als_Latn uzn_Latn mlt_Latn
Artikuj t przgjedhur psikologjik*
Fmijt e baballarve n mosh, n rrezik nga rregullimi bipolar
Sa m i vjetr babai, aq m i madh rreziku q fmija t jet me rregullim bipolar. Ky sht konkluzioni i nj studimi t ri nga shkenctart suedez q i kan krahasuar 13.428 njerz me rregullime bipolare me m shum se 67.000 t tjer pa kt rregullim. pas kontrollimit t paritetit (numrit t fmijve), moshs s nns, statusin socio-ekonomik dhe historin e familjes, pasardhsit e burrave 55-vjear e tutje t vjetr ishin 1.37 her m t shpesht t diagnostifikoheshin me rregullimin bipolar sesa pasardhsit e burrave t moshave 20 deri 25-vjear, shkruan Emma M. Frans, e Institutit Karolinska t Stokholmit, si dhe kolegt e saj.
Fmijt e nnave t moshuara po ashtu kishin nj rrezik t ngritur, por ky rrezik ishte m pak i theksuar se ai i baballarve n mosh. N rastet e sulmeve t hershme t rregullimit bipolar (t diagnostifikuar para moshs 20-vjeare), efekti i moshs s babs ishte shum m i fuqishm, derisa efekti i moshs s nns nuk kishte fare efekt, thot studimi n fjal. Personaliteti i baballarve t vjetr sht marr parasysh pr ta shpjeguar lidhjen mes rregullimeve mentale dhe moshs s shtyr paternale. Sidoqoft, rregullimet mentale t lidhura me moshn paternale jan nn ndikimin e konsiderueshm gjenetik, shkruajn autort e studimit. Kjo sugjeron nj lidhje gjenetike mes moshs s shtyr t babs dhe rregullimit bipolar, por edhe t tjerave rregullime mentale mes fmijve, thon hulumtuesit. Derisa njeriu plaket, ndodh riprodhimi i embrionit dhe de novo (i riu, q nuk kalon nga prindi te pasardhsi) mutacionet akumulohen monotonisht si rezultat i gabimeve n kopjimin e ADN-s nnvizojn hulumtuesit.
Grat jan t lindura me furnizimin e plot t vezoreve q kan shkuar npr 23 replikimet, numr q nuk ndryshon teksa ato plaken. Prandaj gabimet e kopjimit t ADN-s nuk do t duhej t ngriheshin me plakjen e nns. Duke u pajtuar me kt nocion, ne kemi gjetur efekte m t vogla q e lidhin moshn materiale me rrezikun e rregullimeve bipolare t pasardhsve.
Studimi sht publikuar n revistn e muajit shtator Arkivat e psikiatris s prgjithshme.
rregullimi bipolar sht diskonim i ashpr q prfshin episode t manis dhe depresionit.
*Nga revista ALBANICA dhe hulumtime t tjera.
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn