Sumu 63 na Lurombo
lv cipaturo 14, ndime 10-14, mabokosi pa peji 164-165, na vyakusazgirapo pa peji 222-223 (Mamin. 30)
Kuŵazga Baibolo: Leviticus 21-24 (Mamin. 10)
Na. 1: Leviticus 23:1-14 (Mamin. 4 panji kucepera apa)
Na. 2: Cisambizgo Cakuti Ŵanthu Wose Ŵazamuponoskeka Ncha mu Malemba Yayi—rs-CN peji 94, ndime 3 (Mamin. 5)
Na. 3: Kasi Tingacita Wuli Mwamahara na Nyengo Yakuzomerezgeka Kuti Titemweke na Ciuta?—2 Kor. 6:2; Heb. 3:7, 8 (Mamin. 5)
Mamin. 10: Nozgekerani Upharazgi Wapadera mu Ogasiti. Pelekani thirakiti la Ni Nkhu Uko Tingasanga Mazgoro gha Mafumbo Ghakuzirwa Agho Tikujifumba? kwa wose awo ŵalije. Paŵe viyezgelero viŵiri. Cakwamba, longorani umo tingacitira pakugaŵira. Caciŵiri, longorani umo tingacitira para munthu wakukhumba kumanya vinandi. Londezgani sacizgo ilo lili pa peji 8. Ciskani wose kuti ŵazakagaŵireko mathirakiti agha.
Mamin. 5: Sangani Candulo na Kusanda Malemba Zuŵa na Zuŵa. Kudumbiskana. Fumbani ŵategherezgi kuti ŵayowoye nyengo iyo ŵakucitira lemba la zuŵa na candulo ico ŵasanga.
Mamin. 15: “Ivyo Vingatovwira Kuti Tiŵe Ŵaluso mu Uteŵeti—Kwambiska Nkhani na Cilato Cakuti Tipharazgire Ŵanthu Para Mwaŵi Wasangika.” Kudumbiskana. Paŵe ciyezgelero.
Sumu 107 na Lurombo
Cifukwa Wuli Nkhwakuzirwa? Para tikupharazga kunyumba na nyumba, nyengo zinyake ŵanthu tikuŵasanga yayi. Kweni kanandi tikusangana nawo para tili paulendo, para tikulindilira dokotala, ku msika, panyengo ya kupumura ku nchito panji ku sukulu, na malo ghanyake. Yehova wakukhumba kuti ŵanthu aŵa ŵapulike uthenga wa Ufumu. (1 Tim. 2:3, 4) Kuti tiŵapharazgire, tikwenera kwamba ndise kudumbiskana nawo.
Sabata yiliyose yezgani kudumbiskana na munthu na cilato cakuti mumupharazgire para mwaŵi wasangika.
Sumu 29 na Lurombo
lv cipaturo 14, ndime 15-19 na bokosi pa peji 167 (Mamin. 30)
Kuŵazga Baibolo: Leviticus 25-27 (Mamin. 10)
Na. 1: Leviticus 26:1-17 (Mamin. 4 panji kucepera apa)
Na. 2: Kasi Ŵanthu Wose Ŵazamuponoskeka?—rs-CN peji 95, ndime 1 (Mamin. 5)
Na. 3: Kasi Baibolo Likupambaniska Wuli Pakati pa Kuswera Dala Malango gha Kuzirwa kwa Umoyo na Ndopa na Kuswa Mwangozi?—lv peji 84, ndime 23-25 (Mamin. 5)
Mamin. 10: Tikucindikika Cifukwa ca Nkharo Yiwemi na Kuleka Kunjilirapo pa Ndyali. Kudumbiskana. Yafuma mu Buku Lapacaka la 2014, peji 120 na 149. Pemphani ŵategherezgi kuti ŵayowoyepo ivyo ŵasambirapo.
Mamin. 10: Kasi Muzamucitako Upayiniya Wakanyengo mu Ogasiti? Nkhani. Fumbani ŵapharazgi ŵaŵiri panji ŵatatu awo ŵakukhumba kuzakacita upayiniya wakanyengo mu Ogasiti nangauli mbalwari panji mbakutangwanika comene. Kasi ŵakucita vici pasono kunozgekera kuti ŵazakacite upayiniya wakanyengo? Fumbani mulaŵiliri wa uteŵeti kuti wayowoye ndondomeko ya maungano ghakunozgekera uteŵeti iyo mpingo wanozga mu Ogasiti.
Mamin. 10: “Kasi Yehova Wakuniwona Wuli?” Mafumbo na mazgoro.
Sumu 65 na Lurombo
1. Kasi Baibolo likuyana wuli na gilasi?
1 Kasi pa gilasi mukujilaŵiska kalinga? Taŵanandi tikujilaŵiska zuŵa lililose cifukwa likutovwira kuwona apo pali suzgo kuti tinozgepo. Baibolo lili nga ni gilasi. Mazgu gha Ciuta ghakutovwira kuwona umo mtima withu uliri. Yehova nayo wakulaŵiska mu mtima. (1 Sam. 16:7; Yak. 1:22-24) Mazgu gha Ciuta “ghakumanya kupanikizga maghanoghano na makhumbiro gha mtima.” (Heb. 4:12) Kasi kuŵazga Baibolo na kughanaghanirapo vingatovwira wuli kuti timanye ivyo tikwenera kusintha kuti tiŵe ŵapharazgi ŵaluso?—Sal. 1:1-3.
2. Kasi Baibolo lingatovwira wuli kuti tijisande?
2 Baibolo Lingamovwirani Nga Ni Gilasi: Nkhani za mu Baibolo izo zikuyowoya vya ŵateŵeti ŵakugomezgeka ŵa Yehova zikutovwira kumanya mikhaliro iyo wakutemwa. Davide wakaŵa wamwamphu pakuteŵetera Yehova. (1 Sam. 17:45, 46) Mwacikanga, Yesaya wakajipeleka kukapharazga mu cigaŵa cakusuzga. (Yes. 6:8, 9) M’malo mwa kuwona uteŵeti nga ni mphingo, Yesu wakawuwonanga nga nchakurya cifukwa wakatemwanga comene Ŵadada ŵake ŵakucanya. (Yoh. 4:34) Ŵakhristu ŵakwambilira ŵakapharazganga mwamwamphu, ŵakagomezga Yehova, na kuŵikapo mtima kuti ŵaleke kuwelera nyuma. (Mil. 5:41, 42; 2 Kor. 4:1; 2 Tim. 4:17) Ivyo ŵanthu aŵa ŵakacita vikutovwira kuti tijisande na cilato cakuti tiwone apo tingasintha kuti ticite makora uteŵeti withu.
3. Cifukwa wuli tikwenera kuzinazina yayi para tawona kuti pali vinthu vinyake ivyo tikwenera kusintha?
3 Citanipo Kanthu: Gilasi lingaŵa lambura nchito usange tikujilaŵiskapo waka kwambura kunozga apo pali suzgo. Tingalomba Yehova kuti watovwire kumanya apo pali suzgo na kucitapo kanthu. (Sal. 139:23, 24; Luka 11:13) Pakuti nyengo iyo yakhalako njicoko ndipo umoyo wa ŵanthu uli pangozi, tikwenera kuzinazina yayi. Kweni tikwenera citapo kanthu mwaluŵiro para tawona kuti pali vinthu vinyake ivyo tikwenera kusintha.—1 Kor. 7:29; 1 Tim. 4:16.
4. Kasi nchivici ico cikucitika para munthu wakulaŵiska mu Mazgu gha Ciuta na kucitapo kanthu?
4 Ivyo vili mu mtima ndivyo ni vyakuzirwa comene kwa Yehova kuluska umo munthu wakuwonekera kuwaro. (1 Pet. 3:3, 4) Kasi nchivici ico cikucitika para munthu wakulaŵiska mu Mazgu gha Ciuta na kucitapo kanthu? Wakuŵa “wakupulika na ciluwa cara, kweni wakucita mulimo,” ndipo ‘wakuŵa wakukondwa.’ (Yak. 1:25) Tiŵenge nadi ŵakukondwa kweniso ŵapharazgi ŵaluso cifukwa ‘tikuŵaliska ucindami wa Yehova nga ni magilasi.’—2 Kor. 3:18.
Sumu 15 na Lurombo
lv cipaturo 15, ndime 1-9 (Mamin. 30)
Kuŵazga Baibolo: Maŵazgo 1-3 (Mamin. 10)
Na. 1: Maŵazgo 3:21-38 (Mamin. 4 panji kucepera apa)
Na. 2: “Ŵanthu ŵa Mitundu Yose” Ŵazamuponoskeka—rs-CN peji 95, ndime 2 (Mamin. 5)
Na. 3: Kasi Dango la Ŵahebere na Ŵaroma Likatenge Ŵacitenge Wuli Para Munthu Watundura Munyake?*—Lev. 5:1; 24:11-14; Dute. 19:16-19; Mil. 23:30, 35 (Mamin. 5)
Mamin. 10: Kasi Mwanozgekera Masuzgo Agho Mwamukumana Nagho ku Sukulu? Kudumbiskana. Pemphani ŵategherezgi kuti ŵayowoye masuzgo agho ŵawukirano ŵithu ŵakukumana nagho ku sukulu. Longosorani umo ŵapapi ŵangagwiliskira nchito Webusayiti yithu na mabuku ghithu ghanyake kuti ŵawovwire ŵana ŵawo umo ŵangakacitira para ŵasangana na masuzgo ku sukulu. (1 Pet. 3:15) Sankhanipo suzgo limoza panji ghaŵiri, na kulongosorapo fundo zinyake zakovwira izo zili mu mabuku ghithu. Pemphani ŵategherezgi kuti ŵayowoyepo ivyo vikaŵawovwira kuti ŵapharazgenge ku sukulu.
Mamin. 10: Kufumba Mulembi. Kasi mulembi pa mpingo wakucita milimo wuli? Kasi ŵalaŵiliri ŵa magulu na ŵapharazgi ŵangamovwirani wuli kuti mutumizge luŵiro lipoti ku ofesi kweniso kuti liŵe lambura kubudika? Kasi lipoti lambura kubudika likovwira wuli ŵalara, mulaŵiliri wa dera, na ŵabali ŵa ku ofesi kuti ŵapeleke wovwiri uwo ukukhumbikwa?
Mamin. 10: “Yezgani Zinchimi—Zefaniya.” Mafumbo na mazgoro.
Sumu 70 na Lurombo
Ivyo Tikwenera Kukumbuka pa Ungano wa Cigaŵa wa 2014
▪ Nyengo ya Ungano: Sumu zaving’wenyeng’wenye zizamwamba 8:20 mulenji mazuŵa ghose ghatatu. Para sumu izi zayamba, tose tizakakhale pasi. Zuŵa lakwamba na laciŵiri, ungano uzamumara 3:55 mise, ndipo zuŵa lacitatu uzamumara 2:50.
▪ Maungano gha Mitundu Yose: Mu vyaru vinyake mwamucitikira maungano gha mitundu yose. Usange ŵapharazgi ŵangaluta ku ungano wa mitundu yose kwambura kucemeka, mbwenu malo ghakukhala ghamucepa. Usange mungakwaniska yayi kuluta ku ungano wa cigaŵa uwo mpingo winu ulutenge, kuluta ku ungano wa mitundu yose yayi.
▪ Malo Ghakwimikapo Vyakwendera: Pazamuŵa malo ghakukwana ghakwimikapo magalimoto na njinga. Tikupempha ŵeneko ŵa magalimoto na njinga kuti ŵazakapulikire ŵalinda awo ŵazamuŵa pa malo agha. Ŵazakawoneseske kuti ŵakiya galimoto panji njinga zawo pambere ŵandalute kukakhala pasi.
▪ Kusunga Malo: Para mwafika pa ungano, lekani kucimbilira kukhala pa malo agho mukutemwa cifukwa ca kopa kuti ŵanyinu ŵangakhalapo. Usange tili na mtima wakughanaghanira ŵanji, tizamupenja vithu pera yayi. Para tikucita nthena, awo ŵakutiwona ŵamanyenge kuti ndise Ŵakhristu ŵaunenesko ndipo ŵalumbenge Ciuta. (Yoh. 13:34, 35; 1 Kor. 13:4, 5; 1 Pet. 2:12) Mungazakasunga malo gha awo mukwenda nawo mu galimoto yinu, awo mukukhala nawo na awo mukusambira nawo Baibolo. Pali malo agho ghasungikira ŵacekuru na ŵalwari. Pakuti malo agha ngacoko, Ŵanji ŵangakhalangapo cara. Ŵangakhalapo pekha para ŵakupwelelera awo ŵali pa malo agha.
▪ Cakurya ca Muhanya: Muzakayeghe cakurya ca muhanya m’malo mwa kuzakafumapo pa malo gha ungano kuti mukapenje cakurya. Mungazakayegha chipisi, mpunga, mboholi, mayawu, na vyakumwa. Moŵa ukuzomerezgeka yayi pa malo gha ungano.
▪ Vyakupeleka: Tikulongora kuti tikuwonga ivyo vyanozgeka pa ungano para tikupeleka vyawanangwa ivyo vikovwira pa nchito ya pa caru cose. Usange munthu wakukhumba kupeleka ceke pa ungano wa cigaŵa, wazakalembe pa ceke kuti ndalama zipelekeke ku “Association of Jehovah’s Witnesses of Malawi.”
▪ Munkhwala: Usange mukumwa munkhwala cifukwa ca suzgo linyake, mukwenera kuwoneseska kuti mwayegha wakukwana, cifukwa pazamuŵavya pa malo gha ungano. Awo ŵakujilasa nyerete ya munkhwala wa shuga ŵakwenera kupwelelera uko ŵakutaya tuvisulo uto ŵajilasira. Ŵangatayanga mu nkhando panji mu mabini gha pa malo gha ungano yayi nesi uko ŵakugona.
▪ Ngozi: Mukwenera kuwoneseska kuti mugege ngozi cifukwa ca kutelemuka panji kukhuŵara. Caka cilicose ngozi zikucitika cifukwa ca skapato, comenecomene za hilu yitali. Nchiwemi kuvwara skapato zifupi izo mungenda nazo makora palipose.
▪ Awo Ŵali na Suzgo la Kupulika: Ungano uzamung’anamulika mu ciyowoyero ca mawoko pa maungano agho ghazamucitikira ku Blantyre, Kasungu, Lilongwe, Luchenza, Magawa, Mkanda, Mangochi, Mzuzu, Mnadzi, Nchalo, Nkhata Bay, Songani na malo ghanyake. Pa maungano agha, pazamuŵa cipharazgo cakukhwaskana na nkhani iyi pa zuŵa lakudanga la ungano, cigaŵa ca mulenji.
▪ Vyakuphakaphaka: Nchiwemi kucepeskako vyakuphakaphaka panji perefyumu. Ŵabali na ŵadumbu ŵanyake thupi lawo likukolerana yayi na sungu lankhongono comene.—1 Kor. 10:24.
▪ Fomu ya Weleraniko kwa Munthu Uyu (S-43): Muzakalembe mazina gha awo ŵakukhumba kumanya vinandi para mwaŵapharazgira pa nyengo ya ungano pa fomu ya Weleraniko kwa Munthu Uyu. Mafomu agho muzamulemba muzakapeleke ku dipatimenti ya Mabuku panji mukapeleke kwa mulembi wa mpingo winu para mwawera ku ungano.
▪ Resitiranti: Nkharo yithu yikwenera kucindika Yehova para tili mu resitiranti. Tikwenera kuvwara malaya agho ghakwenera Mkhristu.
▪ Selufoni: Muzakacune foni yinu kuti yizakaleke kutimbanizga ŵanthu.
▪ Kutepa: Lekani kujoyina nthambo za wayilesi ya kaseti ku magesi gha pa malo gha ungano panji ku vyakukuzgira mazgu. Para muzamutepa, kuzakatimbanizga ŵanyinu yayi.
▪ Kujambura Vithuzithuzi: Usange muzamujambura vithuzithuzi pa nyengo ya ungano, kamera yinu yizakaleke kumulika pakujambura.
▪ Uteŵeti Wakujipeleka: Usange mukukhumba uteŵeti uwu, muzakalute ku Dipatimenti ya Uteŵeti Wakujipeleka. Ŵana awo ŵandakwaniske vilimika 16 nawo ŵangateŵetera usange ŵagwilirenge lumoza na mupapi wawo panji mulara waliyose uyo wazomerezgeka na mupapi wawo.
Kucemera Ŵanthu ku Ungano
1. Kasi tizamwamba pawuli kucemera ŵanthu ku ungano wa cigaŵa wa 2014?
1 Usange pakunozgera cakurya ŵabali panji ŵabwezi ŵinu mwamalirapo nkhongono na ndalama zinandi, mukukondwa pakuŵacema. Mwakuyana waka, pakaŵa nchito yikuru comene pakunozga cakurya cauzimu ico cizamuŵa pa ungano wa cigaŵa wa 2014. Tizamwamba kucema ŵanthu para kwakhala sabata zitatu kuti ungano ucitike. Kasi nchivici ico cizamuticiska kuti ticemereko ŵanji ku ungano?
2. Kasi nchivici ico cizamuticiska kuti ticemereko ŵanji ku ungano?
2 Tizamuciskika kuti ticemereko ŵanji ku ungano wa cigaŵa para tikughanaghanira vyandulo ivyo tikusanga kufuma ku cakurya cauzimu ico Yehova wakutipa pa maungano agha. (Yes. 65:13, 14) Tikweneraso kukumbuka kuti tikuphyoka pawaka yayi para tikucemera ŵanthu ku ungano wa cigaŵa. Ŵanthu ŵanyake awo tizamuŵacema ŵazamwiza. Kweni kwali ŵanthu ŵazamwiza kwali yayi, Yehova wazamulumbika cifukwa ca ivyo tizamucita pakucemera ŵanthu ku ungano.—Sal. 145:3, 7; Uvu. 22:17.
3. Kasi tizamucita wuli pakugaŵira tumapepara?
3 Wupu wa ŵalara ukwenera kuwona umo mpingo ungacitira kuti ugaŵire cigaŵa cikuru tumapepara twakucemera ŵanthu ku ungano. Ukweneraso kuwona usange ŵapharazgi ŵangaleka tumapepara panyumba apo ŵandasangepo munthu panji kugaŵira ku malo uko kukusangika ŵanthu ŵanandi. Para mukugaŵira tumapepara utu pa Cisulo na pa Sabata, mungagaŵiraso magazini apo mphakwenelera. Usange Cisulo cakwamba ca mwezi cizamukwana pa nyengo iyo tizamugaŵira tumapepara utu, tizakagaŵire tumapepara m’malo mwa kwambiska masambiro gha Baibolo. Para ticemerengeko ŵanthu ŵanandi ku ungano kuti ŵakarye nase cakurya cauzimu ico Yehova watinozgera, tizamuŵa ŵakukondwa comene.
[Mafumbo]
1. Kasi vinthu vikaŵa wuli apo Zefaniya wakaŵa nchimi, ndipo tikusambirapo vici?
1 Ca m’ma 600 B.C.E., Ŵayuda ŵakasopanga Baala pakweru. Amoni, Fumu yiheni, wakaŵa kuti wakomeka waka, ndipo Yosiya ndiyo wakawusanga. (2 Mid. 33:21–34:1) Pa nyengo iyi, Yehova wakatuma Zefaniya kuti wapharazge uthenga wa ceruzgo. Nangauli Zefaniya wakaŵa wa mu nyumba yacifumu ku Yuda, kweni wakayowoya mwambura kubisa uthenga wa Yehova wakususka mafumu gha Ciyuda. (Zef. 1:1; 3:1-4) Nase tili ŵacikanga nga ni Zefaniya, ndipo tikukana kuti ŵabali ŵithu ŵatitondeske kusopa Yehova. (Mat. 10:34-37) Kasi Zefaniya wakapharazga uthenga wuli, ndipo cikacitika nchivici?
2. Kasi tikwenera kucitaci kuti tizakabisike pa zuŵa la ukali wa Yehova?
2 Penjani Yehova: Ni Yehova pera uyo wangatiponoska pa zuŵa la ukali wake. Lekani Zefaniya wakaciska Ŵayuda kuti ŵapenje Yehova, urunji, na kuzika pambere nyengo yindamare. (Zef. 2:2, 3) Ndimo viliri mazuŵa ghano. Nga umo Zefaniya wakacitiranga, tikuciska ŵanthu kuti ŵapenje Yehova. Kweni nase tikwenera kucitapo kanthu. Tikwenera kufwilirapo kuti tileke “kuwelera nyuma kufumako kwa Yehova.” (Zef. 1:6) M’malo mwake, tikupenja Yehova mwa kusambira Mazgu ghake na kumulomba kuti watilongozge. Tikupenja urunji para tikuŵa na nkharo yiwemi. Tikupenja kuzika para tikupulikira na kulondezga ulongozgi wakufuma ku gulu la Yehova.
3. Cifukwa wuli tikwenera kuŵa na maghanoghano ghawemi para tikupharazga?
3 Ŵanji Ŵakapulikira: Ŵanji ŵakacitapo kanthu ŵati ŵapulika uthenga wa Zefaniya. Yumoza wawo wakaŵa Yosiya uyo wakamba kupenja Yehova wacali msepuka. Wakawuskamo vikozgo mu caru. (2 Mid. 34:2-5) Nangauli mazuŵa ghano mbuto za Ufumu zikuseŵeka mumphepete mwa nthowa, pa malo gha jalawe, panji pakati pa minga, kweni zinyake zikuseŵeka pa dongo liwemi na kupambika vipambi. (Mat. 13:18-23) Tili na cigomezgo kuti Yehova walutilirenge kutitumbika apo tikulutilira kuseŵa mbuto za Ufumu.—Sal. 126:6.
4. Cifukwa wuli tikwenera ‘kulindilira Yehova’?
4 Ŵayuda ŵanyake ŵakaghanaghananga kuti Yehova wacitengepo cilicose yayi. Kweni Yehova wakati zuŵa lake likaŵa pafupi. (Zef. 1:12, 14) Ŵekha awo ŵakamugomezganga ndiwo ŵakapona. (Zef. 3:12, 17) Apo ‘tikulindilira Yehova,’ mphanyi tateŵetera Ciuta mwakukondwa na Ŵakhristu ŵanyithu.—Zef. 3:8, 9.
Sumu 61 na Lurombo
lv cipaturo 15, ndime 10-17 na bokosi pa peji 177 (Mamin. 30)
Kuŵazga Baibolo: Maŵazgo 4-6 (Mamin. 10)
Na. 1: Maŵazgo 4:17-33 (Mamin. 4 panji kucepera apa)
Na. 2: Kasi Baibolo Likuti Ŵanthu Ŵanyake Ŵazamuponoskeka Yayi?—rs-CN peji 95, ndime 3, mpaka peji 96, ndime 2 (Mamin. 5)
Na. 3: Cifukwa Wuli Yehova Wazamweruzga Ŵatesi?—lv peji 137, ndime 11-12 (Mamin. 5)
Mamin. 10: Kugaŵira Magazini mu Ogasiti. Kudumbiskana. Yezgelerani umo tingacitira kuti tigaŵire munthu magazini para tikucita upharazgi wapadera pa Cisulo na pa Sabata. Londezgani masacizgo agho ghali pa peji ili. Kufuma apo, fumbani ŵategherezgi mafumbo agha: Cifukwa wuli tikwenera kugaŵira magazini pa Cisulo na pa Sabata apo mphakwenelera mu Ogasiti? Ni mphani apo pangaŵa pakwenelera kugaŵira magazini?
Mamin. 10: Ivyo vikukhumbikwa pa mpingo.
Mamin. 10: Kasi Tikacita Wuli? Kudumbiskana. Pemphani ŵategherezgi kuti ŵayowoyepo vyandulo ivyo ŵasanga na nkhani yakuti “Ivyo Vingatovwira Kuti Tiŵe Ŵaluso mu Uteŵeti—Kwambiska Nkhani na Cilato Cakuti Tipharazgire Ŵanthu Para Mwaŵi Wasangika.” Fumbani ŵategherezgi kuti ŵayowoyepo vinthu viwemi ivyo vikaŵacitikira.
Sumu 75 na Lurombo
“Sungilirani Makhaliro Ghinu Ghawemi Pakati pa Mitundu”
1. Cifukwa wuli tikwenera kuŵa na nkharo yiwemi pa ungano wa cigaŵa?
1 Ŵanthu ŵakutimanya para tili na ungano wa cigaŵa. Ipo nkharo yithu yikwenera kukolerana na Ciuta uyo tikusopa. (Lev. 20:26) Nkharo yithu, vyakuvwara vithu, na umo tikujitozgera, vikwenera kulongora kuti ndise Ŵakhristu ŵaunenesko. Kasi para tili pa ungano wa cigaŵa ‘tingasungilira wuli makhaliro ghawemi pakati pa mitundu’ na kucindika Ŵadada ŵithu ŵakucanya?—1 Pet. 2:12.
2. Kasi pa ungano wa cigaŵa tikwenera kulongora mikhaliro wuli?
2 Longorani Mikhaliro Yacikhristu: Citemwa ico tikulongorana na umo tikucitira na “ŵakuwaro,” vikupambana comene na umo caru cikucitira. (Kol. 3:10; 4:5; 2 Tim. 3:1-5) Tikwenera kuŵa ŵakuzikira pakucita vinthu na awo ŵakugwira nchito ku resitiranti na kulikose uko tili, nanga ni para vinthu vyabudika. Kweniso tikwenera kuŵawonga cifukwa ca ivyo ŵaticitira.
3. Kasi ŵapapi ŵakukumbuskika vici, ndipo cifukwa wuli?
3 Ŵapapi ŵakwenera kupwelelera ŵana ŵawo para ŵali pa malo gha ungano, ku resitiranti, panji uko ŵakugona. (Zinth. 29:15) Bwana wa resitiranti yinyake wakaphalira mbumba yinyake kuti: “Tikumutemwani mwa ŵanthu imwe. Ŵana ŵinu ŵali na nkharo yiwemi. Ŵanchito wose pano ŵakuyowoya vya imwe, ndipo tingatemwa kuti mwizenge sabata yiliyose.”
4. Cifukwa wuli tikwenera kuvwara makora para tili pa ungano wa cigaŵa?
4 Kuvwara Makora: Pa ungano wa cigaŵa tikwenera kuvwara makora, nga umo caru cikucitira yayi. (1 Tim. 2:9) Tikweneraso kuvwara makora panyengo yakupumura panji para tamutembeya. Usange ndimo ticitirenge, ticitenge soni yayi kuvwara baji panji kupharazga para mwaŵi wasangika. Para tizamuvwara makora na kulongora nkharo yiwemi pa ungano wa cigaŵa wa 2014, vingazakawovwira kuti ŵanthu ŵanyake ŵazomere uthenga withu. Kweniso tizamukondweska Yehova.—Zef. 3:17.
[Mafumbo]
▪ Mabuku ghakugaŵira mu Julayi: Maburosha agha: Ciuta Wakutiphalira Uthenga Uwemi!, Tegherezgani kwa Ciuta na Kuŵa Ŵamoyo Kwamuyirayira, Kasi Ciuta Wakutipwelelera Nadi? panji Mungaŵa Bwezi la Ciuta! Ogasiti: Tizamuŵa na upharazgi wapadera wakugaŵira thirakiti liphya lakumanyiska ŵanthu za Webusayiti ya jw.org. Seputembala na Okutobala: Magazini gha Gongwe la Mulinda na Galamukani!
▪ Tikumukumbuskani kuti mu sabata ya ungano wa cigaŵa mukwenera kucitika maungano gha mpingo yayi. Ici cikovwira ŵabali na ŵadumbu kunozgekera ungano. Kweniso, muzakasinthe nkhani za mu ungano wa uteŵeti para kwakhala sabata yimoza kuti ungano wa cigaŵa ucitike mu dera linu. Ivi vili nthena kuti muzakadumbiskane nkhani izi: “Sungilirani Makhaliro Ghinu Ghawemi Pakati pa Mitundu,” “Kucemera Ŵanthu ku Ungano,” na “Ivyo Tikwenera Kukumbuka pa Ungano wa Cigaŵa wa 2014” izo zili mu Uteŵeti Withu wa Ufumu wuno. Kweniso, mu sabata iyi (kung’anamura para kwakhala sabata yimoza kuti ungano ucitike) muzakaweleremo kalata iyo yikuyowoya vya kucita vinthu mwakupwelelera kuti tileke kucita ngozi pa maungano, ya Ogasiti 3, 2013. Para pajumpha mwezi umoza panji yiŵiri kufuma apo mukacitira ungano wa cigaŵa, pa cigaŵa ca ivyo vikukhumbikwa pa mpingo muzakadumbiskane fundo izo mukasambira pa ungano izo mukuwona kuti zingaŵa zakovwira mu upharazgi.
“Para mwamupa thirakiti, yowoyani kuti: “Tikupeleka kapepara aka pa caru cose. Kinu aka.”
Usange mukuleka thirakiti panyumba apo palije munthu, ŵikani pa malo apo ŵanthu ŵanyake ŵangaliwona yayi.
Usange munthu wakukhumba kumanya vinandi, mungamufumba fumbo ilo lili pa peji lakwamba kuti mumanye maghanoghano ghake. Julani thirakiti na kuŵazga Salmo 119:144, 160. Muphalirani kuti kapepara aka kakuyowoya vya Webusayiti yithu iyo yingamovwira kusanga mazgoro gha mafumbo gha mu Baibolo. Usange wali na nyengo, mungamulongora vidiyo yakuti N’chifukwa Chiyani Tiyenera Kuphunzira Baibolo? Pambere mundalute, mulongorani mafumbo ghatatu agho ghali paumaliro wa kapepara aka na kumufumba kuti wasankhepo ilo wakwenjerwa nalo comene. Panganani zuŵa ilo mwamuweraso kuti muzakazgore fumbo ilo wasankha. Pakuzgora fumbo ili, muzakagwiliskire nchito Webusayiti ya jw.org. Para mwawelerako, kuti musange zgoro la fumbo ilo wakasankha, lutani pa mutu wakuti ZIMENE BAIBULO LIMAPHUNZITSA > KUYANKHA MAFUNSO A MU BAIBULO.
Usange mukugaŵiraso tumapepara twakucemera ŵanthu ku ungano wa cigaŵa, muzakagaŵirenge tose tuŵiri. Kweni muzakasazgirengepo kuti: “Namupaniso kapepara kakumucemerani ku ungano.”
Apo mphakwenelera, pa Cisulo na pa Sabata mungayowoya ivi pakugaŵira magazini: “Tikukhumba kumupaniso magazini. Magazini iyi ya Gongwe la Mulinda yikuzgora fumbo ili: “Kasi Ciuta wakumughanaghanirani?”
Apo mphakwenelera, pa Cisulo na pa Sabata mungayowoya ivi pakugaŵira magazini: “Tikukhumba kumupaniso magazini. Magazini iyi ya Galamukani! yikuzgora fumbo ili: “Kasi mungacita wuli kuti muŵe pa mtende para mwayambana na munyinu?”
1 2 3 4 5 6 7 8
^ ***sn sumu 63 Mugomezgeke Nyengo Zose***
Sumu 63
Mugomezgeke Nyengo Zose
(Salmo 18:25)
1. M’gomezgeke kwa Yehova,
Na kutemwana nadi.
Pakuti tajipeleka,
Timanye dango lake.
Fundo zake zikovwira,
Tikumupulikira.
Ngwakugomezgeka nadi.
Timulekenge cara.
2. M’gomezgeke ku ŵabali,
Kuŵa nawo mu suzgo.
Tingaŵatayanga cara,
Tiŵenge ŵalusungu.
Tikucindika ŵabali,
Kufumira mu mtima
Baibolo litizenge;
Tilekanenge cara.
3. M’gomezgeke ku ŵalara,
Ŵakutidangilira.
Para ŵakutilongozga,
Mphanyi tapulikira.
Yehova watitumbike
Tiŵenge ŵakukhora.
Para tikugomezgeka,
Tiŵenge ŵa Yehova.
(Wonaniso Sal. 149:1; 1 Tim. 2:8; Heb. 13:17.)
^ ***lv pp. 165-168 Muŵe Ŵakugomezgeka mu Vinthu Vyose***
KUGOMEZGEKA MU MPINGO
10 Kuwungana pamoza na Ŵakhristu ŵanyithu kukutipa mwaŵi ukuru wakuti tiŵe ŵakugomezgeka. Nga umo tikasambilira mu Cipaturo 12, tikwenera kuŵa maso na umo tikugwiliskilira nchito lulimi lwithu, comenecomene pakati pa ŵabali na ŵadumbu ŵithu ŵauzimu. Nkhani yiwemi waka yingatambiska kusesa. Para tikuwerezgapo nkhani yambura ukaboni, ndikuti tikovwira kuthandazga utesi, ntheura tikwenera kuŵa maso na mulomo withu. (Zintharika 10:19) Kweni nyengo zinyake tingamanya kuti nkhani yinyake njaunenesko, kweni cikung’anamura kuti tiyiyowoyenge yayi. Mwaciyelezgero, nkhani yingaŵa kuti yikutikhwaska yayi, panji cingaŵa cakwenelera yayi kuyiyowoya. (1 Ŵatesalonika 4:11) Ŵanthu ŵanyake ŵakuwona munthu wamutonyoro nga ni munthu uyo wakubisa kanthu yayi. Kweni mazgu ghithu ghakwenera kuŵa ghakukondweska ndiposo ghakulongora lusungu nyengo zose.—Ŵakolose 4:6.
11 Nchakuzirwa comene kuti tiŵenge ŵakugomezgeka kwa awo ŵakulongozga mu mpingo. Ŵanji awo ŵacita kwananga kukuru ŵakusazgirako suzgo mwa kuyezga kubisa ndipo ŵakupusika ŵalara para ŵakuŵafumba. Ŵanthu aŵa ŵakwamba nanga nkhuŵa na umoyo wa paŵiri, kujilongora nga ŵakuteŵetera Yehova uku ŵakucita zakwananga zikuru. Kucita nthena kukupangiska kuti cilicose ico munthu wakucita ciŵenge utesi wekhawekha. (Salmo 12:2) Ŵanji ŵakuphalira ŵalara unenesko ucoko waka na kubisa vigaŵa vyakukhumbikwa. (Milimo 5:1- 11) Kuleka kugomezgeka kwa mtundu uwu kanandi kukwamba cifukwa ca kugomezga mautesi agho Satana wakukhuŵilizga.—Wonani bokosi lakuti “Mautesi gha Satana Pakuyowoya za Kwananga Kukuru,” pa mapeji 164 na 165.
12 Nchakukhumbikwaso kuti tiŵenge ŵakugomezgeka ku gulu la Yehova para tikuzgora mafumbo pa mafomu. Mwaciyelezgero, para tikulemba maora gha mu uteŵeti wa m’munda, tikupwelelera kuti tileke kuteta. Kweniso, para tikulemba mafomu gha kufumbira uteŵeti unyake, tikwenera kuteta yayi za umoyo withu panji cilicose cakukhwaskana na ise.—Zintharika 6:16-19.
13 Tingalongoraso kuti tili ŵakugomezgeka ku ŵasopi ŵanyithu pa nkhani za bizinesi. Nyengo zinyake ŵabali na ŵadumbu ŵangacitira pamoza bizinesi. Ŵakwenera kupwelelera kuti ŵaleke kusazga nkhani za bizinesi na nkhani zakukhwaskana na kusopera lumoza pa Nyumba ya Ufumu panji kunjira mu uteŵeti. Nyengo zinyake mbali wangalemba nchito mbali panji mudumbu. Para talemba nchito ŵabali panji ŵadumbu, tikwenera kupwelelera kuti tigomezgekenge, kuŵalipira pa nyengo yake, kuleka kuŵakhuluka, na kuŵapa vyandulo vyose ivyo tikapangana panji ivyo dango likuyowoya. (1 Timote 5:18; Yakobe 5:1-4) Mwakuyana waka, para tili kunjira nchito kwa mbali panji mudumbu, tikucita nchito yose mwakuyana na malipiro agho tikapangana. (2 Ŵatesalonika 3:10) Tikulindizga cara kuti watipambaniskenge na ŵanchito ŵanyake cifukwa cakuti tikusopera lumoza, nga ni para wali nase na ngongoli ya mazuŵa ghakupumulira, vinthu vinyake vyakwenera kuti watipe, panji vinthu vinyake ivyo vikupelekeka yayi kwa awo tikugwira nawo nchito.—Ŵaefeso 6:5-8.
14 Wuli usange Ŵakhristu ŵakukhumba kucitira pamoza bizinesi panji kukongorana ndalama? Baibolo likuyowoya fundo yakukhumbikwa ndiposo yakuzirwa comene yakuti tikwenera kulemberana. Mwaciyelezgero, apo Yeremiya wakagura munda, ŵakalemberana makope ghaŵiri, pakaŵa ŵakaboni, ndipo ŵakasunga makora makope agha. (Yeremiya 32:9-12; wonaniso Genesis 23:16-20.) Para tikucita bizinesi pamoza na ŵasopi ŵanyithu, kulemberana, kusayinirana, na kucemerapo ŵakaboni kukulongora kuti tikuleka kugomezgana yayi. Kweni kukovwira kuti paleke kuŵa kupindikana, kukhuŵazgana, ndiposo kugazgana. Ŵakhristu wose awo ŵakucitira pamoza bizinesi ŵakwenera kukumbuka kuti palije bizinesi iyo yikwenera kutimbanizga umoza ndiposo mtende mu mpingo.—1 Ŵakorinte 6:1-8.
^ ***sn sumu 45 Limbikirani!***
Sumu 45
Limbikirani!
(Ŵahebere 6:1)
1. Limbikirani, muŵe ŵakukhwima!
Khumbo la Ciu-ta ndakuti tiŵe ŵaluso.
Citani makora mu uteŵeti,
Ciu-ta watumbikenge.
Pali nchito ya ŵanthu wose.
Ni iyo Yesu wakacita.
Thembani Yehova kuti mukhore,
Kukhozgera urunji.
2. Limbikirani kupanikizgira!
Pharazgani makani ghawemi ku ŵanthu.
Tose pamoza tilumbe Yehova,
Kwenda nyumba na nyumba.
Ŵalwani ŵakuyezga kofya.
Kopa ca, wose ŵapulike
Makani ghakuti Ufumu wiza.
M’sambizge unenesko.
3. Limbikirani, muwelerengeko,
Kuzgani maluso, pali nchito yinandi.
Mzimu wa Ciuta umuciskani.
Muŵenge ŵacimwemwe.
Temwani awo mukupenja.
Lutizgani kuwelerako.
Ŵavwirani kukura mwauzimu,
Unenesko uŵale.
(Wonaniso Fil. 1:27; 3:16; Heb. 10:39.)
^ ***sn sumu 107 Zaninge ku Lupiri lwa Yehova***
Sumu 107
Zaninge ku Lupiri lwa Yehova
(Yesaya 2:2-4)
1. Mwinuke m’laŵiske,
Ku lupiri lutali.
Yehova watumphuska lwake
Mhanyauno.
Ŵanthu ŵawungana,
Kufuma kosekose,
Ŵakucemana kuti,
‘Zani msope Ciu-ta.’
Sono ndiyo nyengo
Yakuti mcoko waŵe mtundu.
Apo tikukura,
Ciuta wakutitumbika.
Mizinda yikwiza,
Yazomera muwuso.
Yikuwukoleska
Kwambura kuwutaya.
2. Yesu walangura
Mlimo wa kupharazga.
Makani gha Ufumu
Ghafika ku wose.
Khristu wakuwusa,
Wati wose ŵamlonde.
Awo mbakuzika
Ŵapulikira Ciu-ta.
Nako nkhukondweska!
Mzinda ukuru ukukura
Tose tikovwira,
Kuti ŵamumanye Yehova.
Titumphuske mazgu,
Mwakuti ŵapulike,
‘Zaninge ku lupiri,
Lwamuyirayira.’
(Wonaniso Sal. 43:3; 99:9; Yes. 60:22; Mil. 16:5.)
^ ***sn sumu 29 Kwenda mu Urunji***
Sumu 29
Kwenda mu Urunji
(Salmo 26)
1. Neruzgani, Yehova Ciuta;
Nkhumugomezgani nkhwenda mu urunji.
Nisandani, ndipo muniyezge;
Muniyenge ine, kuti m’nitumbike.
2. Nkhukana ŵakutinkha une-ne-sko.
Nkhutinkha kukhala na ŵanthu ŵaheni.
Kuwuskamo umo-yo wane yayi;
Pamoza na ŵavimbundi na ŵambembe.
(Korasi)
3. Nkhutemwa kuŵa mu nyumba yinu.
Nkhutemwa kusopa kwakupatulika.
Nendendeke pa jochero linu,
Mazgu ghakuwonga nithuwuske m’caru.
(Korasi)
(KORASI)
Kweni ine, Naŵikapo mtima
Kwenda mu urunji Kwamuyirayira.
(Wonaniso Sal. 25:2.)
^ ***lv pp. 168-170 Muŵe Ŵakugomezgeka mu Vinthu Vyose***
KUGOMEZGEKA MU CARU
15 Mkhristu wakwenera kugomezgeka ku mpingo pera yayi. Paulosi wakayowoya kuti: “Tikukhumba kucita mwakugomezgeka mu vinthu vyose.” (Ŵahebere 13:18) Pa nkhani ya bizinesi, Mlengi withu wakukhumba comene kuti tiŵenge ŵakugomezgeka. Mu buku la Zintharika pera, muli malo ghanayi agho ghakuyowoya za mweso panji kuti sikelo yaupusikizgi. (Zintharika 11:1; 16:11; 20:10, 23) Mu nyengo yakale, ŵanthu ŵanandi ŵakatemwanga kuŵa na sikelo pakucita bizinesi mwakuti ŵapimirenge vinthu ivyo munthu waŵagura panji kupimira ndalama izo wagulira. Ŵamalonda ŵapusikizgi ŵakaŵanga na myeso yiŵiri na sikelo yautesi mwakuti ŵapusikenge ndiposo kwibira ŵanthu. Yehova wakutinkha comene kacitiro aka. Kuti tijisungilire mu citemwa cake, tikugegerathu bizinesi yiliyose yaupusikizgi.
16 Pakuti Satana ndiyo wakuwusa caru ici, tikuzizwa yayi kuti kuleka kugomezgeka kuli palipose. Zuŵa lililose tingayezgeka kuti tileke kuŵa ŵakugomezgeka. Para ŵanthu ŵakulemba ma CV pakupenja nchito (panji kuti kakalata kakujilongosora), ŵanandi ŵakutemwa kuteta, na kusazgirako fundo, kulongora nga nchito iyo ŵakuyimanya makora ndiposo ŵagwira kwa vilimika vinandi. Para ŵanthu ŵakulemba vikalata vyakulutira ku caru cinyake, vikalata vya msonkho, Ishuransi, na vinyake, kanandi ŵakuteta pakuzgora mafumbo mwakuti ŵazomerezgeke. Ŵana ŵa sukulu ŵanandi ŵakwibira mayeso, panji para ŵakulemba nkhani yinyake panji lipoti ŵakuluta pa Intaneti na kukopera nkhani iyo munthu munyake walemba na kuzakayilemba nga njawo. Ndipo para ŵanthu ŵakucita vinthu na ŵabwana awo mbakutemwa vimbundi, kanandi ŵakuŵahonga kuti ŵasange ivyo ŵakukhumba. Ivi ndivyo tikwenera kulindizga mu caru ico ŵanthu ŵanandi “ŵakujitemwa iwoŵene, ŵakutemwa ndalama, . . . ŵambura kutemwa uwemi.”—2 Timote 3:1-5.
17 Ŵakhristu ŵaunenesko ŵakusimikizga mtima kuti ŵaleke kucitako vinthu ivi. Ico cikupangiska kuti ciŵenge cakusuzga kuŵa ŵakugomezgeka nchakuti ŵanthu ŵambura kugomezgeka kanandi ŵakuwoneka kuti vinthu vikuŵayendera makora ndipo ŵakusambazgika mu caru ici. (Salmo 73:1-8) Kweni Ŵakhristu ŵangaŵa ŵakavu cifukwa ŵakukhumba kulutilira kuŵa ŵakugomezgeka “mu vinthu vyose.” Kasi kujinora uku nkhwacandulo nthena? Nkhanira kwali. Cifukwa wuli? Ni vitumbiko wuli ivyo munthu wangasanga para wakugomezgeka?
VITUMBIKO IVYO VIKUŴAPO CIFUKWA CA KUGOMEZGEKA
18 Kugomezgeka nchimoza mwa vinthu ivyo ŵanthu ŵakuzirwiska comene mu caru. (Wonani bokosi lakuti “Kasi Ndine Wakugomezgeka?” pa peji 167.) Kweniso manyani kuti waliyose wangamanyikwa kuŵa munthu wakugomezgeka. Vikuthemba pa mahara ghinu yayi, usambazi, kawonekero, kakuliro, panji vinthu vinyake ivyo imwe mulije. Ndipouli, ŵanthu ŵanandi ŵakutondeka kuŵa na lumbiri luwemi. Ŵanthu ŵa lumbiri luwemi mbakusoŵa comene. (Mika 7:2) Ŵanthu ŵanyake ŵangamunyozani para ndimwe wakugomezgeka, kweni ŵanji ŵamulumbaninge, kumugomezgani na kumucindikani. Ŵakaboni ŵa Yehova ŵanandi ŵasanga candulo cakuthupi cifukwa ca kuŵa ŵakugomezgeka. Iwo ŵalutilira kuŵa pa nchito apo ŵanyawo ŵambura kugomezgeka ŵali kuŵalekeska, panji ŵakusanga nchito usange bwana munyake wakupenja ŵanthu ŵakugomezgeka.
19 Kwali vimucitikiraninge kwali yayi, kweni muwonenge kuti kuŵa ŵakugomezgeka kuli na vitumbiko vikuru. Muŵenge na njuŵi yakutowa. Paulosi wakalemba kuti: “Tikujigomezga kuti tili na njuŵi ziwemi.” (Ŵahebere 13:18) Kweniso, Adada ŵithu ŵakucanya ŵakuwona nkharo yithu, ndipo ŵakutemwa ŵanthu ŵakugomezgeka. (Salmo 15:1, 2; Zintharika 22:1) Enya, kuŵa ŵakugomezgeka kukumovwirani kuti mukhalilire mu citemwa ca Ciuta, ndipo palije njombe yinyake yakuluska iyi. Sono tiyeni tiwone nkhani yinyake yakuyanako na iyi, iyo yikuyowoya za umo Yehova wakuwonera nchito.
^ ***lv pp. 84-85 Kasi Mukuzirwiska Umoyo nga Umo Ciuta Wakucitira?***
23 Kufumamo mu Babuloni Mukuru kukung’anamura vinandi kuluska kufufutiska waka zina. Kukusazgaposo kutinkha vinthu viheni ivyo visopa vyautesi vikulekelera panji kukhuŵilizga nga ni uzaghali, kunjira mu ndyali, ndiposo kupenjerezga usambazi. (Salmo 97:10; Uvumbuzi 18:7, 9, 11-17) Kanandi vinthu ivi ndivyo vikupangiska ŵanthu kuthiska ndopa.
24 Pambere tindamanye kusopa kwaunenesko, waliyose wa ise, mu nthowa zinyake wakakhozgeranga mgonezi wa Satana ndipo wakaŵa na mulandu wa ndopa. Kweni cifukwa cakuti tikasintha nthowa zithu, kuŵa na cipulikano mu sembe yakuwombora ya Khristu, na kujipatulira kwa Ciuta, Ciuta wakamba kutilongora cisungusungu na kutivikilira mwauzimu. (Milimo 3:19) Mizi yakuphokwerako iyo yikaŵako mu nyengo yakale yikalongoranga kuti civikiliro ici cizamuŵako.—Maŵazgo 35:11-15; Duteronome 21:1-9.
25 Kasi vikendanga wuli? Para Muisrayeli wakoma munthu mwangozi, wakeneranga kucimbilira ku mizi yakuphokwerako. Para mweruzgi wakumanya tunthu weruzga nkhani yake, munthu uyu wakeneranga kukhala kuko ku muzi wakuphokwerako mpaka musofi mukuru wafwe. Pamanyuma wakaŵanga wakufwatuka kukakhala kulikose. Ciuta wakulongora ciyelezgero ciwemi comene pa nkhani ya cisungusungu ndiposo umo wakuzirwiskira umoyo wa munthu. Mizi yakuphokwerako iyo yikaŵako mu nyengo yakale yikuyana waka na ivyo Ciuta wanozga mazuŵa ghano kwizira mu sembe yakuwombora ya Khristu. Kwizira mu sembe iyi, tikuvikilirika ku nyifwa iyo mphanyi yikuŵapo cifukwa ca kuswa mwangozi malango gha Ciuta ghakukhwaskana na kuzirwa kwa umoyo na ndopa. Kasi mukuzirwiska ivyo Ciuta wali kunozga? Kasi mungalongora wuli kuti mukuvizirwiska? Nthowa yimoza nkhucemera ŵanji ku mizi yakuphokwerako, comene pakuwona kuti “suzgo yikuru” yaneng’enera comene.—Mateyu 24:21; 2 Ŵakorinte 6:1, 2.
^ ***sn sumu 67 Mulombaninge Yehova***
Sumu 67
Mulombaninge Yehova
(1 Ŵatesalonika 5:17)
1. M’lombe Yehova; wakupulika.
Ni mwaŵi, tili na zina lake.
Mufwatulirani vyakusingo,
Mugomezganinge nyengo zose.
M’lombaninge Yehova.
2. M’lombe Yehova, kuwonga umo-yo,
Na kumulomba cigowokero.
Timuphalire vyose Ciuta.
Mlengi wakumanya tili fuvu.
M’lombaninge Yehova.
3. M’lombe Yehova para vyasuzga.
Ni Dada withu, wakuŵa nase.
Mubisamemo, m’lombe wovwiri;
M’gomezge iyo; muleke kopa.
M’lombaninge Yehova.
(Wonaniso Mat. 6:9-13; 26:41; Luka 18:1.)
^ ***sn sumu 65 “Iyi Ndiyo Nthowa”***
Sumu 65
“Iyi Ndiyo Nthowa”
(Yesaya 30:20, 21)
1. Nthowa ya ku mtende,
Mwayimanya nadi.
Ndiyo mwasambira,
Ni nthowa yamwaka.
Nthowa iyo Yesu
Wakamsambizgani.
Ni nthowa ya mtende,
Ya Mazgu gha Ciu-ta.
(Korasi)
2. Nthowa ya citemwa,
Mwayisanga kale.
Ciu-ta walongozga;
Wakujivumbura.
Citemwa cake nchiwemi;
Nchakukhozga.
Nthowa yacitemwa;
Njiwemi mu vyose.
(Korasi)
3. Nthowa ya umoyo,
Kuyileka cara.
Ciu-ta withu wati:
Palije yinyake,
Nthowa ya ku mtende,
Nthowa yacitemwa.
Nthowa ya umoyo,
Yewo Ciu-ta withu.
(KORASI)
Iyi ndiyo Nthowa; Ya umoyo
Mungacizukanga, napacoko!
Ciu-ta wakuti: ‘Iyi nthowa;
Kuzgoka ca, Iyi ndiyo nthowa.’
(Wonaniso Sal. 32:8; 139:24; Zinth. 6:23.)
^ ***sn sumu 15 Cilengiwa Cikuvumbura Ucindami wa Yehova***
Sumu 15
Cilengiwa Cikuvumbura Ucindami wa Yehova
(Salmo 19)
1. A Yehova nkhumanya makora.
Nyenyezi zikuphara uci-nda-mi.
M’hanya, usiku zikuyowoya,
Kupa umanyi ku ŵakuzika.
M’hanya, usiku zikuyowoya,
Kupa umanyi ku ŵakuzika.
2. Mwalenga dazi, mwezi, nyenyezi.
Nyanja nazo mwazipa vigoti.
Pakwinuka kulaŵiska mtambo,
Tikuzizwa m’kukumbuka munthu.
Pakwinuka kulaŵiska mtambo,
Tikuzizwa m’kukumbuka munthu.
3. Malango ghinu ngakufikapo.
Zuŵa na zuŵa m’kutikumbuska.
Ghatipa vinjeru, ngakuzirwa.
Tighasunge na kughakoleska.
Ghatipa vinjeru, ngakuzirwa.
Tighasunge na kughakoleska.
(Wonaniso Sal. 12:6; 89:7; 144:3; Rom. 1:20.)
^ ***lv pp. 171-174 Sangwani Cifukwa ca Kulimbikira Nchito***
MAZUŴA ghano, ŵanthu ŵanandi mu caru ŵakuwona kuti nchito njakukondweska yayi. Zuŵa lililose ŵakukhumba yayi kuluta ku nchito, cifukwa cakuti ŵakumalira maora ghanandi pa kugwira nchito iyo ŵakuyitemwa yayi. Kasi awo ŵali na maghanoghano agha ŵangakhuŵilizgika wuli kuti ŵatemwenge nchito yawo, ndiposo kukhorwa nayo?
2 Baibolo likutikhuŵilizga kuti tiwonenge mwakwenelera nchito. Likuyowoya kuti nchito ndiposo vyandulo vyake nchawanangwa. Solomoni wakalemba kuti: “Munthu yose waryenge na kumwa na kusekelera mu mulimo wake ndi cawanangwa ca Ciuta.” (Mupharazgi 3:13) Yehova, uyo wakutitemwa ndipo nyengo zose wakutikhumbira viwemi, wakukhumba kuti tikhorwenge na nchito yithu ndiposo kusangwa na vyandulo vya kutokatoka kwithu. Kuti tikhalilire mu citemwa cake, tikwenera kucita vinthu mwakuyana na umo iyo wakuwonera ndiposo fundo zake pa nkhani ya nchito.—Mupharazgi 2:24; 5:18.
3 Mu cipaturo cino, tidumbiskanenge mafumbo ghanayi: Kasi tingasangwa wuli cifukwa ca kulimbikira nchito? Ni nchito wuli izo Ŵakhristu ŵaunenesko ŵakwenera yayi kugwira? Kasi tingacita wuli kuti apo tikugwira nchito yakulembeka tiŵengeso na nyengo yakucitira vinthu vyauzimu? Ndipo kasi ni nchito wuli yakuzirwa comene iyo tingacita? Kweni cakwamba, tiyeni tiwone viyelezgero viŵiri vya ŵanthu ŵakulimbikira nchito mu cilengiwa cose, awo ni Yehova Ciuta na Yesu Khristu.
NKHWANTHA PAKUGWIRA NCHITO, NA FUNDI
4 Yehova ni Nkhwantha pakugwira Nchito. Lemba la Genesis 1:1 likuti: “Pakudanga Ciuta wakata mtambo na caru.” Ciuta wakati wamalizga nchito yake ya kulenga vinthu vya pa caru capasi, wakayowoya kuti vikaŵa “viwemi comene.” (Genesis 1:31) Panji tiyowoye kuti wakakhorwa comene na nchito yake yose ya pa caru capasi. Tikukayika yayi kuti Yehova, uyo ni “Ciuta wakukondwa,” wakasanga cimwemwe cikuru cifukwa ca vyandulo vya nchito iyo wakagwira.—1 Timote 1:11.
5 Ciuta withu uyo ngwakutokatoka, wakuleka yayi kugwira nchito. Pakati pajumpha nyengo yitali kufuma apo nchito yakulenga caru capasi na vinthu vya mwenemumo yikamalira, Yesu wakati: “Ŵadada ŵakugwira nchito mpaka sono.” (Yohane 5:17) Kasi Ŵawiske ŵakucita vici? Kucanya uko wakukhala, Ciuta wacali kufukafuka pakulongozga ndiposo kupwelelera ŵanthu. Wapanga ‘cilengiwa ciphya,’ Ŵakhristu ŵakuphakazgika na mzimu awo paumaliro ŵamuwusa pamoza na Yesu kucanya. (2 Ŵakorinte 5:17) Walutilira kugwira nchito kuti wafiske cilato cake ku ŵanthu, cakuti awo ŵakumutemwa ŵazakasange umoyo wamuyirayira mu caru ciphya. (Ŵaroma 6:23) Yehova wakwenera kuti wakukondwa comene na vyandulo vya mulimo uwu. Ŵanthu ŵanandi comene ŵapulikira uthenga wa Ufumu, ŵaguzika na Ciuta ndipo ŵasintha umoyo wawo kuti ŵakhalilire mu citemwa cake.—Yohane 6:44.
6 Yesu wali na lumbiri lwakuti wakalimbikiranga nchito. Pambere wandaŵe munthu pa caru capasi, wakateŵeteranga nga ni “fundi” wa Ciuta pakulenga vinthu vyose “kucanya na pa caru capasi.” (Zintharika 8:22-31; Ŵakolose 1:15-17) Apo wakaŵa pa caru capasi, Yesu wakalutilira kulimbikira nchito. Apo wakaŵa mwana, wakasambira nchito ya kuzenga, wakamanyikwanga kuti wakaŵa “misiri wa mathabwa.” (Mariko 6:3) Nchito iyi njakuvuska ndipo yikukhumbikwira maluso, comenecomene mu nyengo yira apo kukaŵavya mashini ghakucekera mathabwa, masitoro, ndiposo viteŵetero vya magesi. Kasi mungaghanaghanira kuti Yesu wakuluta kukapenja mathabwa, mutepanji kutema makuni na kughaguguzira uko wakukhumba? Kasi mungaghanaghanira kuti wakuzenga nyumba, kudumura na kukhoma mapaso, kupanga vijaro, ndiposo vinthu vinyake vya mu nyumba? Tikukayika yayi kuti Yesu wakamanya kuti munthu wakukhorwa na nchito iyo yacitika mwaluso.
7 Yesu wakaŵa wakulimbikira comene pakucita uteŵeti wake. Mu vilimika vitatu na hafu, wakatangwanika na mulimo wakuzirwa comene uwu. Pakukhumba kufikira ŵanthu ŵanandi umo wangakwaniskira, wakagwiranga nchito zuŵa lose, kuwuka mulenjilenji kuteŵeta mpaka usiku. (Luka 21:37, 38; Yohane 3:2) Wakenda “msumba na msumba kweniso muzi na muzi, kupharazga na kuthuwuska makani ghawemi gha ufumu wa Ciuta.” (Luka 8:1) Yesu wakenda makilomita ghanandi comene, kwenda pasi mu nthowa za cuvu kuti wakapharazge makani ghawemi ku ŵanthu.
8 Kasi Yesu wakasangwa cifukwa ca kulimbikira uteŵeti? Enya. Wakaseŵa mbuto za unenesko wa Ufumu, wakandakaleka minda iyo yikaŵa yakwenelera kuvunika. Yesu wakakhozgeka na kukhwimiskika comene cifukwa ca kucita nchito ya Ciuta mwakuti wakaŵa wakunozgeka kuleka kurya cifukwa ca kukhumba kuti wayifiske. (Yohane 4:31-38) Ghanaghanani waka umo wakaŵira wakukhorwa apo paumaliro wa uteŵeti wake wa pa caru capasi, wakayowoya ku Ŵawiske na mtima wose kuti: “Namupani ucindami pa caru capasi, cifukwa namalizga mulimo uwo mukanipa kuti nicite.”—Yohane 17:4.
9 Nadi pano, Yehova na Yesu ni vyakuwonerapo viwemi comene vya awo ŵakusangwa cifukwa ca kulimbikira nchito. Kutemwa Yehova kukuticiska kuti tiŵe “ŵakuyezga Ciuta.” (Ŵaefeso 5:1) Kutemwa Yesu kukuticicizga kuti tilondezgenge “mendero ghake mwakugomezgeka.” (1 Petrosi 2:21) Ntheura sono tiyeni tiwone umo tingasangwira cifukwa ca kulimbikira nchito.
^ ***sn sumu 89 Yehova Wakuŵeyelera: “Mwana Wane, Khala Wavinjeru”***
Sumu 89
Yehova Wakuŵeyelera: “Mwana Wane, Khala Wavinjeru”
(Zintharika 27:11)
1. Ŵawukirano munipe
Mtima winu.
Kuti uyo wakunicenya
Wawone
Kuti mukunisopa na
Mtima wose;
Longorani caru
Kuti muli ŵane.
(Korasi)
2. M’kondwe pakucita
Ivyo mungafiska,
Nanga mukhuŵare,
Nimuwuskaninge.
Ndipo nanga munyake
Wakulivye ’we,
Umanye uli wakuzirwa
Kwa ine.
(KORASI)
Mwana wane wakutemweka,
Iwe khala wavinjeru.
Uteŵete na mtima wose.
Peleka malumbo ghose.
(Wonaniso Dute. 6:5; Muph. 11:9; Yes. 41:13.)
^ ***sn sumu 70 “Musande Ivyo ni Vinthu Vyakuzirwa Comene”***
Sumu 70
“Musande Ivyo ni Vinthu Vyakuzirwa Comene”
(Ŵafilipi 1:10)
1. Umanyi ngwakuzirwa mwakuti
Timanye unenesko,
Timanye ivyo ni vyakuzirwa,
Timanye vyakucita!
Mtemwe uwe-mi; Mtinkhe uhe-ni.
Musangwenge;
Pakukondweska Ciu-ta. M’lombenge;
M’sambirenge.
Mphanyi tacita vyakuzirwa.
2. Nchivici cakuzirwa comene
Kuluska kupharazga,
Kupenja mberere za Dada,
Kuti zende m’nthowa yake?
Ŵapulike; Na kumanya.
Tiŵatemwe
Ŵazengezgani ndipo ŵamanye,
Ŵasutuke!
Nchakuzirwa tipharazgenge.
3. Para tikucita vyakuzirwa,
Tisungikenge nadi.
Mtende weneco uŵenge withu
Kukhozga cigomezgo.
Tikusangwa Na citemwa.
Cikurenge!
Tikwandura para tasambira,
Tamanya, na
Kucita vinthu vyakuzirwa!
(Wonaniso Sal. 97:10; Mat. 22:37; Yoh. 21:15-17; Mil. 10:42.)
^ ***sn sumu 61 Mtundu wa Munthu Uwo Nkhwenera Kuŵa***
Sumu 61
Mtundu wa Munthu Uwo Nkhwenera Kuŵa
(2 Petrosi 3:11)
1. Niwezgenge vici, nipelekeci
Kuwonga Yehova mwanipa umoyo?
Mazgu ghinu ghavumbura mtima wane;
Mphanyi mwanovwira kuti nijimanye.
Niteŵetenge na umoyo wose,
Mwakuti nifiske waka dango cara.
Nkhuteŵetera na umoyo wose;
Mphanyi nane namukondweskani.
2. Novwirani kujisanda, niwone
Mtundu wa munthu uwo nkhwenera kuŵa.
Ŵakugomezgeka mukuŵazirwiska;
Mphanyi nane nakondweska mtima winu.
(Wonaniso Sal. 18:25; 116:12; 119:37; Zinth. 11:20.)
^ ***lv pp. 174-179 Sangwani Cifukwa ca Kulimbikira Nchito***
UMO TINGASANGWIRA CIFUKWA CA KULIMBIKIRA NCHITO
10 Nchito yakulembeka njakukhumbikwa pa umoyo wa Ŵakhristu ŵaunenesko. Tikukhumba kukhorwa na nchito yithu, kweni ici cingaŵa cakusuzga usange tikugwira nchito iyo tikuyitemwa yayi. Kasi cingaŵa wuli camacitiko kusangwa na nchito yithu pa nthena apa?
11 Mwa kuŵa na maghanoghano ghakwenelera. Nyengo zose tingasintha yayi vinthu, kweni tingasintha maghanoghano ghithu. Kulanguruka pa umo Ciuta wakuwonera vinthu kungatovwira kuti tiwonenge makora nchito. Mwaciyelezgero, usange ndimwe mutu wa mbumba, ghanaghanirani pa fundo yakuti nchito, nanga yingawoneka yapasi wuli, yikumovwirani kusanga vyakukhumbikwa mu mbumba yinu. Ntheura kupwelelera ŵakutemweka ŵinu ni nkhani yicoko yayi mu maso gha Ciuta. Mazgu ghake ghakuti uyo wakutondeka kovwira mbumba yake “ni muheni comene kuluska munthu wambura cipulikano.” (1 Timote 5:8) Kumanya kuti nchito yinu ni nthowa yakufiskira cilato cinu, ico nkhufiska mulimo uwo Ciuta wali kumupani, kungamovwirani kuti mukhorwenge na nchito yinu ndiposo kukondwa nayo, vinthu ivyo awo mukugwira nawo nchito ŵangavisanga yayi.
12 Mwa kuŵa ŵakulimbikira ndiposo ŵakugomezgeka. Kulimbikira nchito ndiposo kusambira umo tingagwilira makora nchito yithu vingatipangiska kuti tisange vyandulo. Ŵanchito awo mbakulimbikira, ndiposo mbaluso ŵakulumbika comene na ŵabwana ŵawo. (Zintharika 12:24; 22:29) Pakuŵa Ŵakhristu ŵaunenesko, tikwenera kuŵa ŵakugomezgeka pa nchito yithu, kwambura kwiba ndalama, katundu, panji nyengo ya bwana withu. (Ŵaefeso 4:28) Nga umo tikawonera mu cipaturo ico cajumpha, kugomezgeka kuli na candulo. Wanchito uyo wali na lumbiri lwa kugomezgeka, ŵanthu ŵakumugomezga. Ndipo kwali bwana withu wakuwona kuti ndise ŵakulimbikira panji yayi, tikukhumba kuŵa ŵakukhorwa cifukwa ca kuŵa na “njuŵi yakugomezgeka” ndiposo kumanya kuti tikukondweska Ciuta uyo tikumutemwa.—Ŵahebere 13:18; Ŵakolose 3:22-24.
13 Mwa kumanya kuti nkharo yithu yingapeleka ucindami kwa Ciuta. Para tili na nkharo yiwemi ya Cikhristu pa malo ghithu gha nchito, ŵanji ŵawonenge. Nchivici cingacitika? Tingatozga “cisambizgo ca Ciuta, Mponoski withu.” (Tito 2:9, 10) Enya, ŵanji ŵangawona uwemi na kukopeka na cisopa cithu cifukwa ca nkharo yithu yiwemi. Imwe ghanaghanani waka umo mungajipulikira usange wanchito munyinu wangasambira unenesko cifukwa ca nkharo yinu yiwemi pa nchito. Cakuzirwa comene, ghanaghanirani ici: Nchandulo wuli cikuru ico mungasanga kuluska kumanya kuti nkharo yinu yiwemi yikupeleka ucindami kwa Yehova ndipo yikukondweska mtima wake?—Zintharika 27:11; 1 Petrosi 2:12.
KULONGOZGEKA NA UMANYI PAKUSANKHA NCHITO
14 Baibolo likupeleka yayi ulongozgi wakudunjika pa nkhani ya nchito iyo njakuzomerezgeka panji iyo njambura kuzomerezgeka. Kweni ici cikulongora kuti tinganjira waka nchito yiliyose yayi, kwambura kughanaghanira ivyo yikukhumba. Malemba ghangatovwira kuti tisange nchito yiwemi, yakwenelera, iyo njakukondweska kwa Ciuta, uku tikukana nchito iyo yingamukwiyiska. (Zintharika 2:6) Para tikughanaghanira ivyo tingacita pa nkhani ya nchito, pali mafumbo ghaŵiri ghakuzirwa agho tikwenera kughanaghanira.
15 Kasi kugwira nchito iyi kunganipangiska kucita ivyo Baibolo likukana? Mazgu gha Ciuta ghakukana pakweru kwiba, kuteta, ndiposo kupanga vikozgo. (Exodus 20:4; Milimo 15:29; Ŵaefeso 4:28; Uvumbuzi 21:8) Tikanenge nchito yiliyose iyo yingakhumba kuti ticiteko vinthu vyantheura. Cifukwa ca kutemwa Yehova tingazomera yayi nchito iyo yingatipangiska kucita vinthu ivyo vikususkana na malango gha Ciuta.—1 Yohane 5:3.
16 Kasi kugwira nchito iyi kunganipangiska kuŵa movwiri panji wakukhozgera maluso ghaheni? Wonani ciyelezgero ici. Kugwira nchito pa malo ghakufikira ŵalendo mu ofesi nkhuheni yayi. Kweni wuli usange Mkhristu wapika nchito yantheura pa cipatala ico ŵakufumyirako nthumbo? Mbunenesko kuti nchito yake njakuti wafumye ŵanthu nthumbo yayi. Ndipouli, asi para nyengo zose wakugwira nchito iyi wakukhozgera nchito za cipatala ico ciliko kuti cifumyenge nthumbo, kaluso ako kakususkana na Mazgu gha Ciuta? (Exodus 21:22-24) Pakuti tikutemwa Yehova, tikukhumba yayi kukolerana na maluso agho ghakususkana na malemba.
17 Tingasanga wovwiri pa nkhani ya nchito mwa kusanda mwakupwelelera mazgoro gha mafumbo ghaŵiri agho ghali mu ndime 15 na 16. Mwakusazgirapo, pali vinthu vinyake ivyo tikwenera kuvighanaghanira mwakupwelelera para tikughanaghana cakucita pa nkhani ya kulembeka nchito. Tikwenera yayi kukhazga kuti gulu la muzga wakugomezgeka lipelekenge ulongozgi pa cilicose ico cingacitika. Apa ndipo pakukhumba kuti ise tiŵe na umanyi. Nga umo tikasambilira mu Cipaturo 2, tikwenera kusambizga na kuzgoŵezga njuŵi yithu mwa kusambira umo tingalondezgera Mazgu gha Ciuta mu umoyo withu wa zuŵa na zuŵa. Ntheura para “nkhongono [zithu] zakamanyiro” zazgoŵezgeka kwizira “mu kucita,” njuŵi yithu yingatovwira kusankha vyakucita ivyo vikukondweska Ciuta ndiposo kuti tikhalilire mu citemwa cake.—Ŵahebere 5:14.
^ ***lv pp. 137-138 Yowoyani Ico ‘Nchiwemi Pakuzenga’***
11 Kuyowoya viheni vya ŵanji na kusesa. Ŵanthu ŵakutemwa kuyowoya vya ŵanji ndiposo umoyo wawo. Kasi kuyowoya vya ŵanthu ŵanji nkhuheni nyengo zose? Yayi, comene usange tikuyowoya vinthu viwemi, panji vyakovwira, nga para tikuyowoya za awo ŵabapatizika panji awo ŵakukhumbikwira kukhwimiskika. Ŵakhristu ŵakwambilira ŵakaghanaghaniranga umoyo wa ŵanji ndipo ŵakaphalirananga vinthu vyakwenelera vya ŵasopi ŵanyawo. (Ŵaefeso 6:21, 22; Ŵakolose 4:8, 9) Ndipouli, kuyowoya vya ŵanji kungaŵa kuheni usange tikubendezga unenesko panji kuvumbura nkhani zaŵene zakubisika. Ciheni comene nchakuti kungalongozgera ku kusesa, uko nyengo zose nkhwakupweteka. “Kusesa” nkhuyowoya vinthu vyautesi . . . ivyo vikulengeska ndiposo kunanga lumbiri lwa munthu munyake.” Mwaciyelezgero, Ŵafarisi ŵakamba kusesa na cilato cakuti ŵanthu ŵamutinkhe Yesu. (Mateyu 9:32-34; 12:22-24) Kanandi kusesa kukwambiska mphindano.—Zintharika 26:20.
12 Yehova wakukondwa nawo yayi awo ŵakugwiliskira nchito uheni cawanangwa ca kuyowoya mwa kulengeska ŵanji panji kwambiska kugaŵikana. Wakutinkha awo ŵakuseŵa “upatuski mukati mwa ŵabali.” (Zintharika 6:16-19) Lizgu la Cigiriki lakuti “wakusesa” ni di·a′bo·los, icoso nchithokozo ca Satana. Iyo ni “Dyabulosi,” musesi muheni wa Ciuta. (Uvumbuzi 12:9, 10) Nadi, tikukhumba kugega kayowoyero ako kangapangiska kuti nase tiŵe nga ni Dyabulosi. Kusesa nkhwakuzomerezgeka yayi mu mpingo cifukwa kukwambiska milimo ya thupi nga ni “mphindano” ndiposo “kugaŵikana.” (Ŵagalatiya 5:19-22) Ntheura pambere mundaphalire munthu munyake nkhani iyo mwapulika, jifumbani kuti: ‘Kasi nkhani iyi njaunenesko? Kasi ningalongora lusungu para nane ningayiyowoyaso? Kasi nchakwenelera panji nchiwemi kuphalirako ŵanji nkhani iyi?’—1 Ŵatesalonika 4:11.
^ ***sn sumu 85 Njombe Yakukwana Yakufuma kwa Yehova***
Sumu 85
Njombe Yakukwana Yakufuma kwa Yehova
(Mateyu 19:29)
1. Yehova wakuŵamanya makora
Ŵateŵeti ŵake wose.
Wakumanya kuti nyengo zinyake
Ŵakusida vinthu vyawo.
Para mukaleka nyumba na mbumba,
Ciu-ta wakumanya vyose.
Wakumupani ŵabali ŵanandi
Na umoyo m’caru ciphya.
(Korasi)
2. Mu khumbo lawo, panji mwakawiro;
Ŵanji ŵandanjire m’nthengwa.
Pakutangwanika na vya Ufumu,
Ŵakutumbikika nadi.
Pakuti ŵandanjire dankha m’nthengwa,
Nawo ŵangaŵa na phukwa.
Ŵakuru na ŵadumbu ŵawo ndise,
Tiŵakhozge, tiŵawonge.
(KORASI)
Mphanyi Yehova Ciu-ta, wawona;
Mphanyi wamupani njombe yinu.
Mphanyi mwabisama kwa iyo.
Ngwakugomezgeka; wakuneneska.
(Wonaniso Ŵeru. 11:38-40; Ruth 2:12; Mat. 19:12.)
^ ***sn sumu 75 Vinthu Ivyo Vikutipa Cimwemwe***
Sumu 75
Vinthu Ivyo Vikutipa Cimwemwe
(Mateyu 5:12)
1. Cimwemwe cithu cafuluka,
Nga ni vyuma vyakuzirwa.
Vyuma vya mu mitundu yose
Vikubatikana nase.
Ici nchimwemwe waka cara,
Cajintha m’Mazgu gha Ciu-ta.
Tikuŵazga zuŵa na zuŵa;
Ntheura tikugomezga.
Cimwemwe cikumara cara,
Cikugolera m’mitima.
Suzgo na viyezgo vingiza,
Mwa Yehova tikukhwima.
(Korasi)
2. Tikukondwa na nchito zake,
Mitambo, nyanja, na caru.
Tawona buku la ulengi,
Na kulumba mlimo wake.
Takondwa kuŵa ŵakaboni,
Kupharazga Ufu-mu wake.
Tikupharazga kulikose,
Kuti uliko, wizenge.
Cimwemwe candanda cikwiza,
Nga nkhuŵala para kwaca.
Macanya ghaphya, caru ciphya,
Vizenge naco cimwemwe.
(KORASI)
Yehova nchimwemwe cithu,
Takondwa na nchito zake.
Ngwavinjeru, wacita vikuru,
Ni muwemi, ngwankhongono!
(Wonaniso Dute. 16:15; Yes. 12:6; Yoh. 15:11.)
tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn unk tum_Latn tum_Latn tum_Latn ayr_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn lij_Latn tum_Latn tum_Latn nya_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn kin_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn sna_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn lij_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn lij_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn uzn_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn ayr_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn fra_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn kea_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn kea_Latn kea_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn bem_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn kin_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn kea_Latn tum_Latn nya_Latn lij_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn kea_Latn tum_Latn tum_Latn bam_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn ewe_Latn kea_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn ayr_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn nya_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn oci_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn kea_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn cjk_Latn tum_Latn bem_Latn kea_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn luo_Latn bem_Latn lij_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn cjk_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn lij_Latn tum_Latn tum_Latn kea_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn kea_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn kea_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn kea_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn tum_Latn