Dialetto tabarchin
O Tabarchin (in tabarchin: tabarkin) o l'e 'na variante da lengoa ligure parlâ inta zöna de Carlofòrte, inta Sardegna do ponente, inte 'n'izoa lengoistica lontann-a da çitæ de Zena. O l'é parlòu da 10.000 personn-e.
Stöia[modìfica | modìfica wikitèsto]
O nomme de Tabarchin o vegne da l'izoa de Tabarca, zu in Àfrica, sùbito de d’âto a-a Tunizîa, dove stava di pegeixi, ciù che âtro apreuvo a pescâ o coâllo. Gh’en stæti da-o 1540 a-o 1742.
Tutt’assemme a-o Bey di Turchi o no gh’è anæto ciù ben d'aveighe di Zeneixi cristien coscì inte seu tære, e o gh’à ordenòu d’anâsene ciù fito poscìbile. Segûo a Zena no se ghe poeiva anâ; lì o spaçio o l'è senpre stæto pöco, e i Tabarchin doveivan çercâlo inte quarche pòsto neuo.
E coscì o Re da Sardegna Carlo Feliçe o ghe dà a mente a-i pövei Tabarchin desperæ, e into 1745 o ghe proponn-e d’anâ inte l’izoa de San Pê. E coscì i Tabarchin, pegeixi d’orìgine e nòrdaficæn de proveniensa, an pigiòu e strasæ e a lengoa e î an portæ inte n'âtra izoa, dove no gh’ea ninte ma a l'ea tæra di cristien, e an comensòu torna a travagiâ.
Comme o diva anche o Luchetto Zeneise, i zeneixi “lì donde van, pe primma cösa n'âtra Zena ghe fan”. Defæti i Tabarchin pe primma cösa an fondòu 'na neua çitæ, con dâghe o nomme do Re ch’o î aveiva liberæ.
E coscì ancon a-a giornâ d'ancheu a Carlofòrte se parla a lengoa ch'a l'è nasciûa a Zena, a l'è pasâ pe Tabarca e a l'è finîa a Carlofòrte, parlâ da-i Zeneixi de Sardegna.
Fonologîa[modìfica | modìfica wikitèsto]
Consonante[modìfica | modìfica wikitèsto]
Vocâle[modìfica | modìfica wikitèsto]
Gramatica[modìfica | modìfica wikitèsto]
O verbo êse (scrîto in tabarchìn)[modìfica | modìfica wikitèsto]
Infinîto
- Ésse
Indicatîvo
Prezénte:
- Mi sun
- Ti t'è
- Le u l'è
- Niotri sémmu
- Viotri sài
- Liotri sun/en
Inperfètto:
- Mi èa
- Ti t'èi
- Lé u l'èa
- Niotri ému
- Viotri éi
- Liotri éan
Futûro sénplice:
- Mi saiò
- Ti ti saié
- Lé u saiò
- Niotri saiému
- Viotri saiài
- Liotri saian
Pasâto Pròscimo:
- Mi sun stetu
- Ti t'è stetu
- Lè u l'è stetu
- Niotri sémmu steti
- Viotri sài steti
- Liotri sun / En steti
Trapasâto pròscimo:
- Mi éa stetu
- Ti t'éi stetu
- Lé u l'éa stetu
- Niotri ému steti
- Viotri éi steti
- Liotri éan steti
Vôxe corelæ[modìfica | modìfica wikitèsto]
Âtri progetti[modìfica | modìfica wikitèsto]
- Wikimedia Commons a contêgne di files in sce Dialetto tabarchin
lij_Latn lij_Latn srd_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn srd_Latn srd_Latn srd_Latn srd_Latn lij_Latn vec_Latn cat_Latn lmo_Latn lij_Latn quy_Latn fur_Latn lmo_Latn wol_Latn lmo_Latn lmo_Latn kea_Latn epo_Latn sag_Latn ace_Latn slk_Latn lmo_Latn gle_Latn vec_Latn tpi_Latn sag_Latn ace_Latn plt_Latn lmo_Latn gla_Latn lij_Latn quy_Latn fur_Latn lij_Latn srd_Latn srd_Latn srd_Latn epo_Latn tpi_Latn sag_Latn ace_Latn slk_Latn lmo_Latn gle_Latn srd_Latn lij_Latn lij_Latn