Asosesoseje Cipanje Cacili Cisyesyene
“Mlipatile acimjenu pakamulicisya masengo cipanje cangalungama.”—LUK. 16:9.
NYIMBO: 32, 51
1, 2. Ligongo cici pacilambopa cipajendelecele kuŵa ŵandu ŵakulaga?
MASIKU agano kupata mbiya kuli kwakusawusya mnope. Mwambone, ŵacinyamata ŵajinji akusalajilila kuti apate masengo. Ŵandu ŵane akusaŵika umi wawo pangosi mwakusamila ku yilambo yakusicila. Usawuci uli palipose atamose m’yilambo yakusicila. Soni masiku agano ŵandu ŵakusicila akwendelecelape kusicila, nambo ŵakulaga akwendelecelape kulaga. Mwakamulana ni yapatile ŵakuwungunya ŵane, mundu jumo pa ŵandu 100 ali jwakusicila mnope kwapunda wosope atamose tuli tupwatikenye cipanje cawo. Atamose kuti yili yakusawusya kuyipikanicisya, nambo pangali jwampaka asisye yakuti ŵandu ŵajinji ali ŵakulaga nambo ŵane akwete cipanje cakuti mpaka alisye ŵandu ŵajinji kwa umi wawo wosope. Yesu ŵasasile kuti, “Timciŵa ni ŵandu ŵakulaga pasikati penu ndaŵi syosope.” (Maliko 14:7) Ligongo cici yili m’yoyo?
2 Yesu ŵamanyililaga kuti cilamboci nganiciŵa cimasisye kusoŵa kwa mbiya mpaka pa ndaŵi jele Ucimwene wa Mlungu ucicenga yindu. Mwakamulana ni yalikusasala lilemba lya Ciunukuko 18:3, “ŵamalonda” pampepe ni ŵandale soni ŵadini, ali mbali ja cilambo ca Satana. Atamose kuti ŵandu ŵa Mlungu ngakusajigala nawo mbali mu ndale soni mu dini jaunami, nambo jemanjaji nganaŵa alilekangenye yisyesyene ku mbali ja malonda ja cilambo ca Satanaci.
3. Ana citutagulilane yiwusyo yapi munganiji?
3 Mpela Aklistu, mpaka tutende cenene kuliwungunya kuti tumanyilile mwatukusajiwonela ngani ja malonda. Mpaka tutende yeleyi mwakuliwusya kuti, ‘Ana mpaka ngamulicisye masengo camtuli yindu yangwete pakulosya kuti ndili jwakulupicika kwa Mlungu? Ana mpaka nandiye camtuli kwinjilila mu yamalonda ya m’cilamboci? Soni ana yakutendekwa yapi yayikulosya kuti ŵandu ŵa Mlungu akusamkulupilila mnope jwalakwe?’
CIWANICISYO CA JWAKUTUMICILA JWANGAKULUPICIKA
4, 5. (a) Ana jwakutumicila jwa m’ciwanicisyo ca Yesu jwasimene ni yamtuli? (b) Ana Yesu ŵalimbikasisye cici ŵakumkuya ŵakwe?
4 Aŵalanje Luka 16:1-9. Ciwanicisyo ca Yesu cakusala ya jwakutumicila jwangakulupicika cili cakusosekwa kuciganicisya. Panyuma pakumjimba magambo kuti ali jwasaŵa, jwakutumicilaju ŵakamulicisye masengo “lunda” lwakwe pakusaka “kupata acimjakwe” kuti camkamucisye pacamtyosye masengopo. * Pelepatu, Yesu nganiŵalimbikasyaga ŵakulijiganya ŵakwe kuti atendeje yindu mwangakulupicika pakusaka kuti yindu yajendeleje cenene. Jwalakwe ŵasasile kuti yeleyi ni yakusatenda “ŵanace ŵa mu ndaŵi ajino.” M’malo mwakwe, jwalakwe ŵakamulicisye masengo ciwanicisyoci pakusaka kwajiganya cindu cakusosekwa mnope.
5 Yesu ŵamanyililaga kuti ŵakumkuya ŵakwe mpaka yasawusyeje kupata yakusosecela ya pa umi m’cilambo camalonda cangali cilungamoci, mpela muyatendecele kwa jwakutumucila juŵasimene ni yakusawusya mwangajembeceya jula. M’yoyo, ŵalimbikasisye kuti, “Mlipatile acimjenu pakamulicisya masengo cipanje cangalungama, kuti cipanjeco pacicimale, jemanjajo [Yehofa soni Yesu] campocele ku malo gakutama kwangamala.” Ana mpaka tulijiganye yamtuli pa yaŵasasile Yesuyi?
6. Ana tukumanyilila camtuli kuti kusacilila kupata yipanje nganikuŵa mbali ja lisosa lya Mlungu?
6 Atamose kuti Yesu nganasala ligongo lyakwe ŵacikolasile cipanje kuti cili “cangalungama,” nambo Baibulo jikusasala mwakupikanika cenene kuti kusacilila kupata cipanje nganikuŵa mbali ja lisosa lya Mlungu. Mwambone, mumgunda wa Edeni Yehofa ŵapelece yindu yejinji kwa Adamu ni Hawa. (Gen. 2:15, 16) Pali papite ndaŵi, msimu wa Mlungu pawatandite kamula masengo pa mpingo waciklistu wa m’yaka 100 yandanda, “pangali jwalijose juŵaŵecetaga kuti yindu yaŵakwete yaliji yakwe, nambo yosope yaŵakweteyo yaliji ya wosope.” (Mase. 4:32) Jwakulocesya Yesaya, ŵasasile kuti paciŵa ndaŵi jele ŵandu wosope cacisangalala ni yindu yacicikoposyaga cilamboci. (Yes. 25:6-9; 65:21, 22) Nambo tuli mkwembeceya ndaŵi jelejo, ŵakumkuya ŵa Yesu akusosekwa “lunda” kuti apateje yakusosecela ya pa umi pakamulicisya masengo “cipanje cangalungama” ca m’cilamboci, kwineku ali mkulingalinga kumsangalasya Mlungu.
KAMULICISYA MASENGO MWALUNDA CIPANJE CANGALUNGAMA
7. Mwakamulana ni Luka 16:10-13, ana Yesu ŵatulimbikasisye kutenda cici?
7 Aŵalanje Luka 16:10-13. Jwakutumicila jwa mu ciwanisyo ca Yesu, ŵalipatile acimjakwe pakusaka kupata yineyakwe. Nambope, Yesu ŵalimbikasisye ŵakumkuya ŵakwe kuti alipatile acimjawo kwinani, nambo ngaŵa ni cakulinga cakusaka kwanilisya yakulinga yawo basi. Ali agambile kusala ya ciwanicisyoci, Yesu ŵasasilesoni ya kamulana kwakupali pasikati pa kamulicisya masengo “cipanje cangalungama” ni kuŵa jwakulupicika kwa Mlungu. Jwalakwe ŵasasile yeleyi pakusaka gombelecesya kuti, mpaka ‘tuŵe ŵakulupicika’ ni yindu yetu. Ana mpaka tutende camtuli yeleyi?
8, 9. Apelece yisyasyo yakulosya mwele ŵandu ŵane akusalosya kulupicika pakamulicisya masengo yipanje yawo yangalungama.
8 Litala limo lyampaka tulocesye kuti tuli ŵakulupicika ni yindu yetu lili kupeleka mbiya syakamucisya pa masengo gakulalicila ga pacilambo cosope gaŵagasasile Yesu kuti gacitendekwa. (Mat 24:14) Kamsikana kane ku India kasungaga mbiya mu kabokosi. Kamsikanaka kaŵambalaga kusuma yidole pakusaka kuti kaponyeje mbiyasyo mu kabokosimo. Mbiyasyo pasyagumbele m’kabokosimo ŵasipelece kuti sikamucisye pa masengo gakulalicila. M’bale jwine jwa ku India jwakwete mgunda wa kokonati, ŵapelece kokonati jwejinji ku ofesi jagopolela mabuku mu ciŵeceto ca Cimalayalamu. Ŵatesile yeleyi pakumanyilila kuti ofesiji cijisaceje kusuma kokonati, m’yoyo ŵayiweni kuti mpaka yiŵe cenene kupeleka kokonatiju mpela cakupeleka m’malo mwa mbiya. Lwelelutu luli “lunda.” Mwakulandanamo, abale ŵane ku Greece akusapeleka mauta gakutelecela soni yakulya yine ku liŵasa lya Beteli.
9 M’bale jwine jwa ku Sri Lanka, apano jwakutama m’cilambo cine, ŵapelece malo gakwe kuti atendelejepo misongano jampingo, jamkuli soni nyumba jakuti atamejemo ŵali mu undumetume wandaŵi syosope. Yaŵatesile m’baleju yaliji yakamucisya mnope kwa abale ŵanganakola mbiya syakwanila. M’yilambo yele masengo getu gakulalicila ŵagalekasisye, abale akusapeleka nyumba syawo kuti asikamulicisyeje masengo mpela Nyumba sya Ucimwene. Yeleyi yikusakamucisya apayiniya ŵajinji soni ŵakulalicila ŵanganakola mbiya syejinji kuti atendeleje misongano m’malo galulele.
10. Ana majali gapi gatukusapata ligongo lyakuŵa ŵakoloŵa magasa?
10 Yisyasyo yatutagulileneyi, yikulosya kuti ŵandu ŵa Mlungu akusaŵa ‘ŵakulupicika pa yindu yamwana.’ Akusatenda yeleyi pakamulicisya masengo cipanje cawo cacili cangasosekwa pakulandanya ni cipanje causimu. (Luk. 16:10) Ana acimjakwe ŵa Yehofaŵa akusapikana wuli mumtima pakutenda yeleyi? Jemanjaji akusaŵa ŵakusangalala kumanyilila kuti koloŵa magasa kwawo lili litala lyakupatila cipanje “cisyesyene.” (Luk. 16:11) Mlongo jwine jwakusapeleka mbiya syakamucisya pa masengo ga Ucimwene mwakutamilicika, ŵasasile ya majali gapatile ligongo lyakutenda yeleyi. Jwalakwe ŵatite, “Ligongo lyakuŵa jwakoloŵa magasa, yindendekasisye kuti ngole mtima wambone. Ngusakombola kwakululucila ŵane, ndili jwakuwusimana mtima nambosoni ŵane pambele camuko ngusacipocela ni mtima wosope.” Ŵandu ŵajinji ayiweni kuti kuŵa jwakoloŵa magasa kukusakamucisya mwausimu.—Sal. 112:5; Miy. 22:9.
11. (a) Ligongo cici kupeleka mwakoloŵa magasa kukusalosya “lunda”? (b) Ana ni yindu yapi yayikutendekwa pasikati pa ŵandu ŵa Mlungu? (Alole ciwulili cacili kundanda kwa nganiji.)
11 Litala line lyampaka tulocesye “lunda” lili kamulicisya masengo yindu yatukwete pakwawusya pasogolo masengo ga Ucimwene. Yeleyi yikusatutendekasya kuti tukole upile wakwakamucisya ŵandu ŵane. Ŵandu ŵane ŵanganaŵa akombwele kutenda undumetume wandaŵi syosope kapena kusamila kwakukusosecela ŵakulalicila ŵajinji, akusaŵa ŵakusangalalape ligongo lyakumanyilila kuti yakupeleka yawo yikukamucisya undumetume wa ŵane. (Miy. 19:17) Mwambone, yakupeleka yetu yikusakamucisya pakupanganya mabuku soni pa masengo gakulalicila m’mikuli jele ŵandu ali ŵakulaga nambo ciŵalanjilo ca ŵakulalicila cikwawula pasogolo. M’yilambo mpela ya Congo, Madagascar, soni Rwanda, Mabaibulo gali gakatala mnope. Ndaŵi sine, mtengo wa Baibulo jimo ukusakwana mbiya syosope syakusapata kumbesi kwa cijuma kapena kwa mwesi. M’yoyo, abale ŵasosekwaga kusagula kusuma yakulya kapena kusuma Baibulo. Nambo ligongo lya yakupeleka ya ŵane, likuga lya Yehofa likusagopolela soni kugaŵa Mabaibulo kwalulele kwa jwalijose pa liŵasa soni kwa ŵandu ŵakusalijiganya Baibulo. (Aŵalanje 2 Akolinto 8:13-15.) Yeleyi, yitendekasisye kuti wosope ŵakupeleka soni ŵakupocela aŵe pa unasi ni Yehofa.
AKAJIGALAGA MBALI MNOPE PA YAMALONDA YAKUSATENDA ŴANDU M’CILAMBOCI
12. Ana Abulahamu ŵalosisye camtuli kuti ŵakwete cikulupi mwa Mlungu?
12 Litala line lyampaka tuŵele paunasi wambone ni Yehofa lili kuŵambala kutenda mnope yamalonda ya m’cilamboci ni kusosagasosaga cipanje “cisyesyene.” Yeleyi ni yaŵatesile Abulahamu juŵaliji jwacikulupi. Jwalakwe ŵapikanile Mlungu mwakutyoka mu msinda wa Uli wawaliji wakusicila mnope nikuja kutamaga m’matenti ligongo lyakusaka kuŵa pa unasi ni Yehofa. (Ahe. 11:8-10) Jwalakwe ŵajegamilaga Mlungu jwakusapeleka cipanje cisyesyene, ngaŵaga kusosasosa yindu yakucilu yayikalosisye ungali cikulupi. (Gen. 14:22, 23) Yesu ŵalimbikasiye ŵane kusyasya cikulupi camti m’yoyo. Jwalakwe ŵamsalile mundu jwine jwakusicila kuti, “Naga mkusaka kuŵa jwamlama, mjawule mkasumisye yindu yenu yosope ni kwapa ŵakulaga, ni cicimkola cipanje kwinani. Kaneko m’yice m’ŵe jwakunguya jwangu.” (Mat. 19:21) Mundu jweleju nganakola cikulupi cakulandana ni ca Abulahamu. Nambo ŵajinji ŵalosisye kuti ŵakwete cikulupi mwa Mlungu.
13. (a) Ana Paulo ŵamsalile yamtuli Timoteyo? (b) Ana yaŵasasile Pauloyi mpaka tuyikamulicisye masengo camtuli masiku agano?
13 Timoteyo jwaliji mundu jwacikulupi. Panyuma pakumkolanga Timoteyo kuti “msilikali jwambone jwa Klistu Yesu,” Paulo ŵamsalile jwalakwe kuti, “Msilikali jwali pa ngondo ngakusatenda nawo yamalonda yakusatenda ŵandu ŵane, pakusaka kumsangalasya mundu juŵamlembile usilikaliwo.” (2 Tim. 2:3, 4) Masiku agano, ŵakumkuya ŵa Yesu ŵakupwatikapo ŵakutumicila ŵandaŵi syosope ŵajinji, atesile yiliyose yakomboleka pakamulicisya masengo yaŵasasile Pauloyi. Akusaŵambala kujigalika ni yamalonda yacikusawandisya cilambo. Jemanjaji akusakumbucila songa ja m’Baibulo jakuti, “jwakongola yindu akusaŵa kapolo jwa jwakongosyajo.” (Miy. 22:7) Satana akusasaka kuti tumalileje ndaŵi soni macili getu pakuŵa acikapolo ku cilambo cakwe camalondaci. Mwambone, ŵane akusajigala ngongole jejinji jakusumila nyumba, galimoto, kulipilila ŵanace sukulu kapena kutendela cindimba ca ulombela capenani. Naga ngasamala, yakuyicisya yakwe mpaka tukole ngongole kwa yaka yejinji. Mpaka tulosye lunda mwakola umi wangasaka yejinji soni mwakunandiya ngongole soni mbiya syatukusakamulicisya masengo. Yeleyi mpaka yitukamucisye kugopoka ku ukapolo wa cilambo camalondaci ni kuŵa acikapolo ŵa Mlungu.—1 Tim. 6:10.
14. Ana tukusosekwa kusimicisya kutenda cici? Apelece yisyasyo.
14 Kola umi wangasaka yejinji kukusapwatikapo kuŵika Ucimwene wa Mlungu pamalo gandanda. Mwambone, liŵasa line lyakwete kampani jekulungwa jaŵapatilaga mbiya syejinji. Nambope, ligongo lyakusacilila kutandilasoni undumetume wandaŵi syosope, ŵakamulene yakusumisya kampani jila, liboti lyawo, soni yindu yine. Liŵasali lyalipelece kukamucisya pa masengo gakutaŵa likulu lyapacilambo cosope ku Warwick, mu upande wa New York. Cindu cakusangalasya mnope kwa jemanjaji caliji kutumicila pa Beteli yalumo ni acinangolo ŵa jwamlume jwa m’liŵasali kwa yijuma yakuŵalanjika, soni kutumicila yalumo ni mwanace jwawo jwamkongwe ni ŵamkwakwe. Mlongo jwine jwali mpayiniya ku Colorado, m’cilambo ca United States, jwapatile masengo ku banki gaŵakamulaga kwa masiku gakuŵalanjika. Mabwana gakwe gasangalalaga ni muŵakamulilaga masengo mlongoju mwamti ŵamsalile kuti akamuleje masengogo kwa masiku gosope soni campeje malipilo gejinji. Nambo jwalakwe ŵakanile upilewu ligongo yikamtendekasisye kunandiya mtawu wakwe pakulalicila. Yeleyi yigambile kuŵa yisyasyo yamnono ya ŵakutumicila ŵa Yehofa ŵalesile yindu yine pakusaka kamucisya ya Ucimwene. Naga tukuŵa ŵakusimicisya kulongosya ya Ucimwene, tucilosya kuti tukusawuwona unasi wetu ni Mlungu soni cipanje causimu kuŵa yakusosekwa mnope kupundana ni yampaka cipelece cilambo camalondaci.
CIPANJE CAKUCILU PACIMASILE
15. Ana cipanje capi cacikusatutendekasya kuŵa ŵakusangalala mnope?
15 Kukola cipanje cejinji cakucilu, nganiciŵa cimanyilo cakuti Mlungu akutupa majali. Yehofa akusapeleka majali kwa wosope ŵali “ŵakusicila payitendo yambone.” (Aŵalanje 1 Timoteo 6:17-19.) Mwambone, Lucia * jwa ku Italy paŵamanyilile kuti ku Albania kwasosecelaga ŵakulalicila ŵajinji, jwalakwe ŵasamile m’cilamboci m’caka ca 1993 ali ngakumanyilila mwacakapatileje yakumkamucisya paumi wakwe. Jwalakwe ŵakwete cikulupi cakuti Yehofa cakamkamucisyeje. Lucia ŵalijiganyisye ciŵeceto ca Ciabaniya soni ŵakamucisye ŵandu ŵakupunda 60 kuti ayikane pakubatiswa. Atamose kuti ŵajinji mwa m’weji tukusalalicila m’mikuli ja ŵandu ŵangali lung’wanu, nambo yiliyose yatukusatenda pakwakamucisya ŵane kuŵa pa litala lya ku umi wangamala yili yindu yele m’wejo soni ŵakusatupikanila tucisangalala nayo kwangamala.—Mat. 6:20.
16. (a) Ana cici cacicitendecele cilambo camalondaci pacangakaŵapa? (b) Ana yeleyi yikusosekwa kukwaya camtuli mwatukusajiwonela ngani ja kola yindu yakucilu?
16 Yesu ŵasasile kuti, “pacicimale [cipanje cangalungama],” ngaŵa ‘naga cicimale.’ (Luk. 16:9) Masiku gakumalisya gano, m’mabanki soni m’yilambo yine mwangali mbiya. Nambo yeleli yili yamnono pakulandanya ni yaciyitendekwe pacilambo cosope pacangakaŵapa. Cilambo cosope ca Satana cacikupwatikapo ŵandale, ŵadini soni ŵamalonda cicigwe pacangakaŵapa. Jwakulocesya Esekiyeli soni Sefaniya ŵalocesye mkanipaŵe kuti golidi soni silifa, yayikuwoneka kuŵa yakusosekwa mnope ku cilamboci yiciŵa yangali masengo. (Ezek. 7:19; Zef. 1:18) Ana tucipikana uli mumtima kumanyilila kuti twamalile ndaŵi jetu pakusosasosa “cipanje cangalungama” ca m’cilamboci m’malo mwakusosa cipanje cisyesyene? Tucipikana mpela jwamlume jwakamwile masengo kwa umi wakwe wosope pakusaka kupata mbiya syejinji nambo pambesi pakwe ni kumanyilila kuti mbiyasyo sili syacinyengo. (Miy. 18:11) Kusala yisyene yindu yosope ya m’cilamboci yicimala, m’yoyo kwende tukajasa upile wakamulicisya masengo cipanje cetu pakupata “acimjetu” kwinani. Yiliyose yatukusatenda pakuŵika pasogolo Ucimwene wa Yehofa yicitutendekasya kuŵa ŵakusicila mwausimu.
17, 18. Ana acimjakwe ŵa Mlungu akwembeceya majali gamtuli?
17 Ucimwene wa Mlungu pawuciyikapo, pangali jucacilipilaga nyumba jagona kapena kujigala ngongole. Ngasitusumaga yakulya ligongo yiciŵa yejinji. Madokotala soni mitela ngasijipagwa. Acimjakwe ŵa Yehofa pacilambo capasici cacisangalala ni yindu yacicipelekaga cilambo. Ŵandu cacikamulicisyaga masengo golidi, silifa, soni maganga gane pakupanganya yindu yakulisalalicisya acimsyene ngaŵaga kusumisya kuti asicile. Yindu yambone mnope mpela matabwa, maganga, soni yisyano yiciŵa yalulele soni yicisimanikwaga palipose kuti ŵandu akamulicisyeje masengo pakutaŵa nyumba. Acimjetu cacitukamucisya mwakusaka kwawo ngaŵa ligongo lyakuti akusaka mbiya. Tucigaŵanaga yindu yosope yacicikoposyaga cilamboci.
18 Gelega gagambile kuŵa gane mwa majali gele ŵandu ŵakupata acimjawo kwinani cacipocela. Ŵakulambila ŵa Yehofa pacilambopa cacigumila mwakusangalala pacacipikana maloŵe ga Yesu gakuti, “Yikani jemanja ŵajaliwe ni Atati ŵangu, jinjilani mu Ucimwene uŵamlinganyicisye kutandila paŵacitamilikasisye cilambo.”—Mat. 25:34.
^ ndime 4 Yesu nganasala kuti magambo gaŵamjimbaga jwakutumicilaju galiji gakuwona kapena gakumlambucisya. Liloŵe lyacigiliki lyaŵalikolasile kuti ‘kumjimba magambo’ pa Luka 16:1 mpaka lilosye kuti mundu jwine ŵamlambucisye jwakutumicilajo. Nambo Yesu ŵasalaga mnopemnope yaŵatesile kapolojo paŵayimanyi kuti camtyosye pamasengo gakwe ngaŵaga ligongo lyaŵamtyocesye pamasengogo.
^ ndime 15 Mbili ja Mlongo Lucia Moussanett jikusimanikwa mu Ajimuce! ja June 22, 2003, pp. 18-22.
bem_Latn bem_Latn nya_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn swh_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn cjk_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn nya_Latn tum_Latn nya_Latn tum_Latn sna_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn cjk_Latn tum_Latn nya_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn wol_Latn