CIPATURO 18
Ubapatizo Ndiposo Ubwezi Winu na Ciuta
Kasi ubapatizo Wacikhristu ukucitika wuli?
Kasi mukwenera kucitaci kuti mubapatizike?
Kasi munthu wakujipeleka wuli kwa Ciuta?
Kasi cifukwa cikuru ca kubapatizikira nchivici?
“GHARA ndi maji; nchici cikundikanizga kubapatizika?” Nduna yikuru ya ku Etiyopiya ndiyo yikafumba fumbo ili mu vilimika vya mu handiredi lakwamba. Mkhristu munyake zina lake Filipu wakamulongosolera makora kuti Yesu wakaŵa nadi Mesiya uyo wakalayizgika kuti wizenge. Mwanalume wa ku Etiyopiya uyu, wakacontheka na ivyo wakasambira mu Malemba, ndipo wakacitapo kanthu. Wakalongora kuti wakukhumba nadi kubapatizika!—Milimo 8:26-36.
2 Usange mwasambira vipaturo vyakwambilira vya buku lino mwakupwelelera na yumoza wa Ŵakaboni ŵa Yehova, mungajifumba kuti, ‘Kasi nchivici ico cikunikanizga kubapatizika?’ Mwasambira kuti Baibolo likulayizga umoyo wamuyirayira mu Paradiso. (Luka 23:43; Civumbuzi 21:3, 4) Mwasambiraso ico cikucitikira ŵanthu ŵakufwa ndiposo cilindizga ca ciwuka. (Mupharazgi 9:5; Yohane 5:28, 29) Mutepanji mukusangikapo pa maungano gha mpingo gha Ŵakaboni ŵa Yehova ndipo mwajiwonera mwekha umo ŵakucitira. (Yohane 13:35) Cakuzirwa comene nchakuti, mwamba kuŵa paubwezi na Yehova Ciuta.
3 Kasi mungalongora wuli kuti mukukhumba kuteŵetera Ciuta? Yesu wakaphalira ŵalondezgi ŵake kuti: “Lutaninge mukasambizge [ŵanthu ŵa] mitundu yose, mukaŵabapatize.” (Mateyu 28:19) Yesu wakalongora ciyelezgero ciwemi mwakubapatizika mu maji. Ŵakamumijira maji yayi, panji kupungulira maji pa mutu wake. (Mateyu 3:16) Lizgu lakuti “kubapatiza” ndakufuma ku lizgu la Cigiriki ilo likung’anamura “kubizga.” Mwantheura, pa ubapatizo Wacikhristu, munthu wakwenera kubizgika yose mu maji.
4 Ŵanthu wose awo ŵakukhumba kuŵa paubwezi na Yehova Ciuta ŵakwenera kubapatizika mu maji. Ubapatizo ukulongora pakweru khumbo linu la kuteŵetera Ciuta. Ukulongoraso kuti muli ŵakunweka kucita khumbo la Yehova. (Salmo 40:7, 8) Kuti muŵe ŵakwenelera kubapatizika, pali vinthu vinyake ivyo mukwenera kucita.
CIMANYISKO NA CIPULIKANO NI VYAKUKHUMBIKWA
5 Mwayamba kale kucita cinthu cakwamba ico nchakukhumbikwa comene. Mwauli? Mwa kusambira vinthu vyakukhwaskana na Yehova Ciuta na Yesu Khristu. Mukumanya vinthu ivi peneapo mukusambira Baibolo. (Yohane 17:3) Ndipouli, pali vinthu vinandi vyakuti musambire. Ŵakhristu ŵakwenera kuti ‘ŵazuzgike na kamanyiro ka khumbo la Ciuta.’ (Ŵakolose 1:9) Ndipo kusangikapo pa maungano gha mpingo gha Ŵakaboni ŵa Yehova nkhwakovwira comene. Nchakukhumbikwa comene kuti musangikengepo pa maungano agha. (Ŵahebere 10:24, 25) Kusangikapo pa maungano nyengo zose kumovwiraninge kuti mumanye vinthu vinandi vyakukhwaskana na Ciuta.
6 Kuti muŵe wakwenelera kubapatizika, cikung’anamura kuti mukwenera kumanya cinthu cilicose ico cili kulembeka mu Baibolo yayi. Nangauli nduna yikuru ya ku Etiyopiya yikamanyanga vinthu vinyake, kweni yikakhumbikwiranga wovwiri kuti yipulikiske makora Malemba ghanyake. (Milimo 8:30, 31) Mwakuyana waka, pali vinthu vinandi ivyo mukwenera kusambira. Kusambira vinthu vyakukhwaskana na Ciuta kukumara yayi. (Mupharazgi 3:11) Ndipouli, pambere mundabapatizike, mukwenera kumanya ndiposo kukolerana na visambizgo vikuru vya Baibolo. (Ŵahebere 5:12) Visambizgo nga ni ico cikucitikira ŵanthu para ŵafwa, kweniso kumanya kukhumbikwa kwa zina la Ciuta, Ufumu wake, na kukolerana nawo.
7 Kumanya waka vinandi nkhwakukwana yayi, cifukwa “nchambura macitiko kumukondweska [Ciuta] kwambura cipulikano.” (Ŵahebere 11:6) Baibolo likutiphalira kuti peneapo ŵanthu ŵanyake mu msumba wa Korinte wakale ŵakapulika uthenga uwo ŵasambiri ŵa Yesu wakapharazganga, “ŵakapulikana, ndipo ŵakabapatizika.” (Milimo 18:8) Mu nthowa yakuyana waka, para mukusambira Baibolo, mukwenera kuŵa na cipulikano kuti Baibolo ni mazgu ghakupelekeka na Ciuta. Kusambira Baibolo kukwenera kumovwirani kuti muŵe na cipulikano mu vinthu ivyo Ciuta wali kulayizga. Mukweneraso kugomezga kuti sembe ya Yesu yingamuponoskani.—Joshua 23:14; Milimo 4:12; 2 Timote 3:16, 17.
KUPHALIRA ŴANJI IVYO MWASAMBIRA MU BAIBOLO
8 Peneapo cipulikano cinu cikukura, cizamuŵa cinonono kuti muleke kuphalira ŵanji ivyo mwasambira. (Yeremiya 20:9) Muzamucicizgika comene kuti muphalire ŵanji vinthu vyakukhwaskana na Ciuta kweniso khumbo lake.—2 Ŵakorinte 4:13.
9 Mungamba kuŵaphalira mwaluso unenesko wa mu Baibolo ŵabali ŵinu, ŵanyinu, ŵazengezgani, ndiposo awo mukugwira nawo nchito. Mukuluta kwa nyengo, muzamunweka kuti mupharazgenge pamoza na Ŵakaboni ŵa Yehova. Para vili nthena, ŵani ŵakufwatuka kudumbiskana na Kaboni uyo wakumusambizgani Baibolo. Usange muli ŵakwenelera kuti mupharazgenge na mpingo, imwe na uyo wakumusambizgani Baibolo muzamukumana na ŵalara ŵaŵiri ŵa mpingo.
10 Kukumana uku kumovwiraninge kuti muŵamanye makora ŵalara ŵanyake ŵa mpingo awo ŵakuliska mskambo wa Ciuta. (Milimo 20:28; 1 Petros 5:2, 3) Usange ŵalara aŵa ŵawona kuti mukupulikiska ndiposo kugomezga visambizgo vikuru vya Baibolo, ndipo mukucita vinthu mwakukolerana na ivyo mwasambira, kweniso mukukhumba kuti muŵe yumoza wa Ŵakaboni ŵa Yehova, iwo ŵazamumuphalirani kuti ndimwe ŵakwenelera kuŵa mupharazgi wambura kubapatizika wa makani ghawemi.
11 Nyengo zinyake ŵalara ŵangawona kuti mukukhumbikwira kusintha mikhaliro na vizgoŵi vinyake mwakuti muŵe ŵakwenelera kupharazga makani ghawemi pamoza na mpingo. Ici cikusazgapo maluso ghanyake agho mukucita mwakubisa. Mwantheura, pambere mundalombe kuti muŵe mupharazgi wambura kubapatizika, mukwenera kulekerathu kwananga kukuru. Kwananga uku kukusazgapo uzaghali, uloŵevu, kweniso kumwa minkhwara ya kutimbanizga wongo.—1 Ŵakorinte 6:9, 10; Ŵagalatiya 5:19-21.
KULAPA NA KUSINTHA
12 Pambere mundaŵe ŵakwenelera kubapatizika, paliso vinandi vyakuti mucite. Mpositole Paulosi wakayowoya kuti: “Ng’anamukani [lapani], ndipo muwere, kuti viheni vyinu visisitike.” (Milimo 3:19) Kulapa kukung’anamura kujinyumwa cifukwa ca vinthu viheni ivyo munthu wakacitanga. Nchakwenelera comene kuti munthu wamanye kukhumbikwa kwa kulapa ku vinthu viheni ivyo wakacitanga. Nkhwakwenelera nanga kungaŵa kuti munthu wakayezgayezganga kuti ŵaŵe na mikhaliro yiwemi. Cifukwa wuli? Cifukwa nchakuti ŵanthu wose mbakwananga ndipo ŵakukhumbikwira Ciuta kuti waŵagowokere. (Ŵaroma 3:23; 5:12) Apo mukaŵa mundambe kusambira Baibolo, mukamanyanga yayi ivyo Ciuta wakukhumba. Pa cifukwa ici, kasi mwatenge mucitenge wuli vinthu mwakukolerana na khumbo lake? Mwantheura, kulapa nkhwakukhumbikwa.
13 Kulapa kukwenera kulongozgana na kusintha. Mukwenera kucita vinandi kuluska kujinyumwa waka. Mukwenera kulekerathu vinthu viheni ivyo mukacitanga kale, na kusimikizga kuti sono mucitenge vinthu ivyo ni viwemi. Mwantheura mukwenera kulapa na kusintha pambere mundabapatizike.
KUJIPELEKA KWA CIUTA
14 Paliso cinthu cinyake cakukhumbikwa ico mukwenera kucita pambere mundabapatizike. Mukwenera kujipeleka kwa Yehova Ciuta.
15 Para mukujipeleka kwa Yehova Ciuta kwizira mu lurombo, mukulayizga kuti mumuteŵeterenge na mtima winu wose kwamuyirayira. (Duteronome 6:15) Cifukwa wuli ŵanthu ŵakukhumba kuteŵetera Ciuta? Kuti tizgore fumbo ili, tiyelezgere kuti mwanalume wasonga mwanakazi. Peneapo wakuwona mikhaliro yiwemi ya mwanakazi uyo, citemwa cake cikukura. Mukuluta kwa nyengo, wangamuphalira kuti ŵatorane. Mbunenesko kuti para munthu wakutora, ndikuti wakusazgirapo udindo unyake. Kweni citemwa ndico cikupangiska kuti wacite cinthu cakuzirwa ici.
16 Para mwamumanya Yehova ndiposo mwamutemwa, citemwa cikumuciskani kuti mumuteŵetere na kumusopa na mtima wose. Waliyose uyo wakukhumba kulondezga Mwana wa Ciuta, Yesu Khristu, wakwenera ‘kujipata.’ (Marko 8:34) Tikujipata mwakuwoneseska kuti vinthu ivyo tikukhumba kucita vileke kutitondeska kupulikira Ciuta na mtima wose. Kucita khumbo la Yehova Ciuta kukwenera kuŵa cinthu cakuzirwa comene mu umoyo winu pambere mundabapatizike.—1 Petros 4:2.
KUMAZGA WOFI WAKUTI MUNGATONDEKA KUCITA MAKORA
17 Ŵanji wakukhumba yayi kujipeleka kwa Yehova cifukwa ca wofi. Ŵakopa kuti para ŵajipeleka kwa Ciuta, ŵazamweruzgika na iyo pa ivyo ŵacitanga. Ŵanyake ŵakopa kuti ŵangatondeka kucita ivyo Yehova wakukhumba, ndipo ŵangamukhuŵazga. Pa cifukwa ici wakughanaghana kuti nchiwemi kuleka waka kujipeleka kwa iyo.
18 Peneapo mukusambira kutemwa Yehova, muciskikenge kujipeleka kwa iyo na kuyezgayezga kucita vinthu mwakuyana na khumbo lake. (Mupharazgi 5:4) Para mwajipeleka, muŵenge ŵakunweka kuti “mwendenge kwakwenelera Fumu [Yehova] na kuyikondweska kosekose.” (Ŵakolose 1:10) Cifukwa cakuti mukumutemwa Ciuta, mughanaghanenge yayi kuti nchinonono kucita khumbo lake. Mwambura kukayika, namwe mukuzomerezga ivyo wakayowoya mpositole Yohane, uyo wakalemba kuti: ‘Kumutemwa Ciuta ncheneici, cakuti tisungilire malango ghake: ndipo malango ghake kuti ngazito cara.’—1 Yohane 5:3.
19 Kuti mukwenera kuŵa murunji yayi kuti mujipeleke kwa Ciuta. Yehova wakumanya ivyo mungakwaniska yayi, ndipo wakulindizga yayi kuti mucite vinthu ivyo mungatondeka kukwaniska. (Salmo 103:14) Wakukhumba kuti mucitenge makora, ndipo wamovwiraninge. (Yesaya 41:10) Mungaŵa na cigomezgo cose kuti, usange mukuthemba Yehova na mtima winu wose, iyo ‘tiwanyoroskenge nthowa zinu.’—Zintharika 3:5, 6.
LONGORANI KUJIPELEKA KWINU MWAKUBAPATIZIKA
20 Kughanaghanira vinthu ivyo tasambira kungamovwirani kuti mujipeleke kwa Yehova kwizira mu lurombo. Waliyose uyo wakutemwa nadi Ciuta ‘wakwenera kuzomera pakweru ciponosko.’ (Ŵaroma 10:10) Kasi mungacita wuli ici?
21 Mukwenera kuphalira mulaŵiliri wakulongozga wa mpingo winu kuti mukukhumba kubapatizika. Iyo wazamutuma ŵalara kuti ŵazakaweleremo namwe mafumbo ghanyake gha visambizgo vikuru vya Baibolo. Usange ŵalara aŵa ŵawona kuti muli wakwenelera kubapatizika, ŵazamumuphalirani kuti mungazakabapatizika pa ungano wakulondezgapo.* Nkhani yakulongosora ng’anamuro la ubapatizo yikudumbika pa nyengo iyi. Muyowoyi wakulomba ŵanthu awo ŵabapatizikenge kuti ŵazgore mafumbo ghaŵiri nga ni nthowa yakuti ‘wazomere pakweru’ cipulikano cawo.
22 Ubapatizo ndiwo ukulongora pakweru kuti mwajipeleka kwa Ciuta ndipo muli yumoza wa Ŵakaboni ŵa Yehova. Ŵanthu awo ŵakubapatizika ŵakubizgika mu maji, kulongora kuti ŵajipeleka kwa Yehova.
NG’ANAMURO LA KUBAPATIZIKA KWINU
23 Yesu wakayowoya kuti ŵalondezgi ŵake ŵazamubapatizika “mu zina la Ŵawiske na la Mwana na la mzimu mutuŵa.” (Mateyu 28:19) Fundo iyi yikung’anamura kuti munthu uyo wakubapatizika wakumanya mazaza gha Yehova Ciuta, na gha Yesu Khristu. (Salmo 83:18; Mateyu 28:18) Wakumanyaso makora nchito iyo mzimu utuŵa wa Ciuta ukucita.—Ŵagalatiya 5:22, 23; 2 Petros 1:21.
24 Ndipouli, ubapatizo kuti nkhubizgika waka mu maji yayi. Nchimanyikwiro ca cinthu cinyake cakuzirwa comene. Kubizgika mu maji cikung’anamura kuti mwafwa ku milimo yiheni iyo mukacitanga kale. Kuzuwuka mu maji cikung’anamura kuti sono muli ŵamoyo mwakuti mucitenge khumbo la Ciuta. Kumbukirani kuti, mwajipeleka kuti muteŵeterenge Yehova, ŵanthu cara nesi mawupu ghawo. Kujipeleka kwinu ndiposo ubapatizo nkhwamba waka kwa ubwezi winu na Ciuta.—Salmo 25:14.
25 Para munthu wabapatizika cikung’anamura kuti waponoskeka yayi. Mpositole Paulosi wakalemba kuti: Lutilirani ‘kufiska ciponosko ca mwaŵene na wofi na citenthe.’ (Ŵafilipi 2:12) Ubapatizo nkhwamba waka. Kweni mungajifumba kuti, kasi ningakhalira wuli mu kutemwa kwa Ciuta? Fumbo ili lizgorekenge mu cipaturo cakulondezgapo.
IVYO BAIBOLO LIKUSAMBIZGA
- Pa ubapatizo Wacikhristu, munthu wakubizgika yose mu maji, ŵakumumijira maji yayi.—Mateyu 3:16.
- Kuti munthu wabapatizike, cakwamba wakwenera kumanya unenesko wa mu Baibolo na kuŵa na cipulikano, kulapa, kusintha, na kujipeleka kwa Ciuta.—Yohane 17:3; Milimo 3:19; 18:8.
- Kuti mujipeleke kwa Yehova, mukwenera kujipata nga ni umo ŵanthu nyengo yakale ŵakacitira mwakuti ŵalondezge Yesu.—Marko 8:34.
- Ubapatizo ukung’anamura kufwa ku milimo yiheni iyo munthu wakacitanga kale, na kuŵa wamoyo mwakuti wacitenge khumbo la Ciuta.—1 Petros 4:2.
* Ubapatizo ukucitika nyengo zose pa maungano gha Ŵakaboni ŵa Yehova agha: Ungano wa dera, zuŵa la ungano wapadera na ungano wa cigaŵa.
Mafumbo
1. Cifukwa wuli nduna yikuru ya ku Etiyopiya yikalomba kuti yibapatizike?
2. Cifukwa wuli mukwenera kughanaghanira mwakupwelelera za kubapatizika?
3. (a) Kasi Yesu wakaŵaphalira vici ŵalondezgi ŵake? (b) Kasi ubapatizo Wacikhristu ukucitika wuli?
4. Kasi ubapatizo ukulongora vici?
5. (a) Ni cinthu wuli cakwamba ico munthu wakwenera kucita kuti waŵe wakwenelera kubapatizika? (b) Cifukwa wuli maungano gha mpingo ngakukhumbikwa?
6. Kuti muŵe ŵakwenera kubapatizika, kasi mukwenera kumanya vinthu vyose vya mu Baibolo?
7. Kasi kusambira Baibolo kukwenera kumupangiskani kucita vici?
8. Nchivici ico cizamupangiska kuti muphalirenge ŵanji ivyo muli kusambira?
9, 10. (a) Kasi mbanjani awo mungamba kuŵaphalira unenesko wa mu Baibolo? (b) Kasi mukwenera kucitaci kuti mupharazgenge pamoza na Ŵakaboni ŵa Yehova?
11. Kasi ni mikhaliro wuli iyo ŵanji ŵakwenera kuleka pambere ŵandambe kupharazga pamoza na mpingo?
12. Cifukwa wuli kulapa nkhwakukhumbikwa?
13. Kasi kusintha kukung’anamuraci?
14. Kasi mukwenera kucitaci pambere mundabapatizike?
15, 16. Kasi kujipeleka kwa Ciuta kukung’anamuraci, ndipo nchivici ico cikupangiska kuti munthu wajipeleke kwa Ciuta?
17. Cifukwa wuli ŵanthu ŵanyake ŵakukhumba yayi kujipeleka kwa Ciuta?
18. Nchivici ico cingamuciskani kuti mujipeleke kwa Yehova?
19. Cifukwa wuli mukwenera yayi kopa kujipeleka kwa Ciuta?
20. Cifukwa wuli mukwenera kumanya mwekha pera yayi kuti mwajipeleka kwa Yehova?
21, 22. Kasi ‘mungazomera wuli pakweru’ cipulikano cinu?
23. Kasi kubapatizika “mu zina la Ŵawiske na la Mwana na la mzimu mutuŵa” kukung’anamuraci?
24, 25. (a) Kasi ubapatizo ukung’anamuraci? (b) Ni fumbo wuli ilo likukhumbikwira kuzgoreka?
tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn