als_Latn dik_Latn sag_Latn
MË VRANË, POR KËNGA KA MBETUR. S`VRITET DOT AJO
Copa dhembje në 43-vjetorin e varsjes nga UDB-ja të poetit Alush Canaj
NGA AVDUSH CANAJ
Nata po ikte e trishtuar. Këtë trishtim po ia përcillte edhe ditës së 15 shkurtit të atij viti, (1972), plot lot e dhembje. Ti hape sytë. Fole. Tregove të vërtetën me një zë mekur.
Ah, ata më vranë. Ata ma mbushën kupën e helmit. M`u vërsulën cerberë e ujqër ta pij.
Pije, pije, pije!
Dhe… e pita. Deri në fund.
Ndodhi krimi makabër.
Vrasja mori fund.
Ata duatrokitën. Ashtu duhet. Ashtu. Brohoritën si në kor: Vdekjeve poetëve. Të gjithëve kështu, kështu, kështu…
Fajtor ishte kënga. Kishin frikë nga ajo. I tmerronte dashuria për Arbërinë. Isha në gjendje të vdes për të e të ringjallem si feniksi.
Ta dini mirë edhe këtë:
Cerberët përmes lakejve të tyre, do të lansojnë, me siguri, të pavërteta. Si gjithmonë. Për atë e për këtë. Kinse për ndonjë roman të lexuar, për filozofinë e Niçes, për ndonjë dashuri të pafatë, të tradhëtuar… Mos u besoni! Ata duan të dalin me duar të pastra nga krimi.
E vërteta është kjo. Që u thashë.
Ata më vranë. Më vranë, por kënga ka mbetur. S`vritet dot ajo.
Tash…
tash…po shkoj…
Kënga… ajo më bënë të pavdekshëm, të pavdek…shëm…të pavdek…
Mos biiiiiiiir!
Vëllaaaa!
Moooos!
ME HIJEN E POETIT NË SHETI
Kur dola mbrëmë në qytet, më doli para hija jote. Para Teatrit po më prisje, si gjithmonë. Me flokët kaçurela si prej dielli, me shikim të ëmbël e krenar.
Më the se të ka marrë malli për një sheti, qendrës së qytetit, si dikur, me ty Latif K., kur ishim në gjimnaz. Shokë të një klase.
Kujtove vitin 1970.
Pata shkruar një poezi për Nënën Tonë të Madhe. Për Nënën Shqipëri. Më rrihte zemra për të, ditë e natë. Isha në gjendje të bëjë çdo gjë për hirë të Saj. Na patën ndarë pa të drejtë nga prehëri i Saj. E vunë një mur në mes, Të madh. Me gjemba. Të mos e shohim Nënën, e, as Ajo të mos na shoh në. Bijtë e vet.
Ndoshta të kujtohet. Në një orë letrare lexova vargjet për Të. E pata shkruar më një frymë dhe plot frymëzim. Titullin ia pata vënë: NËNA SHQIPËRI.
Atje larg në Veri
Nëna ime Shqipëri.
Si ylber me shtatë ngjyra,
Lule e çelur, më e mira!
E kam dritë, e kam xhan.
Korbat e zezë prej saj më ndanë.
Oh, sa keq! U bubu!
Ajo pas malesh, unë këtu.
Zog do bëhem të fluturoj,
Nënën time ta takoj,
Ta puth në faqe si dikur
T`i them në prehër: U bëra burrë!
Ujq e dhelpra më vijnë pas,
Dashuri e Nënës do t`i vras!
Salla e stërmbushur me nxënës e sudentë, madje edhe qytetarë, sikur eksplodoi nga duartrokitjet. Nga zjarri ndezur shpirtëror që përjetuan, të gjithë u ngritën në këmbë.
Të kujtohet ty, o Latif K., ai nallbani nga Përlepnica, me plisin borë? Ai vinte në këmbë nga katundi në çdo orë letrare. Axha Hysen ishte. Hysen Shabani. Doli e më përqafoi para të gjithëve.
E di, e di. Të tha me krenari:
Ti i duhesh kësaj Toke të bekuar. Kënga e fyellit tënd do të dëgjohet larg. Do ta dëgjoj edhe Nëna Jonë. Të lumtë, o bir!
Sërish duartrokitje të mëdha. Fishkëllimë.
Ishte kohë e rëndë. Me gjemba. Nën kthetra të pushtuesit. E cerëberë kishte shumë. Në çdo hap. Edhe në orë letrare cerberët e dresuar mirë nga UDB-ja.
Pasi mbaroi ora letrare H., m`u afrua e më tha: Ç`bëre, ore kështu?!
Asgjë të keqe. Lexova poezinë. S` e kam shkruan unë. Zemra, i thashë.
Por…, nisi të më thotë diçka, unë e ndërpreva në çast.
Deti kos u bëftë! Poezia është ndjenjë. Shpirtë. Art është poezia, e kupton ti?
Ai uli kokën dhe iku me të shpejtë. Shkoi atje ku duhej. Te ai, që ia kishte dhënë detyrën për ta kryer.
Eh, Latif K., Latif K! Të nesërmen, në ag të ditës, më thirrën
te ajo dera e madhe.
Desha ta pyes edhe më tej, më humbi hija e poetit, Alush Canaj. Shokut tim. Si nëpër mjegull më tha:
Të kërkoj
falje!
SHPIRTI YT NËPËR VARGJE BËNË DRITË
Kur të mbuluan më pikëllim, Yt vëlla, nën shiun e lotve, u betua se do ta vazhdoj këngën tënde të lënë në gjysmë.
E mbajti fjalën ani pse i kushtoi shtënjtë.
Sot me harpën e tij na falë melodi të blerta, por gjithmonë me dhimbje. Me dhimbjen për Ty.
Ti jë çdo varg të tij. Në çdo strofë.
Je në bibliotekat tona më Valsin tënd. Me miqtë e tu shkrimtarë. Me Beqën, që i lotoi shpirti për Ty.
Alushin e vranë po ata që i vranë më vonë Rexhep Elmazin e Bajram Qerimin. Dhe s`i levizi qerpiku Beqës së madh. Të tjerët futën kokën nën këmbë.
E dimë përmendësh melodinë e këngës Tënde. Përmallshëm e këndojmë.
als_Latn als_Latn war_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn uzn_Latn als_Latn als_Latn wol_Latn als_Latn afr_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn