als_Latn dik_Latn sag_Latn
Serbia mes “dy botëve politike”24 Janar 2015 - 17:48
Nga Dionis Xhafa - Në kohën e luftës së Dytë Botërore, kur Gjermania naziste u përplas me Rusinë, Serbia ishte ndër fushë-betejat e para mes dy kampeve kryesore të luftës. Ndërsa, iu bë rezistencë me heroizëm nazizmit, nga ana tjetër nga partizanët, “çlirimtarët” e Beogradit dhe të gjithë Jugosllavisë së atëhershme, u prodhua sistem diktatorial. Ky ka qenë momenti historik më i afërt ideologjik mes Serbisë dhe Rusisë që përmendet edhe sot kur ka jo pak “përplasje” mes Evropës dhe Rusisë.
“Rusia e djeshme”, “Rusia e sotme”, Serbia
“Rusia e djeshme” apo Bashkimi Sovjetik mund të ketë qenë në anën e drejtë në momentet e luftës kur bota u gjend përballë rrezikut fashist dhe sidomos atij nazist, por se më tej lufta çlirimtare e komanduar nga Moska rezultoi në “mbytje” të popujve nën sisteme diktatoriale. Popper vlerëson se rryma radikale e nazizmit në Gjermani lindi jo pak për shkak se Perëndimi i kohës e shihte me dyshim edhe vetë rrymën marksiste. Nën optikën e filozofit të lartpërmendur, marksizmi u prezantua si rrymë politike me karakter shkencor dhe si “fundi i sistemeve politike”, por se kjo ishte jo pak propagandë dhe “ide mendjemadhe”.
Ajo që ka rëndësi është fakti se “Rusia e djeshme” dhe ajo e sotme marshojnë në një sistem ku nuk vihen parësore vlerat, të drejtat dhe liritë njerëzore, por se me përparësi shihet shtrirja e mëtejme e territorialitetit dhe jo humaniteti.
Fakt për këtë është situata në Ukrainë, ku ndërhyrja ushtarake e Rusisë bëhet vetëm nën pretendimin se në lindje të shtetit ukrainas banojnë rusë. Megjithëse shumë e diskutushme, analistë të shumtë ndërkombëtarë kanë vlerësuar se ndërhyrja është e padrejtë për shkakun e thjeshtë se nuk ka patur ndonjë raport ndërkombëtar të theksojë se në Ukrainë shkelen të drejtat e rusëve. Për tu thënë është edhe fakti se Krimea as që ka ngjashmëri aspak me Kosovën, kjo sepse në Kosovë jo vetëm kishte shkelje të drejtash njerëzore, por shqiptarët u përballën edhe me sistem fashist të Serbisë me në krye Slobodan Millosheviç.
Rusia sot gabon jo pak edhe në idenë e “Rusisë së Re”, sipas të cilës Rusia duhet të jetë kudo ku ka rusë. Në kohët që jetojmë ka ikur koha e shteteve që banohen veçse nga një etni. Sot përparësi merr e drejta universale njerëzore, e cila duhet përmbushur pavarësisht se ku jeton individi.
Në këtë këndvështrim, “të huazuarit” e ideve nga Rusia, për vetë Serbinë do të ishte negative. Kjo, pasi kauza e Rusisë nxit nacionalizmin dhe nëse Serbia e aplikon është rrezik edhe për tensione në Ballkan.
Gjermania, BE, Serbia
Përpos se me Moskën, Beogradi zyrtar mban raporte të mira edhe me Berlinin dhe me BE-në. Gjermania është sot shteti që ka më tepër ndikim në hapësirën e BE-së për shkak se ka më tepër fuqi ekonomike dhe se ka më tepër potenciale ta ruajë Bashkimin Evropian, por se është gabim ideja se “Gjermania është udhëheqësja e unionit”. Po gabim është të llogaritësh BE-në si një “kundër-forcë” ndaj Rusisë dhe jo si një hapësirë që kërkon të zhvillohet brenda vetvetes.
Gjermania sot sigurisht që nuk është ajo e kohës së luftës dhe përpos fuqisë politike, posedon edhe fuqinë ekonomike. Ivica Daçiç, ish-kryeministër tashmë ministër i Jashtëm i Serbisë ka thënë se “Serbia e do Gjermaninë dhe BE-në për çështje parash. Është më e pakta naivitet të duash Bashkimin Evropian për interesa dhe për atë që përfaqëson. Serbia sot ngjan si “qengj i urtë” që pi në dy nëna.
Serbia, Kosova dhe Marrëveshja e Brukselit
Mund të gjykohet se Kosova ka hyrë në bisedime me Serbinë, në kohën që ushtria serbe ka qenë ajo që ka kryer krimet më të kobshme. Megjithatë, të diturit e një fakti të tillë nuk do të thotë të mos hysh në bisedime me Serbinë. Vetë zyra e BE-së ka saktësuar se bisedimet mes Serbisë dhe Kosovës bëhën për disa çështje me rëndësi që nuk realizohen dot pa dialog dhe për normalizim raportesh. Partia politike që e ka kundërshtuar më së shumti Marrëveshjen e Brukselit ka qenë Vetëvendosje, sipas së cilës në Bruksel nuk bëhet dialog, por monolog. E vërteta është se Serbia dhe Kosova nuk po bëjnë monolog, por po dialogojnë për çështje me rëndësi për të dyja palët. Nga ana tjetër, po Vetëvendosje ka ngritur idenë se Kosova duhet të ulet në bisedimet me Serbinë me kushtin që kjo e fundit ta njohë pavarësinë e Kosovës. Në fakt, një proklamim i një ideje të tillë do të ishte ide e mirë dhe më shumë do të ndihmonte Serbinë, që të shkëputet nga e kaluara.
Mirëpo, ideja e VV-së është e duhur, por se jo e domosdoshme. Kjo, sepse Kosova e ka fituar tashmë pavarësinë dhe se i duhet vetëm të lobojë që ta njohin sa më shumë shtete dhe as që ka lidhje me Serbinë për çështje njohjeje. E duhura do të ishte që Serbia të pranojë realitetin e Kosovës së pavarur , në mënyrë që të shpëtojë nga gracka e vet nacionaliste.
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn