als_Latn lit_Latn est_Latn
Dhoma e Gjykatėsve e Tribunalit tė Hagės, dje e peshoi drejtėsinė, e cila pėrfundoi me njė kompromis nė dėm tė eprorėve tė UĒK-sė, tė cilėt qenė akuzuar pėr krime lufte nga kryeprokurorja e kėtij Tribunali, zonja e mirėnjohur, Karla del Ponte, e cila fytyrėn e saj tė vėrtetė dhe disponimin antishqiptar e shprehu publikisht nė ditėn e fillimit tė gjykimit kundėr ish komandantit tė Zonės Operative tė Dukagjinit, Ramush Haradinaj dhe dy eprorėve tė UĒK-sė Lahi Brahimaj dhe Idriz Balaj. Me fjalimin e saj paragjykues dhe tė pandejė pėr njė autoritet, qė pėrfaqėson njė gjykatė ndėrkombėtare, ajo mundohej ta vuloste qė nė fillim fatin kundėr kėtyre tre tė akuzuarve. Ajo ishte shprehur me njė gjuhė fyese e pėrēmuese nėn ēdo nivel tė korrektėsisė sė pėrfaqėsimit tė njė institucioni. Kryeprokurorja me fjalimin e saj fyes e akuzues, asokohe bėnte pėrpjekje qė paraprakisht ti demonizonte ēlirimtarėt e Kosovės dhe nė kėtė mėnyrė pretendonte ta njolloste edhe tėrė luftėn heroike ēlirimtare dhe fitimtare tė UĒK-sė.
Trupi gjykues kishte dėgjuar me vėmendje tė gjithė dėshmitarėt, nė mesin e tyre edhe policė dhe kriminelė serbė, tė cilėt kishin vrarė dhe kishin masakruar popullatėn civile shqiptare nė Kosovė. Prokuroria duke u mbėshtetur nė deponimet e tilla, bėri pėrpjekje qė tre tė akuzuarit tė shpalleshin fajtorė pėr krime lufte dhe tė denoheshim me nga 25 vjet burg. Mbrojtja e bindur nė pretendimet e prokurorisė, qė nė fillim mori pozicion pasiv sa i pėrket ballafaqimit tė fakteve, e bindur se akuzat e tilla nuk ishin valide, as mund tė merreshin si rrethana reale, me faktin se dėshmitarėt ishin nga radhėt e regjimit kriminal tė Milosheviqit.
Nė fund tė kėtij gjykimi, Dhoma e Gjykatėsve, pasi kishte analizuar nė hollėsi tė gjitha deponimet, mė 3 prill 2008, mori vendim pėr shpalljen e pafajėsisė pėr ish komandantin e Zonės sė Dukagjinit, Ramush Haradinaj dhe pėr eprorin, Idriz Balaj, i cili sipas tė njėjtave akuza po mbahet nė vuajtje tė dėnimit, qė ia ka shqiptuar njė gjykatė ndėrkombėtare nė Kosovė. Ai nė fakt, as u lirua nga akuza, as u lirua nga burgu. Dhe pėr ta shpėtuar procesin, Trupi gjykues shpalli fajtor, ish eprorin e UĒK-sė Lahi Brahimaj, tė cilin e dėnoi gjashtė vjet burg. Po kėshtu ishte vepruar edhe nė Gjykimin kundėr Fatmir Limajt, Isak Musliut dhe Haradin Balės. Shpallja fajtor e Haradin Balės, u bė me qėllim tė mos dėshtonte procesi kundėr luftėtarėve tė UĒK-sė.
Nga do qė tė analizohen kėto dy procese politike nga Tribunali i Hagės, fitohet pėrshtypja se ky Tribunal ėshtė i ndikuar politikisht dhe nė shumė raste nuk bėn dallim mes palėve ndėrluftuese, Po ashtu, Tribunali ka bėrė dhe po bėn pėrpjekje qė tė gjitha palėt e pėrfshira nė luftė dhe nė konfliktet ndėretnike nė ish Jugosllavi, t i paraqesė sė palė tė implikuara nė krime. Nė kėtė mėnyrė hetohet tendenca e relativizmit, tendencė kjo e cila e dėmton rėndė ēdo institucion tė drejtėsisė, meqė kurrė dhe asnjėherė nuk mund tė trajtohen njėjtė dhunuesit, kriminelėt, vrastarėt me ata qė janė detyruar tė mbrohen, me ata, tė cilėt pėr tė mbijetuar janė detyruar qė nganjėherė t i ndėrprejnė edhe lidhjet e disa bastardėve, tė cilėt kanė bashkėpunuar me regjimin. Kėshtu ka ndodhur dhe ndodh kudo nė tė gjitha luftėrat ēlirimtare dhe nė tė gjitha vendet e botės. Kėshtu ka ndodhur gjatė tėrė historisė sė civilizimit, kudo nė botė.
Pretendimet e pamatura tė disa analistėve tanė pėr ta paraqitur Hagėn si institucion tė drejtėsisė, pėr tė konstatuar se nė Hagė paska fituar drejtėsia, janė pretendime tė ngjyrosura me natyrėn pacifiste, me trashėgiminė e mentalitetit tė robit. Sepse tė shpallėsh tė pafajshėm tė akuzuarin, i cili ka vuajtur tri vjet nė burg, ēdo kund nė botė tėrė procesi cilėsohet si dėshtim, jo vetėm i Prokurorisė por edhe i Gjykatės, e cila nuk ka lejuar qė pala e akuzuar tė mbrohet nė liri. Praktika e tillė e mbrojtjes nė liri nuk ėshtė aplikuar vetėm pėr shqiptarėt nė Tribunalin e Hagės, ndėrsa nė formė selektive ėshtė aplikuar pėr tė akuzuarit nė Serbi, nė Bosnje dhe nė Kroaci.
Familja e njohur atdhetare, Haradinaj, e cila ka kaluar nėpėr sfida shumė tė rėnda dhe tė rrezikshme ka arsye tė gėzohet pėr lirimin e Ramushit, por askush nuk ka arsye tė festojė, sepse nė Tribunalin e Hagės nuk ka fituar drejtėsia, por ėshtė kursyer Prokuroria dhe veēanėrisht Karla del Ponte, e cila sikur ėshtė dėshmuar me fakte dhe argumente nė mjetet e informimit, nuk i ka publikuar dokumentet me tė cilat do tė fajėsohej regjimi i Beogradit pėr krimet e luftės nė Kroaci, nė Bosnje e Hercegovinė dhe nė Kosovė.
Nė Burgun e Sheveningenit ndodhen duke vuajtur dėnimet edhe dy luftėtarė tė lirisė, nė burgjet e Kosovės ndodhen me qindra, po ashtu edhe nė burgjet e Sllavomaqedonisė. Nuk duhet ushqyer iluzione se nuk do tė ketė edhe akuza tė tjera gjithnjė duke u bazuar nė aktakuzat e ngritura nga Ministria serbe e Drejtėsisė. Pikėrisht duke u mbėshtetur nė kėto akuza tė Beogradit janė shpallur fajtorė dhe janė dėnuar qinda luftėtarė tė lirisė.
Fushata e ndjekjes penale kundėr luftėtarėve tė UĒK-sė nuk ka marrė fund. Pėrkundrazi ka paralajmėrime se ajo do tė rifillojė, me qėllim qė tė devalvohet nė tėrėsi lufta ēlirimtare, nė mėnyrė qė tė demonizohet njė praktikė e tillė e luftės pėr liri, e cila mund tė frymėzojė avangardėn e popujve tė shtypur e tė robėruar.
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn