als_Latn dik_Latn sag_Latn
Gjykata speciale, produkt i thashethëmeve të ngritura nga Serbia
Gjykata speciale është produkt i thashethëmeve për të kaluarën, klithmave traumatizuese të së tashmes dhe shpresës për të ardhmen
Shkruan: Bahri Bivolaku
Kosova gjatë historisë së saj më të re gjithnjë është sfiduar, kuptohet nga Serbia me gjëra që për opinionin janë dukur jo të këndshme, por se gjithëherë ka dalë fitimtare. Kujtojmë bisedimet në Rambuje, pastaj ato të Vjenës, planin e Ahtisarit, Gjykatën Ndërkombëtare të Drejtësisë, por edhe bisedimet e filluara e që po vazhdojnë si proces në mes të Prishtinës e Beogradit me mbikqyrje të BE dhe SHBA-ve.
Drejtësisë zakonisht i frikësohet ai që ka faj apo e ndjen një pjesë të fajësisë dhe vërtetë pse Kosova të frikësohet për të kaluarën e saj?
Pse gjithë ky hezitim e mjegull e ngritur pa asnjë arsye për të dëshmuar një të vërtetë absolute se lufta në Kosovë ishte luftë për liri nga veprimet kriminale të Serbisë?
Themelimi i Gjykatës Ndërkombëtare Penale me dhoma speciale e prokurori speciale është një sfidë e rradhës dhe instrument i mirë me anë të së cilës Kosovës por edhe vet intervenimit human të NATO-s për të shpëtuar popullatën civile nga vrasjet, dhunimet, dëbimet nga vendi për të hequr hipotekat nga kjo e kaluar e ngritur nga thashethëmet e institucioneve të Serbisë, të cilat për këtë kohë përgatitën materiale të konstruktuara me qëllim për ta njollosur e kriminalizuar luftën për liri të UÇK-së e rrjedhimisht edhe vet intervenimin e NATO-s.
Është fare e qartë se shteti i Serbisë me institucionet e saja kryesisht të sigurisë, për këtë periudhë kohore përgatitën mijëra faqe materiale për këtë destinacion dhe ai material nuk iu drejtua institucioneve të drejtësisë në Kosovë, por atyre ndërkombëtare. Një pjesë e politikës ndërkombëtare, intelektualë e opinionbërës iu besuan këtyre thashethëmeve apo ranë pre e spekulimeve të tilla duke akuzuar jo vetëm "terroristët" shqiptarë, por edhe vet politikën e SHBA-ve dhe Europës karshi ndihmës dhënë Kosovës në atë periudhë kohore.
Tashmë është e njohur që ky material me konstruksione të ndryshme, ku edhe mohohen masakrat e Serbisë mbi popullatën civile në Kosovë si ajo e Mejës, Studimes, Reçakut, Izbicës etj; apo konstruktohen si trillime të UÇK-së dhe aleatëve të saj, u janë dorëzuar nga Serbia Dick Martit e Karla Del Pontes, gjersa ambasadat e këtij vendi tek opinioni ndërkombëtar e kanë shpërndarë për të futur mjegull dhe dilema për konstruksionet si në rastin Kleçka të shtëpisë së verdhë etj.
Si duket kjo pjesë e politikës ndërkombëtare e intelektuale ka nevojën për trashë librin për mentalitetin aktual të politikës në Serbi dhe kuptuar që gënjeshtra e përsëritur dhe propaganduar është virtyti apo arti i të bërit politik dhe e shndërrimit nga politika e agresorit në atë të viktimës. Opinioni i tillë i ngritur padyshim që e pengon Kosovën në rrugën e saj të shtet ndërtimit, të njohjeve dhe integrimeve, andaj themelimi i kësaj gjykate brenda institucioneve të vendit duhet parë si instrument për ta hequr këtë dilemë dhe dëshmuar të vërtetën dhe trashur librin për serbët nga ndërkombëtarët për t'i kuptuar më mirë djallëzitë e tyre.
Gjykata Speciale, gjykuar nga ky rrafsh, nuk konsiderohet aspak si produkt i paaftësisë së vendorëve siç po pretendon dikush ta quaj, pasi që asnjë vendim i ndonjë institucioni të drejtësisë në Kosovë, po të merrej me zbardhjen e proceseve të trilluara nga ky material i Serbisë, nuk do të ndihmonte në bardhjen e rasteve, pasi që nuk do t'i besonin as Serbia e as ky opinion ndërkombëtar.
Politika në Kosovë nuk bënë ta kthej atë tek rezoluta 1244
Detyrat e shtetit të Kosovës, institucioneve përfaqësuese të saj, tashmë janë të qarta e të thëna publikisht e me mjaft precizitet edhe nga shtetet hisedare të pavarësimit të saj, pra SHBA-ve e Gjermanisë. Krijimi i ambientit ligjor që në sistemin juridik të saj të përfshihet vullnetshëm ky mekanizëm i drejtësisë për të zbardhur këtë të kaluar dhe hequr gjitha dilemat.
Sot nuk është koha që avokatë me zë e opinionbërës e parti politike të hapin debate të kota për të kaluarën, jo është dashur kështu apo ashtu të veprohej në kohën kur atëherë kur duhej këta nuk bënin zë apo ofronin diçka. Është koha kur duhet përgatiur që karshi këtij procesi të pandalshëm të dalim fitues e faqebardhë ashtu siç edhe ishte vet qëllimi i luftës për liri. Ne nuk duhet të ecim vazhdimisht pas proceseve dhe të vajtojmë një kohë që për dikë konsiderohet të jetë e humbur si rast.
Debati për të kaluarën vërtetë na kthen në të kaluarën dhe vërtetë ku është dobia politike e vendit. Kosovës i duhet debati për të ardhmen dhe për t'ju paraprirë proceseve. Jo rrallëherë kthimeve të tilla prapa po i kontribuojmë edhe vet me nisma të ndryshme duke kërkuar themelim të grupeve për hetim të këtij apo atij mekanizmi që dikur paska vepruar.
Dikush duke dashur ta bëjë veprimin politik të opizitës dhe dëshirën për t'u treguar "patriot" është kundër krijimit të Gjykatës Speciale dhe me këtë të krijojë hapësirën që ajo të themelohet me vendim të Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara dhe në bazë të rezolutës 1244. Politika e tillë e frikës për të kaluarën, për të tashmen e traumatizuar, e kthen Kosovën shumë prapa dhe ia humbet shpresën për të ardhmen.
Gjykatat vendore duhet të intensifikojnë bashkëpunimin me EULEX-in për gjykimin e ekzekutuesve të krimeve
Institucionet e drejtësisë vendore rrjedhshëm duhet ta bëjnë hapin e duhur dhe sistemimin e të gjithë materialit që ka Kosova për të sjellur para drejtësisë të gjithë kriminelët serb, të cilët ekzekutuan apo ishin pjesë e masakrimit të popullatës civile në Kosovë. Instituti për Mbledhjen e Dëshmive për Krime Lufte, i cili vepron në kuadër të Ministrisë së Drejtësisë, besoj që ka materialin e duhur të dëshmive siç edhe kanë edhe Këshilli për Mbrojtjen e të Drejtave të Njeriut e shoqata të ndryshme. Krahas këtyre dëshmive janë edhe dëmet ekonomike të plaçkitjeve e djegieve të bërë nga shteti i Serbisë në Kosovë.
Hetuesit e EULEX-it ka kohë që kanë në tavolinat e tyre këto dëshmi dhe dihet se edhe janë bërë hetime për të dyshuarit dhe intervista të shumta me dëshmitarë, madje janë hetuar edhe vendndodhjet e të dyshuarëve. Në gjithë këtë proces, gjykatësit e prokurorët vendor, edhe pse nga ta mbetet për t'u dëshiruar duhet intensifikojnë bashkëpunimin me kolegët e EULEX-it. Politika duhet të mbetet jashtë kësaj çështjeje, mbase ajo duhet të merret me dialogun se si të freskohet me njerëz të rinjë, të cilët do të përfshiheshin në vet sistemin e drejtësisë vendore dhe do të dëshmonin përkushtim, dije e guxim për t'u marrë me çështjen.
Dihet se në Kosovë, karshi luftës së saj për liri janë dënuar ngaTribunali i Hagës urdhërdhënësit e krimeve e masakrave, gjersa ekzekutorët janë të lirë dhe sillën këndej, qoftë në veri të vendit, në Serbi, në Mal të Zi, Europë e kontinente tjera. Kapja e tyre dhe sjellja para drejtësisë duhet të jetë fryt i bashkëpunimit të vendorëve e ndërkombëtarëve. Vet është e vështirë kjo rrugë.
als_Latn als_Latn min_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn