Chifukwa Wuli Ntchakuzirwa Kujiyuyura?
“Vinjeru vili na ŵakujiyuyura.”—ZINTH. 11:2.
SUMU: 38, 69
1, 2. Chifukwa wuli Chiuta wakamukana Sauli, uyo pakwamba wakaŵa wakujiyuyura? (Wonani chithuzi chakwamba.)
SAULI wakaŵa fumu ya Israyeli. Pakwamba wakaŵa wakujiyuyura na wakuchindikika. (1 Sam. 9:1, 2, 21; 10:20-24) Kweni wakati waŵa fumu, wakachita vinthu vinandi mwakujikuzga. Ntchimi ya Chiuta Samuyeli yikati yachedwa kwiza ku Giligala, Sauli wakatondeka kulindilira. Ŵafilisiti ŵakanozgekanga kurwa nkhondo na Ŵaisrayeli, ndipo Ŵaisrayeli ŵakayamba kumuleka yekha Sauli. Panji Sauli wakaghanaghana kuti, ‘Nkhwenera kuchitapo kanthu mwaluŵiro.’ Wakamba kupeleka yekha sembe kwa Chiuta nangauli yikaŵa ntchito yake yayi. Vikamukondweska yayi Yehova.—1 Sam. 13:5-9.
2 Samuyeli wakati wafika ku Giligala wakamususka Sauli. Kweni Sauli wakapulikira yayi. Wakajigowokera na kufyulira mulandu ŵanyake. Kweniso wakawona nga wandabude. (1 Sam. 13:10-14) Kufuma pa nyengo yira, Sauli wakamba kuchita viheni vinandi ivyo vikapangiska kuti ufumu wake umare. Kweni chakofya chomene ntchakuti ubwezi wake na Yehova ukamara. (1 Sam. 15:22, 23) Nangauli Sauli wakayamba makora, kweni umaliro wake ukaŵa uheni chomene.—1 Sam. 31:1-6.
3. (a) Kasi ŵanthu ŵanandi mbakujiyuyura? Longosorani. (b) Ni mafumbo wuli agho tizgorenge?
3 Ŵanthu ŵanandi mu charu ŵakutemwa kuphalizgana. Ŵakuwona kuti ŵangamanyikwa usange ŵakuluska ŵanyawo. Chifukwa cha kukhumba kumanyikwa ŵakuleka kujiyuyura. Mwanalume munyake uyo wakutchuka mu mafilimu ndipo pasono wakuchita ndyali wakayowoya kuti: “Kujiyuyura nilije nako ntchito, ndipo nkhukayika usange nizamujiyuyurapo.” Kweni chifukwa wuli kujiyuyura nkhwakuzirwa? Kasi kujiyuyura ni vichi? Kasi kuleka kunwekera mauteŵeti nkhujiyuyura? Kasi tingachita wuli kuti tilutilire kujiyuyura para takumana na masuzgo panji ŵanthu ŵatichitira viheni? Mu nkhani iyi tizgorenge mafumbo ghaŵiri ghakwambilira. Nkhani yakulondezgapo yizamuzgora fumbo lachitatu.
CHIFUKWA WULI NTCHAKUZIRWA KUJIYUYURA?
4. Kasi mulimo wakujiŵikamo ni vichi?
4 Baibolo likuyowoya mphambano pakati pa kujiyuyura na kujikuzga. (Ŵerengani Zintharika 11:2.) Davide wakalomba Yehova kuti ‘wamukanizge ku milimo yakujiŵikamo.’ (Sal. 19:13) Kasi “milimo yakujiŵikamo” ni vichi? Para munthu wakuchimbilira kuchita vinthu ivyo ni udindo wake yayi kuchita, ndikuti ngwakujiŵikamo. Chifukwa chakuti tikubabika ŵakwananga, nyengo zinyake tikujikuzga. Kweni ivyo vikachitikira Fumu Sauli vikutisambizga kuti para tayamba kujiŵikamo, tikuŵa ŵalwani ŵa Chiuta. Pakuyowoya za Yehova, lemba la Salimo 119:21 likuti: “Mukuchenya ŵanthu ŵakujiŵikamo.” Kasi lemba ili likung’anamurachi?
5. Chifukwa wuli milimo yakujikuzga njakofya?
5 Milimo yakujiŵikamo njakofya chomene kuluska kubudiska vinthu mwangozi. Chakwamba, para tikujikuzga, ndikuti tikukana kuti Yehova ndiyo ni Fumu yithu. Chachiŵiri, tingakolerana yayi na ŵanyithu para tikuchita vinthu ivyo ni udindo withu yayi kuchita. (Zinth. 13:10) Chachitatu, soni zingatikora chomene para ŵanthu ŵangamanya kuti tachita vinthu mwakujikuzga. (Luka 14:8, 9) Vinthu vikwenda makora yayi para tachita milimo yakujikuzga. Malemba ghakulongora kuti ntchiwemi kujiyuyura nyengo zose.
KASI MUNTHU WAKUJIYUYURA WAKUŴA WULI?
6, 7. Kasi munthu wakujiyuyura wakuŵa wuli?
6 Kujiyuyura vikwendera lumoza na kuleka kujiŵikamo panji kujikuzga. Baibolo likuti munthu wakujiyuyura wakujikuzga yayi panji kujiwona. Kweni nyengo zose ‘wakujiyuyura.’ (Fil. 2:3) Munthu wakujiyuyura wakumanya ivyo wakuchita makora. Kweniso wakumanya ivyo wakutondeka, ndipo wakupulika vya ŵanyake. Yehova wakukondwa chomene na munthu wakujiyuyura.
7 Baibolo likuyowoyaso kuti munthu wakujiyuyura wakujiwona mwakwenelera ndipo wakumanya ivyo wakutondeka. Vikuwoneka kuti mu chiyowoyero chakale cha Baibolo, lizgu lakuti kujiyuyura chomene likung’anamura umo munthu wakuwonera ŵanyake chifukwa chakuti wakumanya kuti ngwakupeleŵera.
8. Ni vichi vingalongora kuti tamba kujikuzga?
8 Ni vichi vingalongora kuti tamba kughanaghana na kuchita vinthu mwakujikuzga? Wonani vimanyikwiro vinyake vya kujikuzga. Tingamba kujiwona kuti tili ŵapachanya chomene panji ivyo tikuchita ni vyapadera chomene. (Rom. 12:16) Tingamba kuchita vinthu kuti ŵanthu ŵatiwone. (1 Tim. 2:9, 10) Panji tingakhumba kuti ŵanthu ŵenderenge waka maghanoghano ghithu chifukwa chakuti tili na udindo, tili ŵasambazi, panji chifukwa chakuti tayowoya ndise. (1 Kor. 4:6) Kanandi para tamba kuchita nthena, tikumanya yayi kuti taleka kujiyuyura ndipo tamba kujiŵikamo.
9. Chifukwa wuli ŵanthu ŵanyake ŵakwamba kujikuzga? Yowoyani chiyelezgero.
9 Waliyose wangamba kujikuzga para wamba kuŵa na makhumbiro gha thupi. Ŵanthu ŵanandi ŵachita milimo yakujikuzga chifukwa cha sanji, mtima wakunjoŵe, kweniso chifukwa cha kukhumba vinthu vyapachanya. Baibolo likuzunura ŵanthu nga ni Abisalomu, Uziya, na Nebukadinezara, awo ŵakachita “milimo ya thupi” ndipo Yehova wakaŵakhizga chifukwa cha kujikuzga kwawo.—2 Sam. 15:1-6; 18:9-17; 2 Mid. 26:16-21; Dan. 5:18-21.
10. Chifukwa wuli tikwenera yayi kweruzga luŵiro ŵanyithu? Yowoyani chiyelezgero.
10 Kweni pali vifukwa vinyake ivyo munthu wangachitira vinthu mwakujikuzga. Mwachiyelezgero, wonani nkhani za mu Baibolo izo zili pa Genizesi 20:2-7 na Mateyu 26:31-35. Kasi Abimeleki na Petrosi ŵakachita vinthu mwakujikuzga chifukwa cha makhumbiro ghaheni? Panji ŵakachitiramo bweka chifukwa chakuti ŵakamanyanga yayi nkhani yose? Pakuti tingamanya yayi ivyo vili mu mtima wa munthu, ntchamahara kweniso ntchitemwa kuleka kweruzga luŵiro ŵanyithu.—Ŵerengani Yakobe 4:12.
MANYANI MALO GHINU
11. Kasi tingalongora wuli kuti tili ŵakujiyuyura?
11 Tingalongora kuti ndise ŵakujiyuyura para tikumanya malo ghithu mu gulu la Yehova. Pakuti Yehova ni Chiuta wandondomeko, waliyose wali kumupa malo ghake mu nyumba yake. Ntchito iyo waliyose wakuchita mu mpingo njakuzirwa chomene, ndipo tose tili ŵakuzirwa. Chifukwa chakuti Yehova ngwalusungu chomene, tose wali kutipa vyawanangwa nga ni katundu, maluso, na mahara. Vyawanangwa ivi tingalumba navyo Chiuta kweniso tingawovwira navyo ŵanyithu. (Rom. 12:4-8) Yehova wakutigomezga na kutichindika lekani watiyimika kuŵa ŵateŵeti ŵalara. Uwu ni mulimo ukuru chomene.—Ŵerengani 1 Petrosi 4:10.
12, 13. Chifukwa wuli tikwenera yayi kuzizwa para uteŵeti withu mu gulu la Chiuta wasintha?
12 Uteŵeti withu mu gulu la Chiuta ukhalilirenge pamoza yayi. Ungasintha nyengo yiliyose. Wonani umo vikaŵira na Yesu. Pakwamba, wakaŵa yekha na Yehova. (Zinth. 8:22) Pamanyuma wakawovwira Yehova kulenga ŵangelo, kuchanya, charu chapasi, na ŵanthu. (Kol. 1:16) Kweni pamanyuma, Yesu wakapika uteŵeti unyake pa charu chapasi. Pakwamba wakaŵa bonda ndipo wakakura na kuŵa mulara. (Fil. 2:7) Wati wafwa na kuwombora ŵanthu, Yesu wakawelera kuchanya na kuŵa Fumu ya Ufumu wa Chiuta kwambira mu 1914. (Heb. 2:9) Kweni uteŵeti wake ulutilirenge kusintha. Para Yesu wazakalamulira vyaka 1000, wazamuwezgeraso Ufumu kwa Yehova kuti “Chiuta waŵe vinthu vyose kwa waliyose.”—1 Kor. 15:28.
13 Nase uteŵeti withu ungasintha nyengo yiliyose. Kanandi uteŵeti withu ukusintha chifukwa cha ivyo tikusankha. Mwachiyelezgero, uteŵeti ungasintha chifukwa chakuti tatora panji kutengwa, panyake chifukwa cha ŵana. Nyengo zinyake tingasintha vinyake kuti tichite uteŵeti wanyengozose. Vyakusankha vyose ivi vikuŵa na uwemi wake kweniso vikukhumba kujipeleka. Para uteŵeti wasintha, tingachita vinandi panji vichoko. Kasi ndimwe wachinyamata panji muchekuru? Kasi muli ŵankhongono panji mukulwaralwara? Yehova wakumanya makora uteŵeti uwo waliyose wangafiska. Wakukhumba kuti tichitenge ivyo tingakwaniska, ndipo wakuwonga chomene ivyo tikuchita.—Heb. 6:10.
14. Kasi kujiyuyura kungatovwira wuli kuti tikondwenge nyengo zose?
14 Yesu wakakondwanga na uteŵeti uliwose ndipo nase tingakondwa na uteŵeti withu. (Zinth. 8:30, 31) Munthu wakujiyuyura wakudelera yayi uteŵeti panji udindo uwo wali nawo mu mpingo. Wakufipa mtima yayi kuti uteŵeti wake ungasintha panji kudokera ivyo ŵanyake ŵakuchita. Kweni wakukondwa na uteŵeti uwo wakuchita chifukwa wakumanya kuti Yehova ndiyo wamupa uteŵeti. Iyo wakuwona uteŵeti uwo Yehova wali kupa ŵanyake kuti ngwakuzirwa chomene. Para tili ŵakujiyuyura tichindikenge ŵanyithu na kuŵawovwira.—Rom. 12:10.
KUJIYUYURA KWANADI
15. Kasi tikusambirako vichi kwa Gidiyoni pa nkhani ya kujiyuyura?
15 Tingasambirako kwa Gidiyoni pa nkhani ya kujiyuyura. Apo mungelo wa Yehova wakiza kwa Gidiyoni, iyo wakayowoya kuti fuko lake ndichoko chomene. (Ŵeru. 6:15) Gidiyoni wakati wazomera uteŵeti uwo Yehova wakamupa, wakawoneseska kuti wapulikiska ivyo wakenera kuchita, ndipo wakalondezga ulongozgi wa Yehova. (Ŵeru. 6:36-40) Gidiyoni wakaŵa wankhongono na wachikanga, kweniso wakachitanga vinthu mwakuchenjera ndiposo mwamahara. (Ŵeru. 6:11, 27) Wakakhumba yayi kutchukirapo pa uteŵeti wake. Wakati wachita ivyo wakatumika wakawelera kukwake.—Ŵeru. 8:22, 23, 29.
16, 17. Kasi munthu wakujiyuyura wakughanaghanira dankha vichi pambere wandapokelere uteŵeti?
16 Kujiyuyura chikung’anamura kuti tileke kunwekera mauteŵeti yayi. Malemba ghakuchiska waliyose kuti wakurenge. (1 Tim. 4:13-15) Kasi ichi chikung’anamura kuti tingakura mwauzimu pekha para tapika uteŵeti unyake? Viŵi yayi. Yehova wangatovwira kuti tichite makora uteŵeti uliwose uwo tikuchita. Tingalutilira kusazgirako maluso agho Chiuta wali kutipa na kuchita milimo yiwemi yinandi.
17 Munthu wakujiyuyura wakufumba dankha ivyo wakwenera kuzakachita pambere wandapokelere uteŵeti. Wakwenera kuwona dankha umo vinthu viliri. Kasi wazamukwaniska nadi kuchita vinyake vyakuzirwa? Kasi milimo yinyake iyo wakuchita yingapelekeka kwa munthu munyake? Para zgoro la mafumbo agha ndakuti yayi, mbwenu chingaŵa chiwemi kuti uteŵeti uwo ŵapeleke kwa munthu munyake. Para tingalomba na kughanaghanirapo chomene vitovwirenge kuti tileke kuzomera mauteŵeti ghanyake agho tingakwaniska yayi. Kujiyuyura kutovwirenge kuti tikane mauteŵeti agho tingafiska yayi.
18. (a) Kasi para tili ŵakujiyuyura tichitenge wuli para tapika uteŵeti? (b) Kasi lemba la Ŵaroma 12:3 likovwira wuli munthu wakujiyuyura?
18 Ivyo wakachita Gidiyoni vikutisambizga kuti tingakwaniska yayi kuchita uteŵeti uwo tapokera para Yehova wangaleka kutovwira na kutilongozga. Nakuti Malemba ghakutiphalira kuti tendenge “mwakujiyuyura na Chiuta” withu. (Mika 6:8) Nyengo zose para tapika uteŵeti tikwenera kulomba na kughanaghanirapo chomene ulongozgi uwo Yehova wakutiphalira mu Malemba ndiposo kwizira mu gulu lake. Pakuti Yehova ndiyo wangatilongozga makora, tikwenera kusintha vinyake kuti tendere ulongozgi wake. Nyengo zose tikwenera kukumbuka kuti ni maluso ghithu yayi ‘ghakutikuzga’ kweni nkhujiyuyura kwa Yehova. (Sal. 18:35) Ntheura para tasankha kwenda mwakujiyuyura na Chiuta, tijikuzgenge yayi panji kujiwona ŵambura kuzirwa.—Ŵerengani Ŵaroma 12:3.
19. Chifukwa wuli tikwenera kujiyuyura?
19 Munthu wakujiyuyura wakuchindika Yehova chifukwa ni Mlengi withu kweniso ni Fumu Yikuru. (Chivu. 4:11) Para tili ŵakujiyuyura, tikhorwenge na malo ghithu mu gulu la Yehova ndipo tichitenge uteŵeti withu na mtima wose. Tiwonenge ŵanyithu kuti ŵakutiluska kweniso tiŵenge maso kuti tileke kuchita zakwananga zikuru. Pa vifukwa ivyo vyalongosoreka mu nkhani iyi, ntchakuzirwa chomene kuti ŵateŵeti ŵa Chiuta ŵaŵenge ŵakujiyuyura, ndipo Yehova wakuŵatemwa chomene. Kweni wuli usange ŵanthu ŵanyake ŵatichitira viheni? Nkhani yakulondezgapo yizamutovwira umo tingachitira kuti tilutilire kujiyuyura para vinthu vyatisuzga.
tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn