als_Latn lit_Latn uzn_Latn
RKL: Nė cilin sektor tė qeverisjes tuaj puna ka ecur ashtu siē ju keni paraparė, dhe nė cilin kanė ngecur apo keni hasur nė vėshtirėsi gjatė kėsaj periudhe tė qeverisjes?
Smajl Latifi: Natyrisht, planet tona janė shumė ambicioze dhe parashikimet po ashtu, por gjykoj me plot tė drejtė se shumė nga aktivitetet e planifikuara ose tė parapara qė tė zhvillohen, konsideroj se janė zhvilluar nė mėnyrė tė suksesshme dhe asnjėherė s'mund tė themi se jemi tė kėnaqur me punėn tonė sepse vazhdimisht edhe pėr nga natyra edhe pėr nga karakteri, edhe unė si njeri por edhe stafi im qeverisės pėrpiqemi nė vazhdimėsi qė tė korrim suksese, tė pėrballemi dhe tė tejkalojmė sfidat. Jemi tė pėrgatitur qė t'i sfidojmė vėshtirėsitė tė cilat paraqiten nė rrugėn e qeverisjes sė mirė e tė suksesshme nė pėrmbushje tė planit dhe punės.
RKL: Cilat janė projektet kapitale tė cilat i keni paraparė t'i realizoni pėr kėtė vit?
Smajl Latifi: Pėr kėtė vit ka njė mori projektesh kapitale, pėrkundėr mundėsive tė kufizuara buxhetore. Megjithatė ne po pėrpiqemi qė krejt ēka ėshtė e mundur , qė edhe mjetet t'i shfrytėzojmė nė mėnyrė racionale, t'i derdhim aty ku e kanė vendin, dhe tė realizojmė sa mė shumė ato qė mund t' quajmė projekte kapitale. Lumi Duhel ėshtė njė projekt i madh dhe i rėndėsishėm, i cili pothuajse pėrshkon qytetin e Rahovecit. Ėshtė njė lum i patrajtuar deri mė tani. Ne kemi ndarė mjete sivjet dhe shpresojmė se do tė fitojmė edhe mbėshtetje financiare nga ana e donatorėve. Kemi adresuar kėrkesėn dhe nevojėn tonė pėr mbėshtetje financiare. Ėshtė lumi Remnik poashtu, i cili pėrshkon fshatin Fortesė nė tė cilin po punohet dhe ėshtė njė projekt i madh qė sė paku dy probleme themelore i zgjidhė pėr banorėt e fshatit Fortesė: e para qė e mbron kėtė vendbanim nga vėrshimet potenciale tė cilat kanė rrezikuar nė tė kaluarėn, dhe e dyta i jep njė pamje urbane kėtij vendbanimi, sepse po rregullohet shtrati me stazat dhe me elementet tjera pėrcjellėse, qė duhet t'i ketė njė lum, i njohur pėr tė keq dikur dhe tash shpresojmė po punohet mirė dhe po pėrpiqemi qė ndoshta nė kėtė vit ta pėrmbyllim kėtė projekt. Poashtu, ėshtė rruga Fortesė-Celinė, ėshtė njė projekt i madh qė lidhė dy fshatra tė rėndėsishme dhe jo vetėm dy fshatra por lidhė edhe dy komuna, komunėn e Rahovecit me komunėn e Prizrenit, shkurton rrugėn drejtė Prizrenit pastaj shkarkon magjistralėn Xėrxė-Rahovec. Kemi nė projekt ndėrtimin e Shkollės Fillore dhe tė Mesme te Ulėt "Skėnder Kastrati"nė Malėsi tė Vogėl. Ėshtė njė projekt shumė i madh dhe ėshtė mirė qė ne tani jemi nė terren ēdo ditė dhe po ndėrtohet. Pritet pėrmbyllja dhe pėrurimi i njė shkolle poashtu nė Polluzhė, dhe shkollėn nė Guri tė Kuq. Kemi njė projekt shumė tė madh kapital qė ėshtė rruga tranzite. Nuk kemi mundėsi tė mira buxhetore , madje i kemi shumė tė kufizuara por ne jemi tė pėrkushtuar dhe kemi vullnet dhe gatishmėri tė plotė qė ta nisim dhe shpresoj qė Ministria e Infrastrukturės do ta pranojė nevojėn dhe domosdoshmėrinė e realizimit tė kėtij projekti qė i lidhė tri komuna: Rahovecin, Therandėn dhe Malishevėn. Kemi poashtu njė projekt qė ėshtė duke vazhduar qė e lidhė Zaēishtin me Retinė dhe Retinė e Ulėt. Siē e dini nė Reti ka qenė njė qendėr e njohur e riorganizimit tė Ushtrisė Ēlirimtare tė Kosovės , ku kanė marrė pjesė nė kėtė proces tė riorganizimit minimalisht katėr brigada tė UĒK-sė, 123, 124 ,125, 126 dhe 127. Kėshtu qė edhe aty projekti ėshtė duke u realizuar . Ėshtė njė kompani qė ka kontratė me Komunėn e Rahovecit dhe besoj qė puna ėshtė duke shkuar me njė ritėm normal dhe ėshtė duke u kryer njė punė e mirė. Poashtu kemi projektin pėr furnizimin me ujė tė pijshėm pėr pesė fshatra: Ēifllak, Dobridol, Polluzhė, Kramovik dhe Gur i Kuq. Pothuajse projekti ka ngecur nė fazėn e parė kur e kemi trashėguar kėtė gjendje, pėr shkak tė disa problemeve mbase tė paarsyeshme qė i ka komuniteti i disa fshatrave tė komunės sė Gjakovės. Pėrndryshe infrastruktura pėr kėto 5 fshatra ėshtė e pėrgatitur, ėshtė shtrirė rrjeti dhe po presim me i pėrmbyllė punimet nė fazėn e parė. Tani gatishmėri ka edhe Radoniqi, besoj edhe Komuna e Gjakovės do tė na ndihmojė qė tė kemi njė pėrmbyllje tė suksesshme tė fazės sė parė, nė mėnyrė qė tė furnizohen me ujė ato pesė fshatra qė asnjėherė nuk kanė pasur ujė adekuat pėr pije. E kemi poashtu edhe projektin ''Rrugėt e Verės" apo "Shtigjet e Verės", qė ėshtė projekt i fituar nga Komisioni Evropian ku participon edhe komuna e jonė e qė veē ka filluar realizimi i kėtij projekti i cili ėshtė me vlerė diku rreth 300.000 euro, 10 % participojmė ne. Poashtu kemi njė projekt infrastrukturor pėr ndėrtimin e rrugės Drenoc-Bratotin, qė e lidh bashkėsinė lokale tė Drenocit (ku ka qenė Shtabi i parė i UĒK-sė i zonės) me bashkėsinė lokale tė Ratkocit. Edhe kėtu janė mundėsit e kufizuara buxhetore, por ne besojmė se do t'ia nisim sė mbari pėr realizimin edhe e kėtij projekti qė lidh dy bashkėsi lokale. Pastaj kemi edhe projekte mė tė vogla, qė kanė njė kosto mė tė ulėt por janė projekte tė rėndėsishme qė ndikojnė nė cilėsinė e jetės sė qytetarėve kudo nėpėr fshatra dhe nė qytet. Kemi plane tė tjera, si rregullimi i trotuareve , pastaj shtrimin e rrugėve me kubėza betoni, pastaj kemi projekte qė kanė tė bėjnė me mbrojtjen e ambientit dhe po bėjmė pėrpjekje konkrete qė tė fillojmė sė realizuari projekte nė zonėn industriale. Tashmė po pėrgatitemi pėr njė proces fizibiliteti dhe po llogarisim tė kemi mbėshtetje sipas zotimit qė na ėshtė dhėnė nga Ministria e Tregtisė dhe Industrisė dhe vet ministrja, pėr tė filluar njė kapitull tė investimit ose shfrytėzimit tė zonės ekonomike, e cila prej vitit 2004 diku rreth 35 hektarė ėshtė e pashfrytėzuar. Pastaj kemi mbi 117 projekte tė fushave tė ndryshme, tė cilat janė pjesė e angazhimeve tona nė vitin 2012, e disa prej tyre do tė jenė edhe vitin 2013, pėr shkak tė kostos sė lartė qė kanė njė mori projektesh tė cilat nuk varen ekskluzivisht nga komuna por janė projekte tė ndėrlidhura me mbėshtetjen qė do ta kemi nga Ministritė, nga Qeveria e Kosovės, poashtu nga donatorėt. Kemi adresuar shumė projekte edhe nėpėr ministri por edhe te donatorėt, por shpresojmė se do tė na pėrgjigjen shumė mė mirė kėtė vit se vitin e kaluar edhe pse me donatorėt vitin e kaluar kemi qenė jashtėzakonisht tė kėnaqur. Po presim ta fillojmė projektin e ndriēimit nė qytet qė ėshtė njė donacion i fituar nga KE-programi"Kosova e bukur" e pastaj kemi projekte qė kanė tė bėjnė me rrethojat e shkollave , me rregullimin e ambienteve te shkollave. Po presim njė projekt tė madh nėse do ta fitojmė, impjantin e ujėrave tė zeza nė komunėn e Rahovecit, qė shpresojmė qė do tė kemi njė donacion nga Komisioni Evropian nėpėrmjet Gjermanisė. Nė qoftė se ne do ta fitojmė kėtė projekt, atėherė zgjidhim njė problem shumė tė madh, problemin e trajtimit tė ujrave tė zeza pėrmes impianteve qė janė tė rralla nė Kosovė. Kemi edhe projekte lė lidhen edhe me fushėn e shėrbimeve mė tė shpejta , ku po digjitalizohet administrata . Kemi realizuar njė mori projektesh vitin e kaluar , por edhe sivjet kemi nė plan madje dhe kemi fituar mbėshtetje nga Agjencitė e huaja buxhetore si USAID-i, Komisioni Evropian etj, pėr modernizimin e administratės. Pastaj ėshtė plani zhvillimor komunal i cili ėshtė njė dokument strategjik qė ėshtė pothuajse nė fazėn pėrmbyllėse . Tani ka hyrė nė rend dite nė mbledhjen e ardhshme tė Komitetit pėr Politikė dhe Financa dhe do tė debatohet edhe nė kuvend, ku besoj se do ta merr vulėn nga kuvendi nė mėnyrė qė pastaj nė njė afat optimal tė ēertifikohet nga Ministria e Planifikimit Hapsinor , nė mėnyrė qė tė ndėrmarrim hapa tjerė pėr planet urbane dhe planet rregullative. Tė gjitha kėto kanė njė kosto .Kemi njė projekt me rėndėsi shumė tė madhe , e cila nuk i takon vetėm institucioneve tė komunės, por qė ka vlera gjithėkombėtare , ėshtė Shtėpia Muze e Ukshin Hotit. Ne veq jemi nė fazėn pėrmbyllėse tė revidimit ose ta quajmė plotėsimit tė projektit, dhe shpresojmė se kėto ditė do tė shpallet tenderi pėr fillimin e realizimit praktik tė ndėrtimit tė Shtėpisė Muze tė Ukshin Hotit. Natyrisht, kemi edhe projekte qė lidhen me sistemin e ujitjes, kullimin e tokave bujqėsore etj. Mund tė themi se ėshtė njė plan gjithėpėrfshirės qė nė vetvete ka njė numėr tė madh tė projekteve tė vogla, tė mesme apo tė mėdha pėr tė cilat ne si qeveri do tė kujdesemi tė punojmė parreshtur qė sa me shumė qė ėshtė e mundur tė realizojmė sivjet. Natyrisht jo tė gjitha punėt mund tė realizohen kėtė vit
RKL: Sa jeni tė kėnaqur me investimet e qeverisė nė komunėn e Rahovecit?
Smajl Latifi: Nevojat dhe kėrkesat janė tė shumta, mundėsitė e komunės nuk janė tė mėdha, buxheti i komunės ėshtė i pamjaftueshėm dhe ne vazhdimisht ngulim kėmbė qė tė kemi mbėshtetje nga ana e qeverisė. Edhe po tė kemi njė mbėshtetje shumė tė fortė, ne natyrisht asnjėherė s'do tė jemi tė kėnaqur, sepse kjo komunė ka nevojė vėrtetė pėr njė mbėshtetje tė vazhdueshme nga ana e Qeverisė sė Kosovės pėr faktin se kemi ende probleme fundamentale. Bie fjala qė kemi fshatra qė nuk kanė ujėsjellės, qė nuk kanė kanalizim , ka ende fshatra qė nuk kanė edhe rrugė , lagje dhe vendbanime ende tė patrajtuara, dhe me buxhetin aktual qė e ka Komuna e Rahovecit vėrtetė ėshtė e pamjaftueshme pėr t'i pėrmbushur gjithė ato kėrkesa dhe nevoja qė i kanė qytetarėt e komunės sė Rahovecit. Kėshtu qė ēdo mbėshtetje qė vjen qoftė nga qeveria apo donatorėt, ėshtė mbėshtetje e drejtpėrdrejtė e qytetarėve tė komunės pėr plotėsimin e nevojave dhe kėrkesave pėr njė cilėsi mė tė mirė tė jetės dhe mirėqenie tė qytetarėve dhe zhvillim tė gjithėmbarshėm nė tė gjitha fushat.
RKL: Kryetar, ēfarė keni ndėrmarrė nė trajtimin e familjeve tė dėshmorėve, martirėve invalidėve dhe veteranėve tė luftės nė kėtė komunė?
Smajl Latifi: Jemi nė pėrmbyllje tė projektit tė rregullimit tė varrezave tė dėshmorėve ku asnjėherė nuk janė trajtuar mė parė pas luftės. Nė shenjė respekti pėr Dėshmorėt e kombit dhe pėr Betejėn e Shkodranit ne kemi hapur rrugėn nė Majėn e Shkodranit edhe pse nuk ka qenė nė plan po ne e kemi hap rrugėn sepse ajo pėrveē qė ėshtė pikė strategjike, mund tė shndėrrohet nė njė vend ku mund tė shėnohet njė pėrkujtim ashtu dinjitoz siē e meritojnė, njė respekt dhe njė nderim tė fortė po mund tė organizohen edhe ceremoni e aktivitete tė ndryshme. Edhe natyrisht aty do tė shpėrthen fuqishėm historia jonė, vlerat tona kombėtare historike, emra dėshmorėsh, martirėsh, veprimtarėsh tė ndryshėm. Do ta bėjmė njė hartė tė komunės tonė ku qytetarėt e ndryshėm, mysafirėt vizitorėt e ndryshėm mund ta din cila ėshtė rruga qė tė shpie pėr Drenoc pėr Krushė do ta kenė emrin e vet edhe rruga edhe sheshi jo vetėm nėpėr qytet po edhe nė fshatrat e komunės sė Rahovecit. Thjesht kemi pėr detyrė tu lėmė njė trashėgimi tė mirė atyre qė vinė pas nesh e posaēėrisht brezave tė ardhshėm . Ky qytet ka emėr ka njė histori, ka njė traditė, ka njė kulturė ka njė trashėgimi tė pasur qė njerėzit e kėtij vendi kanė qenė nėpėr periudha historike, kėshtu qė besoj qė ėshtė njė punė qė do ta bėjmė me shumė pėrkushtim, ndoshta zgjat pak po ne do tė pėrpiqemi me ia lėnė si trashigimi njė hartė me emra heronjėsh dėshmorėsh me vlera historike, fushė beteja, nė mėnyrė qė tė del nė pah historia e gjatė e kėtij populli e kėtij qyteti e kėsaj komune. Po edhe populli shqiptar pėrgjithėsi nė territorin administrativ tė komunės tonė po ashtu kudo qė ka pėrvjetor ne po pėrpiqemi me i respektuar tė gjallėt pėr gjakun qė e kanė dhėnė pėr lirinė dhe bashkimin e kombit, pasnesėr do tė jemi nė pėrvjetor nė Krushė pėr Bekim Gashin, nesėr do tė jemi Potoēanin e ulėt po ashtu nė pėrvjetor. Natyrisht jemi aty jo vetėm fizikisht po edhe me investime, sivjet e kemi edhe kompleksin pėrkujtimor, pėr tė cilin kemi nda 60 mijė euro pėr realizimin e projektit, kompleksit pėrkujtimor ku do tė jenė emrat e tė gjithė Dėshmorėve e Brigadės 124 nė njė vend natyrisht tė veēantė. Ėshtė e vėrtetė qė sivjet nuk do tė mund tė pėrmbyllim atė.
RKL: Gjatė qėndrimit tuaj nė Londėr keni pasur njė sėrė takimesh. A mund tė na thoni cilat ishin temat e diskutimit?
Smajl Latifi: Tė them tė drejtėn ne kemi pasur njė vizitė katėr ditore me njė agjendė tė ngjeshur. Atje kemi zhvilluar njė mori takimesh. Fillimisht, takimet i kemi nis me komunėn Krejo, e cila ka diku rreth 400 mijė banorė. Me kėtė rast kemi takuar kryetarin e komunės, shefin ekzekutiv dhe me sektorė tė tjerė tė administratės. Neve na interesonte mė tepėr tė dinim pėr ēėshtjet e funksionimit tė administratės publike, ēėshtjet e funksionimit tė prokurimit etj. Ne kemi pasur gjithashtu vizita nė distriktin Tendrixh, njė komunė kjo pothuajse me profil tė ngjashėm me komunėn e Rahovecit. Ajo kishte diku rreth 80 mijė banorė. Atje kemi pasur takim nė dhomėn e parlamentit, ku patėm rastin tė pėrcjellim zhvillimin e debateve nė Dhomėn e Parlamentit. Pėrveē kėsaj, kemi pasur takim nė zyrėn e kryetarit tė Londrės dhe jemi njoftuar se si funksionon administrata e kryetarit tė Londrės. Na bėri pėrshtypje se diku rreth 25 asambleistė kishte Londra, e cila numėron 7 milionė e gjysmė banorė. Kurse, komuna e Rahovecit ka 31 kėshilltar, kėshtu qė duhet shumė punė pėr tė funksionuar gjėrat si duhet. Kemi pasė takime edhe nė Ministrin e Punėve tė Jashtme, me Drejtorin pėr Ballkanin perėndimor. Temat kryesisht kanė qenė tė natyrės politike po edhe tė zhvillimit ekonomik, me theks tė veēantė pėr bisedimit Kosovė-Serbi , ēėshtjen e veriut tė Kosovės, rigjykimin e Ramush Haradinajt, Hoēėn e Madhe. Ne kemi shpalosė pikėpamjet, botėkuptimet dhe qėndrimet tona pėrkitazi me kėto ēėshtje. Mund tė them se jemi tė kėnaqur edhe me takimin me komunitetin e biznesit. Ata ishin tė interesuar qė tė bėjnė diēka pėr Kosovėn dhe nė veēanti pėr komunėn e Rahovecit. Shpresojmė qė ajo vizitė e jona ka qenė nė interes tė komunės tonė dhe nga ajo vizitė presim zhvillime pozitive.
RKL: Sa keni arritur tė ndihmoni sektorėt e vreshtarisė dhe pemėtarisė ?
Smajl Latifi: Me buxhetin e komunės ėshtė i pamundur subvencionimi i fermerėve se zakonisht kjo gjė bėhet nga Qeveria. Ne kemi filluar ti vizitojmė bizneset si dhe jemi nė komunikim aktiv me shoqatėn e vreshtarėve. Besoj qė edhe komuna po luan njė rol jashtėzakonisht tė madh nė adresimin e shqetėsimeve, nevojave dhe kėrkesave qė kanė. Bie fjala ne kemi njė komunikim tė mirė me Giz-in, njė organizatė qeveritare gjermane qė mbėshtet verėrat e Rahovecit. Ėshtė meritė e komunės sė Rahovecit qė ėshtė lider i projektit Shtigjet e verės qė ndikon nė hapjen e perspektivave tė reja pėr verėn e Kosovės pėrkatėsisht me verėn e regjionit vreshtar. Fatmirėsisht, Rahoveci ka investime nė atė fushė, fermerėt, vreshtarėt dhe verėtarėt tanė kanė vizita tė shumta nga vizitorė jo vetėm tė regjionit po edhet tė huaj. Sigurisht nė kėtė proces po ndihmon edhe komuna por edhe agjencitė e donatorėt e ndryshėm qė i janė pėrkushtuar kėtij procesi me siguri mė tė madhe. Rrjedhimisht, po ndryshon mentaliteti dhe vetėdija e e fermerėve tanė tė vyeshėm, me ērast po rritet jo vetėm sasia po para se gjithash edhe cilėsia e prodhimeve si njė mundėsi e mirė pėr tė depėrtuar edhe nė tregun rajonal edhe tregun evropian. Nė kėtė drejtim ka rezultate si te Haxhi Jaha, qė ka marrė nota shumė tė larta pozitive nė panairin e Dyzeldorfit nga 100 poenat e mundshme 87 poena i kanė marrė dy tri lloje tė venės tė podrumit tė vjetėr. Kėtyre sukseseve ne u gėzohemi dhe kėto janė motive shtesė. Ne jemi pėrkushtuar, i vizitojmė bizneset, fermerėt e afaristėt e vyeshėm. Po pėrpiqemi bashkėrisht ti adresojmė temat tė cilat ndikojnė nė krijimin e rrethanave plotėsuese pėr biznese. Bie fjala, ēdo vjet e kemi ndryshimin e rregullores pėr taksa, tarifa dhe gjoba. Edhe te sektori i pemėtarisė, pika grumbulluese nė Xėrxė e ka realizuar me sukses fazėn e parė. Besoj se gjendja e fermerėve do tė zbutet, duhet tė zgjidhen edhe shumė ēėshtje tė tjera. Ndėrkaq, nga ana e qeverisė duhet me ketė njė heqje tė akcizės dhe tė bėjė subvencionimin nė fara e karburante, nė mėnyrė qė prodhuesi ynė tė jetė i barabartė me prodhuesin nė regjion. Sė shpejti do tė fillojė njė projekt gjigant i hapjes sė ETC, diku mes Xėrxės dhe Rugovės. Ajo pėrveē se do ti punėsoj mbi 100 punėtorė, do tė zgjidh edhe shumė probleme tė bujqve meqė do tė jetė pikė grumbulluese, paketuese, dhe shitėse.
RKL: Faleminderit pėr kohėn qė ndatė me ne! Suksese dhe tė arritura nė punėn tuaj
Smajl Latifi: Faleminderit. I urojmė suksese Radios Kosova e Lirė sepse sa herė qė flas pėr kėtė radio mė krijohen emocione. Uroj qė kjo radio ti rris kapacitetet e saja emetuese edhe mė shumė, ngase Radio Kosova e lirė do tė duhej tė ishte nė vend tė Radio Kosovės.
6 prill 2012
als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn als_Latn