Saffo
Ritræto de 'na zóvena de Pompéi, in mòddo eròu dîto "de Saffo"
Dæti personâli
Mòrte: sesto sec. a.C.
Âtre informaçioìn
Saffo (in grêgo àtico Eaπφώ, in dialétto eòllico Ψάπφw; fìn do VII sécolo - prìmma meitæ do VI sécolo a.C.), a l'é stæta 'na poetéssa grega de l'îzoa de Lesbo.
Vìtta[modìfica | modìfica wikitèsto]
Fìggia de Scamandronimo e de Cleide[1], a l'êa nasciûa da 'na famìggia nòbile a Ereso, inte l'îzoa de Lesbo, into 640 a.C.[2], a l'avéiva tréi fræ: Larico[3], Carasso[4] e Eurigio, di quæ a l'ha parlòu inte seu poêxîe.
Tra-o 607 e il 590 a l'êa stæta mandâ in exìlio a Palermo[5], fòscia perché in contràsto co-i Cleanattidi, a stìrpe ch'a governâva l'îzoa. A l'é stæta amîga do poêta contenporànio Alceo, ànche lê de l'îzoa de Lesbo, e-a l'ha avûo 'na fìggia de nómme Cleide, a-a quæ l'é dedicòu quàrche vèrso:
A l'êa a sacerdotéssa de 'n tìaso (θίaσoς) legòu a-o cùlto d'Afrodîte, dôve e zoêne de famìgge facoltôze riçevéivan 'n'educaçión in vìsta do seu maiézzo e inparâvan dónca o cànto, o bàllo, a rafinatéssa, l'estética e l'àrte de l'amô.
In quésti anbiénti êan pe de ciù frequénti rapòrti òmosesoâli, no sôlo tra-e alêve ma ànche tra zoêne e-a sacerdotéssa; a ògni mòddo a pederastîa a l'êa no sôlo acetâ ma incoragiâ ascì, perché a l'êa consciderâ 'n'ativitæ ùtile a preparâ a futûra mogê a-o matrimònio.
Framénti[modìfica | modìfica wikitèsto]
I studiôxi lisciandrìn han acugéito a seu produçión leterâia in éutto ò fòscia nêuve lìbbri: a ògni mòddo ne rèstan in tùtto sôlo pöco ciù de duxénto framénti. Sôlo 'n'öde a l'é arivâ a noî conplêta, l'ìnno a Afrodîte, into quæ a poetéssa a l'esprìmme a pénn-a caozâ da l'amô, raxón pe-a quæ a domànda agiùtto a-a dêa.
In quésto framénto Saffo a l'afrónta o têma tìpico (tόπoς) in sce cöse ségge "a cösa ciù bèlla" (kάλλισtov): a poetéssa a l'espónne (segóndo o schêma do Priamel) prìmma l'òpinión comùn, ch'a védde in mòddo volgâre cómme raxón da vìtta i bêni materiâli, a-i quæ lê depoî a contrapónn-e l'amô; l'ezénpio, træto da-a mîtologîa, de Élena, che pe amô a l'ha segoîo Paride a Troia, o fa tornâ a Sàffo o regòrdo de l'amâ Anattoria.
Ànche into framénto 94 Sàffo a l'afrónta o têma do torménto de l'amô, into regòrdo da separaçión da 'na seu discépola.
O framénto 168b Voigt pe cóntra o l'esprìmme 'na rafinâ ma malincònica riflesción notùrna da poetéssa, a quæ, percependo a fûga do ténpo e da zoventù, a se tróva sôla e-a prova nostalgîa pe l'amô (katέuδw defæti o l'é 'n términe da-o valô eròtico[6]).
Inte l'Öde a-a giöxîa, dîta ànche Öde do sublîme (perché a l'é mensonâ into tratâto In sciô Sublîme do Pseudo-Longino), a poetéssa a l'esprìmme o torménto ch'a sénte méntre 'na zoêna do tìaso a vêgne sedûta da 'n òmmo co-o quæ a discùtte. O framénto o l'ha avûo 'n grànde sucèsso e-o l'é stæto fónte d'inspiraçión pe tànte âtre poêxîe, tra-e quæ a ciù famôza a l'é o Carme 51 de Catullo.
Nòtte[modìfica | modìfica wikitèsto]
- ↑ Erodoto: II 135
- ↑ Enciclopedîa Bizantìnn-a
- ↑ Saffo, Fr. 9a
- ↑ Saffo, Fr. 5
- ↑ Cicerón: In Verrem IV 57
- ↑ Omero: Odissea VIII, 313
Âtri progètti[modìfica | modìfica wikitèsto]
- Wikimedia Commons a contêgne di files in sce Saffo
gaz_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn srd_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn srd_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn srd_Latn lij_Latn srd_Latn por_Latn wol_Latn nld_Latn vec_Latn srd_Latn lij_Latn