als_Latn dik_Latn sag_Latn
Nëse nisemi nga fakti se jemi të vonuar, ndoshta edhe mund të arsyetohet mënyra e punës më vrap, për miratimin e Projektligjit për Buxhetin e vitit 2015. Ne, po e miratojmë me nguti, por në asnjë formë nuk guxojmë të lejojmë shfrytëzimin e tij pa një kontroll rigoroz sipas planifikimi edhe pse nuk jemi të bindur se Projektbuxheti është planifikuar më se miri. Gjatë gjithë këtyre viteve (të katër legjislaturave të shkuara), nuk mund të themi se kemi treguar ndonjë përgjegjësi në shfrytëzimin e parasë publike. Nuk ka asnjë shpresë që kjo praktikë do të ndërpritet edhe në legjislaturën e pestë ku janë bërë bashkë “elefantët” të cilët e kanë bërë një Kabinet prej elefantësh të shumtë e të pangishëm për grabitje të parasë publike. Dhe natyrisht që do të merren më çështje të tjera që nuk janë interes i këtij vendi. Këto gjëra do të shihen se shpejti.
Buxheti 2015 në tersin e tij është i orientuar vetëm në mbulimin e shpenzimeve të domosdoshme dhe të luksit për institucionet dhe agjencionet shtetërore. Ky konstatim del nga vet fakti i indikatorëve të projekt buxhetit 2015 ku tregohet se 71% e tërësisë së buxhetit i dedikohet shpenzimeve rrjedhëse të institucioneve. Prandaj është e vështirë që ky buxhet të quhet i qytetarëve të Kosovës?!
Nëse kemi parasysh faktin se në vitin në vazhdim do të kemi shtimin e Ministrive të reja, me shumë ministra, shumë zv. Ministra e zv. kryeministra, de fakto jo vetëm që nuk kemi ngritje të fuqisë buxhetore, por kështu mund të kemi vetëm rënie. Kur kësaj i shtojmë mënyrën e pakontrolluar të shfrytëzimit të buxhetit, nga njësitë buxhetore, si ka ndodhur në vitet e shkuara, Kosovën do ta përcjellin vështirësi e pa kënaqësi të shumta.
Orientimi i buxhetit për vitin 2015 nuk premton asnjë shenjë të përkrahjes së zhvillimit ekonomik të vendit nga vet fakti se në këtë drejtim institucionet bartëse të zhvillimit ekonomik nuk kanë ndarë buxhet për iniciativa të tilla. Fakti se vetëm Ministria e Bujqësisë ka menduar në përkrahje të zhvillimit të këtij sektori dhe atë në shifra me pakë se 3% e buxhetit të vitit 2015 ( e duhej të ishte se paku 5%), tregohen më së miri indikatorët negativ që do të jenë në planin e zhvillimit ekonomik për vitin 2015.
Buxhetimi i subvencioneve për rreth 26% e buxhetit është i orientuar kryesisht në përkrahje sociale dhe subvencionim të ndërmarrjeve publike të cilat vazhdojnë të jenë barrë e buxhetit të Kosovës.
Shpenzimet kapitale të cilat marrinë pjesë me 28% të buxhetit do ti dedikohen kryesisht infrastrukturës rrugore. Është karakteristik se tek kjo kategori e shpenzimeve për projekte kapitale në nivelin qendror te cilat do të kapin shifrën e rreth 350,894, 447 pjesa më e madhe e tyre janë projekte që i takojnë vitit paraprak( 89% e këtyre investimeve janë projekte të bartura nga viti 2014 dhe vetëm 11% projekte të reja).
Projektligjit të buxhetit për vitin 2015 vazhdon t’i mungoj transparenca sepse është i paraqitur në pozicione shumë te përgjithësuara siç janë : Pagat, mallrat dhe shërbimet, shpenzimet komunale, subvencionet, transferet, shpenzimet kapitale, dhe rezervat. Kjo paraqitje e sintetizuar len hapësirë për spekulime prej ma të ndryshmeve. Bëhet pyetja sa brenda pozicionit, mallra dhe shërbime do të jenë shpenzimet për telefona, derivatet, reprezentacioni etj. apo sa qeveria do të shpenzojë në blerjen e veturave, mobileve, kompjuterëve etj., kur dihet se ka prirje të shpenzohen shuma të mëdha parash për këto pozicione. Në vitin 2014, në këtë zë buxhetor janë bërë keq menaxhimet më të mëdha të BK. Ka shpenzime të pa kontrolluara për aparate të mençura të telefonisë. Pajisja e zyrtarëve me telefona të mençura dhe përgjithësisht aparate të telefonisë mobile e Tabloidë duhet të ndalohet me ligj të veçantë.
Te Hyrat e Parashikuara Buxhetore 2015
Kështu, ndërsa shpenzimet dihen si dhe sa mund të realizohen, të ardhurat kanë disa pikëpyetje të mëdha, që lidhen me mbarëvajtjen e ekonomisë për vitin e ardhshëm. Totali i të ardhurave në buxhet këtë vit pritet të jetë 1.576 milion, me një rritje në krahasim me vitin e kaluar me rreth 118 milionë.
Rritja e planit të të ardhurave është shumë ambicioze në kushtet në të cilat ka përformuar ekonomia në vitin 2014. Gjithsesi nga ky planifikim pritet që qytetaret e varfër dhe bizneset me bilance jo të favorshme të paguajnë 118 milion më shume se viti 2014.
Parashikimi i rritjeve të hyrave për 8.1% më shumë se viti paraprak vënë shumë pikëpyetje. Pikëpyetjet shihen qartë edhe në vetë arsyetimin e Kornizës Makro Fiskale për 2015 ku si bazë kryesore e arsyetimit të kësaj rritje merret vetëm ngritja e efikasiteti të agjencive grumbulluese (ATK-Dogana).
Deri sa pritet një rritje nga tatimet në importe ( Dogane) për 3% dhe tatimet e brendshme për 17% (ATK) nuk kemi asnjë specifikacion për llojet përkatëse të tatimeve që do ta mundësojnë këtë arsyetim të rritjes. Pra në Kornizën Makro fiskale mungojnë të dhënat për secilin lloj të tatimit të shprehura në shifra ( taksa doganore, akciza, tatimi në të ardhura, tatimi në të ardhurat e korporatave, TVSH, tatimi në pronë). Mungesa e këtyre informacioneve e benë edhe më skeptike realizimin e këtyre të hyrave.
Te hyrat e pa parashikuara (nga tantiema)
Pse nuk është deklaruar se paku 78.87 milon €?
Kompanitë që mbajnë monopolin dhe operojnë më minerar dhe minerale janë prona ose të afërt me Qeverinë.
Sa bënë kjo shumë e përkthyer në paga dhe meditje për të gjithë të punsuarit që paguhën nga Buxheti i Republikës së Kosovës?
Sipas Propozuesit të Buxhetit: “Shpenzimet për paga dhe mëditje: për vitn 2015 janë paraparë të jenë 549 milionë euro.” (Qeveria e Kosovës- projekt ligji për Buxhetin 2015 f.14). Nëse se paku shifra do t’i shtohej kategorisë së shpenzimet për paga dhe mëditje, atëherë edhe shuma prej vetëm 78.87 milion € do të garantonte ngritje prej 15% e pagave. Ndërsa nëse do të ndaheshin vetëm për pagat e punonjësve të arsimin kjo do të refktonte mbi 20% ngritje pagash, e që është shumë e përafërt me shumën që Qeveritarët i kanë premtuar të punësuarve gjatë fushatave elektorale.
Mos gatishmëria dhe heshtja në këtë raste për të penguar kontrabandën me resurse minerare të egër në Ballkan, si dhe fakti i planifikimit dhe inkasimit të burimeve kryesore që do të garantonin zhvillim dhe mirëqenie, fatkeqësisht e argumentojnë faktin se Kosovës, nuk i mungojnë resurset për një mirëqenie më të mirë, por i mungojnë politika dhe gatishmëria e Institucioneve të sajë për të ulur, krimin dhe korrupsionin.
Nëse e analizojmë me kujdes Projektligjin për Buxhetin e Kosovës për vitin 2015 është e dukshme si në dritën e diellit, së në ketë projektligj kemi të meta të shumta profesionale, planifikimi dhe organizimi. Ky Projektbuxhet i cili duhet t’ju shërbej rreth 2 milion qytetarëve kështu si është e më shumë sesi po shfrytëzohet, nuk mund të garantoj siguri për jetë të dinjitetshme për qytetarët, veç oligarkisë politiko-financiare të bëra bashkë. Kjo pasiguri për punë e jetë ka bërë që të kemi një valë të re të shpërnguljes së qytetarëve në drejtime të ndryshme “kah sytë këmbët”, thotë populli! Kjo është shpresa që ua jep ky koalicion elefantësh.
Ne i themi Kryeministrit, se është në përgjegjësinë e tij që të zvogëloj për 50% Kabinetin qeveritar, në mënyrë që, ato mjete financiare, t’i dedikohen arsimit, shëndetësisë, veteranëve të pa strehë apo për ndihma të ndryshme sociale e nevoja të tjera për publikun. Kosova e varfër nuk e ka luksin të ketë kaq shume ministra, zv. ministra e zv. kryeministra e zyrtarë të tjerë të shumtë e parazitë. Shumësia e zyrtarëve të lartë të ekzekutivit dhe e institucioneve të pavarura, janë bërë gangrenë rrënuese për mirëqenien qytetare dhe ekonominë e vendit.
Një ngritje më e mirë e të hyrave mund të bëhet me politika të planifikuara ekonomike e fiskale. Na duhet një disiplinë financiare më adresim të veçantë në kufijtë verior të Kosovës ku kemi evazion fiskal. Ne dogana ka shumë vrima e ikje që dukshëm janë të mëdha, këto vrima janë goxha të mëdha edhe për faktin se kemi një lidhje simbioze në mes të bizneseve dhe politikës. Aty ku kemi ketë lidhje, kemi edhe ikje nga obligimet doganore, akciza e TVSH-ja. Bizneset nuk janë bërë me ju pse u donë, por pse nuk mund të mbijetojnë ndryshe. Veprimet e tilla e shkatërrojnë ekonominë e një vendi.
I nderuari koalicion qeveritar,
Të nderuar deputet,
E dimë që në përbërjen e këtij koalicioni qeverisës te “Elefantëve”, ka shumë njerëz që kanë sakrifikuar shumë për Kosovën?! Por u lutemi, në emër të atij sakrifikimi të djeshëm, për çka ju falënderojmë e qytetarët ndoshta u janë mirënjohës, por sot mos e sakrifikoni Kosovën për mirëmbajtjen e standardit të lartë të jetës, që ju, më mirë se ne, e dini sesi e keni krijuar?!
Shpresoj te më keni mirëkuptim!
Ministria e Bujqësisë, Pylltarisë dhe Zhvillimit Rural do të vazhdojë të mbështesë gratë...
Gjatë rritjes së fotografisë është shumë e rëndësishme se çfarë do të shihni. Janë dy...
Miss Britania Shelby Tribble nga Plymouthi është përballur së fundmi me kritikat e përdoruesve...
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn