MTWE 14
Liŵasa Lyawo Komboleka Kuŵa Lyakusangalala
1, 2. Ana Yehofa akusasakaga cici kwa maŵasa?
YEHOFA MLUNGU ni juŵatandisye liŵasa. Baibulo jikusatusalila kuti jwalakwe ŵampanganyisye jwamkongwe jwandanda ni ‘ŵapite najo kwa jwamlume.’ Adamu jwaliji jwakusangalala mnope mwati jwatite, “Aju sambano ni liwupa lya maupa gangu soni mnowu wa mnowu wangu.” (Genesis 2:22, 23) Yeleyi yikulosya kuti Yehofa akusasakaga kuti ŵandu ŵalombane aŵeje ŵakusangalala.
2 Nambo yakutesya canasa yili yakuti ŵandu ŵajinji m’maŵasa ngakusangalala. Nambope, Baibulo jana songa syampaka syakamucisye jwalijose mwiŵasa. Jwalijose pakukamulicisya masengo songasyo liŵasalyo licijendaga cenene soni wosope mwiŵasamo cacisangalala pakutama yalumo.—Luka 11:28.
YAKUSASAKAGA MLUNGU KWA ACALUME ŴALOMBELE
3, 4. (a) Ana ŵalume akusosekwa kutendaga mwatuli ni ŵamkwawo? (b) Ligongo cici ŵalume ni ŵakongwe ŵalombane akusosekwa kululucilanaga?
3 Baibulo jikusasala kuti ŵalume ŵambone akusosekwa kwanonyelaga soni kwacimbicisyaga ŵamkwawo. Aŵalanje Aefeso 5:25-29 Ŵalume akusosekwa atendeje yindu mwacinonyelo kwa ŵamkwawo. Akusosekwasoni kwacenjela, kwasamalila, soni aŵambaleje kutenda yindu yampaka yawulasye ŵamkwawo.
4 Nambo ana ŵalume mpaka atendeje yatuli naga ŵamkwawo alemwisye? Baibulo jikusasalila acalume kuti, “Ajendelecele kwanonyela aciŵamkwawo, soni akapilaga mtima mnope.” (Akolose 3:19) Acalume akaliŵalilaga kuti nombe nawo akusalemwesyaga. Naga akusaka kuti Mlungu ŵakululucileje yakulemwa yawo, akusosekwa kuti nombe ŵakululucileje ŵamkwawo. (Matayo 6:12, 14, 15) Naga ŵalombane akusaŵa ŵakusacilila kululucilana, yicakamucisya kuŵa ŵakusangalala.
5. Ana ligongo cici ŵalume akusosekwa kwacimbicisyaga ŵamkwawo?
5 Yehofa akusasakaga kuti ŵalume ŵacimbicisyeje ŵamkwawo. Ŵalume akusosekwasoni kuti aganicisyeje mwakusamala yakusasosecela ŵamkwawo. Jeleji jili ngani jakusosekwa mnope. Naga ŵalume akusiŵalagasya ŵamkwawo, Yehofa nganaŵa apikene mapopelo gawo. (1 Petulo 3:7) Yehofa akusiŵawonaga ŵandu kuŵa ŵakusosekwa mnope naga akusamnonyela jwalakwe. Jwalakwe akusiŵanonyela wosope mwakulandana cinga ali jwamlume kapena jwamkongwe.
6. Ana patukuti ŵalombane ali “cilu cimo” yigopolela cici?
6 Yesu ŵasasile kuti walombane “nganaŵasoni ŵaŵili, nambo cilu cimo.” (Matayo 19:6) Ŵalombane akusosekwa kuŵa ŵakulupicika kwa jwine ni mjakwe. (Miyambo 5:15-21; Ahebeli 13:4) Ŵalombane akaŵaga ŵakulinonyela payagonana. (1 Akolinto 7: 3-5) Ŵalume akusosekwa kumbucilaga kuti “pangali mundu jwaŵaŵengene ni cilu cakwe, nambo akusacilisya soni kucisamalila.” M’yoyo ŵalume akusosekwa kwanonyela ŵamkwawo soni kwawona kuŵa ŵakusosekwa. Nambo cakusasakaga mnope ŵakongwe ŵalombedwe cili cakuti ŵamkwawo aŵeje ŵacanasa soni ŵanonyeleje mnope.—Aefeso 5:29.
YAKUSASAKAGA MLUNGU KWA ACAKONGWE ŴALOMBEDWE
7. Ana ligongo cici liŵasa likusasosecela jwakulilongolela?
7 Liŵasa lililyose likusasosekwa kola mtwe, kapena kuti jwine jwakwe jwakulilongolela kuti lijendeje cenene. Baibulo pa 1 Akolinto 11:3, jikusati, “Mtwe wa jwamlume jwalijose ali Klistu, soni mtwe wa jwamkongwe jwalijose ali jwamlume, nambosoni mtwe wa Klistu ali Mlungu.”
8. Ana ŵakongwe mpaka alosye catuli kuti akusiŵacimbicisyaga ŵamkwawo?
8 Jwamlume jwalijose akusalemwesyaga. Yikusaŵa yakamucisya liŵasa lyosope naga ŵakongwe akusiŵakamucisyaga ŵamkwawo pakusagula yakutenda ni kamulana nawo mwakusacilila. (1 Petulo 3:1-6) Baibulo jikusati, “Ŵakongwe ŵacimbicisyeje mnope ŵamkwawo.” (Aefeso 5:33) Nambi uli naga ŵalumewo ali ŵangakulupilila? Ŵakongwe akusosekwape kwacimbicisya mnope ŵalumewo. Baibulo jikusati, “Jemanja acakongwe, mwapikanileje aciŵamkwenu, kuti naga ali ŵangapikanila maloŵe ajigalice ngaŵa ni maloŵepe nambo ni ndamo jenu pakuwona jika ni meso gawo ndamo jenu jeswela soni ucimbicimbi wenu wekulungwa.” (1 Petulo 3:1, 2) Ndamo jambone ja ŵakongwe mpaka jakamucisye ŵamkwawo kupikanicisya soni kucimbicisya yakusakulupilila ŵakongwewo.
9. (a) Ana ŵakongwe akusosekwa kutenda yatuli naga ngakukamulana ni ŵamkwawo? (b) Ana acakongwe ŵalombedwe akulijiganya cici pa Tito 2:4, 5?
9 Ana ŵakongwe mpaka atende cici naga akwete nganisyo syakulekangana ni sya ŵamkwawo? Akusosekwa kusala nganisyo syawo mwaucimbicimbi. Mwambone, Sala ŵaŵecete yindu yine yele Abulahamu nganakamulanaga nayo, nambo Yehofa ŵamsalile kuti, “Mpikanile maloŵe gakwe.” (Genesis 21:9-12) Nambo naga ŵalume ŵaciklistu asagwile yindu yakuti ngayikutindana ni yajikusasalaga Baibulo, ŵamkwawo akusosekwa kwiticisya yasagwile ŵalumewo. (Masengo 5:29; Aefeso 5:24) Ŵakongwe ŵambone akusasamalilaga liŵasa lyawo. (Aŵalanje Tito 2:4, 5.) Ŵalume soni ŵanace naga akuyiwona kuti ŵakongwewo akusakamulaga masengo mwamtawu, jemanjaji cacanonyela soni kwacimbicisya mnope ŵakongwewo.—Miyambo 31:10, 28.
10. Ana Baibulo jikusasala yatuli pakwamba ya kulekangana kaje ulombela soni kumasya ulombela?
10 Ndaŵi sine ŵalombane mpaka agambe kuwutucila kulekangana kaje ulombela kapena kuwumasya kwene. Nambope, Baibulo jikusasalaga kuti “ŵakongwe ŵalombedwe akalekangana ni ŵamkwawo” soni kuti “ŵalume ŵalombele akaleka ŵamkwawo.” (1 Akolinto 7:10, 11) Nambo mpaka papagwe yakusawusya yekulungwa yampaka yatendekasye ŵalombane kulekangana kaje. Jeleji jili ngani jekulungwa. Nambi wuli pakwamba ya kumasya ulombela? Baibulo jikusasala ligongo lyakupikanika lyampaka lyatendekasye ŵalombane kumasya ulombela wawo. Ligongoli lili naga jumo mwa ŵalombanewo amlesile mjakwe nikuja kutenda cikululu.—Matayo 19:9.
YAKUSASAKA MLUNGU KWA ACINANGOLO
11. Ana ŵanace akusasakaga cici kwa acinangolo ŵawo?
11 Acinangolo akusosekwa apateje ndaŵi jakwanila jakunguluka ni ŵanace ŵawo. Ŵanace akusasakaga kuŵa ni acinangolo ŵawo. Nambo cakusosekwa mnope ni cakuti, ŵanace akusasosekwa kwajiganya yakwamba Yehofa.—Deuteronomo 6:4-9.
12. Ana acinangolo akusosekwa kutenda cici kuti ŵacenjele ŵanace ŵawo?
12 Cilambo ca Satanaci cikusakalilasakalila, soni pana ŵandu ŵane ŵampaka ŵawulasye ŵanace ŵawo. Jemanjaji mpaka ŵagone ŵanacewo. Acinangolo ŵane akusayiwona kuŵa yakusawusya kwasalila ŵanace ŵawo yakwamba ŵandu ŵakusatenda yeleyi. Nambo acinangolo akusosekwa kwakalamusya ŵanace ŵawo ya ŵandu ŵeleŵa, soni kwajiganya yampaka atende kuti ŵaŵambale. Acinangolo akusosekwa kwacenjela ŵanace ŵawo. *—1 Petulo 5:8.
13. Ana acinangolo akusosekwa kwajiganya ŵanace wawo mwatuli?
13 Acinangolo akwetesoni ukumu ŵakwajiganya ŵanace ŵawo ndamo. Ana mpaka ŵajiganye catuli ŵanacewo? Ŵanace akusasosekwa kwajamuka, nambo akajamukaga mwangalwe. (Yeremiya 30:11) M’yoyo akajamuka ŵanace naga wawojo atumbile. Maloŵe gawo ngagakusosekwa kuŵa mpela “kusoma kwa upanga” kogopela kuti mpaka ŵawulasye ŵanacewo. (Miyambo 12:18) Ŵajiganyeje ŵanace kuti apikanicisye ligongo lyakwe akusosekwa kuŵa ŵakupikanila.—Aefeso 6:4; Ahebeli 12:9-11; alole Maloŵe Gakumbesi 29.
YAKUSASAKAGA MLUNGU KWA ŴANACE
14, 15. Ana ligongo cici ŵanace akusosekwa kwapikanila acinangolo ŵawo?
14 Ndaŵi syosope, Yesu ŵapikanilaga Atatigwe, atamose kuti kutenda yeleyi kwaliji kwakusawusya. (Luka 22:42; Yohane 8:28, 29) Yehofa akusasakasoni kuti ŵanace ŵapikanileje acinangolo ŵawo.—Aefeso 6:1-3.
15 Atamose kuti mpaka ayiwoneje kuŵa yakusawusya kwapikanila acinangolo ŵawo, nambo ŵanace akumbucileje kuti naga akupikanila, Yehofa soni acinangolo ŵawo caciŵa ŵakusangalala. *—Miyambo 1:8; 6:20; 23:22-25.
16. (a) Ana Satana akusatenda yatuli pakusaka kwatendekasya ŵacinyamata kutenda yakusakala? (b) Ana ligongo cici yili yakusosekwa kusagula acimjawo ŵakusamnonyela Yehofa?
16 Satana mpaka ŵakamulicisye masengo acimjawo pakusaka kuti wawojo atende cakulemweceka. Jwalakwe akusamanyilila kuti yikusaŵaga yakusawusya kuti akane kutenda yakusaka acimjawo. Mwambone, mwanace jwamkongwe jwa Yakobo jwakolanjikwa kuti Dina ŵakwete acimjakwe ŵanganamnonyelaga Yehofa. Yeleyi yatendekasisye kuti jwalakwe soni ŵamwiŵasa mwakwe asimane ni yakusawusya. (Genesis 34:1, 2) Naga acimjawo ngakusamnonyela Yehofa, mpaka ŵatendekasye kutenda yindu yakusayiŵengaga Yehofa, yampaka yiyikasye yakusawusya kwa wawojo, liŵasa lyawo, soni yampaka yimpwetece Mlungu mumtima. (Miyambo 17:21, 25) Lyeleli ni ligongo lyakwe yili yakusosekwa kupata acimjawo ŵakusamnonyela Yehofa—1 Akolinto 15:33.
LIŴASA LYAWO MPAKA LIŴE LYAKUSANGALALA
17. Ana jwalijose mwiŵasa akusosekwa kutenda yatuli?
17 Naga ŵamwiŵasa akukuya yagakusasala maloŵe ga Mlungu, nikuti caciŵambala yakusawusya yejinji. M’yoyo naga ali jwamlume jwamlombele, ŵanonyeleje ŵamkwawo soni atendeje nawo yindu mwacinonyelo. Naga ali jwamkongwe jwamlombegwe, ŵacimbisyeje soni kwapikanila ŵamkwawo soni amsyasyeje jwamkongwe jwakusamkolanga pa Miyambo 31:10-31. Naga ali nangolo, ŵajiganyeje ŵanace wawo kumnonyela Mlungu. (Miyambo 22:6) Naga ali mtati, alilongoleleje liŵasa lyawo “mwakuŵajilwa.” (1 Timoteo 3:4, 5; 5:8) Soni ŵanace, mwapikanileje acinangolo ŵenu. (Akolose 3:20) Tukaliŵalila kuti jwalijose mwiŵasa mpaka alemwesye yindu yine, m’yoyo awusimaneje mtima soni akululucilaneje jwine ni mjakwe. M’Baibulo, Yehofa akusatusalila yindu yakusosekwa kutenda jwalijose mwiŵasa.
^ ndime 12 Mpaka apate yejinji yampaka atende kuti ŵacenjele ŵanace ŵawo mu m’buku ja Ciceŵa jakuti Phunzirani kwa Mphunzitsi Waluso pa mtwe 32. Bukuji jili jakuwandisya Ŵamboni sya Yehofa.
^ ndime 15 Mwanace ngakusosekwa kwapikanila acinangolo ŵakwe naga akumsalila kutenda cindu cakasa malamusi ga Mlungu.—Masengo 5:29.
kam_Latn tum_Latn tsn_Latn tum_Latn tum_Latn bem_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn bem_Latn tum_Latn nya_Latn umb_Latn bem_Latn nya_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn nya_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn nya_Latn tum_Latn nya_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn cjk_Latn tum_Latn tum_Latn cjk_Latn nya_Latn tum_Latn nya_Latn