CIPATURO 5
Sembe Yakuwombora Nchawanangwa Capacanya Comene Cakufuma kwa Ciuta
Kasi sembe yakuwombora ni vici?
Kasi yikapelekeka wuli?
Kasi mungapindura nayo wuli?
Kasi mungawonga wuli sembe iyi?
KASI nchawanangwa wuli cakuluska vyose ico muli kupokerapo? Cawanangwa cikuŵa cakuzirwa cifukwa ca unandi wa ndarama izo ŵagulira yayi, nesi ukuru wake. Kweni, para mukukondwa naco panji nchakukhumbikwa comene pa umoyo winu, apo ndipo cikuŵa cakuzirwa comene kwa imwe.
2 Pali cawanangwa cimoza ico cikuluska vyawanangwa vyose ivyo mungatemwa kupokera. Ici nchawanangwa ico Ciuta wali kupeleka ku ŵanthu. Yehova wali kutipa vinthu vinandi, kweni cawanangwa cikuru comene kuluska vyose ni sembe yakuwombora ya Mwana wake Yesu Khristu. (Mateyu 20:28) Nga ni umo tiwonerenge mu cipaturo cino, sembe yakuwombora nchawanangwa cakuzirwa comene kuluska cawanangwa cilicose ico mungapokera. Sembe iyi yingamupani cimwemwe cikuru ndiposo vinthu ivyo mukukhumba pa umoyo winu. Sembe yakuwombora yikulongora nadi kuti Yehova wakumutemwani.
KASI SEMBE YAKUWOMBORA NI VICI?
3 Mwakudumura, sembe yakuwombora nchawanangwa ico Yehova wali kupeleka kuti waponoskere ŵanthu ku kwananga na nyifwa. (Ŵaefeso 1:7) Kuti tipulikiske makora ng’anamuro la ivyo Baibolo likusambizga pa nkhani iyi, tikwenera kukumbukira ivyo vikacitika mu munda wa Edeni. Para tingamanya dankha ivyo Adamu wakataya apo wakananga, ndipo tingapulikiska makora cifukwa ico sembe yakuwombora yiliri yakuzirwa comene kwa ise.
4 Apo Yehova wakalenga Adamu, wakamupa umoyo urunji panji wambura zakwananga, uwo cikaŵa cinthu capacanya comene. Ghanaghanani waka umo Adamu wakate wakhalirenge. Pakuti wakalengeka na thupi ndiposo maghanoghano ghaurunji, wakate walwarenge yayi, kucekura, nesi kufwa. Pakuti wakaŵa munthu wambura kwananga, wakaŵa paubwezi wapadera na Yehova. Baibolo likuti Adamu wakaŵa “mwana wa Ciuta.” (Luka 3:38) Mwantheura, pakaŵa ubwezi uwemi pakati pa Adamu na Yehova Ciuta, nga ni uwo ukuŵa pakati pa mwana na adada ŵake ŵacitemwa. Yehova wakadumbiskananga nayo mwana wake, Adamu, kumupa nchito yakukondweska na kumuphalira ivyo wakeneranga kucita.—Genesis 1:28-30; 2:16, 17.
5 Adamu wakalengeka “mu cikozgo ca Ciuta.” (Genesis 1:27) Ici cikung’anamura kuti Adamu wakaŵa na thupi lakukozgana na Ciuta yayi. Nga ni umo tikasambilira mu cipaturo 1, Yehova ni mzimu wambura kuwoneka. (Yohane 4:24) Mwantheura, thupi lake likuyana na la ŵanthu yayi. Mazgu ghakuti Adamu wakalengeka mu cikozgo ca Ciuta, ghakung’anamura kuti wakalengeka na mikhaliro yakuyana na ya Ciuta, nga ni citemwa, vinjeru, urunji, na nkhongono. Kweniso, Adamu wakayananga na Awiske mu nthowa yinyakeso yakuzirwa comene. Wakaŵa na wanangwa wa kusankha cakucita. Mwantheura, wakaŵa nga ni makina yayi, agho ghakucita nchito yimoza pera iyo ŵali kughapangira. Kweni wakaŵa na wanangwa wa kusankha pakati pa ciwemi na ciheni. Wasankhenge kupulikira Ciuta, mphanyi wali na umoyo wamuyirayira mu Paradiso.
6 Ipo Adamu wakajikomora comene apo wakaleka kupulikira Ciuta na kupika cilango ca nyifwa. Kwananga kwake kukapangiska kuti wataye umoyo waurunji na vyose ivyo wakate wakondwenge navyo. (Genesis 3:17-19) Cacitima nchakuti Adamu wakataya umoyo uwemi wake pera yayi, kweniso wa ŵana awo wakeneranga kubaba. Mazgu gha Ciuta ghakuti: ‘Kwananga kukanjira mu caru na munthu yumoza [Adamu], ndipo mu kwananga mukizira nyifwa; ndipo ntheura nyifwa yikambukira ku ŵanthu wose, cifukwa wose ŵakananga.’ (Ŵaroma 5:12) Enya, tose tili kuhara kwananga kufuma kwa Adamu. Lekani Baibolo likuti ‘wakajiguliska’ pamoza na ŵana ŵake ku uzga wa kwananga na nyifwa. (Ŵaroma 7:14) Adamu na Heva ŵakalekera dara kupulikira Ciuta, mwantheura, pakaŵavya cigowokero. Kweni wuli pakuyowoya za ŵana ŵawo, kusazgapo ise?
7 Yehova wakanozga sembe yakuwombora, panji ciwombolero. Kasi ciwombolero ni vici? Ciwombolero cingang’anamura vinthu viŵiri. Cakwamba, ni ndarama izo ŵakupeleka kuti ŵawombolere cinthu cinyake. Tingayaniska na ndarama izo ŵakupeleka kuti ŵawombolere munthu uyo wakoleka ku nkhondo. Caciŵiri, ciwombolero ni cinthu panji ndarama izo munthu wakupeleka kuti walipilire cinthu cinyake. Cikuyana waka na ndarama izo munthu wakuphepiskira munthu munyake para wamupweteka panji kumunangira katundu wake. Mwaciyelezgero, para munthu wapangiska ngozi, wakwenera kupeleka ndarama zakuyana ndendende na ivyo wananga.
8 Kasi masuzgo agho Adamu wali kutinjizgamo ghangalipilika wuli mwakuti tisutuke ku uzga wa kwananga na nyifwa? Tiyeni tidumbiskane za sembe yakuwombora iyo Yehova wakanozga, ndiposo mwaŵi uwo sembe iyi yingamupani.
UMO YEHOVA WAKANOZGERA SEMBE YAKUWOMBORA
9 Pakuti umoyo uwo ukatayika ukaŵa waurunji, munthu wakwananga wakatenge wawuwomborenge yayi. (Salmo 49:7, 8) Sembe iyo yikakhumbikanga yikenera kuŵa yakuyana ndendende na umoyo uwo ukatayika. Ici cikuyana na dango lakukhwaskana na urunji ilo liri mu Mazgu gha Ciuta, lakuti: “Umoyo kulifya umoyo.” (Duteronome 19:21) Sono kasi ni sembe wuli iyo yikate yiwomborenge umoyo waurunji uwo Adamu wakataya? Pakakhumbikanga munthu munyakeso murunji kuti wapeleke sembe.—1 Timote 2:6.
10 Kasi Yehova wakanozga wuli sembe yakuwombora? Wakatumizga yumoza mwa ŵana ŵake ŵarunji ŵauzimu. Kweni Yehova wakasankha waka mungelo waliyose yayi. Wakatumizga mwana wake yumoza pera, uyo wakumutemwa comene. (1 Yohane 4:9, 10) Mwana uyu wakasankha kuleka malo ghake kucanya. (Ŵafilipi 2:7) Nga umo tikasambilira mu mutu uwo wajumpha, Yehova wakacita munthondwe wa kusamuskira umoyo wa mwana wake mu nthumbo ya Mariya. Cifukwa ca mzimu utuŵa, Yesu wakababika murunji, wambura zakwananga.—Luka 1:35.
11 Kasi munthu yumoza wangaŵa wuli sembe yakuwombora ŵanthu ŵanandi? Ghanaghanirani fundo iyi: Kasi ŵanthu wose aŵa ŵakazgoka wuli ŵakwananga? Kumbukirani kuti Apo Adamu wakananga, wakataya umoyo waurunji, uwo ngwakuzirwa comene. Mwantheura, ŵana awo wakababa ŵakaŵa ŵarunji yayi. M’malo mwake, ŵakahara zakwananga na nyifwa. Yesu, uyo Baibolo likuti ni “Adamu waumaliro” wakaŵa murunji ndipo wakanangapo yayi. (1 Ŵakorinte 15:45) Mwantheura, Yesu wakatora malo gha Adamu mwakuti watiponoske. Mwa kupeleka umoyo wake kuŵa sembe na kukhalilira wakugomezgeka kwa Ciuta, Yesu wakaguraso umoyo uwo Adamu wakataya apo wakanangira Ciuta. Mwakucita ntheura, Yesu wakapangiska kuti ŵana ŵa Adamu ŵaŵeso na cilindizga ciwemi.—Ŵaroma 5:19; 1 Ŵakorinte 15:21, 22.
12 Baibolo likulongosora umo Yesu wakakomwera pambere wandafwe. Wakathyapulika uheni comene, kupayikika mwankhaza, na kufwa nyifwa yakuŵinya pa khuni lakusuzgikirapo. (Yohane 19:1, 16-18, 30; Wonani mutu wakuti Vyakusazgirapo) Cifukwa wuli cikaŵa cakukhumbikwa kuti Yesu wasuzgike nthena? Mu cipaturo 6, tiwonenge kuti Satana wakayowoya kuti palije munthu uyo wangalutilira kugomezgeka kwa Yehova usange wangayezgeka. Apo Yesu wakazizipizga masuzgo agho Satana wakamupa na kukhalilira wakugomezgeka, wakalongora kuti Satana ni mutesi. Ico Yesu wakacita cikalongora kuti munthu murunji uyo wali na wanangwa wa kusankha, wangalutilira kugomezgeka, mwambura kupwelerako kanthu za ivyo Dyabulosi wangacita. Yehova wakwenera kuti wakakondwa comene kuwona umo mwana wake wakutemweka wakagomezgekera!—Zintharika 27:11.
13 Kasi sembe yakuwombora yikapelekeka wuli? Mwakuyana na kalendara ya Ciyuda, sembe iyi yikapelekeka pa zuŵa la 14 la mwezi wa Nisani, mu cilimika ca 33 C.E. Pa zuŵa ili, Ciuta wakazomerezga Mwana wake wambura zakwananga kuti wakomeke. Mwantheura, Yesu wakapeleka umoyo wake waurunji “kamoza pera” kuŵa sembe. (Ŵahebere 10:10) Pakati pajumpha mazuŵa ghatatu kufuma apo wakafwira, Yehova wakamuwuska ndipo wakaŵa na umoyo wauzimu. Yesu wakati wafika kucanya, wakapeleka kwa Ciuta mtengo wa umoyo wake wambura zakwananga kuŵa sembe yakuwombolera ŵana ŵa Adamu. (Ŵahebere 9:24) Yehova wakazomera sembe iyo Yesu wakapeleka kuti wawombolere ŵanthu ku zakwananga na nyifwa.—Ŵaroma 3:23, 24.
IVYO SEMBE YAKUWOMBORA YINGAMUCITIRANI
14 Nangauli tili ŵakwananga, kweni tingatumbikika comene cifukwa ca sembe yakuwombora. Tiyeni tiwone vitumbiko ivyo tingasanga pa nyengo yasono na munthazi cifukwa ca sembe iyi, iyo nchawanangwa capacanya comene cakufuma kwa Ciuta.
15Zakwananga zikugowokereka. Cifukwa tili kuhara kwananga, tikusuzgika comene kuti ticite ciwemi. Tose tikwananga mu kayowoyero na kacitiro. Kweni cifukwa ca sembe yakuwombora ya Yesu Khristu, ‘tingagowokereka zakwananga zithu.’ (Ŵakolose 1:13, 14) Kweni kuti tigowokereke, tikwenera kulapa nadi. Tikweneraso kupempha Yehova mwakujiyuyura kuti watigowokere. Wangatigowokera para tili na cipulikano mu sembe yakuwombora ya Mwana wake.—1 Yohane 1:8, 9.
16Njuŵi yituŵa pamaso pa Ciuta. Nchipusu kuti munthu waghaneghane kuti ngwambura kukhumbikwa ndiposo walije cilindizga cilicose usange wakuwona kuti Ciuta wangaŵa nayo paubwezi yayi. Kweni cifukwa cakuti zakwananga zithu zikugowokereka na sembe yakuwombora, Yehova wapangiska kuti timusopenge na njuŵi yituŵa nangauli tili ŵakwananga. (Ŵahebere 9:13, 14) Ici cikupangiska kuti tiyowoyenge na Yehova mwakufwatuka. Mwantheura, tingalomba kwa iyo mwambura kukakika. (Ŵahebere 4:14-16.) Para tikusungilira njuŵi yithu kuŵa yituŵa, mtima ukuŵa mu malo ghake, tikujicindika, ndipo ici cikupangiska kuti tiŵe ŵacimwemwe.
17Cilindizga ca kuzakakhala mu paradiso kwamuyirayira. Lemba la Ŵaroma 6:23 likuti, “njombe ya kwananga ndi nyifwa.” Vesi leneliri likuyowoyaso kuti: “Kweni cawanangwa ca Ciuta mbumoyo wamuyirayira mwa Khristu Yesu Fumu yithu.” Mu cipaturo 3 ca buku lino, tikasambira za vitumbiko ivyo vizamuŵa mu Paradiso. (Civumbuzi 21:3, 4) Vitumbiko vyose ivyo vili munthazi, kusazgapo umoyo wamuyirayira na wambura kulwara, vizamuŵako cifukwa cakuti Yesu wakatifwira. Kuti tizakapokere vitumbiko ivi, tikwenera kulongora kuti tikuwonga sembe yakuwombora.
KASI MUNGALONGORA WULI KUTI MUKUWONGA?
18 Cifukwa wuli tikwenera kumuwonga comene Yehova cifukwa ca kutipa sembe yakuwombora? Cawanangwa cikuŵa capadera comene usange uyo watipa wakamalirapo nyengo, nkhongono, panji cuma cake. Tikukondwa comene para munthu watipa cawanangwa ico cikulongora kuti wakutitemwa. Sembe yakuwombora yikujumpha cawanangwa cilicose ico tingapokera cifukwa Ciuta wakajikomora comene kuti watipe. Lemba la Yohane 3:16 likuti, “Ciuta wakamancha kucitemwa caru, lekani wakapeleka Kananda wake.” Sembe yakuwombora mbukaboni ukuru wakuti Yehova wakutitemwa comene. Kweniso, yikulongora kuti Yesu wakutitemwa, cifukwa wakajipeleka kuti wazakatifwire. (Yohane 15:13) Mwantheura, sembe yakuwombora yikwenera kutipa cigomezgo cose kuti Yehova na Mwana wake ŵakutitemwa comene. Ŵakutemwa munthu waliyose payekha.—Ŵagalatiya 2:20.
19 Ipo kasi mungalongora wuli kuti mukuwonga sembe yakuwombora iyo Ciuta wali kumupani? Cakwamba, mumanyani makora Yehova, uyo wali kutipa sembe iyi. (Yohane 17:3) Kusambira Baibolo mwakugwiliskira nchito buku lino kumovwiraninge kuti mumumanye makora. Para mwayamba kumumanya makora, mwambenge kumutemwa comene. Ndipo ici cizamupangiska kuti nyengo zose mukhumbenge kumukondweska.—1 Yohane 5:3.
20Iŵani na cipulikano mu sembe ya Yesu. Yesu wakayowoya kuti: “Uyo wakupulikana na Mwana wali na umoyo wamuyirayira.” (Yohane 3:36) Kasi tingalongora wuli kuti tili na cipulikano mwa Yesu? Cipulikano cikuwoneka mu ivyo tikuyowoya pera yayi. Lemba la Yakobe 2:26 likuti: “Nchakufwa cipulikano padera pa milimo.” Enya, “milimo” yithu panji vyakucita vithu ndivyo vikulongora usange tili na cipulikano canadi. Nthowa yimoza iyo tingalongolera kuti tili na cipulikano mwa Yesu ni kufwilirapo kumulondezga. Kumulondezga mu kayowoyero pera yayi, kweni na vyakucita wuwo.—Yohane 13:15.
21Fikani pa Mugonero wa Fumu cilimika cilicose. Pa usiku wa Nisani 14, 33 C.E., Yesu wakayambiska cinthu capadera ico tikwenera kuti ticikumbukirenge. Baibolo likucithya mugonero panji “Monesko wa Fumu.” (1 Ŵakorinte 11:20; Mateyu 26:26-28) Mugonero wa Fumu ukucemekaso kuti Cikumbusko ca nyifwa ya Khristu. Yesu wakayambiska Cikumbusko kuti wawovwire ŵapositole ŵake ndiposo Ŵakhristu wose ŵaunenesko kuti ŵakumbukenge kuti apo iyo wakafwa murunji, wakapeleka umoyo wake kuŵa sembe yakuwombora. Pakuyowoya za Cikumbusko, Yesu wakati: “Citani ici kuti mundikumbuke ine.” (Luka 22:19) Para tiza pa Cikumbusko, tikukumbuskika citemwa cikuru ico Yehova na Yesu ŵakalongora pakutipa sembe yakuwombora. Tingalongora kuti tikuwonga sembe iyi mwa kufika pa Cikumbusko ca nyifwa ya Yesu cilimika cilicose.*
22 Sembe yakuwombora iyo Yehova wali kutipa nchawanangwa capacanya comene. (2 Ŵakorinte 9:14, 15) Nanga ŵaŵe awo ŵali kufwa ŵangapindura naco cawanangwa ici. Vipaturo 6 na 7 vilongosorenge umo ŵangapindulira.
IVYO BAIBOLO LIKUSAMBIZGA
- Yehova wakanozga sembe yakuwombora kuti wawombolere ŵanthu ku kwananga na nyifwa.—Ŵaefeso 1:7.
- Yehova wakanozga sembe yakuwombora mwa kutumizga mwana wake yumoza pera pa caru capasi kuti wazakatifwire.—1 Yohane 4:9, 10.
- Cifukwa ca sembe yakuwombora, zakwananga zithu zikugowokereka, tikuŵa na njuŵi yituŵa, ndiposo cilindizga ca umoyo wamuyirayira.—1 Yohane 1:8, 9.
- Tikulongora kuti tikuwonga sembe yakuwombora mwa kumumanya makora Yehova, kuŵa na cipulikano mu sembe ya Yesu, na kufika pa Mugonero wa Fumu.—Yohane 3:16.
* Kuti mumanye vinandi vyakukhwaskana na ng’anamuro la Mugonero wa Fumu, wonani mutu wakuti Vyakusazgirapo.
Mafumbo
1, 2. (a) Nchivici cikupangiska cawanangwa kuŵa cakuzirwa comene kwa imwe? (b) Cifukwa wuli tingayowoya kuti sembe yakuwombora nchawanangwa capacanya comene kuluska vyose ivyo mungapokera?
3. Kasi sembe yakuwombora ni vici, ndipo tikwenera kumanya dankha vici kuti tipulikiske makora kuzirwa kwa cawanangwa ici?
4. Pakuti Adamu wakaŵa na umoyo urunji, kasi wakatenge wakhalenge wuli?
5. Kasi Baibolo likung’anamuraci para likuti Adamu wakalengeka “mu cikozgo ca Ciuta”?
6. Kasi Adamu wakataya vici apo wakaleka kupulikira Ciuta, ndipo ŵana awo wakababa ŵakakhwaskika wuli?
7, 8. Kasi ciwombolero cikung’anamura vinthu viŵiri vini?
9. Kasi pakakhumbikanga sembe yakuwombora ya mtundu wuli?
10. Kasi Yehova wakanozga wuli sembe yakuwombora?
11. Kasi munthu yumoza wangaŵa wuli sembe yakuwombora ŵanthu ŵanandi?
12. Kasi Yesu wakalongoraci apo wakasuzgika?
13. Kasi sembe yakuwombora yikapelekeka wuli?
14, 15. Kasi tikwenera kucitaci kuti ‘tigowokereke zakwananga zithu’?
16. Nchivici cikupangiska kuti tiŵe na njuŵi yituŵa pakusopa Ciuta, ndipo uwemi wa kuŵa na njuŵi yituŵa ngwakuti wuli?
17. Ni vitumbiko wuli ivyo vizamuŵako cifukwa cakuti Yesu wakatifwira?
18. Cifukwa wuli tikwenera kuwonga Yehova cifukwa ca kutipa sembe yakuwombora?
19, 20. Ni mwauli umo mungalongolera kuti mukuwonga sembe yakuwombora, iyo nchawanangwa cakufuma kwa Ciuta?
21, 22. (a) Cifukwa wuli tikwenera kufika pa Mugonero wa Fumu cilimika cilicose? (b) Kasi Vipaturo 6 na 7 vilongosorenge vici?
tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn