als_Latn lit_Latn uzn_Latn
Nuk e kam ndėrmend tė merrem me Blerand Stavilecin dhe deklarimin e tij sepse me to janė mbushur portalet , gazetat dhe rrjetet sociale. Nuk e di a ka qenė i suksesshėm apo jo si ministėr i Bujqėsisė pėr tė prejudikuar kompetencat e tij nė ministrinė e zhvillimeve ekonomike. Do tė ndalem kesaj radhe nė analizėn e tipit tė reaksionit qė shkaktoi deklarata e tij se « nėse i merrni 300/ muaj mos i bėni 7 fėmijė »
1.Reaksioni ishte i tipit epidermik, gadi nė shkallė tė shokut anafilaktik ( nė nivelin mediatik).
Ai shpejt u krahasue me Jabllanoviqin, disa e krahasuan me Mihajlo Kertesin i cili i kishte quajtur nanat shqiptare « lavatriqe », tė tjerė e krahasuan me Millosheviqin, me Ali Shukrinė,
Disa analistė e quajtėn me neo maltusian, qetnik shqiptar , Blerand Kastraveci etj. etj.
2.Fjala ēelės (mot clef) qė u perdor pėr kėtė shfryerje mediatike ishte fjala NANĖ.
Fjala NANĖ , pėr neve shqiptarėt ka njė konotacion tė vecantė afektiv, qė nuk don tė thotė se ne shqiptarėt i dojmė dhe respektojmė nanat mė shumė se anglezėt, francezėt apo eskimezėt
Mė kujtohet gjatė sherbimit ushtarak njė ushtarė malazez mė patė treguar se para se tė nisej pėr ushtri , babai i kishte thėnė, kujdes nga shqiptarėt gjatė shėrbimit, atyre mund ti bėsh do gjė por kurrė mos gabo me ia sha nanėn. Ata mund tė vrasin pėr kėtė fjalė. Mua mė erdhi tė qeshė dhe tė qaj njėkohėsisht.
3.GJINIA:
Shumica e shkruesėve dhe komentuesėve ishin tė gjinisė mashkullore dhe shumica e akuzonin se ministrin Stavileci, qė e ka fyer nanėn shqiptare, kurse nė deklaratn e tij askund nuk lexova fjalėn nanė, siē e kishte pėrdorur ministri Jabllanoviq.
MASHKULLI SHQIPTAR , qė nė europė ( nuk po flas pėr Afrikė apo Arabi) mund tė rangohet nga tė fundit pėr kujdesin, respektin ndaj femrės, gjatė gjithė historisė e deri mė sot, qohet peshė dhe me patetizėm patriotik mbron « nanėn » nga fyerja imagjinare e ministrit, duke harruar krejtėsisht se nanat e tyre janė FEMRA, ndaj tė cilave nuk kemi fort sjellje tė livdueshme historikisht.
Pra kur ėshtė fjala pėr lindje tė fėmijėve ( qė shpeshė pėrdoret pezhorativ, si pjellje) aludohet vetėm pėr nanėn shqiptare, pra nė kėtė rast Blerandi paska « fyer » vetem gratė !... sepse burrat nė krijimin dhe lindjen e fėmiut konsiderohen ende si « farėhedhes » apo gjenitor, andaj ata nuk u ndien tė fyer aspak si gjini. Por si « burra » trima dhe viril, ata dulėn shpejt nė mbrojtje tė nanės sė « pėrdhunuar » nga ministri.
Ėshtė pėr analizė ky reaksion qė vetėm pėr dy ditė arrijti shkallėn e histerisė kolektive, nė kohėn kur vėrtetė ėshtė kah na ladrohet NANA e madhe KOSOVĖ nga e cila ikėn rreth njeqindmijė tė rinj brenda pak muajsh, sikur kėta tė rinj tė mos ishin « pjellė » e nanave shqiptare. Reaksioni dhe veprimi ndaj kėtij fenomeni ishte dhe vazdhon tė jetė krejtėsisht apatik dhe me zero tension.
Pra kėtu eshtė njė problem i madh qė ju analiste, kolumnistė, ekspertė, politikanė duhet tė merreni seriozisht para se tė na hajė ujku e tė na i ladrojnė pėrnime nanat siē na i ladruan gjatė luftės .
4 .NUMRI SHTATĖ:
Shtatė fėmijė, shtatė ditė, shtatė plagė, njė motėr dhe shtatė vėllezer, shtatė pranvera, etj, haset shumė tė ne shqiptarėt dhe popujt tjere sidomos ata ballkanik.
Filani i kishte shtatė djem, ish famlje e fortė
Pra fuqia e familjes shqiptare matej nga numri i fėmijėve mashkuj, pra shtatė djem e kurrė shtatė vajza. Ajo familje qė kishte shatė vajza ishte e nemur, prinderit rrinin me kokėn ulur dhe ndiheshin fajtorė
pushka a gėzimit kersiste vetėm pėr djem. Filanit iu shtua njė pushkė thonin kur i linde njė djalė.
Kjo e ka shpjegimin e vet nė shoqeritė feudale dhe organizimin fisnor tė shoqėrise, ku patjetėr synohet forcimi i familjes dhe fisit nė mungesė tė njė rregullimi tė mirėfilltė shoqėror dhe shtetėror.
Thoshin pleqtė tanė dikur se duhet tė kesh shtatė fėmijė, sepse njė ta merr fruthi, njė ta merr shteti ( nizam, rekrut qė nuk ktheheshin kurrė) njė apo dy ti merr gjaku( hakmarrja) njė duhet pėr punė tė shtėpisė, nje tė del haram, dhe njė tė fundit me tė cilin do ti kalojnė ditėt e fundit tė jetės.
Nė kontekstin aktul, si gjithkund nė botė edhe nė Kosove po shkohet drejt rregullimit demografik
Jo pse ėshtė njė politik e elaboruar, por ėshtė nje autorregullim. Njė ēift qė punon si gjithkund nė botė sjellė nė jetė mesatarisht 3 fėmijė dhe ky konsiderohet si trend pozitv demografik, sepse nga dy prinder qė nesėr do tė shkojnė ngelin tre pasardhes (dth . plus njė).
Gjithnjė e mė tė pakta janė familjet e mėdha me shumė fėmijė dhe ky ėshtė njė trend qė nuk mund ti ikim edhe ne, tha apo nuk tha ministri Stavileci, thjesht sepse kėrkesat , nevojat pėr tė rritur dhe edukuar fėmijėt janė tjera dhe kėtė e dijnė shumė mire tė gjithė ata qė kanė fėmijė. Bile kėtu nė Francė pa kurrėfarė kompleksi e thojnė tė rritėsh njė fėmijė kushton shtrejtė (ēa coute cher un enfant) edhese janė plot ndihma materiale, edukative e shėndetėsore nė kėtė drejtim.
Fundja kjo do tė jetė zgjedhje e ēiftit nė tė cilin fatmirėsisht ka filluar tė dėgjohet edhe mendimi i gruas, e cila do ta ketė pėrkujdesjen mė tė mėdhe qė nga lindja e deri te maturiteti i fėmijės.
Shteti i ri dhe fragjil, sikur ėshtė Kosovs, nuk ka njė strategji tė definuar demografike as fuqi tė mjaftueshme tė na ofrojė programe nė rritjen dhe edukimin e fėmijėve, par barra kryesore bie mbi familjen pėr ti dhėnė fėmijėve edukatėn themelore dhe pėr t i pregatitur ata pėr sfida e jetės, me shpresėn se njė ditė edhe ky shtet do tė kthjellet dhe ngritet nė kėmbė.
Prandaj megjithė maladresėn, joelegancėn, ajo qė e ka thėnė Blerand Stavileci duhet tė ngallė njė debat krejtėsisht tjetėr, njė debat konstruktiv rreth planifikimit tė familjes si nė ēdo vend tė botės sė civilizuar, nėse vėrtetė synojmė tė jemi pjesėtarė tė saj.
Lille 01 Mars 2015.
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn luo_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn nob_Latn