als_Latn tur_Latn bos_Latn
Perendia
Perendia ne fete dhe filozofite monoteiste, eshte qenia hyjnore, e persosur, me e larte, e amshuar, e pakufishme, e gjithedijshme, e gjithefuqishme, dhe e gjithepranishme, krijuesi dhe drejtuesi i gjithesise. Perkufizimet mbi Perendine mund te ndryshojne ne vende e popuj te ndryshem.
Perendia pershkruhet nga teologet si nje qenie personale, patrup, burimi i detyrimeve morale, dhe me e madhe qe mund te perfytyrohet.
Ne filozofi jane zhvilluar shume argumente qe jane per dhe kundra ekzistences se Perendise.
Emrat e Perendise nder fe te ndryshme
Ne gjuhen shqipe emri “Perendia” eshte i perveçem dhe i perket gjinise femerore, (ne shume gjuhe te tjera “Perendia” i perket gjinise mashkullore, si p.sh. ne gjuhen latine Deus, ne gjuhen angleze: God; gjuhen franceze: Dieu; gjuhen gjermane: Gott; gjuhen greke: Theos; gjuhen italiane: Dio, gjuhen ruse: Bog etj.) por sipas teologeve Perendia nuk eshte qenie trupore qe ka trajte apo gjini. Megjithekete Perendia paraqitet shpesh ne arte si nje burre plak, i thinjur me mjeker.
Perendia njihet ne tradita te ndryshme fetare me emra te ndryshem:
Ne fene e krishtere Perendia njihet me emrin “Abba”, qe ne gjuhen aramike dhe hebraike do te perkthehej “baba, at”, si nenkuptim i termit “Ati Perendi”.
Allah eshte emri i Perendise ne gjuhen arabe, i cili perdoret nga myslimanet dhe po ashtu nga arabet jo-myslimane. Rrenja “ilah” ne gjuhet semitike veriore El (hebraisht “El” ose me sakte “Eloha”, aramisht “Eloi”) eshte fjala lindese per nje perendi (çdo hyjni), emri Allah permban nyjen e shquar “Al”, qe i jep fjale per fjale kuptimin emrit “Allah” – “Perendia”. Ne gjuhen shqipe, nder myslimanet shqiptare, Allahu nenkupton Perendine. Nje tradite islamike pohon se Allahu ka 99 emra, apo veti, ndersa te tjere thone se te gjithe emrat e mire i perkasin Allahut. Ngjashmerisht, ne gjuhen aramike, qe besohet te jete folur nga Jezusi, fjala “Alaha” perdorej per te treguar Perendine.
JHVH – Jahveh (hebraisht:’Jud-Haj-Vav-Haj’, יהוה) jane disa nga emrat e perdorur per Perendine ne perkthimet e ndryshme te Bibles (te gjitha e perkthejne njelloj me shkurtimin e kater shkronjave – JHVH). Katershkronjeshi eshte emri me te cilin Perendia iu be i njohur Moisiut (ne Bibel), kur ky e pyeti per emrin dhe Perendia iu pergjigj emri im eshte: “Une Jam Ai qe Jam”. (Tekstualisht, «Kur te te pyesin kush te dergoi, thuaju “Une Jam Ai qe Jam” me ka derguar».)
Elohim, “Perendi” (me prapashtesen -im, qe e kthen fjalen ne shumes), perdoret nganjehere me kuptimin “perendite” apo me mire gjykatesit e vdekatareve.
Trinia e Shenjte (nje Perendi ne tre veta, Ati Perendia, Perendia Biri (Jezusi, Krishti), dhe Perendia Shpirti i Shenjte) emertim qe tregon Perendine pothuajse ne te gjithe krishterimin. Te krishteret arabe perdorin shpesh gjithashtu fjalen arabe “Allah” per te treguar Perendine.
Burimi: Wikipedia
sun_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn srd_Latn