Banco de San Zòrzo
Banco de San Zòrzo (institoîo inte l’anno 1407 da-o Governatô Jean Le Meingre, dîto o Boucicaut, pe-i zenéixi Bocicâdo).
A Conpagnîa ò Societæ de Sàn Zòrzo, cómme prìmmo nómme a l’é “Società delle Compere” ò sæ “Societæ d’inpréstiti” e a sò raxón a l’é quélla d’òrganizâ e controlâ o débito pùblico pe garantî mêgio i creditoî inti confrónti do Stâto. O Banco o crêa ascì ’n fóndo d’amortaménto e ’n fóndo de risèrva (o Rèsto) che no poéivan êse tocæ. Co-o Banco vêgnan perfeçionæ e scritûe, i certificâti de crédito, i regolaménti, o Depòxito Franco, i Magazìn Generâli e, in sciâ fìn, a Dugànn-a... in pöche paròlle nàsce o scistêma bancàrio modèrno. O Banco o gh’à lézze pròpie rispetæ da-a Repùblica. O nòmina i Magistrâti, o pâga i sordàtti e o peu armâ flòtte. A sò ativitæ a va a-o de la da Repùblica e o peu tratâ con Stâti e çitadìn forèsti. O rispètto pe ste lézze chi o permétiâ a-o Banco de no sentî i contracórpi de rouxîe civîli, de revoluçioìn, di bolezùmmi che in càngio àn interesòu Zêna. Stâto into Stâto.
Inte l’ànno 1508 i privilêgi do Banco són confermæ a-o pónto de fâ dî a un ch’o dovéiva acapîsene: “No l’êa fàçile dî s’o foîse (o Banco) ’n’inpréiza comerciâle ò ’n’istituçión polìtica”. Da l’anno 1539 o débito de Stâto o no peu ciù vegnî riscatòu. O devénta coscì “perpétoo” faxéndo aomentâ o valôre de açioìn. A-o Banco, a Repùblica a cediâ o govèrno de trabalànti colònie into Mâ Néigro e in Còrsega. O governâva a Rivêa de Levànte, Sarzànn-a e asæ âtre tære. Inte quélla de Ponénte o l’êa padrón de tære, castélli e vìlle. A segónda di câxi o Banco o l’êa bitêga, mónte de pietæ, apàlto de contribuçioìn ò sæ ’na “Scignorîa polìtica”. In scritô de stöia o dîxe: «Ancheu no se poriéiva inmaginâ ’n Stâto ch’o désse a ’n particolâ l’incàrego de inpónn-e tàsce in scê inportaçioìn, fâ e lézze, creâ tribunâli, nominâ giùdiçi ò sæ ’na societæ anònima ch’a l’asogetésse ségge o Stâto che a popolaçión. Co-o Banco quésto o l’é acapitòu e o l’à fonçionòu pe quattroçénto anni co-a sodisfaçión de tùtti ». L’ativitæ do Banco a finiâ co-a Revoluçión Françéize ò sæ co-o Napolión.
Referénse[modìfica | modìfica wikitèsto]
- La Grande Storia di Genova (Felîçe Vórpe e Aldo Padovàn) publicâ da-o Sécolo XIX into 2008 (editó artlibri - Artemisia progetti editoriali - Genova)
- Federico Donaver, Storia della Repubblica di Genova, Libreria editrice moderna, 1913 - Genova
lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn srd_Latn vec_Latn srd_Latn