als_Latn dik_Latn sag_Latn
Plus Gazeta e Athinës - Plus Gazeta e Athinës - Opinionhttp://www.pga.al/index.php/opi2015-05-31T22:53:13+03:00Joomla! - Open Source Content ManagementArvanitasit, gjuha dhe shkolla shqipe në Greqi2015-04-14T00:00:00+03:002015-04-14T00:00:00+03:00http://www.pga.al/index.php/lajmi-i-fundit/kategorite/opinion/item/821-arvanitasit-gjuha-dhe-shkolla-shqipe-ne-greqiplus G.A.gazetaeathines@gmail.com       NGA KRISTO ZHARKALLIU
E vërteta dhe legjenda
Para disa vitesh, kur Athina ishte mbushur me emigrantë shqiptarë, ishin krijuar disa shoqata që gjoja përfaqësonin emigrantët dhe disa të tjera kulturore ku bënin pjesë të gjithë, ose shumica e tyre, intelektualët e vërtetë shqiptarë si edhe ata që kishin zbuluar pas shembjes së diktaturës se na qenkeshin poetë e shkrimtarë “të talentuar” (por që kishin mbetur të panjohur për arsye se diktatura u’a kishte ndaluar të bëheshin të tillë. Sepse, sic dihet, në emigracion kalon lehtë gënjeshtra dhe si thonë grekët “je ai që vetëdeklaron”). Një mbrëmje u organizua një aktivitet “kulturor-letrar” gjë mëse e zakonshme për atë kohë. Në këtë aktivitet të “rëndësishëm” folësi kryesor ishte një shkrimtar, ish i përndjekur dhe që presidenca e Shqipërisë e kishte shpallur me bujë “Mjeshtër i Madh” i gjuhës shqipe. Në fakt nuk ishte-nuk është- shkrimtar i keq por kurrsesi nuk mund të shpallet dhe…mjeshtër i madh i gjuhës shqipe. Por këto gjëra duket se i di më mire presidenca shqiptare dhe ne nuk mund të sjellim kundërshtim. Në atë kohë shkrimtari në fjalë kishte shtatë-tetë vite që kishte ardhur në Greqi bashkë me të shoqen dhe një vajzë 15-vjeçe. Në mbrëmjen në fjalë, si folën disa shkrimtarë, poetë dhe veprimtarë të tjerë të shoqatave, u ngjit në tribunë e bija pesëmbëdhjetvjeçare e Mjeshtrit të madh e cila do të recitonte një poezi. Merreni me mend habinë time kur dëgjova që vajza e re, recitoi në gjuhën helene dhe se, si konstatova më vonë, nuk dinte veçse disa fjalë shqipe! Ajo duhej të ishte shtatë tetë vjeç kur ishte larguar nga atdheu dhe duke pasur një baba mjeshtër të madh të gjuhës shqipe që e kishte bërë të bijën të harronte gjuhën e memes vetëm brenda pak viteve! Ky rast nuk ishte i vetëm. Që atëhere takoja njerëz të rritur që e ngatërronin gjuhën e tyre me gjuhën greke, dhe kjo tek njerëzit e shkolluar, çka ishte më e trishtueshme. “Shumica e tyre janë hipokrite” më thoshte letrari i njohur Foto Malo- “Kur janë në mes të bashkatdhetarëve të tyre shtiren si patriotë të kulluar dhe kur gjenden në mes grekësh të gjithë shpallen se janë helenë me rrënjë nga lashtësia”- Këtë sigurisht do ta konstatoja vetë jo njëherë.
*
Një rast tjetër interesant që më kujtohet, ishte ardhja e një kryeministri shqiptar në Athinë. Shoqatat shqiptare të emigrantëve organizuan një mbrëmje ku kryeministri do të “bisedonte” (ashtu si bëhen ato biseda me kryeministrat…) me emigrantët. Kryeministri u mburr për marrëveshjet që kishte nënëshkruar me palën greke një ndër të cilat, më e rëndësishmja , sipas tij, ishte marrëveshja për dy shtetësi. Shumë nga të pranishmit e duartrokitën- gjithsecili kishte hallet e tij- kurse unë, si naiv që kam qenë, u ngrita dhe i bëra një pyetje kreut të shtetit shqiptar. (duhet theksuar se aso kohe isha i njohur dhe mjaft i “respektuar” meqënëse isha i vetmi emigrant i vjetër dhe i akuzuar si armik i popullit!) Pyetja ime ishte pra: “Zoti Kryeministër mirë bëtë që arritët në ujdi me grekët për dy shtetësitë, por a mund të na thoni se sa grekë do të kërkojnë shtetësinë shqiptare dhe sa shqiptarë atë helene?” Ai më vështroi vëngër dhe nuk e bëri kabull të më përgjigjej…Dhe ja tani pas kaq vitesh po bëj të njëjtën pyetje: Sa qytetarë grekë kanë marrë shtetësinë shqiptare në bazë të dy shtetësisë? Më sa di unë asnjë, ose më mirë…zero! (Nuk e di nëse Kryepeshkopi i Shqipërisë Anastasi e ka marrë, por ky përbën përjashtim nga qytetarët e thjeshtë…) Dhe sa shqiptarë kanë marrë atë helene? Sigurisht janë të panumërt madje akoma me mijra presin dhe sot që të marrin shtetësinë helene si për ta ashtu dhe për fëmijët e tyre. Madje pritet që qeveria e re të bëjë një ligj që të gjithë fëmijët e lindur, ose kanë ardhur në moshë të mitur në Greqi, t’u jepet shtetësia helene dhe këta nuk janë pak por më shumë se dyqindmijë nga të cilët shumica dërmuese janë fëmijë shqiptarësh.
Kur para disa vitesh thosha se fëmijët e shqiptarëve akoma dhe shumë emigrantë të rinj, pas dhjetë- pesëmbëdhjetë vitesh, do të jenë helenët më të mire dhe antishqiptarët më fanatikë, askush nuk më besonte…Por koha bën të sajën dhe Greqia si një vend që përpin çdo gjë, është e aftë të asimilojë çdo komb dhe kombësi… Duke bërë këtë hyrje, shpresoj që lexuesit të kuptojnë të vërtetën larg pompoziteteve dhe dëshirave propagandistike për dashurinë e shqiptarëve-emigrantëve- për gjuhën e tyre dhe për mëmëdheun e tyre…
SA SHQIPTARË JANË ARVANITASIT? MITET DHE E VËRTETA
Lexojmë herë pas herë historira të çuditshme për arvanitasit e Greqisë. Madje dikush kishte arritur të thoshte se më shumë se gjysma e popullsisë së Greqisë ishin arvanitas, domethënë me prejardhje shqiptare. “Historiani” në fjalë donte të na faktonte ose të na bindte se shqiptarët (arvanitasit) kishin qënë shumica e popullsisë vendase kur u riformua shteti i ri grek më 1830. Këto i thoshte me një krekosje, madje me një mënyrë ofenduese për grekët e sotëm që “nuk u sillkan mire” me emigrantët. Por është tjetër historia dhe tjetër shënimet nacionaliste ofenduese. Askush nuk e mohon se një pjesë dërmuese e atyre që u ngritën kundër Otomanëve për formimin e shtetit Helen, ishin arvanitas, ose më mire shqiptarë se nocionin arvanitas ishte për ata që ishin shkëputur nga trungu i Arbërit si ishin banorët e ishujve grekë Hidra dhe Speces, ashtu dhe ata që kishin populluar pothuajse të gjithë Atikobiotinë. Aso kohe arvanitas dhe shqiptarë kishte kudo në trevat e sotme helene. Sigurisht një nga krerët më të shquar shqiptar konsiderohet Pashai i Janinës, Ali Tepelena i cili u bë jo vetëm shkas që grekët të ngrihen dhe të rrëmbenin armët por shumë nga kapedanët e Revolucionit grek ishin shqiptarë që ishin rritur dhe i kishin shërbyer deri në fund pashait të tmerrshëm shqiptar. Disa nga këta ishin heronjtë Karaiskaqis, Andruços, Makrijanis kapedanët suliotë Boçarit dhe Xhavellat,speciotët dhe hidriotët Bubulina, Mjauli, Kunduriotis,bashkë me kapedanët e Pelloponezit që i qëndruan pranë e ndihmuan Kollokotronis, si ishin gjenerali i shquar Pllaputas, Gura si dhe vllama e Kollokotronit, Ali Farmaqi e qindra të tjerë që pasi u shemb pashallëku i Aliut u hodhën në revolucionin grek. Këtu duhet theksuar se askush nga këta nuk u ngrit për Shqipëri dhe patriotizma të tilla, thjesht luftuan kundër pushtuesit turk më shumë për arsye të besimit fetar se sa për atdhedashuri, ashtu si duhet të mos harrojmë se nga ana e turqëve luftonin shumë shqiptarë myslimanë gjë që bëri një studiues të shquar, Jorgos Marunga të shkruajë: “Revolucioni grek në një fare mënyrë ishte një luftë civile në mes shqiptarësh. Nga njëra anë të krishterët (dhe mjaft myslimanë shqiptarë) u bashkuan me grekët kundër pushtuesit shumëshekullorë dhe nga ana tjetër bejlerët dhe agallarët shqipëtarë që ishin në shërbim të otomanëve”. Dy nga figurat më të njohura që luftuan dhe pothuajse e mbytën kryengritjen greke, ishin Omer Vrioni nga Berati dhe Ibrahim Pashai, gjenerali shqiptar që ishte në shërbim të Egjiptit, ku i ati, një shqiptar tjetër i famshëm, Muhamet Aliu kishte formuar shtetin e pare e Egjiptit, pas pushtimit të turqëve. Kjo ishte dhe arsyeja pse grekët i quanin myslimanët shqiptarë “turkallvani” në kohën kur për shqiptarët e krishterë që luftonin dhe shumë here udhëhiqnin Revolucionin grek, nuk përmendinin aspak përkatësinë e tyre kombëtare.
Me formimin e shtetit Helen, arvanitasit nuk u mënjanuan nga jeta politike/ekonomike e Greqisë. Shumë prej tyre arritën të drejtojnë shtetin e ri grek duke u bërë kryeministra dhe ministra, gjeneralë të njohur kurse marinën detare e drejtonin ngahera admiralët arvanitas. Në këto kushte ndokush do të kishte pritur që këta të interesoheshin për vendin amë dhe gjuhën amtare, por kjo nuk u bë për arsye se Shqipëria mbeti e pushtuar nga turqit akoma afro njëqind vjet dhe se shumë vezirë, pashallarë dhe bejlerë të Turqisë i përkisnin kombësisë shqiptare. Ndërkohë kishte filluar një propagandë diskriminuese ndaj gjuhës shqipe dhe kombit, sidomos nga kisha ortodokse e cila propagandonte se çdo i krishterë ortodoks ishte Helen i padiskutueshëm. Si rrjedhojë shumë rrallë u ngrit dikush të mbrojë gjuhën arvanitase, akoma dhe të kërkonte hapjen e ndonjë shkollë në këtë gjuhë në trevat greke. Këto zëra të rralla mbyteshin nga nacionalistët e egër që në shumë raste ishin nga vetë arvanitasit! Megjithatë gjuha u ruajt, u fol në familje deri vonë kudo në Greqi, sidomos në fshatrat përreth Athinës në Bioti, Peloponez e gjetkë. Asnjëherë gjuha nuk u ndalua me ndonjë ligj apo dekret dhe dukej se do të mbetej edhe në të ardhmen përderisa kishte duruar katërqind vjet pushtim otoman dhe njëqind e ca vjet shteti Helen, ku shkollimi ishte bërë masiv në gjuhën helene me një ndikim të theksuar fetar-ortodoks. Arvanitasit ruajtën shumë zakone, emra, toponime gojdhëna dhe sidomos këngë gazi dhe vaji. Por kjo s’do të thotë se besonin se kishin ndonjë lidhje me kombin arbëror, madje shumë shpesh ata që sulmonin më egër kombin shqiptar ishin po ata, arvanitasit. Ndërkohë mund të përmendim dy nga presidentët e pare grekë, me prejardhje shqiptare-arvanitase: Presidenti i pare i republikës greke ishte arvanitasi, admirali i shquar, Kundurjotis dhe pas tij Pangallos (i cili kishte letërkëmbim në gjuhën shqipe me Ahmet Zogun!) Në pamundësi të përmendim të gjitha figurat e shquara arvanitase që kanë kontribuar në historinë e re greke (janë kaq shumë) duhet theksuar se kjo tregon se arvanitasit kishin ngahera të drejta të barabarta me helenët, përderisa ata gjendeshin në Atdheun e të parëve të tyre. Gjuha pra që ishte ruajtur kaq shekuj filloi të zbehej deri në zhdukje, pas viteve gjashtëdhjetë të shekullit të kaluar. Arvanitasit dalloheshin për qëndrim konservator, patriarkal, karakteristikë e njohur e kombit të tyre. Pas shembjes së diktaturës dhe shqiptarët vërshuan si lumë i shkumbuar drejt Greqisë, arvanitasit nuk mbajtën qëndrim më të mire se helenët e tjerë ndaj emigrantëve të leckosur e të uritur shqiptarë. Nuk u dukej se kishin gjë të përbashkët me shqiptarët e porsaardhur, madje nuk bënë asnjë përpjekje për ripërtëritjen e gjuhës së tyre që po shuhej, si mund të prisnin shumë optimistë dhe dashamirës … Si rrjedhojë megjithëse kudo në Greqi u ngulitën shqiptarë të ardhur nga atdheu i tyre, në vend që arvanitët të rikujtonin gluhën e tyre, ndodhi e kundërta: shumë shpejt nisën ta harronin dhe vetë shqiptarët me një shpejtësi marramendëse. Pas disa viteve pra jo vetëm të rinjtë e të rejat shqiptarë që mezi e bëlbëzojnë gjuhën amtare (e flasin më keq se arvanitasit) por edhe njerëz të rritur që kishin jetuar e ishin shkolluar në Shqipëri e kanë ngatërruar e bastarduar duke përdorur vend e pa vend fjalë greke, aq sa u vjen ndorësh të flasin më mirë greqisht (që e flasin shumë keq) se sa gjuhën e tyre amtare.
SHKOLLA SHQIPE NË GREQI, SI DHE PSE NUK EKZISTON?
Po bëhet shumë fjalë për shkollën shqipe në Greqi. Megjithë përpjekjet e mëdha të bëra nga arsimtarë emigrantë- po veçoj këtu dhe atë të gazetarit të njohur Abdurahim Ashiku, si mik i vjetër, jo si përpjekje të vetme- arritjet në këtë drejtim janë shumë të pakta, pothuajse të papërfillëshme. Abdurahim Ashiku, qëkurse shkeli në Athinë i vuri vetes si detyrë të hapen shkolla shqipe që fëmijët të mësonin gjuhën e tyre. Por sa i përkrahën këto përpjekje? Shumë pak dhe ato shkolla shqipe që u hapen dhe funksionojnë në Greqi (janë disa) u arritën me nismë personale të disa arsimtarëve që, duke bërë sakrifica të mëdha, kanë hapur kurse plotësuese ku jepet mësime në gjuhën shqipe me kontribut personal (që të mos themi vullnetar se mos keqkuptohemi). Gazetari i lartpërmendur i ka pasqyruar jo vetëm në artikuj reklamues por edhe në libra të veçanta këto inisiativa (për të cilat kam folur në shkrime të tjera), por sidoqoftë arritjet janë shumë të varfra. Sa fëmijë mësojnë shqip në këto shkolla? Pesëqind, një mijë (i frymë pak numrat!)? Një pike ujë në oqean! Këtu duhej të ndërhynte shteti shqiptar që në fillim sepse tani edhe sikur të dojë është tepër vonë. Reklamimi i tepërt i atyre pak shkollave që janë hapur, që e theksoj se e meritojnë të lavdërohen, nuk e zgjidh problemin ne thelb. Publikimi i lëvdatave për ata arsimtarë që po bëjnë padyshim një punë për t’u lavdëruar, nuk ofron ndërhyrje konkrete e zgjidhje të çështjes, gjithsesi.
Në të njëjtën kohë duhet të mos ngurrojmë të themi se shumica e prindërve shqiptarë asqë donin, as duan të dërgojnë fëmijët e tyre të mësojnë gjuhën amtare. Prandaj them se është vonë dhe ja pse: Para disa ditësh kisha një bisedë me një nënë shqiptare me dy fëmijë që po mbarojnë shkollën e mesme greke.:
-“Ç’gjuhë flasin djemtë ndërmjet tyre?” e pyeta…
-“Greqisht-m’u përgjegj-madje po më detyrojnë dhe mua t’u flas greqisht…”
-“Po pse nuk i dërgon në ndonjë shkollë shqipe?”
-“Dhe pse t’i dërgoj në shkollë shqipe? Kujt do t’i hyjë në punë, fëmijëve të mi që u linden dhe u rritën në Greqi?”
-“Po mire, nuk doni të ktheheni në Atdhe?”
-“Ti pse nuk kthehesh?” më provokoi ajo.
-”Unë jam i vjetër, u martova këtu dhe nuk kisha as mundësi as shpresë të kthehesha në vendlindje dhe tani nuk kam ku të vete!”
-“Po edhe ne të vjetër jemi. Erdhëm njëzetepesë vjeçarë dhe tani po u afrohemi të pesëdhjetave. Ti kujton se ne kemi ku të vemi? Askush nuk na do më. Në fillim njerëzit e njohur dhe të afërt na donin se u çonim dhurata nga Greqia, por as atëhere mund të udhëtonim se nuk kishim dokumenta, kurse tani që kemi dokumenta nuk kemi më ku të vemi, ne të rriturit, pa le fëmijët tanë kushedi ku do të degdisen! Prandaj tani shpresojmë që fëmijët të marrin shtetësi dhe pasaportë greke që mund të udhëtojnë lirisht kudo në botë. Ç’mund të bëjnë në Shqipëri? Ata as e kanë njohur as kanë ndonjë nostalgji. Atdheu i tyre tani është Greqia.”
-Ç’mund të thosha? Gruaja shqiptare kishte të drejtë dhe unë pushova të kritikoj ata prindër që nuk i mësojnë gjuhën amtare fëmijëve. Nga ana tjetër nuk besoj, as shpresoj në ndonjë mrekulli qiellore që dikur shteti shqiptar të interesohet seriozisht për emigrantët dhe për fëmijët e tyre. Ndërkohë po bindem se zhgjidhjen përfundimtare do ta jape shteti grek duke u dhënë të gjithë të miturve shtetësinë helene, gjë që e presin me padurim dhjetra mijra emigrantë shqiptarë të Greqisë.
Kjo bisedë karakteristike më dha shumë përgjigje se si do të jenë në të ardhmen emigrantët shqiptarë dhe sidomos fëmijët e tyre. Ndoshta pas disa dekadave do të flasin për ta ashtu si flasim kot dhe për arvanitasit që as kanë ekzistuar as ekzistojnë ashtu si paraqiten nga pena të ndryshme shqiptare. Vetëlavdërimet, paraqitjen e gjërave ashtu siç na pëlqejnë të jenë, nuk i hyjnë askujt në punë, dhe kryesisht nuk po i hyjnë në punë kombit shqiptar që edhe njëherë po pëson një hemoragji të tmerrshme dhe të pashërueshme.
Athinë 11 prill 2015           NGA KRISTO ZHARKALLIU
E vërteta dhe legjenda
Para disa vitesh, kur Athina ishte mbushur me emigrantë shqiptarë, ishin krijuar disa shoqata që gjoja përfaqësonin emigrantët dhe disa të tjera kulturore ku bënin pjesë të gjithë, ose shumica e tyre, intelektualët e vërtetë shqiptarë si edhe ata që kishin zbuluar pas shembjes së diktaturës se na qenkeshin poetë e shkrimtarë “të talentuar” (por që kishin mbetur të panjohur për arsye se diktatura u’a kishte ndaluar të bëheshin të tillë. Sepse, sic dihet, në emigracion kalon lehtë gënjeshtra dhe si thonë grekët “je ai që vetëdeklaron”). Një mbrëmje u organizua një aktivitet “kulturor-letrar” gjë mëse e zakonshme për atë kohë. Në këtë aktivitet të “rëndësishëm” folësi kryesor ishte një shkrimtar, ish i përndjekur dhe që presidenca e Shqipërisë e kishte shpallur me bujë “Mjeshtër i Madh” i gjuhës shqipe. Në fakt nuk ishte-nuk është- shkrimtar i keq por kurrsesi nuk mund të shpallet dhe…mjeshtër i madh i gjuhës shqipe. Por këto gjëra duket se i di më mire presidenca shqiptare dhe ne nuk mund të sjellim kundërshtim. Në atë kohë shkrimtari në fjalë kishte shtatë-tetë vite që kishte ardhur në Greqi bashkë me të shoqen dhe një vajzë 15-vjeçe. Në mbrëmjen në fjalë, si folën disa shkrimtarë, poetë dhe veprimtarë të tjerë të shoqatave, u ngjit në tribunë e bija pesëmbëdhjetvjeçare e Mjeshtrit të madh e cila do të recitonte një poezi. Merreni me mend habinë time kur dëgjova që vajza e re, recitoi në gjuhën helene dhe se, si konstatova më vonë, nuk dinte veçse disa fjalë shqipe! Ajo duhej të ishte shtatë tetë vjeç kur ishte larguar nga atdheu dhe duke pasur një baba mjeshtër të madh të gjuhës shqipe që e kishte bërë të bijën të harronte gjuhën e memes vetëm brenda pak viteve! Ky rast nuk ishte i vetëm. Që atëhere takoja njerëz të rritur që e ngatërronin gjuhën e tyre me gjuhën greke, dhe kjo tek njerëzit e shkolluar, çka ishte më e trishtueshme. “Shumica e tyre janë hipokrite” më thoshte letrari i njohur Foto Malo- “Kur janë në mes të bashkatdhetarëve të tyre shtiren si patriotë të kulluar dhe kur gjenden në mes grekësh të gjithë shpallen se janë helenë me rrënjë nga lashtësia”- Këtë sigurisht do ta konstatoja vetë jo njëherë.
*
Një rast tjetër interesant që më kujtohet, ishte ardhja e një kryeministri shqiptar në Athinë. Shoqatat shqiptare të emigrantëve organizuan një mbrëmje ku kryeministri do të “bisedonte” (ashtu si bëhen ato biseda me kryeministrat…) me emigrantët. Kryeministri u mburr për marrëveshjet që kishte nënëshkruar me palën greke një ndër të cilat, më e rëndësishmja , sipas tij, ishte marrëveshja për dy shtetësi. Shumë nga të pranishmit e duartrokitën- gjithsecili kishte hallet e tij- kurse unë, si naiv që kam qenë, u ngrita dhe i bëra një pyetje kreut të shtetit shqiptar. (duhet theksuar se aso kohe isha i njohur dhe mjaft i “respektuar” meqënëse isha i vetmi emigrant i vjetër dhe i akuzuar si armik i popullit!) Pyetja ime ishte pra: “Zoti Kryeministër mirë bëtë që arritët në ujdi me grekët për dy shtetësitë, por a mund të na thoni se sa grekë do të kërkojnë shtetësinë shqiptare dhe sa shqiptarë atë helene?” Ai më vështroi vëngër dhe nuk e bëri kabull të më përgjigjej…Dhe ja tani pas kaq vitesh po bëj të njëjtën pyetje: Sa qytetarë grekë kanë marrë shtetësinë shqiptare në bazë të dy shtetësisë? Më sa di unë asnjë, ose më mirë…zero! (Nuk e di nëse Kryepeshkopi i Shqipërisë Anastasi e ka marrë, por ky përbën përjashtim nga qytetarët e thjeshtë…) Dhe sa shqiptarë kanë marrë atë helene? Sigurisht janë të panumërt madje akoma me mijra presin dhe sot që të marrin shtetësinë helene si për ta ashtu dhe për fëmijët e tyre. Madje pritet që qeveria e re të bëjë një ligj që të gjithë fëmijët e lindur, ose kanë ardhur në moshë të mitur në Greqi, t’u jepet shtetësia helene dhe këta nuk janë pak por më shumë se dyqindmijë nga të cilët shumica dërmuese janë fëmijë shqiptarësh.
Kur para disa vitesh thosha se fëmijët e shqiptarëve akoma dhe shumë emigrantë të rinj, pas dhjetë- pesëmbëdhjetë vitesh, do të jenë helenët më të mire dhe antishqiptarët më fanatikë, askush nuk më besonte…Por koha bën të sajën dhe Greqia si një vend që përpin çdo gjë, është e aftë të asimilojë çdo komb dhe kombësi… Duke bërë këtë hyrje, shpresoj që lexuesit të kuptojnë të vërtetën larg pompoziteteve dhe dëshirave propagandistike për dashurinë e shqiptarëve-emigrantëve- për gjuhën e tyre dhe për mëmëdheun e tyre…
SA SHQIPTARË JANË ARVANITASIT? MITET DHE E VËRTETA
Lexojmë herë pas herë historira të çuditshme për arvanitasit e Greqisë. Madje dikush kishte arritur të thoshte se më shumë se gjysma e popullsisë së Greqisë ishin arvanitas, domethënë me prejardhje shqiptare. “Historiani” në fjalë donte të na faktonte ose të na bindte se shqiptarët (arvanitasit) kishin qënë shumica e popullsisë vendase kur u riformua shteti i ri grek më 1830. Këto i thoshte me një krekosje, madje me një mënyrë ofenduese për grekët e sotëm që “nuk u sillkan mire” me emigrantët. Por është tjetër historia dhe tjetër shënimet nacionaliste ofenduese. Askush nuk e mohon se një pjesë dërmuese e atyre që u ngritën kundër Otomanëve për formimin e shtetit Helen, ishin arvanitas, ose më mire shqiptarë se nocionin arvanitas ishte për ata që ishin shkëputur nga trungu i Arbërit si ishin banorët e ishujve grekë Hidra dhe Speces, ashtu dhe ata që kishin populluar pothuajse të gjithë Atikobiotinë. Aso kohe arvanitas dhe shqiptarë kishte kudo në trevat e sotme helene. Sigurisht një nga krerët më të shquar shqiptar konsiderohet Pashai i Janinës, Ali Tepelena i cili u bë jo vetëm shkas që grekët të ngrihen dhe të rrëmbenin armët por shumë nga kapedanët e Revolucionit grek ishin shqiptarë që ishin rritur dhe i kishin shërbyer deri në fund pashait të tmerrshëm shqiptar. Disa nga këta ishin heronjtë Karaiskaqis, Andruços, Makrijanis kapedanët suliotë Boçarit dhe Xhavellat,speciotët dhe hidriotët Bubulina, Mjauli, Kunduriotis,bashkë me kapedanët e Pelloponezit që i qëndruan pranë e ndihmuan Kollokotronis, si ishin gjenerali i shquar Pllaputas, Gura si dhe vllama e Kollokotronit, Ali Farmaqi e qindra të tjerë që pasi u shemb pashallëku i Aliut u hodhën në revolucionin grek. Këtu duhet theksuar se askush nga këta nuk u ngrit për Shqipëri dhe patriotizma të tilla, thjesht luftuan kundër pushtuesit turk më shumë për arsye të besimit fetar se sa për atdhedashuri, ashtu si duhet të mos harrojmë se nga ana e turqëve luftonin shumë shqiptarë myslimanë gjë që bëri një studiues të shquar, Jorgos Marunga të shkruajë: “Revolucioni grek në një fare mënyrë ishte një luftë civile në mes shqiptarësh. Nga njëra anë të krishterët (dhe mjaft myslimanë shqiptarë) u bashkuan me grekët kundër pushtuesit shumëshekullorë dhe nga ana tjetër bejlerët dhe agallarët shqipëtarë që ishin në shërbim të otomanëve”. Dy nga figurat më të njohura që luftuan dhe pothuajse e mbytën kryengritjen greke, ishin Omer Vrioni nga Berati dhe Ibrahim Pashai, gjenerali shqiptar që ishte në shërbim të Egjiptit, ku i ati, një shqiptar tjetër i famshëm, Muhamet Aliu kishte formuar shtetin e pare e Egjiptit, pas pushtimit të turqëve. Kjo ishte dhe arsyeja pse grekët i quanin myslimanët shqiptarë “turkallvani” në kohën kur për shqiptarët e krishterë që luftonin dhe shumë here udhëhiqnin Revolucionin grek, nuk përmendinin aspak përkatësinë e tyre kombëtare.
Me formimin e shtetit Helen, arvanitasit nuk u mënjanuan nga jeta politike/ekonomike e Greqisë. Shumë prej tyre arritën të drejtojnë shtetin e ri grek duke u bërë kryeministra dhe ministra, gjeneralë të njohur kurse marinën detare e drejtonin ngahera admiralët arvanitas. Në këto kushte ndokush do të kishte pritur që këta të interesoheshin për vendin amë dhe gjuhën amtare, por kjo nuk u bë për arsye se Shqipëria mbeti e pushtuar nga turqit akoma afro njëqind vjet dhe se shumë vezirë, pashallarë dhe bejlerë të Turqisë i përkisnin kombësisë shqiptare. Ndërkohë kishte filluar një propagandë diskriminuese ndaj gjuhës shqipe dhe kombit, sidomos nga kisha ortodokse e cila propagandonte se çdo i krishterë ortodoks ishte Helen i padiskutueshëm. Si rrjedhojë shumë rrallë u ngrit dikush të mbrojë gjuhën arvanitase, akoma dhe të kërkonte hapjen e ndonjë shkollë në këtë gjuhë në trevat greke. Këto zëra të rralla mbyteshin nga nacionalistët e egër që në shumë raste ishin nga vetë arvanitasit! Megjithatë gjuha u ruajt, u fol në familje deri vonë kudo në Greqi, sidomos në fshatrat përreth Athinës në Bioti, Peloponez e gjetkë. Asnjëherë gjuha nuk u ndalua me ndonjë ligj apo dekret dhe dukej se do të mbetej edhe në të ardhmen përderisa kishte duruar katërqind vjet pushtim otoman dhe njëqind e ca vjet shteti Helen, ku shkollimi ishte bërë masiv në gjuhën helene me një ndikim të theksuar fetar-ortodoks. Arvanitasit ruajtën shumë zakone, emra, toponime gojdhëna dhe sidomos këngë gazi dhe vaji. Por kjo s’do të thotë se besonin se kishin ndonjë lidhje me kombin arbëror, madje shumë shpesh ata që sulmonin më egër kombin shqiptar ishin po ata, arvanitasit. Ndërkohë mund të përmendim dy nga presidentët e pare grekë, me prejardhje shqiptare-arvanitase: Presidenti i pare i republikës greke ishte arvanitasi, admirali i shquar, Kundurjotis dhe pas tij Pangallos (i cili kishte letërkëmbim në gjuhën shqipe me Ahmet Zogun!) Në pamundësi të përmendim të gjitha figurat e shquara arvanitase që kanë kontribuar në historinë e re greke (janë kaq shumë) duhet theksuar se kjo tregon se arvanitasit kishin ngahera të drejta të barabarta me helenët, përderisa ata gjendeshin në Atdheun e të parëve të tyre. Gjuha pra që ishte ruajtur kaq shekuj filloi të zbehej deri në zhdukje, pas viteve gjashtëdhjetë të shekullit të kaluar. Arvanitasit dalloheshin për qëndrim konservator, patriarkal, karakteristikë e njohur e kombit të tyre. Pas shembjes së diktaturës dhe shqiptarët vërshuan si lumë i shkumbuar drejt Greqisë, arvanitasit nuk mbajtën qëndrim më të mire se helenët e tjerë ndaj emigrantëve të leckosur e të uritur shqiptarë. Nuk u dukej se kishin gjë të përbashkët me shqiptarët e porsaardhur, madje nuk bënë asnjë përpjekje për ripërtëritjen e gjuhës së tyre që po shuhej, si mund të prisnin shumë optimistë dhe dashamirës … Si rrjedhojë megjithëse kudo në Greqi u ngulitën shqiptarë të ardhur nga atdheu i tyre, në vend që arvanitët të rikujtonin gluhën e tyre, ndodhi e kundërta: shumë shpejt nisën ta harronin dhe vetë shqiptarët me një shpejtësi marramendëse. Pas disa viteve pra jo vetëm të rinjtë e të rejat shqiptarë që mezi e bëlbëzojnë gjuhën amtare (e flasin më keq se arvanitasit) por edhe njerëz të rritur që kishin jetuar e ishin shkolluar në Shqipëri e kanë ngatërruar e bastarduar duke përdorur vend e pa vend fjalë greke, aq sa u vjen ndorësh të flasin më mirë greqisht (që e flasin shumë keq) se sa gjuhën e tyre amtare.
SHKOLLA SHQIPE NË GREQI, SI DHE PSE NUK EKZISTON?
Po bëhet shumë fjalë për shkollën shqipe në Greqi. Megjithë përpjekjet e mëdha të bëra nga arsimtarë emigrantë- po veçoj këtu dhe atë të gazetarit të njohur Abdurahim Ashiku, si mik i vjetër, jo si përpjekje të vetme- arritjet në këtë drejtim janë shumë të pakta, pothuajse të papërfillëshme. Abdurahim Ashiku, qëkurse shkeli në Athinë i vuri vetes si detyrë të hapen shkolla shqipe që fëmijët të mësonin gjuhën e tyre. Por sa i përkrahën këto përpjekje? Shumë pak dhe ato shkolla shqipe që u hapen dhe funksionojnë në Greqi (janë disa) u arritën me nismë personale të disa arsimtarëve që, duke bërë sakrifica të mëdha, kanë hapur kurse plotësuese ku jepet mësime në gjuhën shqipe me kontribut personal (që të mos themi vullnetar se mos keqkuptohemi). Gazetari i lartpërmendur i ka pasqyruar jo vetëm në artikuj reklamues por edhe në libra të veçanta këto inisiativa (për të cilat kam folur në shkrime të tjera), por sidoqoftë arritjet janë shumë të varfra. Sa fëmijë mësojnë shqip në këto shkolla? Pesëqind, një mijë (i frymë pak numrat!)? Një pike ujë në oqean! Këtu duhej të ndërhynte shteti shqiptar që në fillim sepse tani edhe sikur të dojë është tepër vonë. Reklamimi i tepërt i atyre pak shkollave që janë hapur, që e theksoj se e meritojnë të lavdërohen, nuk e zgjidh problemin ne thelb. Publikimi i lëvdatave për ata arsimtarë që po bëjnë padyshim një punë për t’u lavdëruar, nuk ofron ndërhyrje konkrete e zgjidhje të çështjes, gjithsesi.
Në të njëjtën kohë duhet të mos ngurrojmë të themi se shumica e prindërve shqiptarë asqë donin, as duan të dërgojnë fëmijët e tyre të mësojnë gjuhën amtare. Prandaj them se është vonë dhe ja pse: Para disa ditësh kisha një bisedë me një nënë shqiptare me dy fëmijë që po mbarojnë shkollën e mesme greke.:
-“Ç’gjuhë flasin djemtë ndërmjet tyre?” e pyeta…
-“Greqisht-m’u përgjegj-madje po më detyrojnë dhe mua t’u flas greqisht…”
-“Po pse nuk i dërgon në ndonjë shkollë shqipe?”
-“Dhe pse t’i dërgoj në shkollë shqipe? Kujt do t’i hyjë në punë, fëmijëve të mi që u linden dhe u rritën në Greqi?”
-“Po mire, nuk doni të ktheheni në Atdhe?”
-“Ti pse nuk kthehesh?” më provokoi ajo.
-”Unë jam i vjetër, u martova këtu dhe nuk kisha as mundësi as shpresë të kthehesha në vendlindje dhe tani nuk kam ku të vete!”
-“Po edhe ne të vjetër jemi. Erdhëm njëzetepesë vjeçarë dhe tani po u afrohemi të pesëdhjetave. Ti kujton se ne kemi ku të vemi? Askush nuk na do më. Në fillim njerëzit e njohur dhe të afërt na donin se u çonim dhurata nga Greqia, por as atëhere mund të udhëtonim se nuk kishim dokumenta, kurse tani që kemi dokumenta nuk kemi më ku të vemi, ne të rriturit, pa le fëmijët tanë kushedi ku do të degdisen! Prandaj tani shpresojmë që fëmijët të marrin shtetësi dhe pasaportë greke që mund të udhëtojnë lirisht kudo në botë. Ç’mund të bëjnë në Shqipëri? Ata as e kanë njohur as kanë ndonjë nostalgji. Atdheu i tyre tani është Greqia.”
-Ç’mund të thosha? Gruaja shqiptare kishte të drejtë dhe unë pushova të kritikoj ata prindër që nuk i mësojnë gjuhën amtare fëmijëve. Nga ana tjetër nuk besoj, as shpresoj në ndonjë mrekulli qiellore që dikur shteti shqiptar të interesohet seriozisht për emigrantët dhe për fëmijët e tyre. Ndërkohë po bindem se zhgjidhjen përfundimtare do ta jape shteti grek duke u dhënë të gjithë të miturve shtetësinë helene, gjë që e presin me padurim dhjetra mijra emigrantë shqiptarë të Greqisë.
Kjo bisedë karakteristike më dha shumë përgjigje se si do të jenë në të ardhmen emigrantët shqiptarë dhe sidomos fëmijët e tyre. Ndoshta pas disa dekadave do të flasin për ta ashtu si flasim kot dhe për arvanitasit që as kanë ekzistuar as ekzistojnë ashtu si paraqiten nga pena të ndryshme shqiptare. Vetëlavdërimet, paraqitjen e gjërave ashtu siç na pëlqejnë të jenë, nuk i hyjnë askujt në punë, dhe kryesisht nuk po i hyjnë në punë kombit shqiptar që edhe njëherë po pëson një hemoragji të tmerrshme dhe të pashërueshme.
Athinë 11 prill 2015    A duhet të gjykohet shkrimtari Italian Erri De Luka?2015-04-14T00:00:00+03:002015-04-14T00:00:00+03:00http://www.pga.al/index.php/lajmi-i-fundit/kategorite/opinion/item/815-a-duhet-te-gjykohet-shkrimtari-italian-erri-de-lukaplus G.A.gazetaeathines@gmail.com       Nga Arjan Th. Kallço
Pak kohë më parë një lajm sensacional bëri bujë jo vetëm në rrethet intelektuale italiane, por edhe në Europë. Në Torino ka një proces gjyqësor ndaj shkrimtarit të njohur italian, Erri De Luka, sepse në deklaratat e tij u shpreh kundër ndërtimit të një linje të shpejtë treni, TAV, që lidh Torinin me Lionin. Projekti i prezantuar nga një shoqëri franko-italiane ka kohë që kundërshtohet nga shoqata në favor të mbrojtjes së mjedisit, të cilat kanë reaguar herë pas here me protesta masive.
Kur zërit të protestës i bashkohen edhe intelektualë të shquar dhe në rastin tonë, shkrimtari De Luka, atëherë është momenti se duhet menduar seriozisht për dëmet dhe pasojat që mund të sjellë një rrugë hekurudhore në një mjedis krejt të virgjër dhe të pastër. Është e kotë të themi se cilat do të jenë pasojat e zhvillimit në këtë rast, por kujtoj fajët e një miku italian që më thoshte gjithmonë se zhvillimi, me të drejtë apo jo, shkatërron diçka nga natyra. Është një taksë që duhet paguar. Do të ishte mirë të mos prishej asgjë, por në lojë janë interesa të mëdha lokale, kombëtare dhe ndërkombëtare. Para një logjike të tillë, gjithkush do të dorëzohej dhe do ta pranonte projektin. Por nëse projekti ka rrugë të tjera, atëherë është më mirë të zgjidhet e keqja më e vogël. Kjo çështje ka të bëjë drejtpërdrejt me ndërtimin dhe investimet e mëdha që bëhen për to. Problemi që unë dua të ngre nuk është nëse ka të drejtë apo jo firma ta çojë deri në fund projektin, por inkuizicionin që shpesh herë ngrihet për intelektualët e shquar në mbrojtje të interesave të tjera edhe më të mëdha, sepse prishet biodiversiteti i mjedisit dhe i vetë njerëzve që banojnë aty. Pra një zë si i shkrimtarit italian, jo vetëm që duhej përshëndetur, por duhej edhe marrë në konsideratë, mbi interesat e tjera. Në vend që të mendohej kështu, firma ndërtuese i kap një proces gjyqësor, jo për veprim pengues apo “sabotues” real, por sepse mendimi i tij është sabotim për punën.
Çuditë e kësaj bote nuk kanë të sosur. Pra një mendim kundër, i shprehur sinqerisht dhe hapur, ka rrezik që ta dënojë shkrimtarin me burg disavjeçar. A mund të veprohet kështu me një shkrimtar? Me një intelektual? Nuk do të ishte çudi sikur ky fakt të kishte ndodhur në Shqipëri, ku “gjyqet” ndaj intelektualëve e kanë kapërcyer masën e inkuizicionit, deri dhe në armiq të shoqërisë, apo të grupimeve partiake, të cilat të ngjallin krupën. Nëse nuk flet intelektuali i vërtetë, nëse nuk e ngre zërin ai, kush duhet ta ngrejë? Atëherë në këtë mënyrë nuk duhet të ekzistojnë as kritikat, as debatet, asgjë tjetër. Duhet mbyllor goja, se mendje të tjera, në shumicën e rasteve mediokre apo edhe më poshtë se kjo, po merren me problemet e zhvillimit të vendit. A duhet një shoqëri të bjerë në këto nivele, pra të kryqëzojë një intelektual dhe për më tepër një shkrimtar me një proces gjyqësor? Më duket tejet absurd kjo histori, por më absurd kur ndodh në Perëndim. Mesa duket këto janë modelet e shëmtuara të imponimit që servir edhe demokracia. Por jo të gjithë janë pro mendimit për inkuizicion dhe i pari që nuk e përkrah këtë është vetë presidenti francez. “Autorët nuk mund të përndiqen për veprat e tyre”. Me këtë deklaratë surprizë presidenti Holand firmosi pro apelit të politikanëve dhe intelektualëve francezë për shkrimtarin italian Erri De Luka, duhet ta përmendim faktin se është një shkrimtar shumë i dashur në Francë, për fjalët e tij lidhur me “sabotiminin” e linjës së shpejtësisë së lartë Torino-Lion. “Nuk dua të ndërhyj në çështje gjyqësore, por ajo që mund të bëj në emër të Francës, është ta mbështet gjithmonë lirinë e shprehjes dhe të krijimit dhe kjo vlen edhe për autorët, të çdo lloj kombësie qofshin” – vazhdoi presidenti në Sallonin e Librit të Parisit. “Arsyeja e vizitës sime është liria e shprehjes, që është forca e vendit tonë, kultura e tij, liria e tij. Pas ngjarjeve të janarit salloni është një përgjigje dhe nuk duhet humbur ky besim tek mendimi, tek letërsia, krijimtaria, shprehja, mendimi: Franca duhet të jetë gjithmonë përkrah krijuesve”. Por kjo histori nuk u mbyll vetëm me kaq, sepse edhe Ministrja franceze e Kulturës, Pelerin, iu përgjigj apelit të presidentit dhe I bëri jehonë kësaj farse duke theksuar se “De Luka është një shkrimtar i madh. Sanksioni ndaj tij mund të jetë joproporcional me impenjimin dhe mendimet e tija”. Apelit i janë bashkuar më shumë se 300 personalitete nga 19 vende, midis të cilëve dhe Rushdie, Auster. Gazeta Le Monde me ironi shkroi se De Luka nuk është profet në Atdheun e vet. Ndoshta edhe tek ne ka intelektualë që do ta mbështetnin këtë apel, prandaj le ta shkruajnë emrin e tyre përkrah atyre europianë, pasi nëse kjo gjë u kërkohet shkrimtarëve dhe poetëve, nuk ka dyshim se do të solidarizoheshin me De Lukën, gjithmonë nëse do ta gjenin guximin për ta ngritur zërin e tyre së pari tek ne dhe tek problemet e panumërta të këtyre 25 vjetëve dhe pastaj në mbrojtje të fjalës së lirë të De Lukës. Ndoshta dikush mendon se së pari duhet ta ngrejnë zërin pushtetet e më pas njerëzit, por pushtetet nuk mund ta bëjnë këtë gjë, pasi janë të lidhur me qindra interesa, herë të dukshme, herë të padukshme. Demokracia ka disa rregulla loje, që jemi të detyruar t’i zbatojmë të gjithë, e para LIRIA e fjalës, e mendimit ndryshe, dhe kjo jo e çdo njeriu, por e intelektualëve e njerëzve të shquar. Nëse pastaj pushtetet e pranojnë sa për sy e faqe dhe më pas zbatojnë rregulla të tjera loje që shumëkush i ka provuar në kurriz të vet, atëherë mos ta ngrejnë zërin dhe të përgjërohen për demokraci, apo pallavra të tjera si këto. Liria nuk është dhuratë e njerëzve, aq më pak e institucioneve që ta shpërndajnë atë si të duan, por është ligji numër një në një shoqëri të lirë dhe funksionale për të gjithë. Liria e mendimit tregon shkallën më të lartë të pjekurisë së një shoqërie të qytetëruar dhe të zhvilluar mbi parimet e mëdha të respektit dhe bashkëpunimit.           Nga Arjan Th. Kallço
Pak kohë më parë një lajm sensacional bëri bujë jo vetëm në rrethet intelektuale italiane, por edhe në Europë. Në Torino ka një proces gjyqësor ndaj shkrimtarit të njohur italian, Erri De Luka, sepse në deklaratat e tij u shpreh kundër ndërtimit të një linje të shpejtë treni, TAV, që lidh Torinin me Lionin. Projekti i prezantuar nga një shoqëri franko-italiane ka kohë që kundërshtohet nga shoqata në favor të mbrojtjes së mjedisit, të cilat kanë reaguar herë pas here me protesta masive.
Kur zërit të protestës i bashkohen edhe intelektualë të shquar dhe në rastin tonë, shkrimtari De Luka, atëherë është momenti se duhet menduar seriozisht për dëmet dhe pasojat që mund të sjellë një rrugë hekurudhore në një mjedis krejt të virgjër dhe të pastër. Është e kotë të themi se cilat do të jenë pasojat e zhvillimit në këtë rast, por kujtoj fajët e një miku italian që më thoshte gjithmonë se zhvillimi, me të drejtë apo jo, shkatërron diçka nga natyra. Është një taksë që duhet paguar. Do të ishte mirë të mos prishej asgjë, por në lojë janë interesa të mëdha lokale, kombëtare dhe ndërkombëtare. Para një logjike të tillë, gjithkush do të dorëzohej dhe do ta pranonte projektin. Por nëse projekti ka rrugë të tjera, atëherë është më mirë të zgjidhet e keqja më e vogël. Kjo çështje ka të bëjë drejtpërdrejt me ndërtimin dhe investimet e mëdha që bëhen për to. Problemi që unë dua të ngre nuk është nëse ka të drejtë apo jo firma ta çojë deri në fund projektin, por inkuizicionin që shpesh herë ngrihet për intelektualët e shquar në mbrojtje të interesave të tjera edhe më të mëdha, sepse prishet biodiversiteti i mjedisit dhe i vetë njerëzve që banojnë aty. Pra një zë si i shkrimtarit italian, jo vetëm që duhej përshëndetur, por duhej edhe marrë në konsideratë, mbi interesat e tjera. Në vend që të mendohej kështu, firma ndërtuese i kap një proces gjyqësor, jo për veprim pengues apo “sabotues” real, por sepse mendimi i tij është sabotim për punën.
Çuditë e kësaj bote nuk kanë të sosur. Pra një mendim kundër, i shprehur sinqerisht dhe hapur, ka rrezik që ta dënojë shkrimtarin me burg disavjeçar. A mund të veprohet kështu me një shkrimtar? Me një intelektual? Nuk do të ishte çudi sikur ky fakt të kishte ndodhur në Shqipëri, ku “gjyqet” ndaj intelektualëve e kanë kapërcyer masën e inkuizicionit, deri dhe në armiq të shoqërisë, apo të grupimeve partiake, të cilat të ngjallin krupën. Nëse nuk flet intelektuali i vërtetë, nëse nuk e ngre zërin ai, kush duhet ta ngrejë? Atëherë në këtë mënyrë nuk duhet të ekzistojnë as kritikat, as debatet, asgjë tjetër. Duhet mbyllor goja, se mendje të tjera, në shumicën e rasteve mediokre apo edhe më poshtë se kjo, po merren me problemet e zhvillimit të vendit. A duhet një shoqëri të bjerë në këto nivele, pra të kryqëzojë një intelektual dhe për më tepër një shkrimtar me një proces gjyqësor? Më duket tejet absurd kjo histori, por më absurd kur ndodh në Perëndim. Mesa duket këto janë modelet e shëmtuara të imponimit që servir edhe demokracia. Por jo të gjithë janë pro mendimit për inkuizicion dhe i pari që nuk e përkrah këtë është vetë presidenti francez. “Autorët nuk mund të përndiqen për veprat e tyre”. Me këtë deklaratë surprizë presidenti Holand firmosi pro apelit të politikanëve dhe intelektualëve francezë për shkrimtarin italian Erri De Luka, duhet ta përmendim faktin se është një shkrimtar shumë i dashur në Francë, për fjalët e tij lidhur me “sabotiminin” e linjës së shpejtësisë së lartë Torino-Lion. “Nuk dua të ndërhyj në çështje gjyqësore, por ajo që mund të bëj në emër të Francës, është ta mbështet gjithmonë lirinë e shprehjes dhe të krijimit dhe kjo vlen edhe për autorët, të çdo lloj kombësie qofshin” – vazhdoi presidenti në Sallonin e Librit të Parisit. “Arsyeja e vizitës sime është liria e shprehjes, që është forca e vendit tonë, kultura e tij, liria e tij. Pas ngjarjeve të janarit salloni është një përgjigje dhe nuk duhet humbur ky besim tek mendimi, tek letërsia, krijimtaria, shprehja, mendimi: Franca duhet të jetë gjithmonë përkrah krijuesve”. Por kjo histori nuk u mbyll vetëm me kaq, sepse edhe Ministrja franceze e Kulturës, Pelerin, iu përgjigj apelit të presidentit dhe I bëri jehonë kësaj farse duke theksuar se “De Luka është një shkrimtar i madh. Sanksioni ndaj tij mund të jetë joproporcional me impenjimin dhe mendimet e tija”. Apelit i janë bashkuar më shumë se 300 personalitete nga 19 vende, midis të cilëve dhe Rushdie, Auster. Gazeta Le Monde me ironi shkroi se De Luka nuk është profet në Atdheun e vet. Ndoshta edhe tek ne ka intelektualë që do ta mbështetnin këtë apel, prandaj le ta shkruajnë emrin e tyre përkrah atyre europianë, pasi nëse kjo gjë u kërkohet shkrimtarëve dhe poetëve, nuk ka dyshim se do të solidarizoheshin me De Lukën, gjithmonë nëse do ta gjenin guximin për ta ngritur zërin e tyre së pari tek ne dhe tek problemet e panumërta të këtyre 25 vjetëve dhe pastaj në mbrojtje të fjalës së lirë të De Lukës. Ndoshta dikush mendon se së pari duhet ta ngrejnë zërin pushtetet e më pas njerëzit, por pushtetet nuk mund ta bëjnë këtë gjë, pasi janë të lidhur me qindra interesa, herë të dukshme, herë të padukshme. Demokracia ka disa rregulla loje, që jemi të detyruar t’i zbatojmë të gjithë, e para LIRIA e fjalës, e mendimit ndryshe, dhe kjo jo e çdo njeriu, por e intelektualëve e njerëzve të shquar. Nëse pastaj pushtetet e pranojnë sa për sy e faqe dhe më pas zbatojnë rregulla të tjera loje që shumëkush i ka provuar në kurriz të vet, atëherë mos ta ngrejnë zërin dhe të përgjërohen për demokraci, apo pallavra të tjera si këto. Liria nuk është dhuratë e njerëzve, aq më pak e institucioneve që ta shpërndajnë atë si të duan, por është ligji numër një në një shoqëri të lirë dhe funksionale për të gjithë. Liria e mendimit tregon shkallën më të lartë të pjekurisë së një shoqërie të qytetëruar dhe të zhvilluar mbi parimet e mëdha të respektit dhe bashkëpunimit.    Abdurahim Ashiku, publicisti që ka nderuar emigracionin2015-02-09T02:00:00+02:002015-02-09T02:00:00+02:00http://www.pga.al/index.php/lajmi-i-fundit/kategorite/opinion/item/794-abdurahim-ashiku-publicisti-qe-ka-nderuar-emigracioninplus G.A.gazetaeathines@gmail.com       Nga Kristo Zharkalliu
Emigracioni shqiptar në Greqi ka qënë shumë i shthurrur, kaotik. Kush e ka përjetuar vërshimin e shqiptarëve drejt vendit fqinj pas vitit 1991, nuk mund ta harrojë atë turmë e pafundme që kalonte përditë kufirin e të dy vendeve, atë turmë mjerane që shkonte drejt shpresës, pa pasur asnjë shpresë reale.  Në fillim vërshuan të rinjtë meshkuj e femra me një bindje dhe optimizëm utopik se përtej kufirit do të gjëndej mikrëqnia dhe lumturia, por më tej kalonin familje të tëra që ecnin drejt së panjohurës, duke braktiisur vendin e tyre, shtëpinë, atë katandi që kishin, madje shumë prej tyre sapo kalonin kufirin grrisnin dhe dokumentat përkatëse ose hidhnin tutje në plehra ato pak plaçka që kishin me vete me bindje ase në vendin e huaj do të gjenin gjithçka sa më të mire, sikur dikush t’u a kishte garantuar këtë, sidomos punë, veshje, ushqim dhe së fundi strehim. Sigurish asgjë nga këto nuk gjetën me lehtësi, as u a dhuroi kush. Madjje shpresat se mund t’i ndihmonte shteti i vendit fqinj u harruan shpejt dhe ikanakët e shumtë u detyruan të përballonin vetë jetesën dhe kjo me sakrifica të pashëmbëllta, sidomos për vitet e para. Domosdo nuk duhet harruar se populli grek bëri ç’ishte mundur. Ose më mire sa kishte mundësi t’u jipte punë, bukë,veshmbathje dhe strehim të ardhurve të paftuar, megjithatë nuk ishin të pakët ata që humbën gjithçka akoma dhe jetën, por kush pyeste për jetën e shqiptarëve aso kohe? Ashtu si nuk mund të mos përmendim rastet e shumta e shfrytëzimit të emigrantëve të pafuqishëm dhe të paligjëshëm, nga punëdhënësit vendas. Nga ky kaos dhe babëzi shqiptare,për t’u pasuruar,lindi në mes tyre trafikimi i drogës dhe një plagë më e rëndë të viteve të pare, të prostitucionit, gjëra të panjohura për shqiptarin deri atëhere. Mjerisht këto dukuri nuk janë shuajtur akoma dhe sot, madje janë më te theksuara se kurrë.
Si ishte e natyrëshme në mes tyre kaluan kufirin dhe shumë intelektualë shqiptarë, të cilët regjimi i ri demokratik i kishte lënë papunë. Disa nga këta u detyruan të largoheshin për t’u shpëtuar kërcënimeve të pushtetarëve të rinj që donin të hakmerreshin për çdo kundërshtim ndaj masave të tyre katastrofike gjoja për hir të demokratizimit të vendit, kur ishte e qartë se ata që po na bënin demokracinë ishin vetë ish komunistët të cilët, si grrisën teseren e partisë, u vetshpallën demokratë të kulluar. Ndaj këtyre dukurive regressive disa gazetarë që kishin akoma mundësi të shkruanin në ndonjë gazete, i u kundërvunë por nuk vonoi të jenë në shënjestër të “pushtetarëve” të rinj që kishin hedhur parrullën famëkeqe “Erdhi dita jonë!” NJë nga këta gazetarë ishte dhe gazetari i njohur Abdurahim Ashiku.
Kur në vitin 1997 erdhi në Athinë Abdurahim Ashiku, kishte filluar njëfarë lëvizje të intelektualëve shqiptarë që të organizoheshin në shoqatë dhe, kryesorja të botonin ndonjë gazette në gjuhën amtare. Për kohën që flasim ishte shumë e vështirë si për njërën ashtu dhe për të dytën. Në mes tyre ishte dhe i porsaardhuri ynë Abdurahimi, i cili megjithë vështirësitë ekonomike familjare që kalonte ngaqë akoma nuk ishte ambjentuar me jetën e emigrantit dhe kur dihej se krahu i punës shqiptar ishte kudo dhe shumë i lire për vëndasit, por ç’mund të bënte Abdurahimi i cili, megjithse kishte dhe profesionin e agronomit, nuk ishte mësuar me punë krahu? Fillimisht pra u punësua dhe mbështeti familjen djali i vogël 14vjeçar Indriti (i cili më vonë do të bëhet një specialist të elektronikës bashkëkohëse) Megjithatë A.Ashiku u aktivizua që nga ditët e para në emigracion në lëvizjet e intelektualëve dhe aktivistëve të tjerë për ngritjen e shoqatave dhe për botimin e gazetave. Ai nuk pushoi anjëherë të mos jetë në ballë të shtypit shqiptar të Athinës. Asnjë gazete shqiptare që u botuan këtu-( dhe ishin shumë : “Vëllazërimi” “Emigranti” “21” “E vërteta” “Tribuna” “Intervista” “Gazeta e Athinës” dhe më vonë “Plus Gazeta e Athinës” dhe ndonjë tjetër që nuk më kujtohet) shkrimet e Ashikut i gjen kudo dhe gjithnjë pa asnjë shpërblim.
Por A. Ashiku nuk u kufizua më kaq. Përpjekjet e tij më të mëdha u drejtuan ndaj shkollimi shqip të fëmijëve të emigrantëve. Ngahera ai shkruante për nevojën e madhe të mësimit të gjuhës amëtare për fëmijët e emigrantëve. Duke pasur shoqen e tij të jetës, Natashën, arsimtare ai i u vu me mish e me shpirt, pa kursyer as lodhjen as edhe shpenzimet (nga të ardhurat e pakta që kishte nga puna që bënte si ai dhe Natasha) arsimimit të fëmijëve shqiptarë në Greqi. Kudo që ndërmirrej ndonjë përpjekje për hapjen e ndonjë shkollë modeste të gjuhës shqipe ai të vraponte ta shikonte me syt e tij dhe ta pasqyronte në gazetat ku punonte… Por nuk i mjaftonin gazetat që ishin dhe janë të përkohëshme. Vendosi të shkruante dhe të botonte librin e pare për shkollën shqipe në emigracion. Botoi librin e pare ku pasqyroi përpjekjet e shqiptarëve për shpëtimin e gjuhës dhe për prokopi me titullin “NJERËZ QË I DUA” por nuk vonoi dhe libri që u kushtohet pothuajse plotësisht arsimtarëve shqiptarë në Greqi me titullin e mirënjohur “RILINDASIT E KOHËS SONË”, pastaj pasoi “SHKOLLA SHQIPTARE E ATHINËS” dhe së fundi e mbylli këtë cikël me librin “SHKOLLA SHQIPE E SELANIKUT” që mban numrin 6 se numërin 4 ja ka vënë librit (që s’ka lidhje me shkollën shqipe në emigracion)”PO DIBRËS! JO SKAVICËS!”… Të gjitha këto u përballuan nga vetë familja, e cila menjimënd duhet admiruar.Megjithatë deri sot askush nuk ishte kujtuar të nderonte këtë njeri i sakrificave kombëtare, kur nga organet shqiptare sidomos nga presidenca janë dekoruar e nderuar njerëz që kanë punuar shumë më pak për vendin e shqiponjave. Disa here kisha shprehur brengosjen time se si ishte e mundur që ky atdhetar i palodhur po kalonte pa u dukur, pa u pëmendur madje në harresë…
Prandaj u gëzova shumë kur më “lajmëruan” se Ambasada e Shqipërisë në Athinë do të organizonte një mbrëmje për të nderuar gazetarin Abdurahim Ashiku. Megjithëse kam disa vite që jam tërhequr nga aktivitete të tilla, madje ambasadori i tanishëm shqiptar është i vetmi që nuk e kam njohur (kam njohur të gjithë ambasadorët shqiptarë që nga Lik Seiti deri tek MInarolli!) nuk ishte e mundur të mungoja nga një mbrëmje ku do të nderohej miku im i mirë Abdurahim Ashiku. U mblodhën shumë njerëz për të nderuar Duron, si e quajnë shumë prej tyre, dhe të gjithë folën me nderim të thellë dhe me mirënjohje ndaj tij. Kryetari i shoqatës shqiptare në Athinë e nderoi me një çmimi mirënjohës kurse ambasadori me një fjalë të shkurtër falenderoi gazetarin dhe publicistin e shquar. Sigurisht folën dhe ish bashkëpunëtorë të tij, si ishte ish kryetari i shoqatës Jovani i cili ngriti në qiell, me të drejtë, aktivitetin publicistik dhe shoqëror të Abdurahim Ashikut. Ishte një mbrëmje e këndëshme ku mirte pjesë dhe regjizori i filmit për shkollën shqipe në ishujt Tino dhe Siro, i cili u shfaq në mbrëmjen në fjalë dhe u ndoq me mallëngjim e kurreshtje nga të pranishmitb e shumtë. Meqënëse për këtë dokumentar kam folur në një shkrim tjetër, nuk do të zgjatem as do të përshkruaj këtu arsimtaret Vera Shkurtin dhe…Parashqevinë. Por duhet theksuar se pa punën e palodhëshme të Abdurahim Ashikut ne nuk do t’i kishim njohur as ato as dhe punën e tyre për mësimin e gjuhës amtare në ishujt e sipërpërmendur. Prandaj falenderojmë për këtë mikun tone Abdurahim Ashikun. Ashtu si e falenderojmë për gjithçka ka bërë deri sot për të mirën e Kombit Arbëror.          Nga Kristo Zharkalliu
Emigracioni shqiptar në Greqi ka qënë shumë i shthurrur, kaotik. Kush e ka përjetuar vërshimin e shqiptarëve drejt vendit fqinj pas vitit 1991, nuk mund ta harrojë atë turmë e pafundme që kalonte përditë kufirin e të dy vendeve, atë turmë mjerane që shkonte drejt shpresës, pa pasur asnjë shpresë reale.  Në fillim vërshuan të rinjtë meshkuj e femra me një bindje dhe optimizëm utopik se përtej kufirit do të gjëndej mikrëqnia dhe lumturia, por më tej kalonin familje të tëra që ecnin drejt së panjohurës, duke braktiisur vendin e tyre, shtëpinë, atë katandi që kishin, madje shumë prej tyre sapo kalonin kufirin grrisnin dhe dokumentat përkatëse ose hidhnin tutje në plehra ato pak plaçka që kishin me vete me bindje ase në vendin e huaj do të gjenin gjithçka sa më të mire, sikur dikush t’u a kishte garantuar këtë, sidomos punë, veshje, ushqim dhe së fundi strehim. Sigurish asgjë nga këto nuk gjetën me lehtësi, as u a dhuroi kush. Madjje shpresat se mund t’i ndihmonte shteti i vendit fqinj u harruan shpejt dhe ikanakët e shumtë u detyruan të përballonin vetë jetesën dhe kjo me sakrifica të pashëmbëllta, sidomos për vitet e para. Domosdo nuk duhet harruar se populli grek bëri ç’ishte mundur. Ose më mire sa kishte mundësi t’u jipte punë, bukë,veshmbathje dhe strehim të ardhurve të paftuar, megjithatë nuk ishin të pakët ata që humbën gjithçka akoma dhe jetën, por kush pyeste për jetën e shqiptarëve aso kohe? Ashtu si nuk mund të mos përmendim rastet e shumta e shfrytëzimit të emigrantëve të pafuqishëm dhe të paligjëshëm, nga punëdhënësit vendas. Nga ky kaos dhe babëzi shqiptare,për t’u pasuruar,lindi në mes tyre trafikimi i drogës dhe një plagë më e rëndë të viteve të pare, të prostitucionit, gjëra të panjohura për shqiptarin deri atëhere. Mjerisht këto dukuri nuk janë shuajtur akoma dhe sot, madje janë më te theksuara se kurrë.
Si ishte e natyrëshme në mes tyre kaluan kufirin dhe shumë intelektualë shqiptarë, të cilët regjimi i ri demokratik i kishte lënë papunë. Disa nga këta u detyruan të largoheshin për t’u shpëtuar kërcënimeve të pushtetarëve të rinj që donin të hakmerreshin për çdo kundërshtim ndaj masave të tyre katastrofike gjoja për hir të demokratizimit të vendit, kur ishte e qartë se ata që po na bënin demokracinë ishin vetë ish komunistët të cilët, si grrisën teseren e partisë, u vetshpallën demokratë të kulluar. Ndaj këtyre dukurive regressive disa gazetarë që kishin akoma mundësi të shkruanin në ndonjë gazete, i u kundërvunë por nuk vonoi të jenë në shënjestër të “pushtetarëve” të rinj që kishin hedhur parrullën famëkeqe “Erdhi dita jonë!” NJë nga këta gazetarë ishte dhe gazetari i njohur Abdurahim Ashiku.
Kur në vitin 1997 erdhi në Athinë Abdurahim Ashiku, kishte filluar njëfarë lëvizje të intelektualëve shqiptarë që të organizoheshin në shoqatë dhe, kryesorja të botonin ndonjë gazette në gjuhën amtare. Për kohën që flasim ishte shumë e vështirë si për njërën ashtu dhe për të dytën. Në mes tyre ishte dhe i porsaardhuri ynë Abdurahimi, i cili megjithë vështirësitë ekonomike familjare që kalonte ngaqë akoma nuk ishte ambjentuar me jetën e emigrantit dhe kur dihej se krahu i punës shqiptar ishte kudo dhe shumë i lire për vëndasit, por ç’mund të bënte Abdurahimi i cili, megjithse kishte dhe profesionin e agronomit, nuk ishte mësuar me punë krahu? Fillimisht pra u punësua dhe mbështeti familjen djali i vogël 14vjeçar Indriti (i cili më vonë do të bëhet një specialist të elektronikës bashkëkohëse) Megjithatë A.Ashiku u aktivizua që nga ditët e para në emigracion në lëvizjet e intelektualëve dhe aktivistëve të tjerë për ngritjen e shoqatave dhe për botimin e gazetave. Ai nuk pushoi anjëherë të mos jetë në ballë të shtypit shqiptar të Athinës. Asnjë gazete shqiptare që u botuan këtu-( dhe ishin shumë : “Vëllazërimi” “Emigranti” “21” “E vërteta” “Tribuna” “Intervista” “Gazeta e Athinës” dhe më vonë “Plus Gazeta e Athinës” dhe ndonjë tjetër që nuk më kujtohet) shkrimet e Ashikut i gjen kudo dhe gjithnjë pa asnjë shpërblim.
Por A. Ashiku nuk u kufizua më kaq. Përpjekjet e tij më të mëdha u drejtuan ndaj shkollimi shqip të fëmijëve të emigrantëve. Ngahera ai shkruante për nevojën e madhe të mësimit të gjuhës amëtare për fëmijët e emigrantëve. Duke pasur shoqen e tij të jetës, Natashën, arsimtare ai i u vu me mish e me shpirt, pa kursyer as lodhjen as edhe shpenzimet (nga të ardhurat e pakta që kishte nga puna që bënte si ai dhe Natasha) arsimimit të fëmijëve shqiptarë në Greqi. Kudo që ndërmirrej ndonjë përpjekje për hapjen e ndonjë shkollë modeste të gjuhës shqipe ai të vraponte ta shikonte me syt e tij dhe ta pasqyronte në gazetat ku punonte… Por nuk i mjaftonin gazetat që ishin dhe janë të përkohëshme. Vendosi të shkruante dhe të botonte librin e pare për shkollën shqipe në emigracion. Botoi librin e pare ku pasqyroi përpjekjet e shqiptarëve për shpëtimin e gjuhës dhe për prokopi me titullin “NJERËZ QË I DUA” por nuk vonoi dhe libri që u kushtohet pothuajse plotësisht arsimtarëve shqiptarë në Greqi me titullin e mirënjohur “RILINDASIT E KOHËS SONË”, pastaj pasoi “SHKOLLA SHQIPTARE E ATHINËS” dhe së fundi e mbylli këtë cikël me librin “SHKOLLA SHQIPE E SELANIKUT” që mban numrin 6 se numërin 4 ja ka vënë librit (që s’ka lidhje me shkollën shqipe në emigracion)”PO DIBRËS! JO SKAVICËS!”… Të gjitha këto u përballuan nga vetë familja, e cila menjimënd duhet admiruar.Megjithatë deri sot askush nuk ishte kujtuar të nderonte këtë njeri i sakrificave kombëtare, kur nga organet shqiptare sidomos nga presidenca janë dekoruar e nderuar njerëz që kanë punuar shumë më pak për vendin e shqiponjave. Disa here kisha shprehur brengosjen time se si ishte e mundur që ky atdhetar i palodhur po kalonte pa u dukur, pa u pëmendur madje në harresë…
Prandaj u gëzova shumë kur më “lajmëruan” se Ambasada e Shqipërisë në Athinë do të organizonte një mbrëmje për të nderuar gazetarin Abdurahim Ashiku. Megjithëse kam disa vite që jam tërhequr nga aktivitete të tilla, madje ambasadori i tanishëm shqiptar është i vetmi që nuk e kam njohur (kam njohur të gjithë ambasadorët shqiptarë që nga Lik Seiti deri tek MInarolli!) nuk ishte e mundur të mungoja nga një mbrëmje ku do të nderohej miku im i mirë Abdurahim Ashiku. U mblodhën shumë njerëz për të nderuar Duron, si e quajnë shumë prej tyre, dhe të gjithë folën me nderim të thellë dhe me mirënjohje ndaj tij. Kryetari i shoqatës shqiptare në Athinë e nderoi me një çmimi mirënjohës kurse ambasadori me një fjalë të shkurtër falenderoi gazetarin dhe publicistin e shquar. Sigurisht folën dhe ish bashkëpunëtorë të tij, si ishte ish kryetari i shoqatës Jovani i cili ngriti në qiell, me të drejtë, aktivitetin publicistik dhe shoqëror të Abdurahim Ashikut. Ishte një mbrëmje e këndëshme ku mirte pjesë dhe regjizori i filmit për shkollën shqipe në ishujt Tino dhe Siro, i cili u shfaq në mbrëmjen në fjalë dhe u ndoq me mallëngjim e kurreshtje nga të pranishmitb e shumtë. Meqënëse për këtë dokumentar kam folur në një shkrim tjetër, nuk do të zgjatem as do të përshkruaj këtu arsimtaret Vera Shkurtin dhe…Parashqevinë. Por duhet theksuar se pa punën e palodhëshme të Abdurahim Ashikut ne nuk do t’i kishim njohur as ato as dhe punën e tyre për mësimin e gjuhës amtare në ishujt e sipërpërmendur. Prandaj falenderojmë për këtë mikun tone Abdurahim Ashikun. Ashtu si e falenderojmë për gjithçka ka bërë deri sot për të mirën e Kombit Arbëror.   “Mos denonconi korrupsionin!”2015-02-09T02:00:00+02:002015-02-09T02:00:00+02:00http://www.pga.al/index.php/lajmi-i-fundit/kategorite/opinion/item/793-mos-denonconi-korrupsioninplus G.A.gazetaeathines@gmail.com       NGA KRISTO ZHARKALLIU
Duke jetuar shumë vite në një demokraci perendimore, kam pasur fatin të ndjek jo vetëm dobësitë e pushtetarëve, por edhe të opozitave të ndryshme, jo vetëm në Greqi por edhe në vende të tjera perendimore.


“Mos denonconi korrupsionin!”
Duke qënë nga karakteri i pabindur dhe me një sy kritik të dukurive që na rrethojnë, pothuajse ngahera kam qënë në opozitë dhe shumë pak kohë në mbështetje të një partie që ka marrë pushtetin. Në fillim të ardhjes në pushtet të një partie të pëlqimit tim, e kam mbështetur e mbrojtur por kjo vetëm për një kohë të shkurtër derisa të konstatoja prapësi, ose veprime të mospëlqimit tim. Gjatë gjithë kohës është vënë re se partite konservatore kanë qënë më të egra në opozitën e tyre kur pushtetin e pati marrë ndonjë parti “demokratike” (duhet të kuptohet se para disa viteve, në perëndiim parti demokratike quheshin ato të qëndrës dhe të së majtës që kishte kundërshtuar dhe kritikuar, shumë herë me rreptësi, politikën e së djathtës tradicionale) të qëndrës ose akoma të së majtës së moderuar, konservatorët egërsohen duke treguar se ata na qënkan zotër të vendit, ata na qënkan “patriotë” ata kanë të drejtë të pasurohen (pamvarësisht se si) kurse të qëndrës dhe të së majtës janë si,sipas tyre, “të huaj” dhe uzurpues të pushtetit me mashtrime dhe premtime populiste. Megjithatë asnjëherë (ose shumë rrallë) opozita nuk arrin në sharje dhe akuza personale banale pa asnjë prove, pa asnjë fakt konkret. Sigurisht e drejta e opozitës të kontrollojë dhe të kritikojë veprimet qeveritare, është e padiskutueshëme dhe e garantuar dhe kur opozita kryen funksionin e saj si në parlament ashtu dhe në masmedia në mënyrë të përgjegjëshëm, duke ndihmuar ose akoma detyruar pushtetarët të ndreqin gabimet ose aktet arbitrare ndaj popullit,ka një vlerë të çmuar për mbarëvajtjen e vendit dhe të demokracisë pluraliste. Por nuk është e domosdoshme që opozita të ketë të drejtë dhe të jetë ngahera kundër çdo vendimi qeveritar, kur ky vendim është në dobi të popullit dhe të vendit. P.sh. vitet e fundit po bëhet një luftë e madhe kundër korrupsionit, sidomos në Greqi e Itali, dhe pothuajse të gjitha patrtitë përdorin të njëjtën gjuhë, pamvarësisht se si veprohet dhe ç’masa mirren. Në shumë raste opozita akuzon qeverinë se nuk vepron si duhet, nuk vepron shpjet, por do të ishte e pabesueshme dhe qesharake që një opozitë të kërkojë nga populli të mos…denoncojë, as të ngacmojë dhe kryesisht të mos ndihmojë organet përkatëse për luftën kundër korrupsionit!
Opozita shqiptare, si dhe demokracia, është origjinale dhe në këtë drejtim. Gjatë këtyre afro dy vjet që Rama-Meta kanë marrë pushtetin, opozita ka qënë ngahera kundër qeverisë me një arrogance të pashëmbullt. Ndërsa akuzon qeverinë se të gjithë janë drogamanë, nuk ngurron të mbrojë të gjithë prodhuesit dhe tregëtarët e drogës, nga Llazarati deri në Tropojë e kudo tjetër.. duke akuzuar policinë dhe qeverinë se po bën ndjekje politike. Domethënë, në mënyrë të paturpëshme pranonn se prodhuesit dhe trafikantët e drogës të këtyre zonave, kanë qënë njerëz të saj! Pastaj u doli në mbrojtje vjedhësit të energjisë elektrike, më tej mbajti qëndrim armiqësor ndaj shëmbjes së ndërtimeve pa leje akoma dhe për planin urban për përmirësimin e qyteteve të vendit, ku ishte krijuar një gjendje kaotika mbytëse si në botën e tretë, falë të politikës kriminale të partisë që sot ndodhet në opozitë. Del vetë kryetari i partisë dhe u bën thirrje të paligjëshmve të vazhdojnë të vjedhin energjinë, të ndërtojnë banesa dhe hotele ku t’u dojë qejfi dhe të vjedhin çfarë t;u dojë zëmra, mjafton të jenë kundër Ramës…Luftoi deri në Kushtetuese reformën për ndarjen territorial, sikur vendi i takon asaj dhe vetëm asaj.Por jo vetëm kaq: çdo ditë dëgjojmë, sidomos nga ish kryeministri dhe kryetari de facto i PD-së, se vetë kryeministri i vendit është në krye të bandave kriminale, është përdorues dhe trafikant i drogës dhe çdo gjë antiligjore, akoma dhe krimet ordinere familjare, bëhen nën drejtimin e kryeministrit Rama!
Ditët e fundit në Shqipëri (si dhe në Greqi por këtu nuk akuzoi askush qeverinë se është fajtore për përmbytjet!) po vërejmë një katastrofë natyrore. Përmbytje të tillë nuk ishte vënë re Shqipëri as në kohën e Zogut kur akoma nukn ishin bërë veprat e bonifikimit në vend. Patjetër fajin kryesor e kanë qeveritë e mëparëshme që kanë ushtruar pushtetin e tyre në mënyrë kriminale këto 24 vjet tranzicioni duke shkatërruar të gjitha veprat kulluese dhe ujitëse dhe duke lejuar shkatërrimin e lumenjve dhe të pyjeve, madje duke ngushtuar shtratin e lumenjve me ndërtesa pa leje, ose duke ngritur lloj lloj ndërtesah pa asnjë kriter urbanistik dhe pa parashikuar se dikur natyra do të hakmerrej. Në këtë situate të rende në Tiranë u organizua një mbledhje e re …kundër korrupsionit dhe kryeministri i vendit nxiti qytetarët të denoncojnë çdo dukuri e paligjëshme duke hapur një portal të ri në internet. Shumë “analistë” e kritikuan aktin e kryeministrit se gjoja nuk ishte në kohën e duhur se kur populli po përmbytej ai nuk duhej të mirrej me korrupsionin! Arroganca e tyre arrin me një fotografi të botuar të një fëmijë, pyesin kryeministrin: “Po sikur të ishte Zaho ç’do të bëje?” Thua se nuk mendojnë të gjithë prindërit njësoj për fëmijët e tyre! Por kjo është ana e lehtë e çështjes. Ajo që na la pa frymë ishte reagimi i PD-së për denoncimin e korrupsionit. Sapo Rama kërkoi nga populli denoncim, Basha hodhi parrullën e pabesueshme: “MOS DENONCONI KORRUPSIONIN!!!” Mund ta mirrni me mend një nxitje e tillë ndaj popullit? Domethënë PD-istëve u pëlqen korrupsioni (është i faktuar !) nxitin popullin të vjedhë, të gënjejë, të mashtrojë të…”kurvërojë”? Si është mundur që drejtuesit e kësaj force politike të jenë kaq naive, ose , më mire, arrogantë? Ç’duan të na thonë se të gjithata që vjedhin, mashtrojnë, prodhojnë drogë dhe e trafikojnë ose trafikantët e prostitucionit, janë pjestarë të kësaj partie dhe po dalin në mbrojtje të tyre? Ata dalin përditë dhe papushim dhe akuzojnë Ramën se është në krye të bandave të drogës dhe të krimit, pse kanë frikë nga denoncimi popullor? Pse ata vetë nuk shkojnë në prokurori (të cilën e kontrollojnë sipas të gjitha gjasat) dhe të paraqesin provat që kanë kundër Ramës, Tahirit, Veliajt, Nikolla, Kodheli e shumë të tjerë? Por duket se të gjitha akuzat që bëjnë janë prrofka dhe mënyra e ulët për të bërë opozitë kur populli ka nevojë për politikanë seriozë,për një opozitë që ta mbrojë dhe t’i thotë të vërtetën. Në vend të kësaj kërkon me zë të lartë të mos …denoncohet korrupsioni, kur çdo ditë zbulon korrupsion atje ku nuk ka asnjë prove. Është për të vënë kujën se ç’po bëhet në këtë vend të bekuar… Dhe analistët e opinionistët fjalamanë asqë e komentuan këtë qëndrim sikur kjo kërkesë të PD-së nuk u a ka zënë syri as veshi. Pse vallë? Pse???
Shumë here ndihemi të zhgënjyer dhe, si ka thënë miku im Abdurahim Ashiku “e kemi kot. Askush nuk na dëgjon”…Shqipëria po ecën në rrugën që ka zgjedhur vetë dhe nuk i dihet ku do të arrijë. Merreni me mend që pas disa vite të vijnë përsëri në pushtet ata që sot, me paturpësi, mbrojnë kusarët e energjisë dhe ujit , ata që mbrojnë shkatërruesit e mjedisit të vendit duke ndërtuar godina përbindëshe kudo, ata që mbrojnë edhe ata punonjës të shëndetësinë që zhvatin të sëmurët e pafuqishëm, ata që mbrojnë arsimtarët pa diploma që gjoja japin mësim në shkolla. Tmerr, tmerr, tmerr!          NGA KRISTO ZHARKALLIU
Duke jetuar shumë vite në një demokraci perendimore, kam pasur fatin të ndjek jo vetëm dobësitë e pushtetarëve, por edhe të opozitave të ndryshme, jo vetëm në Greqi por edhe në vende të tjera perendimore.


“Mos denonconi korrupsionin!”
Duke qënë nga karakteri i pabindur dhe me një sy kritik të dukurive që na rrethojnë, pothuajse ngahera kam qënë në opozitë dhe shumë pak kohë në mbështetje të një partie që ka marrë pushtetin. Në fillim të ardhjes në pushtet të një partie të pëlqimit tim, e kam mbështetur e mbrojtur por kjo vetëm për një kohë të shkurtër derisa të konstatoja prapësi, ose veprime të mospëlqimit tim. Gjatë gjithë kohës është vënë re se partite konservatore kanë qënë më të egra në opozitën e tyre kur pushtetin e pati marrë ndonjë parti “demokratike” (duhet të kuptohet se para disa viteve, në perëndiim parti demokratike quheshin ato të qëndrës dhe të së majtës që kishte kundërshtuar dhe kritikuar, shumë herë me rreptësi, politikën e së djathtës tradicionale) të qëndrës ose akoma të së majtës së moderuar, konservatorët egërsohen duke treguar se ata na qënkan zotër të vendit, ata na qënkan “patriotë” ata kanë të drejtë të pasurohen (pamvarësisht se si) kurse të qëndrës dhe të së majtës janë si,sipas tyre, “të huaj” dhe uzurpues të pushtetit me mashtrime dhe premtime populiste. Megjithatë asnjëherë (ose shumë rrallë) opozita nuk arrin në sharje dhe akuza personale banale pa asnjë prove, pa asnjë fakt konkret. Sigurisht e drejta e opozitës të kontrollojë dhe të kritikojë veprimet qeveritare, është e padiskutueshëme dhe e garantuar dhe kur opozita kryen funksionin e saj si në parlament ashtu dhe në masmedia në mënyrë të përgjegjëshëm, duke ndihmuar ose akoma detyruar pushtetarët të ndreqin gabimet ose aktet arbitrare ndaj popullit,ka një vlerë të çmuar për mbarëvajtjen e vendit dhe të demokracisë pluraliste. Por nuk është e domosdoshme që opozita të ketë të drejtë dhe të jetë ngahera kundër çdo vendimi qeveritar, kur ky vendim është në dobi të popullit dhe të vendit. P.sh. vitet e fundit po bëhet një luftë e madhe kundër korrupsionit, sidomos në Greqi e Itali, dhe pothuajse të gjitha patrtitë përdorin të njëjtën gjuhë, pamvarësisht se si veprohet dhe ç’masa mirren. Në shumë raste opozita akuzon qeverinë se nuk vepron si duhet, nuk vepron shpjet, por do të ishte e pabesueshme dhe qesharake që një opozitë të kërkojë nga populli të mos…denoncojë, as të ngacmojë dhe kryesisht të mos ndihmojë organet përkatëse për luftën kundër korrupsionit!
Opozita shqiptare, si dhe demokracia, është origjinale dhe në këtë drejtim. Gjatë këtyre afro dy vjet që Rama-Meta kanë marrë pushtetin, opozita ka qënë ngahera kundër qeverisë me një arrogance të pashëmbullt. Ndërsa akuzon qeverinë se të gjithë janë drogamanë, nuk ngurron të mbrojë të gjithë prodhuesit dhe tregëtarët e drogës, nga Llazarati deri në Tropojë e kudo tjetër.. duke akuzuar policinë dhe qeverinë se po bën ndjekje politike. Domethënë, në mënyrë të paturpëshme pranonn se prodhuesit dhe trafikantët e drogës të këtyre zonave, kanë qënë njerëz të saj! Pastaj u doli në mbrojtje vjedhësit të energjisë elektrike, më tej mbajti qëndrim armiqësor ndaj shëmbjes së ndërtimeve pa leje akoma dhe për planin urban për përmirësimin e qyteteve të vendit, ku ishte krijuar një gjendje kaotika mbytëse si në botën e tretë, falë të politikës kriminale të partisë që sot ndodhet në opozitë. Del vetë kryetari i partisë dhe u bën thirrje të paligjëshmve të vazhdojnë të vjedhin energjinë, të ndërtojnë banesa dhe hotele ku t’u dojë qejfi dhe të vjedhin çfarë t;u dojë zëmra, mjafton të jenë kundër Ramës…Luftoi deri në Kushtetuese reformën për ndarjen territorial, sikur vendi i takon asaj dhe vetëm asaj.Por jo vetëm kaq: çdo ditë dëgjojmë, sidomos nga ish kryeministri dhe kryetari de facto i PD-së, se vetë kryeministri i vendit është në krye të bandave kriminale, është përdorues dhe trafikant i drogës dhe çdo gjë antiligjore, akoma dhe krimet ordinere familjare, bëhen nën drejtimin e kryeministrit Rama!
Ditët e fundit në Shqipëri (si dhe në Greqi por këtu nuk akuzoi askush qeverinë se është fajtore për përmbytjet!) po vërejmë një katastrofë natyrore. Përmbytje të tillë nuk ishte vënë re Shqipëri as në kohën e Zogut kur akoma nukn ishin bërë veprat e bonifikimit në vend. Patjetër fajin kryesor e kanë qeveritë e mëparëshme që kanë ushtruar pushtetin e tyre në mënyrë kriminale këto 24 vjet tranzicioni duke shkatërruar të gjitha veprat kulluese dhe ujitëse dhe duke lejuar shkatërrimin e lumenjve dhe të pyjeve, madje duke ngushtuar shtratin e lumenjve me ndërtesa pa leje, ose duke ngritur lloj lloj ndërtesah pa asnjë kriter urbanistik dhe pa parashikuar se dikur natyra do të hakmerrej. Në këtë situate të rende në Tiranë u organizua një mbledhje e re …kundër korrupsionit dhe kryeministri i vendit nxiti qytetarët të denoncojnë çdo dukuri e paligjëshme duke hapur një portal të ri në internet. Shumë “analistë” e kritikuan aktin e kryeministrit se gjoja nuk ishte në kohën e duhur se kur populli po përmbytej ai nuk duhej të mirrej me korrupsionin! Arroganca e tyre arrin me një fotografi të botuar të një fëmijë, pyesin kryeministrin: “Po sikur të ishte Zaho ç’do të bëje?” Thua se nuk mendojnë të gjithë prindërit njësoj për fëmijët e tyre! Por kjo është ana e lehtë e çështjes. Ajo që na la pa frymë ishte reagimi i PD-së për denoncimin e korrupsionit. Sapo Rama kërkoi nga populli denoncim, Basha hodhi parrullën e pabesueshme: “MOS DENONCONI KORRUPSIONIN!!!” Mund ta mirrni me mend një nxitje e tillë ndaj popullit? Domethënë PD-istëve u pëlqen korrupsioni (është i faktuar !) nxitin popullin të vjedhë, të gënjejë, të mashtrojë të…”kurvërojë”? Si është mundur që drejtuesit e kësaj force politike të jenë kaq naive, ose , më mire, arrogantë? Ç’duan të na thonë se të gjithata që vjedhin, mashtrojnë, prodhojnë drogë dhe e trafikojnë ose trafikantët e prostitucionit, janë pjestarë të kësaj partie dhe po dalin në mbrojtje të tyre? Ata dalin përditë dhe papushim dhe akuzojnë Ramën se është në krye të bandave të drogës dhe të krimit, pse kanë frikë nga denoncimi popullor? Pse ata vetë nuk shkojnë në prokurori (të cilën e kontrollojnë sipas të gjitha gjasat) dhe të paraqesin provat që kanë kundër Ramës, Tahirit, Veliajt, Nikolla, Kodheli e shumë të tjerë? Por duket se të gjitha akuzat që bëjnë janë prrofka dhe mënyra e ulët për të bërë opozitë kur populli ka nevojë për politikanë seriozë,për një opozitë që ta mbrojë dhe t’i thotë të vërtetën. Në vend të kësaj kërkon me zë të lartë të mos …denoncohet korrupsioni, kur çdo ditë zbulon korrupsion atje ku nuk ka asnjë prove. Është për të vënë kujën se ç’po bëhet në këtë vend të bekuar… Dhe analistët e opinionistët fjalamanë asqë e komentuan këtë qëndrim sikur kjo kërkesë të PD-së nuk u a ka zënë syri as veshi. Pse vallë? Pse???
Shumë here ndihemi të zhgënjyer dhe, si ka thënë miku im Abdurahim Ashiku “e kemi kot. Askush nuk na dëgjon”…Shqipëria po ecën në rrugën që ka zgjedhur vetë dhe nuk i dihet ku do të arrijë. Merreni me mend që pas disa vite të vijnë përsëri në pushtet ata që sot, me paturpësi, mbrojnë kusarët e energjisë dhe ujit , ata që mbrojnë shkatërruesit e mjedisit të vendit duke ndërtuar godina përbindëshe kudo, ata që mbrojnë edhe ata punonjës të shëndetësinë që zhvatin të sëmurët e pafuqishëm, ata që mbrojnë arsimtarët pa diploma që gjoja japin mësim në shkolla. Tmerr, tmerr, tmerr!   Është komunist Aleks Cipras?2015-02-09T02:00:00+02:002015-02-09T02:00:00+02:00http://www.pga.al/index.php/lajmi-i-fundit/kategorite/opinion/item/789-eshte-komunist-aleks-ciprasplus G.A.gazetaeathines@gmail.com       NGA KRISTO ZHARKALLIU
Për zgjedhjet e fundit në Greqi shkrojta dy shkrime dhe nuk kisha ndërmend të merresha më me këtë çështje sikur të mos kisha lexuar kaq shkrime, komente “opinione” kritika dhe qyfyre të tjera në shtypin shqiptar si në atë të shkruar ashtu dhe në atë elektronik.  Duke pasur fatin të jetoj në Athinë më shumë se pesëdhjetë vjet (konkretisht 54 vjet) dhe duke marrë pjesë aktivisht, sidomos në të kaluarën, në lëvizjen politike e ashtuquajtur përparimtare demokratike greke, besoj se jam në gjendje të dalloj se ç’përfaqëson aktualisht kryeministri i ri Helen. Dihet se reaksioni i zi ngahera-pas luftës së dytë botërore- kushdo që kundërshtonte politikën e tij, në shumë raste antipopullore dhe antidemokratike,konsidetrohej “komunist”. Në këtë mënyrë përpiqej t’u mbyllte gojën të gjithë kundërshtarëve të tij, madje të mos guxonte askush të ankohej për çdo padrejtësi ose kusari që kryhej nga ata që ishin në pushtet. Sigurisht kjo metodë përdorej akoma më egër në kampin kundërshtar, në atë komunist, ku askush nuk kishte të drejtë të ankohej dhe kush e guxonte këtë cilësohej armik dhe kalbej në burg, por në vendet kapitaliste liria ishte mjaft e garantuar, gjë që nuk ngjiste fatkeqësisht në të gjitha vendet “demokratike”. Prandaj këtu do të flasim për Greqinë e cila u bë demokraci perendimore pas mjaft vitesh dhe pasi u shëmb junda fashiste në vitin 1974. Megjithatë- atëhere u bë e ligjshme dhe Partia Komuniste greke e cila ndodhet akoma e lire dhe në parlamentin grek,- asnjëherë nuk pushoi klasa sunduese borgjeze të mos propagandojë rrezikun komunist, ndonse asnjë rrezik i tillë nuk i kanosej Greqisë nga një parti që merrte rreth pesë përqind të votave në zgjedhjet elektorale të lira. Sigurisht pas shëmbjes të “kampit socialist” kjo propaganda- e rrezikut komunist- gradualish u shojt sepse popujt e perëndimit i pane me syt e tyre “mrekullitë” komuniste kur miliona punpnjës të lindjes vërshuan në Perëndim të uritur, të rraskapitur nga një sistem antinjerëzor.
Por, ndërsa në perëndim askush nuk flet më për rrezikun komunist, në ato vende ku sundoi sistemi i komunistëve akoma ka shumë nostalgji, ndonse nuk ka më asnjë mundësi që ai sistem të rikthehet në kurriz të popujve, sidomos me zgjedhje të lira elektorale. Por e djathta ekstreme nuk mund të mos ushqehet nga frikësimi i popullit, nuk mund të mos ushqehet nga propaganda e fanatizmit nacionalist dhe fetar. Kushdo që flet një gjuhë që nuk u pëlqen pushtetarëve reaksionarë, kushdo që përpiqet të mbrojë të drejtat e punonjësve, kushdo që flet për papunësinë dhe uljen e pagave dhe pensioneve, është i rrezikëshëm, ështe anarkist, akoma dhe ekstremist…Kushdo që flet kundër privatizimeve të pasurisë shtetërore kombëtare, nuk mund të jetë demokrat sipas shtatit të së djathtës kapitaliste. Megjithatë komunist nuk e quajnë. Vitet e fundit SYRIZA dhe Cipras dëgjuan kaq akuza, kaq sharje nga pushtetarët sa nuk ka dëgjuar askurrë një parti komuniste greke, sidomos pasi u bë e ligjëshme. Madje sulmet më të egra kundër Cipras i kanë bërë komunistët e vërtetë grekë, të cilët e akuzojnë për mashtrues dhe shërbëtor të kapitalit grek dhe europjan. Dhe nuk mund të ndodhte ndryshe. Në partinë e Cipras ka shumë rryma të ndryshme majtiste, por kurrsesi komuniste. Sigurisht ka përdorur një gjuhë antimonopoliste, sigurisht ka folur për mos nxjerrjen në ankand të pasurisë kombëtare, domosdo ka akuzuar fajdexhinjtë që kanë fryrë borxhet e vendit dhe patjetër ka akuzuar pushtetarët e deritanishëm, si përgjegjës (dhe janë) për krizën e rëndë ekonomike njerëzore që po përjeton Greqia, por asnjëherë nuk është dëgjuar se mund të jape zgjidhje “revolucionare” problemeve të vendit,por gjithnjë në kuadër të zgjedhjeve parlamentare borgjeze dhe tekefundit dihet se shumë nga premtimet paraelektorale kanë qënë dhe mbeten “premtime populiste paraelektorale” dhe këtë e dine dhe votuesit grekë që i dhanë pushtetin, por gjithsesi me një shpresë se diçka do të ndryshojë për të mire se pushtatarëve konservatorë-“socialistë” që i qeverisën kaq vjet, u a panë hajrin. Me këto shpresa votuesit e ngritën në pushtet, por këta votues mund ta rrëzojnë nesër, gjë që nuk do të mundnin ta bënin kurrsesi në se pushtetin do ta mirrnin komunistët…sigurisht me dhunë..
Duket se komentuesit shqiptarë (mjerisht disa kanë jetuar dhe në Greqi dhe bëjnë sikur nuk kuptojnë, madje dikush para zgjedhjeve donte të më mbushte mëndjen dhe mua se Cipras është komunist dhe se do të vendoste…diktaturën e proletariatit sapo të mirte pushtetin!), duke na kujtuar moton se “shqitarët dine gjithçka” kanë hedhur në letër ose në kompjuter mendime nga më të pabesueshme për Cipran e gjorë. Sikur të mos i mjaftonin kritikat dhe sharjet e “komentatorëve” dhe politikanëve vendas dhe europjanë, na dolën dhe ata shqiptarë që përditë bëjnë komente nga më të çuditëshme. Dikush e krahasoi me…Enver Hoxhën,(duke kujtuar dhe 49-ën!) një tjetër me “ekstremistin” kosovar Albin Kurti dhe ndonjë tjetër na e krahasoi me Ernest Çe Guevaran! Vërtet çfarë dine këta për veprimtarinë revoliocionare të Çe (CHE) (kur as emrin nuk dine t’ja shkruajnë) dhe si mund të krahasohet me të Aleksi grek? Madje disa të nxituar (duket nga Athina) nuk mundën as edhe këngën italiane që u dëgjua në mitingun e mbrëmjes së fitores, ta thonë njësoj. Dikush tha se u dëgjua “La bandiera rosa” kurse një tjetër “Çau bella, çau…” Por ç’rëndësi ka saktësia? Mjafton të themi diçka kundër kryeministrit të sapo zgjedhur grek! Por ajo që brengos është se të gjithë, ose pothuajse të gjithë, kanë zbuluar se sa i rrezikëshëm dhe antishqiptar na qënka Aleksi Cipras! Këta sikur i dalin zot demokracisë greke, bëjnë të njëjta vlerësime që bëjnë partitë kundërshtare greke, por të quash Aleksin antishqiptar sikur po i paraprijnë historisë dhe jetës. Thonë se kanë zbuluar një deklaratë të tij në Beograd për çështjen e Kosovës, thua se është politikani i pare grek që ka bërë një deklaratë të tillë! Është i njohur qëndrimi miqësor i grekëve ndaj Sërbisë dhe origjinale do të ishte të gjëndej një derklaratë anti sërbe…madje e dime dhe na kujtohet miré se si e majta greke ka mbështetur fuqimisht Sërbinë gjatë shthurjes së ish Jugosllavisë. Por kjo do të thotë se Cipras kryeministër do të mbajë qëndrim armiqësor ndaj Shqipërisë dhe shqiptarëve? Kurrsesi jo! Por a nuk varet dhe nga shqiptarët që të dy vendet të afrohen miqësisht? Apo duan të na thonë se komentatorët shqiptarë kanë treguar qëndrim miqësor ndaj qeverisë së re greke dhe ndaj popullit grek? Në se do të lexonim në shtypin grek kaq komente antishqiptare si lexojmë në atë shqiptar për grekët, sigurisht do të brengoseshim shumë. Nga ana tjetër të mos harrojmë se SYRIZA dhe Cipras kanë qënë në mbrojtje të emigrantëve-akoma dhe atyre shqiptarë- dhe nuk ka dyshim se sa të jetë ai në pushtet kushtet e tyre do të përmirësohen dukëshëm se kjo parti ka luftuar dhe lufton kundër diskriminimit njerëzor dhe racizmit të egër që është karakteristikë e forcave konservatore shoviniste-fetare fashiste. A nuk duhej ta vinin në dukje këtë komentatorët shqiptarë?
Sigurisht ata që thonë se Cipras na qënka komunist, ose nuk e njohin ose e bëjnë me qëllim duke dashur të tregojnë se sa “antikomunista” na qënkan ata. Janë pikërisht ata që akuzojnë dhe Ramën si të tillë, por ata nuk mundin të bindin kurrkënd më, se njerëzit (shqitarët)e kanë provuar në kurrizin e tyre regjimin komunist dhe mundin të dallojnë ndryshimin. Cipras mund të ketë shumë mendime të paqarta- gjë e zakonëshme për të “majtën” perendimore por kurrsesi nuk mund ta quajmë komunist. Ai është një udhëheqës popullor që lindi dhe u rrit nga vetë dobësia e demokracisë borgjeze dhe kryesisht nga kriza e rëndë ekonomike politike që kalon sot Greqia. Gjënë më të mire që mundim të bëjmë është t’i urojmë të mundë të nxjerrë vendin sado pak nga kjo krizë dhe të përmirësojë jetesën popullit grek por edhe të emigrantëve të shumtë shqiptarë që vuajnë bashkë me vëllezërit e tyre helenë. Gjithashtu të shpresojmë se marrëdhëniet e të dy vendeve të përmirësohen më tej për të mirën e popujve të tyre.
Athinë, 1 shkurt 2015           NGA KRISTO ZHARKALLIU
Për zgjedhjet e fundit në Greqi shkrojta dy shkrime dhe nuk kisha ndërmend të merresha më me këtë çështje sikur të mos kisha lexuar kaq shkrime, komente “opinione” kritika dhe qyfyre të tjera në shtypin shqiptar si në atë të shkruar ashtu dhe në atë elektronik.  Duke pasur fatin të jetoj në Athinë më shumë se pesëdhjetë vjet (konkretisht 54 vjet) dhe duke marrë pjesë aktivisht, sidomos në të kaluarën, në lëvizjen politike e ashtuquajtur përparimtare demokratike greke, besoj se jam në gjendje të dalloj se ç’përfaqëson aktualisht kryeministri i ri Helen. Dihet se reaksioni i zi ngahera-pas luftës së dytë botërore- kushdo që kundërshtonte politikën e tij, në shumë raste antipopullore dhe antidemokratike,konsidetrohej “komunist”. Në këtë mënyrë përpiqej t’u mbyllte gojën të gjithë kundërshtarëve të tij, madje të mos guxonte askush të ankohej për çdo padrejtësi ose kusari që kryhej nga ata që ishin në pushtet. Sigurisht kjo metodë përdorej akoma më egër në kampin kundërshtar, në atë komunist, ku askush nuk kishte të drejtë të ankohej dhe kush e guxonte këtë cilësohej armik dhe kalbej në burg, por në vendet kapitaliste liria ishte mjaft e garantuar, gjë që nuk ngjiste fatkeqësisht në të gjitha vendet “demokratike”. Prandaj këtu do të flasim për Greqinë e cila u bë demokraci perendimore pas mjaft vitesh dhe pasi u shëmb junda fashiste në vitin 1974. Megjithatë- atëhere u bë e ligjshme dhe Partia Komuniste greke e cila ndodhet akoma e lire dhe në parlamentin grek,- asnjëherë nuk pushoi klasa sunduese borgjeze të mos propagandojë rrezikun komunist, ndonse asnjë rrezik i tillë nuk i kanosej Greqisë nga një parti që merrte rreth pesë përqind të votave në zgjedhjet elektorale të lira. Sigurisht pas shëmbjes të “kampit socialist” kjo propaganda- e rrezikut komunist- gradualish u shojt sepse popujt e perëndimit i pane me syt e tyre “mrekullitë” komuniste kur miliona punpnjës të lindjes vërshuan në Perëndim të uritur, të rraskapitur nga një sistem antinjerëzor.
Por, ndërsa në perëndim askush nuk flet më për rrezikun komunist, në ato vende ku sundoi sistemi i komunistëve akoma ka shumë nostalgji, ndonse nuk ka më asnjë mundësi që ai sistem të rikthehet në kurriz të popujve, sidomos me zgjedhje të lira elektorale. Por e djathta ekstreme nuk mund të mos ushqehet nga frikësimi i popullit, nuk mund të mos ushqehet nga propaganda e fanatizmit nacionalist dhe fetar. Kushdo që flet një gjuhë që nuk u pëlqen pushtetarëve reaksionarë, kushdo që përpiqet të mbrojë të drejtat e punonjësve, kushdo që flet për papunësinë dhe uljen e pagave dhe pensioneve, është i rrezikëshëm, ështe anarkist, akoma dhe ekstremist…Kushdo që flet kundër privatizimeve të pasurisë shtetërore kombëtare, nuk mund të jetë demokrat sipas shtatit të së djathtës kapitaliste. Megjithatë komunist nuk e quajnë. Vitet e fundit SYRIZA dhe Cipras dëgjuan kaq akuza, kaq sharje nga pushtetarët sa nuk ka dëgjuar askurrë një parti komuniste greke, sidomos pasi u bë e ligjëshme. Madje sulmet më të egra kundër Cipras i kanë bërë komunistët e vërtetë grekë, të cilët e akuzojnë për mashtrues dhe shërbëtor të kapitalit grek dhe europjan. Dhe nuk mund të ndodhte ndryshe. Në partinë e Cipras ka shumë rryma të ndryshme majtiste, por kurrsesi komuniste. Sigurisht ka përdorur një gjuhë antimonopoliste, sigurisht ka folur për mos nxjerrjen në ankand të pasurisë kombëtare, domosdo ka akuzuar fajdexhinjtë që kanë fryrë borxhet e vendit dhe patjetër ka akuzuar pushtetarët e deritanishëm, si përgjegjës (dhe janë) për krizën e rëndë ekonomike njerëzore që po përjeton Greqia, por asnjëherë nuk është dëgjuar se mund të jape zgjidhje “revolucionare” problemeve të vendit,por gjithnjë në kuadër të zgjedhjeve parlamentare borgjeze dhe tekefundit dihet se shumë nga premtimet paraelektorale kanë qënë dhe mbeten “premtime populiste paraelektorale” dhe këtë e dine dhe votuesit grekë që i dhanë pushtetin, por gjithsesi me një shpresë se diçka do të ndryshojë për të mire se pushtatarëve konservatorë-“socialistë” që i qeverisën kaq vjet, u a panë hajrin. Me këto shpresa votuesit e ngritën në pushtet, por këta votues mund ta rrëzojnë nesër, gjë që nuk do të mundnin ta bënin kurrsesi në se pushtetin do ta mirrnin komunistët…sigurisht me dhunë..
Duket se komentuesit shqiptarë (mjerisht disa kanë jetuar dhe në Greqi dhe bëjnë sikur nuk kuptojnë, madje dikush para zgjedhjeve donte të më mbushte mëndjen dhe mua se Cipras është komunist dhe se do të vendoste…diktaturën e proletariatit sapo të mirte pushtetin!), duke na kujtuar moton se “shqitarët dine gjithçka” kanë hedhur në letër ose në kompjuter mendime nga më të pabesueshme për Cipran e gjorë. Sikur të mos i mjaftonin kritikat dhe sharjet e “komentatorëve” dhe politikanëve vendas dhe europjanë, na dolën dhe ata shqiptarë që përditë bëjnë komente nga më të çuditëshme. Dikush e krahasoi me…Enver Hoxhën,(duke kujtuar dhe 49-ën!) një tjetër me “ekstremistin” kosovar Albin Kurti dhe ndonjë tjetër na e krahasoi me Ernest Çe Guevaran! Vërtet çfarë dine këta për veprimtarinë revoliocionare të Çe (CHE) (kur as emrin nuk dine t’ja shkruajnë) dhe si mund të krahasohet me të Aleksi grek? Madje disa të nxituar (duket nga Athina) nuk mundën as edhe këngën italiane që u dëgjua në mitingun e mbrëmjes së fitores, ta thonë njësoj. Dikush tha se u dëgjua “La bandiera rosa” kurse një tjetër “Çau bella, çau…” Por ç’rëndësi ka saktësia? Mjafton të themi diçka kundër kryeministrit të sapo zgjedhur grek! Por ajo që brengos është se të gjithë, ose pothuajse të gjithë, kanë zbuluar se sa i rrezikëshëm dhe antishqiptar na qënka Aleksi Cipras! Këta sikur i dalin zot demokracisë greke, bëjnë të njëjta vlerësime që bëjnë partitë kundërshtare greke, por të quash Aleksin antishqiptar sikur po i paraprijnë historisë dhe jetës. Thonë se kanë zbuluar një deklaratë të tij në Beograd për çështjen e Kosovës, thua se është politikani i pare grek që ka bërë një deklaratë të tillë! Është i njohur qëndrimi miqësor i grekëve ndaj Sërbisë dhe origjinale do të ishte të gjëndej një derklaratë anti sërbe…madje e dime dhe na kujtohet miré se si e majta greke ka mbështetur fuqimisht Sërbinë gjatë shthurjes së ish Jugosllavisë. Por kjo do të thotë se Cipras kryeministër do të mbajë qëndrim armiqësor ndaj Shqipërisë dhe shqiptarëve? Kurrsesi jo! Por a nuk varet dhe nga shqiptarët që të dy vendet të afrohen miqësisht? Apo duan të na thonë se komentatorët shqiptarë kanë treguar qëndrim miqësor ndaj qeverisë së re greke dhe ndaj popullit grek? Në se do të lexonim në shtypin grek kaq komente antishqiptare si lexojmë në atë shqiptar për grekët, sigurisht do të brengoseshim shumë. Nga ana tjetër të mos harrojmë se SYRIZA dhe Cipras kanë qënë në mbrojtje të emigrantëve-akoma dhe atyre shqiptarë- dhe nuk ka dyshim se sa të jetë ai në pushtet kushtet e tyre do të përmirësohen dukëshëm se kjo parti ka luftuar dhe lufton kundër diskriminimit njerëzor dhe racizmit të egër që është karakteristikë e forcave konservatore shoviniste-fetare fashiste. A nuk duhej ta vinin në dukje këtë komentatorët shqiptarë?
Sigurisht ata që thonë se Cipras na qënka komunist, ose nuk e njohin ose e bëjnë me qëllim duke dashur të tregojnë se sa “antikomunista” na qënkan ata. Janë pikërisht ata që akuzojnë dhe Ramën si të tillë, por ata nuk mundin të bindin kurrkënd më, se njerëzit (shqitarët)e kanë provuar në kurrizin e tyre regjimin komunist dhe mundin të dallojnë ndryshimin. Cipras mund të ketë shumë mendime të paqarta- gjë e zakonëshme për të “majtën” perendimore por kurrsesi nuk mund ta quajmë komunist. Ai është një udhëheqës popullor që lindi dhe u rrit nga vetë dobësia e demokracisë borgjeze dhe kryesisht nga kriza e rëndë ekonomike politike që kalon sot Greqia. Gjënë më të mire që mundim të bëjmë është t’i urojmë të mundë të nxjerrë vendin sado pak nga kjo krizë dhe të përmirësojë jetesën popullit grek por edhe të emigrantëve të shumtë shqiptarë që vuajnë bashkë me vëllezërit e tyre helenë. Gjithashtu të shpresojmë se marrëdhëniet e të dy vendeve të përmirësohen më tej për të mirën e popujve të tyre.
Athinë, 1 shkurt 2015    Zgjedhjet në Greqi: Cipras kryeministër... dhe pastaj?2015-02-09T02:00:00+02:002015-02-09T02:00:00+02:00http://www.pga.al/index.php/lajmi-i-fundit/kategorite/opinion/item/788-zgjedhjet-ne-greqi-cipras-kryeminister-dhe-pastajplus G.A.gazetaeathines@gmail.com       NGA KRISTO ZHARKALLIU
Për zgjedhjet e parakohëshme në Greqi,gjatë atyre pak ditëve paraelektorale, u bë shumë zhurmë.  Të gjitha agjensitë e lajmeve në botë, shtypi dhe mjetet elektronike,jepnin përditë lajme nga Athina, komentuesit dhe opinionistët botonin mendimet dhe parashikimet e tyre (në të shumtat e herës të zymta) se çfarë do të ndodhte në Athinë pas zgjedhjeve, madje shumica e tyre shpresonte dhe uronte që të mos fitonte “e majta Syriza” e Aleksi Çipras! Në vend ishte krijuar një atmosferë e rëndë frike dhe tmerri, si nga premtimet tejet të tepërta të Çipras, por, kryesisht nga propaganda e shfrenuar e qeverisë konservatore të Andonis Samaras. Kjo qeveri që para tre viteve mori pushtetin duke rrëzuar qeverinë e ligjshme të Papandreut të asaj kohe kishte premtuar se do të nxirte vendin nga kriza në mënyre magjike, veçse koha kalonte dhe vendi zhytej për here e më thellë në krizën ekonomike. Megjithatë, si ish kryeministri (Samaras) ashtu dhe zëvendes kryeministri (kryetari I PASOK-ut të mbetur Venizellosi) deklaronin për ditë se kriza po kalohej se së shpejti borxhet do të jenë nën kontroll, mirreshin vazhdimisht masa të rrepta shtrenguese ndaj nëpunësve dhe pensionistëve, papunësia nuk thoshte kurrsesi të ulej, kurse tregëtia e cila ishte shtylla kurrizore e ekonomisë greke, po falimentonte në mënyrë marramëndëse, sektori i ndërtimit ka pushuar të ekzistojë duke lënë papunë me dhjetra e qindra mijra punëtorë,shumë ndërtes kanë mbetur pa mbaruar se nuk ka blerës kurse me mijra apartamente kanë mbetur bosh gjë që ka ndikuar edhe largimi e shumë familjeve të emigrantëve, jo vetëm shqiptarë. Qeveria e Samarasit- Venizelos kishin gjetur mjetin e vetëm për të shtuar të ardhurat e shtetit: taksat e rënda dhe të papërballueshme nga populli, kurse për shlyerjen e kësteve të borxhit, merrnin borxhe të reja. Kësisoj, ndërsa në vitin 2010 borxhi arrinte shifrën 125% të të ardhurave kombëtare, në vitin 2014 arriti shifrën marramëndëse 175%! Me fjalë të tjera, megjithë masat e marra Greqia nuk mundi të zvogëlojë borxhin, si kishte premtuar qeveria në largim, por të kundërtën e rriti në mënyrë të rrezikëshme. Në këto kushte pra nuk kishte mundësi të lehtësonte taksat që të përmirësonte jetesën e popullit, nuk mundte të mos keqësoheshin shërbimet shëndetësore, arsimore e të tjera. Sigurisht për këtë nuk mundim të akuzojmë qeverinë Samaras- Venizelos se borxhin nuk e krijuan ata, por e gjetën nga qeveritë e mëparshme, prandaj nuk duhej t’i premtonte popullit se do ta nxirrnin nga kriza dhe se gjoja akoma dhe pak kohë u duhej që kriza ekonomike të kalohej… Pas shumë premtimesh, populli nuk u zinte më besë fjalëve dhe premtimeve të kota të tyre, prandaj filluan të braktisin radhët e Dermokracisë së re, kurse përkrahësit e Pasokut e braktisën partinë e tyre masivisht…
Në këto rrethana pra doli në “mbrojtje” të popullit SYRYZA që drejtohet nga politikani dyzevjeçar Aleksi Çipras. Para katër viteve partia e tij “e majtë” me zor kalonte 3% që të hynte në Parlament, kur papritur, pas shthurrjes të PASOK-ut, nisi të ngjitet e të smadhohet deri sa në zgjedhjet për Patrlamentin Europjan u bë partia e pare në vend, duke ja kaluar dhe Demokracisë së re. Në këto kushte pra “demokratët” dhe “pasokxhinjtë” e mbetur, duke pare rrezikun që po u kanosej në pushtet nisën luftën e egër politike kundër kësaj force të re politike. Akuzat dhe sharjet e tyre kalonte çdo kufi. E qunin parti anarkistësh, komunistësh, madje nuk ngurronin ta lidhnin akoma dhe me terroristët. Sigurisht Çipras nuk trëmbej, mbrohej nga këto akuza të imagjinuara, duke folur përherë për vuajtjet e popullit, duke mbrojtur të papunët dhe shtresat e varfëra gjë që e bënte më shpresëdhënëse për ata që vuanin nga papunësia dhe nga taksat rënda. Nuk do mend se kur nuk je në pushtet nuk të kushton gjë të mbrosh të dobëtit dhe t’u premtosh se ti do t’u përmirësosh jetesën. Këtë e dinte mire madje e bëri shumë mire Çipras dhe shokët e tij dhe brënda dy viteve, pothuajse të gjithë votuesit e Pasokut, dëndësuan radhët e Syrizas. Kjo parti pra dukej se kishte fituar përkrahjen e pjesës më të madhe të popullit, prandaj, kur qeveria u përpoq të zgjidhte Ptresidentin e ri të Republikës (Papuljas u plak por mbushi dhe të dy mandtet që i lejohen) Syriza me përkrahjen e partisë së djathtë ANEL, nuk i dhanë Samarait shumicën e duhur (180) të votive që të zgjidhej presidenti i ri gjë që detyroi qeverinë Samara-Venizellos të shpallinin zgjedhjet e reja më 25 janar.
Fushata e lektorale ishte shumë e egër. Qeveria konservatore (bashkë me ish socialistët) akuzuan në mënyrë të paturpëshme partinë e opozitës me gjëra të tmerrëshme. Thoshin s epo të fitojë Syriza vendi do të dëbohet nga Bashkimi Europjan,. do të braktisë euron dhe do të kthehet përsëri npë drahmes, madje parashikonin dhe paralajmëronin votuesit se vendi do të shpallte menjiherë falimentimin duke mos paguar më as rrogat e punonjësve as dhe pensionet, vendi nuk do të ketë drita dhe ujë dhe taksat do të jenë kaq të egra sa njerëzit do të braktisin dhe shtëpitë e tyre. Me fjalë të tjera me ardhjen e Syriza katastrofa ekonomike shoqërore ishte a pashmangëshme, na thoshin. Frika po na hynte në palcë, por nga ana tjetër kishim dhe pëtrgjigja e Syrizas me premtime të tepërta që me zor bëheshin të besueshme. Por dihet se premtimet paraelektorale janë të zakonëshme dhe shumë pak nga ato mund të plotësohen. Megjithatë populli nuk kishte asgjë të priste nga Samaras- Venizellosi. Varfëria dhe papunësia nuk ka pse të trembet nga falimentimi i vendit, kur varfëria dhe papunësia po mbyt masa të gjëra popullore. Ç’gjë më të keqe mund të porisnin ata nga Syriza që teklefundit u premtonte…një parajsë të re mbitokësore? Këtë faktor nuk mori parasysh qeveria në ikje me tmerrin dhe frikën që donte t’i kallte popullit. Aparati propagandistik i qeverisë që kontrollonte të gjitha kanalet televizive dhe shtypin, dështoi në mënyrë të turpëshme. Populli ja dha votën Çipras i cili po përgatitet të betohet Kryeministër i ri i vendit!
Dhe tani? Sigurisht asnjë katastrofë nuk ngjau as do të ngjasë në vend. Europjanët që vetëm para disa njëzetekatërorësh kërcënonin dhe paralajmëronin dëbimin e Greqisë nga BE në se do të zgjidhej Çjpras, ndërruan avaz menjëherë dhe nisën t’i buzëqeshin kryeministrit të ri madje paturpësisht kanë filluar ta lavdërojnë! Duket qartë se Europa konservatore, ka filluar të kuptojë se nuk mund të vazhdohet politika e egër antipopullore që po zhveshin popujt nga të gjitha privilegjet dhe të drejtat që kishin fituar me luftë ose nga frika komuniste, vite më pare. U përpoqën të rikrijojnë një kapitalizëm të egër, duke dashur të harrojnë të kaluarën, përderisa armiku i tyre kryesor, komunizmi, u vetrvarros nga mëkatat e tij të tmerrëshme. Por popujt nuk do të qëndrojnë duarkryq dhe nuk do të lejojë të humbasin ato të drejta që kanë fituar me gjak. Sigurisht kapitalizmi mburret, me të drejtë, me demokracinë dhe lirine e popujve, por këto nuk duhet të cënohen… Dhe këtë, edhe njëherë, po e tregon populli grek me votën e tij të lire…
Sigurisht zgjedhjet e lira nuk do të thotë se do të plotësohen të gjitha premtimet e Çipras,madje as populli i beson këto. Patjetër ama njëfarë pëmirësimi do të ketë. Rëndësi ka se populli grek po bëhet shëmbull për shumë popuj europjanë të Jugut dhe se kapitalistët e egër të vendeve të pasura si janë GJermania e disa të tjera, do të zbrapsen pak që edhe populli grek të marrë pak frymë lirisht..Unë nuk besoj se do të vertetohen Kasandrat e së keqes. Gënjehen ata që besojnë se Europa do të braktisë Greqinë, ose do të lejojë që vendi të falimentojë ose të dëbohet nga Bashkimi I Europës dhe nga euro. Sa here është gjendur në rrezik vendi i Helenëve (dhe ka ndodhur shumë here gjatë historisë afro dyqindvjeçaresë vendit (të Greqisë së re)) europjanët dhe amerikanët I kanë hedhur dorën dhe e kanë shpëtuar…Nuk mund të lihet Greqia e Demokracisë së pare njerëzore, Greqia e kultures madhështore të lashtësisë, që të mbytet se ka ca si…shumë borxhe. Prandaj, do të pajtohen edhe me Çipras, megjithse edhe ai nuk do të mundë të plotësojë të gjitha premtimet e dhëna por do të “përpiqet të bëjë sa ka mundësi” Vendi i Helenëve do të mbetet në gjirin e Europës i përkëdhelur akoma dhe nga supërfuqia e përtej Atllantikut… Sigurisht që edhe Çipras do të bëhet “djalë i mirë” dhe do të harrojë gradualisht shpalljet “revolucionare” të rinisë.
Athinë, 26 janar 2015            NGA KRISTO ZHARKALLIU
Për zgjedhjet e parakohëshme në Greqi,gjatë atyre pak ditëve paraelektorale, u bë shumë zhurmë.  Të gjitha agjensitë e lajmeve në botë, shtypi dhe mjetet elektronike,jepnin përditë lajme nga Athina, komentuesit dhe opinionistët botonin mendimet dhe parashikimet e tyre (në të shumtat e herës të zymta) se çfarë do të ndodhte në Athinë pas zgjedhjeve, madje shumica e tyre shpresonte dhe uronte që të mos fitonte “e majta Syriza” e Aleksi Çipras! Në vend ishte krijuar një atmosferë e rëndë frike dhe tmerri, si nga premtimet tejet të tepërta të Çipras, por, kryesisht nga propaganda e shfrenuar e qeverisë konservatore të Andonis Samaras. Kjo qeveri që para tre viteve mori pushtetin duke rrëzuar qeverinë e ligjshme të Papandreut të asaj kohe kishte premtuar se do të nxirte vendin nga kriza në mënyre magjike, veçse koha kalonte dhe vendi zhytej për here e më thellë në krizën ekonomike. Megjithatë, si ish kryeministri (Samaras) ashtu dhe zëvendes kryeministri (kryetari I PASOK-ut të mbetur Venizellosi) deklaronin për ditë se kriza po kalohej se së shpejti borxhet do të jenë nën kontroll, mirreshin vazhdimisht masa të rrepta shtrenguese ndaj nëpunësve dhe pensionistëve, papunësia nuk thoshte kurrsesi të ulej, kurse tregëtia e cila ishte shtylla kurrizore e ekonomisë greke, po falimentonte në mënyrë marramëndëse, sektori i ndërtimit ka pushuar të ekzistojë duke lënë papunë me dhjetra e qindra mijra punëtorë,shumë ndërtes kanë mbetur pa mbaruar se nuk ka blerës kurse me mijra apartamente kanë mbetur bosh gjë që ka ndikuar edhe largimi e shumë familjeve të emigrantëve, jo vetëm shqiptarë. Qeveria e Samarasit- Venizelos kishin gjetur mjetin e vetëm për të shtuar të ardhurat e shtetit: taksat e rënda dhe të papërballueshme nga populli, kurse për shlyerjen e kësteve të borxhit, merrnin borxhe të reja. Kësisoj, ndërsa në vitin 2010 borxhi arrinte shifrën 125% të të ardhurave kombëtare, në vitin 2014 arriti shifrën marramëndëse 175%! Me fjalë të tjera, megjithë masat e marra Greqia nuk mundi të zvogëlojë borxhin, si kishte premtuar qeveria në largim, por të kundërtën e rriti në mënyrë të rrezikëshme. Në këto kushte pra nuk kishte mundësi të lehtësonte taksat që të përmirësonte jetesën e popullit, nuk mundte të mos keqësoheshin shërbimet shëndetësore, arsimore e të tjera. Sigurisht për këtë nuk mundim të akuzojmë qeverinë Samaras- Venizelos se borxhin nuk e krijuan ata, por e gjetën nga qeveritë e mëparshme, prandaj nuk duhej t’i premtonte popullit se do ta nxirrnin nga kriza dhe se gjoja akoma dhe pak kohë u duhej që kriza ekonomike të kalohej… Pas shumë premtimesh, populli nuk u zinte më besë fjalëve dhe premtimeve të kota të tyre, prandaj filluan të braktisin radhët e Dermokracisë së re, kurse përkrahësit e Pasokut e braktisën partinë e tyre masivisht…
Në këto rrethana pra doli në “mbrojtje” të popullit SYRYZA që drejtohet nga politikani dyzevjeçar Aleksi Çipras. Para katër viteve partia e tij “e majtë” me zor kalonte 3% që të hynte në Parlament, kur papritur, pas shthurrjes të PASOK-ut, nisi të ngjitet e të smadhohet deri sa në zgjedhjet për Patrlamentin Europjan u bë partia e pare në vend, duke ja kaluar dhe Demokracisë së re. Në këto kushte pra “demokratët” dhe “pasokxhinjtë” e mbetur, duke pare rrezikun që po u kanosej në pushtet nisën luftën e egër politike kundër kësaj force të re politike. Akuzat dhe sharjet e tyre kalonte çdo kufi. E qunin parti anarkistësh, komunistësh, madje nuk ngurronin ta lidhnin akoma dhe me terroristët. Sigurisht Çipras nuk trëmbej, mbrohej nga këto akuza të imagjinuara, duke folur përherë për vuajtjet e popullit, duke mbrojtur të papunët dhe shtresat e varfëra gjë që e bënte më shpresëdhënëse për ata që vuanin nga papunësia dhe nga taksat rënda. Nuk do mend se kur nuk je në pushtet nuk të kushton gjë të mbrosh të dobëtit dhe t’u premtosh se ti do t’u përmirësosh jetesën. Këtë e dinte mire madje e bëri shumë mire Çipras dhe shokët e tij dhe brënda dy viteve, pothuajse të gjithë votuesit e Pasokut, dëndësuan radhët e Syrizas. Kjo parti pra dukej se kishte fituar përkrahjen e pjesës më të madhe të popullit, prandaj, kur qeveria u përpoq të zgjidhte Ptresidentin e ri të Republikës (Papuljas u plak por mbushi dhe të dy mandtet që i lejohen) Syriza me përkrahjen e partisë së djathtë ANEL, nuk i dhanë Samarait shumicën e duhur (180) të votive që të zgjidhej presidenti i ri gjë që detyroi qeverinë Samara-Venizellos të shpallinin zgjedhjet e reja më 25 janar.
Fushata e lektorale ishte shumë e egër. Qeveria konservatore (bashkë me ish socialistët) akuzuan në mënyrë të paturpëshme partinë e opozitës me gjëra të tmerrëshme. Thoshin s epo të fitojë Syriza vendi do të dëbohet nga Bashkimi Europjan,. do të braktisë euron dhe do të kthehet përsëri npë drahmes, madje parashikonin dhe paralajmëronin votuesit se vendi do të shpallte menjiherë falimentimin duke mos paguar më as rrogat e punonjësve as dhe pensionet, vendi nuk do të ketë drita dhe ujë dhe taksat do të jenë kaq të egra sa njerëzit do të braktisin dhe shtëpitë e tyre. Me fjalë të tjera me ardhjen e Syriza katastrofa ekonomike shoqërore ishte a pashmangëshme, na thoshin. Frika po na hynte në palcë, por nga ana tjetër kishim dhe pëtrgjigja e Syrizas me premtime të tepërta që me zor bëheshin të besueshme. Por dihet se premtimet paraelektorale janë të zakonëshme dhe shumë pak nga ato mund të plotësohen. Megjithatë populli nuk kishte asgjë të priste nga Samaras- Venizellosi. Varfëria dhe papunësia nuk ka pse të trembet nga falimentimi i vendit, kur varfëria dhe papunësia po mbyt masa të gjëra popullore. Ç’gjë më të keqe mund të porisnin ata nga Syriza që teklefundit u premtonte…një parajsë të re mbitokësore? Këtë faktor nuk mori parasysh qeveria në ikje me tmerrin dhe frikën që donte t’i kallte popullit. Aparati propagandistik i qeverisë që kontrollonte të gjitha kanalet televizive dhe shtypin, dështoi në mënyrë të turpëshme. Populli ja dha votën Çipras i cili po përgatitet të betohet Kryeministër i ri i vendit!
Dhe tani? Sigurisht asnjë katastrofë nuk ngjau as do të ngjasë në vend. Europjanët që vetëm para disa njëzetekatërorësh kërcënonin dhe paralajmëronin dëbimin e Greqisë nga BE në se do të zgjidhej Çjpras, ndërruan avaz menjëherë dhe nisën t’i buzëqeshin kryeministrit të ri madje paturpësisht kanë filluar ta lavdërojnë! Duket qartë se Europa konservatore, ka filluar të kuptojë se nuk mund të vazhdohet politika e egër antipopullore që po zhveshin popujt nga të gjitha privilegjet dhe të drejtat që kishin fituar me luftë ose nga frika komuniste, vite më pare. U përpoqën të rikrijojnë një kapitalizëm të egër, duke dashur të harrojnë të kaluarën, përderisa armiku i tyre kryesor, komunizmi, u vetrvarros nga mëkatat e tij të tmerrëshme. Por popujt nuk do të qëndrojnë duarkryq dhe nuk do të lejojë të humbasin ato të drejta që kanë fituar me gjak. Sigurisht kapitalizmi mburret, me të drejtë, me demokracinë dhe lirine e popujve, por këto nuk duhet të cënohen… Dhe këtë, edhe njëherë, po e tregon populli grek me votën e tij të lire…
Sigurisht zgjedhjet e lira nuk do të thotë se do të plotësohen të gjitha premtimet e Çipras,madje as populli i beson këto. Patjetër ama njëfarë pëmirësimi do të ketë. Rëndësi ka se populli grek po bëhet shëmbull për shumë popuj europjanë të Jugut dhe se kapitalistët e egër të vendeve të pasura si janë GJermania e disa të tjera, do të zbrapsen pak që edhe populli grek të marrë pak frymë lirisht..Unë nuk besoj se do të vertetohen Kasandrat e së keqes. Gënjehen ata që besojnë se Europa do të braktisë Greqinë, ose do të lejojë që vendi të falimentojë ose të dëbohet nga Bashkimi I Europës dhe nga euro. Sa here është gjendur në rrezik vendi i Helenëve (dhe ka ndodhur shumë here gjatë historisë afro dyqindvjeçaresë vendit (të Greqisë së re)) europjanët dhe amerikanët I kanë hedhur dorën dhe e kanë shpëtuar…Nuk mund të lihet Greqia e Demokracisë së pare njerëzore, Greqia e kultures madhështore të lashtësisë, që të mbytet se ka ca si…shumë borxhe. Prandaj, do të pajtohen edhe me Çipras, megjithse edhe ai nuk do të mundë të plotësojë të gjitha premtimet e dhëna por do të “përpiqet të bëjë sa ka mundësi” Vendi i Helenëve do të mbetet në gjirin e Europës i përkëdhelur akoma dhe nga supërfuqia e përtej Atllantikut… Sigurisht që edhe Çipras do të bëhet “djalë i mirë” dhe do të harrojë gradualisht shpalljet “revolucionare” të rinisë.
Athinë, 26 janar 2015     25 janar 2015: Në pragun e cilës epokë ndodhemi?2015-01-22T02:00:00+02:002015-01-22T02:00:00+02:00http://www.pga.al/index.php/lajmi-i-fundit/kategorite/opinion/item/767-25-janar-2015-ne-pragun-e-ciles-epoke-ndodhemiplus G.A.gazetaeathines@gmail.com       Paradokset e fushatës elektorale, programi i SYRIZA, politika e jashtme, Kosova, emigracioni, nënshtetësia & pensionet e minoritarëve

Drejt vijës së finishit!
Fushata elektorale për zgjedhjet parlamentare, të parakohshme, tashm  ë ka hyrë në fazën finale  . Megjithë mitingun mbyllës bujës të SYRIZA, përgatitjeve të fundit për mitingun e nes  ërm të   Demokracia e Re, sipas gjasave në Faliro (Tae Kwon Do) , fushata nuk ka dhënë skemë të qartë për fituesin dhe ecurinë e zhvillimeve pas zgjedhjeve. Sondazhet e deritanishme kanë nxjerrë fituese në vijueshmëri të majtën SYRIZA, por aktualisht çështja lidhet me përqindjen që do të sigurojë për kompozimin e qeverisë. Megjithë akuzat për pyetësorë plot mangësi në shumicën e sondazheve, SYRIZA arrin në përqindjen e 30-31%, me partitë mbështetëse të mos tejkalojnë shifrën e 33.5%. E nëse janë sadopak afër rezultatit të zgjedhjeve, atëherë nuk ekziston mundësia e krijimit të kabinetit qeveritar. Kjo akoma dhe në rast koalicioni me partitë e vogla, si në rastin e të majtës liberale POTAMI (që është edhe më afër ideologjisë dhe vizionit të SYRIZA-s), e që sipas parashikimeve pritet të marrë rreth 12-13 deputetë, ose me të djathtën e Grekëve të Pavarur ANEL, që parashikohet te 6-7 deputetë.
Nuk vlen e njëjta për figurën e kryeministrit më të përshtatshëm të vendit, Samaras udhëheq sondazhet përkundrejt kreut të majtë të paprovuar akoma, Tsipras, me pëlqyeshmëri prej 41%, përkundrejt 33.4% që siguron kreu i majtë.
Në mbyllje të fushatës, mesazhi i krerëve të forcave politike është fokusuar në faktin e evitimit të një raundi të dytë të zgjedhjeve, që do të kishte një kosto të papërballueshme financiare për vendin. Ndërkohë që dhe afati i vlerësimit të Troikës është dita e fundit e shkurtit 2015, e deri atëherë duhet të ketë një qeveri të negociojë, akoma dhe zgjatjen teknike. Sulm atëherë, për të marrë votëbesimin e të luhaturve, që do të jenë katalizatori i rezultatit përfundimtar të zgjedhjeve. Gjithnjë sipas sondazheve, përqindja është e mjaftueshme për të ndryshuar gjithçka, deri në 10% janë votuesit që nuk dinë nga t’ja mbajnë.
Partitë e vogla, rezultati shuan pretendimet
Pak a shumë e njëjta situate vlen dhe për partitë më të vogla. Megjithë pretendimet për vendin e tretë, apo mesazhet e surprizave që do të japin rezultatet përfundimtare, gjithsesi nga 8 partitë që garojnë, tre prej tyre e kanë në diskutim mundësinë e kalimit të pragut të detyrueshëm për t’u përfaqësuar në parlament, mes të cilave e Majta Demokratike DHIMAR, apo lëvizja e re politike e Papandreut, KIDHISO, (megjithëse hyri me shumë mesazhe optimiste në skenën politike).
Qeveri nxjerrin të luhaturit!
Përqindja e të luhaturve mbetet edhe ditët e fundit para zgjedhjeve tepër e lartë, sipas sondazheve të deritanishme 10% nuk kanë vendosur akoma se cilës forcë t’ia besojnë votën e tyre.   Në kushtet kur diferenca mes dy partive të mëdha është e ngushtë, si dhe gara për vendin e tretë, mes partive të vogla është e ashpër, ky 10 % mund të ndryshojë tërësisht skemën e rezultateve përfundimtare.
SYRIZA, me vonesë, por evidentohet programi
Po e lëmë paksa mënjanë fuqinë e djathtë politike të vendit, Demokracia e Re. Për vetë faktin se gjatë viteve në qeverisje është shumëdiskutuar dhe tashmë nuk mbeten shumë për t’u evidentuar, e gjithë fushata është bazuar në “terrorin” e të panjohurës që sjell SYRIZA. Ndërkohë që ka shumë interes të evidentojmë veçoritë e partisë më të diskutuar në Europë muajt e fundit, SYRIZA: Në dallim nga forcat e tjera të mëdha, politike greke, të cilat historikisht kanë pasur një përbërje të qëndrueshme të anëtarëve të tyre, SYRIZA dallohet për një konglomerat përfaqësuesish, sigurisht të majtë, si komunistë, konservatorë e të moderuar, social-demokratë, anarkistë, ku evidentohet fraksioni i një prej drejtuesve të lartë të SYRIZA, Lafazanis, i cili është me këndvështrim bolshevik, apo fraksioni i Diamantopoulos, që konsiderohet i linjës anarkiste, etj.
Po kështu, në vlerësimet e analistëve, SYRIZA nuk ka një bosht të mirëpërcaktuar për qeverisje. Kjo reflektohet edhe gjatë kësaj fushate në deklaratat e kandidatëve të ndryshëm, të cilat deri në ditët e fundit bien në kundërshtim me njëri- tjetrin. Madje, edhe në çështjen kritike lidhur me mundësinë e mospagesës së interesave dhe principalit të borxhit nga ana e opozitës, kur të vijë në pushtet, ndërkohë që zëdhënësi i partisë ka deklaruar se një qeveri e SYRIZA nuk ka ndërmend të pezullojë pagesat apo të ndërmarrë veprime të njëanshme për çështjen e borxhit, por mund t’u kërkojë huadhënësve të Greqisë që çështja e shlyerjes së borxhit të lihet në pritje, ndërkohë që palët të negociojnë kushtet e reja për marrëveshjen e kredisë së vendit.
Sot, në emisionin e paradites Oikonomea-Kamburakis të kanalit televiziv MEGA u ridiskutua deklarata e grupimit ekologjik që kërkon mbylljen e fabrikave të gunave në veri të Greqisë, ndërkohë që kandidatët për deputet në këtë zonë, shprehen në mbështetje të kësaj industrie, zgjerimin e saj në tregun rajonal e më gjerë, në funksion të hapjes së vendeve të reja të punës, zhvillimit të zonës, etj.
SYRIZA nuk i mungon optimizmi dhe entuziazmi, do thoshim se kjo i tepron. Por i mungon edhe një plan i detajuar “për ditën tjetër”, se si do të veprojë konkretisht një qeveri e SYRIZA-s në raport me partnerët evropianë e ndërkombëtarë dhe si do të realizohen premtimet e bëra për anulim të marrëveshjeve diskriminuese me partnerët, anulim të masave të shtrëngesës, rritje të pagave e pensioneve, për shkurtime taksash, për rritje të numrit të punësimeve në administratë, etj.
Të paktën, le të vlerësojmë pozitivisht kthesën e ndjeshme të kryetarit Cipras që do ndalojë izolimin nga partnerët europianë e ndërkombëtarë, paçka kostos së brendshme politike me të cilën do t` i duhet të përballet më pas. Deklarata e tij në twitter rrëfen këndvështrimin e ri: “Një çarje me NATO-n nuk është në interes të vendit”.   “ Greqia është e detyruar dhe do të jetë në përputhje me marrëveshjet ndërkombëtare me Bashkimin Evropian dhe NATO-n”.
Politika e jashtme, bosht i vjetër me garniturë të re
Plus Gazeta e Athinës mori pjesë në bisedën e hapur në twitter me Aleksis Cipras. Pyetja e pare ishte pikërisht politika e partisë në lidhje me vendet fqinjë. Nuk morëm përgjigje, çfarë besojmë se ishte thjesht çështje teknike, numri i pyetjeve tejkalonte 20.000. Paralelisht, kemi vënë re se në programin e ri të SYRIZA nuk ka një seksion të veçantë për politikën rajonale e marrëdhëniet me fqinjët. Atëherë, të interesuarit detyrimisht do të referohen në programin e mëparshëm, duke shtuar vetëm deklaratat e fundit për homogjenët grekë apo emigrantët. Në prezantimin e fundit të politikës së jashtme, që ka festuar disa ditëlindje, SYRIZA shprehet pro “promovimit të një politike aktive paqedashëse në Ballkan, larg nga opsionet e luftës dhe të urrejtjes nacionaliste, fiksuar me paprekshmërinë e kufijve dhe respektimin e plotë të të drejtave të njeriut në të gjitha vendet, pavarësisht nga raca, origjina e feja”. Gjithashtu, partia mbështet zhvillimin e bashkëpunimit ndër-ballkanik mbi bazën e një projekti bashkë-zhvillimi të Ballkanit, drejt një të ardhmjee të unifikuar për popujt e rajonit, si dhe promovojmë idenë e një Karte Ekologjike për Ballkanin”. SYRIZA qëndron kundër njohjes së Kosovës.
Emigracioni, nënshtetësia greke & pensioni i homogjenëve
Në të njëjtën intervistë në twitter, e pyetëm kryetarin Cipras për emigracionin dhe nënshtetësinë greke.   Dhe po, morrëm përgjigjen e pritshme. Tsipras ka deklaruar hapur pro shtetësisë për fëmijët e lindur në Greqi, si dhe hapjen e disa strukturave të reja në funksion të lehtësimit të procedurave për legalizimin e shtetasve të huaj në Greqi.
Përsa i përket homogjenëve, si në 12 janar, në takimin e madh me organizatat përfaqësuesve të të gjithë homogjenëve grekë, përfshi dhe të Shqipërisë, Cipras është shprehur pro mbrojtjes së interesave të pakicave etnike greke konkretisht rikthimin e pensioneve për homogjenët.
i.l./pga.al           Paradokset e fushatës elektorale, programi i SYRIZA, politika e jashtme, Kosova, emigracioni, nënshtetësia & pensionet e minoritarëve

Drejt vijës së finishit!
Fushata elektorale për zgjedhjet parlamentare, të parakohshme, tashm  ë ka hyrë në fazën finale  . Megjithë mitingun mbyllës bujës të SYRIZA, përgatitjeve të fundit për mitingun e nes  ërm të   Demokracia e Re, sipas gjasave në Faliro (Tae Kwon Do) , fushata nuk ka dhënë skemë të qartë për fituesin dhe ecurinë e zhvillimeve pas zgjedhjeve. Sondazhet e deritanishme kanë nxjerrë fituese në vijueshmëri të majtën SYRIZA, por aktualisht çështja lidhet me përqindjen që do të sigurojë për kompozimin e qeverisë. Megjithë akuzat për pyetësorë plot mangësi në shumicën e sondazheve, SYRIZA arrin në përqindjen e 30-31%, me partitë mbështetëse të mos tejkalojnë shifrën e 33.5%. E nëse janë sadopak afër rezultatit të zgjedhjeve, atëherë nuk ekziston mundësia e krijimit të kabinetit qeveritar. Kjo akoma dhe në rast koalicioni me partitë e vogla, si në rastin e të majtës liberale POTAMI (që është edhe më afër ideologjisë dhe vizionit të SYRIZA-s), e që sipas parashikimeve pritet të marrë rreth 12-13 deputetë, ose me të djathtën e Grekëve të Pavarur ANEL, që parashikohet te 6-7 deputetë.
Nuk vlen e njëjta për figurën e kryeministrit më të përshtatshëm të vendit, Samaras udhëheq sondazhet përkundrejt kreut të majtë të paprovuar akoma, Tsipras, me pëlqyeshmëri prej 41%, përkundrejt 33.4% që siguron kreu i majtë.
Në mbyllje të fushatës, mesazhi i krerëve të forcave politike është fokusuar në faktin e evitimit të një raundi të dytë të zgjedhjeve, që do të kishte një kosto të papërballueshme financiare për vendin. Ndërkohë që dhe afati i vlerësimit të Troikës është dita e fundit e shkurtit 2015, e deri atëherë duhet të ketë një qeveri të negociojë, akoma dhe zgjatjen teknike. Sulm atëherë, për të marrë votëbesimin e të luhaturve, që do të jenë katalizatori i rezultatit përfundimtar të zgjedhjeve. Gjithnjë sipas sondazheve, përqindja është e mjaftueshme për të ndryshuar gjithçka, deri në 10% janë votuesit që nuk dinë nga t’ja mbajnë.
Partitë e vogla, rezultati shuan pretendimet
Pak a shumë e njëjta situate vlen dhe për partitë më të vogla. Megjithë pretendimet për vendin e tretë, apo mesazhet e surprizave që do të japin rezultatet përfundimtare, gjithsesi nga 8 partitë që garojnë, tre prej tyre e kanë në diskutim mundësinë e kalimit të pragut të detyrueshëm për t’u përfaqësuar në parlament, mes të cilave e Majta Demokratike DHIMAR, apo lëvizja e re politike e Papandreut, KIDHISO, (megjithëse hyri me shumë mesazhe optimiste në skenën politike).
Qeveri nxjerrin të luhaturit!
Përqindja e të luhaturve mbetet edhe ditët e fundit para zgjedhjeve tepër e lartë, sipas sondazheve të deritanishme 10% nuk kanë vendosur akoma se cilës forcë t’ia besojnë votën e tyre.   Në kushtet kur diferenca mes dy partive të mëdha është e ngushtë, si dhe gara për vendin e tretë, mes partive të vogla është e ashpër, ky 10 % mund të ndryshojë tërësisht skemën e rezultateve përfundimtare.
SYRIZA, me vonesë, por evidentohet programi
Po e lëmë paksa mënjanë fuqinë e djathtë politike të vendit, Demokracia e Re. Për vetë faktin se gjatë viteve në qeverisje është shumëdiskutuar dhe tashmë nuk mbeten shumë për t’u evidentuar, e gjithë fushata është bazuar në “terrorin” e të panjohurës që sjell SYRIZA. Ndërkohë që ka shumë interes të evidentojmë veçoritë e partisë më të diskutuar në Europë muajt e fundit, SYRIZA: Në dallim nga forcat e tjera të mëdha, politike greke, të cilat historikisht kanë pasur një përbërje të qëndrueshme të anëtarëve të tyre, SYRIZA dallohet për një konglomerat përfaqësuesish, sigurisht të majtë, si komunistë, konservatorë e të moderuar, social-demokratë, anarkistë, ku evidentohet fraksioni i një prej drejtuesve të lartë të SYRIZA, Lafazanis, i cili është me këndvështrim bolshevik, apo fraksioni i Diamantopoulos, që konsiderohet i linjës anarkiste, etj.
Po kështu, në vlerësimet e analistëve, SYRIZA nuk ka një bosht të mirëpërcaktuar për qeverisje. Kjo reflektohet edhe gjatë kësaj fushate në deklaratat e kandidatëve të ndryshëm, të cilat deri në ditët e fundit bien në kundërshtim me njëri- tjetrin. Madje, edhe në çështjen kritike lidhur me mundësinë e mospagesës së interesave dhe principalit të borxhit nga ana e opozitës, kur të vijë në pushtet, ndërkohë që zëdhënësi i partisë ka deklaruar se një qeveri e SYRIZA nuk ka ndërmend të pezullojë pagesat apo të ndërmarrë veprime të njëanshme për çështjen e borxhit, por mund t’u kërkojë huadhënësve të Greqisë që çështja e shlyerjes së borxhit të lihet në pritje, ndërkohë që palët të negociojnë kushtet e reja për marrëveshjen e kredisë së vendit.
Sot, në emisionin e paradites Oikonomea-Kamburakis të kanalit televiziv MEGA u ridiskutua deklarata e grupimit ekologjik që kërkon mbylljen e fabrikave të gunave në veri të Greqisë, ndërkohë që kandidatët për deputet në këtë zonë, shprehen në mbështetje të kësaj industrie, zgjerimin e saj në tregun rajonal e më gjerë, në funksion të hapjes së vendeve të reja të punës, zhvillimit të zonës, etj.
SYRIZA nuk i mungon optimizmi dhe entuziazmi, do thoshim se kjo i tepron. Por i mungon edhe një plan i detajuar “për ditën tjetër”, se si do të veprojë konkretisht një qeveri e SYRIZA-s në raport me partnerët evropianë e ndërkombëtarë dhe si do të realizohen premtimet e bëra për anulim të marrëveshjeve diskriminuese me partnerët, anulim të masave të shtrëngesës, rritje të pagave e pensioneve, për shkurtime taksash, për rritje të numrit të punësimeve në administratë, etj.
Të paktën, le të vlerësojmë pozitivisht kthesën e ndjeshme të kryetarit Cipras që do ndalojë izolimin nga partnerët europianë e ndërkombëtarë, paçka kostos së brendshme politike me të cilën do t` i duhet të përballet më pas. Deklarata e tij në twitter rrëfen këndvështrimin e ri: “Një çarje me NATO-n nuk është në interes të vendit”.   “ Greqia është e detyruar dhe do të jetë në përputhje me marrëveshjet ndërkombëtare me Bashkimin Evropian dhe NATO-n”.
Politika e jashtme, bosht i vjetër me garniturë të re
Plus Gazeta e Athinës mori pjesë në bisedën e hapur në twitter me Aleksis Cipras. Pyetja e pare ishte pikërisht politika e partisë në lidhje me vendet fqinjë. Nuk morëm përgjigje, çfarë besojmë se ishte thjesht çështje teknike, numri i pyetjeve tejkalonte 20.000. Paralelisht, kemi vënë re se në programin e ri të SYRIZA nuk ka një seksion të veçantë për politikën rajonale e marrëdhëniet me fqinjët. Atëherë, të interesuarit detyrimisht do të referohen në programin e mëparshëm, duke shtuar vetëm deklaratat e fundit për homogjenët grekë apo emigrantët. Në prezantimin e fundit të politikës së jashtme, që ka festuar disa ditëlindje, SYRIZA shprehet pro “promovimit të një politike aktive paqedashëse në Ballkan, larg nga opsionet e luftës dhe të urrejtjes nacionaliste, fiksuar me paprekshmërinë e kufijve dhe respektimin e plotë të të drejtave të njeriut në të gjitha vendet, pavarësisht nga raca, origjina e feja”. Gjithashtu, partia mbështet zhvillimin e bashkëpunimit ndër-ballkanik mbi bazën e një projekti bashkë-zhvillimi të Ballkanit, drejt një të ardhmjee të unifikuar për popujt e rajonit, si dhe promovojmë idenë e një Karte Ekologjike për Ballkanin”. SYRIZA qëndron kundër njohjes së Kosovës.
Emigracioni, nënshtetësia greke & pensioni i homogjenëve
Në të njëjtën intervistë në twitter, e pyetëm kryetarin Cipras për emigracionin dhe nënshtetësinë greke.   Dhe po, morrëm përgjigjen e pritshme. Tsipras ka deklaruar hapur pro shtetësisë për fëmijët e lindur në Greqi, si dhe hapjen e disa strukturave të reja në funksion të lehtësimit të procedurave për legalizimin e shtetasve të huaj në Greqi.
Përsa i përket homogjenëve, si në 12 janar, në takimin e madh me organizatat përfaqësuesve të të gjithë homogjenëve grekë, përfshi dhe të Shqipërisë, Cipras është shprehur pro mbrojtjes së interesave të pakicave etnike greke konkretisht rikthimin e pensioneve për homogjenët.
i.l./pga.al    Kur një refuzim bëhet tendencë!2015-01-09T00:00:00+02:002015-01-09T00:00:00+02:00http://www.pga.al/index.php/lajmi-i-fundit/kategorite/opinion/item/741-kur-nje-refuzim-behet-tendenceplus G.A.gazetaeathines@gmail.com       Nga Arjan Th. Kallco
Viti që lamë pas do të hyjë në histori për disa evenimente të rëndësishme në botë dhe në Europë, herë në kahun pozitiv, e herë në atë negativ.  Por meqë negativi priret të jetë më i lehtë për t’u përhapur se pozitivi, shoqëria njerëzore duhet të ketë maturinë që në momentin e duhur t’i përmbysë tendenca të tilla. Pas çdo refuzimi zakonisht vjen një presion që një urdhër të zbatohet apo merret në konsideratë dhe kjo ia hap rrugën më pas diplomacisë, e cila kur dështon ia lë vendin forcës, muskujve, intolerancës. Por duket se një një aspekt që luftën e bën në një rrugë tjetër, me anë të debatit apo polemikave, pra ai i letrave, refuzimi për shkaqe ideologjike apo bindje të shndërrohet në një tendencë pozitive, edhe pse negative për atë që duhet ta kuptojë, që synon ndërgjegjësimin e vendimarrjes lidhur me prioritetet që ajo duhet të marrë. Në vitin 2014 kemi vazhdimësinë e tendecës për të mos iu bindur një çmimi, edhe pse i propozuar nga vetë vendimmarrësit. Thomas Piketty quhet “bukëshkelësi më i fundit”, ekonomisti i famshëm për librin e tij, Kapitali në shekullin e XXI, libër që ka marrë një sërë vlerësimesh nga   Financial Times dhe    që e quan ekonomistin francez rok-star. Piketty duhej të merrte titullin Kavalier i Legjionit të nderit, titull kavaleresk i krijuar nga Napoleon Bonaparte në vitin 1802. Por ofertës së presidentit francez, për të cilin kishte dhënë mbështetje të fortë gjatë fushatës elektorale iu përgjigj : “Nuk mendoj se është detyrë e qeverisë të vendosë se kush duhet ta marrë çmimin. Do të bënin mirë të merreshin me drejtimin ndaj rritjes së ekonomisë franceze dhe europiane”. Por nga lindi precedenti? Precedenti është shkaku i parë dhe i fundit i ndryshimit të rregullave dhe normave në një shoqëri. Nëse i hapet rrugë gjithmonë një precedenti, shoqëria nuk do të jetë më e mëparshmja. Gjykimi nëse shoqëria përfitoi apo humbi nga precedenti, i duhet lënë detyrimisht kohës që ta vërtetojë. Por duhet dalluar precedenti i natyrshëm nga ai i sforcuar, për interesa të caktuara dhe afatshkurtra. Precedenti Nobel quhet    Harry Sinclair Lewis      (     1885     –   1951   ),  romancieri dhe dramaturgu i parë amerikan që e fitoi atë, sipas motivimit te komisionit, për artin e tij përshkrues të fuqishëm dhe grafik dhe për aftësinë e tij në krijim me mprehtësi dhe shpirt, tipologji të reja personazhesh. Në veprat e tij jepen vizione të mençura dhe kritike për shoqërinë amerikane dhe vlerat kapitaliste, ndërsa stili i tij është komik dhe satirik.  “   Të gjitha çmimet, si të gjitha titujt janë të rrezikshëm” – sipas S. Lewis në vitin 1926, kur refuzoi çmimin Pulitzer. “Kush synon ta fitojë një çmim, nuk kërkon ekselencë, por t’u pëlqejë paragjykimeve të jurisë”. Por duhet shtuar se ai ishte shumë kritik ndaj vlerave dominuese në shoqërinë amerikane, kishte dështuar kohë më parë, kur nuk ia dhanë atë në vitet 1921 dhe 1923, për shkak të ndërhyrjeve të rënda të jurisë. Por nuk pati probleme, kur romancieri e pranoi Nobelin, çmim që e mori në vitin 1930. Ky rast ngjan me atë të Javier Marias, autor i njohur në letërsinë botërore, pasi ka marrë shumë çmime jashtë, por e refuzoi kombëtarin në vitin 2012, pasi ishte në polemikë të hapur me qeverinë e Madridit.
Më i papërkulshëm filozofi francez Sartri që nuk e pranoi Nobelin në vitin 1964 në Letërsi, duke shkaktuar bujë të vërtetë në shumë qarqe letrare, por pati precedentin edhe më parë, pasi e kishte refuzuar Legjionin e Nderit në vitin 1945 : “Shkrimtari duhet ta refuzojë transformimin e tij në institucion” – shpjegoi në një letër për Akademinë suedeze. Refuzimi i Sartre ishte spontan, shumë ndryshe nga ai i rusit, Boris Pasternak, që në vitin 1958 u tërhoq nga presionet e qeverisë sovjetike, ashtu siç patën vepruar në vitet ’30 tre shkencëtarë gjermanë, Gerhard Domagk, Richard Kuhn e Adolf Butenandt — për shkak të kundërshtimit të vendosur të Hitlerit për arsye politike. Por pas humbjes së nazistëve në Luftën e Dytë botërore të tre e morën Nobelin. Një tjetër shkencëtar që nuk e deshi kurrë një vlerësim zyrtar ishte matematicieni ,Alexander Grothendieck, i cili ndërroi jetë para pak kohësh në Francë. Në vitin 1966 e refuzoi medaljen Fields, kujtojmë se është baras me Nobelin në Matematikë, sepse nuk donte që të shkonte ta merrte në Moskë. Në vitin 1988, kur nuk kishte më asnjë lidhje me botën akademike, së cilës i përkiti më të drejta të plota të padiskutueshme, veproi njëlloj me çmimin suedez Crafoord, duke e motivuar zgjedhjen e tij të cilën e bëri të ditur në një letër të hapur polemike tek gazeta më e madhe franceze Le Monde. Po në matematikë kujtojmë jocentristin Grigorij Perel’man, i cili arriti që ta zgjidhte në vitin 2002 hipotezën e Poincaré, hipotezë që kishte mbetur pazgjidhur për një shekull, pasi refuzoi çmimin Clay dhe medaljen Fields. Zgjodhi vetëizolimin vullnetar nga çdo formë zyrtare të vlerësimit për punën e tij të jashtëzakonshme.           Nga Arjan Th. Kallco
Viti që lamë pas do të hyjë në histori për disa evenimente të rëndësishme në botë dhe në Europë, herë në kahun pozitiv, e herë në atë negativ.  Por meqë negativi priret të jetë më i lehtë për t’u përhapur se pozitivi, shoqëria njerëzore duhet të ketë maturinë që në momentin e duhur t’i përmbysë tendenca të tilla. Pas çdo refuzimi zakonisht vjen një presion që një urdhër të zbatohet apo merret në konsideratë dhe kjo ia hap rrugën më pas diplomacisë, e cila kur dështon ia lë vendin forcës, muskujve, intolerancës. Por duket se një një aspekt që luftën e bën në një rrugë tjetër, me anë të debatit apo polemikave, pra ai i letrave, refuzimi për shkaqe ideologjike apo bindje të shndërrohet në një tendencë pozitive, edhe pse negative për atë që duhet ta kuptojë, që synon ndërgjegjësimin e vendimarrjes lidhur me prioritetet që ajo duhet të marrë. Në vitin 2014 kemi vazhdimësinë e tendecës për të mos iu bindur një çmimi, edhe pse i propozuar nga vetë vendimmarrësit. Thomas Piketty quhet “bukëshkelësi më i fundit”, ekonomisti i famshëm për librin e tij, Kapitali në shekullin e XXI, libër që ka marrë një sërë vlerësimesh nga   Financial Times dhe    që e quan ekonomistin francez rok-star. Piketty duhej të merrte titullin Kavalier i Legjionit të nderit, titull kavaleresk i krijuar nga Napoleon Bonaparte në vitin 1802. Por ofertës së presidentit francez, për të cilin kishte dhënë mbështetje të fortë gjatë fushatës elektorale iu përgjigj : “Nuk mendoj se është detyrë e qeverisë të vendosë se kush duhet ta marrë çmimin. Do të bënin mirë të merreshin me drejtimin ndaj rritjes së ekonomisë franceze dhe europiane”. Por nga lindi precedenti? Precedenti është shkaku i parë dhe i fundit i ndryshimit të rregullave dhe normave në një shoqëri. Nëse i hapet rrugë gjithmonë një precedenti, shoqëria nuk do të jetë më e mëparshmja. Gjykimi nëse shoqëria përfitoi apo humbi nga precedenti, i duhet lënë detyrimisht kohës që ta vërtetojë. Por duhet dalluar precedenti i natyrshëm nga ai i sforcuar, për interesa të caktuara dhe afatshkurtra. Precedenti Nobel quhet    Harry Sinclair Lewis      (     1885     –   1951   ),  romancieri dhe dramaturgu i parë amerikan që e fitoi atë, sipas motivimit te komisionit, për artin e tij përshkrues të fuqishëm dhe grafik dhe për aftësinë e tij në krijim me mprehtësi dhe shpirt, tipologji të reja personazhesh. Në veprat e tij jepen vizione të mençura dhe kritike për shoqërinë amerikane dhe vlerat kapitaliste, ndërsa stili i tij është komik dhe satirik.  “   Të gjitha çmimet, si të gjitha titujt janë të rrezikshëm” – sipas S. Lewis në vitin 1926, kur refuzoi çmimin Pulitzer. “Kush synon ta fitojë një çmim, nuk kërkon ekselencë, por t’u pëlqejë paragjykimeve të jurisë”. Por duhet shtuar se ai ishte shumë kritik ndaj vlerave dominuese në shoqërinë amerikane, kishte dështuar kohë më parë, kur nuk ia dhanë atë në vitet 1921 dhe 1923, për shkak të ndërhyrjeve të rënda të jurisë. Por nuk pati probleme, kur romancieri e pranoi Nobelin, çmim që e mori në vitin 1930. Ky rast ngjan me atë të Javier Marias, autor i njohur në letërsinë botërore, pasi ka marrë shumë çmime jashtë, por e refuzoi kombëtarin në vitin 2012, pasi ishte në polemikë të hapur me qeverinë e Madridit.
Më i papërkulshëm filozofi francez Sartri që nuk e pranoi Nobelin në vitin 1964 në Letërsi, duke shkaktuar bujë të vërtetë në shumë qarqe letrare, por pati precedentin edhe më parë, pasi e kishte refuzuar Legjionin e Nderit në vitin 1945 : “Shkrimtari duhet ta refuzojë transformimin e tij në institucion” – shpjegoi në një letër për Akademinë suedeze. Refuzimi i Sartre ishte spontan, shumë ndryshe nga ai i rusit, Boris Pasternak, që në vitin 1958 u tërhoq nga presionet e qeverisë sovjetike, ashtu siç patën vepruar në vitet ’30 tre shkencëtarë gjermanë, Gerhard Domagk, Richard Kuhn e Adolf Butenandt — për shkak të kundërshtimit të vendosur të Hitlerit për arsye politike. Por pas humbjes së nazistëve në Luftën e Dytë botërore të tre e morën Nobelin. Një tjetër shkencëtar që nuk e deshi kurrë një vlerësim zyrtar ishte matematicieni ,Alexander Grothendieck, i cili ndërroi jetë para pak kohësh në Francë. Në vitin 1966 e refuzoi medaljen Fields, kujtojmë se është baras me Nobelin në Matematikë, sepse nuk donte që të shkonte ta merrte në Moskë. Në vitin 1988, kur nuk kishte më asnjë lidhje me botën akademike, së cilës i përkiti më të drejta të plota të padiskutueshme, veproi njëlloj me çmimin suedez Crafoord, duke e motivuar zgjedhjen e tij të cilën e bëri të ditur në një letër të hapur polemike tek gazeta më e madhe franceze Le Monde. Po në matematikë kujtojmë jocentristin Grigorij Perel’man, i cili arriti që ta zgjidhte në vitin 2002 hipotezën e Poincaré, hipotezë që kishte mbetur pazgjidhur për një shekull, pasi refuzoi çmimin Clay dhe medaljen Fields. Zgjodhi vetëizolimin vullnetar nga çdo formë zyrtare të vlerësimit për punën e tij të jashtëzakonshme.    Tronditje ekonomike nga zgjedhjet e parakohshme2014-12-31T00:00:00+02:002014-12-31T00:00:00+02:00http://www.pga.al/index.php/lajmi-i-fundit/kategorite/opinion/item/726-tronditje-ekonomike-nga-zgjedhjet-e-parakohshmeplus G.A.gazetaeathines@gmail.com
Nga Ira Londo


Fjalëkryqi pa zgjidhje i financave në duart e Harduvelis & Sturnaras
Një bisedë të gjatë telefonike kishin dy numrat “1” të ekonomisë greke pak para raundit të tretë për zgjedhjen e presidentit. Siç raporton “to Vima” diskutimi përfshinte masat që do të merren tashmë, me shpalljen e zgjedhjeve të parakohshme. Ja çfarë diskutuan për mbarëvajtjen e ekonomisë së Greqisë gjatë fushatës elektorale, sa mund të zgjasi kjo periudhë dhe çfarë do të bëhet nëse problemet vazhdojnë deri në korrik 2015:
Ministri aktual i Ekonomisë, Gj. Harduvelis mbetet në krye të kabinetit deri më 25 janar dhe do të jetë përfaqësuesi i vendit në Eurogroup të 26 janarit. Kryesia e BQE, Mario Draghi, i Eurogroup Gerun Daiselblum dhe i FMN, Xheri Rais deklaruan pozicionin neutral gjatë kësaj periudhe kritike deri në zgjedhjen e qeverisë së re.
Ndërkohë, Greqinë e rrethon prej javësh një mjegull pasigurie që transmetohet vazhdimisht në takimet jo-zyrtare si dhe në median e huaj. Duke marrë parasysh dhe deklaratën Harduvelis për përballimin e shpenzimeve dhe detyrimeve deri në mars 2015, si dhe masat ekstreme për mbrojtjen e arkës së shtetit, si vonesa e pagesës së pensioneve, e kthimit të TVSH, mbajtjeve tatimore etj., atëherë klima teorike e pasigurisë ka baza të forta të kthehet në situatë reale të tillë.
Paralelisht, kujtojmë se memorandumi ka afat mbyllje 28 shkurtin 2015 dhe se negociatat sapo ndaluan duke mos patur asnjë ide të qartë se cila do jetë politika monetare që do ndiqet me Greqinë nga 1 mars 2015. Kështu, dy janë datat kritike për Greqinë që duhet të ketë zgjedhur qeveri deri atëherë:
-Samiti i lartë më 12 shkurt
-Eurogroup më 16 shkurt
Në të dy takimet e larta presioni do të jetë i lartë për vendin, pasi do të jetë akoma në pritje vendimi i troikës dhe FMN për të ardhmen pas skadimit të memorandumit. Çelësi i artë për një “rrjet sigurie” siç është sistemi ECCL, domethënë largimi i troikës, varet plotësisht nga vlerësimi i 6-të tete-a-tete me Troikën, që nuk u realizua para shpalljes së zgjedhjeve të parakohshme.
Së fundi, ekonomistët analistë të Greqisë janë duke formuar reformat që do të zgjasin jetën buxhetit deri në korrik 2015, periudhë kur duhet të jenë shlyer detyrime 3,9 miliardë euro. Me këto të dhëna, nuk duhet të na bëjë përshtypje asnjë skenar për “grexit”, apo votimi pro një qeverie surprizë, që me kokëfortësinë karakteristike do të vinte kushte të tilla BE-së, duke shkaktuar një krizë të madhe në gjithë zonën e euros. Ky do të ishte fundi i Greqisë siç e njohim derimësot, ndërkohë që do të ishte dhe fillimi i fundit të zonës së euros, në një skenar paraqitur nga “Telegraph” i Britanisë, ku analistët referoheshin në daljen graduale të të gjitha shteteve nga euro. Është i njohur fakti që Greqia historikisht ishte hallka më e dobët e zonës së euros, por janë çështjet e brendshme që sot na preokupojnë së tepërmi. Padyshim që rruga drejt stabilitetit është e gjatë e plot ndalesa të hidhura, por me zhvillimet marramendëse të kohëve të fundit, sidomos të muajit dhjetor, ka ardhur koha të kujtojmë Kleovulon e mençur të lashtësisë greke me të famshmen “  uέtpov  άpισtov  ” ose “  πav  uέtpov  άpισtov  ”, domethënë çdo gjë me masë. Nuk mund të ndryshojë asgjë brenda një nate, as mentaliteti i një populli, as zakonet e traditat 30 e 40 vjeçare, e as që duhet të presim 2015-ta të jetë më e lehtë se ky vit. Procesi është i gjatë, merr kohë, do durim e gjakftohtësi. Çdo gjë është ekonomi. Ekonomia është shifra. Dhe shifrat nuk dalin. Prej kohësh!
pga.al

Nga Ira Londo


Fjalëkryqi pa zgjidhje i financave në duart e Harduvelis & Sturnaras
Një bisedë të gjatë telefonike kishin dy numrat “1” të ekonomisë greke pak para raundit të tretë për zgjedhjen e presidentit. Siç raporton “to Vima” diskutimi përfshinte masat që do të merren tashmë, me shpalljen e zgjedhjeve të parakohshme. Ja çfarë diskutuan për mbarëvajtjen e ekonomisë së Greqisë gjatë fushatës elektorale, sa mund të zgjasi kjo periudhë dhe çfarë do të bëhet nëse problemet vazhdojnë deri në korrik 2015:
Ministri aktual i Ekonomisë, Gj. Harduvelis mbetet në krye të kabinetit deri më 25 janar dhe do të jetë përfaqësuesi i vendit në Eurogroup të 26 janarit. Kryesia e BQE, Mario Draghi, i Eurogroup Gerun Daiselblum dhe i FMN, Xheri Rais deklaruan pozicionin neutral gjatë kësaj periudhe kritike deri në zgjedhjen e qeverisë së re.
Ndërkohë, Greqinë e rrethon prej javësh një mjegull pasigurie që transmetohet vazhdimisht në takimet jo-zyrtare si dhe në median e huaj. Duke marrë parasysh dhe deklaratën Harduvelis për përballimin e shpenzimeve dhe detyrimeve deri në mars 2015, si dhe masat ekstreme për mbrojtjen e arkës së shtetit, si vonesa e pagesës së pensioneve, e kthimit të TVSH, mbajtjeve tatimore etj., atëherë klima teorike e pasigurisë ka baza të forta të kthehet në situatë reale të tillë.
Paralelisht, kujtojmë se memorandumi ka afat mbyllje 28 shkurtin 2015 dhe se negociatat sapo ndaluan duke mos patur asnjë ide të qartë se cila do jetë politika monetare që do ndiqet me Greqinë nga 1 mars 2015. Kështu, dy janë datat kritike për Greqinë që duhet të ketë zgjedhur qeveri deri atëherë:
-Samiti i lartë më 12 shkurt
-Eurogroup më 16 shkurt
Në të dy takimet e larta presioni do të jetë i lartë për vendin, pasi do të jetë akoma në pritje vendimi i troikës dhe FMN për të ardhmen pas skadimit të memorandumit. Çelësi i artë për një “rrjet sigurie” siç është sistemi ECCL, domethënë largimi i troikës, varet plotësisht nga vlerësimi i 6-të tete-a-tete me Troikën, që nuk u realizua para shpalljes së zgjedhjeve të parakohshme.
Së fundi, ekonomistët analistë të Greqisë janë duke formuar reformat që do të zgjasin jetën buxhetit deri në korrik 2015, periudhë kur duhet të jenë shlyer detyrime 3,9 miliardë euro. Me këto të dhëna, nuk duhet të na bëjë përshtypje asnjë skenar për “grexit”, apo votimi pro një qeverie surprizë, që me kokëfortësinë karakteristike do të vinte kushte të tilla BE-së, duke shkaktuar një krizë të madhe në gjithë zonën e euros. Ky do të ishte fundi i Greqisë siç e njohim derimësot, ndërkohë që do të ishte dhe fillimi i fundit të zonës së euros, në një skenar paraqitur nga “Telegraph” i Britanisë, ku analistët referoheshin në daljen graduale të të gjitha shteteve nga euro. Është i njohur fakti që Greqia historikisht ishte hallka më e dobët e zonës së euros, por janë çështjet e brendshme që sot na preokupojnë së tepërmi. Padyshim që rruga drejt stabilitetit është e gjatë e plot ndalesa të hidhura, por me zhvillimet marramendëse të kohëve të fundit, sidomos të muajit dhjetor, ka ardhur koha të kujtojmë Kleovulon e mençur të lashtësisë greke me të famshmen “  uέtpov  άpισtov  ” ose “  πav  uέtpov  άpισtov  ”, domethënë çdo gjë me masë. Nuk mund të ndryshojë asgjë brenda një nate, as mentaliteti i një populli, as zakonet e traditat 30 e 40 vjeçare, e as që duhet të presim 2015-ta të jetë më e lehtë se ky vit. Procesi është i gjatë, merr kohë, do durim e gjakftohtësi. Çdo gjë është ekonomi. Ekonomia është shifra. Dhe shifrat nuk dalin. Prej kohësh!
pga.al
Gabojmë, pra ekzistojmë2014-11-11T00:00:00+02:002014-11-11T00:00:00+02:00http://www.pga.al/index.php/lajmi-i-fundit/kategorite/opinion/item/635-gabojme-pra-ekzistojmeplus G.A.gazetaeathines@gmail.com      Nuk besoj se ka njeri që nuk e ka dëgjuar të paktën një herë në jetën e vet, pavarësisht faktit se merret apo jo me filozofi, shprehjen më të lakuar që vetë mendimtarët e kanë analizuar me shpjegime të pafund në kohë të ndryshme, që nga momenti kur fraza doli nga pena e Dekartit : Mendoj, pra ekzistoj.  Të mendosh do të thotë detyrimisht të jetosh, të ekzistosh, të kesh një qënësi materiale e mishëruar tek truri, i vetmi organ i lindjes dhe formimit te mendimit. Të ekzistosh, pra të jetosh në periudhën tënde të jetës, jo gjithmonë të shtyn drejt mendimit dhe kur flasim për shkallën më të lartë të përsosmërisë së llojit, kemi gjithmonë parasysh prodhimin e mendimeve të vlefshme si mësime apo shkolla me një përmbajtje të caktuar. Por në jetën e përditëshme ka shumë njerëz që ekzistojnë, por që nuk arrijnë të mendojnë apo më tej të prodhojnë asgjë që nuk del prej mendjes. Është një lloj vegjetimi mendor që detyrimisht të çon në degradim, në shndërrimin e qënies në një masë materiale që nuk sheh e as dëgjon.Kjo është faza më e fundit e transformimit të njeriut të sotëm modern nën trysninë e shumë faktorëve jetësorë dhe jashtë jetësorë, socialë dhe psikologjikë, të ndërgjegjes dhe jondërgjegjes. Përse do të duhej një njeri i tillë në shoqëri? Para se t’i përgjigjemi kësaj pyetjeje do të ishte e udhës t’i përgjigjemi tjetrës më delikate, efekti shkak pasojë del në dritë, se a e krijon vetë shoqëria (të paktën shoqëria shqiptare ) njeriun vegjetues? Përvoja e këtij çerekshekulli po tregon qartë se njeriu që nuk mendon është pjellë e kësaj shqoërie që me makabritetin e vet po e thellon më shumë endekun nga koha në kohë. Njeriu vegjetues deri në fazat e autonomisëlind dhe jeton vegjetues, por më tej prodhues iai mendimit bëhet. Nëse do të rrinte gjithmonë vegjetues, atëherë periudha më e lumtur e jetës, do ta shoqëronte gjithmonë deri në fund. Ndoshta nuk do ta kuptonte kurrë botën dhe nuk do të bënte as përpjekjen më të vogël për ta njohur, pasi do i mjaftonte vetëm të habitej vetëm duke e parë, pa e vrarë kurrë mendjen, se kush është autori, sesi janë ideuar, krijuar dhe vënë në përdorim gjithçka që nuk i përket punës së natyrës. Nga ana tjetër organizmi i tij, trupi, nuk do të “sofrcohej” fare dhe nuk do ta ndjente peshën e ëmbël lodhjes që merr spunto pikërisht nga mendja. Shprehja tipike - Mos e vrit mendjenfare - do t’i shkonte shumë përshtat kësaj kategorie njerëzish që edhe vetë kohën do ta vrisnin, duke e kaluar atë në palëvizshmëri totale. Ashtu si motoja e shumë njerëzve sot që për shkak të kushteve sociale shqiptare e humbin kot, të zhytur në një jetë pa kurrëfarë lodhje. Për të mos diskutuar më tej rreth problemeve të shpirtit që, mesa duket,është i fundit që merr pjesë në këtë maratonë boshe, ku mendja, trupi dhe shpirti duket se vetëm sa ecin në shkretëtirën që vetë shoqëria e prodhon. Ose më mirë shëtitin pa e guxuar tëëmblën lodhje. Filozofët këtu kanë një “mëkat” të madh, pasi nxituan të kërkojnë ndarjen dhe studimin e shpirtit dhe lëndës sit ë ndara një herë e përgjithmonë. Filozofi dhe epistemologu italian Massarenti duket se e ka kapur drejt “gabimin” e Dekartit dhe nga Mendoj, pra ekzistoj, e propozon pikërisht Gaboj, pra ekzistoj. A nuk e kemi thënë se të gabosh është njerëzore? Më shumë se kudo, tek ne kjo shprehje duhet ta zëvendësojëçdo postulat apo thënie tjetër, duke interpretuar, gjykuar dhe vlerësuar “kohën tonë moderne” pas rënies së Murit të Berlinit që përkujtojmë sot.
Massarenti shkruan se sipas filozofit francez njeriu konsiston në dy pjesë : mendja dhe trupi. Në këtë dyjësi trupi ështëajo pjesë që argëtohet më shumë – duket se i përgjigjet Vudi Alen me një batutë nga filmat e tij. Dekartit e mori dhe e trajtoi këtë problem, sigurisht të debatuar edhe në lashtësi, ndërsa neuroshkencëtari Italian Damasio e quan një gabim të bujshëm të Dekartit, sepse konsiston tek dëshira për të menduar për një ndarje mes shpirtit dhe lëndës, aty ku me shumë mençuri Aristoteli dhe Tomazi mendonin se njeriu, si krijesë e aftë të njohë gjithçka që na rrethon, ishte një realitet i mishëruar dhe jo i përbërë vetëm prej shpirtit, në të cilën trupi dhe mendja njohin, vuajnë dhe ia kalojnë mirë bashkë dhe jo secili për qef të vet. Gabim ndoshta fatal i Dekartit, por duket se pas kaq kohësh, na duhet që edhe shpirtin ta çojmë me pushime, duke përgënjeshtruar kështu çdo filozofi të mëparshme. Të tre elementët trupi, mendja dhe shpirti mbeten thjesht vëzhgues tek një materje që nuk merr asnjë formë tjetër, do të ishte mirë që të tjetërsohej disi, dhe që vetëm sodit hapësirën dhe ngjarjet.
Filozofi italian më tej shkruan : I gjori Dekart, do të kishte dështuar pikërisht në pikën që më shumë e dallon nga të tjerët, ajo e njohjes. Asnjë filozof tjetër nuk e pati meritën ta marrë përsipër në mënyrë kaq të qartë dhe të vendosur këtë problem.Por është ky problem i Kartezit ( Dekartit ) i cili vendosi në qendër të të gjitha reflektimeve të veta pyetjen: unë, a mund të njoh? Do të kishte qënë më i suksesshëm, nëse do të merrej me një pyetje tjetër si p.sh Çfarë ekziston? Apo si u ndërtua bota? – fakt qëpyetja e tij, për një kohë të gjatë, iu imponua pjesës më të madhe të filozofisë moderne. Me këtë lidhet dhe Cogito, sum : ideja se e vetmja gjë për të cilën jam i sigurtë, pikërshtduke u nisur nga një dyshim radikal që përfshin çdo njohje tjetër, është vetë ekzistenca ime. Aështë e njohshme njohja? Nëse jo, si mund ta mësojmë? – bën shaka Vudi Alen.
Nëse e i bëjmë një interpretim pyetjes së Dekartit, atëherë do të arrinim në konkluzionin se që të njohësh duhet të shikosh se çfarë ekziston, ndryshe asnjë njohje nuk do të kishim nëse shkretëtira e botës nuk do të gjallohej nga zhdërrimet e fuqishme, herë mirë herë keq, nga ndërtuesi dhe shkatërruesi i atyre qëi ndërton, pra njeriu. Në momentin që kemi një ekzistencë ( në kuptimin më absolut të fjalës ), atëherë ne mund ta njohim gjerësisht atë, ose do përpiqemi t’i afrohemi sa më shumë njohjes tërësore të saj, por pastaj do të gjykonin që nëse nuk na duhet më, e ka kryer misionin e vet, mund ta zëvendësojmë me një tjetër. Shpesh edhe në këtë rast gabojmë, por mendoni sikur ekzistencat, si fryt i punës së njeriut, ta mbushnin globin me gabime të pafund? Pra ekzistencës së“ gabuar” do t’i shtohej një tjetër e drejtë dhe të dyja do të bashkëjetonin pranë e pranë, ose do ta pranonim idenë e një ekzistencë të drejtë dhe ndoshta mund të mos e ndërtonim. Klonimi i njeriut do të ishte një katastrofë e vërtetë për njerëzimin.
Kartezio tek Çështja e metodës dhe Meditimet shpreh bindjen e vet se për problemin e njohjes duhet të niset nga vetja, nga një vetëhetim filozofik, nga aftësia e vetë individuale e njohjes, pavarësisht nga çdo faktor i jashtëm. Ka besim, ashtu si një njeri iviteve ‘600, kur shkenca moderne ishte ende në ngritje, mund të jepte vetë një kontribut themelor.Këtë ai nuk nuk e dha – thotë Massarenti.Psikologu konjitiv P. Blum shkruan se që fëmijë, ne në mënyrë spontane jemi dualistë, ose besojmë se ka një realitet jomaterial pranë atij të trupit. Dualist njeriu lind, nuk bëhet.
Këtij dualiteti, të gjithë pa përjashtim e pranojmë dhe jo thjesht si besimtarë tek realitetet e plotfuqishme, të paktën ky realitet nuk ka asnjë mundësi të ndryshohet, njeriu lindi dhe do të lindë me trup dhe shpirt, nuk do t’i largohemi dot kurrë. Vetëm kur njeriu të marrë forma të tjera gjatë ekzistencës mund të shtojmë edhe terma të tjerë që do t’u përshtateshin formave deri më sot të panjohura.
Gabimi i vërtetë i Kartezit ishte vetëm ai që pranoi t’i jepte leksione mbretëreshës së Suedisë –në mes të dimërit dhe në orën që ajo ia imponoi - në 5 të mëngjesit. Trupi mori një të ftohur saqë i kushtoi edhe shpirtit.
Arjan Th. Kallço          Nuk besoj se ka njeri që nuk e ka dëgjuar të paktën një herë në jetën e vet, pavarësisht faktit se merret apo jo me filozofi, shprehjen më të lakuar që vetë mendimtarët e kanë analizuar me shpjegime të pafund në kohë të ndryshme, që nga momenti kur fraza doli nga pena e Dekartit : Mendoj, pra ekzistoj.  Të mendosh do të thotë detyrimisht të jetosh, të ekzistosh, të kesh një qënësi materiale e mishëruar tek truri, i vetmi organ i lindjes dhe formimit te mendimit. Të ekzistosh, pra të jetosh në periudhën tënde të jetës, jo gjithmonë të shtyn drejt mendimit dhe kur flasim për shkallën më të lartë të përsosmërisë së llojit, kemi gjithmonë parasysh prodhimin e mendimeve të vlefshme si mësime apo shkolla me një përmbajtje të caktuar. Por në jetën e përditëshme ka shumë njerëz që ekzistojnë, por që nuk arrijnë të mendojnë apo më tej të prodhojnë asgjë që nuk del prej mendjes. Është një lloj vegjetimi mendor që detyrimisht të çon në degradim, në shndërrimin e qënies në një masë materiale që nuk sheh e as dëgjon.Kjo është faza më e fundit e transformimit të njeriut të sotëm modern nën trysninë e shumë faktorëve jetësorë dhe jashtë jetësorë, socialë dhe psikologjikë, të ndërgjegjes dhe jondërgjegjes. Përse do të duhej një njeri i tillë në shoqëri? Para se t’i përgjigjemi kësaj pyetjeje do të ishte e udhës t’i përgjigjemi tjetrës më delikate, efekti shkak pasojë del në dritë, se a e krijon vetë shoqëria (të paktën shoqëria shqiptare ) njeriun vegjetues? Përvoja e këtij çerekshekulli po tregon qartë se njeriu që nuk mendon është pjellë e kësaj shqoërie që me makabritetin e vet po e thellon më shumë endekun nga koha në kohë. Njeriu vegjetues deri në fazat e autonomisëlind dhe jeton vegjetues, por më tej prodhues iai mendimit bëhet. Nëse do të rrinte gjithmonë vegjetues, atëherë periudha më e lumtur e jetës, do ta shoqëronte gjithmonë deri në fund. Ndoshta nuk do ta kuptonte kurrë botën dhe nuk do të bënte as përpjekjen më të vogël për ta njohur, pasi do i mjaftonte vetëm të habitej vetëm duke e parë, pa e vrarë kurrë mendjen, se kush është autori, sesi janë ideuar, krijuar dhe vënë në përdorim gjithçka që nuk i përket punës së natyrës. Nga ana tjetër organizmi i tij, trupi, nuk do të “sofrcohej” fare dhe nuk do ta ndjente peshën e ëmbël lodhjes që merr spunto pikërisht nga mendja. Shprehja tipike - Mos e vrit mendjenfare - do t’i shkonte shumë përshtat kësaj kategorie njerëzish që edhe vetë kohën do ta vrisnin, duke e kaluar atë në palëvizshmëri totale. Ashtu si motoja e shumë njerëzve sot që për shkak të kushteve sociale shqiptare e humbin kot, të zhytur në një jetë pa kurrëfarë lodhje. Për të mos diskutuar më tej rreth problemeve të shpirtit që, mesa duket,është i fundit që merr pjesë në këtë maratonë boshe, ku mendja, trupi dhe shpirti duket se vetëm sa ecin në shkretëtirën që vetë shoqëria e prodhon. Ose më mirë shëtitin pa e guxuar tëëmblën lodhje. Filozofët këtu kanë një “mëkat” të madh, pasi nxituan të kërkojnë ndarjen dhe studimin e shpirtit dhe lëndës sit ë ndara një herë e përgjithmonë. Filozofi dhe epistemologu italian Massarenti duket se e ka kapur drejt “gabimin” e Dekartit dhe nga Mendoj, pra ekzistoj, e propozon pikërisht Gaboj, pra ekzistoj. A nuk e kemi thënë se të gabosh është njerëzore? Më shumë se kudo, tek ne kjo shprehje duhet ta zëvendësojëçdo postulat apo thënie tjetër, duke interpretuar, gjykuar dhe vlerësuar “kohën tonë moderne” pas rënies së Murit të Berlinit që përkujtojmë sot.
Massarenti shkruan se sipas filozofit francez njeriu konsiston në dy pjesë : mendja dhe trupi. Në këtë dyjësi trupi ështëajo pjesë që argëtohet më shumë – duket se i përgjigjet Vudi Alen me një batutë nga filmat e tij. Dekartit e mori dhe e trajtoi këtë problem, sigurisht të debatuar edhe në lashtësi, ndërsa neuroshkencëtari Italian Damasio e quan një gabim të bujshëm të Dekartit, sepse konsiston tek dëshira për të menduar për një ndarje mes shpirtit dhe lëndës, aty ku me shumë mençuri Aristoteli dhe Tomazi mendonin se njeriu, si krijesë e aftë të njohë gjithçka që na rrethon, ishte një realitet i mishëruar dhe jo i përbërë vetëm prej shpirtit, në të cilën trupi dhe mendja njohin, vuajnë dhe ia kalojnë mirë bashkë dhe jo secili për qef të vet. Gabim ndoshta fatal i Dekartit, por duket se pas kaq kohësh, na duhet që edhe shpirtin ta çojmë me pushime, duke përgënjeshtruar kështu çdo filozofi të mëparshme. Të tre elementët trupi, mendja dhe shpirti mbeten thjesht vëzhgues tek një materje që nuk merr asnjë formë tjetër, do të ishte mirë që të tjetërsohej disi, dhe që vetëm sodit hapësirën dhe ngjarjet.
Filozofi italian më tej shkruan : I gjori Dekart, do të kishte dështuar pikërisht në pikën që më shumë e dallon nga të tjerët, ajo e njohjes. Asnjë filozof tjetër nuk e pati meritën ta marrë përsipër në mënyrë kaq të qartë dhe të vendosur këtë problem.Por është ky problem i Kartezit ( Dekartit ) i cili vendosi në qendër të të gjitha reflektimeve të veta pyetjen: unë, a mund të njoh? Do të kishte qënë më i suksesshëm, nëse do të merrej me një pyetje tjetër si p.sh Çfarë ekziston? Apo si u ndërtua bota? – fakt qëpyetja e tij, për një kohë të gjatë, iu imponua pjesës më të madhe të filozofisë moderne. Me këtë lidhet dhe Cogito, sum : ideja se e vetmja gjë për të cilën jam i sigurtë, pikërshtduke u nisur nga një dyshim radikal që përfshin çdo njohje tjetër, është vetë ekzistenca ime. Aështë e njohshme njohja? Nëse jo, si mund ta mësojmë? – bën shaka Vudi Alen.
Nëse e i bëjmë një interpretim pyetjes së Dekartit, atëherë do të arrinim në konkluzionin se që të njohësh duhet të shikosh se çfarë ekziston, ndryshe asnjë njohje nuk do të kishim nëse shkretëtira e botës nuk do të gjallohej nga zhdërrimet e fuqishme, herë mirë herë keq, nga ndërtuesi dhe shkatërruesi i atyre qëi ndërton, pra njeriu. Në momentin që kemi një ekzistencë ( në kuptimin më absolut të fjalës ), atëherë ne mund ta njohim gjerësisht atë, ose do përpiqemi t’i afrohemi sa më shumë njohjes tërësore të saj, por pastaj do të gjykonin që nëse nuk na duhet më, e ka kryer misionin e vet, mund ta zëvendësojmë me një tjetër. Shpesh edhe në këtë rast gabojmë, por mendoni sikur ekzistencat, si fryt i punës së njeriut, ta mbushnin globin me gabime të pafund? Pra ekzistencës së“ gabuar” do t’i shtohej një tjetër e drejtë dhe të dyja do të bashkëjetonin pranë e pranë, ose do ta pranonim idenë e një ekzistencë të drejtë dhe ndoshta mund të mos e ndërtonim. Klonimi i njeriut do të ishte një katastrofë e vërtetë për njerëzimin.
Kartezio tek Çështja e metodës dhe Meditimet shpreh bindjen e vet se për problemin e njohjes duhet të niset nga vetja, nga një vetëhetim filozofik, nga aftësia e vetë individuale e njohjes, pavarësisht nga çdo faktor i jashtëm. Ka besim, ashtu si një njeri iviteve ‘600, kur shkenca moderne ishte ende në ngritje, mund të jepte vetë një kontribut themelor.Këtë ai nuk nuk e dha – thotë Massarenti.Psikologu konjitiv P. Blum shkruan se që fëmijë, ne në mënyrë spontane jemi dualistë, ose besojmë se ka një realitet jomaterial pranë atij të trupit. Dualist njeriu lind, nuk bëhet.
Këtij dualiteti, të gjithë pa përjashtim e pranojmë dhe jo thjesht si besimtarë tek realitetet e plotfuqishme, të paktën ky realitet nuk ka asnjë mundësi të ndryshohet, njeriu lindi dhe do të lindë me trup dhe shpirt, nuk do t’i largohemi dot kurrë. Vetëm kur njeriu të marrë forma të tjera gjatë ekzistencës mund të shtojmë edhe terma të tjerë që do t’u përshtateshin formave deri më sot të panjohura.
Gabimi i vërtetë i Kartezit ishte vetëm ai që pranoi t’i jepte leksione mbretëreshës së Suedisë –në mes të dimërit dhe në orën që ajo ia imponoi - në 5 të mëngjesit. Trupi mori një të ftohur saqë i kushtoi edhe shpirtit.
Arjan Th. Kallço
als_Latn eng_Latn als_Latn nno_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn eng_Latn eng_Latn als_Latn nno_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn fur_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn ltg_Latn nno_Latn eng_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn ltg_Latn nno_Latn eng_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn eng_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn nno_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn ltg_Latn eng_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn eng_Latn als_Latn spa_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn eng_Latn als_Latn als_Latn als_Latn ltg_Latn eng_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn eng_Latn als_Latn spa_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn eng_Latn als_Latn als_Latn eng_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn eng_Latn ltg_Latn ltg_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn nno_Latn eng_Latn als_Latn als_Latn nno_Latn ltg_Latn eng_Latn ltg_Latn ltg_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn nno_Latn eng_Latn als_Latn als_Latn nno_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn eng_Latn