Oshiningwanima shediapa linyanyalifa sha ningwa omafiku aa, sha ningilwa oukadona oumwanafana Jacqueline na Cecilia Kuaseua moWindhoek ota shi eta omalipulo nghee ovadali Ovanamibia hava dilaadilile onghalo omo ovana voukadona ile vovamati.
Ofikola yaAgustenium nayo ina i longa po nande nawa apa. Omunhu ngee okwa tewa tewa nale kofikola imwe omolwa omakwatafano opaihole nounona vofikola, omolwashike vena okumutambulila pofikola yavo? Omolwashike vena ku etela embungu mokati keedi? Omukuluwonale okwa tile eyoka iha li pu oudio. Sha hala kutya ngee omunhu okwa lopela ounona vofikola kena efiku eva efe.
Ashike otashi limbilike okuuda kutya ou nona vamwe vofikola ohava di pamwe novalongi vavo, ile novalumenhu vavo, momaumbo avo vatembukamo ile hava tembukamo oweekenda.
Ovadali vou nona ava ohava ti ounona vavo ova ya koolye?
Ngeenge omunhu to shikula omahokololo atya ngaha moule oto mono kutya ovadali vounona ovo inava va uda naana nai nokupiyaanekwa momadilaadilo kekwatafano lopaihole pokati kokaana hakai kosikola nomuhongi.
Ngee omahepeko eya po, opo nee ovadali, ile ovakwanedimo tava popi nghee va piyaanekwa komahepeko oo a li haa ningilwa omona.
Shoovene nghee sha kala oiwana ihapu kombada yedu iha i popile ovanhu inava hombola hadi pamwe. Nghee shili oiwana mwa kwatelwa noyoilumbu, oya fimaneka ohombo. Ndele omolwashike fye Ovanamibia hatu efa eenghulunghedi odo di helile po ashike okukaleka po ongushu yomunhu, ashike nomundilo woshilongo.
Nghee tuli okukainhu a otekwa ile omulumenhu a li a oteka ina fimana. Neehombo nghee dili odo omundilo woshilongo, nowomapata.
Nyee aahongi vovalumenhu omolwashike hano muna okukala tamu holo nokuya momilele nounona vofikola. Ounona onye muna oku va amena ashike paife onye vali tamu va pilukile po. Hano mwa ninga omafuma taali oufumwena. Peefikola dihapu ope yadi ovahongifikola vovakainhu inava hombolwa ashike ovalumenhu voshiwana shetu ova tala ashike keehanana dili momidjalo dofikola, dina omashini mokanya. Poima pena ngaa novanafikola veli koiputudilo yopombada ngaashi oUnam noPolytechnic ndele omwa tala ashike keehanana, ngolongo omunhu ona ka dipae okaana kovanhu.
Apa Kundana ita yandje ombedi kovadali vooKuaseua. Ashike, kakadona ou oshiima shikwa okwa li ta endulula oGrade10, sha hala okwa li a dopa odula ya djako kofikola imwe ilili. Eshi osha pendula eipulo kutya okwa kala mekwatafano nomuhongi ou efimbo lifike peni? Oshike naana shemu etifa opo a dope? Voo naAnanias Kamati ova shaken peni opo a fikile ta di meumbo laKamati pehovelo loshikako shotete shofikola? Hano opena oshipulifo sha kula kutya pamwe Kamati okwa kala efimbo lile moihole nokaana oko. Pamwe nokuli oye eka etela opo ka dope odula ya djako.
Kakele keotekafano, oifo oya nyola nghene ovalongi pamwe naAnanias Kamati oo ta fekelwa medipao omu, va kala vateelela novewete kutya ota shi dulika aka dipae okaana oko diva, ashike inava ninga posha.
Ina va lombwela opolifi, ina va lombwela ofamili yaye, no ina va kufa onghatu yokumutwala ile okumuifanena ovaxungimwenyo. Ookaume kaye vahapu ko facebook navo ova mona nghene a tula ko omafano omukainhu a dipawa nomulumenhu a fya, ye ta ti oshilulu osho sha kala nokumuhepeka natango osheya vali. Ashike umwe ashike emukumaida kofacebook oko ndele osha xula, ndele eshi ye (Ananias) ati okwa uda ko na itaka ninga vali osho yee ali a tokokola, opo ashike sha xulila opo.
Oshiwana nashi li longe okukufa ko oinima yomaludi oo nondjungu, oku ilopota keefamili nokovapambele vovanhu ava nosho yo kopolifi.
Otashi dulika kwali pena omhito yokuxupifa eemwenyo dovakainhu ava. Otashi dulika omulumenhu oo a kala ta hepekwa keendeemoni, ile kepiyaano lomomadilaadilo ashike ovapopepi naye ngeno ova ningile po sha pamwe okwa kwafelwa. Ongeno iha i yada nee okaanda.
Epangelo letu novashivi veta navo yoo ovena oku tala po nawa pombaapila oyo hakutiwa oProtection Order. Hano okudja naini omunhu ha amenwa kombapila? Omunhu ngeenge oku na ehalo lokudipaa ile oku ehameka ombapila kaina fiku imu amene.
Hano omunhu ngeenge okwa ehameka ile a ningila omunhu omatilifo pakupya, pamushangwa ile kolutu, na kwatwe po ndee ta i modolongo. Loo efimbo olo omunhu eli modolongo na kale mo ta xungwa omwenyo, ndele ta ka efwa ashike eshi omhangu i wete no ya itavela kutya omufekelwa oo ina yika vali oshiponga.
knc_Latn umb_Latn sna_Latn fij_Latn umb_Latn umb_Latn kmb_Latn tso_Latn umb_Latn umb_Latn umb_Latn umb_Latn umb_Latn umb_Latn umb_Latn smo_Latn