Nkhani Nambara 83: Viliŵa vya Yerusalemu
Awona nchito iyo yikucitika apa. Ŵaisrayeli ŵatangwanika kuzenga viliŵa vya Yerusalemu. Apo Fumu Nebukadinezara yikabwangandura Yerusalemu vilimika 152 ivyo vikajumpha, yikawiskira pasi viliŵa na kocha vipata vya msumba. Ŵaisrayeli ŵakazengaso yayi viliŵa ŵakati ŵawera kufuma ku Babulone.
Kasi ukughanaghana kuti ŵanthu ŵakawonanga wuli kukhala mu msumba wambura viliŵa vilimika vyose ivi? Ŵakawonanga kuŵa ŵambura kuvikilirika. Ŵalwani ŵawo ŵakatenge ŵanjirenge kwambura suzgo na kuŵawukira. Kweni pa nyengo iyi mwanalume uyu, Nehemiya, wakawovwira ŵanthu kuti ŵazengeso viliŵa. Kasi Nehemiya ukumumanya?
Nehemiya wakaŵa Muisrayeli uyo wakafumira mu msumba wa Shushani, uko Morodekayi na Esitere ŵakakhalanga. Nehemiya wakateŵeteranga pa nyumba ya fumu, ntheura wakwenera kuti wakaŵa bwezi liwemi la Morodekayi na Fumukazi Esitere. Kweni Baibolo likuyowoya yayi kuti Nehemiya wakateŵeteranga Fumu Ahasuweru, mfumu wa Esitere. Likuyowoya kuti wakateŵeteranga Aritakisasi, Fumu yakulondezgapo.
Kumbuka kuti Aritakisasi yikaŵa fumu yiwemi iyo yikapa Ezira ndarama zinandi kuti walute nazo ku Yerusalemu kukanozgera tempele la Yehova. Kweni Ezira kuti wakazengaso viliŵa vya msumba cara. Tiye tiwone umo vikacitikira kuti Nehemiya wacite mulimo uwu.
Pakajumpha vilimika 13 kufumira apo Aritakisasi wakapelekera ndarama kwa Ezira kuti wakanozgere tempele. Pa nyengo iyi Nehemiya wakaŵa mulara wa ŵakupelekera nkhombo ŵa Fumu Aritakisasi. Ici cikung’anamura kuti wakapelekeranga vinyo kwa fumu, ndipo wakawoneseskanga kuti palije uyo wathira poyizoni mu nkhombo ya fumu. Yikaŵa nchito yakuzirwa comene.
Zuŵa linyake Hanani, mbali wa Nehemiya, na ŵanalume ŵanyake ŵakiza kwa Nehemiya kufuma ku caru ca Israyeli. Ŵakamuphalira za suzgo iyo Ŵaisrayeli ŵakakumananga nayo, ndiposo kuti viliŵa vya Yerusalemu vikaŵa vicali vyakubwanganduka. Ici cikapangiska Nehemiya kuŵa na citima comene, ndipo wakalomba kwa Yehova za ici.
Zuŵa linyake fumu yikawona kuti Nehemiya wakaŵa wacitima, ntheura yikafumba kuti: ‘Kasi cifukwa nchici uli wacitima?’ Nehemiya wakaphalira fumu kuti nchifukwa cakuti Yerusalemu wakaŵa mu ukhaliro uheni ndipo viliŵa vyake vikaŵa vyakubwanganduka. ‘Kasi ukukhumbaci?’ Fumu yikafumba ntheura.
‘Nizomerezgani kuti nilute ku Yerusalemu,’ Nehemiya wakayowoya ntheura, ‘kuti nkhazengeso viliŵa.’ Fumu Aritakisasi yikaŵa yalusungu comene. Iyo yikati Nehemiya wangaluta, ndipo yikamovwira kusanga makuni ghakuzengera. Mwaluŵiro wakati wafika ku Yerusalemu, Nehemiya wakaphalira ŵanthu maghanoghano ghake. Iwo ŵakakolerana na maghanoghano agha, ndipo ŵakati: ‘Tiyeni tiyambe kuzenga.’
Ŵalwani ŵa Ŵaisrayeli ŵakati ŵawona kuti viliŵa vyayamba kukwera, ŵakati: ‘Tilutenge kuti tikaŵakome na kulekeska mulimo wa kuzenga.’ Kweni Nehemiya wakapulika ici, ntheura wakapeleka malupanga na mikondo ku ŵazengi. Wakaŵaphalira kuti: ‘Lekani kopa ŵalwani ŵithu. Lwerani ŵabali ŵinu, ŵana ŵinu, ŵawoli ŵinu na nyumba zinu.’
Ŵanthu ŵakaŵa na cikanga comene. Ŵakakolera vilwero vyawo muhanya na usiku, ndipo ŵakalutilira kuzenga. Mwantheura viliŵa vikamara kuzengeka mazuŵa 52 pera. Sono ŵanthu ŵakawona kuti mbakuvikilirika mukati mu msumba. Nehemiya na Ezira ŵakasambizga ŵanthu dango la Ciuta, ndipo ŵanthu ŵakaŵa ŵakukondwa.
Kweni vinthu kuti vikaŵa nga ni umo vikaŵira pambere Ŵaisrayeli ŵandatolekere ku wuzga ku Babulone yayi. Ŵanthu ŵakawusika na fumu ya Peresiya ndipo ŵakeneranga kuyiteŵetera. Kweni Yehova wakalayizga kuti watumenge fumu yiphya, ndiposo kuti fumu iyi yikeneranga kwiziska mtende ku ŵanthu. Kasi fumu iyi yikaŵa njani? Ni mwauli umo yikiziskira mtende pa caru? Vilimika pafupifupi 450 vikajumphapo kwambura kupulika cilicose cakukhwaskana na nkhani iyi. Pamanyuma pake kukababika mwana wakuzirwa comene. Kweni iyi ni nkhani yinyake.
Nehemiya 1 mupaka 6.
Mafumbo
- Kasi Ŵaisrayeli ŵakawonanga wuli kukhala mu msumba wa Yerusalemu wambura viliŵa?
- Kasi Nehemiya wakaŵa njani?
- Kasi Nehemiya wakacitanga mulimo wuli, ndipo cifukwa wuli ukaŵa wakuzirwa?
- Ni nkhani wuli iyo yikapangiska Nehemiya kuti waŵe na citima comene, ndipo wakacitaci?
- Kasi Fumu Aritakisasi yikalongora wuli lusungu kwa Nehemiya?
- Kasi Nehemiya wakanozgekera wuli mulimo wakuzenga mwakuti ŵalwani ŵa Israyeli ŵaleke kuŵalekeska?
Mafumbo ghanyake
- Ŵazgani Nehemiya 1:4-6 na 2:1-20.
Kasi Nehemiya wakapenjerezga wuli ulongozgi wa Yehova? (Neh. 2:4, 5; Rom. 12:12; 1 Pet. 4:7)
- Ŵazgani Nehemiya 3:3-5.
Kasi ŵalara na ŵateŵeti ŵakovwira ŵangasambiraci kufuma ku mphambano ya pakati pa Ŵatekowa na “ŵakuru ŵawo”? (Neh. 3:5, 27; 2 Tes. 3:7-10; 1 Pet. 5:5)
- Ŵazgani Nehemiya 4:1-23.
Nchivici ico cikapangiska Ŵaisrayeli kulutizga kuzenga mwambura kupwelerako kanthu za ŵanthu ŵakususka? (Neh. 4:6, 8, 9; Sal. 50:15; Yes. 65:13, 14)
Kasi tikukhozgeka wuli na ciyelezgero ca Ŵaisrayeli mazuŵa ghano?
- Ŵazgani Nehemiya 6:15.
Kasi fundo yakuti viliŵa vya Yerusalemu vikamara kuzengeka mu myezi yiŵiri yikulongoraci za nkhongono ya cipulikano? (Sal. 56:3, 4; Mat. 17:20; 19:26)
tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn