CIPATURO 12
Kuŵa na Nkharo Yakukondweska Ciuta
Kasi mungaŵa wuli bwezi la Ciuta?
Kasi mukukhwaskika wuli pakuti Satana wakususka muwuso wa Yehova?
Ni nkharo wuli iyo yikunyanyisa Yehova?
Kasi mukwenera kuŵa na nkharo wuli kuti mukondweske Ciuta?
KASI mungatemwa munthu wamtundu wuli kuti waŵe mubwezi winu? Mwambura kukayika, mungasankha munthu uyo vyakucita vyake na vinu vikukolerana. Mungatemwa munthu wankharo yiwemi, wakugomezgeka ndiposo walusungu.
2 Kuyambira kale comene, Ciuta waŵa paubwezi na ŵanthu ŵanji. Mwaciyelezgero, Yehova wakathya Abrahamu kuŵa bwezi lake. (Yakobe 2:23; Yesaya 41:8, NW) Ciuta wakayowoya za Davide kuŵa ‘munthu wakuyana na mtima wake’ cifukwa Yehova wakamutemwa. (Milimo 13:22) Ndiposo Yehova wakayowoya za mprofeti Daniyele kuŵa munthu “wakutemweka comene.”—Daniel 9:23.
3 Nchifukwa wuli Yehova wakaŵa paubwezi na Abrahamu, Davide na Daniyele? Yehova wakaphalira Abrahamu kuti: “Wapulikira mazgu ghane.” (Genesis 22:18) Antheura Yehova wakuŵa paubwezi na ŵanthu ŵakujiyuyura awo ŵakucita ivyo iyo wakukhumba. Wakaphalira Ŵaisrayeli kuti: “Pulikirani mazgu ghane, ndipo ndiŵenge Ciuta winu, imwe muŵenge ŵanthu ŵane.” (Yeremiya 7:23) Para namwe mungapulikira Yehova, mbwenu muŵenge bwezi lake!
YEHOVA WAKUKHOZGA ŴABWEZI ŴAKE
4 Aghanaghanirani maphindu agho munthu wakusanga para waŵa paubwezi na Ciuta. Baibolo likutiphalira kuti Yehova wakupenja mipata yakuti wakhozge “awo mitima yawo njakufikapo pamaso pake.” (2 Midauko 16:9) Kasi Yehova wangamukhozgani wuli? Nthowa yimoza yayowoyeka pa Salmo 32:8, apo tikuŵazga kuti: “Tindikurunjikizge [nikulongozgenge] na kukusambizga nthowa iyo ukwenera kwendamo; tindikulongozge na jiso lane.”
5 Ici nchilongolero ciwemi comene cakuti Yehova wakumupwelelerani! Wamulongozganinge para mupulikirenge ivyo wakuyowoya. Ciuta wakukhumba kuti mutonde viyezgo ivyo mukukumana navyo. (Salmo 55:22) Usange muteŵeterenge Yehova na mtima wose, namwe mungayowoya mwakukhuka nga ni umo wakayowoyera yunji uyo wakalemba salmo, wakati: “Nkhuŵika Yehova pamaso pane zuŵa na zuŵa; cifukwa Iye wali ku woko lane la mazere ine ntha ndisunkhunyikenge.” (Salmo 16:8; 63:8) Nadi pano, Yehova wangamovwirani kuti muŵe na nkharo yakumukondweska. Kweni nga ni umo mukumanyira, pali mulwani wa Ciuta uyo wakukhumba yayi kuti mucitenge vinthu vyakukondweska Ciuta.
SATANA WAKUSUSKA MUWUSO WA CIUTA
6Cipaturo 11 ca buku lino cikalongosora umo Satana Dyabulosi wakasuskira muwuso wa Ciuta. Satana wakanena Yehova mwakuteta kuti wakacita makora yayi kukanizga Adamu na Heva kuti ŵajisankhilenge ŵekha ciwemi na ciheni. Pamanyuma pakuti Adamu na Heva ŵabuda, caru cikamba kuzura na ŵana ŵawo. Satana wakakayika kuti ŵanthu ŵangamuteŵetera Ciuta. Satana wakayowoya kuti ŵanthu ŵakuteŵetera Ciuta cifukwa cakuti ŵakumutemwa yayi. Wakayowoyaso kuti para wangapika mwaŵi, mbwenu wangapangiska waliyose kuleka kuteŵetera Ciuta. Nkhani ya Yobu yikulongora kuti ivi ndivyo Satana wakagomezganga. Kasi Yobu wakaŵa njani, ndipo wakakhwaskika wuli cifukwa cakuti Satana wakasuska muwuso wa Ciuta?
7 Yobu wakaŵako vilimika 3,600 ivyo vyajumpha. Yobu wakaŵa munthu muwemi. Yehova wakati pakuyowoya za Yobu: “Palije yumoza mu caru wakuŵa nga ndiye, munthu muwemi wakufikapo na wakunyoloka, wakumopa Ciuta na kuŵambara [kugega] viheni.” (Job 1:8) Yobu wakakondweskanga Ciuta.
8 Satana wakati Yobu wakumuteŵetera Ciuta pawaka yayi. Dyabulosi wakati kwa Yehova: “Kasi asi [Yobu] muli kumuŵighilira luwigho, iye na nyumba yake na vyose ivyo wali navyo zingilizge kwete? Mwatumbika milimo ya mawoko ghake ndipo vyakuŵeta vyake vyandana mu caru. Kweni nyoroskani woko linu sono, mukhwaske vyose ivyo wali navyo, muwone usange tiwaleke kumutukani pamaso pinu.”—Job 1:10, 11.
9 Nga ni umo tawonera, Satana wakayowoya kuti Yobu wakateŵeteranga Ciuta cifukwa ca vinthu ivyo Ciuta wakamupa. Satana wakayowoyaso kuti para Yobu wangayezgeka, mbwenu walekenge kuteŵetera Ciuta. Kasi Yehova wakacitaci na ivyo Satana wakayowoya? Pakuti nkhani iyi yikakhwaska umo Yobu wakeneranga kucitira, Yehova wakazomerezga Satana kuti wayezge Yobu. Mwa nthowa iyi, Yobu wakeneranga kulongora usange wakamutemwanga Ciuta panji yayi.
YOBU WAKAYEZGEKA
10 Nakalinga Satana wakayezga Yobu mu nthowa zinandi. Pakwambilira, ŵanthu ŵakiba vyakuŵeta vinyake vya Yobu ndipo vinyake vikakomeka. Ŵanchito ŵake ŵanandi ŵakakomeka. Yobu wakakavuka. Suzgo linyake likamuwiraso Yobu. Mphepo yikuru yikakoma ŵana ŵake 10. Nangauli wakakumana na masuzgo ghakofya, Yobu “kuti wakananga cara panji kumuyowoyera musinjiro Ciuta.”—Job 1:22.
11 Satana wakalekera papo yayi. Mutepanji wakaghanaghananga kuti, nangauli Yobu wakazizipizga apo katundu wake wakibika, ŵateŵeti na ŵana ŵake ŵakafwa, kweni wangagalukira Ciuta usange wangalwara. Yehova wakazomerezga Satana kuti wasuzge Yobu na nthenda yakunyanyisa ndiposo yakuŵinya. Nangauli wakalwara, Yobu wakalutilira nipera kugomezgeka kwa Ciuta. Mwacikanga wakayowoya kuti: “Ndingataya cara kunyoloka [kugomezgeka] kwane ndisuke [mupaka] ndifwe.”—Job 27:5.
12 Yobu wakamanya yayi kuti Satana ndiyo wakamusuzganga. Pakuti wakamanyanga yayi kuti Dyabulosi wakasuskanga muwuso wa Yehova, Yobu wakaghanaghananga kuti panyake ni Ciuta uyo wakupangiska masuzgo ghake. (Job 6:4; 16:11-14) Kweni nipera, wakalutilira kugomezgeka kwa Yehova. Mwantheura, ukaŵa utesi kuti Yobu wakateŵeteranga Ciuta kuti wasange phindu. Satana wakateta cifukwa Yobu wakagomezgeka comene!
13 Kugomezgeka kwa Yobu kukapangiska Yehova kuti wamuzgore mwacikanga Satana. Yobu wakaŵa nadi bwezi la Yehova, ndipo Ciuta wakamutumbika cifukwa ca kugomezgeka kwake.—Job 42:12-17.
NAMWE MUKUKHWASKIKA
14 Nkhani ya kugomezgeka kwa Ciuta iyo Satana wakayowoyanga kuti yikamalira pa Yobu pera yayi. Namwe mukukhwaskika. Fundo iyi yalongoreka makoraghene pa lemba la Zintharika 27:11, apo Mazgu gha Yehova ghakuti: “Mwana wane, khala wavinjeru na kukondwereska mtima wane, mwakuti ndimuzgore uyo wandicenya.” Mazgu agha, agho ghakalembeka vilimika vinandi Yobu wati wafwa, ghakulongora kuti Satana wacali kucenya panji kunena Yehova pamoza na ŵateŵeti Ŵake. Para tikucita vinthu mwakuyana na umo Yehova wakukhumbira, tikusimikizgira kuti ivyo Satana wakayowoya ni vyautesi. Para tacita nthena tikukondweska Ciuta. Kasi mukujipulika wuli? Kasi nchiwemi yayi kuti tilongore kuti ivyo Dyabulosi wakayowoya vikaŵa vyautesi, nangauli kucita nthena kukukhumbikwira kusintha vinthu vinyake mu umoyo withu?
15 Satana wakayowoya kuti: “Munthu tiwapeleke vyose ivyo wali navyo kuwombora umoyo wake.” (Job 2:4) Mwakuyowoya kuti “munthu,” cikulongora kuti Satana wakakayikira Yobu pera yayi, kweni ŵanthu wose. Fundo iyi njakuzirwa comene. Satana wakukayika usange muŵenge ŵakugomezgeka kwa Ciuta. Satana wakukhumba kuti muleke kupulikira Ciuta na kuleka nkharo yiwemi para mwakumana na masuzgo. Kasi Satana wangacita wuli?
16 Nga ni umo tikasambilira mu Cipaturo 10, Satana wakupatuska ŵanthu kwa Ciuta mu nthowa zakupambanapambana. Nthowa yinyake njakuti wakuŵendelera nga ni “nkharamu yakuwuruma, wakuyingayinga pakupenja uyo wangamumilimitizga.” (1 Petros 5:8) Nkhongono ya Satana yingalongoreka para ŵabwezi, ŵabali ŵinu, panji ŵanthu ŵanyake ŵakumulekeskani kusambira Baibolo na kulondezga ivyo mukusambira.* (Yohane 15:19, 20) Kweniso Satana “wakujizgora mungelo wa kungweruka.” (2 Ŵakorinte 11:14) Dyabulosi wangagwiliskira nchito nthowa zakubisika kuti wamupusikani. Wangamupuluskani kuti muŵe na nkharo yambura kukondweska Ciuta. Wangapangiska kuti mukhuŵazgike, wangamupangiskani kughanaghana kuti mungakwaniska yayi kukondweska Ciuta. (Zintharika 24:10) Kwali Satana wakucita vinthu nga ni “nkharamu yakuwuruma,” panji nga ni “mungelo wa kungweruka,” kweni wacali kuyowoya kuti: Para mukumanenge na viyezgo, mulekenge kuteŵetera Ciuta. Kasi mungasuska wuli ivyo wakuyowoya, na kulongora kuti ndimwe wakugomezgeka kwa Ciuta, nga ni umo Yobu wakacitira?
KULONDEZGA MALANGO GHA YEHOVA
17 Mungasuska ivyo Satana wakayowoya mwakuŵa na nkharo yakukondweska Ciuta. Kasi mungacita wuli? Baibolo likuzgora kuti: “Mutemwenge Yehova Ciuta winu na mtima winu wose na umoyo winu wose na nkhongono zinu zose.” (Duteronome 6:5) Para mwayamba kumutemwa comene Ciuta, muŵenge na khumbo la kucita vinthu ivyo vikumukondweska. Mpositole Yohane wakalemba kuti: “Kumutemwa Ciuta ncheneici, cakuti tisungilire malango ghake.” Para mutemwenge Yehova na mtima winu wose, muwonenge kuti ‘malango ghake kuti ngazito cara.’—1 Yohane 5:3.
18 Kasi malango gha Yehova ni ngani? Ghanyake ghakusazgapo kukana nkharo ziheni. Mwaciyelezgero, wonani bokosi la mutu wakuti “Lekani Kucita Ivyo Yehova Wakutinkha.” Pa bokosi ili pali mikhaliro iyo Baibolo likususka. Para mungalaŵiskapo pa nyengo yakwamba, mikhaliro yinyake yingawoneka nga njiwemi. Kweni para mwalanguruka pa malemba agho ghalongoreka, muwonenge uwemi wa malango gha Yehova. Nyengo zinyake mungasuzgika kuti musinthe nkharo yinu kuti yiŵe yiwemi. Kweni manyani kuti, kuŵa na nkharo yakukondweska Ciuta kukupeleka cimwemwe ndiposo mukukhorwa na umoyo. (Yesaya 48:17, 18) Namwe mungaŵa na nkharo yiwemi. Kasi tikumanya wuli kuti nchamacitiko?
LEKANI KUCITA IVYO YEHOVA WAKUTINKHA
- Kukoma munthu.—Exodus 20:13; 21:22, 23.
- Kugonana kwambura kwenelera.—Leviticus 20:10, 13, 15, 16; 1 Ŵakorinte 6:9, 10.
- Kugomezga mizimu.—Duteronome 18:9-13; 1 Ŵakorinte 10:21, 22; Ŵagalatiya 5:20, 21.
- Kusopa vikozgo.—1 Ŵakorinte 10:14.
- Kuloŵera.—1 Ŵakorinte 5:11.
- Kwiba.—Leviticus 6:2, 4; Ŵaefeso 4:28.
- Utesi.—Zintharika 6:16, 19; Ŵakolose 3:9; Civumbuzi 22:15.
- Cigoro.—1 Ŵakorinte 5:11, NW.
- Viwawa na nkhaza.—Salmo 11:5; Zintharika 22:24, 25; Malaki 2:16; Ŵagalatiya 5:20.
- Kayowoyero kaheni.—Leviticus 19:16; Ŵaefeso 5:4; Ŵakolose 3:8.
- Kugwiliskira nchito uheni ndopa.—Genesis 9:4; Milimo 15:20, 28, 29.
- Kukana kupwelelera mbumba.—1 Timote 5:8.
- Kucita nkhondo panji kunjilirapo mu viwawa vya ndyali.—Yesaya 2:4; Yohane 6:15; 17:16.
- Kubema, kukhweŵa hona panji minkhwara ya kunanga wongo.—Marko 15:23; 2 Ŵakorinte 7:1.
19 Yehova wakukhumba yayi kuti ticitenge ivyo tingatondeka kukwaniska. (Duteronome 30:11-14) Wakumanya ivyo tingakwaniska ndiposo ivyo tingatondeka, wakutimanya makora kuluska umo tikujimanyira taŵene. (Salmo 103:14) Cakukondweska nchakuti Yehova wangatipa nkhongono zakuti timupulikire. Mpositole Paulosi wakalemba kuti: “Ciuta ngwa magomezgeko, mweneuyo kuti wati wazomere imwe cara kuti muyezgeke kwakujumpha nkhongono zinu; kweni pamo na ciyezgo wati wacite nthowa yakufumiramo, kuti muŵe na nkhongono za kuzizipizgira.” (1 Ŵakorinte 10:13) Kuti wamovwirani kuzizipizga, Yehova wangamupani ‘nkhongono zakuluska.’ (2 Ŵakorinte 4:7) Wati wazizipizga viyezgo vinandi, Paulosi wakayowoya kuti: “Ndingamanya kucita vyose mwa mweneuyo wakundikhomeska.”—Ŵafilipi 4:13.
KUŴA NA MIKHALIRO YAKUKONDWESKA CIUTA
20 Kukondweska Yehova kukusazgapo vinandi padera pa kutinkha ivyo iyo wakutinkha. Mukwenera kutemwa ivyo iyo wakutemwa. (Ŵaroma 12:9) Kasi mukutemwa yayi ŵanthu awo vyakucita vyawo na vinu vikukolerana? Yehova ndimo nayo wakucitira. Antheura sambirani kutemwa vinthu ivyo Yehova wakutemwa. Vinyake mwa vinthu ivi vikulongosoreka pa Salmo 15:1-5. Pa lemba ili tikusambirapo za ŵanthu awo ŵakuŵa paubwezi na Ciuta. Mabwezi gha Yehova ghakulongora “vipambi vya mzimu.” Vipambi vya mzimu ni “kutemwa, cimwemwe, mtende, kuzizipizga, wezi, uwemi, magomezgeko, kuzika, kujikora.”—Ŵagalatiya 5:22, 23.
21 Kusambira na kuŵazga Baibolo nyengo zose kumovwiraninge kuti muŵe na mikhaliro yakukondweska Ciuta. Kusambira ivyo Ciuta wakukhumba kumovwiraninge kuti maghanoghano ghinu ghakolerane na Ciuta. (Yesaya 30:20, 21) Peneapo mulutilirenge kutemwa Yehova, ciŵenge cipusu kuti muŵe na khumbo la kukondweska Ciuta.
22 Mukwenera kufwilirapo kuti muŵe na nkharo yakukondweska Yehova. Baibolo likuyelezgera kusintha nkharo na kuvura wunthu wakale ndipo pamanyuma pake kuvwara wuphya. (Ŵakolose 3:9, 10) Pakuyowoya za malango gha Yehova, wamasalmo wakalemba kuti: “Mu kughasunga muli njombe yikuru.” (Salmo 19:11) Namwe mupindulenge comene para muŵenge na nkharo yakukondweska Ciuta. Para mucitenge ntheura, mususkenge ivyo Satana wakayowoya, ndipo mukondweskenge mtima wa Yehova!
IVYO BAIBOLO LIKUSAMBIZGA
- Mungaŵa bwezi la Ciuta para mukumupulikira.—Yakobe 2:23.
- Satana wakususka kuti ŵanthu ŵangaŵa ŵakugomezgeka kwa Ciuta.—Job 1:8, 10, 11; 2:4; Zintharika 27:11.
- Tileke kuŵa na nkharo yakukwiyiska Ciuta.—1 Ŵakorinte 6:9, 10.
- Tingakondweska Ciuta mwakutinkha ivyo wakutinkha na kutemwa ivyo wakutemwa.—Ŵaroma 12:9.
* Ni wose yayi awo ŵakumususkani ŵakutumika na Satana. Kweni manyani kuti Satana ndiyo ciuta wa nyengo iyo tilimo, ndipo caru cose capasi cikugona mu nkhongono zake. (2 Ŵakorinte 4:4; 1 Yohane 5:19) Antheura timanye kuti para tiŵenge na nkharo yakukondweska Ciuta, ŵanandi ŵakondwenge nase yayi, ŵanji ŵamususkaninge.
Mafumbo
1, 2. Zunurani mazina gha ŵanthu awo ŵakaŵa ŵabwezi ŵa Yehova.
3. Nchifukwa wuli Yehova wakasankha ŵanthu ŵanji kuŵa paubwezi na iyo?
4, 5. Kasi Yehova wakukhozga wuli ŵanthu ŵake?
6. Kasi Satana wakayowoya vici vyakukhwaskana na ŵanthu?
7, 8. (a) Kasi Yobu wakapambana wuli na ŵanthu ŵa mu nyengo yake? (b) Kasi Satana wakamukayikira wuli Yobu?
9. Kasi Yehova wakacitaci na ivyo Satana wakayowoya, cifukwa wuli?
10. Kasi Yobu wakakumana na viyezgo wuli, ndipo wakacitaci na viyezgo ivi?
11. (a) Nchiviciso cinyake ico Satana wakayowoya cakukhwaskana na Yobu, ndipo Yehova wakacita wuli? (b) Kasi Yobu wakayowoyaci apo wakasuzgikanga na nthenda yakuŵinya?
12. Kasi nkharo ya Yobu yikalongora wuli kuti ivyo Satana wakayowoya vikaŵa vyautesi?
13. Nchivici cikacitika cifukwa cakuti Yobu wakaŵa wakugomezgeka kwa Ciuta?
14, 15. Nchifukwa wuli tingayowoya kuti ivyo Satana wakayowoya kwa Yobu vikukhwaska ŵanthu wose?
16. (a) Ni nthowa wuli izo Satana wakugwiliskira nchito pa kupatuska ŵanthu kwa Ciuta? (b) Kasi Dyabulosi wangagwiliskira wuli nchito nthowa izi kuti wamupuluskani?
17. Kasi cifukwa cikuru ca kulondezgera malango gha Yehova nchivici?
18, 19. (a) Kasi malango ghanyake gha Yehova ni ngani? (Wonani bokosi.) (b) Tikumanya wuli kuti Ciuta wakukhumba vinandi yayi kwa ise?
20. Kasi mukwenera kuŵa na mikhaliro wuli, cifukwa wuli njakuzirwa?
21. Nchivici cingamovwirani kuti muŵe na mikhaliro yakukondweska Ciuta?
22. Nchivici cicitikenge para muŵenge na nkharo yakukondweska Ciuta?
tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn