YAJIKUSASALA BAIBULO
Mtanda
Ŵandu ŵajinji akusawuwona mtanda mpela cimanyilo ca dini ja Ciklistu. Nambope ngaŵa wosope ŵakusakulupilila kuti mtanda wuli wakusosekwa kuwala, kuwukoleka m’nyumba kapena m’macalici.
Ana Yesu jwawilile pamtanda?
YAKUSAŴECETA ŴANDU ŴANE
Aloma ŵam’wuleje Yesu pakumkoleka pamtanda waŵawupanganyisye ni yitela yiŵili yepinjikanye.
YAJIKUSASALA BAIBULO
Yesu ŵam’wuleje “mwakumkoleka pacitela” (Masengo 5:30, The New Jerusalem Bible) Maloŵe gosope gaŵagakamulicisye masengo ŵakulemba Baibulo pakusala ya paŵamkolece Yesu gakusalosya kuti caliji citela cimo ngaŵaga payitela yiŵili. Mwakamulana ni buku jakuti Crucifixion in Antiquity maloŵe ga Cigiliki gakuti stau rosʹ, kusyesyene gakusagopolela kuti “citela cimo cegoloce, ngaŵa kuti gakusasala ya ‘mtanda.’” Pakusala ya maloŵe gakuti xyʹlon gaŵagakamulicisye masengo pa lilemba lya Masengo 5:30, buku jine jasasile kuti, “gakusagopolela ya citela cimo cacijimice cele Aloma ŵacikamulicisyaga masengo pakwakoleka ŵandu.” *
Mwakamulana ni Baibulo litala lyaŵakamulicisye masengo pakum’wulaga Yesu lili lyakulandana ni yacasalaga cilamusi ca Ayisalayeli. Cilamusici casalaga kuti, “Naga mundu atesile cakulemweceka mwakuti akusosekwa kupocela cilango cakuwulajidwa, mundujo ni kuwulajidwa, soni akumkoleka pacitela, . . . ligongo jwalijose jwakolecedwa pacitela ali jwamlwesece ni Mlungu.” (Deuteronomo 21:22, 23) Pakwamba ya cilamusici, ndumetume Paulo jwalembile kuti Yesu jwaŵele “jwamlwesece m’malo mwa m’weji, pakuŵa yalembedwe kuti, ‘Jwalijose jwakolecedwa pacitela [xyʹlon] ali jwamlwesece.’” (Agalatia 3:13) Paulo jwasasile kuti Yesu jwawilile pacitela cimo, ngaŵa pa yitela yiŵili yepinjikanye.
“Ŵam’wuleje jwalakwe mwakumkoleka pacitela.”—Masengo 10:39, The New Jerusalem Bible.
Ana ŵakulijiganya ŵa Yesu ŵakamulicisyaga masengo mtanda pakulambila Mlungu, kapenasoni mpela cimanyilo cakuti ali Aklistu?
YAJIKUSASALA BAIBULO
M’Baibulo pangali palipose paŵalembile kuti Aklistu ŵandanda ŵakamulicisyaga masengo mtanda mpela cimanyilo ca dini. Nambo mu ndaŵi jeleji Aloma ni ŵakamulicisyaga masengo mtanda mpela cimanyilo ca milungu jawo. Kaneko pali papite yaka 300 Yesu ali awile, jwakulamulila jwa Ciloma lina lyakwe Constantine jwatandite kamulicisya masengo mtanda mpela cimanyilo ca likuga lya asilikali ŵakwe ŵangondo. Kaneko ŵatandite kuwukamulicisya masengo mu dini ja “Ciklistu.”
Pakuŵa ŵandu ŵaŵalambilaga milungu jaunami ŵakamulicisyaga masengo mtanda, ana nombe nawo ŵakulijiganya ŵa Yesu ŵakamulicisyaga masengo mtanda pakulambila Mlungu jusyesyene? Iyayi. Ŵakulijiganyaŵa ŵamanyililaga kuti kutandila kalakala Mlungu ngakusajiticisya kamulicisya masengo “ciwanicisyo ca cindu cine cilicose” pakumlambila soni kuti Aklistu ‘akalambilaga milungu jakupanganyikwa ni ŵandu.’ (Deuteronomo 4:15-19; 1 Akolinto 10:14) “Mlungu ali Msimu,” ngaŵa mkum’wona ni meso getu, m’yoyo Aklistu nganakamulicisyaga masengo yiwanicisyo kuti yakamucisyeje kuŵandikana ni Mlungu. M’malo mwakwe, Aklistuŵa ŵalambilaga Mlungu mu “msimu,” gopolela kuti mwakulongoleledwa ni msimu wakwe weswela wangawoneka, soni mu “usyesyene,” gopolela kuti mwakamulana ni lisosa lyakwe lya m’Malemba.—Yohane 4:24.
“Ŵakulambila ŵasyesyene tacalambila Atati mwakulongoleledwa ni msimu, soni usyesyene.”—Yohane 4:23.
Ana Aklistu mpaka alosye catuli kuti akusamcimbicisya Yesu Klistu?
YAKUSAŴECETA ŴANDU ŴANE
Buku jine jakolanjikwa kuti New Catholic Encyclopedia jasasile kuti, “Nganikuŵa kulemwa soni kuli kwacipago kucimbicisya ciwanicisyo campaka cimkamucisye mundu kulupuka. . . . M’yoyo mundu jwakusacicimbicisya ciwanicisyo akusaŵasoni ali mkumcimbicisya mundu jwele ciwanicisyoco cikusamjimila.”
YAJIKUSASALA BAIBULO
Aklistu akusosekwa kum’yamicila Yesu ligongo lyakuti ciwa cakwe cikusakamucisya kuti yakulemwa yetu yikululucidwe, tuŵandicile Mlungu, soni kuti tupocele umi wangamala. (Yohane 3:16; Ahebeli 10:19-22) Aklistu nganiŵasalila kuti amcimbicisyeje jwalakwe ligongo lya mtukawu pakamulicisya masengo ciwanicisyo ca Yesu, kapena kumkulupilila jwalakwe mwa maloŵepe. Soni konjecesya pa yeleyi “cikulupi pajika, naga cangali masengo gakwe, cili cewe.” (Yakobo 2:17) Aklistu akusosekwa kulosya cikulupi cawo mwa Yesu. Mwamtuli?
Baibulo jikusasala kuti, “Cinonyelo ca Klistu cikusatukanganicisya, pakuti tukumanyilila mwangakayicila kose kuti mundu jumope ŵawilile ŵandu wosope . . . kuti ŵacijumi akalitamila umi wa acimsyenepe, nambo atamile umi jwalakwe juŵawilile ni kwimuka. (2 Akolinto 5:14, 15) Cinonyelo ca Klistu cikusicakanganicisya Aklistu kucenga umi wawo pakusaka kuya cisyasyo cakwe. Mwakutenda yeleyi jemanjaji akusaŵa ali mkumcimbicisya jwalakwe mwakuŵajilwa mmalo mwakamulicisya masengo yiwanicisyo ya dini.
“Ali lili lisosa lya Atati ŵangu kuti, wosope ŵakumanyilila une kuti ndili Mwanace jwa Mlungu ni kungulupilila akole umi wangamala.”—Yohane 6:40.
^ ndime 8 Buku ja A Critical Lexicon and Concordance to the English and Greek New Testament, 11th Edition jakulembedwa ni Ethelbert W. William Bullinger, mapeji 818-819.
nya_Latn nya_Latn tum_Latn cjk_Latn tum_Latn tum_Latn nya_Latn tum_Latn tum_Latn lua_Latn tum_Latn nya_Latn bem_Latn tum_Latn tum_Latn nya_Latn tum_Latn tum_Latn nya_Latn tum_Latn tum_Latn bem_Latn eng_Latn