als_Latn lit_Latn uzn_Latn
Nuk ėshtė pėr tu habitur kur sheh se nė fund tė mandatit tė njė Kryebashkiaku, aq mė tepėr tė njė Kryetari Bashkie tė Kryeqytetit, - propozon nė Kėshillin bashkiak tė Tiranės njė Koncension anti-qytetar pėr parkinget.
Mė interesantja dhe mė pėr tė ardhur keq ėshtė se ky koncension qė kėrkoka edhe miratimin e maxhorancės bėn fjalė pėr tė dhėnė me `qira` 35 vjet trotuaret e Tiranės. Trotuaret e Tiranės tė cilat as diktatura komuniste nuk guxoi tė vinte dorė mbi to kur vinte problemi i parkimit tė makinave tė pakta shtetėrore apo i motorrave privatė apo dhe i biēikletave. Njė nismė e tillė nė fund tė mandatit tė Kryebashkiakut ėshtė jo vetėm anti-ligjore por dhe anti-qytetare sepse prek dhe direkt mirėqėnien dhe tė drejtat dhe liritė e individit nė qytetin ku ai jeton.
Pėrse Kryebashkiaku hedh pėr miratim njė project ligj pėr njė koncensionn tė tillė absurd?
-e propozon pėr tė fituar vota nė zgjedhjet e ardhshme bashkiake? Kurrsesi nuk mund tė fitojė vota me ketė projekt anti-qytetar,
- e propozon pėr miratim pėr tė krijuar lehtėsi nė parkimet dhe pėr lehtėsimin e lėvizjeve dhe qakullimit nė qytet? Absolutisht jo , pėrkundrazi njė idotėsi e tillė bashkiake vetėm do tė rėndonte qarkullimin edhe kėshtu tė rėnduar tė automjeteve dhe tė njerzve nė Tiranė,
- e propozon pėr tė pasuruar financiarisht bashkinė e Tranės e cila gjithė kėto katėr vite nuk ka bėrė asgjė pėr qytetarėt e saj? Absolutisht jo, dhe mendoj se kjo ide do tė ishte mendimi i fundit i Kryetarit tė Bashkisė tani nė fund tė mandatit qė po e pėrfundon me turp.
Pra asnjė nga argumentet nuk qėndron, madje duke dėgjuar nėn kryetarin e Bashkisė sė Tiranės z. Eno Bozo i cili pėrpiqej tė korrigjonte dicka nga pseudo argumentat pėr dhėnien me koncension tė parkingjeve duke u justifikuar se
nuk bėhet fjalė pėr parkingjet nėpėr rrugicat e Tiranės
mė shkoi nė mėndje se:
- Kush janė kėta njerėz tė veshur me pushtetin e votės sė popullit qė pėrpiqen tė pėrfitojnė sa mundin duke u pėrpjekur me tė gjitha mėnyrat pėr tė zhvatur sa mė shumė?
--Kush ėshtė ky Kryetar Bashkie i kryeqytetit i cili nuk ka bėrė asgjė pėr kėtė qytet (pėrvecse ka mbushur me lokale qoftesh e birre njė pedonale e cila ėshtė ndėrtuar pėr njė funksion krejt tjetėr pėrveē funksionit tė mejhaneve) merr guximin tė sfidojė lirirė dhe tė drejtat e qytetarėve tė lėvizin lirisht nė qytetin e tyre dhe tė parkojnė makinat nga halli nė trotuarin afėr shtėpisė sė tyre?
- A e din Kryetari i Bashkisė se nuk ka vėnd nė botė qė tė japi me koncension trotuaret duke privuar qytetarėt e vet nga e drejta pėr tė parkuar nė kufijtė e pronės sė vet e praktikisht buzė trotuarit.
Pėrveē kėtij zullumi tė fundit qė do tė u a lerė qytetarėve barrė, pasi ky Kryetar Bashkie do tė iki, po ky Kryetar i Bashkisė mė tė madhe tė vėndit, ka bėrė gjithashtu edhe veprime tė tjera qė privon qytetarėt e kėtij qyteti nga e drejta e parkimit pa pagesė tė tilla si:
Ka lejuar pa kriter parkime tė taxive madje dhe nė rrugė jo kryesore e rrugica, duke privuar qytetarėt nga parkimet pranė shtėpive tė tyre,
Ka lejuar dhe u ka dhėnė leje individėve tė ndryshėm qė kanė biznese tė vogla e tė mesme tė pėr parkime jashtė kritereve, nė dėm tė rezidentėve,
Nuk e ka pėrdorur asnjėherė policinė bashkiake pėr tė lehtėsuar qytetarėt dhe rezidentėt nė ankesat e tyre pikėrisht pėr kėto problem,
Sė bashku nė disa raste me policinė e shtetit kanė vendosur tabela tė ndalim parkimit nė vėnde rezidente duke dėmtuar rėndė, gjobitur, dhe penguar rezidentėt dhe qytetarėt nė punėt e tyre.
Nė se do tė kishte patur njė sens public tė zhvilluar, pėrpara se tė bėnte presion nė Kėshilllin Bashkiak pėr miratimin e njė koncensioni anti qytetar dhe nė kundėrshtim me ligjet, Kryetari i Bashkisė dhe nėn Kryetari qė po rropatet tė justifikojė njė veprim anti ligjor dhe pėr mendimin tim totalisht korruptiv, duhej nė rradhė tė pare tė realizonte ato projekte qė u lanė pėr Tiranėn sipas Urbanisitikės; dhe kėto projektet parėsore do tė duhej tė realizoheshin si:
- ngritja e disa parkingjeve nėn-tokėsore dhe mbi tokėsore nė mėnyrė qė tė lehtėsonte lėvizjen e makinave dhe tė qytetarėve,
- ndalimi i ndėrtimeve nė qėndėr tė Tiranės dhe nė Bllok,
-Krijimi i zonave tė reja urbanistike pėr ndėrtim,
- ngritjen e mbikalimeve tek Zogu i Zi, tek Pallati me Shigjeta, dhe tek Dogana,
-kontrollin e pėrditshėm tė rrugeve tė kryeqytetit dhe tė periferisė sepse rrugėt janė copė copė,
- kapjen dhe nxjerrjen para ligjit tė kapak-heqėsve, tė cilėt vazhdojnė edhe sot e kėsaj dite punėn pa u penguar,
-mbajtjen pastėr tė qytetit duke futur nė punė pastrueset nė orėt e para tė mėngjesit , pra para orės 7.30, dhe jo gjatė ditės,
- bashkėbisedimin transparent e tė vazhdueshėm me qytetarėt,
- ē`vendosjen e gardės (propozim) sė republikės, aty ku e ka vėndin dhe jo pranė liqenit artificial, dhe kthyerjen e asaj zone nė shtesė pėr parkun kombėtar,
-Ē`vendosjen e godinės sė paraburbimit jashtė Tiranės sepse pengon qarkullimin dhe bėhet shkak pėr incidente,
-ndalimin e ndėrtimeve nė parkun e liqenit.
Kėto do tė duhej tė ishin disa nga detyrat e Bashkisė mė tė madhe tė Tiranės, por Kryetari nė ikje i Bashkisė ashtu si njė individ jo profesionist qė ėshtė, e ka dėmtuar Tiranėn ndoshta pa dashje me mos veprimet e tij, me mungesėn e nuhatjes sė perspektivės, me mungesėn e specialistėve tė mirėfilltė e profesionistė tė urbanistikės, e pse jo dhe politikanė me vision, ndoshta me idenė e tij pėr tė lėnė `tokė tė djegur` pas tij, me mungesėn e bashkėpunimit me qeverinė qėndrore.
Le tė shpresojmė qė Kėshilli Bashkik ta hedhė poshtė kėtė aferė korruptive qė i bie erė njė orė larg, dhe le tė shpresojmė qė pėrparėsitė qė sapo paraqita mė sipėr tė realizohen nga Kryetari i ardhshėm i Bashkisė dhe Kėshilli i ardhshėm Bashkiak.
Pirro Prifti: Pėrse tendenca pėr eksod nga Kosova?
Ngjarjet e ditėve tė fundit nė Kosovė ku para tre ditėsh po largohen me autobusė rreth 250 persona dhe brenda 2 muajve tė fundit janė larguar 30.000 kosovarė pėr nė vendet e BE, Zvicėr, dhe nė vendet skandinave ngre pyetje tė rėndėsishme dhe delikate pėr shkaqet e kėtij largimi.
Gjithkush mendon se me ēlirimin e Kosovės mbarua dhe vuajtjet e shqiptarėve tė Kosovės mbi tė cilėt regjimi shtypės i Milloshevicit i viteve tė fundit dhe prania e tyre nė ish Republikėn Federative Socialiste tė Jugosllavisė, do tė merrnin fund mundimet e kėtij populli tė shumė vuajtur.
Republika e Kosovės e sapo lindur (New Born) me ndihmėn e forcave tė NATO-s dhe tė UĒK fitimtare si njė shtet i ri i njohur nga bashkėsia ndėrkombėtare, ka problemet e ngritjes sė strukturave shtetėrore dhe si e tillė mungesa e eksperiencės mund tė spjegojė pjesėrisht dhe indirekt largimin e kosovarėve nga vėndi i tyre pėr arėsye tė mos bėrjes sė reformave tė domosdoshme pėr krijimine vendeve tė punės nė Kosovė.
Sidoqoftė Kosova ka patur shumė largime masive tė banorėve tė saj dhe ato nė tė kaluarėn nė dallim nga kjo e sotmja kanė qėnė largime tė detyruara nga pushtuesi serb, qė nga koha e pėrfshirjes sė Kosovės nė Mbretėrinė serbe, nė Republikėn Federative Socialiste tė Jugosllavisė e deri me 1999, dhe tė gjitha kėto largime masive spjegoheshin me politikat shoviniste serbe pėr tė zbrazur tokat shqiptare tė Kosovės nga shqiptarėt nė mėnyrė qė tė kishin njė Serbi pėrfshi dhe Kosovėn tė pastėr etnikisht dhe tė populluar vetėm me popullsi sllave.
Nė 1999 pati njė eksod masiv nga politika shoviniste e raciste e Millosheviēit nga e cila nga mars- qershori i 1999 u larguan 905.700 persona tė cilat erdhėn shumica dėrrmuese nė Shqipėri (650.000 njerėz), por sė bashku me ata qė shkuan nė vėndet e BE, zvicer, vende skandinave, SHBA e Kanada, Australi bėhen 941.000 njerėz, dhe rreth 14.000 tė vrarė.
Largimi nga pushtuesit serbe ka nisur qė nė kohėn e luftės ruso-turke 1877-1878 kur trupat serbe pushtuan pjesėn verilindore tė trevės sė Dardanisė duke dėbuar 160.000 njerėz, nga 640 vend-banime.
Rregjimi monarkik serb nėpėrmjet zbatimit tė dokumentit famėkeq `Naēertania` tė miratuar qė mė 1844, dhe mė 1938 e plotėsuan nėpėrmjet ligjit pėr `Shpėrnguljen e shqiptarėve` tė cilėn diplomati dhe i famshmi F.S. Noli nė njė artikull tė tij tė botuar nė frėngjisht dėnoi politikėn serbe por e quajti tė pa aftė dhe politikėn ndėrkombėtare.
Nė kėtė shkrim Noli e quajti si politikėn jugosllave ndaj shqiptarėve si njė politikė e regjimeve fashiste qė bazohet nė: shpronėsim, shpėrngulj, shfarosje`. U ēpronėsuan qindra mijra shqiptarė dhe u ēpėrngulėn nė Turqi nė baza tė njė marėveshjeje midis Jugosllavisė si Monarki dhe Republikės turke pėr kėmbim tė popullsisė.
Gjatė luftės sė dytė botėrore pushtimi fashist (dhe mė pak ai nazist) ndaloi pėrkohėsisht largimin e popullatės dhe u hapėn shkolla shqipe.
Por gjatė luftės u vranė rreth 20.00 civilė dhe u shkatėrruan 44 fshatra pėr shkak tė tradhtisė sė ushtrisė serbe e cila nėn maskėn e partisė komuniste vrau shumė kosovarė nėn emrėrtimin si bashkėpuntor tė fashizmit dhe nazismit.
Deri nė 1968 shpėrthyen demonstrate dhe mė 1974 Kosova u kthye nė njė Krahinė autonome dhe u themelua Universiteti i Kosovės dhe largimi i popullatės u ndėrpre.
Pra gjatė kohės 1878 e deri mė 1999 janė larguar pėr nė Turqi (dhe nė vėndet e Europės perėndimore pas viteve 1974), kryesisht rreth 1 milionė njerėz shqiptarė tė Kosovės.
Largimi i tanishėm ėshtė i veēantė pėr nga arsyet dhe nga veēoritė e tij.
Po tė shohim demografinė e popullsisė sė Kosovės duke se kemi tė bėjmė me njė popullatė relativisht tė re, me popullsi rreth 1.89 milionė banorė dhe 70 % e popullsisė ėshtė nėn 30 vjeē, me moshė mesatare 25.9 vjec , dhe me njė popullsi nėn 15 vjeē 22 %, kurse mosha e tretė rreth 5%. ( sq.m. ėikipedia.org/ėiki/kosova).
Kjo pasqyrė demografike tregon nė radhė tė parė problemin e punėsimit i cili ėshtė shumė mė i mprehtė se nė ēdo vėnd tjetėr tė Europės pėrfshi dhe Shqipėrinė.
Mungesa e tė ardhurave dhe pakėsimi i tė ardhurave nga emigrimi ėshtė faktori e tretė pėr nga shkaqet qė detyrojnė kosovarėt pėr tu larguar pėr nė vėnet e Europės perėndimore.
Kėrkesat e kosovarėve si azil kėrkues ei kalojnė edhe kėrkesat e sirianėve pėr nė europė n perėndimore. Vetėm pėr janarin e 2015 ka patur mbi 1.000 kėrkesa. Kjo ka detyruar vėndet e BE qė tė paralajmėrojė qeverinė e Kosovės se do tė rishikojė vizat 3 mujore Shengen nėse kėrkesa do tė jetė kaq e lartė. Shumė autobuzė shkojnė nėpėrmjet Serbisė pėr nė Austri dhe Hungari, por shteti austriak nėpėrmjet mdiave tė saj e ka quajtur `stuhi tė refugjatėve` nga Kosova.
Pavarėsisht deklaratave dhe pėrplasjes sė opozitės kosovare me qeverinė aktuale pėr korrupsion apo bashkėpuntorė me Serbinė osė akuza tė tjera, nė fakt mbetet njė shkak madhor pėr tu zbuluar: pėrse kosovarėt kėrkojnė tė largohen nga Kosova tani qė ajo ėshtė e pavarur?
Pra rrugėzgjidhja mė e mirė ėshtė bashkėpunimi opozitė me qeverinė e Kosovės dhe me faktorin ndėrkombėtar pėr tė gjetur njė zgjidhje oportune pėr tė ndaluar largimin e moshave tė reja dhe pėr tė krijuar fronte tė reja pune sepse sipas statistikave Kosova ka 6.499 miliard dollarė amerikanė GDP me njė tė ardhur per capita 8.896 dollarė amerikanė sipas FMN 2013.
Kjo tregon njė paradoks midis tė ardhurave pėr capita dhe dėshirės pėr tu larguar. Pėrse pra po largohen?
Nė pėrmbledhje , njė nga arėsyet e tjera pėrveē papunėsisė sė brezit tė ri e cila ėshtė mbi 50% mund tė jenė edhe kėto:
-Papunėsia e rritur deri nė 50% tė tė rinjve,
-konfliktet dhe pėrplasjet midis ish-drejtuesve tė luftės dhe pushtetarėve tė sotėm nė drejtim tė luftės pėr pushtet dhe pėr zona ekonomike,
-konfliktet midis ekstremit fetar dhe shtetit laik madje edhe ndaj komunitetit tė fuqishėm islamik nė Kosovė, nga tė cilat janė rreth 100 tė vrarė nga zona e Kosovės dhe rreth 100 luftėtarė nė potencė pėr tė luftuar me iSIS,
-lufta e klaneve tė drogės pėr dominim,
-Mungesa e perspektivės sė Kosovės si shtet i veēantė,
-Varfėria nė zona tė caktuara (por megjithėse disa zona janė tė pasura) tė malėsisė sė Kosovės
-Nga problemet sociale dhe familjare tė shkaktuara nga lufta e fundit.
Qeverisja e keqe dhe e korruptuar (dhe ka fjalė se ėshtė e `kapur` nga Mafia e Drogės, dhe shtetėrore nė tė ēilėn mund tė ketė dorė individė tė luftėtarėve tė UĒK dhe tė ish-FARK-ut dhe tė qeverisjes sė ish Kyreministrit Bujar Bukoshi),
Tendenca pėr ekosd ndoshta masiv, mund tė jetė pėr arsyet e mėsipėrme tė cilat sapo i rreshtova, por paradoksi i tė ardhurave pėr fryme i Kosovės i cili ėshtė 8,896 dollarė amerikanė pėr frymė (per capita sipas vitit 2013), tė lė tė dyshosh qė varfėria dhe papuėsia mund tė dalin nė plan tė dytė , duke ja lėnė vėndin e parė konflikteve dhe pėrplasjeve midis ish-drejtuesve tė luftės dhe pushtetarėve tė sotėm dhe problem i pėrplasjes fetare midis ekstremistėve tė fuqishėm e tė financuar nga jashtė dhe komunitetit islamik si dhe frikės pėr raprezalje. Problemet janė tė rėnda, dhe dekriminalizimi i pushtetit dhe i shtetit tė ri Kosovar, si dhe forcimi i luftės kundėr ekstremizmit sė bashku me reformat pėr tė hapur vėnde tė reja pune duhet tė jenė pėrparėsi e qeverisė sė Kosovės.
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn