KĨLUNGU KYA 19
Ĩkala Vakuvĩ na Yeova
1, 2. Tũtonya kũkwata wĩvitho va ũmũnthĩ?
KWASŨANĨA ũtembeete nza mũthenya kũkĩte mbua mbingĩ na yĩ na kĩuutani. Ĩtina wa kavinda kanini, ũyona kwekala kĩvindu, na kũyambĩĩa kũtisa na kũtunduma. Na ĩndĩ kũyambĩĩa kua. Nũndũ wa ũu, ũimantha vandũ wĩvithe. Ũkona vandũ ũtonya kwĩvitha na vatekusya, wĩw’a wausya mũno!
2 Twĩkalĩte ĩvindanĩ yĩilyĩ ũu. Maũndũ ĩũlũ wa nthĩ maendeee kũthũkĩĩa. No wĩkũlye-ĩ, ‘Nĩ va ndonya kũkwata wĩvitho?’ Mũandĩki wa Savuli aandĩkie atĩĩ: “Nganeena ũndũ wa Yeova, Nĩwe wĩvitho wakwa na ngome yakwa yĩ vinya; Ngai wakwa, ũla nĩmũĩkĩĩaa.” (Savuli 91:2) Yeova no ethĩwe wĩvitho witũ ĩla twĩ mathĩnanĩ, na nũtũnengae wĩkwatyo mũseo wa ĩvinda yũkĩte.
3. Tũtonya kũmũtw’a Yeova wĩvitho witũ ata?
3 Yeova atonya kũtũsũvĩa ata? No atũtetheesye tũkamanya ũndũ tũtonya kwĩka ĩla twakwatwa nĩ mathĩna, na e na ũtonyi mwingĩ kwĩ mũndũ o na wĩva ũla ũtonya kwenda kũtũũmĩsya. Ĩla twakwatwa nĩ mũisyo, twaĩle kwĩthĩwa twĩsĩ nesa vyũ kana ĩvinda yũkĩte Yeova akamina mathĩna asu. Mbivilia ĩtwĩkĩaa vinya na ndeto ii: “Ĩyĩkalyei ene wendonĩ wa Ngai.” (Yuta 21) Twaĩle kwĩkala vakuvĩ na Yeova nĩ kana atũtetheesye ĩla twĩ na mathĩna. Ĩndĩ tũtonya kwĩka ũu ata?
MWENDE NGAI NŨNDŨ NŨKWENDETE
4, 5. Yeova onanasya ata kana nũtwendete?
4 Nĩ kana twĩkale vakuvĩ na Yeova, twaĩle kũmanya ũndũ ũtwendete mũno wĩana. Sũanĩa ĩũlũ wa maũndũ onthe ala Yeova wĩkĩte kwondũ witũ. Nũtũnengete nthĩ mbanake yusĩe mĩtĩ na nyamũ sya kwendeesya. O na nũtũnengete lĩu mũseo na kĩw’ũ kĩtheu kya kũnyw’a. Yeova nũtũmanyĩĩtye ĩũlũ wa ĩsyĩtwa yake na ndaĩa syake sya kwendeesya nthĩnĩ wa Mbivilia. Na ũndũ ũla mũnene mũno nĩ kana nĩwatwonisye wendo ĩla watũmie Mwana wake mwendwa, Yesũ, oke kumya thayũ wake kwondũ witũ. (Yoana 3:16) Na nũndũ wa nthembo ĩsu, twĩ na wĩkwatyo mũseo wa ĩvinda yũkĩte.
5 Yeova nĩ ũũngamĩtye Ũsumbĩ wa Masia, ũla nĩ silikalĩ ya ĩtunĩ, na o mĩtũkĩ ũkamina mathĩna onthe. Ũsumbĩ ũsu ũkatw’ĩkĩthya nthĩ ĩno nzaũ, na kĩla mũndũ akekala e mũtanu na e na mũuo tene na tene. (Savuli 37:29) Ũndũ ũngĩ ũkwonany’a Yeova nũtwendete nĩ kana nũtũmanyĩasya ũndũ tũtonya kwĩkala nesa vyũ ũmũnthĩ. O na nũtũthoketye tũmũvoyae, na ethĩawa eyũmbanĩtye kwĩthukĩĩsya mboya sitũ. Kwa w’o, Yeova nĩwendete kĩla ũmwe witũ.
6 Ũtonya kwonany’a ata kana nũtũngaa mũvea nũndũ Yeova nũkwendete? Ũtonya kwĩka ũu kwa kũmũtũngĩaa mũvea nũndũ wa maũndũ onthe ala wĩkĩte kwondũ waku. Ũndũ wa kũmakya nĩ kana, andũ aingĩ ũmũnthĩ maitũngaa mũvea. Na ũu now’o kwailyĩ ĩvinda yĩla Yesũ waĩ vaa ĩũlũ wa nthĩ. Ĩvinda yĩmwe, Yesũ nĩwavoisye aũme ĩkũmi mawaĩte mangũ, ĩndĩ no ũmwe wamũtũngĩie mũvea. (Luka 17:12-17) Twaĩle kwĩthĩwa tũilyĩ ta mũndũũme ũsu kwa kũmũtũngĩaa Yeova mũvea mavinda onthe.
7 O naitũ nĩtwaĩle kũmwenda Yeova. Yesũ eeie amanyĩw’a make kana no nginya mamwende Yeova na ngoo yoo yonthe, thayũ woo w’onthe, na kĩlĩko kyoo kyonthe. (Soma Mathayo 22:37.) Oonanasya ata?
8, 9. Tũtonya kũmwony’a Yeova ata kana nĩtũmwendete?
8 Kwasya nĩtũmwendete Yeova nĩkũtoetye? Aiee. Ethĩwa nĩtũmwendete Yeova na ngoo yitũ yonthe, thayũ witũ w’onthe, na kĩlĩko kitũ kyonthe, tũkoonanasya ũu kwĩsĩla meko maitũ. (Mathayo 7: 16-20) Mbivilia ĩtũmanyĩasya kana ethĩwa nĩtũmwendete Ngai, tũkeew’aa mĩao yake. Nĩ vinya kwĩka ũu? Aiee, nũndũ mĩao ya Yeova “ti mĩito.”—Soma 1 Yoana 5:3.
9 Ĩla twamwĩw’a Yeova, twĩkalaa twĩ atanu na twĩ eanĩe. (Isaia 48:17, 18) Ĩndĩ nĩ kyaũ kĩtonya kũtũtetheesya twĩkalae vakuvĩ na Yeova? Ekai twone.
ENDEEA KŨMŨTHENGEEA YEOVA
10. Nĩkĩ waĩle kũendeea kwĩmanyĩsya ĩũlũ wa Yeova?
10 Watw’ĩkie mũnyanyae wa Yeova ata? Ĩla weemanyĩisye Mbivilia, nĩwamũmanyie Yeova mũnango na wambĩĩa kwĩthĩwa na ngwatanĩo nzeo nake. Ngwatanĩo ĩsu yaku na Yeova no ĩelekanw’e na mwaki ũtekwenda ũivoa. O tondũ mwaki wendaa kwongelwa ngũ nĩ kana ndũkavoe, now’o o naku waĩle kũendeea kwĩmanyĩsya ĩũlũ wa Yeova nĩ kana ngwatanĩo yaku nake yĩthĩwe yĩ ndũmu.—Nthimo 2:1-5.
11. Momanyĩsyo ma Mbivilia maĩle kũtuma wĩw’a ata?
11 Waendeea kwĩmanyĩsya Mbivilia, kwa w’o ũkamanya maũndũ matonya kũkiita ngoo yaku. Kwoona ũndũ amanyĩw’a elĩ ma Yesũ meewie ĩla wamaeleisye wathani wa Mbivilia. Maisye atĩĩ: “Ngoo sitũ itinew’a muutĩa yĩla ũnũũneenaa naitũ nzĩanĩ, aitũvuanĩsya maandĩko?”—Luka 24:32.
12, 13. (a) Wendo witũ kwa Ngai ũtonya kwĩka ata twaema kwĩsisya? (b) Tũtonya ata kũsiĩĩa wendo witũ kwa Yeova ndũkavoe?
12 O tondũ amanyĩw’a makiitiwe ngoo ĩla maeleiwe nĩ Maandĩko, o naku no wĩthĩwe weewie ũu ĩla wambĩĩe kwĩmanyĩsya Mbivilia. Kwĩka ũu nĩkwatumie ũmũmanya Yeova na ũmwenda, na ndwĩsa kwenda wendo ũsu ũvoe.—Mathayo 24:12.
13 Watw’ĩka mũnyanya wa Ngai, nĩwaĩle kwĩkĩa kĩthito nĩ kana ũendeee kwĩthĩwa na ngwatanĩo ndũmu nake. No nginya ũendeee kwĩmanyĩsya ĩũlũ wake na ĩũlũ wa Yesũ, na ũisũanĩa ĩũlũ wa maũndũ ala ũkwĩmanyĩsya na ũndũ ũtonya kũmatũmĩa. (Yoana 17:3) Ĩla ũũsoma kana ũkwĩmanyĩsya Mbivilia, ĩkũlasye makũlyo aa: ‘Ũndũ ũũ wĩmanyĩsya kyaũ ĩũlũ wa Yeova Ngai? Nĩkĩ naĩle kũmwenda na ngoo yonthe na thayũ wakwa w’onthe?’—1 Timotheo 4:15.
14. Mboya ĩtonya kũtũtetheesya ata tũendeee kũmwenda Yeova mũnango?
14 Ĩla wĩ na mũndũ wendete, nũneenaa nake kĩla ĩvinda, na ũu nũtumaa ngwatanĩo yenyu yĩthĩwa yĩ ndũmu. O ta ngelekany’o ĩsu, twaneena na Yeova kĩla ĩvinda kwĩsĩla mboya, wendo witũ kwake nĩwongelekaa. (Soma 1 Athesalonika 5:17.) Mboya nĩ mũthĩnzĩo wa vata vyũ kuma kwa Ĩthe witũ wa ĩtunĩ. Twaĩle kũneenaa nake kĩla ĩvinda kuma ngoonĩ. (Savuli 62:8) Tũyaĩle kũtũngĩlĩĩlaa mboya sitũ, ĩndĩ syaĩle kwĩthĩwa syumĩte ngoonĩ. Twaendeea kwĩmanyĩsya Mbivilia na kũvoya kuma ngoonĩ, tũkamwenda Yeova mũnango.
TAVYA ANDŨ ANGĨ ĨŨLŨ WA YEOVA
15, 16. Wĩthĩawa na woni mwaũ ĩũlũ wa wĩa wa kũtavany’a?
15 Ethĩwa nĩtũkwenda kũendeeaa kwĩthĩwa vakuvĩ na Yeova, nĩtwaĩle kũneena na andũ angĩ ĩũlũ wa mũĩkĩĩo witũ. Kũtavya andũ ala angĩ ĩũlũ wa Yeova nĩ kĩanda kya mwanya mũno. (Luka 1:74) Na ũsu nĩ wĩa Yesũ wanengie Aklĩsto onthe ma w’o. Kĩla ũmwe witũ nĩwaĩle kũtavany’a ũvoo mũseo wa Ũsumbĩ wa Ngai. We nĩwĩkaa ũu?—Mathayo 24:14; 28:19, 20.
16 Mũtũmwa Vaulo oonaa wĩa wa kũtavany’a wĩ wa vata mũno, na nĩkyo kĩtumi wawĩtie ‘ũthwii.’ (2 Akolintho 4:7) Kũtavya andũ angĩ ĩũlũ wa Yeova na kĩeleelo kyake nĩw’o wĩa ũla wa vata vyũ ũtonya kwĩka. Nĩ nzĩa ĩmwe ya kũmũthũkũma Yeova, na nĩwendeeaw’a nĩ kĩthito kitũ. (Aevelania 6:10) Wĩa wa kũtavany’a no ũkũtetheesye kũmũthengeea Yeova na ũyĩsa kũkwata thayũ ũtathela. O na ĩngĩ, wĩa ũsu no ũtetheesye ala meũkwĩthukĩĩsya mamũthengeee Yeova na mayĩsa kũkwata thayũ ũtathela. (Soma1 Akolintho 15:58.) Ve wĩa ũngĩ ta ũsu ũtonya kũtuma wĩthĩwa wĩ mwĩanĩe?
17. Nĩkĩ wĩa wa kũtavany’a waĩle kũtethw’a na mĩtũkĩ?
17 Wĩa wa kũtavany’a waĩle kũtethw’a na mĩtũkĩ vyũ. Nĩtwaĩle ‘kũtavany’a ĩla ndeto,’ na twaĩle kwĩka ũu twĩ ‘athangaau.’ (2 Timotheo 4:2) Andũ nĩmaĩle kwĩw’a ĩũlũ wa Ũsumbĩ wa Ngai. Mbivilia yaĩtye atĩĩ: “Mũthenya mũnene wa Yeova wĩ vakuvĩ, wĩ vakuvĩ na nĩwĩkalaatĩte mũno.” Mũminũkĩlyo “ndũkekala.” (Nzevania 1:14; Avakuki 2:3) Kwoou, o mĩtũkĩ Yeova nũkwananga nthĩ ĩno nthũku ya Satani. Ũndũ ũsu ũtanethĩwa, andũ nĩmaĩle kũkanw’a nĩ kana methĩwe matonya kũnyuva kũmũthũkũma Yeova.
18. Nĩkĩ twaĩle kũmũthaitha Yeova twĩ vamwe na Aklĩsto ala angĩ ma w’o?
18 Yeova endaa tũmũthaithe twĩ vamwe na Aklĩsto ala angĩ ma w’o. Mbivilia yaĩtye atĩĩ: “Nĩtũlilikanan’ye ithyĩ kwa ithyĩ kũthangaan’ya wendonĩ na mawĩanĩ maseo; tũtekũeka kũmbana kwitũ vamwe, o tondũ amwe mekaa, ĩndĩ tũkĩtaana; na mbee mũno, mũkyona mũthenya ũsu ũkĩthengeea.” (Aevelania 10:24, 25) Nĩtwaĩle kũtataa ũndũ tũtonya tũendae maũmbanonĩ onthe. Maũmbano nĩmatũnengae mwanya wa kwĩkĩana vinya na kũthangaany’a na ala angĩ.
19. Nĩ kyaũ kĩtonya kũtũtetheesya tũmende ana-a-asa na eĩtu-a-asa Aklĩsto?
19 Wathi maũmbanonĩ, ũkakwata anyanya aseo ala makaũtetheeasya kũmũthaitha Yeova. Maũmbanonĩ asu, ũkakomana na ana-a-asa na eĩtu-a-asa me kĩvathũkany’o, ala matataa ũndũ matonya mamũthaithe Yeova o taku. Na ũndũ ũngĩ nĩ kana masyaiwe me na naĩ o taku, na nĩmavĩtasya. Ĩla mavĩtya, ĩthĩwa wĩyũmbanĩtye kũmaekea. (Soma Akolosai 3:13.) Mavinda onthe tataa mũno wone ndaĩa nzeo ila ana-a-asa na eĩtu-a-asa Aklĩsto methĩawa nasyo, nũndũ kwĩka ũu kũkaũtetheesya ũmende na ũimũthengeea Yeova mũnango.
THAYŨ WA W’O
20, 21. “Thayũ wa w’o” nĩ kyaũ?
20 Yeova endaa anyanyae onthe mekale nesa ũndũ vatonyeka. Mbivilia ĩtũmanyĩasya kana ĩvinda yũkĩte tũkekala thayũ wĩ kĩvathũkany’o vyũ na ũmũnthĩ.
21 Ĩvinda yũkĩte, tũkekala tene na tene, ĩndĩ ti o myaka 70 kana 80. Tũkatanĩa “thayũ wa tene na tene” twĩ na ũima wa mwĩĩ, mũuo, na twĩ atanu nthĩnĩ wa nthĩ nzaũ na mbanake. Thayũ ũsu nĩw’o Mbivilia yĩtĩte “thayũ wa w’o.” Yeova nĩwathanĩte kana akatũnenga thayũ ũsu wa w’o, ĩndĩ no nginya twĩke kyonthe kĩla tũtonya nĩ kana ‘tũũlũmye.’—1 Timotheo 6:12, 19.
22. (a) Tũtonya kũlũmya “thayũ wa wʼo” ata? (b) Nĩkĩ tũtesa kwĩmanthĩa thayũ wa tene na tene?
22 Tũtonya ‘kũkwata [kana, kũlũmya] thayũ wa w’o’ ata? No nginya ‘twĩkae nesa’ na ‘tũyĩthĩwa twĩ athwii ma kwĩkaa nesa.’ (1 Timotheo 6:18) Ũu wĩonany’a kana nĩtwaĩle kũtũmĩa kĩla twĩmanyĩasya Mbivilianĩ. Ĩndĩ o na ũu wĩ o vo, tũikwata thayũ wa w’o nũndũ wa kĩthito kitũ ene. Tũyĩsa kwĩmanthĩa thayũ ũtathela. Thayũ ũtathela nĩ mũthĩnzĩo Yeova watwie kũnenga athũkũmi make ala aĩkĩĩku, na nĩ wonany’o wa “mumo” kana ũseo wake mwingĩ. (Alomi 5:15) Ĩthe witũ wa ĩtunĩ nĩwendaa vyũ kũnenga athũkũmi make aĩkĩĩku mũthĩnzĩo ũsu.
23. Nĩkĩ waĩle kwĩka motwi ala maĩlĩte ĩvindanĩ yĩĩ?
23 Ĩkũlye-ĩ, ‘Nyie nĩnĩmũthaithaa Ngai kwa nzĩa ĩla wendaa?’ Woona ve moalyũku waĩle kwĩka, ĩka ũu na mĩtũkĩ. Twamwĩkwatya Yeova na tweeka kyonthe kĩla tũtonya tũmwĩw’e, akeethĩwa e wĩvitho witũ. Akasũvĩaa andũ make ala aĩkĩĩku mĩthenyanĩ ya mũminũkĩlyo ya nthĩ ĩno nthũku ya Satani. Na ĩndĩ akaĩkĩĩthya kana tũkekala Nthĩ Nzaũ tene na tene, o tondũ wathanĩte. Vate nzika, no ũkwate thayũ wa w’o weeka motwi ala maĩlĩte ĩvindanĩ yĩĩ!