Chifukwa Wuli Tikwenera Kuŵa Ŵatuŵa?
“Muŵenge ŵatuŵa.”—LEV. 11:45.
1. Kasi buku la Leviticus lingatovwira wuli?
BUKU la Leviticus ndilo likuyowoya chomene vya utuŵa kuluska buku linyake lililose mu Baibolo. Pakuti ŵateŵeti wose ŵa Yehova ŵakwenera kuŵa ŵatuŵa, ipo tikwenera kupulikiska ivyo vili mu buku la Leviticus kuti tiŵe ŵatuŵa.
2. Kasi mu buku la Leviticus muli vichi?
2 Buku la Leviticus likalembeka na ntchimi Mozesi, ndipo ntchigaŵa cha “Malemba ghose” agho ngachandulo pa kusambizga. (2 Tim. 3:16) Mu chipaturo chilichose, pa avereji zina la Yehova likusangikamo nyengo zakukwana 10. Para tingapulikiska fundo yikuru ya buku la Leviticus, tigegenge kuchita chilichose icho chingatukiska zina la Chiuta. (Lev. 22:32) Mazgu ghakuti “Ine ndine Yehova” agho ghakuyowoyeka kanandi waka mu buku ili, ghakutikumbuska kuti tipulikirenge Chiuta. Mu nkhani iyi na yakulondezgapo, tiwonenge ulongozgi wakuzirwa chomene uwo ukusangika mu buku la Leviticus, ilo ntchawanangwa chakufuma kwa Chiuta, icho chikutovwira kuti tiŵenge ŵatuŵa apo tikumusopa.
UTUŴA NGWAKUKHUMBIKWA
3, 4. Kasi kugeziskika kwa Aroni na ŵana ŵake kukimiranga vichi? (Wonani chithuzithuzi chakwamba.)
3 Ŵazgani Leviticus 8:5, 6. Yehova wakasora Aroni kuti waŵe musofi mukuru wa Israyeli. Ŵana ŵake ŵakasoleka kuti ŵaŵenge ŵasofi ŵa mtundu wa Israyeli. Aroni wakwimira Yesu Khristu ndipo ŵana ŵa Aroni ŵakwimira ŵalondezgi ŵa Yesu ŵakuphakazgika. Ipo kasi fundo yakuti Aroni wakageziskika, yikwimira kutozgeka kwa Yesu? Yayi. Chifukwa Yesu wakaŵa wambura zakwananga ndiposo “wambura kalema,” ntheura wakakhumbikwiranga kutozgeka chara. (Heb. 7:26; 9:14) Ndipouli, Aroni wakati wageziskika wakimiranga Yesu uyo ni mutuŵa kweniso murunji. Kasi kugeziskika kwa ŵana ŵa Aroni kukwimira vichi?
4 Kugeziskika kwa ŵana ŵa Aroni kukimiranga kutozgeka kwa awo ŵakusoleka kuti ŵakaŵe ŵasofi kuchanya. Kasi ubatizo wa ŵakuphakazgika aŵa ndiwo ukuyana na kutozgeka kwa ŵana ŵa Aroni? Yayi. Ubatizo ukusuka zakwananga chara; m’malo mwake, ukulongora kuti munthu wajipatulira na mtima wake wose kwa Yehova Chiuta. Ŵakhristu ŵakuphakazgika ŵakugeziskika “kwizira mu mazgu.” Kuti ichi chichitike, iwo ŵakwenera kulondezga visambizgo vya Khristu na mtima wawo wose. (Efe. 5:25-27) Ntheura, ŵakutuŵiskika na kusukika. Ŵa “mberere zinyake” ke?—Yoh. 10:16.
5. Chifukwa wuli tikuti ŵa mberere zinyake ŵakutuŵiskika kwizira mu Mazgu gha Chiuta?
5 Ŵana ŵa Aroni ŵakimiranga “mzinda ukuru” wa mberere zinyake za Yesu yayi. (Uvu. 7:9) Ipo kasi ŵanthu ŵakubatizika aŵa nawo ŵakutuŵiskika na kutozgeka kwizira mu Mazgu gha Chiuta? Enya. Para ŵanthu awo ŵali na chigomezgo cha kuzakakhala pa charu chapasi ŵakuŵazga ivyo Baibolo likuyowoya vyakuti ndopa za Yesu ni zakuzirwa, ŵakuŵa na chipulikano mu mazgu agha na ‘kuchita uteŵeti wakupatulika muhanya na usiku.’ (Uvu. 7:13-15) Ukaboni wakuti ŵakuphakazgika na ŵa mberere zinyake ŵakulutilira kutuŵiskika ni “makhaliro . . . ghawemi” agho ŵakulutilira kulongora. (1 Pet. 2:12) Yehova wakukondwa chomene para wakuwona kuti ŵakuphakazgika na ŵa mberere zinyake mbatuŵa ndiposo ŵakukolerana. Mwakugomezgeka, Ŵakhristu aŵa ŵakupulikira na kulondezga Yesu, uyo ni Muliska wawo.
6. Kuti tisange chandulo, kasi tingajisanda wuli?
6 Fundo yakuti ŵasofi ŵa Israyeli ŵakeneranga kuŵa ŵatuŵa njakuzirwa chomene ku ŵanthu ŵa Yehova mazuŵa ghano. Ŵanthu awo tikusambira nawo Baibolo kanandi ŵakuwona kuti malo ghithu ghakusoperapo ngakutowa kweniso tikuvwara makora. Ndipouli, utuŵa wa ŵasofi ukutovwira kumanya kuti waliyose uyo wakukhumba kusopa mu lupiri lwa Yehova wakwenera kuŵa na “mtima wakutowa.” (Ŵazgani Salmo 24:3, 4; Yes. 2:2, 3.) Para tikuchitira Chiuta uteŵeti wakupatulika, tikwenera kuŵa na maghanoghano na mtima wakutowa. Mathupi ghithu nagho ghakwenera kuŵa ghatuŵa. Kuti ivi vichitike, tikwenera kujisanda nyengo na nyengo. Para ŵanji ŵajisanda, ŵangawona kuti pali vinandi vyakuti ŵasinthe kuti ŵaŵe ŵatuŵa. (2 Kor. 13:5) Mwachiyelezgero, munthu wakubatizika uyo wakuwonelera dala vithuzithuzi vyamuziro wakwenera kujifumba kuti, ‘Kasi ivyo nkhuchita vikulongora kuti nili mutuŵa?’ Para wachita nthena, wakwenera kupempha wovwiri kuti waleke nkharo yakuseluska iyi.—Yak. 5:14.
PULIKIRANI KUTI MUŴE ŴATUŴA
7. Kuyana na lemba la Leviticus 8:22-24, kasi Yesu wakapeleka chiyelezgero wuli?
7 Apo ŵasofi ŵa Israyeli ŵakimikikiranga, Musofi Mukuru, Aroni, na ŵana ŵake, ŵakaŵaphaka ndopa za mwanamberere pa khutu lamalyero, pa chigunwe cha ku woko lamalyero na cha ku lundi lamalyero. (Ŵazgani Leviticus 8:22-24.) Kuŵaphaka ndopa chikang’anamuranga kuti ŵasofi ŵachitenge milimo yawo mwakugomezgeka. Mwakuyana waka, Musofi Mukuru, Yesu, wakapeleka chiyelezgero chiwemi chomene ku ŵakuphakazgika na ŵa mberere zinyake. Wakapulikiranga ulongozgi wa Chiuta, na kuchita khumbo la Yehova, ndipo wakalutilira kuŵa mutuŵa.—Yoh. 4:31-34.
8. Kasi ŵateŵeti wose ŵa Yehova ŵakwenera kuchita vichi?
8 Ŵakhristu ŵakuphakazgika ndiposo ŵa mberere zinyake, ŵakwenera kuŵa ŵakugomezgeka nga ni Musofi wawo Mukuru. Ŵateŵeti wose ŵa Yehova ŵakwenera kupulikira ulongozgi uwo uli mu Mazgu gha Chiuta na kugega kuchitiska chitima mzimu wake. (Efe. 4:30) Ŵakwenera “kunyoloskera nthowa malundi” ghawo.—Heb. 12:13.
9. Kasi ŵabali ŵatatu awo ŵateŵetera na ŵabali ŵa mu Wupu Wakulongozga ŵakati wuli? Kasi mazgu ghawo ghangamovwirani wuli kuti muŵenge ŵatuŵa?
9 Wonani mazgu agho ŵakayowoya ŵabali ŵatatu awo ŵali na chigomezgo cha kuzakakhala pa charu chapasi, ŵeneawo ŵateŵetera na ŵabali ŵa mu Wupu Wakulongozga kwa vyaka vinandi. Yumoza wakati: “Ni mwaŵi wapadera chomene kuteŵetera na ŵabali aŵa. Ndipouli, chifukwa chakuti nateŵetera nawo nyengo yitali, nasimikizga kuti nawo mbambura kufikapo nangauli mbakuphakazgika na mzimu. Kweni chilato chane mu vyaka vyose ivi chaŵa chakuti nipulikirenge awo ŵakulongozga.” Wachiŵiri wakati: “Malemba nga nda 2 Ŵakorinte 10:5, ilo likuyowoya za ‘kupulikira Khristu,’ ghaniwovwira kuti nipulikirenge na kukolerana na awo ŵakulongozga. Nkhupulikira kufumira pasi pa mtima.” Wachitatu wakati: “Nkhutemwa ivyo Yehova wakutemwa na kutinkha ivyo Iyo wakutinkha. Kweni nyengo zose nkhulondezga ulongozgi wake na kuchita ivyo vikumukondweska. Para nkhuchita nthena, nkhulongora kuti nkhupulikira gulu lake na awo wakuŵatuma kuti wafiske khumbo lake pa charu cha pasi.” Mubali uyu wakamanya kuti Mubali Nathan Knorr, uyo wakaŵa mu Wupu Wakulongozga, wakapulikira fundo izo zili mu Gongwe la Mulinda la mu 1925 pa nkhani yakuti Mtundu Uphya Wababika (“Birth of the Nation”) nangauli ŵanji ŵakazisuska. Mubali uyu wakakondwa chomene na ivyo Mubali Knorr wakachita. Usange mungaghanaghanirapo pa mazgu gha ŵabali aŵa, ghangamovwirani kuti muŵe ŵatuŵa mwa kuŵa ŵakupulikira.
PULIKIRANI DANGO LA CHIUTA LAKUKHWASKANA NA NDOPA KUTI MUŴE ŴATUŴA
10. Chifukwa wuli ntchakukhumbikwa kuti tikupulikirenge dango la Chiuta lakukhwaskana na ndopa?
10 Ŵazgani Leviticus 17:10. Yehova wakalangulira Ŵaisrayeli kuti ŵaleke kurya “ndopa za nyama manyi ndi mtundu uli.” Mkhristu waliyose wakwenera kupulikira dango lakuti waziŵizge ndopa, kwali za nyama kwali za ŵanthu. (Mil. 15:28, 29) Tikukhumba chara napachoko kuti Chiuta ‘watidodoliske [na] chisko chake kupindikana nase’ na kutifumyamo mu mpingo wake. Tikumutemwa chomene ndipo tikukhumba kumupulikira. Nanga ni para talwara nthenda yikuru, tikuŵikapo mtima kuti tileke kuthera para ŵanthu ŵambura kumanya Yehova ndiposo awo ŵakumupulikira yayi ŵakutikoserezga kuti tipokere ndopa. Mbunenesko kuti ŵanthu ŵatigoskenge chifukwa cha kuziŵizga ndopa, kweni tikusankha kupulikira Chiuta. (Yuda 17, 18) Kasi ntchivichi icho chingatovwira kuti ‘tineneske’ panji kuti tiŵikepo mtima kuti tileke kurya ndopa nesi kuzomera kuŵikika ndopa mu thupi lithu?—Dute. 12:23.
11. Chifukwa wuli tingayowoya kuti ivyo vikachitikanga pa Zuŵa la Mphepiska vikaŵa vyakuzirwa?
11 Ivyo musofi mukuru wa Ŵaisrayeli wakachitanga na ndopa pa Zuŵa la Mphepiska, ilo likaŵangako kamoza pa chaka, vikutovwira kupulikiska umo Chiuta wakuwonera ndopa. Ndopa zikaŵa na mulimo wapadera chomene. Zikaŵa zakuphepiskira zakwananga za awo ŵakakhumbanga kuti Yehova waŵagowokere. Ndopa za ng’ombe na za mbuzi zikeneranga kumijika panthazi kweniso pamanyuma pa chakuphepiskirapo panji kuti chibenekelero cha likasa la phangano. (Lev. 16:14, 15, 19) Ichi chikawovwiranga kuti Yehova wagowokere zakwananga za Ŵaisrayeli. Mwakusazgirapo, Yehova wakalangura kuti usange munthu wakoma nyama kuti warye, wakwenera kuthira ndopa na kuwundapo fuvu, ‘Chifukwa umoyo wa chamoyo chose ndi ndopa zake.’ (Lev. 17:11-14) Kasi aka kakaŵa kaluso kambura ntchito? Chara. Ivyo musofi mukuru wakachitanga na ndopa pa Zuŵa la Mphepiska, ndiposo languro la kuthira pasi ndopa, vikukolerana na languro lakwamba lakukhwaskana na ndopa ilo Yehova wakapeleka kwa Nowa na ŵana ŵake. (Gen. 9:3-6) Yehova Chiuta wakakanizga kurya ndopa kuti umoyo ulutilire kuŵapo. Kasi fundo iyi njakuzirwa wuli ku Ŵakhristu?
12. Kasi kalata ya Paulosi ku Ŵahebere yikati wuli pa nkhani ya ndopa na chigowokero?
12 Apo mpositole Paulosi wakalembanga kalata ku Ŵahebere wakayowoya kuti ndopa zili na nkhongono kutozga vinthu. Wakalongosora kuti: ‘Pafupifupi vinthu vyose vikutozgeka na ndopa mwakuyana na Dango, ndipo kwambura kuti ndopa zathiskika chigowokero palije.’ (Heb. 9:22) Kweniso Paulosi wakayowoya kuti, nangauli sembe za nyama zikawovwiranga kwa nyengo yichoko, kweni zikakumbuskanga waka Ŵaisrayeli kuti ŵakaŵa ŵakwananga ndiposo kuti ŵakukhumbikwira sembe yikuru iyo yingamazgirathu zakwananga zawo. Nadi, Dango likaŵa ‘muzgezge waka wa vinthu viwemi ivyo vikwiza, nkhaŵiro kenecho ka vinthu chara.’ (Heb. 10:1-4) Kasi ŵanthu ŵakate ŵagowokerekenge wuli zakwananga zawo?
13. Kasi mukujipulika wuli chifukwa chakuti Yesu wakapeleka mtengo wa ndopa zake kwa Yehova?
13 Ŵazgani Ŵaefeso 1:7. Nyifwa ya Yesu Khristu, uyo ‘wakajipeleka iyomwene chifukwa cha ise,’ njakuzirwa chomene ku wose awo ŵakutemwa iyo na Awiske. (Gal. 2:20) Ndipouli, ivyo Yesu wakachita pamanyuma pa nyifwa na chiwuka chake ndivyo vikatifwatura nadi. Vikapangiska kuti chiŵenge chamachitiko kuti zakwananga zithu zigowokereke. Yesu wakafiska ivyo vikachitikanga pa Zuŵa la Mphepiska. Pa zuŵa ili, musofi mukuru wakatoranga ndopa za nyama na kunjira nazo mu Malo Ghatuŵa Chomene mu chihema. Nyengo yikati yajumphapo, wakanjiranga nazo mu Malo Ghatuŵa Chomene mu tempile la Solomoni, ndipo vikaŵa nga ni para wakuzipeleka kwa Chiuta. (Lev. 16:11-15) Mwakuyana waka, Yesu wakanjira kuchanya kwenecho na kupeleka mtengo wa ndopa zake kwa Yehova. (Heb. 9:6, 7, 11-14, 24-28) Tili ŵakuwonga chomene kuti zakwananga zithu zili kugowokereka, ndiposo kuti njuŵi zithu zili kutuŵiskika chifukwa chakuti tili na chipulikano mu ndopa za Yesu.
14, 15. Chifukwa wuli ntchakukhumbikwa kupulikiska na kupulikira dango la Yehova lakukhwaskana na ndopa?
14 Kasi sono mwapulikiska chifukwa icho Yehova wakulangulira kuti kurya ndopa chara? (Lev. 17:10) Kasi mwapulikiska chifukwa icho Chiuta wakuwonera kuti ndopa ni zakupatulika? Nadi, iyo wakuwona kuti ndopa zikuyana waka na umoyo. (Gen. 9:4) Kasi mukuzomerezga maghanoghano gha Chiuta pa nkhani ya ndopa na kupulikira languro lake lakuti tiziŵizge ndopa? Nthowa yimoza pera iyo tingaŵira pa mtende na Chiuta nkhuŵa na chipulikano mu sembe yakuwombora ya Yesu. Kweni tikwenera kumanya kuti ndopa ni zapadera chomene kwa Mlengi withu.—Kol. 1:19, 20.
15 Nyengo yiliyose tingakumana na suzgo lakukhwaskana na ndopa. Wamumbumba yithu panji mubwezi withu wangakumana na suzgo lamabuchi ilo lingapangiska kuti ŵadokotala ŵamuphalire kuti wakukhumbikwira kuŵikika ndopa. Pangakhumbikwiraso kuti tisankhe pa nkhani ya vigaŵa vichovichoko vya ndopa panji nthowa zinyake zakuchizgira. Ntheura, ntchakukhumbikwa chomene kupenjerezga fundo na kunozgekerathu vinthu vyamabuchi. Usange tanozgekera na kulomba pa nkhani iyi, tizamuŵa ŵakukhora ndipo tizamuthera yayi. Nadi, tikukhumba yayi kuchitiska chitima Yehova. Ivi vingachitika usange tingazomera vinthu ivyo Malemba ghakukana. Madokotala ghanandi ndiposo ŵanji, ŵakuchiska ŵanthu kuti ŵapeleke ndopa, kughanaghana kuti ndipo ŵangaponoska umoyo. Ndipouli, ŵanthu ŵa Yehova awo mbatuŵa, ŵakumanya kuti Mlengi ndiyo wali na mazaza kuŵaphalira chakuchita pa nkhani ya ndopa. Kwa iyo “ndopa . . . manyi ndi mtundu wuli” ni zakupatulika. Tikwenera kuŵikapo mtima kuti tipulikirenge dango lake lakukhwaskana na ndopa. Kwizira mu nkharo yithu yiwemi, tikulongora kuti tikuzirwiska chomene ndopa za Yesu. Ndopa za Yesu ndizo zikovwira kuti zakwananga zithu zigowokereke kweniso kuti tizakasange umoyo wamuyirayira.—Yoh. 3:16.
CHIFUKWA ICHO YEHOVA WAKUKHUMBIRA KUTI TIŴENGE ŴATUŴA
16. Chifukwa wuli ŵanthu ŵa Yehova ŵakwenera kuŵa ŵatuŵa?
16 Apo Chiuta wakaponoskeranga Ŵaisrayeli ku wuzga ku Eguputo, wakaŵaphalira kuti: ‘Ndine Yehova mweneuyo wakamukwezgani, kumufumyani mu charu cha Eguputo, kuŵa Chiuta winu; kwa chifukwa ichi muŵenge ŵatuŵa, apo Ine ndili mutuŵa.’ (Lev. 11:45) Ŵaisrayeli ŵakeneranga kuŵa ŵatuŵa chifukwa Yehova ni mutuŵa. Pakuti ndise Ŵakaboni ŵa Yehova, nase tikwenera kuŵa ŵatuŵa. Nakuti ndivyo tikusambira mu buku la Leviticus.
17. Kasi pa nyengo yasono mukuliwona wuli buku la Leviticus?
17 Fundo zichoko waka izo tasambira mu buku la Leviticus zatovwira kuti tisange chandulo chikuru. Sambiro ili latovwira kuti tizirwiskenge chomene buku ili la mu Baibolo. Fundo zakuzirwa za mu buku la Leviticus izo tasambira, zatovwira kuti tipulikiske vifukwa ivyo tikwenera kuŵira ŵatuŵa. Ndipouli, kasi ni fundo wuli zinyake zakuzirwa izo zili mu buku ili la mu Baibolo? Kasi ni vinthu wuli vinyake ivyo tikusambira mu buku ili vyakukhwaskana na uteŵeti withu wakupatulika? Ivi ndivyo tisambirenge mu nkhani yakulondezgapo.
tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn