MUTU 6
Kumbi Asani Munthu Wafwa Waluta Pani?
1-3. Kumbi titijifumba mafumbu wuli ngakukwasana ndi ŵanthu wo akufwa, nanga alongozi a matchalitchi amuka wuli?
BAYIBOLU lititilayiza kuti zuŵa linyaki “nyifwa yazamuŵapu so cha.” (Chivumbuzi 21:4) Mu Mutu 5, tikusambira kuti sembi yaku Yesu yititiwovya kuti tizije ndi umoyu wamuyaya. Kweni taŵanthu titufwa mbwenu. (Wakutaula 9:5) Mwaviyo titijifumba fumbu lakusuza ukongwa lakuti, Ntchinthu wuli chichitika asani munthu wafwa?
2 Kwamuka kwa fumbu lenili nkhwakukhumbika ukongwa asani munthu yo tayanjanga watayika. Tingajifumba kuti: ‘Kumbi waluta pani? Watitiwona? Wangatiwovya? Kumbi tazakumuwona so?’
3 Alongozi a matchalitchi amuka mafumbu yanga mwakupambanapambana. Anyaki akamba kuti asani uchita vamampha uluta kuchanya ndipu asani uchita vinthu viheni utufya kumotu. Anyaki akamba kuti asani wafwa usambuka mzimu ndipu utachija limoza ndi abali ŵaku wo akufwa kali. Penipo anyaki akamba kuti asani wafwa, uyeruzika ndipu pavuli paki ubalika so kunyaki pamwenga usambuka munthu munyaki pamwenga nyama.
4. Kumbi ndi fundu niyi yo alongozi a matchalitchi asambiza pa nkhani ya nyifwa?
4 Alongozi a matchalitchi awoneka nge kuti asambiza vinthu vakupambana. Kweni pafupifupi wosi asambiza fundu yimoza. Yiwu asambiza kuti asani munthu wafwa, paja chinthu chinyaki cho chilutiriza kuja ndi umoyu. Kumbi venivi vaunenesa?
KO MUNTHU WALUTA ASANI WAFWA
5, 6. Ntchinthu wuli chichitika asani munthu wafwa?
5 Yehova waziŵa vo vichitika asani munthu wafwa ndipu watitikambiya kuti umoyu wa munthu yo, umaliya penipo. Mwaviyo, nyifwa nkhumala kwa umoyu. Asani munthu wafwa, maŵanaŵanu ngaki ngamaliya penipo. * Iyu wawona cha ndipuso watuvwa cha.
6 Munthu yo wafwa wangamuyanja cha munthu wamoyu pamwenga kumutinkha. Fumu Solomoni yikulemba kuti “akufwa aziŵa chinthu chechosi cha,” ndipu “kulivi kugwira ntchitu, kuŵanaŵana vakuchita, kuziŵa vinthu pamwenga zeru ku Masanu” ko aluta. (Ŵerengani Wakutaula 9:5, 6, 10.) Pa lemba la Sumu 146:4, Bayibolu lititikambiya kuti asani munthu wafwa “maŵanaŵanu ngaki” ngamaliya penipo.
VO YESU WANGUKAMBA VAKUKWASANA NDI NYIFWA
7. Kumbi Yesu wangukambanji vakukwasana ndi nyifwa?
7 Lazaro wayanjikanga ukongwa ndi Yesu. Iyu wati wafwa, Yesu wangukambiya akusambira ŵaki kuti: “Lazaro mubwezi widu wagona.” Iyu wang’anamuwanga kuti Lazaro wangugona tulu chayitu cha chifukwa wangukamba so kuti: “Lazaro wafwa.” (Yohane 11:11-14) Yapa Yesu wayeruziyanga nyifwa ndi tulu. Iyu wangukambapu cha kuti Lazaro wenga kuchanya pamwenga wenga limoza ndi abali ŵaki wo angutayika kali. Yesu wangukambapu cha kuti Lazaro wasuzikanga kumotu, wangubalika kunyaki pamwenga wangusambuka nyama. Kweni venga nge kuti Lazaro wagona tulu takufwa natu. Malemba nganyaki ngayeruziya nyifwa ndi tulu takufwa natu. Bayibolu likamba kuti Stefano wati wabayika, “wangugona mu nyifwa.” (Machitidu 7:60) Paulo nayu wangulemba kuti Akhristu anyaki “akugona mu nyifwa.”
8. Kumbi tiziŵa wuli kuti ndi khumbu laku Chiuta cha kuti ŵanthu afwengi?
8 Kumbi Chiuta wangulenga Adamu ndi Eva kuti kunthazi azifwi? Awa! Yehova wanguŵalenga kuti aje kwamuyaya kweniso kwambula kutama. Yehova wangutilenga kuti tingafwanga cha, ndichu chifukwa chaki tikhumba cha kufwa. (Wakutaula 3:11) Apapi akhumba cha kuti ŵana ŵawu atamengi ndipuso afwengi, Yehova nayu wakhumba cha kuti titamengi ndipuso tifwengi. Pakuti Chiuta wangutilenga kuti tijengi kwamuyaya, nanga ntchifukwa wuli titufwa?
NTCHIFUKWA WULI TITUFWA?
9. Ntchifukwa wuli dangu lo Yehova wangupasa Adamu ndi Eva lenga lambula kusuza?
9 Yehova wangukambiya Adamu mumunda wa Edene kuti: “Vipasu va muchimiti chechosi cha mumunda uwu ungarya. Kweni ungaryanga cha vipasu va muchimiti chakuziŵisa chamampha ndi chiheni, chifukwa zuŵa lo wazamuryiya, wazamukufwa.” (Chiyambo 2:9, 16, 17) Dangu lakuvwika umampha lenili lenga lambula kusuza kulilondo ndipu Yehova ndiyu wenga wakwenere kukambiya Adamu ndi Eva chamampha ndi chiheni. Asani yiwu anguvwiya dangu lenili atingi alongongi kuti awonanga kuti Yehova ngwakwenere kulamuliya kweniso kuti awonga vinthu vosi vo wanguŵapasa.
10, 11. (a) Kumbi Satana wangunyenga wuli Adamu ndi Eva? (b) Ntchifukwa wuli Adamu ndi Eva ŵengavi chifukwa chakujigowoke pa vo anguchita?
10 Ntchakupasa chitima kuti Adamu ndi Eva angusankha kuleka kuvwiya Yehova. Satana wangufumba Eva kuti: “Kumbi mbunenesa kuti Chiuta wakukukambiyani kuti mungaryanga cha vipasu va muchimiti chechosi cha mumunda uwu?” Eva wangumuka kuti: “Vipasu va mu vimiti vosi va mumunda uwu tingarya. Kweni vipasu vo ve muchimiti cho che pakati pa munda, Chiuta wakukamba kuti: ‘Mungaryanga cha vipasu vaki, mungachikonga cha chifukwa mungafwa.’”
11 Pavuli paki, Satana wangukamba kuti: “Kufwa mufwengi cha. Chiuta waziŵa kuti zuŵa lo mwazamuryiya vipasu va muchimiti chenichi, masu nginu ngazamujulika ndipu mwazamuja nge Chiuta. Mwazamuziŵa chamampha ndi chiheni.” (Chiyambo 3:4-6) Satana wapenjanga kuti Eva waŵanaŵanengi kuti wangasankha yija chamampha ndi chiheni. Iyu wangumukambiya unenesa cha wa vo vatingi vichitikengi asani wanguleka kuvwiya. Satana wangukambiya Eva kuti wafwengi cha. Mwaviyo, Eva wangurya chipasu ndipu pavuli paki wanguchipasaku murumu waki. Adamu ndi Eva aziŵanga kuti Yehova wanguŵakaniza kurya chipasu. Ŵati ŵarya, angusankha kuleka kuvwiya dangu lakuvwika umampha kweniso lambula kusuza kulilondo. Yiwu angumutumbika cha Chiuta chifukwa chakuti angurya chipasu. Pengavi chifukwa chakujigowoke pa vo anguchita!
12. Ntchifukwa wuli vakuguŵisa kuti Adamu ndi Eva angumuvwiya cha Yehova?
12 Apapi ŵidu akwamba angumuvwiya cha Mulengi wawu ndipu angumuguŵisa ukongwa! Asani mwenga imwi, mwatingi muvwengi wuli? Tiyeruziyi kuti mwasuzika kulera ŵana ŵinu ŵaŵi, munthurumi ndi munthukazi. Pati pajumpha nyengu atikugalukiyani ndipu achita vo imwi mwakhumbanga cha kuti achiti. Kumbi mungakondwa?
13. Kumbi Yehova wang’anamuwanganji po wangukambiya Adamu kuti “uweriyengi so kufuvu”?
13 Chifukwa chakuleka kuvwiya, Adamu ndi Eva angutaya mwaŵi wakuja ndi umoyu wamuyaya. Yehova wangukambiya Adamu kuti: “Pakuti ndiwi fuvu, uweriyengi so kufuvu.” (Ŵerengani Chiyambo 3:19.) Ivi ving’anamuwa kuti Adamu wanguja so fuvu. (Chiyambo 2:7) Adamu wati wabuda, wangufwa ndipu umoyu waki ungumaliya penipo.
14. Ntchifukwa wuli titufwa?
14 Asani Adamu ndi Eva anguvwiya Chiuta, mphanyi ŵeche amoyu mpaka sonu. Kweni chifukwa chakuti anguleka kumuvwiya angubuda ndipu pavuli paki angufwa. Ubudi we nge matenda ngakofya ngakupasirana, ndichu chifukwa chaki tosi tikutoliyaku ubudi kwa apapi ŵidu. Titufwa chifukwa chakuti tosi tibalika ndi ubudi. (Ŵaroma 5:12) Chiuta wakhumbanga cha kuti ŵanthu afwengi ndipu Bayibolu likamba kuti nyifwa ndi “murwani.”
UNENESA UTITIFWATUWA
15. Kumbi kuziŵa unenesa wa vo vichitika asani munthu wafwa kutitiwovya wuli?
15 Isi tigomeza cha visambizu vaboza chifukwa chakuti tiziŵa vo vichitika asani munthu wafwa. Bayibolu likamba kuti ŵanthu wo akufwa atuvwa kuŵaŵa cha ndipuso akwiya cha. Tingalongoro nawu cha ndipu nawu angakambisana nasi cha. Tingaŵawovya cha kweniso nawu angatiwovya cha. Yiwu angatipweteka cha, mwaviyo tikhumbika cha kuŵawopa. Chinanga kuti ve viyo, alongozi a matchalitchi akamba kuti ŵanthu wo akufwa alutiriza kuja ndi umoyu kumalu nganyaki. Yiwu akamba so kuti tingawovya ŵanthu akufwa asani tipereka ndalama kwa asembi pamwenga ku ŵanthu wo akambika kuti mbatuŵa mtima. Isi tipusisika cha ndi maboza ngenanga chifukwa chakuti tiziŵa vo vichitika asani munthu wafwa.
16. Ndi boza nili lo matchalitchi nganandi ngasambiza pa nkhani ya vo vichitika asani munthu wafwa?
16 Satana wapusika ŵanthu kuti aŵanaŵanengi kuti akufwa alutiriza kuja ndi umoyu kumalu nganyaki. Iyu wagwirisiya ntchitu matchalitchi. Mwakuyeruziyapu, matchalitchi nganyaki ngasambiza kuti asani munthu wafwa, mzimu waki utachija ndi umoyu ku malu nganyaki. Kumbi kutchalitchi kwinu atikusambizani venivi pamwenga atikusambizani vo Bayibolu likamba? Satana wagwirisiya ntchitu maboza kuti ŵanthu aleki kuvwiya Yehova.
17. Ntchifukwa wuli kukamba kuti Yehova walanga ŵanthu kumotu nkhumunyoza?
17 Vo alongozi a matchalitchi nganandi asambiza vakupasa chitima. Mwakuyeruziyapu, anyaki asambiza kuti ŵanthu wo achita vinthu viheni azamulangika kwamuyaya kumotu. Ŵanthu wo asambiza boza lenili anyoza Yehova. Iyu wangaŵalanga cha ŵanthu mu nthowa yeniyi. (Ŵerengani 1 Yohane 4:8.) Kumbi imwi mungavwa wuli asani mungawona munthu munyaki walanga mwana waki mwakumuwotcha manja pa motu? Munthu waviyo mungamuwona kuti ngwankhaza ukongwa. Ndipu mungakhumba cha kuti waje bwezi linu. Satana wakhumba kuti tiwonengi kuti Yehova ndi munthu wankhaza.
18. Ntchifukwa wuli titenere cha kuwopa ŵanthu wo akufwa?
18 Alongozi a matchalitchi nganyaki asambiza kuti asani ŵanthu ŵafwa asambuka mizimu. Yiwu akamba kuti tiyitumbikengi mizimu yeniyi ndipuso tiyiwopengi, chifukwa yingatiwovya pamwenga yingatipweteka. Ŵanthu anandi agomeza boza lenili. Yiwu atopa ŵanthu wo akufwa, mwakuti atiŵasopa m’malu mwakusopa Yehova. Kweni kumbukani kuti akufwa aziŵa chechosi cha ndipu titenere cha kuŵawopa. Yehova ndiyu wakutilenga. Iyu ndiyu Chiuta waunenesa ndipu titenere kusopa iyu pe.
19. Kumbi kuziŵa unenesa wa vo vichitika asani munthu wafwa kutitiwovya wuli?
19 Kuziŵa unenesa wa vo vichitika asani munthu wafwa, kutitifwatuwa ku visambizu vaboza va matchalitchi nganandi. Unenesa wenuwu utitiwovya kuziŵa vinthu vamampha vo Yehova walayiza kuti watichitiyengi kunthazi.
20. Kumbi mu Mutu 7 tikambisanengenji?
20 Jobu yo wenga muteŵeti waku Chiuta wangufumba kuti: “Asani munthu wafwa, wangazija so ndi umoyu?” (Jobu 14:14) Kumbi vingachitika nadi kuti munthu yo wakufwa wazije so ndi umoyu? Vo Chiuta wamuka m’Bayibolu vakukondwesa ukongwa. Mu Mutu 7, tivwengi vo Chiuta wamuka.
^ ndimi 5 Ŵanthu anyaki agomeza kuti asani munthu wafwa mzimu waki ulutiriza kuja ndi umoyu. Asani mukhumba kuziŵa vinandi pa nkhani yeniyi wonani Fundu Yakukumaliya ya nambala 17 ndi 18.
cjk_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn umb_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn bem_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn lug_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn