als_Latn lit_Latn uzn_Latn
Sivjet mbushet njė shekull kur nė qytetin Manastir u mbajt Kongresi pėr pėrpilimin e Alfabetit tė shkronjave Shqipe, pėrvjetor i madh i Kombit tonė, kurse nė anėn tjetėr po presim qė Kosova tė pranohet mė nė fund si subjektivitet ndėrkombėtar, tė njifet sovraniteti dhe integritete territorial i saj. Dy gjėra tė ndryshme dhe me elemente tė pėrbashkėta, njė shekull nė mes veti, jo vetėm figurativisht por edhe shumė mė shumė, ndėrlidhen nė mes veti nė shumė aspekte janė dy shtylla kryesore tė konsilidimit tė kombit Shqiptar.
Nėse sivjet do tė njihet Kosova si shtet i pavarur atėher do tė duhet edhe njė kohė e gjatė pėr mėsimin e alfabetit, pėr njohjen nga shumica e shteteve me peshė dhe relevancė nė tėrė botėn. Alfabeti i rrugėtimit pėr pranimin , forcimin dhe zhvillimin e Kosovė sė pavarur se si tė jemi tė organizuar ne mbrenda Kosovės me gjithė komunitetet e pastaj me Shqipėrin dhe nė tėrėsi ndėrtimi i raporteve me fqinjėt qė kanė edhe popullatė Shqiptare si Maqedoninė, Luginėn e Preshevės dhe Malin e Zi. Kosova ėshtė nė fazėn jo tė shenjave, simboleve nga para Abetarja por tash jemi nė orėt e mėsimit tė Alfabetit sė pari shkronja e parė, e dytė . . . , njohja veē e veē se pėrfundimisht nuk do tė ketė njohje pėrmes Kėshillit tė Sigurimit, kurse bashkėsia Europiane nuk e ka peshėn e saj vetėm mbetėt shteti i caktuar e njef pa patur tė drejta tė diktojė nė shtetin tjetėr pėr njohjen e Kosovės si shtet. Kėshtu hymė nė fazėn ku njifemi nga shumė shtete me ndikim dhe fillohet mėsimi i Alfabetit pėr ti ngjitur dhe bėrė vargun e leximit, vetėm atėherė konsiderohet se kemi pėrvetsuar nė tėrėsi Alfabetin, kjo nėnkupton rrumbullaksimin e mėsimit tė abc-sė nė tėrėsi.
Kjo do tė jetė njė nga sfidat qė na presin por me automatizėm koha i parashtron edhe nevojat e veta. Nuk duhet ndejtur duarkryqė pa harruar pėr asnjė ēast forcimin e kėtij shteti, qė kemi pritur edhe me dekada , zhvillimin dhe ndihmesat qė presin nga ne, shqiptarėt e Maqedonisė e Luginės sė Preshėvės, Malit tė zi se edhe ato ishin ,, aksionarė shprehur nė gjuhėn ekonomike qė ndihmuan qė Kosova tė arrijė nė kėtė shkallė tė pavarsimit . Obligimet do tė shtohen dukshėm si shtet sė pari kemi ndaj shteteve e mekanizmave ndėrkomėtarė edhe aq mė sfiduese do tė jetė ndėrtimi mbrenda vetė Kosovarėve , detyrė mbi detyrat ėshtė parashtrimi i objektiva tona, me ato gjithė Shqiptare edhe kėtu do tė jetė njė mėsim komleks me shtetin shqiptar.
Ēfarė lidhshmėrie apo kuptime te ne Shqiptarėt nė mes veti kanė kėto dy terme, pėrgjegjja ėshtė shumė e thjeshtė: Sė pari ne duhet tė mėsojmė nga veprimet tona nė tė kaluarėn, pavarsisht tė kaluarėn e largėt, mesėm apo ate tė afėrme sepse do tė na shėrben pėr ndėrtimin e tė ardhmes mė tė mirė. Ne duhet tė marrim mėsime se si u arrit me aqė sakrifica qė tė mblidhen nė njė vendė gjithė njerėzit e ditur nga tėrė krahinat dhe katėr vilajetet tona. Njė qindė vjetori i pėrpilimit tė alfabeti tonė duhet shenohet me manifestime tė ndryshme, nė gjithė hapsirat ku flitet shqipja . Tė mendohet edhe tė ndahen ēmime nga mė tė ndryshmet me rastin e kėtij shenimi me aqė vlera tė pallogaritshme. Objekti, ndėrtesa ku u mbajt Kongresi i pėrpilimi tė Alfabetit shqip tė vizitohet nga gjithė ne duke filluar nga presidenti i Shqipėrisė dhe i Kosovės , por edhe nga shkenctarė e akademikė eminentė tė letrave shqipe pėr ta nderuar vendin dhe punėn e bėrė me aqė shumė vlera komėtare. Edhe kėto veprime e ndihmojnė Kosovėn dhe gjithė shqiptarėt kudo qė janė e punojnė. Si objektiv tė vizitės tė ksaj ndėrtesa me vlera tė posaēme duhet tė jetė nga tėrė Universitetet , studentė dhe studijues tonė dhe tė huaj . Kėshtu do tė tregohemi qė vėrtet jemi pėr ruajtjen dhe pasurimin e gjuhės sonė tė shkruar.
Dy gjėra edhe tė ndryshme me karakter kur kanė edhe njė shekull nė mes veti, jo vetėm figurativisht por edhe shumė mė shumė se kjo, ndėrlidhen nė mes veti nė shumė fusha, nė rendė tė parė populli i jonė qė prej atėher pėrpėlitemi , luftė pas lufte , sakrificė pas sakrifice , njėher tėrė potenciali i jonė si kombė u pėrqendrua nė formimin dhe forcimin e shtetit Shqiptarė . Pas shumė vonesash nuk pėrfshiu edhe tė gjitha pjesėt e saja nga ana ndėrkombėtare ku mbetėn edhe shumė pjesė duke pėrfshirė gati gjysmėn e saj e nga pjesėt mė tė mdha qė mbetėn jashtė mbeti Kosova e sotme.
Alfabeti u pėrpilua por mbetėn edhe shumė gjėra tė tjera pėr mė vonė se koha nuk premtonte ku mbetėn ende dy dialekte pėrafėrsisht me pėrdorim ku secila donte tė shkrihej nė tjetrin. Kaluan shumė vite dhe me fillim tė viteve 70 u mblodhėn tėrė shkenctarėt pėr ta unjisuar gjuhėn dhe tė jetė njė si standarde dhe qė nė pėrdorim nė tėrė hapsira tona tė jetė vetėm njė gjuhė e shkruar . Nė kėtė vitė jo qė presim por duhet Kosova tė njihet si shtet dhe menjėhe tė fillohet projekte tjera qė na presin neve si kombė, zhvillimi ekonomik, kulturor e arsimor dhe nė gjitha lėmit e jetės nė afirmimin e vlerave tona nė arenėn ndėrkombtėtare etj. Nėse i kalojmė kėto dy qėshtje ashtu si kėrkohet nga ne , pra mbajmė njė manifestim qendror me rastin e njė qindė vjetorit tė pėrpilimit tė Alfabetit tonė komėtare dhe shpallet Kosova shtet dhe fillon tė njihet.
Pas kėtyre dy shenimeve pas katėr vjete pra nė vitin 2012 ku ėshtė edhe njė qindė vjetori i shpalljes sė Pavarsise sė Shqipėrisė kjo do tė duhej tė fillohet menjėher me pregaditjet mė tė mdha pėr ta shėnuar kėtė vitė tė kthesave tė kombit tonė.
Pas Luftės sė lavdishme qė bėri Gjergjė Kastrioti Skėnderbeu, Lidhjes Shqiptare tė Prizrenit vjen me radhė Kongresi e pėrpilimt tė Alfabetit Shqip nė Manastir, shpallja e Pavarsisė sė Shqipėrisė pashmangshėm hynė edhe dalja nė skenė e UĒK-sė dhe njohja e Pavarsisė sė Kosovės. Kjo do tė mbyllte njė kaptinė tė historisė sonė drejtė integrimeve evropiane, por sė pari ne, si shqiptarė tė jemi unikė, tė parashtrojmė objektiva pėr tia arritur qėllimit qė dėshirojmė si kombė. Sapo tė njifet Kosova ndėrkomėtarisht atėherė hapen perspektiva shumė tė favorshmė pėr ne si komb, pėr tė ecur drejtė zhvillimit tė gjithanshėm. Por duhet ta kemi parasysh qė ēdo zhagitje e njohjes sė pavarsisė sė Kosovės ėshtė humbje e pa kompensueshme pėr Kosovėn nė shumė aspekte, e pasuar me pengesa tė tjera nė zhvillimin e gjithėmbarshėm Shqiptar.
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn