als_Latn dik_Latn sag_Latn
Diskutim:Proteina
Qeliza Nga Wikipedia, Enciklopedia e Lirë • Ten things you didn't know about images on Wikipedia •Shko te: navigacion, kërko
QelizatQeliza është njësia thelbesore, funksionale dhe strukturale e të gjitha organizmave të gjalla, bartëse e jetës; në të zhvillohen të gjitha proceset jetësore (funksionet).
Qeliza perbehet nga membrana citoplazmike dhe citoplazma, ne te cilen gjenden organelet qelizore, të cilat permbushin funksione të ndryshme jetësore. Qelizat jane te formave të ndryshme. Qelizat shtazore mund të kenë formë të drejtkëndëshit, pllakore dhe cilindrike (qelizat epiteliale), zgjatore (qelizat muskulore), yjore (q. eshtrore), të degëzuara (q. nervore), etj. Qelizat shtazore janë më të vogla se sa ato bimore. Nder qelizat me te medha jane vezet, si, psh, vezet e shpendëve. Ndër to, vigan i vërtëtë është veza e strucit, e cila është e madhe sa 36 vezë të pulës.
Qelizën e vëzhgoi dhe përshkruajti i pari shkencëtari anglez Robert Hooke në vitin 1665; në cipën e hollë të qepës ai vërejti disa vrima, të cilat i quajti celula (qeliza).
[redakto] Llojet e qelizave Qelizat ndahen në:
Eukariote Prokariote Organizmat e gjallë përbëhen (trupi i njeriut përbëhet prej rreth 100 trilion qelizash të ndryshme) nga disa llojë qelizash të cilat biologët dhe kimistët i klasifikojne në disa grupe:
Qelizat dhjamore janë si fluska shumë të vogla ku secila mban një rruazë të vetme të vyer si rezerve energjie. Qelizat e gjakut përbëjnë thuaj se gjysmën e qelizave të trupit të njeriut. Qelizat e kuqe të gjakut shpërndajnë oksigjenin në organizëm. Qelizat e bardha të gjakut] janë si një lloj ushtrie të cilat i luftojnë mikrobet. Organizmi i njeriut prodhon në çdo sekondë rreth 2 milion qeliza të reja. Qelizat nervore janë telat e trupit, d.m.th nëpërmjet tyre bëhet shpërndarja e sinjaleve elektrike me një shpejtësi prej qindra kilometrave në orë. Truri i njeriut ka rreth 100 milliardë qeliza nervore. Qelizat kockore. Edhe pse në shikim të parë kocka duket e vdekur dhe është e fortë si shkëmbi ajo ndërtohet nga qëliza të gjalla. Qelizat e rrethojnë veten me minerale në mënyrë që ta bëjnë kockën të fortë. Qelizat e syrit të cilat në pjesëne syrit të njeriut kapin dritën me të cilen i mundësojnë atij që të shohë; Qelizat gjëndërore përbëjn mukusin e hollë në hundë dhe zorrët; Qelizat seksuale, qeliza mashkullore dhe qeliza vezë Qelizat e lëkurës, i mbrojnë pjesët e brendshme të organizmit nga ngacmimet e jashtme;
Qelizat primitive më të thjeshta janë qelizat prokariote- greq. pro-para, karyo-berthamë, te cilat kanë një ndërtim relativisht mjaft të thjeshtë dhe nuk kanë bërthamë të diferencuar dhe të vetmen bazë që kanë është ADN dhe nuk kanë membranë. Qelizat që kanë formë, funksion dhe ndërtim të njejtë e përbëjnë një ind.
[redakto] Vetitë Çdo qelizë ka veti të ndryshme, disa nga këto veti janë:
- Riprodhimi - me anë të ndarjes binare, mitozës ose mejozës - Metabolizmi - - Reagimi ndaj ngacmimeve të jashtme, si ndryshimi i tempëraturës apo pH-së.
==
Titull shembull[redakto | redakto tekstin burimor]
==
ltg_Latn eng_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn unk als_Latn unk