Chifukwa Wuli Ŵanthu Ŵanyake Ŵakulwara Panji Kuvimbirwa na Vyakurya?
Emily wakati: “Nkhati natora chakurya na kutaya mu mlomo, mbwenu nyengo yeneyiyo vinthu vikanangika. Mu mlomo mukamba kunyenyera, ndipo lulimi lukatupa. Nkhamba kuchita chidima kumaso ndipo nkhatondekanga kuthuta. Manyaŵiri ghakafuma fwapu mu mawoko na msingo. Nkhayezga kukhomezga, kweni nkhawona kuti nkhwenera kuchimbilira ku chipatala.”
ŴANTHU ŵanandi ŵakukondwa para ŵakurya chakurya. Kweni pali ŵanyake awo para ŵawona waka vyakurya vinyake mbwe mtima bii. Emily uyo wazunulika apa, nayo wali na suzgo lakuti vyakurya vinyake vikumupata. Suzgo ilo Emily wali nalo likuchemeka anaphylaxis, ndipo ndiheni chomene. Kweni ni vyakurya vyose yayi ivyo para munthu vyamupata wangwafwa navyo.
Malipoti ghakulongora kuti ŵanthu ŵanandi ŵakulwara panji kuvimbirwa na vyakurya. Kweni ukaboni ukulongora kuti pa ŵanthu awo ŵakughanaghana kuti vyakurya vinyake vikuŵapata, mbachoko waka awo ŵakachita kuphalirika na ŵachipatala.
Ntchivichi Chikuchitiska Kuti Munthu Chakurya Chimupate?
Dr Jennifer J. Schneider Chafen na ŵanyake ŵakalongosora kuti ŵanthu ŵali na maghanoghano ghakupambanapambana pa nkhani iyi. Kweni ŵakaswiri ŵanandi ŵakughanaghana kuti chivikiliro cha mu thupi ndicho chikuchitiska kuti vyakurya vinyake vipwetekenge ŵanthu para ŵarya.
Icho chikuchitika ntchakuti pulotini uyo wali mu vyakurya vinyake ndiyo wakwambiska suzgo. Chivikiliro cha mu thupi chikuwona nga pulotini uyu ni muheni. Sono para pulotini uyu wanjira mu thupi, chivikiliro cha thupi chikupanga msilikari wakuchemeka Immunoglobulin E (IgE) kuti walimbane na pulotini uyo thupi lamuwona nga ni muheni. Ntheura para munthu wazakaryaso chakurya chira, ŵasilikari ŵa mu thupi ŵara ŵakutumizga histamine.
Para vinthu vili makora waka, histamine wakovwira chomene kuti mu thupi chivikiliro chiŵe chikuru. Kweni pa vifukwa vyambura kumanyikwa, para ŵasilikari ŵa mu thupi (IgE) ŵatumizga histamine, mbwenu ŵanthu awo thupi lawo likutinkhana na pulotini munyake, ŵakwamba kusuzgika.
Ichi chikutovwira kupulikiska chifukwa icho nyengo zinyake munthu wangarya chakurya chachilendo makora waka kwambura suzgo, kweni para wazakaryaso chakurya chenechira mbwenu wakulwara nacho.
Ntchivichi Chikuchitiska Kuti Munthu Wavimbirwe na Chakurya?
Pali vyakurya vinyake ivyo vikumupata yayi munthu kweni wakuvimbirwa waka navyo. Mphambano njakuti chivikiliro cha mu thupi ndicho chikupangiska kuti munthu chakurya chimupate, apo munthu wangavimbirwa chifukwa cha umo chakurya chikugayikira mu thupi. Icho chikuchitika ntchakuti chakurya icho munthu warya chikutondeka kugayika, panji chifukwa chakuti mchere wakovwira pakugaya ngwakuchepa, panji chifukwa cha tunthu tunyake uto tuli mu chakurya. Munthu uyo wamwa mkaka unandi panji warya vyakurya vyamkaka wangavimbirwa usange thupi lake likutondeka kupanga mchere wakukwana wakuti ugaye shuga uyo wali mu mkaka.
Vimanyikwiro vyakuti munthu wavimbirwa vikuwoneka para munthu warya waka chakurya chanthena ichi. Chomene icho chikuchitiska mbunandi wa chakurya icho munthu warya. Para warya chichoko waka pakuŵavya suzgo, kweni para wajumphizga pachoko mbwenu suzgo wera. Ivi vikupambana chomene na umo vikuŵira para munthu chakurya chamupata, chifukwa nanga kangaŵa kachakurya kachoko waka kakunanga vinthu.
Kasi Vimanyikwiro Vyake ni Vichi?
Mungamanyira ivi kuti chakurya chamupatani: kunyenyera; manyaŵiri; kutupa pa chigolomiro, maso, panji lulimi; mseru; kubokora; kufumira; ndipo para vyafika paheni, BP yikukhira, chizgumbu, kupuzuka (kukomoka, kufenta), ndipo nyengo zinyake mtima ukuleka kugwira ntchito. Munthu wangakoleka na anaphylaxis ndipo wangafwa.
Chakurya chilichose chingamupata munthu. Kweni pali vyakurya vichoko waka ivyo vikutemwa kuŵapata ŵanthu. Vyakurya vyake ni ivi: mkaka, masumbi, somba, nkhara, skaŵa, soya, skaŵa zam’makuni, na tirigu. Munthu wa msinkhu uliwose chakurya chingamupata. Ukaboni ukulongora kuti nyengo zinandi vikwendera mu ndopa. Mwana uyo mupapi wake yumoza panji wose ŵaŵiri ŵali na suzgo ili, nayo wangasangika nalo. Kweni ŵana ŵanandi para ŵakura, vyakurya ivyo vikaŵapatanga vikuŵapataso yayi.
Vimanyikwiro vyakuti munthu wavimbirwa na chakurya ni vyakofya viŵi yayi. Munthu uyo wavimbirwa wangapulika munthumbo, nthumbo yikuti waka nduu, wakunanga mphepo na kugeya pafupipafupi, wakupulika ntchofu, mutu ukuŵinya, wakufuma viŵawu mu thupi, wakupulika kuvuka, panji wakuphumunthika waka. Vyakurya ivyo kanandi ŵanthu ŵakuvimbirwa navyo ni ivi: vyamkakamkaka, tirigu, moŵa, na vinyake ivyo kukuŵa yisiti.
Umo Mungamanyira Suzgo Ili na Wovwiri Wake
Usange mukughanaghana kuti vyakurya vinyake vikumupatani panji mukuvimbirwa navyo, mungachita makora kuluta ku chipatala. Kudumura waka mwekha kuti muli na suzgo ili yayi, na kuleka kurya vyakurya vinyake. Chifukwa ntchakuti nyengo zinyake mungajinora vyakurya ivyo ni vyakukhumbikwa mu thupi linu.
Chinthu chekha icho munthu uyo vyakurya vikumupata wangachita, nkhuleka waka kurya vyakurya ivyo. * Kweni usange suzgo linu ndikuru yayi, mungachita makora kuchepeskako vyakurya ivyo panji muryenge kamozakamoza. Nyengo zinyake, awo ŵakusuzgika ŵakulekerathu vyakurya ivyo ŵakuvikayikira, panji ŵakuleka dankha nyengo yichoko, kuyana na ukuru wa suzgo lawo.
Usange chakurya chikumupatani panji mukuvimbirwa nacho, mungakondwa kumanya kuti ŵanyinu ŵanandi awo ŵali na suzgo ili ŵamanya umo ŵangachitira nalo ndipo ŵakukondwa kurya vyakurya vyakupambanapambana.
^ ndime 19 Kanandi ku chipatala ŵakuti ŵanthu awo ŵakusuzgika chomene para chakurya chaŵapata ŵendenge na kachubu ka munkhwala wakuchemeka adrenaline (epinephrine) kuti ŵajilasenge para suzgo ili laŵasanga mwamabuchi. Ŵadokotala ŵanyake ŵakuti ŵana awo ŵakusuzgika na vyakurya vinyake ŵayeghenge panji kuvwara kachimanyikwiro kakulongora kuti ŵali na suzgo ili, kuti ŵasambizgi na ŵanthu ŵanyake ŵamanyenge.
tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn