‘Endai Mũkatw’ĩkĩthye Mbaĩ Syonthe Amanyĩw’a’
“Endai . . . mũkatw’ĩkĩthye mbaĩ syonthe amanyĩw’a, mũkĩmavatisa . . . mũkĩmamanyĩsya kũkwata maũndũ onthe o na meva ala namwĩaĩe.”—MT. 28:19, 20.
MBATHI: 141, 17
1, 2. Nĩ makũlyo meva tũtonya kũkũlya maumanĩte na ndeto ila Yesũ wawetie ĩandĩkonĩ ya Mathayo 24:14?
NĨ ANDŨ anini mũno matonya kũlea kana Ngũsĩ sya Yeova nĩsyĩsĩkĩe mũno nũndũ wa wĩa woo wa kũtavany’a. Ũu nĩw’o vailyĩ o na ethĩwa andũ nĩmeĩtĩkĩlana naitũ kana nĩmeũtũvĩnga vyũ. O naku no kwĩthĩwa ũkomanĩte na andũ ũitavany’a makakwĩa kana o na kau maikwĩtĩkĩlana naku, nĩmanengete ndaĩa wĩa ũla tũtethasya. O tondũ twĩsĩ, Yesũ athanie kana ũvoo mũseo wa Ũsumbĩ ũkatavanw’a nthĩ yonthe. (Mt. 24:14) Ĩndĩ twĩsĩ ata kana wĩa ũla tũtethasya wĩanĩsya wathani wa Yesũ? Tũkasya kana vai angĩ matethasya wĩa ũsu eka ithyĩ, twĩthĩwa tũyĩtũlya?
2 Ndĩni mbingĩ syonaa kana syo nitavanasya ũvoo ũla Yesũ waisye nũtavanw’e. Ĩndĩ kĩla andũ ma ndĩni isu mekaa no kumĩsya ala mathaithaa namo ũkũsĩ, kũtavany’a makanisanĩ, kana kũtavany’a isesenĩ sya maũvoo ta Indaneti na televiseni. Namo angĩ mawetaa ũtethyo ũla ndĩni syoo inenganĩte kana kĩthito kĩla syĩkĩĩte maũndũnĩ ma ũiiti na kĩsomo. Mo maũndũ asu andũ ma ndĩni mawetaa nĩmo Yesũ weeaĩe amanyĩw’a make meke?
3. Kwosana na ĩandĩko ya Mathayo 28:19, 20, no nginya aatĩĩi ma Yesũ meke maũndũ meva ana?
3 Mo amanyĩw’a ma Yesũ mekalaa mana meteele andũ moke kũla maĩ? Vaitonyeka! Yesũ amina kũthayũũkw’a atavisye amanyĩw’a make maana meana ũna ndeto ii: ‘Endai ĩndĩ mũkatw’ĩkĩthye mbaĩ syonthe amanyĩw’a, mũkĩmavatisa: mũkĩmamanyĩsya kũkwata maũndũ onthe o na meva ala namwĩaĩe.’ (Mt. 28:19, 20) Ndeto isu syĩonany’a ve maũndũ ana maĩle kwĩkwa. Maũndũ asu nĩ kũtw’ĩkĩthya andũ amanyĩw’a, kũmavatisa, na kũmamanyĩsya. Ĩndĩ tũtanesa kwĩka maũndũ asu twaĩle kwamba kwĩka ata? Yesũ aisye atĩĩ: “Endai”! Mũsomi ũmwe wa Mbivilia aielesya ndeto ĩsu aisye ũũ: “Etĩkĩli onthe nĩmatavĩtw’e ‘endai,’ methĩwe mekĩlanĩlya lelũ kana meinga ũkanga.”—Mt. 10:7; Luka 10:3.
4. Kũtw’ĩka “atei ma andũ” kũkonetye kyaũ?
4 We Yesũ endaa ndeto isu syake ianĩw’e nĩ kĩla mũndũ e weka, kana endaa ianĩw’e nĩ kĩkundi kĩ na ngwatanĩo kĩitavany’a ũvoo mũseo? Nũndũ mũndũ ũmwe ndaĩ atonya kũthi kwa andũ ma “mbaĩ syonthe,” wĩa ũsu waĩ no nginya ũthũkũmwe nĩ kĩkundi kya andũ aingĩ me ngwatanĩo. Yesũ nĩwoonanisye ũu ĩla wathokisye amanyĩw’a make amatw’ĩkĩthye “atei ma andũ.” (Soma Mathayo 4:18-22.) Kũtea kũla Yesũ wawetaa vaa ti kũla mũndũ ũendaa kũtea makũyũ e weka aitũmĩa ndoano na ayĩkala nthĩ eteele ĩkũyũ yĩse kũka kũũma kasama kala wĩkĩĩte. Vandũ va ũu, Yesũ awetaa andũ meũtea makũyũ maitũmĩa neti, na wĩa ũsu wendaa mũndũ atũmĩe vinya mwingĩ na athũkũme e ngwatanĩo na angĩ.—Luka 5:1-11.
5. Twaĩle kũmantha mosũngĩo ma makũlyo meva ana, na nĩkĩ?
5 Nĩ kana tũmanye ala matavanasya ũvoo mũseo ũmũnthĩ kwosana na wathani wa Yesũ, twaĩle kũmantha mosũngĩo ma makũlyo aa ana:
Nĩ ũvoo wĩva waĩle kũtavanw’a?
Kĩeleelo kya kũthũkũma wĩa ũsu kyaĩle kwĩthĩwa kĩva?
Nĩ nzĩa syĩva syaĩle kũtũmĩwa?
Wĩa ũsu waĩle kũtethw’a kĩsio kĩana ata na kwa ĩvinda yĩana ata?
Kũmanya mosũngĩo ma makũlyo asu nĩkũũtũtetheesya tũmanye naaũ matethasya wĩa ũũ wa kwovosya mathayũ, o na nĩkũũtũtetheesya tũlũlũmĩlye ũtwi witũ wa kũendeea kũtethya wĩa ũsu twĩ aĩkĩĩku.—1 Tim. 4:16.
NĨ ŨVOO WĨVA WAĨLE KŨTAVANW’A?
6. Nĩkĩ ũtonya kwasya ũte na nzika kana Ngũsĩ sya Yeova nĩsyo itavanasya ũvoo ũla Yesũ waisye ũtavanw’e?
6 Soma Luka 4:43. Yesũ atavanasya “ũvoo mũseo wa ũsumbĩ,” na endaa amanyĩw’a make meke o take. Nĩ kĩkundi kĩva kya andũ kĩtavasya “mbaĩ syonthe” ũvoo ũsu? Vai kĩkundi kĩngĩ eka Ngũsĩ sya Yeova. O na amwe matũvĩngaa nĩmesĩ ũu. Kwa ngelekany’o, mũthembi ũmwe wĩthĩawa misonalĩ kũndũ atavisye Ngũsĩ ĩmwe kana we ekalĩte kũndũ kwĩ kĩvathũkany’o, na nĩwakũlĩtye Ngũsĩ mbingĩ nthĩ syĩ kĩvathũkany’o ũvoo ũla itavanasya. Asũngĩiwe ata? Mũthembi ũsu aisye ũũ: “Onthe maĩ atumanu nũndũ manengae o ũsũngĩo ũũ ũmwe: ‘Ũvoo mũseo wa Ũsumbĩ.’” Ngũsĩ isu iyaanengane ũsũngĩo ũvw’anene aĩ nũndũ nĩ ‘ndumanu,’ ĩndĩ nũndũ syĩ ngwatanĩo o ũndũ Aklĩsto ma w’o maĩle kwĩthĩwa mailyĩ. (1 Ako. 1:10) Ũsũngĩo wasyo wosanĩte na ũvoo ũla wĩthĩawa ũneenewe ĩkasetinĩ ya Mũsyaĩĩsya Yĩtavanasya Ũsumbĩ wa Yeova. Ĩkaseti yĩĩ yĩkwatĩkanaa kwa ithyomo 254, na kĩla ĩvinda yatw’a kumw’a no ta yĩtumbĩthaw’a kovi vakuvĩ milioni 59. Vai ĩkaseti yĩngĩ ĩũlũ wa nthĩ yĩtumbĩthaw’a mũno wĩana ũu.
7. Twĩsĩ ata kana atongoi ma ndĩni ila syĩyĩtaa sya Kĩklĩsto maitavanasya ũvoo ũla Yesũ waisye ũtavanw’e?
7 Atongoi ma ndĩni ila syĩyĩtaa sya Kĩklĩsto maitavanasya ĩũlũ wa Ũsumbĩ wa Ngai. Na ĩla mesa kũweta ĩũlũ wa Ũsumbĩ maũwetaa ũu ta kĩndũ kĩthĩawa ngoonĩ ya Mũklĩsto. (Luka 17:21) Maitetheeasya andũ maelewe kana Ũsumbĩ wa Ngai nĩ silikalĩ yĩ ĩtunĩ ĩtongoew’e nĩ Yesũ Klĩsto, na kana nĩyo ĩkamina mathĩna onthe ma andũ, na kana o mĩtũkĩ ĩkilyĩ ĩnavetanga ũthũku ĩũlũ wa nthĩ. (Ũvu. 19:11-21) Vandũ va ũu monaa nĩ kavaa makamũlilikana Yesũ ĩvindanĩ ya sikũkũ ya Kĩlisimasi na ya Isita. O na ti ta mesĩ kĩla Yesũ ũkeka ĩla ũkethĩwa Mũsumbĩ wa nthĩ. Yu nũndũ mayĩsĩ ũvoo ũla maĩle kũtavany’a, we wĩona ta ũsengy’o tũkasya kana o na mayĩsĩ ũvoo ũsu waĩle kũtavanw’a na kĩeleelo kĩva?
KĨELEELO KYA KŨTHŨKŨMA WĨA ŨSU KYAĨLE KWĨTHĨWA KĨVA?
8. Nĩ maũndũ meva mũndũ ũtonya kwĩka akonany’a e na kĩeleelo kĩthũku kya kũtavany’a?
8 Kĩeleelo kya kũtethya wĩa wa kũtavany’a kyaĩle kwĩthĩwa kĩ kĩva? Kĩyaĩle kwĩthĩwa ne kwosany’a mbesa na kwaka myako mĩnene myanakavye. Ĩndĩ Yesũ eeie amanyĩw’a make atĩĩ: “Nĩmwosete mana, nenganai mana.” (Mt. 10:8) Ndeto ya Ngai ndyaĩlĩte kũtandĩthw’a. (2 Ako. 2:17) Ala meũtavany’a ũvoo wa Ũsumbĩ mayaĩlĩte kũtavany’a me na kĩeleelo kya kwĩyĩuna. (Soma Meko ma Atũmwa 20:33-35.) O na kau ũtao ũsu wĩ ũtheinĩ, makanisa maingĩ maiũatĩĩaa. Vandũ va ũu, mosanasya mbesa nĩ kana iũngamĩe ngalama sya makanisa moo. Methĩawa na ngalama sya kũĩva atongoi moo, vamwe na athũkũmi angĩ aingĩ ki ala mathũkũmaa kw’o. O na mavinda maingĩ wĩthĩaa atongoi asu ma ndĩni nĩmeyũmbanĩsye malĩ mbingĩ mũno.—Ũvu. 17:4, 5.
9. Nĩkĩ tũtonya kwasya kana Ngũsĩ sya Yeova itavanasya na kĩeleelo kĩseo?
9 Nasyo Ngũsĩ sya Yeova syĩsĩkĩe ata? Wĩa ũla itethasya ũũngamĩwe nĩ mĩvothi ĩla andũ maumasya na ngenda. (2 Ako. 9:7) Na ĩla me Nyũmbanĩ ya Ũsumbĩ kana me maũmbanonĩ manene, vai mbesa ikolanaw’a. Ĩndĩ mwaka mũthelu, Ngũsĩ sya Yeova inatũmĩie masaa vakuvĩ mbilioni ilĩ iitavany’a ũvoo mũseo na iimanyĩsya andũ mbee wa milioni kenda Mbivilia kĩla mwei vate ndĩvi. Ũndũ wa ũsengy’o nĩ kana, eka kũtw’ĩka matavanasya mate kũĩvwa, mo ene nĩmo maũngamĩaa ngalama syoo ĩla meũtavany’a! Mũsomi ũmwe aisye ũũ aiweta wĩa ũla Ngũsĩ sya Yeova itethasya: “Kĩeleelo kyoo nĩ kũtavany’a na kũmanyĩsya. . . . Na nũndũ mai atongoi, maikwataa ngalama mbingĩ.” Kwoou-ĩ, kĩeleelo kitũ kya kũtethya wĩa ũũ nĩ kĩva? Kwa ũkuvĩ, ithyĩ tũthũkũmaa wĩa ũũ na ngenda nũndũ nĩtwendete Yeova na nĩtwendete atũi maitũ. Kwĩyumya kũu kwitũ kwosanĩte na wathani ũla wĩ ĩandĩkonĩ ya Savuli 110:3. (Soma.)
NĨ NZĨA SYĨVA SYAĨLE KŨTŨMĨWA?
10. Yesũ na amanyĩw’a make matũmĩaa nzĩa syĩva kũtavany’a?
10 Yesũ na amanyĩw’a make matũmĩaa nzĩa syĩva kũtavany’a ũvoo mũseo? Maendaa kw’onthe kũla matonya kwĩthĩa andũ, ta masokonĩ, malelũnĩ, na mĩsyĩ. Nĩmatavanasya nyũmba na nyũmba maimantha ala mekwendeew’a. (Mt. 10:11; Luka 8:1; Meko 5:42; 20:20) Kũtavany’a na mũvango ũseũvĩte ũu kwoonanasya mayaĩ na kyende.
11, 12. Wasũanĩa ĩũlũ wa kũtavany’a ũvoo mũseo, Ngũsĩ sya Yeova syĩ kĩvathũkany’o kyaũ na ndĩni ila syĩyĩtaa sya Kĩklĩsto?
11 Syo ndĩni ila syĩyĩtaa sya Kĩklĩsto nĩsyĩkaa ũu? Athaithi ma mbingĩ syasyo maekeie atongoi masyo wĩa wa kũtavany’a. Na vandũ va kwĩthĩwa “atei ma andũ,” atongoi ma ndĩni isu syĩyĩtaa sya Kĩklĩsto methĩawa masyaĩtye mũno masũvĩe andũ ala maminĩte kũmakwatya. Nĩ w’o kana mavinda amwe atongoi ma ndĩni nĩmesaa kwĩkĩa vinya aatĩĩi moo matavany’e. Kwa ngelekany’o, mwambĩĩonĩ wa mwaka wa 2001, Pope John Paul II aandĩkie ũũ valũanĩ: “Kwa ĩvinda ya myaka ĩana ũna, nĩnĩthĩĩtwe ndineena ĩũlũ wa ũla mũtavanĩlye mweũ. Na yu nĩngwenda kũtũngĩlĩĩla ũu . . . No nginya tũamũkye veva ũla Vaulo waĩ naw’o ĩla waisye: ‘Woo nĩ wakwa, ethĩwa ndiũtavany’a Ũvoo Mũseo.’” Vovu ũsu aendeeie kwasya kana wĩa ũsu “ndwaĩle kũekewa o ala ‘mesene naw’o’ ĩndĩ nĩ wa Andũ ma Ngai onthe.” Ĩndĩ nĩ andũ meana ata maatĩĩe ndeto syake?
12 Nasyo Ngũsĩ sya Yeova syĩkĩte ata? Nosyo syĩ syoka itavanasya kana Yesũ ethĩĩtwe e Mũsumbĩ kuma mwaka wa 1914. O tondũ Yesũ waisye, syonaa wĩa wa kũtavany’a wĩ wa vata mũno. (Mko. 13:10) Ĩvuku yĩmwe yaĩtye: “Ngũsĩ sya Yeova siĩte wĩa wa kũtavany’a mbee wa maũndũ onthe.” (Pillars of Faith—American Congregations and Their Partners) Mũandĩki wa ĩvuku yĩu aandĩkie ũũ aiweta maũndũ amwe maneeniwe nĩ Ngũsĩ ĩmwe ya Yeova: “Ĩla syakomana na mũndũ wĩ na nzaa, ũkwĩw’a wii, kana mũwau, nitataa imũtetheesye, . . . ĩndĩ iyũlawa kana wĩa wasyo mũnene nĩ kũtavany’a ũvoo wa Ngai ĩũlũ wa mũthya wa nthĩ ĩno na vata wa ũtangĩĩo.” Ngũsĩ sya Yeova niendeee kũtavany’a ũvoo ũsu iitũmĩa nzĩa ila syatũmĩawa nĩ Yesũ na amanyĩw’a make.
WĨA ŨSU WAĨLE KŨTETHW’A KĨSIO KĨANA ATA NA KWA ĨVINDA YĨANA ATA?
13. Wĩa wa kũtavany’a waĩle kũtethw’a kĩsio kĩana ata?
13 Yesũ nĩwawetie ũvoo mũseo waĩle kũtavanw’a kĩsio kĩana ata. Aisye kana ũkatavanw’a ‘nthĩ yonthe.’ (Mt. 24:14) O na eeie aatĩĩi make matw’ĩkĩthye andũ ma ‘mbaĩ syonthe’ amanyĩw’a. (Mt. 28:19, 20) Ndeto isu syonthe syĩonany’a kana wĩa ũsu waĩle kũtethw’a nthĩ yonthe.
14, 15. Twĩsĩ ata kana Ngũsĩ sya Yeova nĩsyo ianĩĩtye ũla wathani wa Yesũ ũkonetye kĩsio kĩla kyaĩlĩte kũtavanw’a? (Sisya visa ĩthangũnĩ ya 8.)
14 Ekai tũsũanĩe maũndũ mana nĩ kana tũelewe ũndũ Ngũsĩ sya Yeova ianĩĩtye ũla wathani wa Yesũ ũkonetye kĩsio kĩla kyaĩlĩte kũtavanw’a. Kwa ngelekany’o, nthĩ ya Amelika yĩ na atongoi ta 600,000 ma ndĩni syĩ kĩvathũkany’o, nasyo Ngũsĩ sya Yeova nthĩ ĩsu nĩ ta 1,200,000. Nthĩ yonthe Ĩkanisa ya Roman Catholic yĩ na athembi mavĩtũkĩte 400,000 o vanini. Yu wĩ na kyu kĩlĩkonĩ, kwasũanĩa Ngũsĩ ila itavanasya ĩũlũ wa Ũsumbĩ iitũmĩa Mbivilia. Nthĩ yonthe Ngũsĩ ta milioni nyanya nĩsyĩyumĩtye kũtavany’a nthĩ 240. Ũsu nĩ wĩa wa ũsengy’o mũno ũendeee kwĩanĩw’a, na kyu nĩkĩtumaa Yeova akwata nguma na ngatho.—Sav. 34:1; 51:15.
15 Ithyĩ Ngũsĩ sya Yeova twĩthĩawa na wendi mwingĩ mũno wa kũtavya andũ aingĩ ũndũ vatonyeka ũvoo mũseo mũthya ũtanavika. Nũndũ wa kĩtumi kyu, vai angĩ matethasya wĩa ta ũla tũtethasya wa kũalyũla na kumĩthya mavuku. Mavuku milioni mbingĩ vamwe na makaseti, tulakiti, valũa sya kũthokya andũ maũmbanonĩ manene, na sya kũthokya andũ moke kũlilikana kĩkw’ũ kya Yesũ inyaĩĩkaw’a mana. Tumĩthĩtye mavuku ma mĩthemba mingĩ kwa ithyomo mbee wa 700. Nayo Biblia Takatifu—Tafsiri ya Ulimwengu Mpya ĩtumbĩthĩtw’e kovi mbee wa milioni 200 na kwa ithyomo mbee wa 130. Mwaka mũthelu wĩ w’oka tũnatumbĩthisye mavuku ta mbilioni inya na nusu. Nakyo kĩla kĩsese kitũ kya Indaneti kĩ na maũvoo ma ithyomo mbee wa 750. Ve atavany’a angĩ we wĩsĩ matethetye wĩa ta ũsu?
16. Twĩsĩ ata kana Ngũsĩ sya Yeova syĩ na veva wa Ngai?
16 Wĩa wa kũtavany’a waĩle kũtethw’a ĩvinda yĩana ata? Yesũ aisye kana wĩa ũũ ũkatethw’a nginya mĩthenyanĩ ya mũminũkĩlyo, “na ĩndĩ mũminũkĩlyo ũkyũka.” Nĩ ndĩni yĩva yĩthĩĩtwe ĩitavany’a ũvoo mũseo o na mĩthenyanĩ ĩĩ ya mũminũkĩlyo? Andũ amwe tũkomanaa namo tũitavany’a no matwĩe: “Ithyĩ nithyĩ twĩ na veva mũtheu, ĩndĩ inyw’ĩ ninyw’ĩ mũtavanasya ũvoo.” Ĩndĩ we ndũkwona kana kũmĩĩsya kwitũ wĩanĩ ũũ kwonanasya kana twĩ na veva wa Ngai? (Meko 1:8; 1 Vet. 4:14) Mavinda kwa mavinda ndĩni imwe nitataa kwĩka ũndũ Ngũsĩ sya Yeova itindaa iyĩka, ĩndĩ niemetwe. Namo angĩ matw’ĩkaa amisonalĩ, ĩndĩ ĩtina wa kavinda maikola na mayĩnũka. O na kau amwe namo nĩmatataa kũthi maitavany’a nyũmba na nyũmba, mo methĩawa maitavany’a ĩũlũ wa kyaũ? Ũsũngĩo wa ĩkũlyo yĩu wĩonany’a kana mayĩthĩawa maitethya wĩa ũla Klĩsto wambĩĩisye.
NAAŨ ALA VATE NZIKA MATAVANASYA ŨLA ŨVOO MŨSEO?
17, 18. (a) Nĩkĩ tũte na nzika kana Ngũsĩ sya Yeova nĩsyo itavanasya ũvoo mũseo wa Ũsumbĩ? (b) Nĩ kyaũ kĩtumaa tũendeea kũtavany’a?
17 Kwoou ũtonya kwasya naaũ ala vate nzika matavanasya ũla ũvoo mũseo wa Ũsumbĩ? Tũte na nzika o na vanini tũtonya kũsũngĩa tũkasya: “Nĩ Ngũsĩ sya Yeova.” Nĩkĩ tũte na nzika? Nũndũ nithyĩ tũtavanasya ũvoo ũla Yesũ waisye ũtavanw’e, naw’o nĩ ũvoo mũseo wa Ũsumbĩ. Na ĩla tũũthi tũimantha andũ tũmatavye ũvoo twĩthĩawa tũitũmĩa nzĩa ila syaĩle. Tũtavanasya twĩ na kĩeleelo kĩseo, nakyo nĩ wendo ti kũmantha mbesa. Nithyĩ tũtavanĩtye kĩsio kĩnene, nĩkwĩthĩwa nĩtũtatĩte tũvikĩsye andũ ma mbaĩ syonthe na ithyomo syonthe ũvoo mũseo. Na ĩndĩ twĩendeea kũtavany’a tũteũnoa nginya ĩla mũthya ũkavika.
18 Nĩtũseng’aa mũno nũndũ wa kĩla andũ ma Ngai maendeee kwĩanĩsya ĩvindanĩ yĩĩ twĩkalĩte. Ĩndĩ nĩ kyaũ kĩtetheesye andũ ma Ngai meanĩsye maũndũ asu onthe? Valũa ũla mũtũmwa Vaulo waandĩkĩe Avilivi nũsũngĩĩte ĩkũlyo yĩu. Amaandĩkĩe ũũ: “Nĩndonya maũndũ onthe nthĩnĩ wake ũla ũndonyethasya.” (Avi. 4:13) Ekai ithyonthe tũendeee kũthũkũma na vinya ũla Ĩthe witũ wĩ wendo ũtũnengae, na nĩtũendeei kũtata ũndũ tũtonya twĩanĩsye ũthũkũmi witũ.—2 Tim. 4:5.