als_Latn dik_Latn sag_Latn
Ndue Ukaj
-
E mjera Kosovë
Është shtatë vjetroi i pavarësisë. Përpiqem ta ushtroj kujtesën dhe të kthehem prapa; të numëroj vitet e rritës së shtetit tim. E kundroj trupin e njomë, në të cilin ka shumë deformime, plagë, dhimbje. Përsias për botën landore të shtetit tim- shpirtëroren e saj- dhe tronditem nga ligështia morale (I. Kadare) që e ka kapluar. Para shtatë vitesh, pak para shpalljes së pavarësisë, lindi vajza ime. Atëkohë isha në Suedi dhe kujtoj ngashërimin, joshjen, magjinë që kishim për të festuar lindjen e shtetit të Kosovës. Gëzimin e pamasë. U sendërtua aspirata jonë-pohonim me gëzim. Kujtoj sesi flamujt tanë ngriheshin lart dhe si lavdi ynë shkonte deri në qiell. Krenoheshim dhe këtë e pohonim me shumë nder e gëzim, para suedezëve dhe qytetarëve tjerë të botës së lirë.
-
Armiqtë e lirisë
I.
Njeriu, që t’ia dalë mbanë për diçka dhe që t’i realizoj ambiciet e tij konstante për liri e qytetërim, gjithmonë i duhet një challenhge dhe një response (një sfidë dhe një përgjegjësi)-këshillon Fernand Braudel. Në linjë me këtë mendim, Braudel zhvillon idenë e tij, kur pohon se mposhtja e sfidave dhe tejkalimi i tyre me përgjegjësi, hedhin bazat e qytetërimit. Në përkim me këtë pohim, atëherë mund dhe duhet të pyetemi: ku ndodhemi sot? A është qytetërimi dhe liria jonë përballë një sfide dhe përgjegjësie të re?
-
Le ta mbjellim farën e mirë
“Shpirti ynë është plot nostalgji për diçka më të lartë dhe më të ndritur.”
J. W. Goethe
-
Ambasadorja amerikane dhe politika e ndytë
“Shpirti i Shqiptarit ka qenë anarkist dhe kështu nuk ka patur kurrë ide Shteti”-thoshte iluministi i ditur Vangjel Koça. Si rezultat i kësaj mendësie, skena jonë politike, historikisht ka qenë e dominuar nga rriqra e mikrobe t’ zi, siç thoshte Gjergj Fishta, apo kusarë-siç pohonte Eqrem bej Vlora. Madje, shpeshherë, me vetëdije apo pa të, kemi kontribuar në shenjtërimin e kësaj kategori dhe kemi përulur kategorinë tjetër që vërtet ka sakrifikuar për shtet. Për të shpjeguar këtë fakt, mendoj se mjafton të përmendin Luigj Gurakuqin, i cili, trazon ndërgjegjen e përgjumur shqiptare.
-
Identiteti europian i shqiptarëve
Pikërisht në kohën kur Europa përjetonte zhvillim të hovshëm, në shkencë, kulturë, art e letërsi dhe kur idetë iluministe ishin ngjizur në kontinentin e kulturës, sidomos në Italinë fqinje, mbi shqiptarët ra errësira e pushtimit osman, që ja preu rriten dhe zhvillimin normal.
-
Liria jonë në kafazin e politikës
Zgjedhjet janë e mira e demokracisë dhe nëpërmjet tyre e ndjejmë lirinë, me tërë përmasën e jashtëzakonshme dhe frymëzuese që ajo i jep një shoqëri. Nga zgjedhjet mësojmë sesa e rëndësishme është vota, demokracia, sepse zgjedhim, ndëshkojmë, adhurojmë e nganjëherë edhe kalojmë caqet e humanitetit dhe urrejmë. Gjitha këto janë të kuptueshme në një rend demokratik, të cilin po e jetojmë, edhe pse jo në plotëni. Zgjedhjet për shoqëri me traditë demokratike, janë mrekullia e demokracisë, sepse ato janë pikënisja për kthesa të rëndësishme, ku sistemet politike iu nënshtrohen kritikave, gjykimeve, ndëshkimeve dhe kështu transformohen dhe avancohen.
-
Shteti i vlerave të përbashkëta
Kosova e sendërtoi pavarësinë vonë, mirëpo, historia dhe kultura e saj, është ma të lashtë se vitet e shtetësisë. Nisur nga kjo premisë, ne e kemi detyrim moral, t’i lartësojmë ato vlera të përbashkëta, që kemi trashëguar dhe kështu të ruajmë kohezionin e krijuar me mund e sakrificë, nga shumë breza. Kjo është rruga, për të ndërtuar një të ardhme me përgjegjësi. E që të ndodhë kjo, doemos duhet kultivuar ndjenjat e solidaritetit mes nesh, sepse kështu krijohen ndjenjat e përkatësisë dhe identitetit.
-
Nga teprica e luksit
“Imagjinojeni në këto ditë, sa prindi do të jenë ndjerë në siklet, sepse atyre iu është dashur të kërkojnë fonde rrugëve, shesheve e kudo, për shërimin e fëmijëve të tyre, sepse shteti s’ka krijuar zgjidhje për ta. Madje, mund të ketë edhe të tillë, që në pelmin e dhimbjes e mërzisë, të dëgjojnë marrëzinë e radhës: nga teprica e luksit, qeveria ka vendosur të krijojë një fond për shërimin e fëmijëve nga sëmundjet që s’trajtohen këtu. Kjo është tmerruese për ta. Kjo është mbytëse për ta. Kjo është turpruese për ne.”
-
Kemi humb një forcë drejtpeshuese
Në sfondin e krizës që ka përfshi Universitetin e Prishtinës, na ravijëzohet i gjithë sistemi ynë i katandisur në mjerim, ku degradimet politike zënë kryet e radhës, e pas së cilave vijnë degradimet në shëndetësi, pamundësia e zhvillimit ekonomik, kultura pa ndonjë status të avancuar shoqëror, krizat identitare dhe fetare. Thjesht, ka kohë që po e paguajmë shtrenjtë tagrin e këtij arsimi jocilësor, të devijuar nga parimet thelbësore që ka mësimdhënia dhe mësimnxënia.
-
Antologji për identitetin
Libri i Don Viktor Sopit, Fishta për identitet, vjen në kohën kur më së shumti i duhet jetës tonë kombëtare dhe kështu e përplotëson mozaikun e botimeve dhe studimeve për At Gjergj Fishtën. Letërsia e Fishtës, me dimensionet dhe përmasat e larmishme ideore, përbën njërin nga opuset themeltare të kulturës letrare shqipe.
-
Karagjozët e mendimit shqiptar
Qenies shqiptare, i janë vërsulur karagjozë të shumtë, e me sjelljet e tyre prej palaçove, na kanë bërë gazi i botës. Si palaço që dinë të jenë e të përshtatën kudo, ata duke mos zgjedh mënyra e as mjete për t’i realizuar synimet e tyre shëmtuese, ngjiten shkallëve të karrierës. Gjithë këtë e bëjnë, pa ndonjë përgatitje të shëndoshë kulturor, shkencor a intelektualë, po duke qenë karagjozë e palaço.
ayr_Latn unk als_Latn als_Latn unk als_Latn tpi_Latn als_Latn unk als_Latn als_Latn pol_Latn unk als_Latn als_Latn unk als_Latn als_Latn unk als_Latn als_Latn unk als_Latn als_Latn unk als_Latn als_Latn unk als_Latn als_Latn unk als_Latn als_Latn unk als_Latn als_Latn