KĨLUNGU KYA 5
The Ransom
—God’s Greatest Gift
Wovosyo nĩ kyaũ?
Wanenganiwe ata?
Ũtonya kũũtethya ata?
Ũtonya kwonany’a kana wovosyo nĩ wa vata kwaku ata?
1, 2. (a) Mũthĩnzĩo wĩthĩawa wĩ wa vata kwaku ĩndĩĩ? (b) Nĩkĩ tũtonya kwasya wovosyo nĩw’o mũthĩnzĩo ũla wa vata vyũ ũtonya kũkwata?
NĨ MŨTHĨNZĨO mwaũ wa vata vyũ waakwata? Mũthĩnzĩo ndwĩthĩawa wĩ wa vata aĩ nũndũ nĩ wa thooa mũnene. Vata wa mũthĩnzĩo ndũmanyĩkaa nũndũ wa thooa waw’o. Ĩndĩ, mũthĩnzĩo watuma ũtana na kwĩanĩwa thayũnĩ wĩthĩawa wĩ wa vata kwaku.
2 Katĩ wa mĩthĩnzĩo yonthe ĩla ũtonya ũkwata, ve ũmwe ũla wa vata vyũ. Nĩ mũthĩnzĩo ũla Ngai ũnengete andũ. Yeova nũtũnengete syĩndũ mbingĩ, ĩndĩ mũthĩnzĩo ũla mũnene vyũ ũtũnengete nĩ nthembo ya wovosyo ya Mwana wake, Yesũ Klĩsto. (Mathayo 20:28) O tondũ tũkwona kĩlungunĩ kĩĩ, wovosyo nĩw’o mũthĩnzĩo ũla wa vata vyũ ũtonya kũkwata, nũndũ nũtonya ũkũetee ũtanu mwingĩ mũno na kwĩanĩsya mavata maku ala manene vyũ. Wovosyo nĩyo nzĩa ĩla nene vyũ ya kwonany’a kana Yeova nũkwendete.
WOVOSYO NĨ KYAŨ?
3. Wovosyo nĩ kyaũ, na twaĩle kũelewa nĩ kyaũ nĩ kana tũmanye nĩkĩ wovosyo nĩ mũthĩnzĩo wa vata mũno?
3 Wovosyo nĩ nzĩa ya Yeova ya kwovosya andũ kuma naĩnĩ na kĩkw’ũnĩ. (Aeveso 1:7) Nĩ kana tũelewe ĩũlũ wa wovosyo ũũ ũeleetw’e Mbivilianĩ, nĩtwaĩle kũsũanĩa ũndũ kweethĩiwe mũũndanĩ wa Eteni. Twaelewa nĩ kĩla Atamu waaisye yĩla wavĩtisye nĩtũtonya kũmanya nĩkĩ wovosyo nĩ mũthĩnzĩo wa vata kwitũ.
4. Thayũ wa Atamu wesaa kwĩthĩwa ũilye ata?
4 Yĩla Yeova woombie Atamu, amũnengie kĩndũ kya vata mũno. Amũnengie thayũ mwĩanĩu. Kwasũanĩa ũndũ thayũ wa Atamu wesaa kwĩthĩwa ũilye. Nũndũ oombĩtwe e na mwĩĩ mwĩanĩu na kĩlĩko, ndaĩ esa kũwaa, kũkũa, kana kũkw’a. E mũndũ mwĩanĩu, aĩ na mũamba mũseo na Yeova. Mbivilia yaasya Atamu aĩ “mwana wa Ngai.” (Luka 3:
5. Mbivilia yonanasy’a ata yĩla ĩkwasya kana Atamu oombĩtwe “na mũvw’ano wa Ngai”?
5 Atamu oombĩtwe “na mũvw’ano wa Ngai.” (Mwambĩlĩlyo 1:
6. Atamu aaisye kyaũ nũndũ wa kũlea kũmwĩw’a Ngai, na kweethĩiwe ata ĩũlũ wa nzyawa syake?
6 Kwoou, yĩla Atamu waleile kũmwĩw’a Ngai na atw’ĩĩwa kĩkw’ũ, aaisye kĩndũ kĩnene mũno. Naĩ yake yamũvenie thayũ mwĩanĩu na moathimo maw’o onthe. (Mwambĩlĩlyo 3:
7, 8. Wovosyo wonanasya maũndũ elĩ meva?
7 Yeova atũmĩie nzĩa ya wovosyo atangĩĩe andũ. Wovosyo nĩ kyaũ? Wovosyo wonanasya maũndũ elĩ. Wa mbee, wovosyo nĩ kĩla kĩĩvawa nĩ kana ũthasye kĩndũ, kana ũkĩthooe ĩngĩ. Wovosyo ũtonya kũelekanw’a na kĩla kĩĩvawa nĩ kana mũndũ ũla ũtavĩtwe ĩvinda ya kaũ alekw’e. Wa kelĩ, wovosyo nĩ ta kĩla kĩĩvawa nĩ kana kĩndũ kyose kana kĩkwate kĩtũngĩwe mwene. Nĩ ũndũ ũmwe na kĩla kĩnenganawe nĩ kana kĩĩvĩe wasyo nũndũ wa kũũmĩsya mũndũ kana kwananga kĩndũ. Kwa ngelekany’o ũkaũmĩany’a no nginya umye ndĩvi ĩanene na wasyo ũla waumĩla.
8 Nĩvatonyeka kũĩvĩa wasyo ũla Atamu watũeteie na kũthaw’a kuma ũkombonĩ wa naĩ na kĩkw’ũ? Eka tũsũanĩe ĩũlũ wa wovosyo ũla Yeova wanenganie na ũndũ ũtonya ũtũtethya.
ŨNDŨ YEOVA WANENGANIE WOVOSYO
9. Vendekaa wovosyo ũilyĩ ata?
9 Nũndũ thayũ mwĩanĩu wa mũndũ nĩwaaiw’e, thayũ wa mũndũ ũte mwĩanĩũ ndwaĩ ũtonya kũthooa thayũ mwĩanĩu ĩngĩ. (Savuli 49
10. Yeova aumisye wovosyo ata?
10 Yeova aumisye wovosyo ata? Atũmie ũmwe wa ana make eanĩu ma veva ooka kũũ nthĩ. Yeova ndaatũma o mwana wa veva tũ, ĩndĩ atũmie ũla wĩ vata nake vyũ, Mwana wake ũla wasyaiwe e weka. (1 Yoana 4:
11. Mũndũ ũmwe aĩ atonya kwĩthĩwa wovosyo wa andũ aingĩ ata?
11 Mũndũ ũmwe aĩ atonya kwĩthĩwa wovosyo wa andũ aingĩ ata? Mo andũ makwatiwe nĩ naĩ ata? Lilikana kana nũndũ wa naĩ Atamu aaisye thayũ mwĩanĩu wa kĩmũndũ. Kwoou ndaĩ atonya kũtiĩa nzyawa syake thayũ mwĩanĩu. Aĩ atonya kũmatiĩa o naĩ na kĩkw’ũ. Mbivilia ĩmwĩtaa Yesũ “Atamu wa mũminũkĩlyo,” na aĩ na thayũ mwĩanĩu na ndaaĩka naĩ. (1 Akolintho 15:45) Kwa nzĩa na, Yesũ oosie mwanya wa Atamu nĩ kana atũtangĩĩe. Kwa kwĩkala e mwĩwi kwa Ngai na kumya thayũ wake mwĩanĩu ta nthembo, Yesũ nĩwaĩvĩie naĩ ya Atamu. Kwa nzĩa ĩsu Yesũ nĩwanengie ũsyao wa Atamu wĩkwatyo.
12. Kũthĩnw’a kwa Yesũ kwaĩkĩĩthisye kyaũ?
12 Mbivilia nĩĩeleety’e nesa ũndũ Yesũ wathĩniw’e atanakw’a. Yesũ nĩwakũniwe, ambwa, na akw’a kĩkw’ũ kĩ woo mũno mũtĩnĩ. (Meko ma Atũmwa 10:39; 1 Vetelo 2:24; Ũvoo wa Kwongeleela, ĩthangũ ya 204-206) Nĩkĩ Yesũ waĩ no mũvaka athĩne mũno? Ĩvukunĩ yĩĩ tũkeemanyĩsya kana Satani nĩwaumĩlilye nzika, ayonany’a kana athaithi ma Yeova makalika matatwanĩ kana thĩnanĩ maitonya kwĩkala me aĩkĩĩku. Kwĩyũmĩĩsya kwa Yesũ e mũĩkĩĩku o na e thĩnanĩ, nĩkwasũngĩie Satani nesa. Yesũ nĩwaĩkĩĩthisye kana mũndũ mwĩanĩu na wĩna ũthasyo wa kwĩnyuvĩa aĩ atonya kwĩthĩwa mwĩwi o na Ndevili eeka ata. No nginya Yeova ethĩwe atanĩthiw’e nĩ ũĩkĩĩku wa Mwana wake!
13. Wovosyo waĩviwe ata?
13 Wovosyo waĩviwe ata? Mũthenya wa 14 wa mwei wa Ayuti wĩtawa Nisani, mwaka 33 Ĩ.Y., Yeova nĩweetĩkĩlilye mwana wake mwĩanĩu na ũte na naĩ oawe. Kwoou Yesũ aumya thayũ wake mwĩanĩu wĩthĩwe nthembo “o ĩmwe tũ.” (Aevelania 10:10) Mũthenya wa katatũ ĩtina wa Yesũ akw’a, Yeova nĩwamũthayũũkisye na thayũ wa veva. Yesũ ambata ĩtunĩ nĩwamũnengie Ngai thayũ mwĩanĩu ũla waumisye ta nthembo ya kwovosya ũsyao wa Atamu. (Aevelania 9:
WOVOSYO ŨTONYA KŨŨTETHYA ATA?
14, 15. Nĩ kana tũkwate “ũekeo wa naĩ sitũ” no nginya twĩke ata?
14 O na kau nĩtwatiĩwe naĩ, wovosyo nũtonya ũtuma tũkwata moathimo maseo mũno. Kwaeka tũsisye moathimo ala tũkwataa ĩvindanĩ yĩĩ na ĩvinda yũkĩte kumana na wovosyo kuma kwa Ngai.
15 Kũekewa naĩ. Nũndũ wa kũtiĩwa kũlea kwĩanĩa no nginya tũtate na vinya kwĩka ũseo. Nĩtwĩkaa naĩ kwa kũneena kana kwa meko. Ĩndĩ nũndũ wa wovosyo wa nthembo ya Yesũ, nĩtũtonya ũkwata “ũekeo wa naĩ sitũ.” (Akolosai 1:
16. Nĩ kyaũ kĩtũtetheeasya kũmũthaitha Ngai na wasya mũtheu wa ngoo, na nĩkĩ ũsu nĩ ũndũ wa vata?
16 Wasya mũtheu wa ngoo mbee wa Ngai. Wasya ũte mũtheu wa ngoo nũtonya ũtuma twĩw’a tũte na wĩkwaty’o na kwĩw’a tũte aĩlu. Kwĩsĩla ũekeo ũla ũtonyethaw’a nĩ wovosyo, Yeova kwa tei nũtũtonyethasya kũmũthaitha na wasya mũtheu wa ngoo o na kau tũieanĩu. (Aevelania 9:
17. Nĩ moathimo maũ tũtonya ũkwata nũndũ wa kwĩthĩwa Yesũ nĩwakwie kwondũ witũ?
17 Wĩkwaty’o wa thayũ ũtathela nthĩnĩ wa nthĩ nzaũ. Alomi 6:
ŨTONYA KŨTŨNGA MŨVEA ATA?
18. Nĩkĩ twaĩlĩte kũtũngĩa Yeova mũvea nũndũ wa wovosyo?
18 Nĩkĩ twaĩlĩtwe nĩ kũtũnga mũvea kwa Yeova nũndũ wa wovosyo? Mũthĩnzĩo wĩthĩawa wĩ wa vata ethĩwa ũla ũũnenganĩte nũtũmĩĩte ĩvinda, vinya, kana mbesa. Ngoo yitũ nĩtanaa ethĩwa mũthĩnzĩo nũkwonany’a kana ũla ũtũnengete nũtwendete kwa w’o. Yoana 3:16 yaĩty’e: “Nũndũ Ngai nĩwendete nthĩ, nĩwanenganie Mwana wake e ũmwe [“Mwana mũsyawa weka wake,” NW ] .” Kwoou wovosyo nĩ mũthĩnzĩo ũla wa vata vyũ, nũndũ Ngai aumisye nthembo ĩla nzeo vyũ waĩ atonya kumya. Wovosyo nĩ wonany’o wa wendo mũnene vyũ wa Yeova kwitũ. Na nĩ ũĩkĩĩthyo wa wendo wa Yesũ kwitũ nũndũ nĩweeyumisye kumya thayũ wake kwondũ witũ. (Yoana 15:13) Kwoou mũthĩnzĩo wa wovosyo nĩwaĩle ũtũĩkĩĩthya kana Yeova na Mwana wake nĩmendete kĩla ũmwe witũ.
19, 20. Ũtonya kwonany’a kwa nzĩa syĩkũ kana nũũtũnga mũvea kwondũ wa mũthĩnzĩo wa Ngai wa wovosyo?
19 Ũtonya kũtũnga mũvea ata kwondũ wa mũthĩnzĩo wa Ngai wa wovosyo? Mbee, amba wĩmanyĩsye maũndũ maingangĩ ĩũlũ wa Mũnengani Mũnene Yeova. (Yoana 17:3) Kwĩmanyĩsya Mbivilia ũitũmĩa ĩvuku yĩĩ kũkaũtetheesya wĩke ũu. O ũndũ ũendee kũmũmanya Yeova, now’o wendo wakũ kwake wĩongeleka. Wendo ũsu ũkatuma wenda kwĩka kwenda kwake.
20 Onany’a mũĩkĩĩo nthĩnĩ wa nthembo ya wovosyo ya Yesũ. Yoana 3:
21, 22. (a) Nĩkĩ nĩtwaĩlĩte kũthi ũmbanonĩ wa kũlilikana Kyaũya kya Wĩoo kya Mwĩaĩi kĩla mwaka? (b) Kĩlungu kya 6 na 7 kĩeleetye kyaũ?
21 Enda ũmbanonĩ wa kĩla mwaka wa kũlilikana Kyaũya kya Wĩoo kya Mwĩaĩi. Wĩoo wa Nisani 14, mwaka wa 33 Ĩ.Y., Yesũ nĩwambĩlĩĩilye mũvango wa mwanya wa kũlilikana kĩla Mbivilia yĩtaa “kyaũya kya wĩoo kya Mwĩaĩi.” (1 Akolintho 11:
22 Wovosyo nĩ mũthĩnzĩo wa vata mũno kuma kwa Yeova. (2 Akolintho 9:
^ kal. 21 Kwa ũvoo mwingangĩ ĩũlũ wa Kyaũya kya Wĩoo kya Mwĩaĩi, sisya Ũvoo wa Kwongeleela, ĩthangũ ya 206-208.