VYAKUSAZGIRAPO
Kasi Yesu Wakababika mu Disemba?
BAIBOLO likutiphalira yayi zuŵa ilo Yesu wakababikira. Ndipouli, likulongosora vifukwa vyakupulikikwa ivyo vikukhozgera kuti Yesu wakababika mu Disemba yayi.
Aghanaghanirani za umo kukaŵira mu mwezi wa Disemba ku Betelehemu, uko Yesu wakababikira. Mwezi Waciyuda wa Kisilevi, uwo (ukuyana na mwezi wa Novemba panji Disemba) ukaŵa mwezi wakuzizima comene ndiposo wa vura. Mwezi wakulondezgapo ukaŵa wa Tebeti (Disemba panji Janyuwale). Nyengo iyi yikaŵa yakuzizima comene, ndipo mu malo ghakukwera mukaŵanga ciwuvi. Tiyeni tiwone ivyo Baibolo likutiphalira pakuyowoya za umo kukaŵira ku cigaŵa ico.
Ivyo Ezira, mlembi wa Baibolo, wakalemba vikulongora kuti mwezi wa Kisilevi, ukamanyikwanga nadi cifukwa ca kuzizima na vura. Pamanyuma pa kulongosora kuti ŵanthu ŵanandi ŵakawungana ku Yerusalemu mu “mwezi wa cinkhondi na cinayi [Kisilevi], zuŵa la makhumi ghaŵiri la mwezi,” Ezira wakalemba kuti ŵanthu ‘ŵakambwambwantha…cifukwa ca vura yikuru.’ Pakuyowoya za umo vinthu vikaŵiranga mu nyengo iyo, ŵanthu awo ŵakawungana ŵakayowoya kuti: “Ndi nyengo ya vura yinandi, tilije nkhongono kwima kuwaro.” (Ezra 10:9, 13; Yeremiya 36:22) Cifukwa ca vura na kuzizima, ŵaliska ŵa ku cigaŵa ici ŵakaliskanga viŵeto nausiku yayi mu mwezi wa Disemba!
Pa nyengo ya kubabika kwa Yesu, ŵaliska na viŵeto vyawo ŵakaŵa ku dambo nausiku
Kweni Baibolo likulongosora kuti pa usiku uwo Yesu wakababikira, ŵaliska ŵakaŵa kuthengere kuliska viŵeto vyawo. Mlembi munyake wa Baibolo, Luka, wakalemba kuti, pa nyengo iyo, ŵaliska “ŵakakhalanga mu dambo, ŵakalindiliranga mskambo wawo nausiku” kufupi na Betelehemu. (Luka 2:8-12) Wonani kuti ŵaliska ŵakakhalanga mu dambo, kuti ŵakendangamo waka pa nyengo ya muhanya yayi. Kweni ŵakaŵanga na viŵeto vyawo mu dambo nausiku. Kasi kukhala mu dambo kukukolerana na kuzizima ndiposo vura yikuru iyo yikalokwanga ku Betelehemu mu Disemba? Vikukolerana yayi. Mwantheura umo vinthu vikaŵira pa nyengo ya kubabika kwa Yesu, vikulongora kuti Yesu wakababika mu Disemba yayi.*
Mazgu gha Ciuta ghakutiphalira zuŵa leneco ilo Yesu wakafwira, kweni ghakuyowoya fundo zicoko waka zakukhwaskana na nyengo iyo Yesu wakababikira. Fundo iyi yikutikumbuska ivyo Fumu Solomoni yikayowoya, kuti: “Lumbiri luwemi nduwemi kwakuluska mafuta ghakuzirwa; na zuŵa la kufwa likuluska zuŵa la kubabika.” (Mupharazgi 7:1) Nchakuziziswa yayi kuti Baibolo likuyowoya fundo zinandi zakukhwaskana na uteŵeti wa Yesu na nyifwa yake, kweni likuyowoya vicoko waka vyakukhwaskana na nyengo ya kubabika kwake.
* Kuti mumanye vinandi, wonani mapeji 239-242 mu buku la Kukambitsirana za m’Malemba, lakupharazgika na Ŵakaboni ŵa Yehova.
tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn