als_Latn lit_Latn uzn_Latn
Manifestim kulturor dhe artistik qė zbuloi vlerat etnokulturore tė popullit shqiptar nė Kosovė ...
Nga manifestimi kulturor i Etnofestivalit nė fshatin Kukaj tė Gjilanit
Fshati Kukaj shtrihet nė trekėndėshin Slivovė, Artanė, Marec, njėzet e tre kilometra larg Prishtinės i cili gjatė luftės sė fundit ishte goditur rėndė nga forcat ushtarake-policore serbe. Gjatė qėndrimit tonė nė kėtė lokalitet hasėm nė njė qetėsi absolute. Aty dėgjohej vetėm gurgullima e ujit tė kroit tė fshatit, zhurma e ndonjė sharre motorike nga pylli. Nė kėtė fshat kishte mbetur vetėm mėsuesi i fshatit i cili kur filloi tė fliste pėr shkollėn sytė iu mbushen me lot. Aty dėgjohet zhurma e qarkullimit tė makinave, traktorėve e veēmas tė disa kamion transportues tė mbushur me material ndėrtimor. Gjatė qėndrimit tonė vėrejtėm se diēka nė kėtė lokalitet ka fillua pėr sė mbari; shumė aktorė e regjisorė tė njohur nga anėt e ndryshme tė Kosovės kishin fillua ndėrtimin e objekteve qė do tė jenė nė shėrbim tė artit dhe kulturės, por banoret e fshatit prapė mungonin, shtėpitė ishin tė zbrazura, shumica e mureve e dyerve tė oborreve ishin rrėnuar nga dora kriminale serbe.
Atė ditė, gjatė qėndrimit tonė nė kėtė lokalitet, hasem shumė aktorė dhe qytetarė qė kishin ardhur pėr tė pėrcjellė Etnofestin nga anėt e ndryshme tė Kosovės e vendeve tė tjera. Aty na ra nė sy shtėpia e mėsuesit tė fshatit e cila kishte marrė njė pamje tjetėr, nė oborrin e mbuluar me pemė ishin ndėrtua dy amfiteatro, kurse nė njė ambient tjetėr tė hapur ishte ndėrtuar Etnoteatri me oxhak nė ballė dhe shumė ndėrtime tė tjera nė funksion tė teatrit dhe tė shfaqjeve tė tjera teatrore. Tė gjitha kėto adaptime e ndėrtime i kishte bėrė prof. Fadil Hysaj, duke filluar qė nga dera e oborrit e deri te Etnoteatri. Edhe gardhi i oborrit reflektonte art...
Etnofesti ishte njė manifestim kulturor e artistik, qėllimi i tė cilit ėshtė qė nėpėrmjet shfaqjeve teatrore, ekspozitave figurative dhe etnoperformacave me karakter arkaik dhe kontemporan tė zbulojė dhe tė rinjohė vlerat etnokulturore tė popullit shqiptar nė Kosovė.
Ky manifestim pos tjerash kishte pėr qėllim ruajtjen dhe afirmimin e vlerave tradicionale nga trashėgimia shpirtėrore e popullit shqiptar nė Kosovė me kusht qė nga breznitė e reja tė dinė mė shumė pėr traditėn, pėr doket, pėr zakonet dhe pėr mėnyrėn e tė jetuarit nė tė kaluarėn nė troje tona stėrgjyshore, ku pėr sė afėrmi na ofrojnė mundėsi ta njohin apo ta rinjohin njė pjesė gati tė harruar nga e kaluara e popullit shqiptar.
Ky Festival kishte karakter multimedial me tri programe themelore qė kanė bazė etnotraditėn, e kėto do tė realizohen nėpėrmjet: shfaqjeve dhe pėrformanca teatrore, ekspozitave dhe instilacioneve figurative, koncerteve, riteve arkaike dhe pėrformancave kontemporane me etnopėrmbajtje nga tradita e lavdishme e popullit shqiptar.
Ditėt e nxehta tė kėsaj vere nė fshatin Kukaj, si na tha bashkėbiseduesi ynė - aktori i mirėnjohur Ismet Krasniqi, pikėsynim i shumė artdashėsve nga tė gjitha trojet shqiptare kishte tė mbėrrijė lajmi deri nė Amerikė e largėt se nė fshatin Kukaj tė komunės sė Gjilanit po mbahet ETNO FESTI. Fshati vite me radhė kishte heshtur. Tani ai u bė i zhurmshėm, aty u hap edhe njė bufe pėr ti shėrbyer mysafirėt me kafe e me pije freskues, me ujė tė ftohtė, afėr hyrjes sė Etnoteatrit ishte nė pėrfundim e sipėr meremetimi i kroit tė fshatit qė nė asnjė moment nuk e la fshatin pa zhurmėn nga i cili pa ndėrprerė rridhte uji i ftohtė, cili nuk shteri kurrė edhe nė ato momente kur banoret e fshatit ia kthyen shpinėn lokalitetit tė tyre, por vazhdoi tė gurgullojė.
Organizatorėt e Etnofestivalit, nė krye me Fadil Hysajn, ishin aktorėt kryesorė tė pėrgatitjes dhe tė mbajtjes tė festivalit dhe pritjen e shumė dashamireve tė kėtij festivali nga anėt e ndryshme tė Kosovės e vendet e tjera pėr ti drejtuar njerėzit kah duhet tė mbėrrihet nė fshatin Kukaj, i cili kėto ditė ishte i mbushur me makina e autobusė nė tė cilin kishin arritur grupe artistike, qytetarė e figura tė njohura tė artit skenik dhe tė kulturės, aktorė e regjisorė tė moshave tė ndryshme, gazetarė e mysafirė tė tjerė tė botės shqiptare. Me rastin e hapjes tė kėtij manifestimi kulturore dhe artistik i zoti i shtėpisė, Fadil Hysaj i pėrshėndeti tė pranishmit dhe tė i falėnderoi pėr prezencėn, e sidomos grupet artistike, tė cilave u dėshiron sukses. Njeri nga organizatorėt kryesorė tė festivalit, aktori Alban Makolli, i cili lėvizte si drugėza andej e kėndej pėr ta njohur publikun me renditjen e ēdo pjesė tė programit i cili zgjati pesė ditė radhazi nė skenėn e kėtij festivali.
Ky manifestim kulturor-artistik startoi me ansamblin me ritet e punės, fejesėn, dasmėn sipas traditės, me lodra tė ndryshme, njėra prej tyre - mė e dalluara, pjesa e Opojes Loja e pehlivanėve e tėrė kjo u zhvillua nėn tingujt e surles e tupanėve.
Deri lart nė kodrat e fshatit Kukaj e rrethinė dėgjohet kėnga e vajzave, e shahirėve, pastaj shfaqjet e dramės nga aktorė tė njohur tė Kosovės, si dhe shfaqje skenike tė studentėve, tė cilėt diplomuan nė Fakultetin e Arteve - Dega e Aktrimit. Nė gardhin e oborrit tė thurur me thupra nė mėnyrė interesante ishte hapur ekspozita nga artet pamore.. Ekspozita e grafikeve tė Fatmir Krypės.
E terė skena brenda e jashtė ishte ndrequr me koloritin shumėngjyrėsh sipas skenave nga ekipi i ndriēimit tė teatrit Dodona nė krye me kryemjeshtrin Skėnder Latifin. Ishte interesant dhe e veēanta e kėtij festivali se publiku nuk ulej nė karrige luksoze, por secili me vete mbante shkėmbin me tri kėmbė dhe kudo qė luhej shfaqja shkėmbin e merrnin me vete. Nė pjesė tė veēanta tė kuzhinės, aty afėr, tymonin pandėrprerė dy oxhaqe. Aty vinte njė aromė e mirė...diēka po zihej ...po pėrgatitej ushqimi nė mėnyrė tradicionale nė kazanė tė mėdhenj. Nė anėn tjetėr pėrgatiten fėrlitė e pitet. Ky truall vite me radhė kultivoi folklorin, kėtu kėnduan rapsodėt e mėdhenj tė folklorit shqiptar Salih, Feriz e Ali Krasniqi. Nė kėtė truall lindi dhe u rrit rapsodi i mirėnjohur i kėngės folklorike Zejnullah Bajrami, i cili edhe tani me kėngėn e tij ishte prezent nė festivale tė ndryshme tė folklorit shqiptar.
Me tė pėrfunduar tė programeve, aty kah mesnata, nikoqiri i fton tė pranishmit nė Sofrėn me ushqime tradicionale, ku erdhi vegshi prej dheu me fasule e gullash, zbrazej nė njė pjatė tė metaltė e vendosur nė mes tė sofrės. Tė gjithė hanin nė njė pjatė pastaj vinin fėrlitė e pitet....
Ky festival, sipas prof. Hysaj, nė vitin e ardhshėm do tė jetė mė i gjatė dhe do tė ketė karakter ndėrkombėtar. I njėjti do tė avancohet dhe do tė mbetet e veēanta, jo pse ėshtė i pari, por pse ia ktheu jetėn fshatit Kukaj, ku tani oxhaqet prapė filluan tė tymojnė e kėnga e bukur e gjelave lajmėronte ardhjen e mėngjesit tė ri. Nė radhė tė parė merita pėr kėtė i takon prof. Fadil Hysajt dhe tė gjithė atyre qė kontribuuan nė ēfarėdo forme pėr mbajtjen e festivalit tė Etnofestit nė kėtė fshat piktoresk tė Gjilanit.
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn