als_Latn bos_Latn tur_Latn
1 Shkurt 2015 Bujqesi - Pemet Frutore
Projektimi i pemetores, teknologjia e mbjelljes, zgjedhja e varieteve te pershtateshme per zonen
Per ngritjen e nje pemetore te re duhet te merren per bazeketo parime kryesore:
Kerkesa afatgjate ne treg per frutin, mundesite per transport, magazinim, perpunim
Llojin e tokes, klimes, vaditjen, per nje prodhim cilesor, dhe te pervitshem
Marrjen e rendimenteve te larta me nje kosto sa me te ulet duke krijuar mundesi
per mekanizimi maksimal te punimeve ne pemetore
Ne ngritjen pemetores rendesi te veçante merr organizimi i territoritt si:
1.Sistemimi siperfaqesor
Varet nga pjerresia e tokes. Ne pjerresite 6-12 % ne distance 10-20 m behen ledhe mbrojtese
Ne pjerresite mbi 12-25 % behen sisteme terracash.
2.Ndarja e siperfaqeve,
ne te cilen kuptojme siperfaqen qe do te mbillet, drejtimin e ngastres, sistemimin e saj.
3.Sistemi rrugor
eshte shum i rendesishem per faktin se me keto rruge krijohet mundesia e transporteve te plehrave, transportit te prodhimit, levizja e mjeteve te mekanizuara
4.Sistemi i kullimit
eshte i nje rendesie te vecante. Ne varesi te perberjes se tokes do te percaktohen distancat e hapjes se presave te kullimit, drejtimi i tyre, kanalet e kullimit ose drenazhet .
5.Sistemi i ujitjes .
Ne kushtet konkrete ku sistemi i ujitjes po kalon i gjithi ne ate me pika, eshte e domosdoshme qe ky sistem te vendoset ne ne çdo pemetore te re per vete avantazhet qe ai ka
6.Sistemet e mbjelljes .
Njihen shume sisteme mbjellje, por ato percaktohen qarte ne momentin e planifikimit te mbjelljes pemtores ne varesi te qellimit dhe varietetit te zgjedhur.
7.Largesite e mbjelljes
eshte nje mase tjeter e rendesishme qe duhet percaktuar sakte e cila varet :
·Nga lloji kultures qe mbjell mbaji bime te ndryshme, kerkojne distanca te ndryeshme
·Nga sistemi i krasitjes mbasi forma e kurores qe do marre bima kerkon distanca te ndryeshme
·Nga niveli i mekanizimit mbasi nje mekanizim komplet kerkon distancat e nevojeshme per levizjen e makinerive.
·Kushtet klimatiko tokesore te tokes.
·Pjerresise se tokes
·Llojit te nenshartese etj.
E rendesise te veçante eshte zgjedhja e struktures se pemetores ne lidhje me objektivinqe ka i vene vetes fermeri
Zgjedhja e varietetit duhet te plotesoje keto kritere
·Te hyje shpejt ne prodhim
·Te lulezoje njeheresh
·Te kene pllenim te kryqezuar
·Te kene jetegjatesi te barabarte.
·Te jete i kerkuar nga konsumatori
Sistemet e mbjelljes
Jane gjithmone dhe duhen percaktuar qarte ne funksion te struktures se zgjedhur
·Distancat e mbjelljes
·Thellesite e gropave
·Realizimi i nje teknologjie sa me bashkekohore te mbjelljes dhevegjetacionit.
Ato mund te jene : 1)- Katrore, 2) - Drejtekendesh, 3 ) – Trekendeshe , 4 ) – me izoipse ne tokat e pjerrta
Proceset kryesore ne pergatitjen e pemetores per mbjellje:
·Punimet pergatitore si nivelime,
·Ndertimi i taracave, megjave, ledheve, sistemet e kullimit etj
·Ndertimi i rrugeve te kalimit brenda parceles dhe jashte saje
·Plugimi i paraprak i thelle i tokes
·Plehrimi baze me plehra organike e kimike
·Piketimi per hapjen e gropave
·Sigurimi i materialeve mbjellese ( sigurimi i bazes materiale si fidanat, plehrat,etj).
Pergaditja e fidanitper mbjellje
Fidanet para mbjelljes futen ne uje per 12-14 ore per te thithur lageshtiren qe kane
humbur.
Pastrohen e hiqen fidanat e infektuar, shkurtohen e pastrohen rrenjet dhe deget e
thara, hiqen fidanat qe kane demtime te ndryshme mekanike nga transporti.
Rifreskohen rrenjet e shendosha duke i lene ne gjatesine 25 cm
Mbjellja e fidanit
·Eshte momenti me i rendesishem. Mbjellja behet me anen e nje derrase ne mesin e te ciles eshte shenja qe tregon se ku do te vendoset fidani ne grope.
·Pika e shartimit duhet detyrimisht te jete 7-8 cm mbi nivelin e gropes.
·Ngjeshja e mire e dheut ne sasite e para per te lidhur sistemin rrenjor me token
·eshte i domosdoshem
·Vendosja e hurit mbajtes menjehere mbas mbjelljes
Evidentimi i sakte i te gjithe veprimtarise dhe berja e analizave financiare te ketyre
pemtoreve.
Eshte shume edomosdoshme qe cdo fermer kur planifikon te ngre nje pemetore
Se pari behet nje plan biznes per njohur mire buxhetin e nevojeshem e tregun e shitjes
Evidenton te gjithe shpenzimet dhe punimet qe kryen, planifikon te ardhuraT
Me fillimin e prodhimit dhe te shitjeve evidenton te ardhurat .
Ne kete menyre ben dhe bilancin e efektivitetit ne kete pemetore apo vreshte
Pergatiti Agr. Valentin Gocaj
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn mlt_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn tsn_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn bem_Latn cjk_Latn dik_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn oci_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn lim_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn bos_Latn