krasniqit, i cili pas luftės nė Kosovė, ka qenė deputet nė Kuvendin e Republikės sė Kosovės si dhe anėtar i Komisionit, pėr Arsim, Shkencė, Teknologji, Kulturė, Rini dhe Sport
!!!
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn lmo_Latn knc_Latn zul_Latn bos_Latn smo_Latn als_Latn swh_Latn uzn_Latn lmo_Latn uzn_Latn hat_Latn als_Latn sna_Latn dyu_Latn mri_Latn lmo_Latn ces_Latn lvs_Latn tur_Latn taq_Latn kab_Latn grn_Latn lit_Latn epo_Latn bjn_Latn wol_Latn tum_Latn bos_Latn uzn_Latn lmo_Latn fij_Latn bem_Latn azj_Latn uzn_Latn lmo_Latn crh_Latn ayr_Latn kmr_Latn bos_Latn pap_Latn epo_Latn lmo_Latn run_Latn hrv_Latn tur_Latn ron_Latn isl_Latn lmo_Latn lvs_Latn lit_Latn ace_Latn mlt_Latn als_Latn epo_Latn ace_Latn lmo_Latn deu_Latn bos_Latn kik_Latn dyu_Latn fij_Latn sna_Latn bos_Latn dyu_Latn kin_Latn bos_Latn dik_Latn slv_Latn umb_Latn hrv_Latn sun_Latn als_Latn uzn_Latn slv_Latn sna_Latn lmo_Latn hrv_Latn uzn_Latn slv_Latn lus_Latn lmo_Latn min_Latn min_Latn azj_Latn lmo_Latn bos_Latn uzn_Latn ayr_Latn tur_Latn jav_Latn szl_Latn bos_Latn som_Latn dzo_Tibt crh_Latn scn_Latn sna_Latn unk als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn fao_Latn zho_Hans nya_Latn hau_Latn als_Latn bos_Latn bam_Latn tpi_Latn kik_Latn fij_Latn sna_Latn lvs_Latn tpi_Latn cat_Latn bam_Latn ace_Latn fij_Latn tur_Latn als_Latn fin_Latn run_Latn hrv_Latn quy_Latn umb_Latn kin_Latn bos_Latn ban_Latn slv_Latn ita_Latn slv_Latn dyu_Latn mri_Latn zsm_Latn tum_Latn bos_Latn als_Latn crh_Latn swh_Latn bos_Latn grn_Latn slv_Latn lit_Latn ace_Latn als_Latn epo_Latn kmr_Latn sun_Latn als_Latn nob_Latn zsm_Latn sna_Latn knc_Latn zul_Latn ron_Latn glg_Latn als_Latn swh_Latn crh_Latn crh_Latn som_Latn fij_Latn crh_Latn tur_Latn azj_Latn min_Latn som_Latn uzn_Latn bos_Latn uzn_Latn bam_Latn ace_Latn jav_Latn som_Latn hun_Latn slv_Latn lus_Latn als_Latn als_Latn unk