als_Latn dik_Latn tur_Latn
Erseka
Erseka është një qytet në Rrethin e Kolonjës me rreth 7.750 banorë. Qyteti ndodhet në juglindje të Shqipërisë në Pllajën e Kolonjës. Tipar dallues Mali i Gramozit (2523 m), që është i vendosur në lindje të tij.
Përmbajtja
Historia[redakto | redakto tekstin burimor]
Është krijuar rreth vitit 1768 me rreth 100 shtëpi (sipas Edit Durham) banorë te ardhur nga fshatrat përreth dhe të vendosur buzë rrugës që lidhte Korçën me Leskovikun.
Gjeografia[redakto | redakto tekstin burimor]
Erseka shtrihet në pjesen juglindore të Shqiperisë, bën pjesë si njësi fiziko-gjeografike në krahinën malore qëndrore, pjesa Jugore. Erseka është kryeqëndra e rrethit të Kolonjës. Gropa e Kolonjës shtrihet në këto koordinata gjeografike lindje perëndim veri jugor . Ajo ësht pozicionuar në brëndësi te Gropës së Kolonjës. Një gropë kjo me lartësi rreth 1100 m mbi nivelin e detit. Në lindje të saj ndodhet mali i Gramozit me një lartesi prej 2523 m mbi nivelin e detit. Në perëndim të saj ndodhet Mali i Radomit. Pragu i Qarrit e ndan këtë Gropë nga Fushgropa e Korçës. Dhe në Jug të saj shtrihet Malësia e Gërmenjit. Kjo Gropë përshkohet nga një sërë përenjsh të cilat përmblidhen në pellgun ujëmbledhes të Osumit, kemi përroin e Starjes, Taçit dhe një sër të tjerë të vegjël me karaktere stinore të aktivitetit të tyre. Gropa e Kolonjës është njësia fiziko - gjeografike më e rëndesishme për këtë zonë. Në këtë zonë jeton pjesa më e madhe e popullsise së këtij rrethi. Lumi i Osumit i kalon tërthor Gropës, në pjesën perëndimore të saj. Në këtë Gropë është vendosur dhe vendbanimi parahistorik i Ollmit të Qinamit i cili ndodhet në majë e një kodre në afërsi të fshatit Qinam si dhe shpella e Kamnikut. Mali Gramoz Shërben si kufi ndarës i kësaj zone nga teritori i Greqisë. Rrëzë këtij mali janë vëndosur një sërë fshatrash si Gjonçi, Taçi, Rehova,Kamnik, Starje, Kreshovë , Skorovot, Milec, Bezhanj.
Demografia[redakto | redakto tekstin burimor]
Popullsia e Qytetit shkon në rreth 10000 banorë sipas rregjistrimit të nentorit 2010 me nje përbërje 50.8% meshkuj dhe 49.2% femra.Dëndësia mesatare e Qytetit shkon ne rreth 3200 b/km2. Ka një popullsi në rënie. Afro 65 % e popullsisë është me perkatesi fetare Myslimane rreth 33% Orthodokse dhe 2% Protestante. Migrimi dhe Emigrimi janë faktorët kryesorë gjithashtu dhe ulja e nivelit të lindjeve.
Ekonomia[redakto | redakto tekstin burimor]
Ka një ekonomi pak të zhvilluar ku dallojmë fabrikën e bukës, miellit, birrës(ALNED), qumështit (M6A) frigoriferit. Si dhe një sërë aktivitetesh te vogla me karakter artizanal të tipit privat.Gjithashtu Funksonojne dhe ndermarjet Shteterore si Rruga Ura dhe Ndermarja e shërbimeve Pyjore.Ne Ersekë ka filialin e tij dhe Fondacioni AGRINAS.
Tregti kryhet me qytetet kufitare Korçë, Leskovik, Përmet,me qytetet e medha si Tirana,Durresi,si dhe me zonat kufitare në kufi me Greqinë.
Kultura[redakto | redakto tekstin burimor]
Erseka eshte nje qytet me nje tradite shume te madhe kulturore. Nder vite ka patur shume kolonjare qe kane kontribuar ne fusha te ndryshme. Nder me te njohurit jane Petro Nini Luarasi, Papa Kristo Negovani Sevasti Qiriazi, Parashqevi Qiriazi, Agim Qiriaqi, Dhori Qiriazi, Jani Vreto, Faik Konica Sali Butka, Gani Butka, Mersin Prodani, dhe Zalo Prodani, Themistokli Germenji, Zylyftar Poda, Spiro Bellkameni, Hasan Zyko Kamberi, Shahin Kolonja, Naum Vangjel Cerja dhe kengetari Xhemal Shaini. Televizioni lokal Era TV vazhdon Transmetimet e tij qe nga viti 1999.
Politika[redakto | redakto tekstin burimor]
Partia Socialiste e Shqipërisë fitoi zgjedhjet vendore te vitit 2011 me Kryetar te Bashkisë z. Ali Laho. Ne zgjedhjet parlamentere te vitit 2005 te fituara nga PD ne Kolonje u zgjodhen Deputete Alfred Dalipi (PS) dhe Leonard Solis (PBDNJ)si edhe Nën Prefekt.Z Sokol Sheme. Kryetar i partise Demokratike dega Erseke eshte z.Viktor Duro.
Personalitete[redakto | redakto tekstin burimor]
- Anastas Lula [[1]]
- Fan Stilian Noli (atdhetar, politikan, prift)
- Petro Nini Luarasi (Mesues i popullit, Atdhetar)
- Papa Kristo Negovani (Mesues i popullit, Atdhetar)
- Sali Butka (Atdhetar)
- Faik Konica (rilindas)
- Hasan Zyko Kamberi (Poet, Rilindas)
- Shahin Kolonja (atdhetar)
- Agim Qirjaqi (aktor)
- Jani Vreto (atdhetar)
- Sevasti Qiriazi-Dako (atdhetare, mësuese e popullit)
- Parashqevi Qiriazi (Atdhetare,Mesuese e popullit)
- Dhori Qiriazi (mësues i popullit)
- Zalo Prodani (atdhetar)
- Sejfi Vllamasi (atdhetar, politikan)
- Themistokli Germenji (Atdhetar)
- Gani Malushi ( Deshmor i Atdheut i rene ne krye te detyres)
Sport[redakto | redakto tekstin burimor]
Futboll Klub Gramozi eshte ekipi i Ersekes. Klubi eshte themeluar ne vitin 1925. Ka qene pjesemares ne te gjitha aktivitetet sportive ne vend. Ne sezonin 2007-2008 ka dale kampion i Kategorise se 2-te dhe automatikisht fiton te drejten per te luajtur ne kategorine e pare. Gjat sezonit 2008-2009 ekipi edhe pse debutues por me nje ekip shum te organizuar arrin te beje nje sezon Fantastik dhe historik per kete Klub te vogel.Me nje paraqitje te shkelqyer gjat fazes se I ku ariti te mbante dhe kryesimin e kampionatit, dhe renditjen ne vendin e 4 ne mbarim te kampionatit duke fituar te drejten per te luajtur nje ndeshje shtese me vendin e 9 te kategorise superiore (Bylis u rendit ne vendin e 9) Ndeshja e play off luhet ne stadiumin Kombetar Qemal Stafa dhe fitohet me rezultat tenistik 5 - 2 nga Gramozi
Te pranishem ne stadium mbi 9000 kolonjare me banim ne Erseke, Tirane etj.
Ne sezonin 2009-2010 Gramozi debuton ne nivelin me te lart te futbollit shqiptar Kategoria superiore. Vlen per tu permendur fakti dhe kontributi i madh i zotit Mustafa Taci (Taci Oil intenational) president i Gramozit dhe, Kryebashkiakut Adriatik Brace.
Shiko edhe[redakto | redakto tekstin burimor]
Rreth 90 % e te diplomuarve nga Shkolla e mesme e pergjithshme Petro N Luarasi ndjekin studimet e larta ne Shqiperi dhe vende te ndryshme te Botes
epo_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn xho_Latn als_Latn als_Latn als_Latn bos_Latn vec_Latn ace_Latn umb_Latn ace_Latn vec_Latn als_Latn als_Latn als_Latn zul_Latn als_Latn dik_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn