MUTU 1
Kasi Chiuta ni Njani?
1, 2. Kasi ŵanthu ŵakutemwa kujifumba vichi?
ŴANA ŵakutemwa kufumba mafumbo ghanandi. Para mwaŵalongosolera chinthu chinyake, kanandi ŵakufumba kuti, ‘Chifukwa wuli?’ Para mwazgora, ŵakufumbaso fumbo linyake lakuti: ‘Kweni chifukwa?’
2 Tose tikufumba mafumbo. Kwali ndise ŵana panji ŵalara. Tingajifumba icho tiryenge, icho tivwarenge, panji ivyo tikukhumba kugura. Nyengo zinyake tingajifumba mafumbo ghakuzirwa gha ivyo vikutichitikira pa umoyo kweniso ivyo vizamuchitika munthazi. Kweni para tikughasanga yayi mazgoro ghenecho gha mafumbo agha, tingalekerathu kupenja mazgoro.
3. Chifukwa wuli ŵanthu ŵanyake ŵakughanaghana kuti ŵangasanga yayi mazgoro gha mafumbo ghakuzirwa agho ŵakujifumba?
3 Kasi Baibolo lingazgora mafumbo ghakuzirwa agho tikujifumba? Ŵanthu ŵanyake ŵakuwona kuti likuzgora, kweni ŵakughanaghana kuti ndakusuzga kulipulikiska. Ŵangaghanaghana kuti ŵaliska na ŵasembe pera ndiwo ŵangazgora. Ndipo ŵanthu ŵanyake ŵakuchita soni kuyowoya kuti ŵakumanya yayi mazgoro. Imwe mukuti wuli?
4, 5. Ni mafumbo wuli ghakuzirwa agho mungajifumba? Chifukwa wuli mukwenera kupenja mazgoro ghake?
4 Mukwenera kuti namwe mukukhumba kumanya mazgoro gha mafumbo nga ghakuti: ‘Chifukwa wuli nili na umoyo? Kasi nizamuluta nkhu para nafwa? Kasi Chiuta wali wuli?’ Yesu Khristu, uyo wakaŵa msambizgi waluso, wakati: “Lutilirani kulomba, ndipo mupikenge. Lutilirani kupenja, ndipo musangenge. Lutilirani kukhung’uska, ndipo kumujulikiraninge.” (Mateyu 7:7) Kuleka yayi kupenja mazgoro m’paka musange mazgoro ghenecho.
5 Para ‘mulutilirenge kupenja,’ musangenge mazgoro mu Baibolo. (Zintharika 2:1-5) Mazgoro agha, nganonono yayi. Para mwamanya mazgoro gha mafumbo agha, muŵenge ŵakukondwa ndipo mulindizgenge viwemi kunthazi. Sono tiyeni tidumbiskane dankha fumbo ilo lasuzga ŵanthu ŵanandi.
KASI CHIUTA WAKUTIPWELELERA PANJI NGWANKHAZA?
6. Chifukwa wuli ŵanthu ŵanyake ŵakughanaghana kuti Chiuta wakuŵikako mahara yayi ku masuzgo ghithu?
6 Ŵanthu ŵanandi ŵakuwona kuti Chiuta wakuŵikako mahara yayi ku masuzgo ghithu. Iwo ŵakuti Chiuta waŵikengeko mahara, mphanyi vinthu viheni vikuchitika yayi mu charu. Mu charu muli nkhondo, ŵanthu ŵakutinkhana, ndipo viheni vili palipose. Ŵanthu ŵakulwara, kusuzgika, na kufwa. Lekani ŵanthu ŵanyake ŵakufumba kuti, ‘Para Chiuta wakuŵikako mahara ku masuzgo ghithu, chifukwa wuli wakulekeska yayi vinthu ivi?’
7. (a) Kasi ŵaliska ŵa matchalitchi ŵakuyowoya vichi? Ndipo ivi vyapangiska ŵanthu kughanaghana vichi? (b) Chifukwa wuli tingagomezga kuti ni Chiuta yayi wakupangiska masuzgo?
7 Nyengo zinyake ŵaliska ŵa matchalitchi ndiwo ŵakupangiska ŵanthu kughanaghana kuti Chiuta ngwankhaza. Para chinthu chiheni chachitika, ŵakuti ni khumbo la Chiuta. Ŵakuti wakalemberathu kuti vizamuchitika. Apa ndikuti ŵakunena Chiuta kuti ndiyo wakupangiska viheni. Kweni Baibolo likuti ni Chiuta yayi uyo wakupangiska vinthu viheni. Lemba la Yakobe 1:13 likutiphalira kuti Chiuta wakuyezga munthu na vinthu viheni yayi. Likuti: “Para munthu wakuyezgeka, waleke kuyowoya kuti: ‘Nkhuyezgeka na Chiuta.’ Pakuti Chiuta wangayezgeka na vinthu viheni yayi, ndipo iyo wakuyezga munthu na vinthu viheni yayi.” Lemba ili likung’anamura kuti nangauli Chiuta wakulekeska yayi vinthu viheni, kweni ndiyo yayi wakupangiska vinthu ivi. (Ŵerengani Yobu 34:10-12.) Tiyeni tiwone chiyelezgero.
8, 9. Chifukwa wuli chingaŵa chambura mahara kuyowoya kuti Chiuta ndiyo wakupangiska masuzgo? Yowoyani chiyelezgero.
8 Tiyelezgere kuti mwana munyamata wakukhala na adada ŵake pa nyumba. Adada ŵake ŵakumutemwa chomene ndipo ŵamusambizga umo wangachitira vinthu mwamahara. Pamanyuma mwana uyu wakugalukira adada ŵake na kuwukapo pa nyumba. Wakwamba kuchita vinthu viheni chomene na kunjira mu masuzgo. Kasi mungati adada ŵake ndiwo ŵapangiska masuzgo pakuti ŵakamukanizga yayi kufumapo pa nyumba? Yayi. (Luka 15:11-13) Vikuyana waka na umo Chiuta wachitira. Para ŵanthu ŵakukhumba kugaluka na kuchita vinthu viheni, Chiuta wakuŵachichizga yayi kuti ŵaleke. Lekani para viheni vyachitika, tikwenera kukumbuka kuti ni Chiuta yayi wapangiska. Chingaŵa chambura mahara kunena Chiuta.
9 Chiuta wali na chifukwa chakupulikikwa icho wakulekera kukanizga ŵanthu kuti ŵachitenge vinthu viheni. Mu Mutu 11 muzamusambira ivyo Baibolo likuyowoya pa nkhani iyi. Manyani kuti Chiuta wakutitemwa ndipo tileke kughanaghana kuti ndiyo wakupangiska masuzgo ghithu. Nakuti ndiyo pera wangawuskapo masuzgo agha.—Yesaya 33:2.
10. Chifukwa wuli tikugomezga kuti Chiuta wazamuwezgerapo vinthu vyose ivyo ŵanthu ŵaheni ŵananga?
10 Chiuta ni mutuŵa. (Yesaya 6:3) Chilichose icho wakuchita ntchituŵa kweniso ntchiwemi. Lekani tikumugomezga chomene. Ŵanthu tingaŵagomezga chomene yayi. Chifukwa nyengo zinyake ŵakuchita vinthu viheni. Nanga ni ŵanthu ŵamazaza awo ŵakuti mbakugomezgeka, ŵalije nkhongono zakuwuskirapo viheni ivyo ŵanthu ŵaheni ŵakuchita. Palije munthu uyo wali na nkhongono nga ni Chiuta. Chiuta wali na nkhongono chomene ndipo wazamuwezgerapo vyose ivyo ŵanthu ŵaheni ŵananga. Chiuta wazamuwuskapo viheni ivi ndipo vizamuŵakoso yayi.—Ŵerengani Salimo 37:9-11.
KASI CHIUTA WAKUJIPULIKA WULI PARA ŴANTHU ŴAKUSUZGIKA?
11. Kasi Chiuta wakujipulika wuli para tikusuzgika?
11 Kasi Chiuta wakujipulika wuli para wakuwona vinthu viheni ivyo vikuchitika mu charu na ivyo vikumuchitikirani? Baibolo likutiphalira kuti Chiuta “wakutemwa urunji.” (Salimo 37:28) Chiuta wakumanya icho ntchiweni na chiheni. Wakukwenyelera para ŵanthu ŵakusuzgika. Baibolo likutiphalira kuti Chiuta “wakakwenyelera mu mtima wake” chifukwa cha viheni ivyo vikachitika mu nyengo yakale. (Genizesi 6:5, 6) Chiuta wandasinthe. (Malaki 3:6) Baibolo likutiphalira kuti Chiuta wakutipwelelera.—Ŵerengani 1 Petrosi 5:7.
12, 13. (a) Chifukwa wuli tikutemwa ŵanyithu? Kasi tikujipulika wuli para tikuwona vinthu viheni ivyo vikuchitika mu charu? (b) Chifukwa wuli tikugomezga kuti Chiuta wazamuwuskapo nadi masuzgo na vinthu viheni ivyo vikuchitika mu charu?
12 Baibolo likutiphaliraso kuti Chiuta wali kutilenga mu chikozgo chake. (Genizesi 1:26) Ichi chikung’anamura kuti wali kutipako mikhaliro yiwemi iyo wali nayo. Para imwe mukukwenyelera kuwona ŵanthu ŵambura mulandu ŵakusuzgika, manyani kuti Chiuta ndiyo wakukwenyelera chomene. Kasi tikumanya wuli?
13 Baibolo likutiphalira kuti “Chiuta ntchitemwa.” (1 Yohane 4:8) Chilichose icho Chiuta wakuchita, wakuchita chifukwa cha chitemwa. Tili na chitemwa chifukwa Chiuta ntchitemwa. Imwe muŵenge kuti muli na nkhongono zakuwuskirapo masuzgo agha, kasi mphanyi mwawuskapo? Enya, chifukwa mukutemwa ŵanthu. Chiuta ke? Chiuta wazamumazga masuzgo ghose na viheni ivyo vikuchitika chifukwa wakutitemwa ndipo wali na nkhongono. Ivyo Chiuta walayizga kukwambilira kwa buku lino vizamuchitika nadi. Ndipo vyose ivyo Chiuta wali kulayizga vizamuchitika nadi. Kweni kuti mugomezge kuti Chiuta wazamuchita nadi ivyo walayizga, mukwenera kumumanya makora.
CHIUTA WAKUKHUMBA KUTI MUMUMANYE
14. Kasi zina la Chiuta ni njani? Ndipo chifukwa wuli tikwenera kulizunura?
14 Para mukukhumba kuti muŵe paubwezi na munthu munyake, kasi mukumuphalira dankha vichi? Mukumuphalira dankha zina linu. Kasi Chiuta wali na zina? Matchalitchi ghanandi ghakuyowoya kuti zina lake ni “Chiuta” panji “Fumu.” Kweni agha ni mazina ghake ghenecho yayi. Ni mazina waka ghantchindi panji kuti ghaudindo, nga ni umo tikuyowoyera kuti “fumu” panji “pulezidenti.” Chiuta watiphalira kuti zina lake ni Yehova. Lemba la Salimo 83:18 likuti: “Ŵanthu ŵamanye kuti imwe, mwaŵeneimwe zina linu ni Yehova, ndimwe mwekha Wapachanya Nkhanira pa charu chose chapasi.” Awo ŵakalemba Baibolo ŵakazunuranga na kugwiliskira ntchito zina la Chiuta. Yehova wakukhumba kuti mulimanyenge zina lake na kulizunura. Chiuta wakumuphalirani zina lake kuti muŵe nayo paubwezi.
15. Kasi zina lakuti Yehova likung’anamura vichi?
15 Zina la Chiuta lakuti Yehova lili na ng’anamuro. Likung’anamura kuti Chiuta wangafiska layizgo lake lililose ilo wayowoya ndipo wangachita chilichose icho wakukhumba. Palije icho chingatondeska Chiuta kuchita icho wakukhumba. Yehova pera ndiyo wangachemeka na zina ili. *
16, 17. Kasi mazina agha ghakung’anamura vichi: (a) “Wankhongonozose”? (b) “Themba lamuyirayira”? (c) “Mlengi”?
16 Tanguŵerenga pa Salimo 83:18 kuti Yehova yekha ndiyo “Wapachanya Nkhanira.” Kweniso lemba la Chivumbuzi 15:3 likuti: “Yikuru na yakuzizwiska ni milimo yinu, Yehova Chiuta, Wankhongonozose. Imwe Themba lamuyirayira, nthowa zinu ni zaurunji na zaunenesko.” Kasi zina lakuti “Wankhongonozose” likung’anamura vichi? Likung’anamura kuti Yehova ngwankhongono chomene kuluska waliyose kweniso chilichose. Ndipo zina lakuti “Themba lamuyirayira” likung’anamura kuti Yehova wakaŵako, waliko, ndipo wazamuŵako. Lemba la Salimo 90:2 likuti Chiuta wali kuŵako kufuma ku muyirayira m’paka muyirayira. Yehova ngwapadera nadi, asi nthena?
17 Yehova yekha ndiyo Mlengi. Lemba la Chivumbuzi 4:11 likuti: “Ndimwe ŵakwenelera Yehova Chiuta withu, kupokera uchindami, ntchindi na nkhongono, chifukwa mukalenga vinthu vyose, ndipo chifukwa cha khumbo linu vikaŵako ndipo vikalengeka.” Chilichose icho mungaghanaghanira, kwali mbangelo awo ŵali kuchanya, kwali ni nyenyezi, kwali ni vipambi, kwali ni somba izo zili mu milonga na nyanja, vyose ivi ni Yehova wali kulenga.
KASI MUNGAŴA PAUBWEZI NA CHIUTA?
18. Chifukwa wuli ŵanthu ŵanyake ŵakughanaghana kuti ŵangaŵa yayi paubwezi na Chiuta? Kasi Baibolo likusambizga vichi?
18 Ŵanthu ŵanyake para ŵasambira umo Yehova waliri, ŵakumuwopa. Ŵakuti, ‘Pakuti Chiuta ngwankhongono, ngwapachanya chomene, ndiposo wali kutali chomene, kasi wangaŵa wuli paubwezi na ine?’ Kweni kasi Chiuta wakukhumba kuti tighanaghanenge nthena? Yayi. Yehova wakukhumba kuŵa nase paubwezi. Baibolo likuti: “Wali kutali yayi na waliyose wa ise.” (Milimo 17:27) Chiuta wakukhumba kuti ise tisendelere kwa iyo ndipo wakulayizga kuti: “Wasendelerenge kwa imwe.”—Yakobe 4:8.
19. (a) Kasi mungachita wuli kuti muŵe paubwezi na Chiuta? (b) Kasi ni mikhaliro wuli ya Chiuta iyo imwe yikumukondweskani chomene?
19 Kasi mungachita wuli kuti muŵe paubwezi na Chiuta? Yesu wakati: “Kuti ŵaŵe na umoyo wamuyirayira, ŵakwenera kumumanyani imwe Chiuta waunenesko yekha, ndiposo Yesu Khristu, uyo mukamutuma.” (Yohane 17:3) Para mulutilirenge kusambira Baibolo mumumanyenge makora Yehova na Yesu. Ndipo muzamusanga umoyo wamuyirayira. Tasambira kale kuti “Chiuta ntchitemwa.” (1 Yohane 4:16) Kweni Yehova waliso na mikhaliro yinyake yiwemi chomene. Baibolo likuti Yehova ni “Chiuta walusungu na wachiwuravi, wakukalipa luŵiro chara na wakuzara na chitemwa, na unenesko.” (Ekisodo 34:6) Yehova ‘ni muwemi, ndipo ngwakunozgeka kugowokera.’ (Salimo 86:5) Chiuta wakuzikira ndipo ngwakugomezgeka. (2 Petrosi 3:9; Chivumbuzi 15:4) Para mulutilirenge kusambira Baibolo, muwonenge umo Yehova wakulongolera mikhaliro yiwemi iyi.
20-22. (a) Pakuti Chiuta tikumuwona yayi, kasi wangaŵa wuli mubwezi withu? (b) Kasi mungachita wuli para ŵanthu ŵanyake ŵakumukanizgani kusambira Baibolo?
20 Kasi vingachitika kuti muŵe paubwezi na Chiuta uku mukumuwona yayi? (Yohane 1:18; 4:24; 1 Timote 1:17) Para musambirenge za iyo mu Baibolo, mumumanyenge makora chomene. (Salimo 27:4; Ŵaroma 1:20) Para mwamumanya makora Yehova, mwambenge kumutemwa chomene ndiposo muŵenge nayo paubwezi.
21 Mumanyenge kuti Yehova ni Dada withu. (Mateyu 6:9) Wali kutipa umoyo ndipo wakukhumba kuti tikondwenge nawo. Ivi ndivyo dada waliyose wakukhumbira ŵana ŵake. (Salimo 36:9) Kweniso Baibolo likusambizga kuti mungaŵa ŵabwezi ŵa Yehova. (Yakobe 2:23) Yehova, Mlengi wa vyose, wakukhumba kuti muŵe ŵabwezi ŵake.
22 Ŵanthu ŵanyake ŵangamukanizgani kusambira Baibolo. Ŵangawopa kuti musinthenge tchalitchi linu. Kweni lekani kuzomerezga munthu waliyose kumutondeskani kuti muŵe paubwezi na Chiuta. Palije mubwezi muwemi uyo mungaŵa nayo kuluska Yehova.
23, 24. (a) Chifukwa wuli mukwenera kulutilira kufumba mafumbo? (b) Kasi mu mutu 2, tizamusambira vichi?
23 Apo mukusambira Baibolo, paŵenge vinthu vinyake ivyo mupulikiskenge yayi. Mungawopanga yayi kufumba panji kupempha wovwiri. Yesu wakati ntchiwemi kujiyuyura nga mbana ŵachoko. (Mateyu 18:2-4) Ŵana ŵakufumba mafumbo ghanandi. Chiuta wakukhumba kuti mumanye mazgoro. Ipo ŵikanipo mtima kusambira Baibolo kuti musimikizge kuti ivyo mukusambira ni vyaunenesko.—Ŵerengani Milimo 17:11.
24 Nthowa yiwemi chomene yakuti timumanyire Yehova nkhusambira Baibolo. Mu mutu 2, tizamusambira chifukwa icho Baibolo likupambanirana na mabuku ghanyake ghose.
^ ndime 15 Para mu Baibolo linu mulije zina lakuti Yehova panji mukukhumba kumanya vinandi pa nkhani ya ng’anamuro na umo mungazunulira zina la Chiuta, wonani Mazgu Ghakuumaliro 1.
cjk_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn