als_Latn uzn_Latn tur_Latn
ShkencĂ«tarĂ«t nĂ« LondĂ«r po punojnĂ« pĂ«r tĂ« prodhuar njĂ« karrige me rrota qĂ« mund tĂ« manovrohet thjesht duke hedhur sytĂ« nĂ« drejtimin ku do tĂ« shkojĂ« pĂ«rdoruesi. NĂ«se ky projekt realizohet me sukses, programe kompiuterike me kosto relativisht tĂ« ulĂ«t mund tĂ« pĂ«rdoren pĂ«r t’u dhĂ«nĂ« mĂ« shumĂ« liri lĂ«vizjeje personave me aftĂ«si tĂ« kufizuara apo pa krahĂ«.
Një numër i madh njerëzish që vuajnë nga skleroza e shumëfishtë apo dëmtimet e shtyllës kurrizore nuk kanë humbur aftësinë për të lëvizur sytë, të cilët komandohen direkt nga truri. Disa teknologji ekzistuese u japin mundësi personave me aftësi shumë të kufizuara të hedhin shikimin mbi shigjeta në ekranin e kompiuterit dhe të orientojnë një karrige me rrota. Por ky sistem ende ka probleme, një ndër të cilat është vonesa e reagimit të karriges nga momenti kur personi hedh vështrimin në ekran.
“Programet aktuale kompiuterike shpesh bazohen tek komunikimi me njĂ« ekran kompiuterik, pra ke pĂ«rpara njĂ« ekran ku hedh vĂ«shtrimin pĂ«r tĂ« dhĂ«nĂ« sinjale pĂ«r drejtimin e lĂ«vizjes. Problemi Ă«shtĂ« se ky sistem e largon vĂ«mendjen e pĂ«rdoruesit nga mjedisi pĂ«rreth dhe e drejton tek ekrani, si dhe ka edhe vonesĂ« nga momenti i dhĂ«nies sĂ« komandĂ«s e deri nĂ« zbatim”.
Një ekip i udhëhequr nga Dr. Aldo Faisal në Kolegjin Imperial në Londër ka zhvilluar një program kompiuterik që u jep mundësi përdoruesve të orientojnë karrigen me rrota thjesht duke hedhur vështrimin në drejtimin ku duan të shkojnë:
“SytĂ« tanĂ« nuk janĂ« thjesht njĂ« dritare e shpirtit, por edhe njĂ« dritare e synimeve tona. NĂ«se do tĂ« shkosh diku, nĂ« kĂ«tĂ« drejtim apo nĂ« atĂ« tjetrin, unĂ« i hedh sytĂ« nĂ« atĂ« anĂ«. Ideja Ă«shtĂ« tĂ« krijojmĂ« njĂ« sistem kompiuterik qĂ« deshifron lĂ«vizjen e syve, pra qĂ« kap lĂ«vizjen dhe e interpreton si komandĂ« dhe mĂ« pas e orienton karrigen me rrota nĂ« atĂ« drejtim”.
Dy kamera ndjekin lëvizjet e syve dhe mund të përcaktojnë nëse pacienti thjesht po sheh rrotull apo do të shkojë në një drejtim të caktuar:
“Ndjekim beben e syve dhe pĂ«rmes procesit tĂ« kalibrimit analizojmĂ« se ku e ka hedhur vĂ«shtrimin individi”.
Informacioni i kapur nga kamerat analizohet në bazë të algoritmeve brenda një të dhjetës së sekondit dhe shndërrohet në komandë veprimi thuajse të menjëhershme:
“PĂ«r momentin po lĂ«viz pĂ«rpara duke para dyshemenĂ«. Kjo realizohet duke parĂ« nĂ« dysheme nĂ« drejtimin e saktĂ« ku dua tĂ« shkoj dhe karrigia me rrota pĂ«rgjigjet. Hedh vĂ«shtrimin pak djathtas drejt Uillit dhe karrigja mĂ« çon atje; nĂ«se hedh vĂ«shtrimin majtas, do tĂ« shkoj andej. Ajo pĂ«rgjigjet nĂ« bazĂ« tĂ« lĂ«vizjes sĂ« syve dhe synimit tim pĂ«r tĂ« lĂ«vizur”.
Sistemi me kamera kushton rreth 85 dollarë pasi pjesa më e madhe e punës realizohet me algoritme. Nuk ka nevojë për pajisje të shtrenjta. Ekipi studimor shpreson që sistemi të hidhet në treg brenda tre vjetësh.
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn