MAKŨLYO MA ANDŨ MA MŨIKA
Nĩkĩ Naĩle Kũmantha Mũuo na Ala Tũsyaanĩw’e?
“Anyanya ala aseo vyũ ĩndĩ matalea kũũthatya”
Andũ ala mũsyaanĩw’e mawetawa ta mo “anyanya ala aseo vyũ, ĩndĩ matalea kũũthatya.” Nũmendete, o namo nĩmakwendete, ĩndĩ mavinda amwe ũyĩthĩa nĩ vinya kũmĩanĩsya namo. Helena, ũla wĩ na ũkũũ wa myaka 18, aĩtye atĩĩ, “Mũinawa atindĩaa kũnthatya. Nĩwĩthĩawa esĩ ũndũ ũtonya kũmbĩa kana ũndũ ũtonya kũmbĩka nĩ kana nĩthate.”
Mathĩna amwe ma andũ masyaanĩw’e nĩmatonya kũminwa kwa kũea ngewa nesa, na kwĩthukĩanĩsya. Kwa ngelekany’o:
Anake elĩ masyaanĩw’e mekalaa lumunĩ ĩmwe no maemanwe nũndũ wa mũndũ kũlikĩĩla maũndũ ma ũla ũngĩ. Maĩle kwĩka ata? Maĩle kwĩmanyĩsya kwĩthukĩanĩsya na mainengane mwanya ũla kĩla ũmwe ũkwenda. Maĩle kũtũmĩa mwolooto wa Mbivilia ũla wĩ ĩandĩkonĩ ya Luka 6:
31.
Nĩvatonyeka eĩtu elĩ masyaanĩw’e makethĩwa kĩla ũmwe osaa ngũa sya ũla ũngĩ atetĩtye. Maĩle kwĩka ata? Maĩle kũneenea ũndũ ũsu na mayĩkĩanĩa mĩvaka ĩũlũ wa kũtũmĩanĩa syĩndũ. Nĩmaĩle kũtũmĩa mwolooto ũla wĩ nthĩnĩ wa 2 Timotheo 2:
24.
Mathĩna amwe katĩ wa andũ masyaanĩw’e methĩawa me maito, na nĩmatonya kumĩlya maũndũ mathũku. Kwoona ngelekany’o ilĩ syĩ Mbivilianĩ:
Miliamu na Aluni nĩmeew’ĩaa kĩwĩu mwana-a-inyia woo, Mose, na ũu nĩwamaeteie mũisyo mũnene. Soma ngewa ĩsu ĩandĩkonĩ ya Motalo 12:
1- 15. Ĩkũlye atĩĩ: ‘Ndonya kwĩka ata ndĩkew’ĩe kĩwĩu ala tũsyaanĩw’e?’
Kaini nĩwaekie ũthilĩku wake waingĩva, na ũu watuma esa kũmũaa mwana-a-inyia Aveli. Soma ngewa ĩsu nthĩnĩ wa Mwambĩlĩlyo 4:
1- 12. Ĩkũlye-ĩ, ‘Ndonya kwĩka ata ngasiĩĩa ũthilĩku wakwa ĩla navĩtĩw’a nĩ ala tũsyaanĩw’e?’
Itumi ilĩ sya kũtũngĩĩa mũuo
O na ethĩwa wĩĩw’a ve vinya ata kũmĩanĩsya na ala mũsyaanĩw’e, ve itumi ilĩ nzeo sya kũtata kwĩka ũu.
Nĩ kwonany’a kana nũendeee kũima. Mwanake ũmwe wĩtawa Alex aĩtye ũũ: “Navu ĩtina eĩtu elĩ ainawa matindĩaa kũnthatya. Ĩndĩ yu ndithataa mĩtũkĩ, na nĩnĩmanyĩĩtye kũmomĩĩsya. No wasye nĩnaimie.”
Mbivilia yaĩtye atĩĩ: “Ũla mũmĩĩsya wa kũthata nĩ wa ũmanyi mwingĩ; ĩndĩ ũla wĩ mĩtũkĩ vevanĩ nũnenevasya ũtumanu.”
—Nthimo 14:29.
Nĩkũũtetheeasya kũmanya ũndũ ũkekalany’a na andũ ĩvinda yũkĩte. Ethĩwa ndũtonya kũmĩanĩsya na ala mũsyaanĩw’e, ũkatonya kwĩkalany’a ata na ũla wĩtwaana nake, ala mũkathũkũma ĩmwe, ũla ũkakũandĩka, kana o andũ angĩ?
Ũw’o wa maũndũ: Nĩ kana wĩĩkalany’a na andũ nesa ĩvinda yũkĩte, no nginya wĩmanyĩsye kwĩthukĩanĩsya na andũ na kũeleanwa namo, na vai vandũ vangĩ ũtonya kwĩmanyĩĩsya maũndũ asu eka o mũsyĩ kwenyu.
Mbivilia yaĩtye atĩĩ: ‘Kwa ngalĩ ĩla yenyu, ĩthĩwai na mũuo.’
—Alomi 12:18.
We no wende ũtethyo ĩũlũ wa ũndũ ũtonya kũtũngĩĩa mũuo wĩ na mwĩĩtu kana mwanake mũsyaanĩw’e? Soma kĩlungu kĩĩ, “Kĩla andũ angĩ ma mũika maasya,” na ĩndĩ ũisisya ĩthangũ yĩ na makũlyo ma kusũsya yĩla yĩ na kyongo, “Kwĩkalany’a Nesa na Ala Mũsyaanĩw’e.”