als_Latn lit_Latn uzn_Latn
Siē dihet, Kuvendi i Serbisė, vitin 2007 e pėrmbylli edhe me njė rezolutė tė re lidhur me Kosovėn. Kėsaj radhe me njė rezolutė qė mohon dhe zhvlerėson paraprakisht ēdo formė tė pavarėsisė sė Kosovės nga Serbia, e cila do tė mund tė shpallej nga institucionet e Kosovės dhe e cila do tė mund tė pranohej nga vende tė tjera. Pėrmes kėtij akti, institucionet shtetėrore dhe qytetarėt e Serbisė ngarkohen edhe me obligimin qė ta pamundėsojnė shkėputjen e Kosovės, siē thuhet, me tė gjitha pėrpjekjet, obligim qė buron nga detyrimi kushtetues i pėrcaktuar edhe nė preambulėn e Kushtetutės sė Serbisė, e cila e pėrkufizon Kosovėn si pjesė tė patjetėrsueshme tė territorit tė kėtij vendi.
Qendrat e ndryshme tė diplomacisė, apo siē ėshtė bėrė traditė tė thuhet, faktori ndėrkombėtar, rezolutėn e fundit serbe, sė shumti e cilėsuan si tė padobishme pėr procesin qė ka tė bėjė me Kosovėn. Ēėshtė e vėrteta, kėto qendra, apo ky faktor, edhe nuk mund tė reagonin ndryshe, pasi janė vetė ata qė realisht shumė herė mė parė kishin aprovuar nė heshtje edhe rezoluta dhe akte tė tjera tė ngjashme, tė cilat kanė bėrė qė, mbėshtetur nė Rezolutėn 1244 tė Kėshillit tė Sigurimit, nė Kosovė tė ndėrtohet njė realitet kushtetues sa mė i favorshėm pėr Serbinė.
Sikurse edhe nė rastet e tjera tė mėparshme, pėrfaqėsuesit e institucioneve tė Kosovės, veprimin e fundit tė Beogradit zyrtar e komentuan nė mėnyrė tė mjerė e qyqare, duke e cilėsuar rezolutėn e tij si tė pavlefshme e tė parėndėsishme pėr Kosovėn, thuajse ajo i kushtohet ndonjė vendi tė humbur afrikan, e jo njė vendi qė Serbia, para njė dekade e kishte bėrė shkrumb e hi, kurse sot kėmbėngul ta paraqesė si Jerusalem tė saj, nė kuptimin e pretendimeve rikolonizuese.
Duhet rikujtuar faktin se veprim tė paefekt pėr Kosovėn, institucionet e Kosovės dhe pėrfaqėsuesit e tyre e kishin cilėsuar dikur edhe pėrkufizimin e kėtij vendi si pjesė e patjetėrsueshme e territorit tė Serbisė, nė kushtetutėn e ish-Unionit Serbi-Mali i Zi, union i formuar nga Solana me bekimin e Bashkimit Evropian. Mirėpo, dihet mirėfilli se ky farė lloj unioni nuk e largoi Kosovėn nga Serbia, por e afroi edhe mė shumė, duke trasuar njė rrugė tė qartė tė komunikimit e tė lidhjeve tė drejtpėrdrejta, ndėrprerja e tė cilave po bėhet gjithnjė e mė e vėshtirė dhe gjithnjė e mė e pamundshme.
Po nė tė njėjtėn mėnyrė u cilėsua edhe riformulimi i Kosovės si pjesė e patjetėrsueshme e Serbisė, nė pjesėn hyrėse tė kushtetutės sė kėtij vendi nė tetor tė vitit 2006, pas zhbėrjes sė asaj qė quhej Solania Serbi-Mali i Zi. Dallim bėn vetėm fakti se atėbotė, Kuvendi i Kosovės nxori njė deklaratė kundėr, siē thuhej, agresionit kushtetues, qė po i bėhej Kosovės pėrmes pėrkufizimit tė saj nė prembulėn e kushtetutės serbe. Mirėpo, kjo deklaratė u harrua pothuajse para se tė publikohej dhe po tė mos ishte kėshtu, pa dyshim nuk do tė hartohej e ofrohej nga institucionet e Kosovės, disa muaj mė vonė, i ashtuquajturi memorandum i mirėkuptimit e bashkėpunimit me Serbinė! Kjo lloj oferte e institucioneve tė Kosovės nuk mund tė konsiderohej naive dhe as e pasinqertė, por si njė vendim politik dhe pėrcaktim i qartė pė rsa i pėrket tė ardhmes sė Kosovės nė raport me lidhjet e saj me Serbinė. Prania e Kosovės nė pjesėn hyrėse tė kushtetutės serbe, prani e siguruar pėrmes njė rezolute si kjo e fundit, nė njėrėn anė dhe nė anėn tjetėr Memorandumi i mirėkuptimit Kosovė-Serbi (kemi parasysh mirėkuptimin e njė vendi ndaj tė cilit ėshtė bėrė agresion kushtetues, me vetė agresorin!), pa dyshim nuk mund tė konsiderohen si dy anė tė kundėrta tė njė absurdi, por si njė fakt fare i shpjegueshėm.
Se sa tė parėndėsishme e tė paefektshme janė aktet e miratuara si ai i rezolutės serbe kundėr pavarėsimit dhe shkėputjes sė Kosovės nga Serbia, mjafton ta kujtojmė praktikėn e kriminelit Millosheviq pėr tė shfrytėzuar instrumentet institucionale, duke zbatuar madje edhe referendumin popullor, si mjet pėr tė mbėshtetur veprimet dhe politikėn e tij tė krimit. Edhe kėto veprime dhe kėtė politikė kriminale i kishte miratuar dikur njė kuvend serb dhe me vendime e rezoluta tė po kėtij kuvendi ishte miratuar edhe gjenocidi nė Kosovė. Prandaj, duke pasur parasysh kėtė tė kaluar, do tė ishte veprim tepėr naiv nė qoftė se do tė nėnēmohej rreziku qė paraqesin edhe rezolutat e reja serbe, si mjete juridike nė funksion tė njė politike kolonialiste. Ato sigurisht nuk bėhen vetėm pėr konsum tė brendshėm, siē jemi mėsuar tė dėgjojmė dhe as me qėllim tė frikėsimit tė ariut me shoshė.
Kėrcėnimet qė sot vijnė nga Beogradi, jo vetėm pėrmes rezolutash, janė fare tė qarta, kurse objekt i tyre janė Kosova dhe shqiptarėt. Nė pėrputhje tė plotė me rezolutėn e 26 dhjetorit tė vitit qė shkoi, po dėgjojmė dhe mund tė dėgjojmė pėrditė kėrcėnimet e kreut serb tė shtetit, se do tė mbrojnė me ēdo kusht dhe me tė gjitha mjetet sovranitetin mbi Kosovėn. Prandaj ato duan edhe kundėrpėrgjigjen pėrkatėse. Pa dyshim, jo me gjuhėn memece si ajo e institucioneve tė sotme tė Kosovės, por me gjuhėn e mprehtė tė forcės sė tė gjithė atyre shqiptarėve nė Kosovė dhe kudo nė trojet etnike, tė cilėt ishin dhe vazhdojnė tė jenė tė gatshėm tė sakrifikojnė gjithēka pėr mbrojtjen dhe shpėtimin e Kosovės nga apetitet ripushtuese tė Serbisė kolonialiste. Kėto apetite nuk mund ti sfidojė kurrfarė memorandumi i mirėkuptimit e i fqinjėsisė sė mirė, por as mejdani i ofruar, duke e vėnė KFOR-in nė fushėn e tij. Ato mund ti sfidojė vetėm organizimi dhe pėrgatitja e njėmendtė e popullit tė Kosovės pėr tu pėrballur nė ēdo kohė dhe rrethanė me agresionin e mundshėm serb. Nė tė kundėrtėn, kėtij populli mund ti pėrsėriten edhe eksode tė tjera biblike.
Rezoluta e fundit e kuvendit tė Serbisė, kundėr pavarėsisė sė Kosovės, u nxor nė kohėn qė zėrat nė Kosovė dhe rreth saj lidhur me shpalljen e njė pavarėsie tė gjymtė, mbėshtetur nė tė ashtuquajturėn pako tė Ahtisarit, u bėnė fare bizarė, ndėrsa vetė konceptit pavarėsi i doli boja fare. Si e tillė, ajo pretendon tė shėrbejė bazė juridike e shfuqizimit paraprak tė njė vendimi tė mundshėm tė Kuvendit tė Kosovės pėr shpalljen qoftė edhe tė njė pavarėsie tė gjymtė. Pėr sa kohė qė pavarėsia e Kosovės, si shprehje e njė procesi dekolonizues, tė trajtohet si akt politik pa fuqi referendumi popullor, i njė kuvendi tė pafuqishėm, tė pamėvetėsishėm, tė mbikėqyrur, tė dirigjuar e pa legjitimitet tė plotė, siē ėshtė kuvendi i saj, veprimi i rezolutave serbe do tė jetė efektiv. Ato do tė jenė tė pa efekt e tė pafuqishme vetėm para vendimeve madhore qė i vulos referendumi i popullit tė Kosovės.
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn