MTWE 10
Yisyesyene Yakwe Yakwamba Malayika Soni Misimu Jakusakala
1. Ana ligongo cici tukusosekwa kulijiganya ya malayika?
YEHOFA akusasaka kuti tumanyilileje yakwamba liŵasa lyakwe lya yakupanganyikwa yausimu. Malayika gali mbali ja liŵasa lyeleli. M’Baibulo, malayikaga akusagakolanga kuti “ŵanace ŵa Mlungu.” (Yobu 38:7) Ana malayikaga gakusatendaga cici? Ana gakamucisyaga catuli ŵandu kalakala? Ana mpaka gatukamucisye lelojino?—Alole Maloŵe gakumbesi 8.
2. Ana ŵani ŵaŵagapanganyisye malayika, soni ŵagapanganyisye galingwa?
2 Tukusosekwa kummanyilila juŵagapanganyisye malayikaga. Pa Akolose 1:16 pakusatusalila kuti Yehofa ali ampanganyisye Yesu, kaneko “yindu yine yosope yapanganyidwe, yakwinani soni yapacilambo capasi.” Yeleyi yikupwatikapo malayika. Ana Mlungu ŵapanganyisye malayika galingwa? Baibulo jikusati pana mamiliyoni gamajinji ga malayika.—Salimo 103:20; Ciunukuko 5:11.
3. Ana lilemba lya Yobu 38:4-7 likusatusalila yatuli yakwamba malayika?
3 Baibulo jikusatujiganya kuti Yehofa jwapanganyisye kaje malayika mkanacipanganye cilambo capasici. Ana malayika gapikene catuli pagaciweni cilambo capasi? Buku ja Yobu jikusatusalila kuti malayika gasangalele mnope. Malayikaga galiji m’liŵasa lyakamulana pakumtumicila Yehofa.—Yobu 38:4-7.
MALAYIKA GAKUSIŴAKAMUCISYAGA ŴANDU ŴA MLUNGU
4. Ana tukumanyilila catuli kuti malayika gakwete lung’wanu ni ŵandu?
4 Kutandila kalakala, malayika gaŵele gali mkola lung’wanu ni ŵandu. Gakusatendasoni lung’wanu ni cakulinga ca Yehofa kwa ŵandu soni cilambo capasi. (Miyambo 8:30, 31; 1 Petulo 1:11, 12) Komboleka kuti yaŵatesile Adamu ni Hawa ali amjimucile Mlungu yagatumbilikasisye malayika. Soni komboleka kuti malayikaga, gana canasa mnope moŵa agano ligongo lyakuti ŵandu ŵajinji ngakusampikanila Yehofa. Nambo naga mundu jwine apitikwice mtima ni kuwujila kwa Mlungu, malayikaga gakusasangala mnope. (Luka 15:10) Malayika gakusasangalaga ni ŵandu ŵakusamtumicila Mlungu. Yehofa akusakamulicisyaga masengo malayika kuti gakamucisye soni kwateteya ŵakutumicila ŵakwe ŵali pacilambo capasi. (Ahebeli 1:7, 14) Kwende tulole yisyasyo pangani jeleji.
5. Ana kalakala, malayika gakamucisye catuli ŵakutumicila ŵa Mlungu?
5 Yehofa ŵatumisye malayika gaŵili kuti gakamkulupusye Loti ni liŵasa lyakwe pandaŵi jele misinda ja Sodomu ni Gomola jajonanjikwaga. (Genesis 19:15, 16) Pali papite yaka mahandiledi, jwakulocesya Daniyele ŵamponyisye m’lisimbo lya masimba, nambo masimbago nganigam’wulaga, ligongo lyakuti ‘Mlungu ŵatumisye lilayika lyakwe ni kuwugala pakamwa pa masimbago.’ (Danieli 6:22) Pali papitesoni yaka yine yejinji, ndumetume Petulo ŵam’ŵisile mnyumba ja ukayidi, nambo Yehofa ŵatumisye lilayika kukumgopola. (Masengo 12:6-11) Malayika gamkamucisyesoni Yesu paŵaliji pacilambo capasi. Mwambone, Yesu ali abatiswe, ‘malayika galiji kumtumicila.’ (Maliko 1:13) Nambosoni Yesu mkanawulajidwe, lilayika “lyamlimbikasisye.”—Luka 22:43.
6. (a) Ana tukumanyilila catuli kuti malayika gakusakamucisya ŵandu ŵa Mlungu moŵa agano? (b) Ana munganiji citujanje yiwusyo yapi?
6 Moŵa agano malayika gangawonecelasoni kwa ŵandu. Nambope Mlungu akusagakamulicisya masengo pakwalimbikasya ŵakutumicila ŵakwe. Baibulo jikusati, ‘Lilayika lya Yehofa likusiŵacinjilicisya ŵele ŵakumjogopa Mlungu soni likusiŵakulupusya.’ (Salimo 34:7) Ana ligongo cici tukusosekwa kutucinjilicisya? Ligongo tukwete acimmagongo ŵamacili ŵakusaka kutuwulasya. Ana jemanjaji ali ŵani, soni ana ŵapali catuli? Ana akusatenda yatuli pakusaka kutuwulasya? Mkanitujanje yiwusyoyi, kwende tulole kaje yayatendekwe panyuma pakuti Adamu ni Hawa apanganyidwe.
ACIMMAGONGO ŴETU ŴANGAWONEKA
7. Ana unami wa Satana watendekasisye ŵandu kutenda cici?
7 Mu Mtwe 3 twalijiganyisye kuti lilayika line lyamjimucile Mlungu soni lyasakaga kuti lyalamulileje ŵane. Baibulo jikusalikolanga lilayikali kuti Satana. (Ciunukuko 12:9) Satanaju jwasakagasoni kuti ŵane amjimucile Mlungu. Jwalakwe ŵapakombwele kumlambusya Hawa, soni kutandila pandaŵi jelejo jwalakwe aŵele ali mkwalambusya ŵandu ŵajinji. Nambo ŵandu ŵane, mpela Abele, Enoki, Nowa, ŵajendelecelepe kuŵa ŵakulupicika kwa Yehofa.—Ahebeli 11:4, 5, 7.
8. (a) Ana malayika gane gaŵele catuli misimu jakusakala? (b) Ana misimu jakusakala japakombwele catuli kulupuka pa cikumba ca mesi?
8 Mundaŵi ja Nowa, malayika gane gamjimucile Mlungu, ni gatyosile kumangwawo kwinani ni kwika pacilambo capasi ni kutamaga mpela ŵandu. Ana ligongo cici gatesile yeleyi? Baibulo jikusatusalila kuti malayikaga gasakaga kola acakongwe. (Aŵalanje Genesis 6:2.) Nambo yaliji yakulemweceka kwa malayika kutenda yeleyi. (Yuda 6) Ŵandu ŵajinji pandaŵiji, ŵajigalilaga yitendo yakusakala ya malayikaga mpela ungali cilungamo soni ngalwe. Kaneko Yehofa ŵajonasile ŵandu ŵakusakalawo mwakuyikasya cikumba ca mesi pacilambo cosope. Nambo Yehofa ŵakulupwisye ŵakutumicila ŵakwe ŵakulupicika. (Genesis 7:17, 23) Pakusaka kuti gakajonasika, malayika gakusakalago gawujile kwinani. Baibulo jikusigakolanga malayika gakusakalaga kuti misimu jakusakala kapena kuti yiwanda. Misimu jakusakalaji jaŵele kumbali ja Satana pakumjimucila Mlungu. M’yoyo, Satana jwaŵele jwakulamulila jwawo.—Matayo 9:34.
9. (a) Ana cici cacatendekwe misimu jakusakala jili jiwujile kwinani? (b) Ana citulijiganye yatuli?
9 Ligongo lyakuti malayikaga gamjimucile Mlungu, jwalakwe nganagakunda kuti gawujilesoni m’liŵasa lyakwe. (2 Petulo 2:4) Misimu jakusakalaji nganijiŵa jikombwelesoni kuŵa ŵandu, nambo jikwendelecelape ‘kwasokonasya ŵandu pacilambo cosope.’ (Ciunukuko 12:9; 1 Yohane 5:19) Kwende tulole yajikusatendaga misimuji pakusaka kwalambusya, kapena kwasokonasya ŵandu ŵajinji.—Aŵalanje 2 Akolinto 2:11.
YAJIKUSATENDAGA MISIMU JAKUSAKALA PAKWASOKONASYA ŴANDU
10. Ana misimu jakusakala jikusatendaga cici pakusaka kwasokonasya ŵandu?
10 Misimu jakusakala jana matala gamajinji gakwasokonacisya ŵandu. Ŵandu akusakamulanaga ni misimuji mwakuŵecetana najo jika kapena kupitila mwa mundu jwamisimu. Kamulana kulikose ni misimu jakusakala kuli kulupilila misimu. Baibulo jikusatusalila kuti tuŵambale cilicose cakamulana ni misimu jakusakala. (Agalatia 5:19-21) Ana ligongo cici? Mpela mwakusatendelaga jwakusakula yinyama pakamulicisya masengo citega kuti akamule yinyama, nombe najo misimu jakusakala jana matala gaukalamusi gakwatanjisya ŵandu kuti aŵe pasi pa ulamusi wawo.—Alole Maloŵe gakumbesi 25.
11. Ana cisango cili cici, soni ligongo cici tukusosekwa kuŵambala yiliyose yakwayana ni cisango?
11 Limo mwa litala lyajikusakalimucisya masengo misimuji, lili kutenda cisango. Cisango cili kamulicisya masengo macili ga misimu jakusakala pakusaka kumanyilila yakusogolo kapena yindu yakuti mundu ngaŵa mkuyimanyilila. Ŵandu akusajawula ku cisango naga jwakunonyelwa jwawo awile, kapena akulwala, soni naga mundu jwine ŵajiŵile yindu yawo, kapena akwalambucisya usaŵi. Ŵandu ŵajinji akusayiwonaga kuti pangali cakusawusya cilicose kutenda yeleyi, nambo welewu uli unami. Kutenda yeleyi kuli kwakogoya. Mwambone Baibulo jikusalosyaga kuti misimu jakusakala jikusakamulaga masengo yalumo ni ŵandu ŵacisango. Pa lilemba lya Masengo 16:16-18, tukusaŵalanga yakwamba “msimu wakulocesya yamsogolo” ŵaŵaliji kumkamucisya mwali jwine kuti asaleje yakusogolo. Ndumetume Paulo paŵawukopwesye msimuwo mwa mwalijo, jwalakwe nganapakombolasoni kusala yakusogolo.
12. (a) Ana ligongo cici yili yakogoya kulinga kuŵecetana ni ŵawe? (b) Ligongo cici ŵakutumicila ŵa Mlungu ŵangalingaga atapanandi kutenda cilicose cakwayana ni yamisimu?
12 Misimu jakusakala jikusakamulicisyasoni litala line pakusaka kwatega ŵandu. Jikusatutendekasya kulupilila kuti yili yakomboleka kuŵeceta ni ŵawe, soni kuti ŵawe akusaŵa cijumi ku malo gane gakwe kwampaka tuŵecetaneje nawo, nambosoni mpaka atuwulasye. Mwambone, ŵandu ŵane naga mjawo kapena jwacinasi jwawo ajasice, akusakulupilila kuti pana ŵandu ŵane ŵakusaŵeceta ni ŵawe. Jemanjaji komboleka kwawula kwa mundu jwa misimu jwakusasala kuti akusaŵecetaga ni ŵawe. Jwamisimujo mpaka amsalile mundujo yindu yakusangalasya yakwamba jwam’wejo soni mpaka asyasye maloŵe ga malemujo. (1 Samueli 28:3-19) Misyungu jejinji ja malilo jikusatyocela pacikulupi cakuti ŵawe ali cijumi kwine kwakwe. Yeleyi mpaka yipwaticepo kutenda yindimba pakumbucila ŵawe, soni kupeleka mbopesi kwa ŵawe. Naga Mklistu ngakutenda nawo yeleyi, ŵamwiŵasa mwakwe kapena ŵandu ŵa m’musimo mpaka amnyosyeje, kapena mpaka atande kumleka ngatenda najo yindu yine. Nambo Aklistu akusamanyilila kuti ŵawe nganaŵa cijumi kumalo gane gakwe. M’yoyo yili yangakomboleka kuŵeceta nawo, soni jemanjajo ngaŵa mkutuwulasya. (Salimo 115:17) M’yoyo tukusosekwa kuŵa ŵakusamala mnope ni yeleyi. Tukalinga ata panandi kuŵeceta ni ŵawe, kapena misimu jakusakala, tuŵambaleje cilicose cakwayana ni yamisimu.—Aŵalanje Deuteronomo 18:10, 11; Yesaya 8:19.
13. Ana ŵandu ŵajinji ŵaŵajogopaga misimu jakusakala ŵapakombwele kutenda cici?
13 Ngaŵa kuti misimu jakusakala jikusagambape kwalambusya ŵandu, nambo jikusajogoyasoni ŵandu. Moŵa agano, Satana ni misimu jakusakala akumanyilila kuti ‘jasigalile ndaŵi jamnono.’ (Ciunukuko 12:12, 17) Nambope, ŵandu ŵajinji ŵaŵajogopaga misimu jakusakala, ŵangajijogopasoni. Ana ŵatesile yatuli kuti akajijogopagasoni misimuji?
TUJIKANEJE SONI KUJIŴAMBALA MISIMU JAKUSAKALA
14. Ana mpaka twasyasye catuli Aklistu ŵa mu yaka 100 yandanda pakuleka kamulana ni misimu jakusakala?
14 Baibulo jikusatusalila mwampaka tukanile soni tuŵambalile misimu jakusakala. Mwambone, ŵandu ŵane mumsinda wa Efeso ŵakamulanaga ni misimu jakusakala mkanalijiganye usyesyene. Ana ŵapakombwele catuli kuleka kamulana ni misimuji? Baibulo jikusati, “Ŵajinji mwa ŵandu ŵaŵaliji mkutenda yamasenga, ŵasongangenye mabuku gawo ni kugacoma moto pameso pa ŵandu wosope.” (Masengo 19:19) Jemanjaji ŵatesile yeleyi ligongo lyakuti ŵasacililaga kuŵa Aklistu. Celeci cili cisyasyo cambone kwa m’weji moŵa agano. Mundu jwalijose jwakusaka kumtumicila Yehofa akusosekwa kutyosya cindu cilicose cakwayana ni yamisimu. Yeleyi mpaka yiŵe mabuku, mafidiyo, mang’asi, nyimbo, atamosesoni yikwangwani yayikusalosya kuti yamisimu yili yindu yambone, soni yakusangalasya. Yeleyi yikupwatikaposoni yindu yakusawalaga ŵandu pakusaka kulicenjela ku yindu yakusakala.—1 Akolinto 10:21.
15. Ana mpaka tutendesoni cici kuti tumkane Satana ni misimu jakusakala?
15 Pali pamasile yaka yakuŵalanjika ŵandu ŵa ku Efeso cicomele mabuku ga yamisimu, ndumetume Paulo jwalembilesoni kuti jemanjaji ŵajendelecelepe “kulimbana ni makuga ga misimu jakusakala.” (Aefeso 6:12) Atamose kuti jemanjaji ŵacomile mabuku gawo, nambope misimu jakusakala jajendelecele kwalagasya. Sambano ana jemanjaji ŵasosekwagasoni kutenda cici? Paulo jwasalile kuti, “Ajigale cakulicinjilicisya cekulungwa ca cikulupi, cele tacipakombola kusimisya naco [kapena kuti kulekasya] mipamba jakolela moto ja jwakusakalajo.” (Aefeso 6:16) Mpela mwayikusaŵelaga kuti msilikali akusakolaga cakulicinjilicisya pali kungondo, nombe cikulupi cetu mpaka citucinjilicisye. Naga tukulupilila mnope kuti Yehofa cacitucenjela, nikuti tucipakombola kumkana Satana soni misimu jakusakala.—Matayo 17:20.
16. Ana mpaka tutende cici kuti tumkulupilileje mnope Yehofa?
16 Ana mpaka tutende cici kuti tumkulupilileje mnope Yehofa? Tukusosekwa tuŵalanjeaje Baibulo lisiku lililyose soni tulijiganyeje kumjegamila Yehofa kuti atucenjeleje. Naga tukumkulupilila mnope Yehofa, Satana ni misimu jakusakala ngasapakombola kutulagasya.—1 Yohane 5:5.
17. Ana cicisoni campaka citucenjele ku misimu jakusakala?
17 Ana Aklistu ŵa ku Efeso ŵasosekwaga kutendasoni cici? Jemanjaji ŵatamaga mumsinda wegumbale ni yamisimu. M’yoyo, Paulo ŵasalile kuti, “Ajendelecele kupopela pa cakutendekwa cilicose.” (Aefeso 6:18) Jemanjaji ŵasosekwaga kum’ŵenda Yehofa kuti ŵacenjeleje ndaŵi syosope. Nambi wuli m’weji? M’weji tukutamasoni m’cilambo cegumbale ni yamisimu. M’yoyo tukusosekwasoni kum’ŵendaga Yehofa kuti atucenjeleje, soni tukamulicisyeje masengo lina lyakwe patukupopela. (Aŵalanje Miyambo 18:10.) Naga tukwendelecela kum’ŵenda Yehofa kuti atukulupusye kwa Satana, jwalakwe cacitujanga mapopelo getugo.—Salimo 145:19; Matayo 6:13.
18, 19. Ana mpaka tupunde catuli ngondo jakulimbana ni Satana soni misimu jakusakala? (b) Ana mtwe wakuyicisya ucijanga ciwusyo capi?
18 Naga paumi wetu tukutyosya cilicose cacikusakamulana ni misimu jakusakala ni kumjegamilaga Yehofa kuti atucenjeleje, nikuti tucipakombola kukana Satana ni misimu jakusakala. Ngatukusosekwa kwajogopa jemanjaji. (Aŵalanje Yakobo 4:7, 8.) Yehofa jwana macili mnope kupunda misimu jakusakala. Jwalakwe ŵajipele misimuji cilango mundaŵi ja Nowa, soni msogolomu cacijijonanga. (Yuda 6) Tukumbucileje kuti nganituŵa jika pangondoji. Yehofa akukamulicisya masengo malayika gakwe kuti gatucenjele. (2 Mafumu 6:15-17) Tukakayicila kuti Yehofa cacitukamucisya kuti tupunde pangondo jakulimbana ni Satana ni misimu jakusakala.—1 Petulo 5:6, 7; 2 Petulo 2:9.
19 Nambo naga Satana ni misimu jakusakala ni ŵakusatendekasya yakusawusya yejinji, ligongo cici Mlungu nganiŵajonanga mpaka lelo? Mtwe wakuyicisya tucijanga ciwusyo celeci.
kam_Latn tum_Latn lug_Latn tum_Latn tum_Latn nya_Latn lug_Latn tum_Latn tum_Latn bem_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn kmb_Latn cjk_Latn tum_Latn bem_Latn tum_Latn cjk_Latn tum_Latn tum_Latn cjk_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn cjk_Latn tum_Latn cjk_Latn tum_Latn tum_Latn bem_Latn tum_Latn bem_Latn tum_Latn nya_Latn tum_Latn cjk_Latn tum_Latn cjk_Latn