als_Latn lit_Latn mlt_Latn
Burrnesha e Malėsisė sė Gjakovės
Rukie Rama jeton prej gati 20 vitesh nė Belgjikė. Nė vitin 1993 u largua nga Shqipėria, ndonėse pėr asnjė moment nuk u nda prej vendit tė saj. Atje iu dha mundėsia tė jepte sėrish mėsim, madje nė gjuhėn shqipe, pėr emigrantėt shqiptarė atje. Ishte ajo nismėtarja pėr hapjen e kėtyre klasave tė veēanta.
Pas njė kohe tė gjatė, protagonistja e njė prej historive mė tė bujshme nė kohėn e diktaturės viziton qelinė e saj nė Burgun e Bajram Currit, duke u kthyer pas nė kohė, nė kujtime e saj tė dhimbshme. Rukie Rama, vajza qė sfidoi operativin e Sigurimit tė Shtetit, duke i hedhur poshtė gėnjeshtrat me njė vėrtetim virgjėrie, sot i ka kaluar tė 60-at. Me njė kujtesė pėr tu pasur zili, ajo na tregon pėr njė intervistė tė gjatė nė gazetėn Panorama tė Tiranės pėr kohėn e burgut, bashėvuajtėset dhe provokatoret.
Kėrkimi i ditarėve tė sekustruar nga sigurimi i shtetit
Kur ajo tė thotė emrin, e pamundur ta mposhtėsh mėrmėrimėn: vajza me gėrshet ! Flokėt e dendur i mban ende tė mbledhur, por jo mė tė thurur Nė fytyrė ruan ende tiparet e rregullta, qė koha u ka shtuar rrudhat dhe fisnikėrinė. Rukie Rama ėshtė nga ato qė ne rėndom i quajmė zonjė grua. E gjithė qenia e saj tė ngjall respekt; mėnyra se si tė drejtohet me aq delikatesė, pėrpjekja pėr tė mos i rėnduar askujt me fjalė apo qoftė edhe veshja e pėrkorė bardh e zi, ku spikasin dy radhė perlash qė i qarkojnė qafėn. Pėr dikė qė ka dėgjuar historinė e saj, takimi i parė ėshtė pak i sikletshėm. Si tė sillesh e tė pyesėsh njė grua qė ka kaluar nė qeli moshėn mė tė bukur, pa e lėnduar? Ndonėse burrnesh Tropoje, e pamundur ti shpėtojė pėrlotjes. Dhimbja i shtrėngon gjoksin e ti ndjen se lotėt e saj janė ngjitės. Tė ngrihen nė fyt e nuk mundesh ti pėrcjellėsh. Nuk doja tju ngarkoja, thotė ajo, si tė ishte fajtore pėr historinė e saj. Rukie Rama jeton prej gati 20 vitesh nė Belgjikė. Nė vitin 1993 u largua nga Shqipėria, ndonėse pėr asnjė moment nuk u nda prej vendit tė saj. Atje iu dha mundėsia tė jepte sėrish mėsim, madje nė gjuhėn shqipe, pėr emigrantėt shqiptarė atje. Ishte ajo nismėtarja pėr hapjen e kėtyre klasave tė veēanta. E gjitha kjo i falte gėzim dhe i jepte forcė pėr ta parė jetėn pozitivisht. Me gjithė angazhimin e saj nė Bruksel, ajo kthehet herė pas here nė vendin e saj, nė Bajram Curri. Atje ka varret e prindėrve, atje ka kaluar vitet mė tė bukura e tė trishta
U kthye edhe kėtė verė. Pėrveē ritit tė vizitės nė varret e prindėrve, ajo kishte edhe njė qėllim tjetėr. Madje dy Tė vizitonte qelinė e saj nė Burgun e Bajram Currit dhe tė gjente ditarėt e sekuestruar nga Sigurimi i Shtetit. Tė paktėn njėrin prej kėtyre misioneve e kreu. Vizitoi qelinė nr.7. Aty ishte qelia e ftohte, e ngushtė.. E iu bė se dėgjoi zhurmėn e zinxhirėve, goditjet, ulėrimat Iu bė se pa lotėt e nėnės teksa pėrshkonte korridoret e errėt Nė vitin 1975, Rukie Rama ishte vetėm 25 vjeēe. Fshatrat e Tropojės nuk kishin parė vajzė mė tė bukur e mė tė zgjuar se ajo. Ishte drejtoreshė shkolle nė njė nga fshatrat mė kufitarė tė Shqipėrisė. Ishte aso kohe kur njė operativ i Sigurimit ia vuri syrin, por vajza nuk e pėrfilli. Kaq u desh qė mbi mėsuesen tropojane tė binin breshėri akuzash. E akuzuan si agjente dhe madje operativi dėshmoi se vetė Rukia i ishte rrėfyer atij, teksa kalonin ca ēaste intime bashkė. Ai pretendoi ta kishte tė dashur Rukien. Pėr vajzėn ky turp nuk mund tė mbahej. Kėrkoi ti bėnin ekspertizėn mjekėsore. Sot, kur e kujton atė kohė, i vjen tė qeshė me veten. Kisha lexuar shumė, por pėr kėtė punė nuk dija kurrgja. Ekspertiza i dha tė drejtė Rukies. Ajo ishte e virgjėr. Nga 25 vjet burg qė e dėnuan, ajo bėri vetėm 7, tė cilėt i kaloi nė Bajram Curr, Kuēovė e Kosovė tė Elbasanit. Nė njė bisedė, Rukie Rama na tregon pėr vitet e burgut, bashkėvuajtėse nė Burgun Politik tė Kuēovės, ku vuanin dėnimin edhe 13 gra ruse. Ajo tregon pėr provokatoret qė i fusnin nė dhomė dhe episode qė nuk i shqit dot nga mendja.
E dėnuan me 25 vjet burg se nuk pranoi tė bėhej dashnore e njė sigurimsi tė Enver Hoxhės
Unė vij gjithnjė nė Shqipėri, jo sepse mė mungon ndonjė gjė atje, por mė mungon ndjenja, mė mungon atdheu, dashuria qė marr edhe nga gurėt e varreve tė prindėrve tė mi. Vi kėtu tė ēlodhem, tė marr forcė pėr tu kthyer sėrish atje ku jam. Njeriu jeton jetėn reale, por ruan edhe kujtimet, atė qė ka kaluar, qoftė pėr mirė e qoftė pėr keq. Jeta ime ka qenė e veēantė. Kam kaluar shumė vėshtirėsi, por me sytė e mendjes e paramendoj atė vuajtje qė kanė kaluar njerėzit e mi nė burgosjen time. Kur u arrestova, mė kishte vdekur babai, po nėna, vėllezėrit dhe motra mė kanė ndenjur pranė dhe, kur vete te guri i varrit tė nėnės sime, shkoj e kėrkoj falje.
Kam dėshirė tė lė diēka tė shkruar nga dora ime, por njeriu duhet tė jetė shumė i sinqertė nė kėsi rastesh, sepse ndonėse ai nuk do tė jetė mė, shkrimi do tė mbetet dhe njerėzit kur ta lexojnė tė gjykojnė mbi bazėn e sė vėrtetės. Gjithė jetės kam mbajtur ditar. Nisa qysh se shkova nė shkollėn e mesme Pedagogjike tė Shkodrės, pastaj fillova jetėn time me shumė dashuri, me njė pasion tė ēuditshėm, mėnjanova jetėn time individuale pėr tu bėrė pjesė e jetės sė malėsisė. Fatkeqėsisht, ditarėt e mi pėrfunduan nė dosjet e asaj kohe. U sekuestruan bashkė me librat e mi. Rastėsia e dha qė tė lexoj nė gazetėn tuaj pėr librin e Liri Gjolikut, ku ishte njė pjesė edhe pėr jetėn time. Ajo e cekte pak edhe punėn e ditarėve, qė i kishin marrė pėrpara se tė burgosesha dhe bėra ēėshtė e mundur pėr ta takuar atė person, qė tė nxjerr diēka nga ato fletore, qė pėr mua ishin njė thesar. Krahas mallit pėr vendin, kjo ishte njė tjetėr arsye qė mė shtyu pėr tė ardhur. Prej vitesh isha nė dilemėn pėr tė pasur njė fotografi tė asaj qelie ku u burgos rinia, jeta, ku u varros gjithēka. Prej vitesh pyesja veten nėse duhet ti thosha ndokujt tė mė ndihmonte pėr kėtė, a duhej ta rėndoja sėrish shpirtin tim me atė pjesė tė sė kaluarės sime, ku kisha dhimbjet e mia, gjakun tim, lotėt qė nuk ka det ti mbaj. Ishin lotėt e njė vajze tė re tė mbyllur nė qeli. Gjithmonė mė vinte ndėrmend qė prej asaj pseudo dritareje shihja njė pemė, dardhė apo plep, nuk e di ēishte. Syri mė zinte njė gjeth. Unė datat i numėroja me dritėn dhe ngrysjen. Ai gjeth ra nė datėn 27 dhjetor dhe mu duk sikur u shkėputa nga jeta pikėrisht atė ditė. Dhe doja tė shkoja sėrish. Shkova nė Bajram Curr ku gjeta njė personel tė kulturuar, qė e di se ēdo tė thotė vuajtje e njeriut, bashkėkohor. I kėrkova drejtorit tė Burgut qė tė kisha tė paktėn njė fotografi tė asaj qelie. Ai organizoi njė takim tė veēantė me njerėz tė nderuar tė Bajram Currit, psikologė tė Burgut dhe dy shkrimtarė. Ishte njė ndjesi e papėrshkrueshme kur ngjita sėrish shkallėt e burgut. Ato shkallė qė ngjiste nėna ime pėr tė mė sjellė ndėrresat e nuk mė shihte dhe, qė nė momentin qė hyra nė oborr e deri lart, vetėm lot kisha, por pashė lot edhe nė sytė e atyre qė mė rrethonin. E pėrshkova korridorin e atij burgu jo me njė ndjenjė frike, sepse e dija se nuk do tmė bėnin asgjė, por edhe nėse, mosha ka kaluar e jeta ka ikur, por mė vinin nėpėr mend dhimbjet, ulėrimat, jo vetėm tė miat, por edhe tė tė tjerėve kur i lidhnin. Por, e pata kurajėn tė hyja nė qeli (vijon)
lit_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn