FUMBO 9
Kasi Nkhwenera Kugomezga Kuti Vinthu Vikachita Kusintha Kufuma ku Vinyake?
KASI IMWE MUNGACHITA WULI?
Wonani ivyo vyachitikira Alex: Iyo watimbanizgika. Nyengo zose wagomezganga kuti kuli Chiuta ndipo vinthu vikachita kulengeka. Kweni sono msambizi wake wa biology wayowoya mwakusimikizga kuti vinthu vikachita kusintha kufuma ku vinyake, ndipo pali maukaboni agho ŵasayansi ŵasanga. Alex wakukhumba yayi kuwoneka kuti walije mahara. Pamanyuma, wakuyowoya yekha kuti, ‘usange ŵasayansi ŵasanga ukaboni wakuti vinthu vikachita kusintha kufuma ku vinyake, ine ndine njani kuti nisuske?’
Kasi imwe muŵenge Alex, mwate muzomerezgenge kuti vinthu vikachita kusintha kufuma ku vinyake chifukwa chakuti mabuku ndimo ghakuyowoyera?
YIMANI NA KUGHANAGHANA!
Ŵanthu ŵanandi ŵakuchimbilira waka kuyowoya ivyo ŵakugomezga kwambura kumanya chifukwa icho ŵakugomezgera chinthu icho.
Ŵanthu ŵanyake ŵakugomezga kuti vinthu vikalengeka chifukwa ndivyo ŵali kusambizgika ku matchalitchi yawo.
Ŵanthu ŵanyake ŵakugomezga kuti vinthu vikachita kusintha chifukwa ndivyo ŵali kusambizgika ku sukulu.
MAFUMBO 6 GHAKUTI TIGHANAGHANIREPO
Baibolo likuti: “Nyumba yiliyose yikuzengeka na munthu, kweni uyo wakazenga vinthu vyose ni Chiuta.” (Ŵahebere 3:4) Kasi ntchamahara kugomezga fundo iyi?
IVYO ŴANYAKE ŴAKUYOWOYA: Vyose ivyo viliko vikaphulika waka na kuŵako.
1 Ni njani panji ntchivichi chikapangiska kuti viphulike?
2 Pa fundo ziŵiri izi ni nji iyo njakupulikikwa, yakuti vyose ivyo viliko vikaŵako vyekha na yakuti munyake ndiyo wakapanga?
IVYO ŴANYAKE ŴAKUYOWOYA: Ŵanthu ŵakafuma ku vinyama.
3 Para ŵanthu ŵakafuma ku vinyama, panji titi ku minkhwere, chifukwa wuli mahara ya ŵanthu na minkhwere yakupambana chomene?
4 Chifukwa wuli nanga ni tunthu uto tungawoneka twambura kuzirwa tuli na umoyo wapadera chomene?
IVYO ŴANYAKE ŴAKUYOWOYA: Pali maukaboni ghakulongora kuti vinthu vikasintha nadi kufuma ku vinyake.
5 Kasi munthu uyo wakuyowoya fundo iyi wali kusanga yekha maukaboni agho?
6 Kasi mbanthu ŵalinga awo ŵakugomezga kuti vinthu vikachita kusintha kufuma ku vinyake chifukwa chakuti ŵali kuphalirika kuti ndivyo ŵanthu wose ŵakusambira chomene ŵakugomezga?
Julia wakati: “Tiyelezgere kuti mukwenda mu thengere, mbwenu mwasanga nyumba yakutowa chomene, ka mungaghanaghana kuti: ‘Oo, kanyumba uwemi aka. Makuni ghakwenera kuti ghakawa makora chomene na kupanga nyumba iyi.’ Yayi, mungaghanaghana nthena yayi. Uku kungaŵa kuŵavya mahara. Ipo ntchifukwa wuli mukwenera kugomezga kuti vyose ivyo viliko vikaŵako vyekha?”
Gweni wakati: “Tiyelezgere kuti munthu munyake wamuphalirani kuti charu changuphulika pa malo ghakupulintira mabuku ndipo inki yanguthavukira ku viliŵa na siling’i na kupanga dikishonare yiwemi. Kasi mungamugomezga?”
CHIFUKWA WULI TIKWENERA KUGOMEZGA KUTI KULI CHIUTA?
Baibolo likuti mugwiliskirenge ntchito “nkhongono yinu ya kughanaghana.” (Ŵaroma 12:1) Ichi chikung’anamura kuti para mukugomezga kuti kuli Chiuta
MUNGAYEYEKANGA WAKA YAYI (Nkhughanaghana kuti pakwenera kuŵa munyake uyo wali na nkhongono zikuru)
MUNGALONDEZGANGA WAKA ŴANYINU YAYI (Nkhukhala ku malo agho ŵanthu ŵakutemwa kusopa)
MUNGACHICHIZGIKANGA WAKA YAYI (Ŵapapi ŵane ŵakanilera kuti tigomezgenge kuti kuli Chiuta. Palije chakuti ningachita)
Kweni mukwenera kuŵa na vifukwa vyakupulikikwa ivyo mukugomezgera vinthu.
Teresa wakati: “Para nili mu kilasi ndipo asambizi ŵakusambizga umo mathupi ghithu ghakugwilira ntchito, nkhuwonerathu kuti Chiuta waliko nadi. Chiŵaro chilichose chili na ntchito yake, nanga chingaŵa chichoko wuli. Ndipo kanandi viŵaro vya mu thupi vikugwira ntchito kwambura ise kumanya. Thupi la munthu lili kupangika mwapadera chomene.”
Richard wakati: “Para nawona nyumba yitali chomene, sitima, panji galimoto, nkhujifumba kuti, ‘Ni njani wakapanga?’ Pakukhumbikwa mahara kuti munthu wapange galimoto. Kuti yende, vigaŵa vyose vikwenera kugwira makora ntchito yake. Para galimoto ndiyo yikwenera kupangika na munthu wamahara, kuli wuli munthu.”
Anthony wakati: “Nkhati nasambira chomene sayansi, nkhayamba kuwona kuti ntchakupulikikwa yayi kuti vinthu vikaŵako vyekha. . . . Kwa ine, ntchakusuzga chomene kugomezga kuti vinthu vikaŵako vyekha kuluska kugomezga kuti kuli Mlengi.”
IVYO MUNGAGHANAGHANIRAPO
Nangauli ŵasayansi ŵafufuza nyengo yitali, kweni ŵatondeka kusanga fundo iyo wose ŵangakolerana nayo yakuti vinthu vili kuchita kusintha nadi kufuma ku vinyake. Usange ŵasayansi, ŵakutondeka kukolerana chimoza pa nkhani iyi, kasi tingananga kugonthapo pa ivyo ŵakugomezga?
tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn