als_Latn tur_Latn ron_Latn
Nga: RUDINA HOXHA/ELENA KOCAQI*
Pak e di bota se ketu ne Shqiperi, ne shenje te respektit ndaj feve ne vend, byreku apo petaniku siç i thone dendur nga jugu, pergatitet gjysme me mish viçi e gjysme me mish derri. Zakonisht nje rit i tille ndiqet nga familjet ku ka martesa midis feve te ndryshme. Keshtu te gjithe jane te kenaqur e ushqimi ju shijon me teper!
Ky eshte nje shembull i shkelqyer e unikal i modelit te tolerances fetare qe i terheq vemendjen çdo te huaji qe vjen ne Shqiperi. Thelle, thelle, ajo tregon shume per vlerat qe gjenden ne trungun e nje kombi. Kryeministri Shqiptar, Edi Rama, ka shprehur idene e ndertimit te nje muzeu nderfetar. “Nje nga gjerat qe dua te bej eshte ndertimi i nje muzeu nderfetar. Shqiperia eshte nje rast unik per shkak se myslimanet, te krishteret ortodokse dhe katoliket, te gjithe bashkejetojne ne paqe. Nje muze si ky do te mund te shqyrtoje te gjithe rajonin e Ballkanit, ndoshta do te bashkonte gjeneratat e reja se bashku”, ka thene ai.
Shqiperia eshte nje rast unik per shkak se myslimanet, te krishteret ortodokse dhe katoliket, qe te gjithe bashkejetojne ne paqe. E pra, kur flasim per ate se çfare mund te perfitoje Europa nga Shqiperia, gjeja e pare qe te vjen ne mend eshte dialogu midis feve dhe bashkejetesa e tyre harmonizuese. Per shume vende europiane ku shoqerite hasin veshtiresi me shumellojshmerine e kulturave dhe sidomos me Myslimanizmin, Shqiperia, qe lufton te behet pjese e BE-se, mund te sjelle nje perspektive te re dhe nje ‘hyrje’ qe nuk duhet te nenvleresohet ne kete aspekt. Shqiperia, e cila per shume sy, po arrin te zevendesoje elementet e prapambetjes me ato te modernizmit, konsiderohet si vendi qe pritet te tejçoje energji te reja ne Bashkimin Europian.
Shqiperia ka shume per t’i afruar Evropes.
Shqiptaret jane populli me i vjeter i Europes dhe si te tille ata jane me evropiane se kushdo popull tjeter i Europes. Europa sipas mitologjise ishte halla e ilireve, gjysherve te shqiptareve. Te dhenat historike, antike dhe mesjetare tregojne se pjesa me e madhe e kombeve evropiane origjinen e kane nga iliret, ashtu si dhe origjina e qyteterimit greko-roman.
Shqiptaret i kane dhene Evropes dhe botes njerez shume te medhenj duke filluar nga Aleksandri i Madh i Maqedonise, Pirro i Epirit, mbi tridhjete perandore Romes e Bizantit midis tyre Kostandinin e Madh dhe Doklecianin, Justinianin e Madh e te tjere. Shqiperia i ka dhene Perandorise Osmane mbi dyzet kryeministra dhe qindra guvernatore. Shqiptaret themeluan shtetin modern te Egjiptit me Muhamet Aliun, kontribuuan ne krijimin e shtetit Grek, Italian e Rumun me dinastine Gjika, shtetin modern turk e te tjere. Shqiperia ka dhene humanisten me te madhe qe njeh bota sot Nene Terezen dhe shume e shume figura te permasave te jashtezakonshme. Shqiptaret per kontribute njerezore jane ne eliten e shoqerise boterore dhe Europa ka çfare te perfitoje nga eksperienca historike e tyre.
Shqiperia e sotme ofron nje vend atraktiv ne fushen kulturore pasi ka nje trashegimi arkeologjike dhe kulturore e cila eshte nje pasuri e madhe jo vetem per Shqiperine, por edhe per Europen. Qytetet antike dhe arkeologjike jane nga me te mirat ne Mesdhe dhe me gjere. Kjo trashegimi eshte nje baze e mire per turizmin gjate gjithe vitit. Ditet me diell dhe shumellojshmeria e brezave klimaterike me klimen mesdhetare deri tek ajo kontinentale e bejne vendin atraktiv si ne vere dhe ne dimer. Larmia e relievit dhe ekzistenca e deteve, liqeneve, lumenjve jane nje burim i madh ekonomik dhe turistik. Shqiperia ofron me fushat e saj dhe klimen nje potencial te madh ne bujqesi. Keshtu ne fushat me klimen mesdhetare mund te mbillen bimet mesdhetare dhe ne kodrat e ketij brezi klimaterik agrumet. Klima ofron mundesi per mbjelljen e bimeve dhe pemeve frutore kontinentale. Shqiperia ka mundesi qe te jape prodhim bio per tregjet jo vetem ne Shqiperi, por edhe ne Europe. Shqiperia ka nafte, krom, sasi te medha uji, e shume minerale te tjera qe e bejne ate nje vend te pasur.
Padyshim qe Shqiperia ka probleme dhe ne veçanti, mund te permendim problemin e korrupsionit, sidomos ai i sistemit gjyqesor si dhe krimin ordiner ku ne veçanti bie ne sy problemi i gjakmarrjes. Keto fenomene nuk kane pse penalizojne shqiptaret. Hyrja ne BE do te sillte nje ndergjegjesim me te madh te shoqerise shqiptare dhe politikes se saj per korrupsionin. “Auditimet” e BE-se do te sillnin uljen e nivelit te korrupsionit. Gjithashtu hyrja e vendit tone ne BE do te ulte kriminalitetin pasi presioni europian dhe reformat e njepasnjeshme do te sillnin ndeshkueshmeri me te larte ndaj elementeve kriminale.
Shqiptaret nuk kane pse mbesin peng i se kaluares se tyre. BE ka detyren te ndihmoje shqiptaret pasi ata e meritojne te jene pjese e saj per shkak te lashtesise, kontributit per njerezimin dhe potencialit qe ofrojne vete shqiptaret me popullsine e tyre te re ne moshe.
* Historiane dhe pedagoge
Botuar ne Gazeta Shqiptare me 19/12/2014
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn