als_Latn ron_Latn tur_Latn
Rudina HOXHA
Marsida Bandilli eshte fituesja e Çmimit “Active Citizens of Europe”, nje çmim prestigjioz qe ajo e mori nentorin e kaluar ne nje ceremoni te organizuar ne shtet ishullin e bukur te Maltes.
“Arsyeja pse une u perzgjodha nga e gjithe Europa per kete çmim eshte per shkak te kontributit te paçmuar qe kam dhene per çeshtjet Europiane. Ne shume aktivitete te ndryshme nderkombetare, une kam perfaqesuar Europen, duke qene e angazhuar ne diskutimet dhe zhvillimet me te fundit qe ndodhin ne kontinentin Europian,” thote Bandilli ne nje interviste ekskluzive per “Dita”.
27 vjeçarja, qe jeton dhe kryen studimet ne Belgjike, shpreson se ky Çmim do te jete nje model frymezimi per te rinjte shqiptare per ta ndryshuar edhe shoqerine shqiptare.
Ju jeni fituese e nje çmimi te rendesishem siç eshte “Active Citizens of Europe.” Çfare do te thote per ju nje Çmim i tille dhe si do ta vini ate ne sherbim te shoqerise shqiptare?
Se pari, Rudina dua t’ju falenderoj per intervisten dhe mbi te gjitha per dedikimin tuaj ndaj çeshtjeve qe i takojne te rinjve. Ne muajin nentor te vitit 2014 une u shpalla fituese e çmimit Active Citizens of Europe, qe ne shqip do te thote Qytetaret Aktive te Europes. Ceremonia e ndarjes se çmimeve eshte mjaft prestigjoze dhe organizohet çdo vit ne qytete te ndryshme Europiane. Vjet ishte perzgjedhur shtet-ishulli i bukur i Maltes. Une pata mundesine qe te jem e pranishme personalisht, dhe te merrja trofeun nga Presidentja e Maltes, H.E, Marie Louise Coleiro Preca.
Arsyeja pse une u perzgjodha nga e gjithe Europa per kete çmim eshte per shkak te kontributit te paçmuar qe kam dhene per çeshtjet Europiane. Ne shume aktivitete te ndryshme nderkombetare, une kam perfaqesuar Europen, duke qene e angazhuar ne diskutimet dhe zhvillimet me te fundit qe ndodhin ne kontinentin Europian. Krahas kesaj, organizatoret vleresuan edhe aftesite e lidershipit qe kam treguar ne angazhimet e ndryshme qe kam pasur ne nivel kombetar dhe nderkombetar. Per kete çmim u nominova nga Znj. Ana Dervishi, e cila eshte Drejtoresha Ekzekutive e organizates “Pertej Barrierat” ne Shqiperi, ku une ofroj mbeshtetje te vazhdueshme per aktivitetet e ndryshme qe organizohen per te rinjte.
Megjithate, ne çdo eveniment ku jam ftuar dhe kam permendur edhe çmimin kam theksuar gjithmone se te qenit “Qytetar Aktiv i Europes” nuk me dedikohet mua personalisht. Ne fakt, ky çmim i dedikohet te gjithe te rinjve shqiptare te cilet japin kontributin dhe punen e tyre per te sjelle ndryshime pozitive ne vend. Kam bindjen se promovimi me i mire jo vetem i ketij çmimi, por me tej i te gjitha arritjeve te tjera te karrieres time profesionale eshte duke sherbyer si nje model inspirimi per te rinjte. Me pelqen te them shpesh se jam Ambasadore e vendit tim, ne Europe dhe ne bote. Pasi ne çdo eveniment nderkombetar me te rinjte nga e gjithe bota, mundohem te le nje pershtypje te mire per Shqiperine – nje nje vend i vogel i Europes Juglindore, por ku te rinjte qe jane forca me madhore e saj; kane horizont, flasin gjuhe te huaja dhe gjithmone bejne pyetje elokuente dhe nxisin debat ne lidhje me zhvillimet e fundit te Bashkimit Europian.
Si do ta perkufizonit konceptin e “Qytetarise Aktive” dhe si mund ta gjallerojme kete koncept ne Shqiperi?
Ne fakt ka shume debate mbi ate se çfare konsiderohet qytetar aktiv i nje shoqerie. Dhe po te shikojme pak edhe zanafillen e diskursit, kthehet prapa ne kohe ne idete Aristoteliane te qytetarise ne Athinen e Lashte. E ndersa ne kohen e demokracise Athinase ndoshta ishte me e lehte te identifikoje qytetarin qe merrte pjese ne ‘Agoran’ e famshme dhe diskutonte dhe votonte; sot eshte e veshtire te gjesh kritere demarkacioni.
Megjithate ne besimin tim nje qytetar behet aktiv ne momentin kur ndergjegjesohet se perveç jetes private, nderton dhe imazhin e tij publik. Me ndertim te imazhit publik i referohem pikesepari angazhimit qe çdokush nga ne ka ne jeten e tij publike. Te qenit anetar i biblotekes, student, i punesuar apo i papune – jane te gjitha shtresa te identifikimit vetjak qe ka secili prej nesh. E megjithate nese çdokush prej perfshihet edhe ne pune vullnetare, i vjen ne ndihme komunitetit ‘mbjell nje peme’, pa diskutim qe po i bejme ‘nje te mire’ te madhe vendit ku jetojme.
Ajo qe une verej sot eshte se ka shume te rinj ne Shqiperi qe kane vullnetin e duhur per te bere gjerat. Me ben te ndihem mese krenare kur takoj dhe degjoj per arritjet e ndryshme qe te rinjte shqiptare kane jo vetem ne Shqiperi, por me tej kudo ne bote. Dhe pikerisht qytetaria aktive eshte momenti i perbrendesimit te vlerave me te mirae te nje shoqerie. Pjesemarrja aktive, angazhimi civil, vullnetarizmi, pjesemarrja ne zgjedhje dhe votime – jane vetem disa nga shembujt e qytetarise aktive.
Ne kete kendveshtrim, do te doja t’i inkurajoja jo vetem te rinjte shqiptare por edhe qytetaret e tjere, te kene besimin dhe deshiren e mire per te bere gjera te bukura ne Shqiperi por edhe me tej. Besoj se ka ardhur momenti qe veçanerisht te rinjte e Shqiperise te kuptojne se zhvillimi dhe arritjet ne fushen sociale, ekonomike dhe politike realizohen nese jemi te gjithe se bashku prezent dhe kontribuojme ne kete proces.
Çfare keni mesuar nga eksperienca juaj jashte vendit kur vjen puna tek Qytetaria Aktive? Mund te na jepni ndonje shembull konkret?
Ne fakt, prej nje viti e gjysem jetoj ne Belgjike. Aktualisht jam duke zhvilluar studimet e Doktoratures per Shkenca Politike ne Universitetin e Anteerpit. Njekohesisht jam edhe aktive ne institucionet e Bashkimit Europian, ku angazhohem here pas here ne debate dhe marr pjese ne studime te ndryshme per tematikat qe lidhen me: zgjerimin e BE-se, zgjedhjet, qytetarine aktive etj.
Nga eksperienca e te jetuarit ne zemren e Europes, Belgjiken – kam mesuar se shtetet ne fakt nuk ndryshojne shume nga njeri-tjetri. Çdo vend ka rrjedhen e tij te zhvillimit, sfidat dhe problematikat specifike. E them kete pasi çdo shtet ku jeton, nuk eshte perfekt – por jane pikerisht sfidat sado te vogla apo te medha – ato qe na shtyjne te punojme per me mire. Dhe ndoshta siç thote edhe Paulo Coehlo, edhe njerezit jane jane pak a shume te njejte, pavaresisht vendit ku jeton. Per kete te fundit jam duke u bindur çdo dite.
Duke i vleresuar dhe respektuar si Shqiperine dhe Belgjiken per te mirat qe kane, me duhet te them se eshte veçanerisht nje tipar qe me ben pershtypje: sensi i organizimit. Ndoshta eshte edhe pjese e rrenjosur e kultures se vendeve te Europes Perendimore, por dedikimi ndaj punes, studimeve, aktiviteteve ekstrakurrikulare – kontribuon ne faktin qe qytetaret jane me aktive. Nje shembull konkret qe mund t’ju jap eshte gjate ‘konfliktit ne Ukraine’, se bashku me nje pjese te mire te kolegeve te mi, u mobilizuam duke protestuar ne Bruksel, ne ndertesat e institucioneve te BE-se. Aty kuptova sesa e rendesishme eshte te mbeshtesesh nje kauze te drejte, dhe te jesh i ndergjegjshem se çfaredo qe ndodh rreth teje, duhet te te beje me aktiv.
Si mund ta promovoje rinia Qytetarine Aktive? Ne ç’menyre? A mesohet ai? Kush duhet te perfshihet ne kete proces?
Kjo eshte nje pyetje shume e bukur. Do te doja shume qe pergjigja te ishte po aq e bukur dhe e thjeshte. Te jesh nje qytetar i mire dhe aktiv i shoqerise ku jeton eshte nje proces, ashtu siç eshte dhe vete ndertimi i shoqerise ku jetojme, demokratizimi, madje dhe integrimi Europian. E megjithate çdokush mund te jete nje qytetar aktiv i shoqerise ku jeton. Ne fund te fundit nese shoqeria eshte keshtjella prej rere, ata te cilet marrin pjese ne ndertimin e saj, jane domosdoshmerisht me aktivet.
Ne kete sens do te doja te ndaja pervojen time me ju, te cilen e permenda edhe gjate fjalimit ne Malte. Une u linda dhe u rrita ne nje familje te thjeshte ne Tirane. E megjithate besoj se kam marre me te miren jo vetem nga familja ime, por nga gjithe vlerat e shoqerise dhe kultures shqiptare. Nje rol te çmuar ne formimin tim si lider ka pasur i gjithe sistemi arsimor ne Shqiperi, ku une jam shkolluar. Por gjithashtu edhe organizatat rinore, dhe padiskutim Universiteti i Tiranes – Harvardi i Shqiperise.
Qytetaria aktive eshte njesoj si dija – shume e bukur per ta pasur, akoma dhe me e bukur kur e transmeton tek te tjeret. Prandaj qytetaria aktive mesohet duke ndjekur modelin dhe shembullin me te mire te saj, duke inkurajuar dhe inspiruar te rinjte qe te jene nje ‘ze i fuqishem’ i shoqerise se tyre. Ne kete proces mund te perfshihen shume aktore: qe nga institucionet arsimore dhe organizatat e ndryshme rinore dhe deri tek individet si shhembujt me te mire te aktivizimit ne fushen sociale, ekonomike dhe politike.
Si filloi e gjithe kjo perfshirje e juaja ne aktivitete te pambarimta akademike, rinore dhe sociale?
Per te gjithe ata qe me njohin, e dine se une jam nje natyre kurioze. eshte pjese e personalitetit tim kurioziteti dhe deshira per te pasur njohuri ne fusha te ndryshme. Ne fakt ndonjehere kur e mendoj, trembem kur e di se ka nje milion gjera qe nuk do te jem asnjehere ne gjendje t’i pergjigjem, apo edhe t’i njoh. Ajo qe dua te them eshte se dija eshte e pafundme, dhe gjithmone kam pasur qasjen per t’ju perafruar asaj…
Ne momentin kur kam filluar studimet e larta per Shkenca Politike ne Universitetin e Tiranes kam kuptuar ne fakt se koha kalon shume shpejt. Keshtu fillova te kuptoj vertet rendesine e ‘te qenit i ri’. Dhe duke ndjekur modelet e akademikeve dhe liderave te medhenj te botes, fillova te ndjek kurse te ndryshme te lidershipit, te udhetoja ne konferenca dhe trajnime nderkombetare, dhe te zbuloja me shume per kulturen e vendeve te tjera. Dalengadale fillova te kuptoja se ne fakt lider nuk behesh, por lind i tille. Dhe momenti kyç kur zbulon se je lider, eshte kur kupton se ke lindur i tille. Me tej zbulova kuptova se me pelqen bota akademike, kerkimi shkencor; krahas te qenit aktiv ne organizata dhe rrjete te ndryshme nderkombetare.
Sot jam fituesja e çmimit Qytetaret Aktiv te Europes, por kam pasur mundesine te takoje shume nga lideret dhe udheheqesit e botes dhe te Bashkimit Europian, madje te jem dhe ne te njejtin panel diskutimi me ta. Besoj se gjithçka buron nga vullneti dhe deshira ime per te qene aktive, dhe per te transmetuar pozitivitet tek njerezit qe me rrethojne. Pa diskutim, ja dedikoj te gjitha arritjet e mia familjes time, qe jane burimi me i madh i mbeshtetjes per mua.
Kush jane planet tuaja per te ardhmen? Cili mund te jete kontributi juaj ne perpjekjet e Shqiperise per te hyre ne BE?
Ne planet e mia afatshkurtra eshte perfundimi i studimeve te Doktoratures me sukses. Edhe ne nje interviste te meparshme per Radio 1 ne Belgjike, kam permendur se do te kisha deshire te vazhdoja te mbroja çeshtjen e integrimit te Shqiperise ne BE, ne Bruksel. Megjithese ‘Zgjerimi i BE-se’, nuk eshte nder prioritetet e Komisionit te Ri te BE-se, kam bindjen se shume shpejt do te rikthehet ne vemendjen e politike-beresve ne Bruksel. Nje pjese e padiskutueshme e planeve te mia eshte pjesemarrja si spikere ne shume konferenca shkencore-akademike ne Europe, nje pjese e mire e te cilave tanime kane zene vend ne axhenden time. Por sigurisht qe ne Shqiperi jam duke vijuar disa projekte te tjera qe lidhen me lidershipin e te rinjve.
Ne interesat e mia ne te ardhmen perfshihet sigurisht nje angazhim i mundshem ne institucionet e Bashkimit Europian, ne Bruksel. Edhe pse kam nje pasion per pjesen ekzekutive te BE-se, Komisionin Europian – jam e sigurt se çfaredolloj mundesie e perfshirjes time – do te thote edhe nje lobim i mire i çeshtjes se anetaresimit te Shqiperise ne BE. Ne fund te kesaj interviste mjaft te kendshme mund te them me bindje se do vazhdoj te punoj me te njejtin dedikim dhe perkushtim per te dhene nje kontribut te mire jo vetem per Shqiperine, por edhe me tej edhe per Europen.
Botuar nga Gazeta DITA, 10.03.2015
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn