als_Latn lit_Latn uzn_Latn
Helmimi i opinionit pėrmes medieve, nė Kosovė ka vazhduar edhe pas luftės, kur gazetarėt, analistėt dhe disa nga intelektualėt shqiptarė, tė cilėve iu kishte rrėshqitur nėn kėmbė toka e Atdheut, gjatė kohės sė luftės sė UĒK-sė, u rikthyen ngadhėnjimtarė pas kordonėve ushtarakė tė NATO-s, nė korrik-gusht tė vitit 1999, ndėrsa qė disa tė vetėshpallur tė vdekur e tė vrarė nga regjimi i Milosheviqit, u ringjallen dhe u kthyen nė Kosovė, duke anatemuar UĒK-nė, e cila iu kishte prishur disa nga ēerdhet, po jo edhe strofujt e shumtė, ku ata me decenie tė tėra i kishin ēelur vezėt e tradhtisė dhe bashkėpunimit me pushtuesit serbė e sllavė.>>>
Kritika dhe anatema kundėr luftės sė UĒK-sė kishin drejtuar dhe drejtojnė aktualisht, sidomos: Baton Haxhiu, Veton Surroi, Shkėlzen Maliqi, Bajrush Morina, Migjen Kelmendi, Jeta Xharra, Nexhmedin Spahiu, e disa tė tjerė, ish kuadro e zyrtarė jo vetėm mediatikė tė Kosovės, por edhe funksionarė dhe persona me ndikim sidomos nė lidhjet e tyre tė fuqishme me UNMIK-un dhe shėrbimet e shumta tė huaja, tė cilat asokohe u instaluan nė Kosovė. Koha mė vonė do tė tregojė se ata, asnjėherė nuk i ndėrprenė kumbaritė e tyre me ish-padronėt e Beogradit.
Pas luftės, ata filluan helmimin e opinionit liridashės tė Kosovės. Fillimisht kėto ēerdhe tė horrave rifilluan punėn nė mediet e tyre, qė nuk kishin pėsuar asnjė dėm nga lufta dhe pėrpjekjet e tyre tė para bėheshin me qėllim pėr tė mbjellė konfuzion, se Kosovėn e kishte ēliruar NATO-ja, se Rugova ishte udhėheqėsi i shqiptarėve tė Kosovės, se UĒK-ja kishte qenė njė organizatė luftarake, e cila kurrė nuk ishte ngopur me bukė e me rroba dhe lėrė mė tė kishte luftuar Serbinė, se luftėtarėt e UĒK-sė po kryenin krime fashiste kundėr serbėve tė mbetur nė Kosovė, sikur kishte shkruar Veton Surroi, dhe shkrime tė natyrės sė tillė, tė cilat gjenin mbėshtetje tė fuqishme nga administrata e UNMIK-ut.
Pretendimet e disa intelektualėve pėr kundėrvėnie gėnjeshtrave dhe demonizimit tė tillė tė luftės, u dėnuan nė radhė tė parė nga njė segment i kreut politik tė luftės, i cili kishte filluar tė transformohej, sipas kėrkesave tė administratės ndėrkombėtare.
Duke gjetur njė terren tė pėrshtatshėm pėr veprim, duke pasur pėrkrahjen pa rezervė tė UNMIK-ut dhe tė administratave tė huaja, tė cilave u shėrbenin po aq besnikėrisht, sa iu kishin shėrbyer edhe formacioneve tė ish regjimeve jugosllave e serbe, ata, arritėn ta helmojnė opinionin me gėnjeshtra, duke drejtuar gishtin drejt ish ushtarėve tė UĒK-sė, pėr tė gjitha krimet, plaēkitjet, vjedhjet, e paudhėsitė qė i bėnin keqbėrėsit kudo nė Kosovė, nė vitet e para pas luftės.
Nė tė gjitha mediumet me ndikim nė publik u rikthyen ish-gazetarėt e redaktorėt, qė kishin diferencuar intelektualėt liridashės gjatė viteve tė robėrisė. OSBE-ja themeloi Zyrėn e ashtuquajtur tė Komisarit tė Medieve tė Pavarura nė Kosovė ku vazhduan punėn edhe ata shqipfolės, qė i kishin shėrbyer regjimit tė Milosheviqit dhe tė cilėt kishin pranuar dhe kishin punuar nėn masat e dhunshme. Disa nga ata qė konsideronin se ishin tė rrezikuar personalisht i ruante KFOR-i e mė vonė policia e UNMIK-ut. Tė tillėt konsideroheshin tė rrezikuar nga UĒK-ja, edhe pse ajo ishte shpėrbėrė.
Nė kushte dhe rrethana tė tilla, kreu i luftės, i cili tashmė ishte instaluar nė Prishtinė dhe po bėnte lėshime pas lėshimesh, nuk tregoi asnjė interesim pėr fuqizimin e medieve tė luftės, pėrkundrazi bėri pėrpjekje ti shuajė e ti diskreditojė, pėr shkak tė njė segmenti kundėrvėnės, qė nuk pajtohej me rrėnimin, qė qysh atėherė kishte filluar t iu bėhej vlerave tė luftės, sidomos me rastin e transformimit tė UĒK-sė, pa asnjė kusht, qė do tė lidhej me pavarėsinė e Kosovės, apo krijimin e Ushtrisė sė Kosovės. Nė kohėn kur kreu i luftės po copėzohej, meqė tė gjithė nuk bėheshin dot kryeministra, ministra e deputetė, ata u ndanė dhe u degdisėn nė shumė parti, ku tashmė luftojnė dhe duan t ia nxjerrin sytė njėri-tjetrit, jo pėr Kosovėn por pėr pushtetin.
Nė kushte dhe rrethana tė tilla, nė gazetarinė shqiptare tė Kosovės u rikthye fryma e dikurshme e diferencuesve ideopolitikė, ndėrkohė qė nė krye tė medieve u postuan gazetarėt dhe redaktorėt e kohės sė regjimeve vasale e mercenare tė Ali Shukriut, Dushan Mugoshės, Rrahman Morinės e Azem vllasit. Nė RTK u kthye sėrish, diferencuesi me damkė i intelektualėve liridashės, ish drejtori i RTP-sė, Agim Zatriqi, nė TV 21 ish diferencuesit e RTP-sė. Koha Ditore e Veton Surroit, qė nuk e kishte ndėrprerė botimin as gjatė kohės sė luftės, meqė ishte e regjistruar nė Beograd, tashmė ishte bėrė kompani dhe kishte themeluar edhe KTV-nė, ndėrkohė qė gazetarėt dhe redaktorėt e luftės sė UĒK-sė, Kosova e Lirė dhe Zėri i Kosovės nė fillim edhe Kosovapress, u anashkaluan dhe ata u detyruan tė luftojnė pėr ekzistencė. Shkėlzen Maliqi dhe Baton Haxhiu, tė cilin e kishte pėrzėnė nga Koha Ditore, Veton Surroi, themeluan gazetėn Ekspress e mė vonė TV Klan Kosova, ndėrsa ish-diferencuesit dhe distributorit tė programeve tė Beogradit pėr Nova Godina, ( versionet shqip) nė Kosovė, nė vitet 90, Migjen Kelmendit iu dha licenca pėr TV-nė tė quajtur Rrokum, gazetėn, Java e kėshtu me radhė. Pas luftės filloi botimin nė Kosovė edhe Bota sot e cila luftėn e vetme dhe pa kompromis e kishte drejtuar kundėr kuadrove tė luftės sė UĒK-sė dhe pėrgjithėsisht kundėr tėrė trashėgimisė revolucionare e liridashėse tė Kosovės. Kjo gazetė e LDK-sė, pėr disa vite u financua nga Buxheti i Kosovės dhe u shpėrnda falas me qėllim tė propagandimit kundėr luftės sė UĒK-sė. Madje nga buxheti i Kosovės janė paguar edhe sa e sa dėnime pėr sharje, shpifje e gėjeshtra tė kurdisura nga gazetarėt e redaktorėt e kėsaj gazete. U shua Rilindja (Bujku) vetėm sepse nė mesin e redaktorėve u pranuan nė punė disa nga gazetarėt e luftės sė UĒK-sė. Ky ristrukturim i ish nomenklaturės mediale tė Kosovės, ēuditėrisht pati dhe vazhdon ta ketė pėrkrahjen e Kuvendit tė Kosovės, Kryeministrisė dhe tė shumė krerėve tė luftės, tė cilėt tashmė kanė pėrjashtuar, apo kanė lėnė tėrėsisht anash, sidomos mediet e themeluara nė kohėn e luftės nga SHP i UĒK-sė.
Nė kushte dhe rrethana tė luftės sė brendshme pėr pushtet u shpėrbė Lėvizja Popullore e Kosovės dhe u mbyll Zėri i Kosovės, revista e vetme opozitare shqiptare, e drejtuar kundėr regjimit serb pėr vite tė tėra.
Nė kushte dhe rrethana tejet tė vėshtira mbijetoi Epoka Re.
Duke qenė kėshtu, duke lejuar tė krijohet njė skenė e tillė mediale, uniforme, postkomuniste nė brendi dhe me fasadė demokratike, horrat dhe spiunėt e Serbisė, nacionalizmin dhe irredentizmin shqiptar, tashmė 13 vjet pas luftės e quajnė ēerdhe tė horrave. Tė burgosurit politikė i quajnė argatė tė Serbisė, luftėtarėt e UĒK-sė i quajnė terroristė, veprimtarėt e SHIK-ut i quajnė spinė, (po ashtu tė Serbisė), ndėrsa shqiptarė tė ndershėm dhe tė vėrtetė, sipas tyre janė vetėm ata qė flasin e shkruajnė gegenisht, ( tė njohur nė kohėn e Serbisė si posteni shqiptari), ata qė luftojnė kundėr idesė sė bashkimit kombėtar, ata qė alfėn dhe omegėn e angazhimit tė tyre e kanė diskreditimin e vlerave autentike kombėtare, duke vėnė nė dyshim dhe duke etiketuar tė gjitha personalitetet e njohura kombėtare, duke bėrė fushatė mediale, (sidomos nė RTK), kundėr gjuhės standarde, fushatė pro krijimit tė kombit hibrid kosovar, fushatė kundėr besimit islam tė shqiptarėve e fushata tė tjera nė esencė antikombėtare, antifetare dhe antimorale.
Ne, nuk jemi befasuar asnjėherė kur horrat titistė e rankoviqistė na kanė etiketuar, sipas recetave serbe, nuk befasohemi as sot, kur pėrditė shohim me sy e dėgjojmė me vesh 10 apo 15 horra gazetash dhe televizionesh, tė cilėt blasfemojnė vlerat morale dhe kombėtare, sepse tekefundit kjo ėshtė liria e shprehjes dhe mendimit, por ėshtė befasues, i panatyrshėm dhe antidemokratik fakti, qė vetėm kėta 10-20 horra tė jenė tė pranishėm, nė tragete e markete tė faqes sė zezė tė RTK-sė, tė cilėn e financon buxheti i Kosovės nga taksapaguesit e vendit. Kosova ka mijėra intelektualė nė nivelit kombėtar dhe ndėrkombėtar, ka mijėra doktorė shkencash e intelektualė tė dėshmuar, dhe vetėm Prishtina ka qindra tė tillė. Ndėrsa, pėr ēdo problem, debat, koment nė RTK prezantohen: Azem Vllasi, Jusuf Buxhovi, Halil Matoshi, Migjen Kelmendi, Jeta Xharra, Baton Haxhiu, Bajrush Morina, Mazllum Baraliu, Ismajl Hasani, (disa emra tė panjohur madje nė lagjet e tyre, por qė tregojnė zell pėr tė sharė e pėr tė fyer gjuhėn standarde) e shumė tė tjerė, qė tė gjithė ish-regjentė besnikė tė regjimeve okupatore sllave.
Natyrisht, se me rastin e pėrzgjedhjes sė atyre, qė duhet tė ftohen nė debate nga redaktorėt e RTK-sė, nganjėherė nuk mungojnė as intelektualėt e vėrtetė, por raporti i forcave ėshtė dy apo tre nga ēerdhet e horrave, dhe njė nga pala tjetėr e domosdoshme pėr debat, sidomos pėr debatet lidhur me diskreditimin e standardit tė gjuhės shqipe tema e preferuar targetantit mutandis tė RTK-sė.
Ēuditėrisht, kjo njėanshmėri e tejshprehur, ky klan i faqes sė zezė dhe jashtėqitjeve tė kombit, pranohet si diēka normale nga financuesit e medieve, edhe pse ėshtė vėshtirė tė besohet se ata pajtohen me prezantime tė tilla sterotipesh tė shtrydhur e tė klonuar tė ish regjimeve. E tmerrshme ėshtė nėse ata pranojnė kėtė gjendje, edhe nėse janė tė shantazhuar me qėllim pėr tė krijuar mediume, qė pretendojnė ta pastrojnė trurin e shqiptarėve nga pėrmbajtjet kombėtare.
Por, ja qė Kosova ėshtė vendi i paradokseve, vendi ku bėjnė eksperimente dhe plane pėr shkombėtarizim shtetet e ndryshme tė Evropės dhe tė botės, vendi i shqiptarėve, ku kanė derdhur gjakun rrėke pėr liri qindra e mijėra liridashės, dhe vendi mbase i vetmi nė botė ku lejohet tė fyhet e shahet ai gjak. Lejohet qė njė tip, madje pėr koincidencė natyre, me fytyrė tipike tė Judė Iskariotit, tė zgėrdhihet me njė mimikri majmune, duke sharė e duke fyer patriotizmin shqiptar dhe duke e quajtur azil, apo ēerdhe horrash, para njė fytyrė-derri, qė udhėheq njė emision tė horrave, duke etiketuar patriotėt liridashės dhe ata qė i sollėn liri kėtij vendi tė shtypur e tė shfrytėzuar me shekuj tė tėrė. Natyrisht se nga ky soj fytyrė derrash e fytyrė langonjsh, mendje-robėruar, nuk pritet diēka tjetėr, sepse margaritarėt e lirisė, kėta i pėrlajnė me turi, sipas kodit tė tyre gjenetik. Andaj kėta gojėshthurur dhe sharės tė patriotizmit edhe sot kanė frikė nga emri i SHIK-ut, nga UĒK-ja, nga veteranėt e luftės, kundėr tė cilėve edhe kanė protestuar, por kurrė nuk patėn frikė nga OZNA, UDB-ja, BIA e makineritė kriminale tė Titos e Milosheviqit.
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn