KYONGO KYA ĨTHANGŨ YA MBEE | ALA AŨME ANA MAKUĨTWE NĨ MBALASI METŨMANYĨSYA KYAŨ?
Ala Aũme Ana Makuĩtwe Nĩ Mbalasi Naaũ?
Mũndũ no asũanĩe kana woni ũla ũeleetye ĩũlũ wa aũme ana ala makuĩtwe nĩ mbalasi wĩ vinya kũeleeka na nĩ wa kũtelemya, ĩndĩ ũu ti w’o vailyĩ. Nĩkĩ? Nũndũ Mbivilia, vamwe na maũndũ ala mekĩkĩte ĩvindanĩ yĩĩ nĩmatũtetheeasya kũmanya kĩla ũmwe wa aũme asu makuĩtwe nĩ mbalasi onanasya ata. O na kau woni wa mbalasi isu na ala makuĩtwe nĩsyo wĩonany’a maũndũ mathũku mekwĩkĩka ĩũlũ wa nthĩ, no wĩthĩwe wĩ ũvoo mũseo kwaku na andũ ma mũsyĩ waku. Ũu ũtonyeka ata? Mbee, ekai tũneenee kĩla kyonanaw’a nĩ aũme ana ala makuĩtwe nĩ mbalasi isu.
ŨLA ŨKUĨTWE NĨ MBALASI NZAŨ
Woni ũsu wambĩĩe na ndeto ii: “Na noona, na sisya, mbalasi nzaũ, na ũla ũmĩtũlĩte aĩ na ũta; na anengwa ngovia ya ũsumbĩ: na aumaala aikĩlan’ya, na nĩ kana akĩlan’ye.”
Nũũ ũla ũkuĩtwe nĩ mbalasi nzaũ? Kĩla kĩtonya kũtũtetheesya kũmanya ũndũ ũsu nĩ ndeto ila syĩ ĩvukunĩ o yĩu ya Ũvuan’yo ila imwĩtĩte ũla ũkuĩtwe nĩ mbalasi ĩsu “Ndeto ya Ngai.” (Ũvuan’yo 19:
Nũũ ũnengete Yesũ ũkũmũ wa kũsinda? (Ũvuan’yo 6:2) Mwathani Ndanieli oonie woninĩ Masia, ũla ũelekanĩtw’e na “mwana wa mũndũ” ainengwa “ũsumbĩko, na ndaĩa, na ũsumbĩ” nĩ “mũtumĩa wa matukũ,” ũla nĩ Yeova Ngai. * (Ndanieli 7:
Nĩ ĩndĩĩ aũme asu mambĩĩie kũkuwa nĩ mbalasi? Mũndũũme wa mbee, ũla nĩ Yesũ, ambĩĩie ĩla wanengiwe ngovia ya ũsumbĩ. (Ũvuan’yo 6:2) Yesũ atw’ĩkĩthiw’e Mũsumbĩ ĩtunĩ ĩndĩĩ? Ndaatw’ĩkĩthw’a Mũsumbĩ ĩla wasyokie ĩtunĩ oou ĩtina wa kũthayũũkw’a. Mbivilia yonanĩtye kana vaĩ ĩvinda ya kweteela kuma asyoka ĩtunĩ. (Aevelania 10:
Ĩndĩ nĩkĩ maũndũ mathũkĩĩe vandũ va kũseũva kuma ĩla Yesũ watw’ĩkĩthiw’e Mũsumbĩ mwakanĩ wa 1914? Kĩtumi nũndũ ĩvindanĩ yĩu Yesũ ambĩĩie kũsumbĩka ĩtunĩ, ĩndĩ ti kũũ nthĩ. Atw’ĩkĩthw’a Mũsumbĩ, kaũ nĩwookĩlile ĩtunĩ, na Yesũ, ũla wĩtĩtwe Mikaeli, amwĩkya Satani vamwe na ndaimoni syake kũũ nthĩ. (Ũvuan’yo 12:
ŨLA ŨKUĨTWE NĨ MBALASI NDUNE
“Na mbalasi ĩngĩ ndune yaumaala: na ũla ũmĩtũlĩte anengwa kũveta mũuo kũũ nthĩ, nĩ kana moaane ene kwa ene: na anengwa ũvyũ mũnene.”
Ũla ũkuĩtwe nĩ mbalasi ĩno onanasya kaũ. Aendeee kũvetanga mũuo nthĩ yonthe, ĩndĩ ti isio imwe sya nthĩ. Kwa ĩvinda ya mbee kuma nthĩ yoombwa, kaũ nĩwokitiwe nthĩ yonthe mwakanĩ wa 1914. Kaũ wa kelĩ wa nthĩ yonthe nĩwaatĩĩie, naw’o nĩwaetie wanangĩko mũnenange. Kũtw’ĩkĩkanaa kana andũ ala makw’ĩte nũndũ wa makaũ kuma mwaka wa 1914 nĩ mbee wa milioni 100! Na ve andũ angĩ aingĩ maũmĩie mũno nũndũ wa makaũ.
Kaũ wingĩvĩte ata ĩvindanĩ yĩĩ? Kwa ĩvinda ya mbee, mũndũ nĩwonanĩtye e na ũtonyi wa kũmina andũ onthe ĩũlũ wa nthĩ. O na ngwatanĩo ila isũvĩaa mũuo ĩũlũ wa nthĩ, ta Ngwatanĩo ya Nthĩ (UN), niemetwe nĩ kũsiĩĩa mũtwai wa mbalasi ndune.
ŨLA ŨKUĨTWE NĨ MBALASI NZIŨ
“Na noona, na sisya, mbalasi nziũ; na ũla ũmĩtũlĩte aĩ na kĩthimi kw’okonĩ kwake. Na neew’a ta wasya katĩ wa ila syũmbe inya syĩ thayũ ũkyasya, Kĩvava kya nganũ nĩ silingi, na ivava itatũ sya mbaale nĩ silingi na mauta na mbinyu ndũkaithũkye.”
Ũla ũkuĩtwe nĩ mbalasi ĩno onanasya yũa. Woni ũsu wĩonany’a kana kwĩ ũnyivu wa lĩu nũndũ kĩvava (kĩlo 0.7) kya nganũ kĩthoow’a silingi kana ndinalĩ ĩmwe, ĩla yaĩ mũsaala wa mũthenya ũmwe ĩvindanĩ ya atũmwa! (Mathayo 20:2) Ndinalĩ ĩmwe yaĩ ĩtonya kũthooa ivava itatũ (kĩlo 2.1) sya mbaale, na mbaale yoonekaa ĩte nzeo ta nganũ. Lĩu wĩana ũu wesaa kũĩthya mũsyĩ mũnene kwa ĩvinda yĩana ata? Ĩvindanĩ yĩĩ, andũ meawa kana maĩle kũtũmĩa syĩndũ nesa vamwe na malĩu ala matũmĩaa kĩla mũthenya, na ũu nĩ ũndũ ũmwe na ũndũ ĩvindanĩ ya tene andũ maaĩle kũtũmĩa nesa syĩndũ ila sya vata ta mauta na mbinyu.
Yo ve maũndũ mekĩkĩte kuma mwaka wa 1914 matũĩkĩĩthasya kana mũndũũme ũsu no ũendeee kũkuwa nĩ mbalasi nziũ? Ĩĩ me vo! Andũ ta milioni 70 nĩmakwie nũndũ wa yũa myakanĩ ya 1901-2000. Ngwatanĩo ĩmwe yoonanisye kana “andũ milioni 805, ala nĩ ũndũ ũmwe na mũndũ ũmwe katĩ wa andũ kenda ĩũlũ wa nthĩ, makwataa kalĩu kanini mũno myakanĩ ya 2012-
ŨLA ŨKUĨTWE NĨ MBALASI YA LANGI WA MŨKŨYŨ KANA MŨTUKU
“Na noona, na sisya, mbalasi yĩ mũkũyũ: na ũla ũmĩtũlĩte, syĩtwa yake nĩ kĩkw’ũ; na Mbũa yaatĩanĩe nake. Nao manengwa ũkũmũ ĩũlũ wa kĩlungu kya kana kya nthĩ, moae na ũvyũ, na yũa, na kĩkw’ũ, na nyamũ mbai sya nthĩ.”
Ũla ũkuĩtwe nĩ mbalasi ya kana onanasya kĩkw’ũ nũndũ wa mowau mathũku kana o maũndũ angĩ. Kavinda kanini ĩtina wa mwaka wa 1914, ũwau wĩtawa Spanish flu nĩwooaie andũ milioni mbingĩ. Nĩvatonyeka andũ ta milioni 500 makethĩwa makwatiwe nĩ ũwau ũsu, na ũu nĩ ũndũ ũmwe na kwasya, mũndũ ũmwe katĩ wa kĩla andũ atatũ ĩvindanĩ yĩu aĩ na ũwau ũsu!
Ĩndĩ ũwau ũsu wa Spanish flu waĩ o mwambĩlĩlyo. Asomi matalĩthasya kana andũ milioni maana maingĩ nĩmakwie nũndũ wa ũwau wĩtawa ndũng’ũ (smallpox) myakanĩ ya 1901-2000. Kũvika o na ũmũnthĩ, andũ milioni mbingĩ nĩmakusaa nũndũ wa ũkimwi, ũwau wa kĩthũi (tuberculosis), na ndetema, o na kau andũ nĩmatatĩte kũmantha nzĩa nzeango sya ũiiti.
Maũndũ asu twaneenea ta kaũ, ũnyivu wa lĩu, kana mowau mathũku, onthe maetae kĩkw’ũ. Andũ onthe makw’a maendaa Mbũanĩ na ndĩsaa kũmanenga wĩkwatyo.
VE ĨVINDA ĨSEO YŨKĨTE!
Ĩvinda yĩla yĩ kw’o ya mathĩna yĩkilyĩ kũthela. Lilikana kana Yesũ aendie “aikĩlan’ya” mwaka wa 1914, na amwĩkya Satani kũũ nthĩ, ĩndĩ Yesũ ndaamina kũkĩlany’a kwake ĩvindanĩ yĩu. (Ũvuan’yo 6:2; 12:
Vandũ va kaũ kũkeethĩwa mũuo. Yeova akatuma “makaũ mathela kũvika kĩtulu kya nthĩ; nũtũlaa ũta, na ĩtumo aitilanga ilungu.” (Savuli 46:9) Namo andũ ala mendete mũuo, “makeetan’ya mũuonĩ mwingĩ.”
Vandũ va mayũa, kũkeethĩwa lĩu mwingĩ mũno. Mbivilia yaĩtye atĩĩ: “Kũkeethĩwa lĩu mwingĩ wa mbaa ngetha nthĩ iĩmanĩ ĩũlũ.”
Vandũ va mowau na kĩkw’ũ, andũ onthe makeethĩwa na ũima wa mwĩĩ na thayũ ũtathela. Mbivilia yaĩtye kana Ngai “akavyaĩa methoi onthe methonĩ moo; na kĩkw’ũ kĩikethĩwa vo ĩngĩ; o na kũikethĩwa ĩngĩ kũmeta, kana kũĩa, kana woo.”
Maũndũ ala Yesũ weekie e kũũ nthĩ nĩmoonanisye kana akeeka maũndũ maseo mũno e Mũsumbĩ. Nĩwamanyĩasya andũ kwĩkalany’a na mũuo, nĩwaĩthisye andũ ngili mbingĩ kwa nzĩa ya kyama, avosya awau, na nĩwathayũũkisye ala akw’ũ.
Ngũsĩ sya Yeova nĩmeũtana kũkwony’a Mbivilianĩ ũndũ ũtonya kwĩthĩwa wĩyũmbanĩtye ĩla ĩvinda ya ala aũme ana makuĩtwe nĩ mbalasi yĩkathela. We no wende kwĩmanyĩsya maũndũ maingangĩ?
^ kal. 7 Mbivilia yonanĩtye kana ĩsyĩtwa ya Ngai nĩ Yeova.
ĨMANYĨSYE MŨNANGO
Ũvoo Mũseo Kuma kwa Ngai!
Ũvoo Mũseo Nĩ Kyaũ?
Ĩmanyĩsye nĩ kana ũmanye ũvoo mũseo kuma kwa Ngai nĩ kyaũ, nĩkĩ nĩ wa vata, na kĩla waĩle kwĩka.