als_Latn bos_Latn ron_Latn
Ligji i shume debatuar ne Komisionet parlamentare, ai per organizimin dhe funksionimin e Kontrollit te Larte te Shtetit, eshte kthyer per rishqyrtim nga presidenti Nishani, per te cilin Kreu i Shtetit ka shprehur disa rezerva, duke i kthyer nje tjeter projektligj mazhorances,e duke hapur keshtu nje konflikt te ri.
Kreu i Shtetit ka vendosur te riktheje per rishqyrtim ndryshimet ne ligjin per Organizimin dhe funksionimin e KLSH-se.
Ne sqarimin e tij, Nishani shpreh rezerven lidhur me rastet e mbarimit te mandatit dhe te shkarkimit te Kryetarit te KLSH-se.
Presidenti thekson se edhe ne vendimin e Gjykates Kushtetuese thuhet se nuk mund te vendosen ne ligj kriteret specifike per mbarimin e mandatit apo shkarkimin e Kryetarit te
Kontrollit te Larte te Shtetit pasi per funksionet kushtetuese te organeve, ate qe nuk ka dashur ta beje Kushtetuta nuk mund ta beje ligji.
Arsyet e Presidentit per kthimin e ligjit nr. 154/2014 “Per Organizimin dhe Funksionimin e Kontrollit te Larte te Shtetit”
Te nderuar deputete,
Ne seancen plenare te dates 27 nentor 2014, Kuvendi i Shqiperise ka miratuar ligjin nr. 154/2014 “Per Organizimin dhe Funksionimin e Kontrollit te Larte te Shtetit”.
Ky ligj eshte paraqitur per shpallje me date 4 dhjetor 2014. Ne bindje te Kushtetutes se Shqiperise dhe ne ushtrim te se drejtes te parashikuar ne piken 1 te nenit 85 te Kushtetutes kam vleresuar se ky ligj i duhet kthyer per rishqyrtim Kuvendit mbeshtetur ne arsyet dhe argumentet e meposhtme.
Ne nenin 23 te ligjit nr. 154/2014 “Per Organizimin dhe Funksionimin e Kontrollit te Larte te Shtetit” parashikohen rastet e mbarimit te mandatit dhe te shkarkimit te Kryetarit te ketij institucioni per te cilat shpreh rezerven se duhen rishikuar.
Ky qendrim mbeshtetet ne vendimin nr. 212, date 29.10.2002 te Gjykates Kushtetuese, e cila ka vendosur: “Shfuqizimin si te papajtueshem me Kushtetuten te paragrafit te pare e te katert te nenit 14 te ligjit nr. 8270, date 13.12.1997 “Per Kontrollin e Larte te Shtetit”, ndryshuar me nenin 7 te ligjit nr. 8599, date 10.04.2000 “Per disa shtesa e ndryshime ne ligjin nr. 8270, date 23.12.1997 “Per Kontrollin e Larte te Shtetit”, qe kane kete permbajtje:
“Mandati i Kryetarit te Kontrollit te Larte te Shtetit mbaron para afatit kur:
a) jep doreheqjen;
b) denohet me vendim te formes se prere per kryerjen e nje krimi;
c) nuk paraqitet ne detyre per me shume se 6 (gjashte) muaj rresht;
ç) deklarohet i paafte menderisht per te vepruar me vendim gjyqesor te formes se prere;
d) ngarkohet me nje detyre te papajtueshme me funksionin e tij.
… Me propozimin e Presidentit te Republikes, Kuvendi mund ta shkarkoje Kryetarin e Kontrollit te Larte te Shtetit per shkelje te Kushtetutes, per paaftesi mendore ose fizike dhe per akte dhe sjellje qe diskreditojne rende poziten dhe figuren e Kryetarit te Kontrollit te Larte te Shtetit. Vendimi i Kuvendit shqyrtohet nga Gjykata Kushtetuese, e cila kur verteton se ekziston nje nga shkaqet e mesiperme, deklaron shkarkimin e tij nga detyra.”
Por ne ligjin nr. 154/2014, i cili eshte nje ligj i ri organik per institucionin e Kontrollit te Larte te Shtetit konstatohet se ne nenin 23 te tij, rastet e mbarimit te mandatit dhe te shkarkimit te Kryetarit jane te njejta me ato te parashikuara ne dispoziten e mesiperme te shfuqizuar nga Gjykata Kushtetuese.
Lidhur me shkaqet e shfuqizimit te kesaj dispozite, ne vendimin e saj nr. 212 date 29.10.2002, Gjykata Kushtetuese perveç te tjerave shprehet se:
– “Per drejtues te organeve te tjera shteterore apo funksionaret e tyre si per Kryetarin e Kontrollit te Larte te Shtetit, Avokatin e Popullit e anetarin e Komisionit Qendror te Zgjedhjeve, Kushtetuta nuk ka parashikuar rastet e shkarkimit dhe as rastet e mbarimit para kohe te mandatit. Ajo eshte mjaftuar duke u shprehur vetem per imunitetin e tyre nga ndjekja penale, pa vene kritere te posaçme persa i perket palevizshmerise ne detyre.”,(1)
– “Ne rastin e Kryetarit te Kontrollit te Larte te Shtetit, Kushtetuta ka percaktuar qe per shkarkimin e tij eshte e mjaftueshme garancia qe parashikon neni 162/2 pra, investimi i dy organeve te larta te shtetit: Presidenti per te bere propozimin dhe Kuvendi per te shqyrtuar e per te vendosur per kete propozim.” , (2)
– “Mospercaktimi ne Kushtetute i rasteve te shkarkimit apo te mbarimit para kohe te mandatit nuk do te thote qe ne ligjet organike mund te percaktohen vetem rastet e shkarkimit qe Kushtetuta ka caktuar per organe te tjera kushtetuese. eshte e vertete qe neni 6 i Kushtetutes lejon shprehimisht qe organizimi dhe funksionimi i organeve kushtetuese te behet me ligjet e tyre organike, por ne keto te fundit, ashtu si ne çdo ligj tjeter, nuk mund te kufizohet vullneti i organeve qe kane prerogativen e shkarkimit te drejtuesve te organeve te tjera kushtetuese. Kushtetuta ka ndjekur kriterin se kur imuniteti nga ndjekja penale duhet shoqeruar edhe me garanci suplementare ose me klauzola specifike per funksionarin lidhur me qendrimin e tij ne detyre, ajo e ka bere kete ne menyre te shprehur. Jo vetem kaq por, perderisa Kushtetuta ka trajtuar organizimin dhe funksionimin e ketyre institucioneve dhe statusin e drejtuesve te tyre, ajo ka percaktuar njekohesisht edhe kufijte e te drejtave te tyre. Per funksionet kushtetuese te organeve, ate qe nuk ka dashur ta beje Kushtetuta nuk mund ta beje ligji. Prandaj nuk mund te pranohet se ajo ka ometuar pa permendur raste te tilla si “shkelja e Kushtetutes, kryerja e nje krimi, akte e sjellje qe diskreditojne rende poziten dhe figuren etj.”, atje ku nuk eshte shprehur. Si rrjedhoje edhe ne çeshtjen ne shqyrtim ligji per Kontrollin e Larte te Shtetit, duke kufizuar rastet e shkarkimit te Kryetarit te Kontrollit te Larte te Shtetit apo te mbarimit para kohe te mandatit pa u shprehur ne Kushtetute, ka kapercyer caqet e kesaj te fundit. Jane keto arsyet qe Kushtetuta per Kryetarin e Kontrollit te Larte te Shtetit nuk ka dashur te percaktoje rastet e ketij shkarkimi, shkaqet e shkarkimit te tij i vleresojne Presidenti duke bere propozimin dhe Kuvendi duke vendosur per kete propozim.” (3)
Pra, ne kete vendim, Gjykata Kushtetuese eshte shprehur qarte mbi pamundesine e vendosjes ne ligj te kritereve specifike per mbarimin e mandatit apo shkarkimin e Kryetarit te Kontrollit te Larte te Shtetit pasi sipas saj “Per funksionet kushtetuese te organeve, ate qe nuk ka dashur ta beje Kushtetuta nuk mund ta beje ligji”.
Ne Kushtetuten e Republikes se Shqiperise, per organe te tjera kushtetuese parashikohen rastet e mbarimit te mandatit apo shkarkimit dhe si te tilla mund te permendim gjyqtarin e Gjykates Kushtetuese (nenet 127, 128), gjyqtari i Gjykates se Larte (nenet 139, 140), Prokurori i Pergjithshem (neni 149). Kurse ne rastin e Kryetarit te Kontrollit te Larte te Shtetit, neni 162 i Kushtetutes nuk percakton raste konkrete per mbarimin e mandatit apo shkarkimin e tij.
Lidhur me kete argument theksoj se Presidenti i Republikes, ne çdo rast qe do te paraqitet per mbarimin perpara kohe te mandatit apo per shkarkimin e Kryetarit te Kontrollit te Larte te Shtetit, propozimin e tij e mbeshtet ne arsyet konkrete qe do te paraqiten sipas rastit, duke perfshire (por pa u kufizuar vetem ne to) edhe rastet e parashikuara ne nenin 23 te ligjit nr. 154/2014. Kjo dispozite vleresohet e papranueshme sepse konsiderohet ne kundershtim me Kushtetuten dhe Vendimin e Gjykates Kushtetuese. Sipas nenit 132 te Kushtetutes, vendimet e Gjykates Kushtetuese kane fuqi detyruese te pergjithshme dhe perfundimtare dhe per rrjedhoje ligjet nuk mund te jene ne kundershtim me keto vendime.
Per te argumentuar nevojen e perfshirjes ne ligj te rasteve specifike per mbarimin e mandatit dhe shkarkimin e Kryetarit te Kontrollit te Larte te Shtetit, ne relacionin e projektligjit sqarohet se: “Si pasoje e detyrimeve qe rrjedhin nga kerkesa per zbatim dhe aplikimin praktik ne legjislacion te standardeve te mesiperme nderkombetare, SIGMA dhe DG.Budget kane kerkuar qe pavaresisht pengesave te mesiperme te parashikohej nje dispozite ne te cilen te percaktoheshin rastet se kur mund te lirohej apo shkarkohej nga detyra Kryetari i KLSH-se, kerkese kjo e perseritur edhe ne çdo Progres Raport per Shqiperine”.
Pavaresisht ketyre detyrimeve qe duhet te plotesoje qeveria apo institucioni i Kontrollit te Larte te Shtetit lidhur me permiresimin e legjislacionit ne kete fushe, referuar edhe rekomandimeve te partnereve nderkombetare, çdo iniciative e tille ne asnje rast nuk mund te jete ne kundershtim me Kushtetuten dhe jurisprudencen e saj.
Te nderuar deputete,
Ne perfundim, referuar sa me siper kerkoj mirekuptimin Tuaj ne rishqyrtimin e ligjit nr. 154/2014 pasi neni 23 i tij bie ndesh me jurisprudencen me fuqi detyruese te Gjykates Kushtetuese dhe rrjedhimisht edhe me Kushtetuten e Republikes se Shqiperise.
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn