Ngewa ya 110: Timotheo—Mũtetheesya Mweũ wa Vaulo
MWANAKE ũũ ũkwona vaa e vamwe na mũtũmwa Vaulo nĩ Timotheo. Timotheo ekalaa Lisitela vamwe na andũ ma mũsyĩ woo. Inyia wake eetawa Eunike na ũsũe eetawa Loisi.
Yĩĩ nĩyo ĩvinda ya katatũ ya Vaulo kũka Lisitela. Ta mwaka ũmwe na kĩndũ mũvĩtu, Vaulo na Valanava nĩmookie ya mbee vaa me kyalonĩ kya kũtavany’a. Na yu Vaulo aĩ anasyoka ĩngĩ e na mũnyanyae Sila.
We nĩwĩsĩ ũndũ Vaulo ũkũmwĩa Timotheo? Emũkũlya: ‘We nũkũthi vamwe na Sila nakwa? We nũtonya kũtũtetheesya kũtavany’a kwa andũ ma kũndũ kũasa.’
Na Timotheo asũngĩa: ‘Ĩĩ, nĩngwenda kũthi.’ Kwoou o mĩtũkĩ ĩtina wa vau Timotheo atia andũ ma mũsyĩ woo na athi vamwe na Vaulo na Sila. Ĩndĩ mbee wa kwĩmanyĩsya ĩũlũ wa kyalo kyoo, ekai twambe twone maũndũ ala meethĩĩtwe manamũkwata Vaulo. Myaka 17 yaĩ mĩvĩtu kuma yĩla Yesũ wamumĩlĩĩile Vaulo nzĩanĩ aendete Ndamasiku.
Lilikana, Vaulo aendete Ndamasiku kũmathĩny’a amanyĩw’a ma Yesũ, ĩndĩ yu we mwene aĩ mũmanyĩw’a! Ĩtina amaitha amwe nĩmavangie kũaa Vaulo nũndũ mayendaa ũmanyĩsyo wake ĩũlũ wa Yesũ. Ĩndĩ amanyĩw’a matetheesya Vaulo atoloke. Mamwĩkĩie kĩkavũnĩ na mamũtheelelya ngalĩko ya nza ya ũkũta wa ndũa.
Ĩtina wa ũu Vaulo nĩwaendie kũtavany’a Andiokia. Vaa nĩvo aatĩĩi ma Yesũ meetĩiwe Aklĩsto ĩvinda ya mbee. Vaulo na Valanava ĩndĩ nĩmatũmiwe kuma Andiokia mathi kyalo kya kũtavany’a nthĩ sya kũasa. Ĩmwe ya ndũa ila maendie nĩ Lisitela, mũsyĩ kwa Timotheo
Ta mwaka ũmwe ũu ĩtina, Vaulo nĩwasyokie ĩngĩ Lisitela e kyalonĩ kya kelĩ. Yĩla Timotheo waendanisye na Vaulo na Sila, we nĩwĩsĩ maendie va? Kwatũsisyei mevu nĩ kana tũmanye kũndũ kũmwe kũla maendie.
Mbee, maendie ndũanĩ yaĩ o vu vakuvĩ ya Ikonio, na ĩndĩ masyoka mathi Andiokia. Ĩtina nĩmaendie nginya Teloa, na ĩndĩ Vilivi, Thesalonika na Velia. We nũkwona Athene mevunĩ? Vaulo nĩwatavanisye vau. Ĩtina nĩmatavanisye Kolintho kwa ĩvinda ya mwaka ũmwe na nyusu. Na ĩndĩ ĩtina vyũ mekala Eveso o kwa ĩvinda ĩnini. Na ĩndĩ mooka ĩngĩ na ngalawa nginya Kaisalea, na mathi mũvaka Andiokia, vala Vaulo wekalaa.
Kwoou Timotheo aendie kyalo kya kĩlomita maana maingĩ mũno aitetheesya Vaulo kũtavany’a “ũvoo mũseo” na kwambĩĩsya ikundi mbingĩ sya Kĩklĩsto. We yĩla wĩneneva, ũkatw’ĩka mũthũkũmi mũĩkĩĩku wa Ngai ta Timotheo?
Meko 9:19-30; 11:19-26; kĩlungu kya 13 nginya 17; 18:1-22.
1. Lomi; 2. Melita; 3. Velia; 4. Thesalonika; 5. Kolintho; 6. Vilivi; 7. Athene; 8. Kilete; 9. Teloa; 10. Eveso; 11. Mileto; 12. Kolosai; 13. Andiokia; 14. Ikonio; 15. Lisitela; 16. Saivulasi; 17. Andiokia; 18. Kaisalea; 19. Yova; 20. Ndamasiku; 21. Yelusaleme; 22. Ũkanga Mũnene (Menditelenia)
Makũlyo
- Mwanake ũũ wĩ visanĩ nũũ, ekalaa va, na inyia na ũsũe wake meetawa ata?
- Timotheo aisye ata yĩla Vaulo wamũkũlilye kana nũkwenda kũthi vamwe nake na Sila makatavany’e kwa andũ ma kũndũ kũasa?
- Nĩ va aatĩĩe ma Yesu meetĩiwe Aklĩsto ya mbee?
- Nĩ ndũa syĩva ila Vaulo, Sila na Timotheo maendie mamina kuma Lisitela?
- Timotheo atetheeisye Vaulo ata, na nĩ ĩkũlyo yaũ andũ ma mũika maĩlĩte kwĩkũlya mo ene ũmũnthĩ?
Makũlyo ma kwongeleela
- Soma Meko 9:19-30.
Mũtũmwa Vaulo oonanisye ũĩ ata avinganĩw’a nũndũ wa kũtavany’a ũvoo mũseo? (Meko 9:22-25, 29, 30; Mt. 10:16)
- Soma Meko 11:19-26.
Ũvoo ũla ũandĩkĩtwe nthĩnĩ wa Meko 11:19-21, 26 wĩonany’a ata kana veva wa Yeova nĩw’o woneleelasya na kũtongoesya wĩa wa kũtavany’a?
- Soma Meko 13:13-16, 42-52.
Meko 13:51, 52 yĩonany’a ata kana amanyĩw’a mayaaĩtĩkĩlya ũvinganĩsya ũmatũle ngoo? (Mt. 10:14; Meko 18:6; 1 Vet. 4:14)
- Soma Meko 14:1-6, 19-28.
Ũneeni ũũ, “mamanenganie kwa Yeova” wĩtũtetheesya ata tũikamake yĩla tũendee na kũtetheesya ala eũ? (Meko 14:21-23; 20:32; Yoa. 6:44)
- Soma Meko 16:1-5.
Timotheo kwĩtĩkĩla kwaĩkwa kwĩĩkĩa vinya ata vata wa kwĩka maũndũ “onthe kwondũ wa ũla ũvoo mũseo”? (Meko 16:3; 1 Ako. 9:23; 1 Ath. 2:8)
- Soma Meko 18:1-11, 18-22.
Ĩandĩko ya Meko 18:9, 10 yonanasya ata kĩanda kya Yesũ nthĩnĩ wa kũtongoesya wĩa wa kũtavany’a, na ũndũ ũsu wĩtũnenga ũĩkĩĩthyo mwaũ ũmũnthĩ? (Mt. 28:20)