als_Latn bos_Latn ron_Latn
Durresi mund te krahasohet me qytetet me te medhenj te Mesdheut antik dhe mesjetar. Qyteti Epidamn - Dyrrah u ndertua nga Iliret Taulante, dallendyshasit ne shekujt Xlll-XI p K .Ne kushtet e nje klime mesdhetare, zona me e pershtatshme per banim ishte ajo e lumit Erzen si dhe Ultesira Perendimore perreth saj. Ne bregdetin e Gjirit te Durresit u vendos qendra e pare apo Limani me emrin Dyrrah.Sipas autoreve antike, ky qytet u themelua nga dy mbreter me origjine ilire te quajtur Dyrah dhe Epidamn .Ne kohen e Perandorit Anastas i I (491-519) dhe Justianani I [527-565), qyteti pesoi transformime te ndjeshme ne strukturen urbane duke marre tiparet e nje qyteti tipik bizantino-kristian.
Ne shek. Xl-XV, Shteti Shqiptar njihet me emrin Shteti iArbrit. Ky shtet, kulmin e tij e arriti ne periudhen e mbreterimit te Gjergj Kastriotit. Sipas kronikaneve Osmane te shek. XVl, Durresi apo sic e cilesojne ata "Kostandinopoja e Dyte", U pushtua nga turqit me 13 Gusht1501.Vetem ne shek XVll, qyteti filloi te rimarre veten duke bere qender e tregtise tranzite dhe skela kryesore e Shqrperise se Mesme. M e 26 Nentor ne Durres ngrihet flamuri i Pavaresise, nga nje grup patriotesh te kryesuar nga atdhetari Ismail Qemali.Sundimit turk i kishte ardhur fundi, por duket se qytetin e lakmonin invazione tetjera: pushtimi serb(1913), ai austro-hungarez (1916) dhe pushtimi italian (1918)
Gjate viteve te monarkise shqiptare (1924-1939) Durresi fitoi nje frymarrje te re dhe qytetaria fisnike durrsake e beri qytetin e vet model te zhvillimit ekonomik kapitalist .Me 7 Prill 1939 qyteti dhe rrethinat e tij u pushtuan nga trupat e ushtrise italiane dhe gjermane dhe me 14 Nentor 1944, Durresi u clirua. Periudhes se sistemit socialist (1945-1990), i perkasin investimet ne disa dege te industrise, kolektivizimi i bujqesise, masivizimi i arsimit, ngritja e nje seri objektesh social-kultuore . Ne fillim te viteve '90 zune fill normat e para te sistemit demokratik me shume probleme per fazen e tranzicionit, por me perspektive per te ardhmen. Sistemi i ri dhe reformat ekonomike qe u zbatuan ne Shqiperi dhe ne Durres pas vitit 1990, sollen transformime te ndjeshme ne jeten ekonomike. Kultura dhe etnografia
Durresi eshte nje qytet me kulture te hershme, per vete origjinen e tij te lashte.
Qyteti ka trasheguar mjaft vlera te se kaluares, qendra historike dhe arkeologjike si Amfiteatri, Rrethoja Bizantine, Torra veneciane, Muri rrethues i Kalase, por edhe qendra kulturore e fetare si rrenojat e Bazilikes ne Arapaj, keshtjella e Rodonit etj.
Qyteti ruan sot plot gjurme edhe nga kultura me e vone, duke kontribuar edhe ne dhenien e personaliteteve me vlere nderkombetare si Aleksander Moisiu,qe u lindne Kavaje dhe u rrit e u formua ne Durres. Qyteti ka patur institucione kulturore te konsoliduara, si teater estrade, ansambel kengesh e vallesh popullore, teater profesionist, icili edhe sot jep shfaqje per publikun, trupe muzikore profesionistesh etj.Gjithashtu ne Durres organizohen aktivitete ne rang kombetar e nderkombetar si festival nderkombetar i filmit,festivali muzikor i jazz-it, konkursi i poezise poeteka etj.
Etnografia e Durresit, i perket kultures se Shqiperise se Mesme, ku grate vishen me dimi e me jeleke, ne koke mbajne nje feste te vogel zbukuruar me imitime monedhash, kurse burrat veshin brekushe, xhoka te zeza prej Leshi ose jeleke te kuq,dhe ne koke mbajne qeleshe me male te sheshte Gjiihashtu edhe kenget e vallet i perkasin kultures dhe traditave te Shqiperise se Mesme.
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn