CIPATURO 8
Kasi Ufumu wa Ciuta ni Vici?
Kasi Baibolo likutiphaliraci za Ufumu wa Ciuta?
Kasi Ufumu wa Ciuta uzamucita vici?
Mphawuli apo Ufumu uzamupangiska kuti khumbo la Ciuta licitike pa caru capasi?
ŴANTHU ŵanandi pa caru cose capasi ŵakulimanya makora Lurombo lwa Fumu. Ili ni lurombo ulo Yesu Khristu wakayowoya kuti wasambizge ŵanthu vinthu ivyo ŵakwenera kulomba. Mu lurombo ulu muli fundo ziwemi comene, ndipo kughanaghanira fundo zitatu zakwambilira za lurombo ulu kutovwirenge kumanya vinthu vinandi ivyo Baibolo likusambizga.
2 Kukwambilira kwa lurombo ulu, Yesu wakaphalira awo ŵakaŵapo kuti: “Pa kulomba, mutenge, Ŵadada ŵithu mwa ŵakucanya, litumbikike zina linu. Ufumu winu wize. Khumbo linu licitike pano pasi, nga nkhucanya.” (Mateyu 6:9-13) Kasi fundo zitatu izi ni zakuzirwa wuli?
3 Tasambira kale vinandi vyakukhwaskana na zina la Ciuta, Yehova. Kweniso tasambira za khumbo la Ciuta, ivyo wacita, na ivyo wacitirenge ŵanthu. Kweni kasi Yesu wakang’anamuranga vici apo wakayowoya kuti tilombenge kuti: “Ufumu winu wize”? Kasi Ufumu wa Ciuta ni vici? Kasi uzamutuŵiska wuli zina la Ciuta para wiza, panji kulicindika? Kasi kwiza kwa Ufumu kukukolerana wuli na kucitika kwa khumbo la Ciuta?
ICO UFUMU WA CIUTA WULI
4 Ufumu wa Ciuta ni boma la Yehova Ciuta ndipo liri na Fumu yakusoleka na Ciuta. Kasi Fumu ya Ufumu wa Ciuta ni njani? Ni Yesu Khristu. Pakuŵa Fumu, Yesu ni fumu yikuru kuluska mafumu ghose agho ghakuwusa ŵanthu. Wakucemeka kuti “Karonga wa ŵakaronga, na Fumu ya mafumu.” (1 Timote 6:15) Wali na nkhongono zakucitira vinthu vinandi viwemi kuluska munthu waliyose uyo wakuwusa ŵanthu, nanga ni uyo ŵanthu ŵangamuwona kuŵa muwemi.
5 Kasi Ufumu wa Ciuta uzamuwusa kufuma nkhu? Kuti tizgore fumbo ili, tifumbe kuti, kasi Yesu wali nkhu? Mwambura kukayika, mukukumbuka kuti tikasambira kuti Yesu wakakomeka na kupayikika pa khuni lakusuzgikirapo. Pamanyuma pake wakawuskika ku ŵakufwa ndipo wakawelera kucanya. (Milimo 2:33) Mwantheura, Ufumu wa Ciuta wuli kucanya. Lekani Baibolo likuwucema kuti ‘ufumu wa kucanya.’ (2 Timote 4:18) Nangauli Ufumu wa Ciuta uli kucanya, uzamuwusa caru capasi.—Civumbuzi 11:15.
6 Nchivici ico cikupangiska Yesu kuŵa Fumu yapadera comene? Cifukwa cimoza nchakuti Yesu wazamufwa yayi. Pakuyaniska Yesu na ŵanthu awo ni mafumu, Baibolo likuyowoya kuti ni Yesu ‘yekha na yekha uyo ngwakukhalirira swi, wakukhala mu kungweruka.’ (1 Timote 6:16) Ici cikung’anamura kuti vinthu viwemi ivyo Yesu wazamucita vizamuŵako kwamuyirayira. Ndipo tili na cigomezgo cose kuti wazamucitira ŵanthu ŵake vinthu vinandi viwemi.
7 Aghanaghanirani za ucimi wa mu Baibolo uwo ukuyowoya za Yesu. Ucimi uwu ukuti: “Mzimu wa Yehova wamkukhala pa iye, mzimu wa vinjeru na umanyi, mzimu wa kupeleka fundo na wa mazaza, mzimu wa mahara na wakopa Yehova. Tiwakondwere nako kumopa Yehova. Ntha wamkweruzga nga nkhalaŵiskiro ka maso ghake, nesi kucenya pakupulika waka mu makutu ghake; kweni tiweruzge ŵakavu na urunji, tiwadumulire makora ŵakujiyuyura mu caru.” (Yesaya 11:2-4) Mazgu agha ghakulongora kuti Yesu wakwenera kuzakaŵa Fumu yirunji ndiposo yalusungu pakuwusa ŵanthu pa caru capasi. Kasi imwe mukukhumba kuti muzakaŵe na muwusi wanthena?
8 Fundo yinyake yakukhwaskana na Ufumu wa Ciuta ni iyi: Yesu wazamuwusa yekha yayi. Wazamuŵa na ŵanthu ŵanyake awo ŵazamuwusa nayo. Mwaciyelezgero, mpositole Paulosi wakaphalira Timote kuti: “Usange tikuzizipizga, titi tiwusenge nayo pamoza.” (2 Timote 2:12) Enya, Paulosi, Timote, na Ŵakhristu ŵanyake ŵakugomezgeka awo ŵali kusoleka na Ciuta ŵazamuwusa pamoza na Yesu mu Ufumu wakucanya. Kasi mbalinga awo ŵazamuŵa na mwaŵi wapadera uwu?
9 Nga ni umo tikasambilira mu Cipaturo 7 ca buku lino, mpositole Yohane wakawona mboniwoni. Mu mboniwoni iyi, wakawona “Mwanamberere [Yesu Khristu] wakwima pa lupiri Ziyoni [malo ghake ghakuzirwa agho ghali kucanya], ndipo pamoza nayo vikwi makhumi pera khumi na makhumi ghanayi pacanya vinayi [144,000], ŵakuŵa na zina lake, na zina la Ŵawiske, lakulembeka pa vyene [visko] vyaŵo.” Kasi ŵanthu ŵakukwana 144,000 aŵa mbanjani? Yohane wakutiphalira kuti: “Ŵeneaŵa ndiwo ŵakulondezga Mwanamberere uko kose wakuya. Ŵeneaŵa ndiwo ŵakawomboleka mu ŵanthu kuŵa viluwuko [vipambi vyakudanga] kwa Ciuta na ku Mwanamberere.” (Civumbuzi 14:1, 4) Enya, aŵa ni ŵalondezgi ŵakugomezgeka ŵa Yesu Khristu, ndipo ŵali kusoleka kuti ŵakawuse pamoza na Yesu kucanya. Pamanyuma pakuti ŵawuskika ku ŵakufwa na kukakhala kucanya, ŵakuŵa ‘mafumu na ŵasofi, ndipo ŵakuwusa pa caru’ pamoza na Yesu. (Civumbuzi 5:10) Kwambira mu nyengo ya ŵapositole, Ciuta waŵa ŵakusora Ŵakhristu ŵakugomezgeka mwakuti wakwaniske ciŵelengero ca 144,000.
10 Yehova wakalongora citemwa comene pakwimika Yesu na kusora ŵanthu ŵakukwana 144,000 kuti ŵawuse ŵanthu pano pasi. Cakukondweska nchakuti, Yesu wakaŵapo munthu ndipo wakumanya makora masuzgo gha ŵanthu. Paulosi wakayowoya kuti Yesu ‘walije ciwuravi na uteciteci withu yayi; kweni ni uyo wakayezgeka mu vyose kwakulingana na ise kweni wambura kwananga.’ (Ŵahebere 4:15; 5:8) Awo ŵazamuwusa na Yesu nawo ŵasuzgika na kuzizipizga masuzgo ghanandi. Kweniso ŵalimbana na kwananga na kuzizipizga matenda ghakupambanapambana. Kuyowoya unenesko, ŵazamupulikiska makora masuzgo gha ŵanthu!
KASI UFUMU WA CIUTA UZAMUCITACI?
11 Peneapo Yesu wakati ŵasambiri ŵake ŵalombenge kuti Ufumu wa Ciuta wize, wakayowoyaso kuti ŵakenera kulomba kuti khumbo la Ciuta licitike “pano pasi, nga nkhucanya.” Ciuta wali kucanya, ndipo khumbo lake laŵa likucitika kucanya na ŵangelo ŵakugomezgeka. Kweni mu Cipaturo 3 ca buku lino, tikasambira kuti mungelo muheni wakaleka kucita khumbo la Ciuta ndipo wakapangiska Adamu na Heva kunangira Ciuta. Mu Cipaturo 10, tisambirenge vinthu vinandi ivyo Baibolo likusambizga vyakukhwaskana na mungelo muheni, uyo wakumanyikwa na zina lakuti Satana Dyabulosi. Satana pamoza na ŵangelo ŵanyake awo ŵakumulondezga, awo ŵakucemeka viŵanda, ŵakazomerezgeka kukhala kucanya kwa kanyengo kacoko waka. Mwantheura, ni wose yayi kucanya awo ŵakacitanga khumbo la Ciuta pa nyengo iyo. Ukhaliro uwu ukeneranga kusintha para Ufumu wa Ciuta wayamba kuwusa. Fumu yiphya yakwimikika, Yesu Khristu, yikeneranga kurwa nkhondo kwimikana na Satana.—Civumbuzi 12:7-9.
12 Mazgu gha ucimi agha ghakulongosora ivyo vizamucitika: “Nkhapulika lizgu likuru kucanya, likuti, Sono kwafika ciponosko, na nkhongono, na Ufumu wa Ciuta withu, na mazaza gha Khristu wake: pakuti mutunduli wa ŵabali ŵithu [Satana] waponyeka pasi, mweneuyo wakuŵatundula pa maso pa Ciuta withu muhanya na usiku”! (Civumbuzi 12:10) Kasi mwawona vinthu viŵiri vyakuzirwa ivyo vyayowoyeka mu lemba ili? Cakwamba, Ufumu wa Ciuta wakuwusika na Yesu Khristu ukamba kuwusa. Caciŵiri, Satana wali kuponyeka pasi kufuma kucanya kwiza pa caru capasi.
13 Kasi ni vici ivyo vikucitika cifukwa ca vinthu viŵiri ivi? Pakuyowoya za ivyo vikacitika kucanya, tikuŵazga kuti: “Ntheura sekelerani, mwa macanya mwee, na imwe mukukhala mwenemumo”! (Civumbuzi 12:12) Nadi pano, ŵangelo ŵakugomezgeka ŵakakondwa comene kucanya cifukwa Satana na viŵanda vyake ŵali kucimbizgika kucanya. Ndipo waliyose uyo wali kucanya ngwakugomezgeka kwa Yehova Ciuta. Kucanya kuli mtende na cimango cifukwa Satana na viŵanda vyake ŵali kucimbizgika. Khumbo la Ciuta likucitika kucanya.
14 Wuli pakuyowoya za caru capasi? Baibolo likuti: “Soka ku caru ca pasi na nyanja! cifukwa Satana wali kwikhira kwa imwe, wakuŵa na ukali ukuru, uku wakumanya kuti nyengo yake njicoko waka.” (Civumbuzi 12:12) Satana ni mukali comene cifukwa cakuti wali kucimbizgika kucanya. Kweniso cifukwa cakuti nyengo yake iyo yakhalako njicoko waka. Wakupangiska masuzgo ghanandi panji “masoka” pa caru capasi cifukwa ca ukali. Tisambirenge za “masoka” agha mu cipaturo cakulondezgapo. Kweni para tikughanaghanira fundo iyi, tingafumba kuti, Kasi Ufumu ungacita wuli kuti khumbo la Ciuta licitikenge pano pasi?
15 Kumbukirani khumbo la Ciuta kulazga ku caru capasi. Mukasambira mu Cipaturo 3 za khumbo ili. Mu Edeni, Yehova wakalongora kuti khumbo lake ndakuti caru cose capasi ciŵe paradiso wakuzura na ŵanthu ŵarunji ŵakuti ŵakhalenge kwamuyirayira. Satana wakapangiska kuti Adamu na Heva ŵanangire Ciuta, ndipo ici cikatimbanizga khumbo la Ciuta pa caru capasi. Kweni khumbo la Ciuta kulazga ku caru capasi lindasinthe. Yehova wacali kukhumba kuti ‘ŵakunyoroka ŵazakahare caru na kukhala mwenemumo kwandanda.’ (Salmo 37:29) Ndipo Ufumu wa Ciuta uzamufiska khumbo ili. Mwauli?
16 Awonani ucimi uwo ukusangika pa lemba la Daniel 2:44. Lemba ili likuti: “Mu mazuŵa gha mathemba [mafumu] agha Ciuta wa kucanya wati wimike uthemba [ufumu], uwo kuti wamkuparanyika cara muyirayira, panji mazaza ghake ghasidike ku fuko linyake cara. Wamkuteketa mauthemba ghose agha na kughamara kweni uwu tiwimilire muyirayira.” Kasi lemba ili likutiphaliraci za Ufumu wa Ciuta?
17 Cakwamba, likutiphalira kuti Ufumu wa Ciuta ukeneranga kukhazikiskika “mu mazuŵa gha mathemba [mafumu],” panji pa nyengo iyo maufumu ghanyake ghalipo kale. Caciŵiri, likutiphalira kuti Ufumu uwu uzamuŵako kwamuyirayira. Uzamumara yayi ndipo palije boma lililose ilo lizamunjira mu malo mwake. Cacitatu, tikuwona kuti kuzamuŵa nkhondo pakati pa Ufumu wa Ciuta na maufumu gha caru. Ufumu wa Ciuta uzamuthereska maufumu agha. Mukuluta kwa nyengo, padera pa Ufumu wa Ciuta, pazamuŵavya boma linyake ilo lizamuwusa ŵanthu. Para ivi vyacitika mbwenu ŵanthu ŵazamukondwa na muwuso uwemi comene uwo ŵandaŵepo nawo.
18 Baibolo likuyowoya vinandi vyakukhwaskana na nkhondo yaumaliro ya pakati pa Ufumu wa Ciuta na maboma gha caru ici. Mwaciyelezgero, Baibolo likutisambizga kuti, para umaliro ukusendelera, mizimu yiheni yizamuthandazga mautesi, kupusika “ŵakaronga ŵa caru cose capasi.” Cifukwa wuli? “Kuŵawunjikira [ŵakaronga ku] nkhondo ya zuŵa likuru la Ciuta, Mwenenkhongono zose.” Mafumu gha caru ghazamuwunjikika pamoza ‘pa malo agho ghakuzunulika mu Cihebere Haramagedoni.’ (Civumbuzi 16:14, 16) Cifukwa ca ivyo vyayowoyeka mu mavesi agha, nkhondo yaumaliro ya pakati pa Ufumu wa Ciuta na maboma gha ŵanthu yikucemeka kuti nkhondo ya Haramagedoni.
19 Kasi Ufumu wa Ciuta uzamufiska vici na nkhondo ya Haramagedoni? Aghanaghaniraniso khumbo la Ciuta kulazga ku caru capasi. Yehova Ciuta wakakhumbanga kuti caru capasi cizure na ŵanthu ŵarunji, ŵakuti ŵamuteŵeterenge mu Paradiso. Kasi nchivici ico cikutondeska kuti caru ciŵe Paradiso? Cakwamba, tose tili ŵakwananga, tikulwara na kufwa. Tikasambira mu Cipaturo 5 kuti Yesu wakatifwira mwakuti tizakaŵe na umoyo wamuyirayira. Mwambura kukayika mukukumbuka mazgu agho ghali kulembeka mu makani ghawemi gha Yohane agho ghakuti: “Cifukwa Ciuta wakamancha kucitemwa caru, lekani wakapeleka Kananda wake, mwakuti yose uyo wakupulikana nayo waleke kutayika, kweni waŵenge na umoyo wa muyirayira.”—Yohane 3:16.
20 Suzgo linyake ndakuti ŵanthu ŵanandi ŵakucita vinthu viheni comene. Ŵakuteta utesi, kwiba, na kucita uzaghali. Ŵakukhumba yayi kucita khumbo la Ciuta. Ŵanthu awo ŵakucita vinthu viheni ŵazamuparanyika pa nkhondo ya Ciuta ya Haramagedoni. (Salmo 37:10) Fundo yinyake iyo yikutondeska khumbo la Ciuta kucitika pa caru capasi njakuti maboma ghakuciska yayi ŵanthu kuti ŵacitenge vinthu ivyo Yehova wakukhumba. Maboma ghanyake ngakuwayawaya, ngankhaza, panji ghakutemwa vimbundi. Baibolo likuyowoya mwambura kubisa kuti ‘munthu wakupweteka munyake para wakuwusa.’—Mupharazgi 8:9.
21 Pamanyuma pa nkhondo ya Haramagedoni, ŵanthu ŵazamuŵa na boma limoza, Ufumu wa Ciuta. Ufumu uwu uzamucita khumbo la Ciuta na kwiziska vinthu viwemi. Mwaciyelezgero, uzamuwuskapo Satana na viŵanda vyake. (Civumbuzi 20:1-3) Sembe ya Yesu yizamugwira nchito mwakuti ŵanthu ŵakugomezgeka ŵazakaŵe na umoyo wambura kulwara na kufwa. Ici cizamupangiska kuti ŵaŵe na umoyo wamuyirayira mu Ufumu wa Ciuta. (Civumbuzi 22:1-3) Caru capasi cizamuŵa paradiso. Mwantheura Ufumu uzamupangiska kuti khumbo la Ciuta licitikenge pano pasi ndipo uzamutuŵiska panji kucindika zina la Ciuta. Kasi ici cikung’anamuraci? Cikung’anamura kuti mu Ufumu wa Ciuta munthu waliyose wazamucindika zina la Ciuta, Yehova.
MPHAWULI APO UFUMU WA CIUTA UZAMUPANGISKA KUTI KHUMBO LAKE LICITIKE PA CARU CAPASI?
22 Apo Yesu wakaphalira ŵalondezgi ŵake kulomba kuti “ufumu winu wize,” cikaŵa cakuwonekerathu kuti Ufumu ukaŵa undize pa nyengo iyo. Kasi Ufumu ukiza apo Yesu wakawelera kucanya? Cara, cifukwa Petrosi na Paulosi wose ŵakayowoya kuti pamanyuma pakuti Yesu wawuka ku ŵakufwa, ucimi uwo ukusangika pa Salmo 110:1 ukafiskika. Ucimi uwu ukuti: “Yehova wakuti kwa fumu yane: ‘Khalani pa woko lane lamalyero, ndisuke [mupaka] ndiŵike ŵalwani ŵinu ŵaŵenge citambaliro ca malundi ghako.’” (Milimo 2:32-34; Ŵahebere 10:12, 13) Pakaŵa nyengo yakuti walindilire.
23 Kasi wakeneranga kulindilira kwa utali wuli? Kuumaliro wa vilimika vya mu ma 1800, ŵasambiri ŵa Baibolo wakapenda nyengo ndipo ŵakasanga kuti nyengo ya kulindilira yikenera kumara mu 1914. (Pakuyowoya za deti ili, wonani mutu wakuti Vyakusazgirapo.) Vinthu ivyo vikacitika pa caru cose kwamba mu cilimika ca 1914 vikusimikizgira kuti kupenda uko kukacitika na ŵasambiri ŵa Baibolo aŵa kukaŵa kwaunenesko. Kufiskika kwa ucimi wa Baibolo kukulongora kuti mu 1914, Khristu wakimikika kuŵa Fumu ndipo Ufumu wa Ciuta wakucanya ukamba kuwusa. Mwantheura, tikukhala mu nyengo iyo Satana yamukhalira yicoko. (Civumbuzi 12:12; Salmo 110:2) Tingayowoyaso na cisimikizgo cose kuti sonosono apa Ufumu wa Ciuta upangiskenge kuti khumbo la Ciuta liyambe kucitika pa caru capasi. Kasi agha ni makani ghakukondweska yayi? Kasi mukugomezga kuti uwu mbunenesko nadi? Cipaturo cakulondezgapo cimovwiraninge kumanya kuti Baibolo likusambizga nadi vinthu ivi.
IVYO BAIBOLO LIKUSAMBIZGA
- Ufumu wa Ciuta ni boma lakucanya, Fumu yake ni Yesu Khristu, ndipo ŵanthu ŵakukwana 144,000 ŵali kusoleka kuti ŵakawuse nayo.—Civumbuzi 14:1, 4.
- Ufumu wa Ciuta ukamba kuwusa mu 1914, ndipo kufuma pa nyengo iyo Satana wali kuponyeka pano pasi kufuma kucanya.—Civumbuzi 12:9.
- Ufumu wa Ciuta sonono apa uzamuparanya maboma gha ŵanthu, ndipo caru cizamuŵa paradiso.—Civumbuzi 16:14, 16.
Mafumbo
1. Ni lurombo wuli lwakumanyikwa comene ulo tisambirenge?
2. Kasi ni fundo wuli zitatu izo Yesu wakasambizga ŵasambiri ŵake kuti ŵalombenge?
3. Kasi ni vici ivyo tikwenera kumanya vya Ufumu wa Ciuta?
4. Kasi Ufumu wa Ciuta ni vici, ndipo Fumu yake ni njani?
5. Kasi Ufumu wa Ciuta uzamuwusa kufuma nkhu, ndipo uzamuwusa vici?
6, 7. Nchivici ico cikupangiska Yesu kuŵa Fumu yapadera?
8. Kasi mbanjani awo ŵazamuwusa na Yesu?
9. Kasi ni ŵanthu ŵalinga awo ŵamuwusa pamoza na Yesu, ndipo Ciuta wakamba pauli kusora ŵanthu aŵa?
10. Cifukwa wuli Yehova wakalongora citemwa pakusora Yesu na ŵanthu ŵakukwana 144,000 kuti ŵazakawuse ŵanthu pano pasi?
11. Cifukwa wuli Yesu wakayowoya kuti ŵasambiri ŵake ŵakenera kulomba kuti khumbo la Ciuta licitike pano pasi nga nkhucanya?
12. Kasi ni vinthu viŵiri vini vyakuzirwa ivyo vikuyowoyeka pa Civumbuzi 12:10?
13. Kasi nchivici ico cacitika cifukwa cakuti Satana na viŵanda vyake ŵali kucimbizgika kucanya?
14. Kasi nchivici ico cacitika cifukwa cakuti Satana wali kuponyeka pa caru capasi?
15. Kasi khumbo la Ciuta kulazga ku caru capasi ndakuti wuli?
16, 17. Kasi lemba la Daniel 2:44 likutiphalira vici za Ufumu wa Ciuta?
18. Kasi zina la nkhondo yaumaliro ya pakati pa Ufumu wa Ciuta na maboma gha caru ni vici?
19, 20. Kasi nchivici ico cikutondeska kuti khumbo la Ciuta licitikenge pa caru capasi?
21. Kasi Ufumu uzamupangiska wuli kuti khumbo la Ciuta licitikenge pano pasi?
22. Kasi tikumanya wuli kuti Ufumu wa Ciuta ukiza apo Yesu wakaŵa pa caru capasi yayi, panji apo wakati wawuka waka ku ŵakufwa?
23. (a) Kasi Ufumu wa Ciuta ukamba kuwusa pauli? (b) Kasi tisambirenge vici mu cipaturo cakulondezgapo?
tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn