Okukala kaume kashili ngeenge oukaume weni u li moshiponga
Gianni naMaurizio ova kala ookaume oule womido 50. Ashike nande ongaho, oshikando shimwe oukaume wavo owa li u li moshiponga. Maurizio okwa ti: “Onda li nda ninga epuko la kwata moiti olo la li la ningifa tuha kale vali ookaume.” Gianni okwa ti: “Maurizio oye a konakona naame Ombiibeli, nokwa li a honga nge oinima yopamhepo. Osho a ninga kanda li handi shi itavele. Onda li nda nyika oluhodi neenghono molwaashi onda li ndi shii kutya itatu ka kala vali ookaume. Naasho osha li sha ningifa nge ndi kale ndi udite nda fa nda ekelwashi.”
OKUKALA noukaume tau kalelele oshinima shi na ondilo noihau uya po ashike ngahenya. Ngeenge ope na osho tashi nghundipaleke oukaume weni, mbela oshike tashi ke mu kwafela mu u kale ke po fiyo alushe? Ohatu dulu okulihonga shihapu kuvamwe ovo va tumbulwa mOmbiibeli ovo va li ookaume kashili, nokonima oukaume wavo owa ka kala moshiponga.
NGEENGE KAUME KOYE A NINGA EPUKO
Ohamba David, oyo ya li omufita, oya li i na ookaume vawa. Jonatan okwa li umwe womuvo. (1 Sam. 18:1) Ashike David okwa li e na ookaume vali vamwe ngaashi omuprofeti Natan. Ombiibeli inai popya kondadalunde kutya oukaume wavo owa li wa hovela naini. Pomhito imwe, David okwa li e lineekela muNatan ngaashi ashike keshe umwe ta dulu okukala e lineekela kaume kaye. David okwa li a hala okutungila Jehova otembeli. Otashi dulika ohamba ya li ya lenga omaetepo aNatan e li kaume kaye nokwe mu tala ko kutya okwa li ta wilikwa komhepo yaJehova. — 2 Sam. 7:2, 3.
Ashike nande ongaho, opa li pa holoka oshinima osho sha kuma oukaume wavo. Ohamba David oya li ya ya moluhaelo naBatseba, nokonima oya li ya dipaifa Uria omushamane waye. (2 Sam. 11:2-21) Oule womido dihapu David okwa kala omudiinini kuJehova nokuyambidida ouyuki waye. Ashike, okwa li a ninga enyono la kwata moiti. Mbela oshike sha li sha ningilwa ohamba oyo? Mbela okwa li ngoo e wete nghee enyono laye la kwata moiti? Mbela okwa li ta diladila kutya ota dulu okuholeka Kalunga enyono?
Mbela Natan okwa li ta ka ninga po shike? Mbela okwa li ngoo ta ka efa umwe a popye nohamba kombinga yaasho? Vamwe ova li ve shii kutya David okwa unganeka a dipaife Uria. Omolwashike Natan a li e na okuya mo olunyala moshinima osho sha li tashi ka kuma oukaume wavo? Osha li nokuli tashi dulu okutula omwenyo waNatan moshiponga ngeenge okwe shi popi. David okwa li a dipaifa Uria oo a li ehe na ondjo.
Natan okwa li omupopikalelipo waKalunga. Okwa li e shii kutya ngeenge okwa mwenene oshinima osho, ekwatafano lavo naDavid itali ka kala vali li li ngaashi la li, neliudo laye otali ka kala tali mu nyenyetele. Kaume kaye David okwa li a ninga etokolo inali hokiwa kuJehova nokwa li a pumbwa okukwafelwa opo a kale vali e na ekwatafano liwa naJehova. Oshoshili kutya David okwa li a pumbwa kaume kashili. Natan okwa li kaume muwa. Okwa li a hoolola okutameka oshikundafanwa osho nefaneko olo la li tali ka kuma omutima waDavid. Natan okwa li a yandja etumwalaka laKalunga monghedi oyo tai kwafele David a mone kutya okwa nyona enyono la kwata moiti noku mu linyengifa a katuke eenghatu. — 2 Sam. 12:1-14.
Mbela oto ka ninga po shike ngeenge kaume koye okwa ninga epuko ile enyono la kwata moiti? Otashi dulika u yelekwe u tomhafane kutya ngeenge owa popi epuko laye otashi ka teya po oukaume weni. Otashi dulika yo u kale u udite kutya ngeenge owa popi epuko laye kovakulunhuongalo ovo tava dulu oku mu kwafela pamhepo, otashi ka kala sha fa we mu kengelela. Mbela oto ka ninga po shike?
Gianni oo a tumbulwa metetekelo okwa ti: “Onda li nda mona kutya ope na elunduluko. Maurizio ka li vali a mangulukila nge ngaashi shito. Onda li nda tokola ndi popye naye kombinga yaasho sha ningwa po, nonande kasha li shipu. Onda li handi lipula kutya: ‘Ohandi ke mu lombwela shike? Otashi dulika a ka kale a handuka.’ Eshi nda dimbuluka oinima aishe oyo twa konakona pamwe, osha pameka nge neenghono ndi popye naye. Naye osho a li ha ningi ngeenge nda pumbwa ekwafo. Molwaashi kanda li nda hala oukaume wetu u teke po, onda li nda hala oku mu kwafela molwaashi ondi na ko nasha naye.”
Maurizio okwa weda ko a ti: “Gianni okwa li e na ko nasha naame nokwa li e li mondjila. Onda li ndi shii kutya itandi dulu okupa Jehova ombedi ile kaume kange omolwoilanduliko yetokolo lange lihe li mondjila. Onda li nda tambula ko outekuduliko, nomokweendela ko kwefimbo onda li vali ndi na ekwatafano liwa naJehova.”
NGEENGE KAUME KOYE E LI MOUPYAKADI
David okwa li e na ookaume ovo va li ve mu yambidida eshi a li moudjuu. Husai oye a li umwe womuvo oo a popiwa mOmbiibeli e li “kaume kaDavid.” (2 Sam. 16:16; 1 Omaf. 27:33) Otashi dulika a li elenga lomomhangu olo hali ungaunga noiholekwa nokwa li kaume kopofingo kohamba.
Eshi omonamati wohamba David, Absalom, a li e lininga ohamba, Ovaisrael vahapu ova li va ama kombinga yaye, kakele kaHusai. Fimbo David a li tai onhapo, Husai okwa li a ya kuye. David okwa li a nyika oluhodi molwaashi okwa li a kengelelwa komonamati waye nokwaavo a li e lineekela. Ashike Husai okwa kala omudiinini kuDavid, nokwa li a tula omwenyo waye moshiponga eshi a li ta kendabala okuya moshipala omhangela oyo ya li ya ningwa. Husai ka li a ninga oshinima osho molwaashi ngeno e shii kutya oshinakuwanifwa shaye e li elenga lomomhangu. Okwa li a ulika kutya oku li omudiinini kukaume kaye. — 2 Sam. 15:13-17, 32-37; 16:15–17:16.
Otashi kumu omutima okumona nghee ovamwatate novamwameme va hangana kunena kashi na nee mbudi kutya otava dana onghandangala ilipi ile ove na oinakuwanifwa ilipi meongalo. Paulelalela okutala koilonga yavo ova fa tava ti: “Ame okaume koye, molwaashi owa fimana kwaame ndele hasheeshi ngeno ndi na oku shi ninga.”
Omumwatate Federico naye osho a li e udite ngaho. Okwa li a dula okupita monghalo idjuu omolwekwafo lakaume kaye Antonio. Federico okwa ti: “Otwa li twa panga oukaume naAntonio konima eshi a tembukila meongalo letu. Atushe otwa li ovayakuliongalo notwa li hatu hafele okulonga pamwe. Konima yefimbo, okwa li a nangekwa po e li omukulunhuongalo. Kakele kokukala ookaume, okwa li e li oshihopaenenwa shiwa kwaame omolwoupamhepo waye.” Lwanima, Federico okwa ka nyona. Okwa li a konga diva ekwafo lopamhepo, ashike ka li vali a wana okukala omukokolindjila ile omuyakuliongalo. Antonio okwa li e linyenga ngahelipi?
Federico okwa ti: “Onda li ndi wetu kutya Antonio okuudite ko onghalo omo ndi li. Okwa li ha kendabala ngaashi ta dulu opo a kwafele nge pamaliudo. Okwa li e na ko nasha noupamhepo wange noke na efiku a li e lidimbika nge. Okwa kala ha ladipike nge ndi pameke natango oupamhepo wange nondiha sholole.” Antonio okwa ti: “Ohandi kala efimbo lihapu naFederico. Onda li nda hala a kale a manguluka okulombwela nge keshe shimwe nokuli nomaliudo aye. Mokweendelako kwefimbo, Federico okwa ka kala e na oupamhepo muwa nokwa li a nangekwa po vali e li omukokolindjila nomuyakuliongalo. Nonande otu li momaongalo a yoolokafana, paife otu li ookaume kashili shi dulife nale.”
MBELA OTO KA KALA U UDITE WA KENGELELWA?
Oto ka kala u udite ngahelipi ngeenge kaume koye kopofingo okwa kala ehe fi vali kaume koye pefimbo opo wa pumbwa ekwafo laye? Oinima inini otai dulu oku ku udifa nai. Mbela oto ke mu dimina po ngoo? Mbela otamu ka kala ngoo mu na oukaume wopofingo ngaashi nale?
Diladila kwaasho sha li sha ningilwa Jesus e shi a li kombada yedu. Okwa li ha kala efimbo lile novayapostoli vaye ovadiinini nova li ve na ekwatafano le likalekelwa. Jesus okwe va ifana ookaume kaye. (Joh. 15:15) Oshike sha ka ningwa po eshi a kwatwa po? Ovayapostoli ova li ve mu faduka po. Petrus okwa li a popya nouladi kutya ke na efiku e lidimbike Omwene waye, ashike moufiku oo tu oo okwe lidimbika Jesus. — Mat. 26:31-33, 56, 69-75.
Jesus okwa li e shii kutya ota ka taalela eshongo laxuuninwa oye aeke. Natango okwa li e na etomheno lokukala e udite nai. Konima eshi a nyumuka, meenghundafana novahongwa vaye ina holola kutya okwa li e va uditile nai ile e va vela ombedi. Jesus ka li a dimbuluka omapuko oo va li va ninga oufiku oo a kwatwa po.
Mepingafano naasho, Jesus okwa li a shilipaleka Petrus novayapostoli vakwao kutya okwe ve lineekela, eshi e va pa omalombwelo e na sha noilonga ya fimanenena mondjokonona yovanhu. Natango ovayapostoli ova li ookaume kaJesus nokava li va dimbwa ohole yaye. Ova li tava dulu okuninga eenghendabala vaha nyemateke vali Omwene wavo. Nopehe na omalimbililo, ova li va wanifa po oshilonga osho a li e va pa. — Oil. 1:8; Kol. 1:23.
Omumwameme Elvira ota dimbuluka nawa eshi pa li pe na okuhaudafana pokati kaye nakaume kaye Giuliana. Elvira okwa ti: “Eshi Giuliana a lombwela nge kutya okwa uda nai kwaasho nda ninga, naame onda li nda uda nai neenghono molwaashi okwa li e na etomheno lokukala a handuka. Osho sha li sha kumwifa nge oshosho kutya okwa li e na ko nasha naame nokwa li te lipula noilanduliko yelihumbato lange. Ohandi mu pandula alushe molwaashi ka li ha yandje elitulemo koinima ii oyo nda ninga, ashike okwa li ha kala a etela nge onghenda omolwoilanduliko oyo nda li nda taalela. Ohandi pandula Jehova molwaashi ondi na kaume oo e na ko nasha naame.”
Kaume muwa ote ke linyenga ngahelipi ngeenge opa holoka okuhaudafana? Ota ka kala a hala okupopya nonghenda nonemanguluko ngeenge sha pumbiwa. Kaume a tya ngaho ota ka kala a fa Natan naHusai, ovo va kala ovadiinini nomomafimbo madjuu, nongaashi Jesus oo a li a dimina po ovahongwa vaye nehalo liwa. Mbela ou li kaume a tya ngaho?
bem_Latn umb_Latn umb_Latn sag_Latn umb_Latn umb_Latn hat_Latn umb_Latn umb_Latn umb_Latn umb_Latn sag_Latn umb_Latn umb_Latn umb_Latn hat_Latn umb_Latn umb_Latn umb_Latn umb_Latn sot_Latn umb_Latn umb_Latn umb_Latn