als_Latn dik_Latn sag_Latn
Shkencë & Aktualitet – Shkencëtarët që pretenduan se kishin identifikuar vrasësin e famshëm serial, duket se kanë kryer një gabim fatal në përllogaritjet e tyre. Cilat janë argumentet dhe cilët janë personat që akuzojnë zbuluesin e enigmës më shumë se njëshekullore, që ka frymëzuar me dhjetëra romane e skenarë…
U besua se ishte sjellë përfundimisht një dëshmi shkencore që i jepte fund enigmës rreth Xhek Rrjepësit (Jack the Ripper) pas masakrimit brutal që ai u kishte bërë pesë grave në rrugët e Whitechapel, një lagje në Londrën lindore, 126 vite më parë. Një emigrant polak 23-vjeçar, me profesion berber, i quajtur Aaron Kosminski, ishte njeriu që “përfundimisht, kategorikisht dhe absolutisht”, kishte kryer ato krime makabre në 1888, sipas paragrafëve që na vijnë nga raporti i një analize të detajuar ADN-je, që u përftua nga një fije mëndafshi e shallit të gjetur në skenën e njërës prej vrasjeve të tij.
Gjithsesi, shkencëtarët që kryen analizën e ADN-së, me ç’duket kanë kryer njëkohësisht një gabim shkencor fatal, i cili e përmbys tërësisht dosjen Kosminski – duke çelur kësisoj një debat të ri nga e para mbi identitetin e “Rrjepësit”. Shkencëtari, dr. Jari Louhelainen, thuhet se ka bërë një “gabim të nomenklaturës”, kur ka përdorur një bazë të dhënash të ADN-së për të përllogaritur shanset e një përputhjeje gjenetike. Nëse është e vërtetë, atëherë kjo do të thoshte se përllogaritjet e tij, paskan qenë të gabuara dhe se virtualisht gjithkush tjetër mund të ketë lënë atje ADN-në, të cilën shkencëtari në fjalë, këmbënguli fort se i përkiste ekskluzivisht viktimës së Xhek Rrjepësit.
Gabimi që shfaqet, i nxjerrë në pah nga entuziastët e kriminalistikës në Australi, që kanë diskutuar në blogun e tyre casebook.org, është shënjuar nga katër ekspertë me njohuri të thella në analizat e ADN-së – duke përfshirë edhe shpikësin e teknikës së gjurmëve gjenetike të gishtave, profesorin, Sër Alec Jeffreys, – i cili gjeti se Dr. Louhelainen ka kryer një gabim themelor në analizimin e ekstraktit të ADN-së nga shalli në fjalë, që supozohet të jetë gjetur pranë trupit të shpërfytyruar të viktimës së Rrjepësit, me emrin Catherine Eddowes.
Ata thonë se gabimi në fjalë do të thotë se nuk ka kurrfarë lidhje të ADN-së, që mund të bëhet mes Kosminskit dhe viktimës Eddowes. Çdo sugjerim për faktin se Xhek Rrjepësi dhe Kosminski janë të njëjtët persona, duket se bazohet në hamendësime dhe supozime –siç ka qenë në fakt gjithmonë, qëkurse policia londineze ishte ajo që e para e identifikoi Kosminksin si një të dyshuar të mundshëm në përpjekjet e saj të para, më shumë se një shekull më parë. Vala e fundmit e interesit publik mbi Kosminskin, i cili vdiq në një çmendinë në moshën 53-vjeçare, rrjedh nga një libër, që e cilëson atë si Xhek Rrjepësi, botuar në fillim të këtij viti nga Russell Edwards, një biznesmen që e bleu shallin në vitin 2007, me besimin se ai ishte një pjesë e veshjes që pretendohej se ishte veshur, apo gjetur pranë viktimës, Eddowes.
Edwards autorizoi dr. Louhelainen, një biolog molekular në “John Moores University” në Liverpul, që të kryente një analizë shkencore të shallit, duke përfshirë ekstraktet nga çdo mostër ADN-je që mund të prezantohej brenda veshjes, e cila besohej se ishte magazinuar e palarë gjatë gjithë kësaj kohe nga familjarët e policit londinez, që e kishte siguruar atë i pari, si provë nga vendi i ngjarjes. Dr Louhelainen, i cili refuzoi t’u përgjigjej pyetjeve, ia doli të mblidhte shtatë fragmente të paplota të ADN-së mitokondriale (mtDNA), dhe u përpoq të gjente përputhje me sekuencat e tjera me mtDNA, nga pasardhësja e gjallë e viktimës Eddowes, e quajtur Karen Miller.
Puna nuk u publikua në një gazetë profesionale ku do të haste në oponencë shkencore, dhe detaji i vetëm i përshkruar nga dr. Louhelainen vjen pikërisht nga libri i Edward. “Njëra nga këto segmente të amplifikuara të mtDNA-së, dëshmon një variacion të vazhdueshëm, i cili vetëm jep një përputhshmëri mes njërës prej mostrave të shallit dhe ADN-së së Karen Miller; por sekuenca e ADN-së nxjerrë prej shallit, nuk përputhet me sekuencat e kontrolluara, të referuara”, shkruan dr. Louhelainen.
“Ky modifikim ADN-je njihet si mutacion privat global (314.1C) dhe nuk është shumë i përhapur në popullsinë botërore, pasi ka një frekuencë të përllogaritur prej 0.000003506, d.m.th mesatarisht në raportin 1/290,000. Kjo shifër është përllogaritur duke përdorur bazën e të dhënave të Institutit të Mjekësisë Ligjore, GMI, bazuar në informacionet e fundit që posedohen. Kështu që ky rezultat tregon se shalli përmban ADN humane identike me atë të Karen Miller, e kështu, segmente të ADN-së mitokondriale”, thotë ai. Por ekspertët me njohuri të thella në bazën e dhënave të mtDNA-së, pretendojnë tashmë se dr. Louhelainen ka kryer një “gabim nomenklature”, sepse mutacioni në fjalë duhet të përshkruhet si “315.1C” dhe jo si “314.1C”. Nëse dr. Louhelainen e ka bërë këtë, dhe ka ndjekur praktikën stADNard të mjekësisë ligjore, ai mund të ketë zbuluar se mutacioni nuk ishte fare i rrallë, por i shpërndarë në më shumë se 99 për qind të njerëzve që kanë prejardhje europiane.
“Nëse frekuenca e përputhshmërisë është vërtet 90 për qind plus, dhe 1/290,000, atëherë me ç’duket, aty nuk ka asnjë rëndësi apo domethënie tjetër, çfarëdo qoftë, në përputhjen mes shallit dhe pasardhëses së Eddowes, dhe e njëjta përputhshmëri mund të jetë hasur thuajse te çdokush tjetër që ka mbajtur shallin përgjatë viteve”, tha profesor Jeffreys. Dr. Louhelainen duket se ka kryer një gabim themelor në përllogaritjen e frekuencës. Janë aktualisht rreth 34,617 hyrje në bazën e të dhënave të GMI-së dhe shifra mund të ketë qenë më e afërt te 29,000, kur dr. Louhelainen e kreu kërkimin e tij disa kohë më parë. Kështu, ngaqë dështoi të gjente një përputhshmëri për një mutacion inekzistent, ai duhet të ketë dhënë një frekuencë prej rreth 1/29,000 – një gabim ky që na sugjeron se ka zënë vend me një zero më shumë në vendin e gabuar.
“Përputhshmëria e rastësishme më e mundshme e një sekuence e hasur vetëm një herë, siç pretendohet në rastin e shallit, për këtë arsye shkon tek afërsisht 1/34,617. Me një bazë të dhënash të kësaj përmase, është e pamundur që të arrish në një vlerësim më të ulët se 1/290,000″, thotë profesor Jeffreys. Shkencëtarë të tjerë u kanë bërë ndërkaq jehonë shqetësimeve të Jeffreys, duke përfshirë këtu Mannis van Oven, profesor i biologjisë molekulare mjekësore në Universitetin Erasmus të Roterdamit në Holandë, Professor Walther Parson, nga “Institute of Legal Medicine” në Innsbruck, Hansi Weissensteiner, gjithashtu në Innsbruck dhe njëri nga shkencëtarët që qëndron pas algoritmeve kompjuterike të përdorura nga dr. Louhelainen për të kërkuar bazën e të dhënave të mtDNA-së.
Një zëdhënës i shtëpisë botuese “Sidgwick & Jackson”, tha: “Autori u qëndron përfundimeve të veta. Ne jemi duke kryer hetime që raportojnë gabime në nomenklaturën shkencore. Sidoqoftë, kjo nuk ndryshon përputhshmërinë e profilit të ADN-së dhe mundësinë e përputhshmërisë së përllogaritur nga mbetjet e të dhënave haplotype ( d.m.th të tipave apo numrave teke). Konkluzioni i arritur në libër, se Aaron Kosminski ishte Xhek Rrjepësi, bazohet në shumë më tepër argumente, sesa vetëm në një shifër”, tha ai.
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn