als_Latn dik_Latn sag_Latn
Diplomati Hoxha: Si erdhi Visirova më 1929 në Tiranë, takimi me Zogun dhe bashkëjetesa 4 vjeçare
HISTORIA
“Tanja Visirova mbeti grua monogamike, pasi Ahmet Zogun se lejonte e ëma të martohej me një jo myslimane”
(Vijon nga numri i kaluar)
Është 10 gushti, një ditë e nxehtë në qytetin bregdetar të Durrësit. Pak kohë ka kaluar nga ajo natë e vitit 1929, kur Lalë Krosit i ka tërhequr vëmendjen një kërcimtare e bukur në një nga lokalet e Parisit, e ka vendosur që ta sjellë në Shqipëri për të kënaqur Ahmet Zogun. Nga Parisi, kërcimtarja e kabareve Tanja Visirova, falë një kontrate të firmosur me Lalë Krosin, ka mbërritur në portin e Durrësit në Shqipëri, në një vend që nuk e kishte shkelur kurrë, e vetëm kohët e fundit ia kishte dëgjuar emrin nga disa klientë shqiptar në lokalet ku ajo kërcente. Misioni i sajë, nuk ishte i vogël, pasi do të kërcente për Ahmet Zogun, Mbretin e shqiptarëve. Por shpejt Zogu do i shprehte Visirovas dashurinë, e të dy do të bashkëjetonin jo pak, por katër vite… Rrëfimin e Tanjas për këtë ngjarje(në formën e intervistës mbështetur në librin për Tanjan dhe njohuritë që ka marr në Paris për zgjidhjen e problemit të ish-gruas së parë të Ahmet Zogut), e sjellë në vazhdim diplomati dhe publicisti i njohur Idajet Hoxha….
Kur mbërriti Tanja Visirova në Shqipëri për të kërcyer për Mbretin e shqiptarëve, Ahmet Zogun?
-Ka qenë 10 gushti i vitit 1929, ditë nga ku do të niste dhe ndryshimi i jetës për kërcimtaren Tanja Visirova. Në këtë ditë, ajo ka zbritur në portin e Durrësit, ku e prisnin njerëzit më të afërt në oborrin e Zogut.
Më konkretisht për këtë moment?
-Deputeti i Zogut, i cili së bashku me Lalë Krosin e kishin parë Tanjan duke kërcyer në Paris e kishin lidhur një kontratë për ardhjen në Shqipëri të kërcente për Mbretin, e ka pritur Tanjan sapo ka zbritur nga trageti. Të shoqëruar nga deputeti, të ardhurit shkuam në një sallon buzë Adriatikut. Deputeti i thotë Tanjas se ky sallon është ndërtuar enkas për ju, për stinën e verës…
Si ka reaguar Visirova në këtë moment?
-Menjëherë ajo ka pyetur: “Po ku është Teatri ku do të jepet koncerti!?”. I thonë së është në Tiranë. I shpjegojnë gjithashtu se
Oborri i Mbretit Zog e kalon verën në Durrës dhe se në atë moment ndodhej në krahë të sallonit mbretëror. I lanë të qetësoheshin e të merrnin veten nga udhëtimi i gjatë. Në darkë do e priste Mbreti Ahmet Zogu.
Çfarë ndodhi në takimin e parë të Visirovës me Ahmet Zogun?
-Në mbrëmje, deputeti që i kishte shoqëruar, i njoftoi se do i priste mbreti Zog… Koha pi afronte. I lanë të prisnin në holl. Pas pak hyn një burrë i gjatë, i hollë, biond, me sy blu, të cilin e Tanja e kujton për një oficer austriak. Por befas, deputeti u nxitua ta prezantonte para Mbretit. Teksa po pinin vazhdimisht shampanjë, Tanja pyet mbretin, se kur ishte e mundur të paraqitej në teatër?! –Zogu i thotë:’Për këtë do të flasim më vonë. Këto kohë unë jam me pushime, përfitoni dhe ju dhe pushoni’. Të nesërmen shkojnë dhe e kërkojnë Tanjan. Duhej të ishte vetëm….
Pra, ishte takimi i radhës me Zogun?
-Po. Ishte mbarimi i pasdites. Zogu e priti si i magjepsur. E pyeti Visirovan në se i pëlqente të notonte. Visirova i tregon Zogut disa histori personale të sajë. Mbreti, pasi e dëgjoi, nxori një dosje. Dosja lidhej me Visirovan. Mbreti i thotë:’Ju duhet të dini Tanja, unë ju njoh mire’. Ajo reagon e habitur:’Si me njihni,qe kur!?’. Zogu i thotë:‘Në fillim ju kam parë. Ju kam parë kur kërcenit në Folie Berger. Erdha të të shikoja në mënyrë të fshehtë. Veç kësaj, qëndrimi im në Paris ishte shume i shkurtër’. Më pas ai i tregoi fotografi të Visirovas dhe një anketë të tërë policore, duke shtuar: ’Detektivët ju kanë ndjekur. Na duhej të njihnim opinionet tuaja politike. Të mësonim mënyrën e jetesës!’…
Si ka reaguar Tanja Visirova në këtë moment?
-Është befasuar dhe e ka pyetur se ‘ pse i keni bërë të gjitha këto!?”…
Po Ahmet Zogu si iu përgjigj?
-Iu përgjigj:”Fare thjeshtë. Unë kam rënë në dashuri me ju. Ju jeni e burgosura ime…”. Në takimin tjetër Visirova i tregon kontratën. Pasi e lexoi, Zogu i tha:”Këta janë hajdutë. Kam thënë të bëjnë një kontratë për 25 mijë, ata e kanë bërë për pesëmbëdhjetë mijë franga. Dhe me thoni ju lutem, pse duhej një garderobë e tërë për ju në Romë?!’. Zogu ishte shumë i egërsuar ndaj ministrave të vet, të cilët, siç thoshte, e vidhnin. Çmimet e të gjitha sendeve që i kishin blerë Tanjas, ishin katërfishuar, ose ishin pesëfishuar në fatura. Zogu ia kthen:‘E si mundet që ju të mos keni as gjë, për Ju flitet aq shumë?!’. Tanja vazhdon:‘Po flitet për mua të zhveshur, madhëri. Askush nuk flet për fustanet e mia. Fustanet, nuk kisha nevojë për ‘to. Rrija e zhveshur në Folie Berzher përpara piktorëve, skulptorëve, e zhveshur në kabare. Fare pak tyl, pakëz grimca rrezulluese që imitonin arin, një dajre, ja gjithçka….Ju duhet të mësoni se fama e çupkës së Foli Berzharit, është diçka që nuk duhet ti zësh bese’. Mbreti i thotë:‘Dhe ju nuk paskeni pasur në jetë burra të tjerë?’. Ajo përgjigjet:”Jo. Kam pasur që janë dashuruar pas meje, por nuk më ka dalë koha të kem të dashurit e mi. Duhej të punoja. Në planet e jetës time, nuk hyjnë të dashurit…”
Çfarë përfshinte protokolli i mbretërisë për një grua morganatike?
-Mbreti Zog ishte shumë njerëzor me Visirovën, shumë i sjellshëm, i butë. Në fund ai arriti çka dëshironte, por vetëm pas një muaji. Nuk e nxiti. Priti sa të ishte e gatshme. Ja si shprehet Tanja për marrëdhëniet intime me Zogun:”Dhe besoj se e kam çuditur, madje jo në pak gjëra. Kur binte dita, vinin e me kërkonin, shpesh herë. Vetë Ahmet Zogu vinte të më takonte. Hanim bashkë. Kaloja pasditen me ‘të. Të dy bënim plazh me kostume të rregullta banje. Nuk bëhej fjalë fare të bënim not nudo. Protokolli parashikonte dhe orët tona të dashurisë. Dashuria bëhej në të njëjtën orë… Zogu, mendoj se nuk ishte një qenie e ndezur me pasion, më dashuronte, kishte dobësi të madhe për mua, por protokolli, kotësitë e funksonit të tij, merrnin frenat dhe i vinin nën kontroll te gjitha gjërat e tjera….”.
Si shikohej Tanja në familjen Mbretërore?
-Me 8 Shtator të vitit 1929 Zogu do të festonte përvjetorin e parë të Mbretërisë. E bija e Shefqet Verlacit që e kishte dashuruar marrëzisht, u prish me Zogun. Por kjo nuk e pengoi atë të ishte në euforinë e tij. Kudo që shkonte thoshte:’Unë jam Mbret’. E ëndërronte ta quanin Skënderbe. Vetëm pasi shkuan në Tiranë, Visirova njohu familjen e tij, shtatë motrat dhe nënën. Armiqësia e tyre ndaj saj ishte e menjëhershme. “Unë isha jashtë shijeve të motrave të mbretit. Nuk kisha prirje të njëjta për gjëra të kota. Ndërsa e ëma e detyroi Zogun ti premtonte se asnjë herë, sa të qe gjalle ajo, ky nuk do te merrte për grua, një vajzë që nuk ishte myslimane. Zogu më foli për martesë, pa dyshim për një martese morganatike, sipas së cilës gruaja nuk do të gëzonte të drejtat ligjore që rrjedhin nga akti i martesës. Një natë pësova një krize apendisiti. Kërkova mjekun. Kur erdhi Zogu në mëngjes me pyeti: ’Mjeku të pa të zhveshur?! Të preku?’. Unë u tërbova dhe i thashë: ’Ju mbaheni për europian por ju thoni gjëra që vetëm një orjentali i vijnë në mendje. Sa për zhveshjen, i gjithë Parisi më ka parë të zhveshur, ministrat e tu, deputetët me kanë parë lakuriq, ndërsa tani që u sëmura, qenka e ndaluar të më vijë një mjek të më vizitoje!?”
Zoti Hoxha! Cilat kanë qenë dashuritë e Visirovës?
-Ajo ka qenë një grua e lirë. Nuk u martua, megjithëse ka qenë në prag martese. Donim të adoptonin nga një fëmije së bashku me nënën, por kjo nuk u realizua kurrë. Ka pasur dashuri si çdo femër që është e lirë. Zogu është një nga dashuritë e saj. Për këtë, Tanja është shprehur:”Eshtë meritë e tij që unë u nisa të kthehem vërtet në femër. Zogu nuk diti të zgjonte tek unë dashurinë fizike, por nuk më kënaqi kurrë. Për mua dashuria është një festë intime. Pikërisht këtu fle bukuria e saj. Njeriu i zbulon trupin dhe i hap zemrën e vet një miku… Dashuritë e mia kanë pasur të bëjnë vetëm me mua… Unë kam patur shpirtin e një gruaje që mbante marrëdhënie të shumta me meshkuj. Nuk kam qenë zonjë lehtësisht e dorëzushme…”.
Cila ishte jeta pariziane e Tanja Visirovas?
-Edhe për Tanja Visirovan, Parisi është një maje e ndritshme e botës dhe njerëzit nuk ndihen të ngopur kur flitet për ‘të. “Në Paris i ke të gjitha, që nga marrëzia e marrëzirave Folie Berzher, ku ‘milen bardhoshet’, ku ndodhen ‘punishtet e kënaqësisë’, ku gjenden ‘mënyrat e jetës së ngatërruar’. Parisi është kryeqytet i kryeqyteteve, drita e botës. Kur shkon një i huaj në France e në Paris, e kupton se është një provincial…
Po fundi i Tanja Visirovas?
-Unë si diplomat në ambasadën e Shqipërisë në Francë, personeli i këtij institucioni, bëmë sa mundëm për zgjidhjen e problemit të Tanja Visirovas, ish-gruas së parë pa kurorë të Ahmet Zogut. Ajo kërkoi kur erdhi në ambasadë dhe në letrën që la, mundësinë e një pensioni pleqërie si ish-gruaja e Zogut si dhe shitjen e një sipërfaqe 10 ha tokë në Xhafzotaj, të cilën Zogu ia kishte dhuruar me dokument… Aq mundësi kishim. Dalja e monografisë për ‘të, ku një vend të rëndësishëm zinte Shqipëria dhe bashkëjetesa e Visirovas me Ahmet Zogun, i vështirësoi gjërat. Tanja Visirova, pas monografisë, ‘u zhduk’ në mënyrë misterioze…
Tanja Visirova, mister, fati gruas së parë të Ahmet Zogut
Intervista me diplomatin Idajet Hoxha lidhur me vizitën që Tanja Visirova, ish-gruaja e parë e Ahmet Zogut bëri në ambasadën shqiptare në Francë, ku Hoxha ishte Sekretar i Parë dhe Konsull i Përgjithshëm, shoqëruar me rrëfimin e diplomatit për misionin e tij në kërkim të Tanjas nëpër Francë, shoqëruar dhe me pohime të vetë ish-gruas së Zogut në monografinë botuar për ‘të, sjellë detaje interesante lidhur me bashkëjetesën e tyre katër vjeçare. Këto dëshmi, në këto dit kur Ahmet Zogu vlerësohet si një nga figurat kryesore patriotike në kuadër të festimeve të 100-vjetorit të shpalljes së Pavarësisë, ndihojnë jo pak në njohjen e jetës së Mbretit Zog që drejtoi për gati dy dekada vendin. Sipas rrëfimit të diplomatit Hoxha, martesa e valltares së lokaleve të Parisit me Mbretin e Shqipëtarëve, ishte martesë monogamike(pa kurorë) dhe zgjati katër vite. Më pas, Ahmet Zogu bëri martesën e ligjshme me Geraldinën. Fati i Tanja Visirovës, gruas së parë të Ahmet Zogut, qe i dhimbshëm. Ajo nuk u martua kurrë e jetoi në varfëri. Edhe përpjekjet në ambasadën shqiptare në Francë në vitin 1977 për një pension nga shteti shqiptar si ish-grua e Mbretit Zog dhe shitjen e 10 ha tokë në Durrës që Ahmet Zogu ia kishte dhuruar me dokument,(Problem që e ndoqi diplomati Hoxha, atë kohë funksionar i ambasadës), dolën pa rezultat… Jo vetëm kaq, por publikimi i historisë së saj rozë me Mbretin e Shqiptarëve, i hap telashe të shumta… Njerëzit e Oborrit Mbretëror në mërgim e kërcënojnë, e fati i jetës së Tanjas, merr tjetër rrjedhë… Nuk dihet fati i sajë….
SOM 1
“Pas pak hyn një burrë i gjatë, i hollë, biond, me sy blu, të cilin e Tanja e kujton për një oficer austriak. Deputeti u nxitua ta prezantonte me Mbretin. Teksa po pinin vazhdimisht shampanjë, Tanja pyet Zogun, se kur ishte e mundur të paraqitej në teatër?!. Zogu i thotë:’Për këtë do të flasim më vonë. Këto kohë unë jam me pushime, përfitoni dhe ju e pushoni”
SOM 2
“Zogu iu përgjigj:’Fare thjeshtë. Unë kam rënë në dashuri me ju. Ju jeni e burgosura ime Tanja…”. Në takimin tjetër Visirova i tregon kontratën. Pasi e lexoi, Zogu i tha:’Këta janë hajdutë. Kam thënë të bëjnë një kontratë për 25 mijë, ata e kanë bërë për pesëmbëdhjetë mijë franga….Zogu ishte shumë i egërsuar ndaj ministrave të vet, të cilët, siç thoshte, e vidhnin”
SOM 3
”Eshtë meritë e Zogut që unë u nisa të kthehem vërtet në femër. Zogu diti të zgjonte tek unë dashurinë fizike, por nuk më kënaqi kurrë. Për mua dashuria është një festë intime. Pikërisht këtu fle bukuria e saj. Njeriu i zbulon trupin dhe i hap zemrën e vet një miku… Unë kam pasur shpirtin e një gruaje që mbante marrëdhënie të shumta me meshkuj. Nuk kam qenë zonjë lehtësisht e dorëzushme…”.
-
asnje ndjesi
-
I kenaqur
-
i shqetesuar
-
i trishtuar
-
i indinjuar
als_Latn glg_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn swe_Latn als_Latn swe_Latn als_Latn swe_Latn als_Latn unk als_Latn unk als_Latn unk als_Latn unk als_Latn unk knc_Latn