Eraclito
Eraclito (in grêgo antîgo: Ἡpάkλeιtoς; Efeso, 535 a.C. – Efeso, 475 a.C.) o l'é stæto 'n filòzofo grêgo, outô de l'òpia "In sciâ natûa" (Πepί Φύσewς).
PenscêoModìfica
O penscêo de Eraclito o l'é particolarménte difìçile da conprénde a càoza de condiçioìn da seu òpia, da quæ ne rèsta sôlo di framénti, ma ànche pe-o seu stîle ermético, scìmile a quéllo di òràcoli, raxón pe-a quæ lê o l'é stæto pròpio ciamòu "o Scûo" (ὁ σkoteιvός).
Dormiénti e adésci
Eraclito o divìdde i òmmi in dormiénti e adésci, in bâze a-o fæto che s'acòrzan o no chò-u móndo o l'é governòu da-o logos (λόYoς "pòula, discórso, raxón").
A lézze do divegnî
O móndo in etèrno cangiaménto o l'é paragonòu a 'n sciùmme ch'o pàssa: a l'aparénsa a realtæ a rèsta ùnica e de lóngo pægia, ma a se renòva e-a se trasfórma in continoaçión.
O cangiaménto do móndo o l'é cosci regolòu da-a lézze do divegnî, dîta ànche do panta rhei (πάvta ῥeῖ "tùtto o pàssa"): tùtto o pàssa cómme l'ægoa de 'n sciùmme, levòu a lézze mæxima, ch'a l'é sénpre pægia:
L'òrìgine de tùtto
Segóndo Eraclito l'òrìgine de tùtto l'é o conflìtto, do quæ l'é pìnn-a a realtæ e ch'o definìsce e cöse in bâze a-i contrâi.
In Eraclito l'arché (ἀpxή "inìçio, comàndo"), sàiva a dî a fòrsa da-a quæ tùtto o l'ha avûo òrìgine e inta quæ tùtto o l'aviä fìn, o l'é identificòu con un eleménto: o fêugo.
BibliografîaModìfica
- (IT) Alessandro Lami e Walther Kranz, I Presocratici. Testimonianze e frammenti da Talete a Empedocle, 2ª ed., BUR Rizzoli, 1991, ISBN 8-817-16762-2.
Âtri progèttiModìfica
- Wikimedia Commons a contêgne di files in sce Eraclito
vec_Latn lij_Latn srd_Latn lij_Latn ita_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn srd_Latn vec_Latn lij_Latn lij_Latn