MUTU 8
Ivyo Vikutovwira Pakupharazga
—Mabuku Agho Ghakovwira pa Charu Chose
1, 2. (a) Kasi ntchivichi chikawovwira kuti makani ghawemi ghapharazgike mu chigaŵa chose icho chikawusikanga na Ŵaroma? (b) Ntchivichi chikulongora kuti lero napo Yehova wakutovwira? (Wonani bokosi la mutu wakuti “ Makani Ghawemi mu Viyowoyero Vyakujumpha 670.”)
PA PENTEKOSTE mu 33 C.E, ŵasambiri ŵakapokera chawanangwa chakuyowoya malulimi ghakupambanapambana. Ŵagalileya ŵakamba kuyowoya viyowoyero vyachilendo. Ntheura ŵalendo awo ŵakiza ku Yerusalemu ŵakazizikika chomene chifukwa wose ŵakapulikanga mu viyowoyero vyawo, ndipo ŵakachontheka na uthenga uwo ŵakapulika. Uwu ukaŵa ukaboni wakuti Chiuta wakaŵa nawo. (Ŵerengani Milimo 2:1-8, 12, 15-17.) Pa zuŵa ili, ŵakapharazgira ŵanthu ŵa mitundu yakupambanapambana. Kweni pamasinda, uthenga uwu ukathandazgika mu chigaŵa chose icho chikawusikanga na Ŵaroma.
2 Mazuŵa ghano, ŵateŵeti ŵa Yehova ŵakuyowoya malulimi yayi. Nangauli vili nthena, kweni sono tikupharazgira ŵanthu ŵaviyowoyero vinandi kuluska kale. Tikung’anamura mabuku agho ghali na uthenga wa Ufumu mu viyowoyero vyakujumpha 670. (Mil. 2:
Fumu Yawovwira Ŵateŵeti Ŵake Kupanda Mbuto
3. Chifukwa wuli tikugwiliskira ntchito vinthu vyakupambanapambana pakupharazga?
3 Yesu wakayaniska “mazgu gha Ufumu” na mbuto, ndipo mitima ya ŵanthu wakayiyaniska na dongo. (Mat. 13:
4, 5. Kasi ŵakachitanga wuli pakupharazga na giramu, kweni pakaŵa suzgo wuli?
4 Malekodi (LP). Kwamba m’ma 1930 m’paka 1940, ŵapharazgi ŵakaŵanga na malekodi gha nkhani za mu Baibolo. Ndipo para ŵakupharazga ŵakalizganga malekodi agha pa giramu. Nkhani yiliyose yikajumphanga yayi maminiti 5. Nyengo zinyake pa malekodi agha pakaŵanga mitu yifupi nga ni “Utatu,” “Puligatoliyo,” na “Ufumu.” Kasi ŵakachitanga wuli na malekodi agha pakupharazga? Mubali Clayton Woodworth, Jr., uyo wakabatizika mu 1930 ku United States, wakati: “Nkhayeghanga giramu yakuchita kupukusa iyo yikaŵa nga nkhasutikesi. Para nafika waka pa nyumba ya munthu, nkhaŵikirangathu vyose mu malo ghake, na kuwodira. Ndipo para wajurako, nkhatenge, ‘Nili na uthenga wakuzirwa chomene uwo nkhukhumba kuti namwe muwupulike.’ ” Kasi ŵanthu ŵakachitanga wuli? Mubali uyu wakatiso: “Kanandi ŵanthu ŵakategherezganga, kweni ŵanyake ŵakanjirangaso waka mu nyumba na kujarako. Ndipo nyengo zinyake ŵanji ŵakatenge panji nkhuguliska magiramu.”
5 Mu 1940, nkhani zakujumpha 90 zikaŵa kuti zajambulika ndipo malekodi ghakujumpha 1 miliyoni ghakaŵa kuti ghapangika. John E. Barr, uyo pa nyengo iyo wakaŵa mupayiniya ku Britain, kweniso pamasinda wakaŵa mu Wupu Wakulongozga wakati: “Kwamba mu 1936 m’paka 1945, giramu ndiyo yikanovwiranga chomene. Pa nyengo iyo, para nilije giramu nkhawonanga nga ningapharazga yayi. Para nili pa nyumba ya munthu, nkhakhozgekanga chomene kupulika mazgu gha Mubali Rutherford, chifukwa nkhawonanga nga tili lumoza. Kweni suzgo likaŵa lakuti giramu yikatovwiranga yayi kuti tipharazgenge mwaluso mwakuti tiŵachonthe mitima ŵanthu.”
6, 7. (a) Kasi makadi ghakawovwira wuli pakupharazga, kweni ghakaŵa na suzgo wuli? (b) Kasi Yehova wakutisambizga wuli?
6 Makadi. Kwamba mu 1933, ŵapharazgi ŵakaphalirika kuti para ŵakwenda nyumba na nyumba, ŵayeghenge makadi ghakuchitira ukaboni. Kadi ili ukuru wake likaŵa nga nkhapepara kakulembapo malipoti. Pakaŵanga uthenga wakudumura wa mu Baibolo, kweniso kakazunuranga buku ilo para munthu walikhumba ŵakamupanga. Mupharazgi wakapelekanga kadi ili kwa munthu ndipo wakamupemphanga kuti waŵazge. Mudumbu munyake zina lake Lilian Kammerud, uyo wakachitapo umishonale ku Puerto Rico na Argentina, wakati: “Nkhakondwanga chomene kupharazgira na makadi.” Chifukwa wuli wakakondwanga? Iyo wakati: “Ni tose yayi tikaŵa na luso lwakuti tambe kuyowoya na ŵanthu. Ntheura makadi agha ghakanovwira kuti nizgoŵere kuyowoya na ŵanthu.”
7 Mubali David Reusch, uyo wakabatizika mu 1918, wakati: “Makadi ghakuchitira ukaboni ghakawovwira chomene ŵabali. Nyengo iyo ŵachoko waka ndiwo ŵakamanyanga umo ŵangayowoyera.” Ndipouli makadi nagho ghakaŵa na suzgo lake. Iyo wakati: “Nyengo zinyake ŵanthu ŵakaghanaghananga kuti tikutondeka kuyowoya. Nakuti taŵanandi tikapelekanga waka kadi kwambura kuyowoyapo. Kweni Yehova wakatovwira na makadi agha kuti tizgoŵere kukumana na ŵanthu. Nyengo yichoko waka, Yehova wakaŵika mazgu mu milomo yithu. Wakatisambizga kuti para tikupharazga tijulenge Malemba. Watisambizga vinandi mu Sukulu ya Uteŵeti wa Chiuta iyo yikamba m’ma 1940.”
8. Kasi tingalongora wuli kuti tikuzomera kusambizgika na Khristu?
8 Mabuku. Kwamba mu 1914, ŵanthu ŵa Yehova ŵalemba mabuku ghakujumpha 100 agho ghali na nkhani za mu Baibolo. Ghanyake ghali kulembeka kuti ghatovwire kupharazga mwaluso. Anna Larsen, wa ku Denmark, uyo wapharazga kwa vyaka 70, wakati: “Mu Sukulu ya Uteŵeti wa Chiuta kweniso mabuku ghanyake agho tili kupokera, Yehova watovwira kuti tipharazgenge mwaluso. Buku lakwamba likaŵa na mutu wakuti Theocratic Aid to Kingdom Publishers, ilo likafuma mu 1945. Ndipo lakulondezgapo likaŵa lakuti “Equipped for Every Good Work,” ilo likafuma mu 1946. Sono tili na buku la Sangani Candulo na Sukulu ya Uteŵeti wa Ciuta, ilo likafuma mu 2001.” Sukulu ya Uteŵeti wa Chiuta na mabuku agha, vyatovwira chomene, ndipo Yehova ‘watizgora ŵakwenelera nkhanira kuŵa ŵateŵeti.’ (2 Kor. 3:
9, 10. (a) Kasi mabuku ghawovwira wuli ŵanthu kumanya unenesko wa Ufumu?
9 Yehova, kwendera mu gulu lake, wakutipa mabuku agho ghakutovwira kulongosora visambizgo vikuruvikuru mu Baibolo. Buku la Unenesko Weneuwo Ukulongozgera ku Umoyo wa Muyirayira nalo likatovwira chomene. Buku ili likafuma mu 1968 mu Chingelezi, ndipo ŵanthu ŵakalitemwa chomene. Uteŵeti na Umoyo Wachikhristu wa Chingelezi wa Novembala 1968, ukati: “Ŵanthu ŵakachemeskanga chomene buku ili. Mwakuti mu Seputembala, ŵabali ŵakupanga mabuku ku Brooklyn, ŵakagonanga yayi.” Ukatiso: “Mu Ogasiti, awo ŵakachemeska buku ili ŵakaŵa ŵanandi chomene, mwakuti ŵanthu 1 miliyoni na hafu ghakaŵapeleŵera.” Kufika mu 1982, makope gha buku ili ghakujumpha 100 miliyoni ghakaŵa kuti ghapangika mu viyowoyero 116. Kufuma mu 1968 kufika mu 1982, buku ili likawovwira kuti pasazgikire ŵapharazgi ŵa Ufumu ŵakujumpha 1 miliyoni. *
10 Mu 2005, buku la Kasi Baibolo Likusambizgachi Chomenechomene? likafuma. Buku ili nalo likovwira pakusambizga ŵanthu Baibolo. Kwamba mu 2005 kufika sono, makope 200 miliyoni ghapangika mu viyowoyero 256. Kasi lawovwira wuli? Kufuma mu 2005 m’paka mu 2012, ŵanthu pafupifupi 1.2 miliyoni, ŵazgoka ŵapharazgi ŵa makani ghawemi. Mu vyaka ivi, chiŵelengero cha ŵanthu awo tikusambira nawo Baibolo, chakwera kufuma pa 6 miliyoni kufika pa 8.7 miliyoni. Ichi chikulongora kuti Yehova wakutumbika mulimo withu wakupanda na kuthilira mbuto zaunenesko.
11, 12. Kasi magazini ghithu ghakulembekera njani?
11 Magazini. Pakwamba, Gongwe la Mulinda likalembekeranga ‘kamskambo kachoko,’ kung’anamura ŵanthu awo ŵali “kuchemekera kuchanya.” (Luka 12:32; Heb. 3:1) Pa Okutobala 1, 1919, gulu la Yehova likafumiska magazini yinyake yakupharazgira. Ŵasambiri ŵa Baibolo na ŵanthu waka ŵakayitemwa chomene magazini iyi, mwakuti ŵakapanganga ghanandi chomene kuluska Gongwe la Mulinda. Pakwamba, magazini iyi yikachemekanga The Golden Age. Ndipo mu 1937, yikamba kuchemeka Consolation. Kweni mu 1946, yikamba kuchemeka Wukani!
12 Kawonekero ka Gongwe la Mulinda na Wukani! kasinthapo kanandi waka. Kweni chilato chake chindasinthe. Chilato chake nkhupharazga Ufumu wa Chiuta na kovwira ŵanthu kusambira Baibolo. Mazuŵa ghano pali Gongwe la Mulinda mtundu paŵiri, lakusambira na lakugaŵira. Gongwe la Mulinda lakusambira likulembekera “ŵateŵeti” ŵa Chiuta, “ŵakamskambo kachoko” na ŵa “mberere zinyake.” * (Mat. 24:45; Yoh. 10:16) Gongwe la Mulinda lakugaŵira likulembekera ŵanthu awo unenesko ŵakuwumanya yayi, kweni ŵakumutemwa Chiuta na kuchindika Mazgu ghake. (Mil. 13:16) Ndipo Wukani! wakulembekera ŵanthu awo ŵakumanya vichoko chomene vya Baibolo na Chiuta waunenesko, Yehova.
13. Zunurani unandi wa magazini gha Gongwe la mulinda na gha Wukani! agho ghapangika. (Dumbiskanani tchati cha mutu wakuti “ Mabuku Agho Ghakupangika Chomene.”)
13 Kwambira mu 2014, mwezi uliwose tikupanga magazini gha Wukani! ghakujumpha 44 miliyoni, na Gongwe la Mulinda, 46 miliyoni. Wukani! wakaŵapo mu viyowoyero 100, ndipo Gongwe la Mulinda, mu viyowoyero vyakujumpha 200. Pa charu chose chapasi palije ŵanyake awo ŵakupanga magazini ghanandi nthena. Ichi ntchakuzizika yayi, chifukwa magazini agha ghali na uthenga uwo Yesu wakati uzamupharazgika pa charu chose, kulikose uko kuli ŵanthu.
14. Kasi tikuŵikapo mtima kuchita vichi, ndipo chifukwa wuli?
14 Baibolo. Mu 1896, Mubali Russell na ŵanyake ŵakasintha zina la wupu uwo ŵakagwiliskiranga ntchito pakupanga mabuku. Ŵakachita ivi na chilato chakuti lizgu lakuti Baibolo nalo liŵepo. Ndipo wupu uwu ukamba kuchemeka Watch Tower Bible and Tract Society. Chikaŵa chakwenelera kusintha, chifukwa Baibolo ndilo likovwira chomene pakupharazga makani ghawemi gha Ufumu. (Luka 24:27) Mwakukolerana na zina la wupu uwu, ŵateŵeti ŵa Chiuta ŵakulimbikira kufumiska Mabaibolo ndipo ŵakuchiska ŵanthu kuti ŵaŵazgenge. Mu 1926, tikapanga Baibolo ilo wakang’anamura ni Benjamin Wilson (Emphatic Diaglott.) Ili likaŵa Baibolo la Malemba Ghachigiriki pera. Kwamba mu 1942, tikapanga na kugaŵira Mabaibolo 700,000, gha King James Version. Pakati pajumpha vyaka viŵiri, tikamba kupanga Baibolo la American Standard Version, ilo mukaŵa zina lakuti Yehova mu malo 6,823. Kufika mu 1950, tikaŵa kuti tagaŵira Mabaibolo gha American Standard Version ghakujumpha 250,000.
15, 16. (a) Kasi ntchivichi icho chikumukondweskani na Baibolo la Malemba Ghakupatulika mu Mang’anamuliro gha Charu Chiphya? (Dumbiskanani bokosi la mutu wakuti “ Kuti Baibolo Ling’anamulike Mwaluŵiro.”) (b) Kasi tingachita wuli kuti Mazgu gha Yehova ghatichonthe mtima?
15 Mu 1950, tikafumiska Baibolo la Malemba Ghakupatulika mu Mang’anamuliro gha Charu Chiphya Mateyu
16 Kasi ŵanthu ŵakuchita wuli para ŵaŵazga Baibolo la Malemba Ghakupatulika mu Mang’anamuliro gha Charu Chiphya, mu chiyowoyero chawo? Munthu munyake wa ku Nepal wakati: “Ŵanthu ŵanandi, Baibolo lakale la Chinepali likaŵasuzganga kuti ŵalipulikiske, chifukwa mukaŵa mazgu ghanonono. Kweni lasono likupulikikwa, chifukwa muli mazgu agho tikuyowoya zuŵa na zuŵa.” Mwanakazi munyake wa ku Central African Republic wakati wamba kuŵazga Baibolo la chiyowoyero chake cha Sango, wakakondwa chomene na kuthiska masozi. Ndipo wakati, “Ichi ndicho ntchiyowoyero cha ku mtima kwane.” Nga ni mwanakazi uyu, nase Mazgu gha Yehova ghangatichontha, para tingaghaŵazga zuŵa na zuŵa.
Kasi Mukuwonga?
17. Kasi tingalongora wuli kuti tikuwonga mabuku na masambiro agho gulu la Chiuta likutipa? Ndipo chichitikenge ntchivichi para tikuchita nthena?
17 Kasi mukuwonga vinthu vyakupharazgira na masambiro agho Yesu Khristu Fumu yithu, wakutipa? Kasi mukupatura nyengo yakuŵazgira mabuku agho gulu la Chiuta likutipa, na kovwira nagho ŵanji? Para ndivyo mukuchita, namwe mungayana waka na Mudumbu munyake zina lake Opal Betler. Mudumbu uyu wakabatizika pa Okutobala 4, 1914, ndipo wakati: “Kwa vyaka vinandi ine na mfumu wane [Edward] tikagwiliskiranga ntchito giramu na makadi pakupharazga. Kweniso para tikupharazga nyumba na nyumba, tikapelekanga mabuku, tumabuku na magazini. Tikayezganga nthowa zose pakupharazga ndipo para kuli upharazgi wapadera nase tikachitangako. Pamasinda, tikasambizgika kuti tiwelerengeko ku ŵakunweka na kusambira nawo Baibolo. Tikatangwanikanga, kweni tikakondwanga.” Yesu wakayowoyerathu kuti ŵanthu ŵake ŵazamutangwanika na ntchito ya kuseŵa na kuvuna, ndipo ŵazamusekelera pamoza. Nga ni Opal Betler, ŵanthu mamiliyoni ghanandi ŵakuwona kuti mazgu gha Yesu agha ghakufiskika.
18. Kasi tili na mwaŵi wuli?
18 Ŵanthu ŵanandi awo ŵandambe kulondezga Yesu, ŵangawona nga ŵanthu ŵa Chiuta mbambura “kusambira ndiposo ŵanthu bweka.” (Mil. 4:13) Kweni Themba lithu Yesu, lawovwira ŵanthu bweka aŵa kufumiska na kung’anamura mabuku agho ghathandazgika chomene pa charu chose. Nakuti chindachitikepo kuŵa na mabuku ghanandi nthena. Kweni chakuzirwa chomene ntchakuti watisambizga na kutichiska kuti tigwiliskirenge ntchito vinthu ivi pakupharazga makani ghawemi ku ŵanthu ŵa mitundu yose. Ni mwaŵi ukuru chomene kovwirana na Khristu kupanda mbuto zaunenesko na kuvuna ŵasambiri.
^ ndime 2 Mu vyaka 10 ivyo vyajumpha, ŵanthu ŵa Yehova ŵakapanga mabuku ghakuyowoya vya Baibolo ghakujumpha 20 biliyoni. Kweniso ŵanthu ŵakujumpha 2.7 biliyoni ŵakujura Webusayiti yithu ya jw.org.
^ ndime 9 Mabuku ghanyake agho ghawovwira kusambizga ŵanthu Baibolo, ni Zeze wa Mulungu (likafuma mu 1921), “Mulungu Akhale Woona” (likafuma mu 1946), Mungathe Kukhala ndi Moyo Kosatha M’paradaiso pa Dziko Lapansi (likafuma mu 1982), na Cimanyisko Ceneico Cikurongozgera ku Umoyo Wamuyirayira (likafuma mu 1995 mu Chingelezi).
^ ndime 12 Wonani Gongwe la Mulinda la Julayi 15, 2013, peji 23, ndime 13, iyo yikulongosora vya ‘ŵateŵeti ŵa pa nyumba.’
Manyani Vinandi
Tapika Ntchito ya Kung’anamura ‘Mazgu Ghakupatulika gha Chiuta’—Ŵaroma 3:2
Pali Mabaibolo ghakupambanapambana agho ghawovwira Ŵakaboni ŵa Yehova nyengo yitali. Chifukwa wuli Ŵakaboni ŵa Yehova ŵali kung’anamura Baibolo mu Chingelezi chipusu?
cjk_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn