als_Latn dik_Latn sag_Latn
Salal Ahmetxhekaj
Posa u çlirua Kosova nga gjenocidi, kosovarët të dëbuar nga vendi i tyre në të gjitha anët e planetit, me vrap vrapuan të kthehen në atdhe. Për këtë gjë, shumë vende kanë mbetur me gojë hapur se çfarë populli jemi. Madje, shumica prej tyre që edhe kishin siguruar në vendet perëndimore leje qëndrimi u kthyen në vendin e tyre edhe pse në tokën e tyre nuk kishin asgjë ( shtëpia të djegura, pa vende pune, pa asgjë).
Në vitin 1999, Kosova u fut nën protektorat ndërkombëtar. Secila fushë në Kosovë u administrua nga ndërkombëtarët. Për këto vite thuajse nuk u arrit asgjë që të krijonte një shpresë dhe perspektivë evropiane për qytetarët e Kosovës.
Filloj faza e transicionit të shtetit nga një vend socialist në një vend me ekonomi të hapur. Por, për qytetarët e Kosovës kjo nuk po duket që ka sjellë rezultatet e pritura: u shitën ndërmarrjet shtetërore, u bënë magazinë , askush nga ish- punëtorët nuk punonte më, dhe investimet e huaja që po supozoheshin nuk erdhën, që shiheshin si një shpresë për zhvillimin e vendit.
Kosova në aspektin ekonomik nuk është përkrahur, bile mund të themi se totalisht është harruar. Kjo ekonomi e re, ka nevojë për mbështetje, pa këtë mbështetje ndërkombëtare asnjë vend në situatë të tillë nuk mund të ecë përpara. Shtrohet pyetja: kush i ndali që këta investitorë të mos vijnë në Kosovë?
Ose tjetra, kush nga kosovarët ishte aq i fortë që t’i ndaloj ata? Nga kjo del që, nuk ka pasur politika të tilla dhe interesim për të investuar në Kosovë. A nuk mund të shtyhen investitorët e huaj që të investojnë në Kosovë, nga vendet e Bashkimit Evropian? Dikush mund të thotë që nuk ka pasur siguri, nuk ka pasur ligje etj ,etj. Le të harrohet kjo punë. Kush nga politika kosovare mund t’i ketë ndalë këta investitorë? Absolutisht, askush.
Nuk mjaftuan ndihmat për Kosovën, për ta përballuar transicionin, madje në opinion qarkullon që edhe ato ndihma që erdhën, shumica u kthyen mbrapa si paga dhe mëditje për bartësit dhe ekzekutuesit e atyre projekteve.
Politikanët në Kosove nuk janë aq të fortë që t’ua prishin planet miqve ndërkombëtarë, madje, madje qytetarët shpesh i quajtën “Yes-men”. Edhe në këtë pikë, miqtë tanë bënë skenarë të tilla që vendosën se kush duhet të vijë në pushtet dhe kush duhet të shkoj nga pushteti. Si vend i vogël që jemi, është më se normale për konsulta dhe këshilla të tilla, e sidomos sot, që edhe shumë vende të mëdha me ndikim nuk janë krejtësisht të pavarura në vendimmarrje. Nga këtu, gjithmonë po del që këtë vend e kanë udhëhequr ndërkombëtarët.
Evropa
Vendet evropiane e hapën idenë e një Bashkimi Evropian, ku pjesë e sajë në strategjinë e tyre ishin edhe vendet e Ballkanit, pa përjashtuar as Kosovën.
Nëse do ta marrësh primatin e të Zotit të shtëpisë, atëherë të gjithë anëtarët e familjes i ke për obligim që t’i shohësh dhe trajtosh njëjtë, ose në të kundërtën e humb besimin dhe legjitimitetin.
Këtu është edhe thelbi i problemit tek qytetarët e Kosovës, jo vetëm humbja e besimit tek institucionet e vendit por edhe tek ato ndërkombëtare, sepse thuhet që nuk po donë të na përkrahin.
Kjo shpjegohet, që Kosova nuk u pranua ende nga ana e 5 vendeve të Bashkimit Evropian (që po të merrej seriozisht kjo çështje, shumë shpejt do mbetej çështje e harruar) .
Pastaj liberalizimi i vizave. Kosova ka mbetur një “zonë qorre” në Evropë, pa pasur mundësi, as gjënë më elementare ( lirinë e lëvizjes).
A ishim ata që kur quheshim jugosllavë në perëndim, priteshim me respekt e qe jo pak shqiptarë kishte në vendet perëndimore, e tash kur quhemi kosovarë nuk e kemi më atë respekt. Këtu nuk mund ta di se ku është problemi. Por, për një gjë jam shumë i sigurt që, e mbajmë veten si njerëzit më pro perëndimor në rajon.
Ndryshimi i qasjes ndaj aleatëve
Evropa duhet të ndryshoj qasjen ndaj aleatëve të saj . Të gjitha vendet e ish- bllokut socialist, sot aleatë të perëndimit kanë nevoje për ndihmë (asistencë). Këtë më së miri e ka vënë në pah kriza e Ukrainës, situata politike në Hungari dhe Greqi, por besoj shpejt që një situatë të tillë do ta kemi edhe në vendet tjera të ish- bllokut, (Bullgari, Rumani…), përjashtuar Kosovën që nuk duam t’ia dimë për sistemet e imponuara të së kaluarës.
Migrimi dhe kthimi
Kjo çfarë po ndodh sot në Kosovë, është jashtëzakonisht e dhimbshme dhe tragjike për këtë popull. Po të shkoje tek Stacioni i autobusëve në Prishtinë, nuk e di se sa lloj ndjenjash do të silleshin vërdallë në kokë.
Por në këtë gjendje, çfarë është situata ekonomike dhe politike në Kosovë, ky emigrim i ka dy anët e medaljes.
E para, Kosova nuk ka mundësi të siguroj një perspektivë për këta të rinj që po e braktisin Kosovën, këtë besoj që në qarqe të mbyllura e thonë dhe politikanët tanë, dhe ekspertët.
E dyta, Kosova edhe për një kohë nuk mund të mbijetojë pa përkrahjen dhe remitencat e Diasporës. Prandaj, ikja dhe kthimi janë dy tragjedi të pandara për vendin, sepse po të kthehen ashtu siç po paralajmërohet , vështirë që mund t’u ikim trazirave sociale në vend. Këto trazira sociale do ta shembnin edhe atë pak shtet që kemi ndërtuar deri më tani. Dhe do të fillonte edhe një valë e re e braktisjes së vendit.
bos_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn fao_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn