als_Latn dik_Latn sag_Latn
Sonda GAIA do të dokumentojë rreth një miliardë yje dhe mund të zbulojë edhe miliona yje të tjerë. I ashtuquajturi interferometër global astrometrik do të vëzhgojë për astrofizikanët për pesë vjet hapësirën kozmike në një distancë prej 1.6 milionë kilometra dhe do të përcjellë të dhënat në Tokë.
Sonda e nis udhëtimin e saj më 19 Dhjetor 2013 në një raketë ruse Sojus nga qendra kozmike në Guajanën Franceze. Raketa do ta çojë sondën në pikën Lagrange L2 në hapësirën kozmikë, e cila është katër herë më larg se Hëna nga Toka. Kjo pikë mban emrin e astronomit italian Joseph-Louis Lagrange, i cili e përllogariti atë teorikisht në shek. XVIII.
Në pikën Lagrange L2 forcat e gravitetit të Tokës dhe të Diellit ndihmojnë satelitin që të rrotullohet rreth Diellit duke ruajtur gjithmonë një pozicion të pandryshueshëm ndaj Tokës. Pra nëse e vëzhgojmë Tokën nga kjo pikë duket sikur kemi mungesë graviteti. Kurse stacioni kozmik ISS që të kthehet gjithmonë nga Toka, koordinatat e tij duhen përllogaritur vazhdimisht, kurse ato të GAIA-s jo.
Një aparat fotografik digjital që mund të bëjë më shumë
Sonda është e pajisur me një teleskop optik klasik, i cili është i lidhur me një mori detektorësh me pikselë – të ngjashëm me një aparat fotografik digjital gjigant me më shumë se një miliardë pikselë. Aparati i sondës është aq i fuqishëm sa që mund të dallojë një fije floku 1.000 milje larg.
Por detektorët e aparatit mund të bëjnë shumë më tepër se çipi i një aparati fotografik digjital. Ekzistojnë tre lloje detektorësh dhe secili prej tyre ka detyra të ndryshme: 62 detektorë astrometrikë për matur objekte të ndryshme kozmike dhe për të përcaktuar pozicionin e tyre të saktë në kozmos. 14 detektorë fotometrikë diktojnë shkëlqimin dhe gjatësinë e valëve të dritës që reflektohen nga yjet. Ato mund të zbërthejnë me saktësi spektrin e ngjyrave të çdo ylli.
Dhe i ashtuquajturi spektrometër i shpejtësisë radiale mat me dymbëdhjetë detektorë me pikselë, spektrat e objekteve. Pra çdo fushë spektrale drite që lëshon një yll, mund të paraqitet në mënyrë individuale. Kjo ndihmon për identifikimin e elementeve që mund të gjenden aty. Kështu pritet që GAIA të zbulojë me qindra mijëra yje të mundshme jashtë sistemit tonë diellor, disa nga të cilët gjenden deri në 500 vjet dritë larg. Të gjithë detektorë do të dërgojnë gjatë pesë vjetëve të misionit mbi një milion gigabajt të dhëna.
Pamje tredimensionale të Rrugës së Qumështit
Qëllimi i misionit është që të kuptohet më mirë formimi i Rrugës së Qumështit dhe galaktikës sonë. GAIA do të jetë në gjendje që të përcaktojë jo vetëm vendndodhjen dhe lëvizjet e yjeve dhe trupave qiellorë, por për të krijuar një lloj peme prejardhjeje të përbërjes kimike të secilit objekt. Më pas studiuesit mund të llogarisin historinë e universit deri në kohën e krijimit.
Sonda është në gjendje të llogarisë edhe pozicionin dhe përthyerjet e dritës përmes fushave misterioze gravitacionale në hapësirë. Shkencëtarët shpresojnë që me këto të dhëna të kuptojnë më mirë hapësirën, kohën dhe gravitetin.
Në kërkim të asteroideve dhe kometave
Shpërthimi i yjeve në fund të jetës së tyre, është një gjë që i mrekullon shkencëtarët. Të dhënat që do të mbledhë GAIA do t’iu japë astronomëve të dhëna se kur mund të vëzhgohen më mirë procese të tilla nga Toka.
Po ashtu shkencëtarët mendojnë se GAIA do të zbulojë edhe dhjetëra-mijëra asteroide dhe kometa, disa prej të cilëve mund të jenë dikur të rrezikshme për Tokën. Po ashtu GAIA pritet të llogarisë me përpikmëri edhe pozicionin e 200.000 asteroideve të njohura deri tani. Të dhënat do të përfshihen në një sistem paralajmërimi të hershëm.
(Herë të lexuara: 315)
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn