als_Latn dik_Latn tur_Latn
dr. Izet Sadiku, mr. sci.
infektolog
Sot flitet e shkruhet shumë për këtë sëmundje, por do të duhej që gjatë tërë vitit të ketë një përkushtim më të madh jo vetëm të mjekëve, por edhe të sferave tjera duke ditur se ky është një problem multi-sektorial dhe duke ditur që personat që janë të infektuar me HIV kanë nevojë për përkrahje të vazhdueshme.
Vazhdon trendi i rritjes së HIV/AIDS në botë. Sipas të dhënave të UNAIDS numri i të infektuarve në botë ka arritur rreth 33.3 milion prej të cilëve 30.8 milion janë të rritur, 15.9 milion femra dhe 2.5 milion fëmijë nën moshën 15 vjeçare.
Në vitin 2009 në botë janë infektuar 2.6 milion persona të rinj prej të cilëve 2.2 milion janë të rritur dhe 370 000 fëmijë. Në vitin 2009 në botë kanë vdekur 1.8 milion prej të cilëve 2.6 milion të rritur dhe 260 000 fëmijë.
Çdo ditë në botë infektohen rreth 14000 njerëz e rreth 8200 njerëz vdesin në ditë nga HIV/AIDS-i.
Krahas rritjes së numrit të HIV/AIDS-it në botë janë rritur edhe fondet për luftimin dhe parandalimin e HIV/AIDS-it. Në vitin 2001 ky fond ka qenë 2.1 bilion dollarë, ndërsa tani fondi për AIDS ka qenë mbi 6.1 bilion dollarë.
Kosova ende bën pjesë në grupin e vendeve me prevalencë të ulët të HIV/AIDS-it. Kosova ka 82 raste të evidentuara si HIV/AIDS që nga viti 1986 kur është raportuar për rastin e parë. Ky numër është i vogël krahasuar me përmasat me të cilat kjo sëmundje ka përfshirë botën. Mirëpo, kjo nuk do të thotë se Kosova e ka fituar luftën me HIV/AIDS-in, përkundrazi duhet angazhuar në mënyrë të vazhdueshme që numri i të infektuarve me HIV të jetë sa ma i vogël.
Kosova bën pjesë në grupin e vendeve më faktorë të lartë të rrezikut siç janë; migrimet e mëdha të popullsisë, numri i madh i shtëpive publike ku shumica e punëtoreve te seksit komercial janë nga vendet ku HIV/AIDS-i është më i madh se ne Kosovë (nga Moldavia, Bullgaria, etj), rritja e numrit të injektueseve intravenoz të drogave, të gjitha këto e bëjnë që Kosova të jetë një vend i rrezikuar nga infeksioni me HIV/AIDS.
Edhe në Kosovë sidomos pas lufte janë angazhuar të gjitha institucionet qeveritare dhe joqeveritare në parandalimin dhe luftimin e HIV/AIDS-it.
Gjatë kësaj periudhe kohore Institucionet Qeveritare dhe Joqeveritare të Kosovës kanë pas shumë aktivitete për informim dhe edukim të qytetarëve, janë hapur Qendrat për Këshillim dhe Testim Vullnetar për HIV/AIDS, ka filluar trajtimi me terapi Antiretrovirale i të sëmurëve me AIDS.
Në kuadër të këtyre angazhimeve njëra prej arritjeve të institucioneve të Kosovës është Plani i Strategjisë të Kosovës për HIV/AIDS për periudhën e ardhshme 2009-2013.
Tani është koha që të diskutohet sa ka arritur të realizohet Plani-Strategjik i Kosovës për HIV/AIDS dhe pastaj të filloj formimi i mekanizmave që janë përgjegjëse për përkrahjen e realizimit të këtij plani.
1 dhjetori është Dita Ndërkombëtare kundër AIDS-it. Sot flitet e shkruhet shumë për këtë sëmundje, por do të duhej që gjatë tërë vitit të ketë një përkushtim më të madh jo vetëm të mjekëve, por edhe të sferave tjera duke ditur se ky është një problem multi-sektorial dhe duke ditur që personat që janë të infektuar me HIV kanë nevojë për përkrahje të vazhdueshme.
Kosova duhet të ketë më shumë mbështetje financiare për luftimin e HIV/AIDS-it duke pas parasysh që numri i personave që kanë nevojë për trajtim nga kjo sëmundje po rritet vazhdimisht.
Një çështje me rëndësi për Kosovën është Grandi e Global Fondit (Found) për HIV/AIDS të cilin Kosova e ka fituar para dy viteve i cili fond do të duhej të shfrytëzoj në mënyrë sa më racionale me qëllim që Kosova të forcoj mekanizimet dhe institucionet për luftimin dhe parandalimin e HIV/AIDS-it në Kosovë.
Shpresojmë për një angazhim dhe përkrahje më të madhe të Qeverisë së Kosovës për parandalimin dhe luftimin HIV/AIDS-it me qëllim që Kosova ta ruaj vendin në mesin e shteteve me prevalencë të ulët të HIV/AIDS-it.
Shpresojmë se kjo do të ndodh.
Autori është koordinator i Qendrës për Këshillim dhe testim Vullnetar për HIV/AIDS në klinikën infektive-Prishtinë
/Telegrafi/
eng_Latn epo_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn srd_Latn