als_Latn lit_Latn uzn_Latn
Nė Kosovė, kemi tė bėjmė me njė mision tė kombeve tė bashkuara (UNMIK), mision i cili i ėshtė imponuar popullit pėrmes liderėve tė tij. Ky mision ndėrkombėtar, pas luftės heroike tė Ushtrisė Ēlirimtare tė Kosovės, ka vazhduar politikėn aty ku e kishte lėnė pushtuesi serb. Menjėherė pas instalimit tė kėtij misioni, vazhduan etiketimet, pėrndjekjet, keqtrajtimet, arrestimet dhe gjykimet e atyre qė kishin dhėnė gjithēka nga vetja e tyre pėr tia sjellur popullit lirinė. Kėto padrejtėsi u bėnė nė emėr tė gjoja krimeve tė kryera nga shqiptarėt, me dosje tė pėrpiluara nga Serbia dhe bashkėpunėtorėt e saj shqipfolės, ndėrsa kriminelėt serbė shėtisnin e vazhdojnė tė shėtisin lirshėm edhe sot e kėsaj dite nė Kosovė. Nė emėr tė drejtėsisė bėheshin padrejtėsi qė nė popull akumuloheshin gjithnjė e mė shumė e i cili deri atėherė protestonte paqėsisht me qėllim qė tė rishikohen padrejtėsitė qė i bėheshin dhe me qėllim qė tė lėvizin gjėrat nė drejtimin qė e kishte bėrė edhe luftėn.
Dihet mirėfilli se ngjarjet e marsit 2004 erdhėn si rezultat i padrejtėsive tė mėdha qė i bėheshin popullit, padrejtėsi tė cilat kontrolloheshin si rezultat i statuskuo-sė nė Kosovė, statuskuo e cila e kishte sjellur situatėn para shpėrthimit sepse e kishte sjellur gjendjen nė popull, qė pėrveē mungesės sė lirisė, tė mos ketė as bukė pėr tė ngrėnė. Dhe, dihet se, kur populli nuk ka as bukė pėr tė ngrėnė, mund tė bėj veprime tė pakontrolluara dhe pėr kėtė fajtorė nuk ėshtė ai qė pėrpiqej ta ndryshonte gjendjen e mjerė qė mbretėronte por janė udhėheqėsit e tij qė e sollėn atė gjendje tė mjerė me politikėn e tyre tė mjerė.
Mė 16 mars 2004, Organizatat e dala nga lufta e UĒK-sė, thirrėn njė protestė paqėsore kundėr kėtyre padrejtėsive qė i bėheshin popullit nga institucionet vendore dhe ndėrkombėtare. Protesta u mbajt gati nė tė gjitha komunat e Kosovės dhe ashtu siē ishte thirrur kaloi pa ndonjė incident. Nė mbrėmjen e 16 marsit, nga kriminelėt serbė, u mbytėn tre fėmijė shqiptar nė lumin Ibėr nė fshatin Ēabėr tė Mitrovicės e tė cilėt u lanė edhe fajtorė pėr vdekjen e tyre sepse nuk dha askush pėrgjegjėsi pėr kėtė dhe kjo ishte si shkas i revoltės sė popullit e cila ndodhi mė 17 mars 2004. Me kėtė datė, kriminelėt serbė filluan tė shtijnė me armė zjarri, gjithnjė tė vėzhguar nga Policia e UNMIK-ut dhe KFOR-i, nė protestuesit qė kėrkonin qė kriminelėt tė vihen para drejtesisė. Organet e rendit, nė vend qė ti parandalonin kėto vrasje e ti ndjekin kriminelėt serbė, filluan tė shtijne mbi popullatėn e paarmatosur e cila protestonte. Pėr kėto vrasje ka edhe xhirime nga mediat elektronike tė cilat kurrė nuk guxuan ti publikojnė sepse ishin tė kėrcėnuara dhe diktuara nga politika.
Pėrsėri, Organizatat e dala nga lufta e UĒK-sė, thėrrasin protestė kundėr vrasjeve dhe padrejtėsive qė i bėheshin popullit. Protesta u thirr mė 18 mars 2004. Kjo protestė kishte pėr qėllim qė ta qetėsojė situatėn dhe ta vė nė kontroll protestėn e pakontrolluar nga askush e qė Institucioneve vendore dhe ndėrkombėtare u shkonte pėrshtati tė jetė ashtu pėr vet faktin se duhej fajėsuar dhe akuzuar populli, siē po fajėsohet e akuzohet edhe sot, si pengues i proceseve, procese tė cilat kanė qenė dhe janė nė kundėrshtim me vullnetin e tij. Tė paktėn, Organizatat e dala nga lufta e UĒK-sė janė ato qė i kanė kontribuar qetėsimit tė situatės sepse publikisht mė 19 mars 2004 dolėn dhe e thirrėn popullin qė tė mos protestojė sepse protestėn e drejtonin shėrbimet e huaja dhe ato serbe dhe si rezultat patėm mbetjen nė skenė tė kėsaj klase politike e cila, nė emėr tė mbrojtjes sė serbėve, u vėrsul nė shpejtimin e procesit tė ndarjes sė Kosovės e cila po bėhet pėrmes formulės sė decentralizimit tė pushtetit lokal.
Nėse nė hetimet pėr ngjarjet e marsit, kemi tė bėjmė diēka me drejtėsinė e cila aq shumė proklamohet se ekziston nė Kosovė, atėherė, nė burgje duhet tė shkojnė urdhėrdhėnėsit dhe kryesit e vrasjeve tė marsit 2004 e kėta janė: Kriminelėt e strukturave ushtarake e policore serbe qė veprojnė nė Kosovė, Krerėt e atėhershėm tė: UNMIK-ut, KFOR-it dhe Institucioneve tė Kosovės, e jo tė burgosen, siē ndodhi dhe vazhdon tė ndodhė, udhėheqėsit e organizatave tė dala nga lufta e UĒK-sė, si kontribuues tė qetėsimit tė situatės sė atėhershme nė Kosovė. Por kjo, as nuk ka ndodhur e as qė do tė ndodhė sepse prokuroritė dhe gjyqet i dikton politika kriminale e Serbisė, pėrmes drejtėsisė sė UNMIK-ut gjegjėsisht shtyllės sė pare tė saj dhe vasalitetit tė Institucioneve tė Kosovės pėrmes Ministrit tė Drejtėsisė i cili ka kompetenca vetėm kur kemi tė bėjmė me akuzimin dhe dėnimin e shqiptarėve, dhe lirisht mund tė quhet Ministėr i Padrejtėsisė sė madhe qė po i bėhet popullit shqiptar. Nė Prokurori dhe Gjyqėsi punojnė shumica e prokurorėve dhe gjyqtarėve tė ish regjimeve antishqiptare. Nė emėr tė kėsaj padrejtėsie, duhet burgosur ata qė kundėrshtojnė kėtė politike me kėto padrejtėsi qė po i bėhen popullit dhe qė kundėrshtojnė kėto procese negative tė cilat po vazhdojnė edhe sot, me rrezikun qė pėrsėri tė sjellin revolta tė popullit sepse shkaqet e revoltės sė marsit tė atėhershėm jo qė janė larguar por janė shtuar dhe po shtohen ēdo ditė e mė shumė. Situata momentale nėpėr tė cilėn po kalon Kosova, ėshtė mė e keqe se ajo qė ishte para revoltės sė drejtė qytetare nė marsin e vitit 2004 por me rrezikun edhe mė tė madh se sa atėherė sepse tash kemi tė bėjmė edhe me rrezikun e vėllavrasjes nė Kosovė dhe ndėrkombėtaret tani do tė jenė trajnerė ndėrsa vendorėt lojtarė tė kėsaj loje tepėr tė dėmshme e tė rrezikshme dhe me pasoja fatale pėr popullin shqiptar. Dhe, populli as atėherė dhe as tash nuk mund tė jetė fajtorė nėse do ti kundėrshtojė kompromiset qė liderėt e tij politik po i bėjnė me Serbinė, kompromise tė cilat do ti mbrojnė Institucionet e Kosovės, pėrmes mekanizmave vendorė tė tyre: SHPK-sė dhe TMK-sė.
Dėnimin minimal qė populli duhet tua japė kėtyre negociatorėve tė lirisė sė tij, tė cilėt nuk do tia sjellin Kosovės Pavarėsinė qė ia premtuan nė tė gjitha fushatat elektorale ėshtė qė mos tua japė kurrė mė votėn atyre sepse pėrsėri me frazat e tyre, me tė cilat u mėsuam tashmė, do ti thonė popullit se nuk mundėm tė arrijmė mė shumė se kaq sepse nuk po na lejon bashkėsia ndėrkombėtare. E dihet se bashkėsia ndėrkombėtare nuk i ka futur me dhunė nė negociatat pėr statusin politik tė Kosovės, edhe pse e kanė ditur se kėtu kemi tė bėjmė me disa parime tė cilat kanė qenė tė panegociushme, parime tė cilat janė nė kundėrshtim me vullnetin e popullit ndėrsa liderėt politik i pėrshėndetėn dhe vazhdojnė ti pėrshėndesin. Nėse kėtu kemi tė bėjmė me vullnetin e popullit atėherė pse tė negociohet e tė mos shprehet ky vullnet i tij.
Partitė dhe Lėvizjet politike, qė kundėrshtojnė kėto procese tė dėmshme, duhet pasur kujdes qė tė mos futen nė aventura, sepse do tė jenė shumė tė rrezikshme pėr popullin dhe negociatorėt e lirisė e presin kėtė dhe pėr fajet e tyre pėrsėri do ta akuzojnė popullin siē po i thonė se po na pengoni nė rrugėn e Pavarėsisė e qė pėr ata, Pavarėsi ėshtė edhe kur misioni i OKB-sė (UNMIK) zėvendėsohet me atė tė Bashkėsisė Evropiane (BE).
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn