als_Latn dik_Latn ron_Latn
Trupi i njeriut ka aftësinë për t’u vetëshëruar. Rigjenerimi i indeve të reja kryhet nga qelizat burimore dhe nxitet nga faktorët e rritjes dhe hormonet. Plazma e pasur me trombocite (PRP) është një trajtim në rritje, i cili i referohet faktorëve të rritjes dhe proteinave që gjenden në trupin e njeriut.
Trombocitet janë përgjigjia e parë ndaj dëmtimit, dhe në kushte normale këto trombocite clirojnë faktorë të ndryshëm për të përshpejtuar rigjenerimin e indeve, formimin e enëve të reja të gjakut dhe për të ndaluar gjakderdhjen. Trombocitet clirojë shumë proteina të tjera bioactive përgjegjëse për te tërhequr makrofagët, qelizat burimore mezenkimale, dhe osteoblastet.
Teknologjia moderne na lejon të përqëndrojmë trombocitet dhe qelizat e bardha të gjakut, nga gjaku i pacientit (terapi autologe) dhe të nxisim clirimin e faktorëve të rritjes duke i injektuar direkt në indin e dëmtuar,si rrjedhojë stimulojmë të njëjtën përgjigje shërimi por në formë direkte. Me rritjen e kapacitetit natyror të shërimit, trajtimi mund të çojë në arritje më të shpejtë, efikase, dhe të plotë të indit në një gjendje të shëndetshme.
Përgatitja e PRP
Për të përgatitur PRP, një sasi e vogël e gjakut merret nga venat e krahut të pacientit. Gjaku vendoset në një centrifugë që rrotullohet me shpejtësi të lartë dhe diferencon trombocitet nga pjesa tjetër e komponentëve të gjakut. Sasia bazë e trombociteve ne gjak është afërsisht 200 000 për mikrolitër; gjatë terapisë me PRP centrifuga përqëndron trombocitet rreth 5-fish më shumë. Megjithatë, ekzistojnë ndryshime në prodhimin e PRP në varësi të pajisjeve dhe teknikave të ndryshme. Trombocitet e grumbulluara në PRP aktivizohen me shtimin e glukonatit të kalciumit, i cili nxit clirimin e këtyre faktorëve nga granulat alfa.
I gjithë procesi zgjat më pak se 15 minuta dhe rrit përqëndrimin e trombociteve dhe faktorëve të rritjes deri në 600%, duke sjell një rritje të natyrshme të proliferimit (shumimit) të qelizave burimore njerëzore të ekspozuara ndaj trombociteve të koncentruar deri në 10 herë më të lartë se nivelet amtare. PRP e koncentruar injektohet pastaj në dhe përreth zonës së prekur, dhe nxit në mënyrë domethënëse sinjalet natyrore të shërimit. Injeksionet e PRP shërojnë zonën e dëmtuar me kalimin e kohës, gjatë 1 deri në 3 muaj. Gjaku i përdorur është i vetë pacientit, si rrjedhojë nuk ka rrezik për infeksione të transmetueshme dhe reaksione alergjike.
Aplikimet klinike dhe procedurat
Në dermatologji dhe mjekësi estetike, PRP është përdorur për të trajtuar akne, shenjat dhe alopecinë (rënien e flokëve). Ajo është efektive për përtëritjen e lëkurës dhe rritjen e elasticitetit te lëkures rreth syve (për rrudhat e vogla), në faqe dhe mollëza, hollimin e lëkurës në qafë dhe nofulla, lëkura e duarve, dekolte, e të tjera (për shembull në gjunjë, bërryla, krahë, si edhe për strijat në lëkurën post shtatëzanisë ).
Plazma e pasur me trombocite injektohet nga cpime të vogla, të shumta nën lëkurë me ose pa anestezi lokale.Përdorimi i një age (gjilpërë) shumë të vogël bën të mundur që procedura të realizohet pothuajse pa dhimbje. Kur PRP është injektuar në zonën e dëmtuar, ajo stimulon indet, duke shkaktuar inflamacion i cili nxit kaskadën e shërimit. Si rezultat i kësaj, kolagjeni i ri fillon të zhvillohet. Kur ky kolagjen maturohet, fillon të tkurr dhe forcoj lëkurën në zonën ku ajo është injektuar. Përmirësimi i cilësisë dhe tonusit të lëkurës , është i dukshme brenda 3 javësh. Rigjenerimi i plotë i kolagjenit kërkon 3 muaj. Përkujdesja lokale e lëkurës dhe terapite e lehta mund të rrisin këto rezultate. Rrudhat e thella nuk mund të largohen, dhe shenjat e rënda nuk mund të përgjigjen nga trajtimi.
Trajtimet PRP mund të përdoren në të gjitha llojet dhe tonalitetet e lëkurës. Enjtje minimale, diegie, dhe skuqje të vogla vihen re 12 deri në 24 orë pas trajtimit. Hematoma si rrjedhojë e cpimit nga aget mund të jenë të dukshme për 2 derin në 3 ditë. Gjatë disa javëve, trombocitet stimulojnë faktorët e rritjes, të cilët ndihmojnë në stimulimin e kolagjenit. Rezultatet e trajtimit janë të ndryshme, por në shumicën e pacientëve efekti zgjat deri në 18 muaj. Rekomandohen trajtimet e mirëmbajtjes, 2 herë ne vit për te ruajtur rezultatin.
Si një strategji fillestar trajtim, deri në 3 injeksione mund të kryhen brenda një harku kohor 6-mujor. Këto zakonisht të kryhen 2 deri në 3 javë larg.
Konsideratat para mjekimit me PRP
Disa faktorë (p.sh., pirja e duhanit dhe alkoolit) zvogëlojnë clirimin e qelizave burimore. Shmangia e tyre rrit efektivitetin e procedurës së PRP. Trombocitet funksionojnë duke shkaktuar një reaksion inflamator. Nëse ky reaksion inflamator është i zvogëluar, rezultati klinik kompromentohet në mënyrë të konsiderueshme. Për këtë arsye, përdorimi i barnave anti-inflamatore, nuk është i rekomanduar. Ky kufizim duhet të jetë rreth 1 deri në 2 javë. Përkrahësit e terapisë së PRP argumentojnë se rezultatet negative klinike janë të lidhura me cilësinë e varfërve të përqendrimit te PRP ose nga pajisjet joadekuate. Specifikimi i përqindjes së caktuar të trombociteve të grumbulluara është një paragjykim marketingut sepse ndryshueshmëri e konsiderueshme individuale ekziston në përqëndrimin e trombociteve në plazmën e njeriut. Më shumë nuk është domosdoshmërisht më mirë në këtë rast. Ndryshueshmëria në teknikat e përqëndrimit të trombociteve mund të alteroj karakteristikat e degranulimit të trombociteve, që mund të ndikojnë në rezultatet klinike.
Kriteret e përjashtimit nga trajtimi me PRP
Trajtimi me PRP kundërindikohet në: sepsis, kancer, kimioterapi, sindromi mosfunksionimit të trombociteve, trombocitopenia kritike, hypofibrinogjenemia, destabilitet hemodinamik, terapi me antikoagulant, infeksionet akute dhe kronike, sëmundje kronike të mëlçisë, çrregullime të rënda metabolike dhe sistemike, si dhe sëmundje të lëkurës (lupus sistemik eritematoz, porfiria, dhe alergji), si dhe konsumi i theksuar i nikotinës, medikamenteve, dhe alkoolit.
Efektet negative të mjekimit me PRP
Efektet anësore të trajtimit PRP jane të rralla. Efektet më të shpeshta anësore janë infeksioni, njolla të lëkurës dhe hematoma, dhimbje në zonën e injektuar, reaksion alergjik (një dukuri e rrallë), dhe mpiksje gjaku (sepse terapia e PRP përdor një age e cila mund të dëmtoj një venë).
Perfundimi rreth PRP dhe rritjes së flokëve
Në praktikë, përdorimi më premtuese i PRP është për trajtimin e alopecisë. Trombocitet prodhojnë faktorët e rritjes, duke përfshirë faktorin e rritjes që rrjedh nga trombocitet (PDGF) dhe faktorin e rritjes se endotelit vascular (EVGF), të cilët kanë efekt pozitiv në rritjen e flokëve. Faktor i rritjes që rrjedh nga trombocitet, është një nga faktorët që rregullon rritjen dhe ndarjen e qelizave. Në veçanti, ai luan një rol të rëndësishëm në formimin e enëve të gjakut (angiogjenezë) dhe rritjen e enëve të gjakut indet ekzistuese te enëve të gjakut. Faktori I rritjes së endotelit vaskular është një sinjal kimik i prodhuar nga qelizat që stimulon rritjen e enëve të reja të gjakut. Kjo është pjesë e sistemit që rikthen furnizimin me oksigjen të indeve kur qarkullimi i gjakut është i pamjaftueshëm.
Para injektimit PRP për të trajtuar humbjen e flokëve, një rul i vogël me thumba (gjilpera) përdoret për të stimuluar zonat e holluara. Arsyeja është se kjo dërgon një mesazh te folikuli i flokut për të filluar procesin e shërimit. Pastaj, PRP injektohet mbi zonën e prekur për stimulim të mëtejshëm të qelizave burimore në folikul.
Teknika është celësi
Ashtu si në të gjitha terapitë, trajnimi dhe përvoja adekuate janë thelbësore. E bukura e teknikës së PRP, sidomos në dermatologji dhe si një mjet adjuvant në praktikë, është se ajo mund të përdoret si pjesë e një qasje shumëdimensionale. Rezultate sinjifikante klinike mund të arrihen me përdorimin e njëkohshëm të terapive të lehta, mbushëse dhe mesoterapisë, si edhe kujdesit vetjak te lëkurës nga pacienti.
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn