Kumbi Muziŵa?
Kumbi mnyengu yakali mipukutu yapangikanga wuli ndipu ayigwiriskiyanga wuli ntchitu?
Buku la uthenga wamampha la Luka, likamba kuti Yesu wangujula ndi kuŵerenga mpukutu waku Yesaya ndipu pavuli paki wanguwuzinga. Yohane wangukambapuso za mpukutu kukumaliya kwa buku laki la uthenga wamampha. Iyu wangukamba kuti wangulembamu cha m’mpukutu waki vakuziziswa vo Yesu wanguchita.—Luka 4:16-20; Yohane 20:30; 21:25.
Kumbi mipukutu yapangikanga wuli? Atonga vikopa vakupambanapambana ndipuso magumbwa ndipu avimatanga pamoza. Awuzinganga kukanthonga ndipu malemba ngajanga mukati. Mipukutu yeniyi yalembekanga mizeri yakuchita kumika. Asani mpukutu ngutali ukongwa aŵikanga tinthonga kukwamba ndi kukumaliya kwa mpukutu. Agwiriskiyanga ntchitu tinthonga teniti asani ajula lemba. Janja linyaki lazinganga kulwandi ndipu linyaki lawudambasuwanga mpaka po asaniliya lemba lo akhumba.
Dikishonale yinyaki ya The Anchor Bible Dictionary yingukamba kuti: “Mpukutu wajanga utali mamita 10, kuti ukwani buku limoza la m’Bayibolu.” Mwakuyeruzgiyapu, mpukutu wa buku la Uthenga Wamampha la Luka wenga utali mamita 9 ndi hafu. Nyengu zinyaki mumphepeti mwa mipukutu acheketerezangamu ndipu ayisilirisanga ndi mya. Pavuli paki ayidayanga.
Kumbi Ŵara ŵa Asembi wo azumbulika mu Malemba Ngachigiriki nga Chikhristu mbayani?
Kutuliya po mtundu wa Yisraele ungwambiya kuja ndi asembi, munthu yumoza ndiyu wajanga Wasembi Mura ndipu wateŵetiyanga pa udindu wenuwu kwa umoyu waki wosi. (Maŵerengedu 35:25) Aroni ndiyu wenga wakwamba kuja Wasembi Mura. Asani Wasembi Mura wafwa, mwana waki mura ndiyu watonga udindu wenuwu. (Chituwa 29:9) Ŵana anandi anthurumi aku Aroni ateŵetiyanga nge asembi ndipu mbamanavi wo anguteŵetiyapu nge asembi ŵara.
Ayisraele ŵati ayamba kulamulika ndi mitundu yinyaki, ŵanthu wo aŵalamuliyanga aŵikangapu ndi kutuzgapu ŵara asembi nyengu yosi yo akhumbiya kusintha. Kweni viwoneka kuti asembi ŵara anandi wo asankhikanga atuliyanga m’banja laku Aroni. Mazu ngakuti “ŵara ŵa Asembi” ngang’anamuwa asembi wo alongozganga asembi anyawu. Ŵara ŵa asembi anyaki ŵenga alongozgi a magulu 24 nga asembi ndipuso ŵanthu akuzirwa akutuliya m’banja la asembi. Kweniso, wo angutuzgikapu pa udindu wa wasembi mura, nge Anase nawu ŵenga ŵara ŵa asembi.
swh_Latn tum_Latn nya_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn