OCIPAMA CAVALI
Embimbiliya Elivulu Limue Lia Tunda ku Suku
1, 2. Momo lie Embimbiliya ombanjaile yimue ya tunda ku Suku okuti yi tu nenela esanju?
NYE o yeva vutima nda ekamba liove li ku ĩha ombanjaile yimue kua lavokaile? Omo liesanju lialua o kuete, ku kevelela otembo yalua oco o yulule ombanjaile yaco, momo ekamba liove lia ku sokolola. Kuenje, eca olopandu kokuaye.
2 Embimbiliya ombanjaile yimue ya tunda ku Suku. Olio li tu ĩha olonumbi vina ka tu pondola oku sanga valivulu akuavo. Embimbiliya li tu sapuila okuti, Suku wa lulika ilu, ongongo, ulume wa tete, kuenda ukãi. Olio li tu ĩha olonumbi vi pondola oku tu kuatisa eci tu liyaka lovitangi. Embimbiliya li tu longisa ndomo Suku a ka tẽlisa ocipango caye oco ongongo yi kale ocitumãlo cimue ciwa. Embimbiliya ombanjaile yimue yi tu nenela esanju!
3. Nye o pondola oku limbuka osimbu amamako oku lilongisa Embimbiliya?
3 Osimbu amamako oku lilongisa Embimbiliya o limbuka okuti Suku o yongola okuti o linga ekamba liaye. Nda wa lilongisa ovina vialua viatiamẽla kokuaye, ukamba wove laye u li vokiya calua.
4. Nye ci ku komõhisa catiamẽla Kembimbiliya?
4 Embimbiliya lia pongoluiwa kueci ci soka 2.600 kalimi, kuenda kua siata oku pangiwa Ambimbiliya alua. Omanu valua voluali va pondola oku tanga Embimbiliya kelimi liavo. Osemana losemana ci pitahãla ohuluwa yomanu va siata oku tambula Embimbiliya! Ocili okuti ka kuli elivulu li sokisiwa Lembimbiliya.
5. Momo lie tu popela tuti Embimbiliya lia “tunda ku Suku”?
5 Embimbiliya li “tunda ku Suku.” (Tanga 2 Timoteo 3:16.) Pole, omanu vamue va siata oku sima ndoco: ‘Nda Embimbiliya lia sonehiwa lalume citava ndati okuti lia tunda ku Suku?’ Embimbiliya li tambulula ndoco: “Omanu va popia ondaka ya tunda ku Suku, ndomo va vetiyiwa lespiritu sandu.” (2 Petulu 1:21) Ulandu waco u sokisiwa lulume umue ukualomĩlu okuti o pinga kusonehi waye oco a sonehe ukanda umue. Helie usovoli wukanda waco? Ukanda waco watiamẽla kulume ukualomĩlu, pole ka u pangi onepa komunu wa u soneha. Cimuamue haico catiamẽla ku Suku okuti, eye Usovoli Wembimbiliya, pole ka li pangi onepa kalume va li soneha. Momo, Suku wa va songuila oco va sonehe ovisimĩlo viaye. Omo liaco, Embimbiliya “ondaka ya Suku.”—1 Va Tesalonike 2:13; tala Etosi 2 kesulilo lielivulu lilo.
EMBIMBILIYA LIA SUAPO
6, 7. Momo lie tu popela tuti Embimbiliya li kuete elitokeko?
6 Embimbiliya lia sonehiwa votembo yi pitahãla 1.600 kanyamo. Asonehi vaco va kala komuenyo votembo ya litepa. Vamue va lilongisile calua kolosikola, vakuavo ka va lilongisile. Umue pokati kavo wa kala ondotolo. Vakuavo va kala vakuakulima, vakuakupipa olõsi, angombo, ovaprofeto, olonganji, kuenda olosoma. Ndaño okuti asonehi vaco va litepele, pole olonepa viosi Viembimbiliya vi kuete elitokeko. Olio ka li lombolola ovina kocipama cimue okuti, ka vi likuata levi vi sangiwa kocipama cikuavo. *
7 Ovipama viatete Viembimbiliya vi lombolola ndomo ovitangi via fetika mulo voluali, kuenda ovipama via sulako vi tu sapuila ndomo Suku a ka vi tetulula eci a ka pongolola ongongo oco yi kale yokaliye. Embimbiliya li tu sapuila ovolandu a pita lomanu vokuenda kuanyamo alua, kuenda li lekisa okuti ocipango ca Suku ci tẽlisiwa.
8. Tukula ovolandu amue a lekisa okuti Embimbiliya lia suapo poku lombolola ovina viatiamẽla kovoloño.
8 Embimbiliya ka lia sonehiwile oco li longise ovoloño oluali, ale li kala ndelivulu lioku longisa kolosikola. Pole, ovina Embimbiliya li popia viatiamẽla kovoloño via suapo. Eci oco tu lavoka catiamẽla kelivulu lia tunda ku Suku. Ulandu u sangiwa kelivulu Liovisila u kuete olonumbi via Suku vi lekisa ndomo va Isareli va sukilile oku liteyuila kovovei oco ka a ka sambukile komanu vakuavo. Eci olonumbi viaco via sonehiwa omanu ka va kũlĩhĩle ndomo apuka amue a pondola oku koka ovovei. Embimbiliya li longisavo okuti, oluali ka lua kunamele kocina cimue. (Yovi 26:7) Kosimbu, eci omanu va tavele kocisimĩlo cokuti oluali lua tapika, Embimbiliya lia popele ale okuti oluali ombunje.—Isaya 40:22.
9. Omo okuti asonehi Vembimbiliya va kala vakuacili, ci tu kuatisa oku kuata elomboloko lie?
9 Ovina viosi Embimbiliya li popia viatiamẽla kovolandu, via suapo. Pole, ovolandu alua a sangiwa valivulu amue oluali ka a suilepo, momo asonehi vaco ka va kalele vakuacili. Asonehi vaco pamue ka va endele oku tukula olonjanja viosi ofeka yavo ya yuliwa kovoyaki. Pole, asonehi Vembimbiliya va kala vakuacili, momo va tukula olonjanja va Isareli va enda oku yuliwa. Va sonehavo ovina viatiamẽla kakulueya avo. Kelivulu Liatendelo tu sangako ulandu wa Mose u lekisa okuti, omo liekandu linene a lingile, Suku wo kangisa. (Atendelo 20:2-12) Omo okuti asonehi Vembimbiliya va kala vakuacili, ci lekisa okuti lia tunda ku Suku. Eli olio esunga lieci tu sukilila oku kolela Kembimbiliya.
ELIVULU LIMUE LIE YUKA ALUNGULO AWA
10. Momo lie alungulo Embimbiliya a siatela oku tu kuatisa koloneke vilo?
10 Embimbiliya ‘lia tunda ku Suku kuenje li silivila koku tu longisa, koku tu pisa, koku suñamisa ovina loku tu pindisila vesunga.’ (2 Timoteo 3:16) Olonumbi Viembimbiliya vi tu kuatisa koloneke vilo. Omo okuti Yehova wa kũlĩha ndomo tua lulikiwa, o kuete elomboloko liovina tu sokolola, kuenda ekalo lietu. Eye wa tu kũlĩha ciwa okuti etu muẽle ci sule, kuenda o yongola okuti tu kuata esanju. Yehova wa kũlĩha ovina viwa vi tu kuatisa, kuenda ovina vi tu kokela ovitangi.
11, 12. (a) Alungulo api awa Yesu a eca a sangiwa kelivulu lia Mateo kocipama 5 toke 7? (b) Nye tu pondola oku lilongisa Vembimbiliya?
11 Kelivulu lia Mateo oku upisa kocipama 5 toke 7, tu tangako alungulo awa Yesu a ecele a lekisa ndomo tu pondola oku kuata esanju, oku kala ciwa la vakuetu, oku likutilila, kuenda ovisimĩlo tu kuete viatiamẽla kolombongo. Ndaño okuti tunde eci Yehova a eca alungulo aco pa pita ale 2.000 kanyamo, pole, a kuete unene woku tu kuatisa koloneke vilo.
12 Vembimbiliya, Yehova o tu longisavo olonumbi vi tu kuatisa oku kuata omuenyo uwa vepata, oku kala olondingupange viwa, kuenda oku kuata ombembua lomanu vakuavo. Ndaño okuti tu kuete ekalo lia litepa, ale tu sangiwa kocitumãlo cikuavo, kuenda tu kasi oku liyaka lovitangi, pole, olonumbi Viembimbiliya vi pondola oku tu kuatisa olonjanja viosi.—Tanga Isaya 48:17; tala Etosi 3 kesulilo lielivulu lilo.
O PONDOLA OKU KOLELA KOVITUMASUKU VIEMBIMBILIYA
13. Nye Isaya a popele okuti oco ca laikele oku pita lolupale luo Bavulono?
13 Vembimbiliya mu sangiwa ovitumasuku vialua okuti via tẽlisiwa ale. Isaya wa popele hati, o Bavulono ya laikele oku kunduiwa. (Isaya 13:19) Eye wa lombolola ndomo olupale luaco lua laikele oku nyõliwa. Olupale luaco lua enda oku teyuiwa lapito anene polombundi, kuenda olui. Pole, Isaya wa popele hati, olui luaco lu papuiwa, kuenda apito olombundi viaco a laikele oku siala upulule. Kuenje, ovanyãli va laikele oku iñila volupale okuti ka va lingi uyaki. Isaya wa popelevo hati, ulume umue o tukuiwa hati Kuro eye wa laikele oku nyõla o Bavulono.—Tanga Isaya 44:27–45:2; tala Etosi 4 kesulilo lielivulu lilo.
14, 15. Ocitumasuku ca Isaya ca tẽlisiwa ndati?
14 Noke yoku pita ovita vivali vianyamo tunde eci ocitumasuku caco ca sonehiwa, olohoka vina via lipongiya vieya oku pitĩla, oco vi nyõle o Bavulono. Helie wa kala usongui wolohoka viaco? Ndomo ocitumasuku caco ca popele, usongui waco Kuro, una wa kala osoma yo ko Persia. Ovina viosi via tukuiwa vocitumasuku caco via tẽlisiwa.
15 Koñolosi yeteke liaco, va Bavulono va kala oku linga ocipito. Ovo va simĩle okuti va kolapo, momo va ñualiwile lovimbaka vinene, kuenda olui. Kosamua yolupale luaco, Kuro kumue lolohoka viaye va fẽla olekua yimue oco ovava olui luaco a tepuluke. Noke, ovava a tepuluka, kuenje ca ecelela asualali vo ko Persia oku yoka olui luaco. Pole, olohoka via laikele oku pita ndati vovimbaka vio Bavulono? Ndomo ocitumasuku ca popele, apito olombundi a sialele upulule, kuenje, olohoka via iñila volupale okuti ka via sukilile oku linga uyaki.
16. (a) Nye Isaya a popele okuti oco ca laikele oku pita lolupale luo Bavulono kovaso yoloneke? (b) Tua kũlĩha ndati okuti ocitumasuku ca Isaya ceya oku tẽlisiwa?
16 Vocitumasuku Isaya a tukula wa popele hati, lomue wa laikele oku kala vali vo Bavulono. Eye wa soneha ndoco: “Ka mu kala vali omanu, ka mu tungiwa vali kovitumbulukila viosi.” (Isaya 13:20) Anga hẽ olondaka evi vieya oku tẽlisiwa? Ocili okuti ocitumãlo cina ca kala o Bavulono vocinãla ci soka 80 kolokilometulu kombuelo yolupale luo Bagda kofeka yo Irake, ca linga elunda. Toke cilo lomue wa tungamo. Yehova wa komba o Bavulono “lolueyo luoku nyõla.”—Isaya 14:22, 23. *
17. Momo lie tu sukilila oku kolela kolohuminyo viosi Viembimbiliya?
17 Omo okuti ovitumasuku vialua Viembimbiliya via tẽlisiwa ale, ci lomboloka okuti, tu pondola oku kolela kovina Embimbiliya li popia viatiamẽla kovaso yoloneke. Tu pondolavo oku kolela okuti, Yehova o ka tẽlisa ohuminyo yaye yoku pongolola ongongo oco yi linge ocumbo celau. (Tanga Atendelo 23:19.) Omo liaco, tu kuete elavoko “liomuenyo ko pui. Suku una okuti lalimue eteke a kemba wa ci likuminya tunde osimbu.”—Tito 1:2. *
EMBIMBILIYA LI PONDOLA OKU PONGOLOLA OMUENYO WOVE
18. Nye Paulu a lombolola catiamẽla ‘kondaka ya Suku’?
18 Tua lilongisa okuti, ka kuli elivulu limue li sokisiwa Lembimbiliya. Ovina viosi vi sangiwamo vi kuete elitokeko, kuenda poku lombolola eci catiamẽla kovoloño oluali ale kovolandu, lia suapo. Li tu ĩhavo olonumbi viwa, kuenda li kuete ovitumasuku via tẽlisiwa ale. Pole, Embimbiliya li lombololavo ovina vikuavo. Upostolo Paulu wa soneha ndoco: “Ondaka ya Suku yi kasi lomuenyo kuenda yi kuete unene.” Olondaka evi vi lomboloka nye?—Tanga Va Heveru 4:12.
19, 20. (a) Embimbiliya li ku kuatisa ndati oku kũlĩha ciwa ekalo liove? (b) O pondola oku lekisa ndati okuti wa sanjukila ombanjaile Yembimbiliya?
19 Embimbiliya li pondola oku pongolola ekalo liomuenyo wove. Li ku kuatisavo oku kũlĩha ciwa ekalo liove. Olio li pondola oku ku kuatisa oku kuata elomboloko lia suapo liovisimĩlo viove. Momo, pamue tu sima okuti tu sole Suku. Pole, oco tu ece uvangi wokuti tu u kuetele ocisola, tu sukila oku kapako ovina Embimbiliya li popia.
20 Embimbiliya elivulu limue lia tunda ku Suku. Eye o yongola okuti o tanga Embimbiliya, kuenda o li sola. Eca olopandu omo liombanjaile yaco, kuenda amamako oku lilongisa ovina vi sangiwa velivulu liaco. Nda wa ci linga, o kuata elomboloko liocipango ca Suku catiamẽla komanu. Vocipama ci kuãimo, tu ka lilongisa ovina vikuavo viatiamẽla kocipango caco.
^ tini. 6 Omanu vamue va siata oku popia vati, Embimbiliya ka li kuete elitokeko, pole, olondaka viaco viuhembi. Tala elivulu losapi hati: A Bíblia—Palavra de Deus ou de Homem?, kocipama 7, lia sandekiwa Lolombangi Via Yehova.
^ tini. 16 Nda o yongola oku lilongisa ovina vialua viatiamẽla kocitumasuku Cembimbiliya, o pondola oku tanga ombrochura losapi hati: Um Livro Para Todas as Pessoas, oku upisa kemẽla 27 toke 29, ya sandekiwa Lolombangi Via Yehova.
^ tini. 17 Oku nyõliwa kuo Bavulono, ocitumasuku cimue Cembimbiliya ca tẽlisiwa. O pondola oku sanga alomboluilo ovitumasuku viatiamẽla ku Yesu Kristu, poku tala Etosi 5 kesulilo lielivulu lilo..
umb_Latn umb_Latn umb_Latn umb_Latn umb_Latn umb_Latn umb_Latn umb_Latn umb_Latn umb_Latn umb_Latn umb_Latn umb_Latn umb_Latn umb_Latn umb_Latn umb_Latn umb_Latn umb_Latn umb_Latn umb_Latn umb_Latn umb_Latn umb_Latn umb_Latn umb_Latn umb_Latn umb_Latn umb_Latn umb_Latn umb_Latn umb_Latn umb_Latn umb_Latn umb_Latn umb_Latn umb_Latn umb_Latn umb_Latn umb_Latn umb_Latn umb_Latn umb_Latn umb_Latn