als_Latn dik_Latn sag_Latn
Gazetarja që po ndryshon sjelljet e Kinës ndaj ekologjisë
Filmi i saj dokumentar me emrin “Nën kupolë” po i mban 126 milionë kinezë tashmë zgjuar, duke i ndërgjegjësuar më shumë për mjedisin në të cilin ata vetë frymojnë. Një gazetare kineze, nënë e një foshnje të vogël, ka bërë që edhe qeveria të ndërrojë pikëpamje ndaj përballjes me të vërtetën dhe ta trajtojë mjedisin si prioritar
Ishte një moment kur mjekët diagnostikuan një tumor te fëmija që ajo akoma nuk e kishte lindur, kur Chai Jing mori një vendim shumë të guximshëm. Gazetarja ngriti zërin dhe foli hapur mbi një temë që në Kinë shpesh anashkalohet me qëllim: smogu ekstrem që po ua merr dalëngadalë jetën miliona njerëzve.
Chai Jing nuk donte ta pranonte më këtë situatë. Reporterja e televizionit shtetëror e la – sipas gazetës britanike “The Guardian” – vendin e saj të punës atje, investoi një milion juanë dhe ndërmori një udhëtim në mbarë vendin, për të shfaqur sjelljen e padenjë të Kinës zyrtare ndaj mjedisit.
E nga kjo mesele në fund u realizua edhe filmi dokumentar “Under The Dome” (Nën kupolë). Chai Jing i ka vënë qëllimisht veprës së saj të njëjtin emër me të cilën titullohet edhe një serial amerikan, në të cilin banorët e një qyteze të vogël janë të mbyllur brenda një sfere të qelqtë. Po aq të shtypur ndihen edhe kinezët ndaj smogut, thotë ajo.
Të shtunën e shkuar, filmi u shfaq në Kinë – dhe interesi i publikut ndaj tij ishte shumë i madh, gjigant madje: më shumë se 126 milionë njerëz e kanë parë tashmë këtë dokumentar dhe numri i tyre rritet gjithnjë e më shumë. Deri më tani, qeveria nuk ka ndërmarrë asnjë masë censure ndaj tij – çka në fakt ishte pritur fillimisht prej shumë kinezëve.
Plotësisht e kundërta ndodhi. Ministri i ri kinez i Mjedisit, Chen Jining, thuhet se madje e ka uruar me një mesazh të shkruar në telefon gazetaren, duke e falënderuar atë për punën e bërë, raportonte ndërkaq edhe gjermania “Die Zeit”.
A do të ndryshojë “nën kupolë” politika kineze ndaj mjedisit?
Chai Jing, prej vitesh, ishte marrë me ndotjen e ajrit në Kinë. Në janar 2013, ajo punoi në katër provinca të ndryshme kineze dhe mblodhi fakte e dëshmi rrëqethëse nga banorët në ato zona. Biseda e saj me një vajzë të vogël, u përket skenave më të ndjeshme e të famshme të filmit dokumentar që ajo ka realizuar.
Smogu në Kinë është një problem i përditshëm dhe i kudogjendur. Në renë e zezë që ai krijon, gjenden kokrriza benzopyreni, që në fund depozitohet i gjithi në trup gjatë frymëmarrjes. Është shumë i rrezikshëm e kancerogjen.
Në Kinë, vlera mesatare e benzopyrenit në atmosferë është 209 herë më e lartë se sa vlera e lejuar zyrtarisht. E megjithatë, tema në fjalë është një tabu dhe cilësohet nga autoritetet si “ogur i keq” nëse përmendet.
Në mënyrë të ngjashme, edhe popullsia tashmë duket se është mësuar të bashkëjetojë me retë e zeza.
Një grua dhe misioni i saj
Chai Jing ia ka dalë me filmin e saj dokumentar, që të shkundë nga themelet njerëzit në atë vend. Ajo e trajton temën në fjalë nga një perspektivë e ndryshme personale dhe flet hapur për frikën që ajo ka ndaj këtij fenomeni. “Nga momenti në të cilin unë dëgjova të rrihte zemrën e sime bije, nuk doja gjë tjetër veç shëndetit të saj”, thotë ajo.
Mirëpo, këtu pyes veten se në cilën botë e ke lindur vajzën tënde. Në 175 ditë të vitit 2014, ajo nuk mundi ta nxirrte dot jashtë shtëpisë në Pekin – qytetin e saj të lindjes – foshnjën e saj, për shkak të ndotjes së madhe.
Më shumë se gjysmën e vitit, vajza e saj duhej ta kalonte si një “e burgosur”, e mbyllur brenda katër mureve të shtëpisë.
Duhet të ndryshojë diçka në mënyrë urgjente, është mesazhi që përftohet nga vepra e fundit artistike e gazetares. Dhe kinezët po e dëgjojnë atë – këtë e tregojnë edhe shifrat e mëdha të shikuesve të dokumentarit.
Ata po ushtrojnë tashmë presion mbi qeverinë kineze për të vepruar për t’i dhënë fund kësaj situate. Sipas një agjencie shtetërore lajmesh, ministri kinez i Mjedisit, Chen Jining, njoftoi se ndërmarrja e nismave të reja ligjore për mbrojtjen e mjedisit, ishin dhe synimi më madh i qeverisë për këtë vit./ap
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn