als_Latn dik_Latn sag_Latn
Ymer bin Hatabi
Ai është Umer bin el Hattab bin Nufeil bin Abdul Iza bin Rabah nga fisi Beni Adij bin Kab, një nga fiset kurejshite. Prejardhja e tij takohet me Profetin salallahu alejhi ue selem tek gjyshi i shtatë Kab bin Luej. Ishte prej parisë së kurejshëve dhe zotëri i nderuar. Ai pajtonte dhe shuante grindjet tek kurejshët kur ata luftonin me njëri-tjetrin dhe në të njëjtën kohë ishte ambasador i kurejshëve kur hapnin luftë me të tjerët. Quhet dhe me emrin Ebu Hafse ose me pseudonimin “el Faruk” me të cilin e emërtoi Profeti (sal-allahu alejhi ue selem). U lind trembëdhjetë vjet pas vitit të elefantit. Ishte i ashpër dhe i egër ndaj muslimanëve por si rezultat i lutjes së Profetit (sal-allahu alejhi ue selem) për të, ai pranoi islamin në vitin e gjashtë të shpalljes në moshën 33 vjeçare dhe i kishin paraprirë në Islam dyzet burra.
Përmbajtja
- 1 Islami i tij
- 2 Disa nga cilësitë dhe mirësitë e tij
- 3 Disa hadithe rreth vlerave të Umerit radijallahu anhu
- 4 Marrja në dorëzim e halifatit dhe besatimi i sahabëve
- 5 Rruga që ndoqi Umeri për drejtimin e shtetit
- 6 Punët më të rëndësishme që ndërmori Umeri
- 7 Çlirimet në kohën e Umerit
- 8 Historia e shehidllëkut të Umer bin el Hattab
- 9 Shih edhe
Islami i tij[redakto | redakto tekstin burimor]
Umeri, radijallahu anhu, ishte i fortë, autoritar, i pashëm, me personalitet dhe sillej shumë keq me muslimanët. Thotë Seid bin Zejd (djali i xhaxhait të Umerit): Uallahi Umeri është ai i cili më ka lidhur për shkak se kisha pranuar islamin. Pra, kështu vepronte Umeri që të largonte muslimanët nga feja e tyre por ashpërsia e tij e jashtme fshihte pas saj mëshirë dhe butësi. Transmeton Umu Abdullah bintu Hathemeh (ishte prej emigrantëve të Etiopisë) e cila thotë: Po bëheshim gati për të emigruar drejtë Etiopisë ndërkohë që po prisja burrin tim Amirin, i cili doli për të mbledhur ca gjëra për ne, kur vjen Umeri (radiallahu anhu) i cili në atë kohë ishte armik dhe lëndues ndaj nesh, thotë: "A do niseni oj Umu Abdullah?" Thashë: "Po, vallahi, do emigrojmë në token e Allahut, pasi që na lënduat dhe munduat, derisa Allahu të na japë rrugëzgjidhje". Tha: "Allahu qoftë me ju". Umu Abdullahi tha: "Aty vura re dhembshuri që nuk e kisha parë ndonjëherë tek ai". Më pas ai u largua dhe mu duk i prekur nga largimi ynë. Pas pak kthehet i shoqi, Amiri dhe ajo i thotë: "O Ebu Abdullah, sikur ta shihje Umerin pak më parë, i dhembshur dhe i mërzitur për ne që po largohemi". Tha: "Duket sikur lakmon në islamin e tij?" Thash: "Po". Tha: "Ai nuk do pranojë islamin pa pranuar më parë islamin gomari i Hatabit". Ajo tha: "E tha këtë nga mungesa e shpresës për shkak të ashpërsisë që ai shfaqte."
Profeti (sal-allahu alejhi ue selem) vazhdimisht bënte dua për Umerin që të pranonte islamin. Transmeton Ibn Umeri radijallahu anhuma se Profeti (sal-allahu alejhi ue selem) thoshte: “O Allah përforcoje islamin me atë që është më i dashur tek Ty prej këtyre dy personave: Ebu Xhehlin ose Umer bin el Hattabin, tha: Dhe ishte më i dashur Umeri. Një ditë prej ditësh u drejtua Umeri (radiallahu anhu) për tek shtëpia ku mblidhej Profeti (sal-allahu alejhi ue selem) me shokët e tij. Tek dera e shtëpisë qëndronte njëri nga sahabët ashtu që të ruante. Kur e pa Umerin duke ardhur me shpatë në dorë, i tregoi Profetit (sal-allahu alejhi ue selem). Disa nga sahabët u frikësuan. Hamza u afrua tek dera dhe tha: Nqs ka ardhur që të bëhet musliman kjo është më e mirë për të, ndërsa nqs ka ardhur për diçka tjetër uallahi do ta vras me shpatën e tij. Kur Umeri (radiallahu anhu) deshi të hynte në shtëpi, doli Profeti (salallahu alejhi ue selem) tek dera, e largoi Hamzën dhe kur hyri Umeri (radiallahu anhu) Profeti (sal-allahu alejhi ue selem) e kapi atë dhe e shkundi fort, derisa ia nxori të gjithë shejtanët dhe i tha: “Ose do të pranosh islamin tani o i biri Hatabit ose Allahu (xhele shenuhu) do të lëshojë mbi ty fatkeqësi (shkatërrim). Kështu pra, Umeri (radiallahu anhu) pranoi islamin, u plotësua duaja e Profetit (sal-allahu alejhi ue selem) dhe filluan të faleshin muslimanët në Kabe, gjë e cila nuk ishte e mundur më parë. Kjo gjë ndodhi menjëherë pas emigrimit të parë në Etiopi. Ibn Mesudi (radiallahu anhu) thotë: “Pasi që pranoi islamin Umeri kemi qenë gjithnjë krenarë. Para kësaj nuk mund të faleshim në Kabe, derisa Umeri pranoi islamin dhe i cili luftoi me kurejshët që të na lejonin të faleshim atje. Me të vërtetë pranimi i islamit nga ana e Umerit ishte fitore (çlirim) për ne.
Disa nga cilësitë dhe mirësitë e tij[redakto | redakto tekstin burimor]
Umeri (radiallahu anhu) ka qenë në kohën e injorancës i njohur për oratori dhe trimëri dhe u shqua në islam për forcë, autoritet, zuhd (asketizëm), drejtësi, mëshirë, dituri, fikh, fjalë të saktë dhe adhurim. Ishte i rreptë në zbatimin e ligjeve të Allahut, i ashpër me armiqtë,ishte korrekt në thënie dhe veprime, shejtani i tij personal kishte frikë ta urdhëronte për gjynahe siç e thotë këtë Ali bin ebi Talib. Në kohën e tij u arritën çlirimet më të mëdha dhe të paimagjinueshme ndonjëherë më parë. Ishte ai që shkatërroi dhe zhduku përfundimisht dy perandoritë që sundonin botën në atë kohë: Perandorinë e Persëve dhe Perandorinë Bizante (romake). Me të drejtë ishte halifeja i dytë i muslimanëve dhe njeriu më i mirë i këtij umeti pas Ebu Bekrit. Kur’ani ia vërtetoi fjalën e tij disa herë, siç ishte rasti i faljes së dy rekateve tek mekami i Ibrahimit apo mbulimi i grave të Profetit apo këshillimi që ai u drejtoi grave të Profetit apo veprimi më i drejtë në lidhje me robërit e luftës në betejën e Bedrit.
Disa hadithe rreth vlerave të Umerit radijallahu anhu[redakto | redakto tekstin burimor]
1. Nga Aishja (radiallahu anha) thot: thoshte Profeti (sal-allahu alejhi ue selem): “O Zot forcoje islamin me Umer bin el Hattab“.
2. Nga Ibnu Umeri thotë: thotë Profeti (sal-allahu alejhi ue selem): “Me të vërtetë Allahu e ka vendosur të vërtetën në gjuhën dhe zemrën e Umerit “.
3. Nga Ebu Seidi thotë: thotë Profeti (sal-allahu alejhi ue selem): “Me të vërtetë banorët e gradave të larta do të shihen nga poshtë nga ata që janë poshtë tyre ashtu siç shihet ylli i lartësuar në qiell, dhe me të vërtetë Ebu Bekri dhe Umeri do të jenë prej tyre, biles prej më të mirëve të tyre“.
4. Nga Xhabir (radiallahu anhu) thotë: thotë Profeti (sal-allahu alejhi ue selem): “Pashë veten time që hyra në xhenet (në ëndërr), aty pranë ishte Rumejsa gruaja e Ebu Talhasë. Papritmas dëgjova zhurmë këmbësh, thashë: Kush është ky? Tha: Ky është Bilali. Pashë një pallat ku pranë tij qëndronte një robëreshë. Thashë: I kujt është ky? Tha: I Umerit. Desha të hyja brenda që të shikoja në të por kujtova xhelozinë tënde. Tha Umeri: Bëfsha nënën dhe babain kurban për ty o i dërguari i Allahut! Si mund të kem xhelozi për ty?!”
5. Nga Abdullah bin Umeri nga Profeti (sal-allahu alejhi ue selem): “Ndërkohë që isha në gjumë pashë në ëndërr që mu dha një enë me qumështin prej të cilës unë piva, derisa pashë qumështin të rridhte nga cepat e buzëve të mia. Pastaj ia dhashë Umer ibn el Hattabit. E pyetën: Me çfarë e komenton këtë o i dërguari i Allahut? Tha: “Kjo është dituria“.
6. Nga Ukbeh bin Amir i cili thotë Profeti (sal-allahu alejhi ue selem): “Sikur të kishte pas meje profet, ai do të ishte Umeri”
7. Nga Ebu Hurejra thotë: Profeti thotë (sal-lallahu alejhi ue selem): “Ka pasur në popujt që kanë qenë para jush njerëz të frymëzuar dhe nqs do të ketë në popullin tim ndonjë të tillë ai do të jetë Umeri“. (Mulhem, Muhadith) i Frymëzuar do të thotë siç ka ardhur në një hadith merfu nga Ebu Seid el Hudrij: “Flasin engjëjt nëpërmjet gjuhës së tij” apo hadithi i Aishes: “Muhadith, Mulhem, “atij që i lëshohet e vërteta në gojën e tij” dhe tek Muslimi nga Ibn Uehle: “I frymëzuar do të thotë tia qëllosh të vërtetës pa qenë profet“.
8. Abdullah bin Hisham thotë: Ishim me Profetin (sal-lallahu alejhi ue selem) i cili kishte marrë për dore Umerin (radiallahu anhu). Tha Umeri (radiallahu anhu): “O i Dërguari i Allahut ti je më i dashur tek unë se çdo gjë tjetër. [Transmeton Buhariu]
9. Nga Ibn Ebu Mulejkeh i cili e ka dëgjuar Ibn Abasin duke thënë: U vendos Umeri mbi shtratin e tij të vdekjes dhe u mblodhën njerëzit rreth tij duke u lutur për të para se ta ngrinin. Unë isha i pranishëm aty, kur papritmas më befasoi (frikësoi) një njeri që kishte kapur supin tim, kur shoh pas meje ai ishte Ali bin Ebi Talib,i cili pasi që u lut për Umerin tha: Nuk di njeri më të dashur tek unë që do të dëshiroja ta takoja Allahun (xheleshanuhu) me punë të mira si punët e tij përveç teje. Unë gjithmonë besoja dhe isha i bindur se Allahu do të të bashkonte me dy shokët e tu sepse më kujtohet se sa shumë e dëgjoja Profetin (sal-lallahu alejhi ue selem) duke thënë: “Shkova unë Ebu Bekri dhe Umeri, hyra unë Ebu Bekri dhe Umeri, dola unë Ebu Bekri dhe Umeri“.
10. Nga Abdullah ibn Umeri thotë : Profeti (sal-lallahu alejhi ue selem) ka thënë: “Vishe këtë të re, jeto me dinjitet dhe falënderues dhe vdis shehid, Allahu të furnizoftë me atë që ti je i kënaqur si në këtë botë ashtu edhe në Ahiret”.
11. Nga Enesi thotë:Erdhi një njeri dhe e pyeti Profetin salallahu alejhi ue selem:Kur do bëhet Kiameti? Tha: “Çfarë ke përgatitur për të? Tha:Asgjë përveç faktit që unë e dua Allahun dhe të Dërguarin e Tij.Atëherë Profeti salallahu alejhi ue selem i tha: “Ti do të jesh me ata që i do”. Enesi tha:Nuk jemi gëzuar me dicka tjetër pas mirësisë së islamit më shumë se sa u gëzuam me këtë fjalë: “Ti do të jesh me ata që do”, sepse unë e dua Profetin salallahu alejhi ue selem, Ebu Bekrin dhe Umerin dhe shpresoj që të jem me ta për shkak të dashurisë që kam për ta megjithëse nuk kam të njëjtat vepra me ata.
12. Transmeton Mesruk bin Dahak i cili ka thënë:Ebu Xhafer Muhamed bin Alij bin Husejn ka treguar nga babai i tij se një djalosh nga fisi Beni Hashim i tha Aliut radiallahu anhu:Të kam dëgjuar në hytbe që thua: O Allah, na përmirëso ashtu sic përmirësove halifet e drejtë, kë ke për qëllim?Aliu tha:Ebu Bekrin dhe Umerin, dy imamët e udhëzimit, dy shejhat e islamit, të cilët merren për shembull pas Profetit salallahu alejhi ue selem.Kush i ndjek ata dy do udhëzohet në rrugën e drejtë, kush i pason ata e ka qëlluar të vërtetën, kush kapet fort pas tyre është anëtar i palës së Allahut dhe vërtetë pala e Allahut janë fitimtarët.
Marrja në dorëzim e halifatit dhe besatimi i sahabëve[redakto | redakto tekstin burimor]
N.q.s për Ebu Bekrin ishte Profeti (sal-lallahu alejhi ue selem) ai i cili u bëri shenjë muslimanëve ta pranonin për halife, në rastin e Umerit ishte Ebu Bekri (radiallahu anhu) ai i cili e la me porosi (me testament) që të zgjidhej Umeri si halife i muslimanëve. Në radhë të parë Ebu Bekri u konsultua me njerëzit, të cilët ia besuan Ebu Bekrit për të caktuar prijësin e muslimanëve, pastaj ai urdhëroi që të mblidheshin njerëzit dhe u tha atyre: O ju njerëz, mua më erdhi caktimi i Allahut (xheleshanuhu) ashtu siç po e shikoni ndaj patjetër duhet ta keni një njeri i cili merr përsipër çështjen tuaj, u prin juve në namaz, u urdhëron për çështjet e ndryshme, lufton së bashku me ju kundër armikut tuaj, prandaj n.q.s jeni dakord unë do u jap mendimin tim. Pasha Allahun i Cili nuk ka të adhuruar tjetër me të drejtë përveç Tij, n.q.s unë e di në veten time se diçka është e mirë për ju unë nuk ua fsheh atë juve,pastaj filloi të qante dhe së bashku me të edhe ata që ishin të pranishëm. Njerëzit thanë: O zëvendësi i Profetit (sal-lallahu alejhi ue selem) ti je më i dituri dhe më i miri prej nesh prandaj zgjidh për ne kë të duash. Atëherë Ebu Bekri tha: Unë do të bëj përpjekjen time që të zgjedh për ju më të mirin tuaj inshallah. Ebu Bekri thërriti Uthmanin dhe i tha: Shkruaj :Bismilahir-Rahmanir-Rahim
Kjo është ajo porosi të cilën Ebu Bekr bin Ebi Kuhafe e la në momentin e fundit të tij nga kjo botë duke dalë prej saj dhe momenti i parë i tij në lidhje me Ahiretin duke u futur në të, momenti në të cilin beson edhe ai që është kafir, bindet plotësisht mëkatari dhe i mbushet mendja përgënjeshtruesit. Unë po ju lë si halife tuajin pas meje Umer bin el Hatabin prandaj dëgjojeni atë dhe binduni atij. N.q.s ai mban drejtësi, ky është mendimi dhe dija që kam unë për të, ndërsa nqs sillet ndryshe çdo njeri ka përgjegjësi për mëkatet e tij. Unë ju dua të mirën juve por nuk e di të fshehtën, “më vonë do ta marrin vesh ata që bëjnë padrejtësi se çfarë përfundimi do të kenë” dhe es-selamu alejkum ue rrahmetullahi ue berekatuhu (paqja, mëshira, bereqeti i Allahut qofshin mbi ju).
Rruga që ndoqi Umeri për drejtimin e shtetit[redakto | redakto tekstin burimor]
Umeri (radiallahu anhu) eci sipas të njëjtës mënyrë që ndoqi paraardhësi i tij Ebu Bekri. Kur Ebu Bekri (radiallahu anhu) vdiq, Umeri (radiallahu anhu) u ngjit në minber, ku pasi që falënderoi dhe lavdëroi Allahun (xheleshanuhu) tha: O ju njerëz unë do bëj një lutje prandaj thoni Amin: O Zot unë jam i ashpër prandaj më bëj që të jem i butë me ata që të binden ty, duke iu përmbajtur të vërtetës, duke kërkuar fytyrën Tënde, duke kërkuar botën tjetër. O Zot më bëj të ashpër e të egër kundër armiqve të Tu, kundër munafikëve dhe njerëzve të prishur pa u bërë padrejtësi atyre nga ana ime. O Zot, unë jam koprrac prandaj më bëj mua bujar (dorëdhënës) pa e tejkaluar në shpenzime, pa rija (syefaqësi) dhe mburrje. O Zot më bëj që të kërkoj me këto vepra fytyrën Tënde dhe botën tjetër. O Zot më mundëso të jem modest dhe i përulur dhe të jem i butë me muslimanët“. Pra shihet qartë në këtë hutbe rruga që do ndiqte Umeri, hutbe e cila ishte e ngjashme me atë të Ebu Bekrit (radiallahu anhu). U shfaq gjatë halifatit të tij një politikë e mirë, një sistem i rregullt, një mirë organizim i administratës dhe financës. Planifikoi çlirimin e tokave të reja, ndoqi politikën e zonave të hapura (të lira), mundohej të plotësonte sa më shumë interesat e popullit dhe mbante drejtësi mes tyre. Nuk ia lejonte vetes të merrte nga Bejtul Mali (buxheti i shtetit) më shumë se sa një rrobë për dimër, një rrobë për verë, një deve për udhëtim dhe ushqim ditor mesatar aq sa merrte çdo muhaxhir tjetër. Hutbet e tij, letrat dhe mesazhet që ua dërgonte komandantëve të ushtrive dhe njerëzve të caktuar në krye të vendeve, na tregojnë qartë për ndjenjën e thellë të përgjegjësive, e shoqëruar kjo me mbështetje dhe besim të fortë në Allahun (xheleshanuhu).
Punët më të rëndësishme që ndërmori Umeri[redakto | redakto tekstin burimor]
Umeri (radiallahu anhu) filloi të organizonte shtetin me një vullnet të pathyeshëm gjë e cila e ndihmoi shumë në përballimin e problemeve të jetës, kërkesave të shumta në varësi të situatave të reja, sidomos me zgjerimin e shtetit islam nga të katër anët e horizontit. Disa nga punët më të rëndësishme janë:
1. Formimi për herë të parë i regjistrave, si psh regjistri i ushtrisë i cili në kohën e sotme i përngjasin ministrisë së mbrojtjes, regjistri i pasurisë i cili i ngjason ministrisë së financës.
2. Themeloi Bejtul Malin (buxhetin e shtetit), caktoi gjykatësit, shkruesit, vuri në përdorim paratë (kartëmonedhat) zhvilloi postën, sistemin e llogarisë, dërgonte njerëz në tokat e çliruara për tu mësuar njerëzve islamin si dhe bëri bazë për fillimin e kalendarit islam emigrimin e Profetit (salallahu alejhi ue selem) duke qenë se emigrimi i tij ishte fillimi real i ngritjes së shtetit islam.
3. I kushtonte rëndësi gjendjes së popullit dhe kjo shihet qartë në interesin që tregonte për familjet e varfra dhe udhëtimet e tij natën për të parë gjendjet dhe shqetësimet e njerëzve.
4. E pa më të arsyeshme që t’i linte tokat e çliruara në pronësi të banorëve të këtyre tokave sesa tua shpërndante muxhahidëve, me kusht që pronarët e tokave të paguanin haraxhin (taksën e tokës).
5. Bëri ndarjen e tokave të çliruara në krahina dhe caktoi në krye të çdo krahine një zëvendës në atë vend, përgjegjës i cili paguhej me rrogë nga Bejtul Mali(Arka e buxhetit të shtetit). Për të qenë përgjegjës zgjidheshin njerëz të mirë të devotshëm dhe që ishin të aftë në drejtimin e punëve.
6. Urdhëroi ngritjen e një sërë qytetesh të reja në tokat e çliruara si p.sh: Kufe dhe Basra në Irak, qyteti i Fistatës në Egjipt e të tjera qytete si këto që do shërbenin si qendra të shtetit islam në këto vende.
Çlirimet në kohën e Umerit[redakto | redakto tekstin burimor]
Ndër preokupimete tij kryesore ishte vazhdimi i xhihadit, përhapja e islamit dhe dhe vazhdimi i çlirimeve të cilat i filloi Ebu Bekri (radiallahu anhu) në tokat e persëve dhe bizantëve.
Çlirimi i Irakut dhe tokave perse
1) Pasiqë u qetësua për gjendjen e ushtrisë në Sham, Umeri e përqëndroi vëmendjen e tij (radiallahu anhu) në çlirimin e Irakut dhe tokave perse. Aq e rëndësishme ishte për halifen, çlirimi i këtyre tokave, saqë dëshiroi ta drejtonte vetë ushtrinë, mirëpo muslimanët e këshilluan që më mirë ishte të rrinte në Medine dhe të caktonte një prej sahabëve të mëdhenj si komandant. Umeri ra dakort me këtë mendim dhe caktoi si komandant të ushtrisë Sad bin ebi Uekas.
Beteja e Kadisijes, viti 15H
2) U nis Sad ibn ebi Uekas drejt Irakut i cili në atë kohë ishte pjesë e shtetit të madh pers. Persët e ndjenë rrezikun që po u afrohej prandaj mbreti i tyre Jerdu Xhurd mblodhi një ushtri të madhe e cila numëronte rreth 80.000 ushtarë të stërvitur dhe pajisur në formën më të mirë. Si komandant i ushtrisë perse u caktua një ushtarak me përvojë që quhej Rustum, gjithashtu ushtria shoqërohej nga 33 elefantë. Kur u ballafaquan dy ushtritë me njëra-tjetrën Rustumi kërkoi nga Sadi ebi bin Uekas që të dërgonte një burrë të zgjuar e të dijshëm ashtuqë ta pyeste rreth disa çështjeve, sepse ai (Rustumi) çuditej se çfarë i bëri arabët të ndryshonin kaq shumë kur dihej se më parë ata kanë qenë gjithmonë të nënshtruar dhe pa kurrfarë peshe në krahasim me persët.
Sad ibn ebi Uekas dërgoi disa persona njëri pas tjetrit tek Rustumi, mes tyre ishte Rib’ij bin Amir. Hyri Rib’ije tek Rustumi, i cili kishte urdhëruar të zbukurohej dhoma ku do bëhej takimi me shtroja prej mëndafshi, me jastëkë të qëndisur me flori, mbushur vendi me perla, diamante dhe zbukurime të tjera. Rustumi ishte ulur në një krevat floriri dhe në kokë mbante kurorën e tij e cila i merrte shikimet e njerëzve. Ndërsa Rib’ija ishte i veshur me disa rroba të vjetra e të grisura, mbante me vete armët e tij, mburojën, përkrenaren dhe ishte i hypur mbi një kalë të vogël. Kur hyri dhe pa zbukurimet e tyre dhe mburrjen e tyre deshi tu tregonte se atij nuk i interesonin aspak dhe as që ua hidhte sytë zbukurimeve të tyre. Prandaj kur hyri brenda me kalin e tij, shkeli mirë e mirë shtrojat e shtrenjta, pastaj zbriti dhe e lidhi kalin e tij tek disa jastëkë. U afrua me kokën lart, me hapa të vendosur, me armët ngjeshur. I thanë: Lëri armët. Tha plot krenari: Unë nuk erdha me dëshirën time, jeni ju ata që më thërritët prandaj më lini kështu ose u ktheva. Rustumi tha: Lëreni të afrohet.
U afrua duke u mbështetur me shtizën e tij mbi jastëkët e shtrenjtë derisa i grisi shumicën e tyre. Rustumi tha: çfarë u ka sjellë juve këtu? Tha: Allahu na ka dërguar neve që të nxjerrim atë që Ai do nga adhurimi i njerëzve tek adhurimi i Allahut, nga ngushtica e kësaj bote tek gjerësia e saj, nga padrejtësia e feve në drejtësinë e islamit. Gjithashtu na ka dërguar tek njerëzit që t’i thërrasim ata tek feja e Allahut, prandaj kush e pranon këtë fe, ne tërhiqemi prej tij dhe kthehemi mbrapsht, ndërsa kush e refuzon këtë fe do ta luftojmë derisa të arrijmë premtimin e Allahut. Tha: çfarë është premtimi i Allahut? Tha: Xheneti për atë i cili vritet në luftë ose fitorja për atë që ngelet gjallë. Rustumi kërkoi një afat derisa ta studionin këtë çështje, mirëpo Rib’ije nuk i dha afat më shumë se tre ditë duke i thënë: Nuk na ka mësuar Profeti (sal-lallahu alejhi ue selem) që t’i japim afat armikut më shumë se tre ditë kur të ballafaqohemi me të. Rustumi tha: A ti je i pari i tyre? Tha: Jo, por muslimanët janë si një trup i vetëm. Rib’ije bin Amir u kthye, ndërsa Rustumi mblodhi më të zgjedhurit e popullit të tij duke diskutuar, Rustumi tha: A keni dëgjuar ndonjëherë fjalë më të mençur dhe më krenare se sa fjala e këtij burri? Thanë: Ki kujdes, mos e lër fenë tënde dhe të anosh nga fjala e atij qeni, a nuk e pe se ç’rroba kishte veshur? Rustumi tha: Mjerë për ju, mos shikoni rrobat por shikoni fjalën dhe mendimin. Me të vërtetë muslimanët nuk i japin rëndësi veshjes, ushqimit dhe prejardhjes. Pas kësaj Sad ibn Ebi Uekas dërgoi një person tjetër, Mugira bin Shu’beh. Kur hyri tek persët, Rustumi i tha atij: Ju jeni fqinjët tanë dhe ne gjithmonë u kemi mbrojtur juve dhe u kemi bërë mirë, prandaj kthehuni në vendin tuaj dhe u premtojmë se nuk do e pengojmë tregtinë tuaj. Tha Mugira: Ne nuk duam jetën e kësaj bote, qëllimi ynë dhe ajo që ne kërkojmë është bota tjetër. Allahu (xheleshan uhu) ka dërguar tek ne profet me fenë e vërtetë, nuk ka person që largohet nga kjo fe veçse poshtërohet.Pas këtyre debateve u vendos të fillohej lufta.
Dy ushtritë u takuan dhe u përplasn ashpër me luftime gjatë gjithë ditës dhe pjesën më të madhe të natës. Kjo gjendje vazhdoi për tre ditë, por ajo që duhet të theksohet është se muslimanët vuajtën shumë nga elefantët të cilët i frikësonin kuajt arabë që nuk ishin mësuar të shihnin elefantë. Megjithatë luftëtarët trima muslimanë bënë durim dhe luftuan me guxim derisa arritën fitoren me ndihmën e Allahut dhe suksesin e Tij. Dikujt i lindi ideja e goditjes së elefantëve me shigjeta në sy ashtu që të zmbrapseshin si dhe ua mbyllën sytë kuajve të tyre që të mos i shihnin elefantët. Në ditën e katërt Allahu dërgoi një erë të fortë e cila shkatërroi kampin e mexhusëve persë duke i bërë ata të shpartallohen dhe të arratiseshin nga të mundeshin. Në këtë betejë u vranë dhjetë mijë persë, mes tyre dhe komandanti Rustum, ndërsa nga muslimanët ranë shehida rreth dymijë e pesëqind.Me këtë betejë u forcua pozita e islamit , u ngrit lart fjala e Allahut, u krijua autoritet i fortë i muslimanëve tek arabët dhe jo arabët. Gjithashtu u përhap udhëzimi i islamit, drejtësia e tij duke dëbuar errësirën e kufrit dhe shirkut.
Çlirimi i Shamit
3) Bizantët e morën vesh për shkeljen e muslimanëve në tokat e tyre, ndaj i shkruajtën Heraklit i cili ndodhej në Kuds.Ai u tha:Mendimi im është të bëni kompromis me muslimanët, sepse uallahi është më mirë tu jepni gjysmën e Shamit dhe do u mbetet juve gjysma tjetër së bashku me vendet bizante, se sa të mposhteni në Sham dhe në gjysmën e vendeve bizantine. Kjo këshillë i zemëroi komandantët e ushtrisë bizante dhe menduan se kjo fjalë ishte pasojë e dobësisë në karakterin e Perandorit bizant. Herakli kur pa këtë qëndrim të ushtrisë u dorëzua para vendimit të tyre dhe hyri në luftë duke mbledhur të gjitha forcat dhe u përqendrua në qytetin e Himsit ku përgatiti ushtri të madhe dhe të pajisur mirë.
Beteja e Jermukut( viti 15 h)
4) Pasi që Herakliu pa fitoret e njëpasnjëshme të muslimanëve, mblodhi të gjithë ushtarët që kishte në dispozicion për tu përplasur me ushtrinë muslimane. Këto forca ishin nën komandën e vëllait të Heraklit, i cili e përqendroi ushtrinë pranë lumit Jermuk, një prej lumenjve të vegjël që furnizon lumin Jordan. Ndërsa ushtria muslimane e cila ishte nën komandën e Ebu Ubejdes zbriti dhe u vendos përballë bizantëve. Duke parë numrin e madh të bizantëve Ebu Ubejde ngarkoi Halid bin Uelidi që të organizonte ushtrinë në formacion lufte.
Halid bin Uelidi i bëri ushtrisë një rregullim që nuk ishte parë kurrë nga arabët. Sulmuan kalorësit muslimanë me trimëri të rrallë derisa arritën të ndanin ushtrinë bizantine në dy pjesë, kalorësit veç dhe këmbësorët veç. Kjo ndarje si dhe goditjet e kalorësve muslimanë bënë që kalorësia bizante të tërhiqej duke lënë mijëra të vrarë në fushë betejë. Pas kësaj e gjithë ushtria muslimane u hodh mbi këmbësorinë bizante, të cilët ose binin në tokë të vrarë ose mbyteshin në lumë. Ishte kjo fitore e bujshme e muslimanëve goditja kryesore shkatërruese e perandorisë bizante. Në këtë betejë u vranë më shumë se njëqind mijë bizantë dhe rreth tre mijë shehida nga muslimanët.
Çlirimi Egjiptit
5) Egjipti në atë kohë ishte nën sundimin bizant dhe me besim të krishterë si bizantët. Megjithëse ishin të së njëjtës fe, bizantët i shtypnin egjiptianët dhe u vendosnin taksa nga më të ndryshmet saqë edhe nqs donin të varrosnin të vdekurit duhet të paguanin gjobë. U nis Amru bin Asi në krye të katër mijë ushtarëve muslimanë nga Shami për në Egjipt. Me gjithë vështirësitë që hasën në kalimin e dunave të rërës arritën në qytetin Arish të cilin e hapën pa rezistencë, kjo ndodhi në fund të vitit 18 H. Pastaj vazhduan drejt qytetit Ferma të cilin e çliruan pas një muaji e gjysëm rrethimi, pra në fillim të vitit 19 H. Në çlirimin e këtij qyteti muslimanët u ndihmuan nga egjiptianët të cilët ishin mërzitur nga regjimi bizantin. Pastaj vazhdoi përpara Amru bin Asi derisa arriti në qytetin Belbis të cilin e çliroi pas një lufte të ashpër e të pa ndërprerë e cila zgjati një muaj rresht. Pastaj eci drejt qytetit Umu Denin ku u ndez një luftë e egër pasi bizantët ishin të mbyllur në kala mbrojtëse të cilat njiheshin si më të fortifikuarat e asaj kohe por me ndihmën e Allahut u bë i mudur çlirimi i këtij qyteti. Vazhdoi çlirimi i qyteteve të njëpasnjëshme derisa u bë Egjipti krahinë muslimane.
Historia e shehidllëkut të Umer bin el Hattab[redakto | redakto tekstin burimor]
Umeri (radiallahu anhu) u vra nga dora e Feiruzit ose si quhej ndryshe Ebu Lulu’eh, skllavi i Mugira bin Shu’beh. Ky mexhus i sjellë nga Iraku për t’i mësuar muslimanëve disa lloj zanatesh që ai posedonte si p.sh: zdrukthëtarinë, gdhendjen, kovaçhanën etj. Ai kishte përgatitur një thikë të veçantë me dy maja, të helmosur për të vrarë halifen e muslimanëve, gjë të cilën e arriti në një namaz sabahu pasi që kishte filluar namazi. Ai e goditi Umerin gjashtë herë, njëra prej këtyre goditjeve ishte poshtë kërthizës e cila u bë shkak për vdekjen e tij. Kjo ndodhi më 23 Dhulhixhe të vitit 23 H. Bashkë me Umerin vrasësi theri edhe 13 burra gjatë ikjes së tij mes safeve ku shtatë prej tyre vdiqën, në fund ky kriminel kur e kuptoi se do kapej u vetëvra.
Pas kësaj Umeri jetoi edhe tre ditë të tjera, ndërroi jetë më datë 26 të muajit Dhulhixhe. E lau, e qefinosi dhe ia fali namazin djali i tij Abdullahi, dhe u varros pranë dy shokëve të tij. Halifati i tij zgjati dhjetë vjet e gjashtë muaj. Transmeton Buhariu nga Amru bin Mejmun i cili thotë: Isha në këmbë afër Umerit (radiallahu anhu) ku mes meje dhe tij ishte vetëm Abdullah bin Abasi në mëngjesin e asaj dite në të cilën u vra. Ishte Umeri (radiallahu anhu) që kalonte mes safeve dhe u thoshte: Drejtohuni, derisa nuk shikonte boshllëqe, atëherë dilte përpara dhe merrte tekbir. Lexoi në rekatin e parë suren Jusuf ose Nahl ashtu që të priste njerëzit derisa të vinin. Kur mori tekbir (për ruku) e dëgjova të thoshte në momentin e therjes: Më vrau qeni. Pastaj vrasësi u tërhoq duke kaluar mes safeve dhe therte kë të gjente majtas djathtas, duke therur kështu 13 burra, shtatë prej të cilëve vdiqën.
Duke parë këtë situate një burrë prej muslimanëve i hodhi një rrobë përsipër kriminelit. Vrasësi kur u bind se do kapej atëherë vrau veten. Ndërkohë Umeri (radiallahu anhu) kapi për dore Abdu Rrahman bin Aufin dhe e nxori përpara. Ata që ishin prapa Umerit e panë se ç’ndodhi ndërsa ata që ishin në cepa nuk morën vesh gjë, biles filluan të thonë Subhanallah kur humbi zëri i Umerit. Abdu Rrahman bin Aufi e plotësoi namazin shpejt e shpejt, dhe kur mbaruan Umeri tha: O Ibn Abas shiko se kush më vrau. Pas pak erdhi Ibn Abasi dhe tha: Ishte robi i Mugiras. Umeri tha: Zoti e vraftë, elhamdulilah që nuk ishte vrasësi im ndonjë musliman. Pas kësaj u vendos në shtëpinë e tij, pas pak i dhanë një lëng që ta pinte por i doli nga plagët, iu dha qumësht por përsëri i doli nga vrimat, aty u kuptua se do vdiste. Filluan ta vizitonin njerëzit dhe t’i shprehnin lavdërime nga më të ndryshmet derisa erdhi një djalosh dhe tha: Përgëzohu o emir i besimtarëve me përgëzimin e Allahut, ti që shoqërove Profetin (sal-lallahu alejhi ue selem) ti që ke pozitë të veçantë siç e di dhe vetë, e more halifatin dhe mbajte drejtësi, ndërsa tani je shehid. Tha Umeri (radiallahu anhu): Do doja të dilja nga kjo botë as për mua e as kundra meje.
Kur djaloshi iku, Umeri (radiallahu anhu) e pa rrobën e tij poshtë zogut të këmbës dhe tha: O djalosh ngrije rrobën tënde sepse kjo është më e mirë për rrobën tënde dhe më e devotshme për Zotin tënd. Tha: O Abdullah shiko se sa borxhe kam. Pasiqë i bënë llogarinë gjetën se borxhi i tij arrinte 86.000 dirhemë. Pasiqë la porosi ta shlyenin borxhin, i tha Abdullahut: Shko tek Aishja bëji selam prej meje, dhe mos i thuaj nga emiri i besimtarëve sepse unë sot nuk jam më emir por thuaji: Të kërkon leje Umeri biri i Hatabit që të varroset pranë dy shokëve të tij. Hyri Abdullahu tek Aishja dhe e gjeti atë duke qarë, i tha asaj: Të çon selam Umeri dhe të kërkon leje për tu varrosur pranë shokëve të tij! Tha Aishja: E kisha ruajtur atë vend për vete por sot do t’i jap përparësi Umerit ndaj vetes tim. Erdhi Abdullahu i tregoi për lejen e Aishes dhe Umeri tha: Elhamdulilah, nuk kisha gjë më të dashur sesa këtë. Kur unë të vdes më mirrni dhe më çoni atje, kërkojini leje përsëri Aishes (radiallahu anha) nëse jep leje më varrosni nëse jo më ktheni në varrezat e muslimanëve. Pasi që u përshëndet me njerëzit për herë të fundit dhe la porosinë e tij në lidhje me halifatin, vdiq Umeri (radiallahu anhu) halifeja i dytë i muslimanëve, shoku i dytë i ngushtë i Profetit (sal-lallahu alejhi ue selem), Zoti e mëshiroftë dhe qoftë i kënaqur prej tij.
cym_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn tso_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn tso_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn