Öãیãå ÞØÚäÇãå ÓیÇÓی
ãÎÊÕÇÊ æ ãæÞÚیÊ ÌäÈÔ åÇی ÊæÏå Çی æ æÙÇیÝ ÍÒÈ ÏÑ
ÞÈÇá ÂäåÇ
ÇÒ ÍÞیÞÊ¡ ÇÑÇä ÍÒÈ ßãæäیÓÊ ÇیÑÇä (ã á
ã)¡ ÔãÇÑå 1¡ ÎÑÏÇÏ 1380
ÎیÒÔåÇی
یÇی ÊæÏå Çی æ ÌäÈÔ åÇی ÇیÏÇÑ ÊÑ ØÈÞÇÊ æ ÞÔÑåÇی
ãÎÊáÝ¡ ÊæÏå åÇ ÏÑ ÑÇ ÏÑ ÇÈÚÇÏ æÓیÚی Èå ÚÑÕå ÓیÇÓÊ ãی ßÔÇäÏ.
ãæÖæÚ æ ÏÇãäå ãÈÇÑÒÇÊ ãÊÝÇæÊ ÇÓÊ æ äیÑæåÇی æäÇæäی ÑÇ ÏÑ ÈÑ
ãی یÑÏ. ÎÕáÊ ÔÚÇÑåÇ æ Ôßá æ ÑÇå æ ÑæÔ یÔÈÑÏ ÂäåÇ یßÓÇä
äیÓÊ æ ÇÒ ÇäÞáÇÈی ÊÇ ÇÕáÇÍ ØáÈÇäå¡ ÇÒ ÞåÑ ÂãیÒ ÊÇ ãÓÇáãÊ ÂãیÒ¡
ÇÒ ÛیÑ ÞÇäæäی ÊÇ ÞÇäæäی ÑÇ ÏÑ ÈÑ ãی یÑÏ. ÈÑÎی
äÙیÑ ÌäÈÔ ÒäÇä¡ Èå ÊÖÇÏåÇ æ ãæÖæÚÇÊی ãÑÈæØäÏ ßå äÞÇØ ÖÚÝ ÇÓÇÓی
ÏÔãä ÑÇ åÏÝ ãی یÑäϺ ÇÒ ÊÇäÓیá ÈیÔÊÑی ÈÑÇی
ÊÏÇæã æ ÊÚãیÞ æ ÖÑÈå ÒÏä Èå ÏæáÊ ÇÑÊÌÇÚی ÈÑÎæÑÏÇÑäÏ. ÈÑÎی äÙیÑ
ÎیÒÔåÇی ÍÇÔیå äÔäیÇä ÔåÑی æ ÌäÈÔåÇی ßÇÑÑی
æ ÏåÞÇäی¡ ÊæÏå åÇی ÊÍÊÇäی ÑÇ ÏÑ ÈÑ ãی یÑäÏ ßå
ÈÇÑ ÚãÏå یÔÈÑÏ ÇÓÊÑÇÊی Ìä ÎáÞ ÈÑ ÏæÔ ÂäåÇÓÊ. ÈÑÎی äÙیÑ
ÌäÈÔ ÏÇäÔÌæÆی ÈáÇæÇÓØå ÓیÇÓی ÇäÏ¡ ÇÒ ÊÇäÓیá ÊÇËیÑ
ÐÇÑی ÓÑیÚ ÈÑ ÝÖÇی ÓیÇÓی ÌÇãÚå æ ÓÑÇÓÑی ÔÏä
ÈåÑå ãäÏäÏ. ÑÔÏ Çیä ÌäÈÔåÇ Òãیäå ãäÇÓÈی ÈÑÇی ÓÊÑÔ äÝæÐ
ÍÒÈ ßãæäیÓÊ ÇیÑÇä (ã Ü á Ü ã) ÏÑ ãیÇä ÊæÏå åÇ ÝÑÇåã ÂæÑÏå
ÇÓÊ. ÍÒÈ ÇÒØÑیÞ ÇÑÇÆå ÓیÇÓÊåÇی ÇäÞáÇÈی Èå Çیä
ÌäÈÔåÇ ãی ÊæÇäÏ Èå ÊÞæیÊ ÞæÇی ßãی æ ßیÝی ÎæیÔ
ÈÑÏÇÒÏ. یÔÑæÇä ÒیÇÏی ÇÒÏá Çیä ÌäÈÔåÇی ÊæÏå Çی
ÈیÑæä ÂãÏå æ ãی ÂیäÏ ßå ãÓÇÚÏ ÌÐÈ ÎØ ÍÒÈ åÓÊäÏ. ÏÑ äیä
ÔÑÇیØی ÍÒÈ ÈÇیÏ ÈØæÑ ÝÚÇáی ÏÑیÑ ãÈÇÑÒÇÊ ÊæÏå Çی
ÌÇÑی ÔæÏ. ÍÒÈ ÈÇیÏ Çیä ÝÚÇáیÊ ÑÇ Èæäå Çی Èå یÔ
ÈÑÏ ßå Èå ÊÏÇÑß æÙÇیÝ ÂÛÇÒ Ìä æ ÑåÈÑی ãÈÇÑÒå ãÓáÍÇäå ÈÑÇی
ßÓÈ ÞÏÑÊ ÓیÇÓی ÎÏãÊ ßäÏ.
ãÈÇÑÒÇÊ ÊæÏå Çی ÚÑÕå ãåãی ÈÑÇی ÇäÈÇÔÊ ÞæÇی Çæáیå
ÈÑÇی ÂÛÇÒ Ìä ÎáÞ åÓÊäÏ. Çیä ÝÚÇáیÊ ÈÇیÏ Èæäå Çی
Èå یÔ ÑæÏ ßå Èå یß ãÑÍáå ÏÑ ÎæÏ æ ÈÑÇی ÎæÏ ÈÏá äÔæÏ. ÑÇ ßå
Ìä ÎáÞ ÈØæÑ ÎæÏÈÎæÏی ÇÒ ÏÑæä Çیä æäå ãÈÇÑÒÇÊ ÈیÑæä äãی
ÂیÏ. åãÇäØæÑ ßå Ìä ÎáÞ ÇÒ ÏÑæä ÌäÈÔ åÇی ÊæÏå Çی ÑÝÑãیÓÊی
ÒÇÏå äÎæÇåÏ ÔÏ ÇÒ ÏÑæä ãÈÇÑÒÇÊ ÓیÇÓی ÇäÞáÇÈی äیÒ ÈÎæÏی
ÎæÏ ÒÇÏå äÎæÇåÏ ÔÏ. ÇÑ å یÔÈÑÏ ÝÚÇáیÊåÇی æäÇæä ÏÑ ãیÇä
ÊæÏå åÇ ÏÑ ãÞØÚ ßäæäی ÇãÑی ÖÑæÑیÓÊ ÇãÇ ÂÛÇÒ Ìä ÎáÞ ÊÏÇæã
ãÈÇÑÒÇÊ ÌÇÑی ÊæÏå Çی äیÓÊ æ äیÇÒãäÏ ÊÏÇÑß ÝÚÇá æ ãÔÎÕ
ÈÑÇی ÇäÌÇã ÚÇáیÊÑیä Ôßá ãÈÇÑÒå یÚäی ãÈÇÑÒå
ãÓáÍÇäå ÇÓÊ.
åãÇäØæÑ ßå ãÇÆæ ÝÊ "ÞÈá ÇÒ ÂÛÇÒ Ìä ÎáÞ åãå یÒ ÈÇیÏ
Èå ÂÛÇÒ Âä ÎÏãÊ ßäÏ" Çیä ÇãÑ
ÑÇ ÈÇیÏ ÏÑ ÇÑÊÈÇØ äÒÏیß æ ÝÚÇá ÏÑ ãÈÇÑÒå ØÈÞÇÊی æ ÑÇÊیß
ÇäÞáÇÈی ÇäÌÇã ÏÇÏ. ÍÒÈ ÈÇیÏ Èå ãÓÇÆá ÓیÇÓی æ ãÈÇÑÒÇÊ ÓیÇÓی
ãåãی ßå Èå ãÔÛáå ÊæÏå åÇ ÊÈÏیá ÔÏå ÈÑÏÇÒÏ æ ÂäåÇ ÑÇ ÊÍáیá
ßÑÏå æ ÏÑ ãæÑÏ ÂäåÇ ãæÖÚیÑی äãÇیÏ. ÍÒÈ ÈÇیÏ ÏÑ ÍÏÇßËÑ
ÊæÇä ÎæÏ åã ÏÑ ÍÑÝ æ åã ÏÑ Úãá ÇیäßÇÑ ÑÇ ÇäÌÇã ÏåÏ.
ÎیÒÔ åÇی ÊæÏå Çی
ÎیÒÔåÇی ÑÒãäÏå æ ÎæÏÈÎæÏی ÊæÏå Çی ÚãÏÊÇ ÏÑ ãÍáÇÊ
ßÇÑÑی æ ÒÍãÊßÔی ÔåÑåÇی ÈÒÑ æ ßæß Íæá ãÓÇÆá ãÚیÔÊی
æ Úáیå ÓÊãßÇÑی ÏÓÊÇå ÏæáÊی ÈÑ Ç ÔÏå¡ ÏÑ ãæÇÑÏی Èå
ÓÑÚÊ Èå ãÍáÇÊ ÏیÑ ÓÊÑÔ یÇÝÊå æ ÞÔÑåÇی æäÇæä ÑÇ ÏÑیÑ
ßÑÏå ÇÓÊ. äیÑæی ÔÑßÊ ßääÏå ÏÑ Çیä ÎیÒÔåÇ¡ ÚãÏÊÇ ÌæÇäÇä
æ ÒäÇäی åÓÊäÏ ßå ÇÒ äÙÑ ØÈÞÇÊی¡ ÌÒÆی ÇÒ یßÑå ØÈÞå
ßÇÑÑ ãÍÓæÈ ãی ÔæäÏ. ãÍáÇÊی ßå ÕÍäå Çیä ÎیÒÔåÇ ÇÓÊ
ÚãæãÇ ßÇÑÑÇä æ ÒÍãÊßÔÇä ãåÇÌÑ ÇÒ ãáیÊ åÇی ÓÊãÏیÏå æÔå æ
ßäÇÑ ÇیÑÇä æ ÓÊãÏیÏÇä ÇÝÛÇäÓÊÇäی ÑÇ ÏÑ ÎæÏ ÌÇی ÏÇÏå
ÇÓÊ. Çیä ÎیÒÔåÇ ÊÇËیÑÇÊ ãÓÊÞیã æ ãÇäÏÇÑی ÈÑÇی
ßÇÑÑÇä æ ÒÍãÊßÔÇä ÓÇßä ÏÑ Çیä ãÍáÇÊ ÈÑ ÌÇی ãی ÐÇÑÏ æ Èå åãیä
ÊÑÊیÈ ãÓÊÞیãÇ ÏÑ ÇیÌÇÏ ÝÖÇی ÓیÇÓی æ ÑÒãäÏå
ÖÏ Ñیãی ÏÑ ãÍیØ åÇی ßÇÑ æ ÌäÈÔ ßÇÑÑی äÞÔ ÈÇÒی
ãی ßäÏ.
ÇÒ äÙÑ ÇیÏÆæáæیß¡ Âäå ÚáیÑÛã äÝÑÊ Úãæãی ÇÒ Ñیã
ÇÓáÇãی ÏÑ Èیä Çیä ÊæÏå ÒÍãÊßÔ ÑæÇÌ ÏÇÑÏ¡ ÈÇæÑåÇی ãÐåÈی
æ ÎÑÇÝی ÇÓÊ. ÏیÏÇå åÇی ÊÞÏیÑ ÑÇیÇäå¡ ßãÇßÇä
ãÇäÚ ãåãی ÏÑ ÑÇå ÂÒÇÏ ÔÏä äیÑæ æ ÇäÑی ãÈÇÑÒÇÊی ãÑÏã
ÇÓÊ. ÇÑÊÌÇÚ ÍÇßã ÈÇ ÇÔÇÚå ÇÝیæä Ïیä ÇÒ یß ØÑÝ¡ æ ÊæÒیÚ
æÓیÚ ãæÇÏ ãÎÏÑ ÇÒ ØÑÝ ÏیÑ¡ ãی ßæÔÏ ÑæÍیå ÔæÑÔÑÇäå ÑÇ
Èå æیå ÏÑ äÓá ÌæÇä äÇÈæÏ ßäÏ æ Ðåä æ ÌÓã ÂäÇä ÑÇ Èå ÑÎæÊ æ ÇäÝÚÇá ÈßÔÏ.
ÈÚáÇæå¡ ÇیÏÆæáæی æ ÝÑåä ÇÓáÇãی ãÓáØ ÈÑ ÌÇãÚå¡ äÑÔ æ ÚãáßÑÏ
ÓÊãÑÇäå ãÑÏÓÇáÇÑ æ Òä ÓÊیÒ ÑÇ ÏÑ ÌÇãÚå ÏÇãä ãی ÒäÏ ßå Çیä
ÎæÏ¡ یß ÚÇãá ãåã ÊÝÑÞå ÏÑ ÕÝæÝ ãÑÏã ãÍÓæÈ ãی ÔæÏ. ÈÑÊÑی ÌæÆی
ãáی (ßå ÒÔÊ ÊÑیä Ôßá Âä Úáیå ÊæÏå åÇی ÇÝÛÇäÓÊÇäی
ÇÚãÇá ãی ÔæÏ) æ ÊÈÚیÖ ãÐåÈی (ÔیÚå Úáیå Óäی¡
æ ÇÓáÇã Úáیå ÓÇیÑ ÇÏیÇä)¡ Ïæ ÚÇãá ÏیÑ ÊÝÑÞå ÇÓÊ ßå Ñیã
ÂÇåÇäå Âä ÑÇ ÈßÇÑ ãی یÑÏ.ÍÒÈ ÈÑÇی äÝæÐ æ ÊÇËیÑÐÇÑی
ÇäÞáÇÈی ÈÑ ãÈÇÑÒÇÊ ÊæÏå åÇی ÒÍãÊßÔ ÈÇیÏ Èå ÊÈáیÛ æ ÊÑæیÌ
ÇÊÍÇÏ æ åãÈÓÊی ÇäÊÑäÇÓیæäÇáیÓÊی ÓÊãÏیÏÇä åãå ãáیÊ
åÇ¡ æ ÊÔæیÞ æ ÍãÇیÊ ÇÒ ÔÑßÊ ÒäÇä ÏÑ ãÈÇÑÒÇÊ ÌÇÑی ÈÑÏÇÒϺ æ
ÊÈÚیÖ æ ÊÍÞیÑ ãáی æ ÌäÓیÊی ÑÇ ÈیÑÍãÇäå Èå
äÞÏ ÈßÔÏ. ÍÒÈ ÈÇیÏ äå ÝÞØ ÇãیÏ æ ÎæÔÈیäی¡ ßå ÏیÏ
ÑæÔä ÇÒ ÇãßÇä ÏÑæäی æ ÑÇå ÑåÇÆی æÇÞÚی ÑÇ Èå ãیÇä ÊæÏå
åÇی ÊÍÊÇäی ÈÈÑÏ¡ æ ÖÑæÑÊ ÇÊÍÇÏ ÇäÞáÇÈی ÏÑ ÕÝæÝ ÂäÇä æ ÈÇ ÏیÑ
ÈÎÔ åÇی ÎáÞ ÑÇ ÊÈáیÛ ßäÏ.
ãÈÇÑÒÇÊ ßÇÑÑی
ÌäÈÔ ßÇÑÑی (ÏÑ Ôßá ÇÚÊÕÇÈ æ ÊÍÕä æ ÊÌãÚÇÊ ÇÚÊÑÇÖی ÏÑ ÏÇÎá æ
ÈیÑæä ãÍیØ ßÇÑ Íæá ÏÓÊیÇÈی Èå ÏÓÊãÒÏåÇی Èå ÊÚæیÞ
ÇÝÊÇÏå æ ãÍÑæãیÊ ÇÒ ÇãßÇäÇÊ Çæáیå ÑÝÇåی æ ÏÑãÇäی¡ Úáیå
ÈیßÇÑ ÓÇÒی ÓÊÑÏå¡ æ ÇÎÑÇÌ æ ÏÓÊیÑی ÝÚÇáیä ÌäÈÔ
ßÇÑÑی) Èی æÞÝå ÌÑیÇä ÏÇÑÏ. ÏÑ ÓÇáåÇی ÇÎیÑ Çیä
ÌäÈÔ ÇÔßÇá ÑÒãäÏå ÊÑی ÈÎæÏ ÑÝÊå¡ ÔÇåÏ ÇÔÛÇá ßÇÑÎÇäå¡ ÑæÇä ÑÝÊä ãÓÆæáیä
æ ÇیÌÇÏ ÑÇå ÈäÏÇä æ ÈÓÊä ÌÇÏå åÇی ÇØÑÇÝ ßÇÑÎÇäå¡ æ ÏÑیÑی
ÈÇ ÞæÇی ÓÑßæÈÑ åÓÊیã. ÌäÈÔ ßÇÑÑی ÚáیÑÛã Çیäßå
ÎæÏ ÈÎæÏی æ ÛیÑ ãÊÔßá ÇÓÊ¡ ÕÍäå ÝÚÇáیÊ äیÑæåÇی ÓیÇÓی
ãÚیäی ÇÓÊ ßå ÏÑ ÓãÊ Ïåی æ ÊÚییä ÍÏæÏ æ ËÛæÑ Âä
äÞÔ ÈÇÒی ãی ßääÏ. åیÆÊ ÍÇßãå åã ÇÒ ØÑیÞ "ÎÇäå
ßÇÑÑ" æ "ÔæÑÇåÇی ÇÓáÇãی" ãی ßæÔÏ ÌäÈÔ ßÇÑÑی
ÑÇ ÈÇ ÇÔÇÚå ÓیÇÓÊ "ÞäÇÚÊ ÑÇیی" æ "ÕäÝی
Ñی" ãåÇÑ ßäÏ æ ÈÇ ÊÈáیÛ ÓیÇÓÊåÇی Ïæã ÎÑÏÇÏی¡
ßÇÑÑÇä ÑÇ Èå ÓیÇåی áÔßÑ یß ÌäÇÍ ÇÒ ÇÑÊÌÇÚ ÍÇßã ÊÈÏیá
ßäÏ. Çیä ÌÑیÇä ÈÑÇی Çیå ÑÝÊä Èå ÍãÇیÊ ÇÒ ÈÑÎی
ãØÇáÈÇÊ ÇÞÊÕÇÏی Ü ÑÝÇåی ßÇÑÑÇä æ ÇäÊÞÇÏ ÇÒ ÝÔÇÑåÇ æ ÇÌÍÇÝÇÊ ÚÑیÇä
ÓÑãÇیå ÏÇÑÇä ãی ÑÏÇÒÏ¡ æ åãÒãÇä ßÇÑÑÇä ãÚÊÑÖ ÑÇ Èå ÍÝÙ ÂÑÇãÔ æ
ãÓÇáãÊ æ ÇãیÏ ÈÓÊä Èå Ôیæå åÇی ÞÇäæäی æ ÇÓÊãÏÇÏ ÇÒ ÏæáÊ
ÏÚæÊ ãی ßäÏ. ÏÑ Òãیäå ÇیÏÆæáæیß¡ Çیä ÌÑیÇä
Èå ÊÈáیÛ ÔÚÇÆÑ ÇÓáÇãی æ ÓÇÒãÇäÏåی ãÑÇÓã æ ÂÆیä åÇی
ÇÑÊÌÇÚی ãÐåÈی ÏÑ Èیä ßÇÑÑÇä ãی ÑÏÇÒÏ æ ÏÑ Òãیäå
ÓیÇÓی¡ ÎØ "ÇÕáÇÍÇÊ Ïæã ÎÑÏÇÏی" ÑÇ Ìáæ ãی
ÐÇÑÏ. ÈÑÒÇÑی "Çæá ãÇå ãå" ßäÊÑá ÔÏå æ Èی ÎØÑ æ ÈÇ
ÈÑÏÇÔÊä ÚßÓåÇی ÑåÈÑÇä ÌãåæÑی ÇÓáÇãی یßی ÇÒ
ÊÑÝäÏåÇی Çیä ÌÑیÇä ÇÓÊ.
یß ÚÑÕå ÏÎÇáÊÑی æ ÊÇËیÑ ÐÇÑی ÍÒÈ ÈÑ ÌäÈÔ ßÇÑÑی¡
ÇÒ ØÑیÞ ÇÝÔÇÁ æ ØÑÏ ÎØ ÇیÏÆæáæیß Ü ÓیÇÓی Çی
ßå "ÎÇäå ßÇÑÑ" æ "ÔæÑÇåÇی ÇÓáÇãی" ÏÑ Èیä
ßÇÑÑÇä ÇÔÇÚå ãی ÏåäÏ æ ÈÑãáÇ ßÑÏä ãÇåیÊ ÖÏ ßÇÑÑی ÇیäÇä
Èå یÔ ãی ÑæÏ. ÈÇیÏ Çیä äåÇÏåÇ æ ÝÚÇáیÊی ßå
ÏÑ ãÍیØ åÇی ßÇÑÑی ÓÇÒãÇä ãی ÏåäÏ ãäÌãáå ãÑÇÓã Èی
ÎØÑ æ ßäÊÑá ÔÏå "Çæá ãÇå ãå" ÊÍÊ ÔÚÇÑåÇی ÍßæãÊی ÑÇ ÝÚÇáÇäå
ÊÍÑیã ßÑÏ æ Èå ÔßÓÊ ßÔÇäÏ¡ æ ÏÑ ãÞÇÈá¡ ÇÔßÇá ãÎÊáÝ ÝÚÇáیÊ åÇی
ãÈÇÑÒÇÊی ãÓÊÞá ßÇÑÑی ÑÇ ÊÔæیÞ ßÑÏ.
یß ÑÇیÔ äÓÈÊÇ ÞÏیãی ÏÑ ÌäÈÔ ßÇÑÑی¡ ÓäÏیßÇáیÓã
ãÓÊÞá æ ÇßæäæãیÓã ÇÓÊ. Çیä ÌÑیÇä Èå ÕæÑÊ ãÍÇÝá ÑÇßäÏå ßå ÈÑÎی
ÇÚÖÇیÔ ÓÇÈÞå ÇÑÊÈÇØ ÈÇ Ñæå åÇی ÏÑ ÏæÑÇä ÇäÞáÇÈ 75 ÑÇ ÏÇÑäÏ¡
ãæÌæÏ ÇÓÊ. ÇÒ äÙÑ ÇیÏÆæáæیß¡ æÌå ãÔÊÑß ÈÎÔی ÇÒ Çیä
ãÍÇÝá ÖÏیÊ ÈÇ ÍÒÈیÊ ÇäÞáÇÈی æ ÖÑæÑÊ یæäÏ یÔÑæÇä
ÌäÈÔ ßÇÑÑی æ Èå ØæÑ ßáی ØÈÞå ßÇÑÑ ÈÇ ÇیÏÆæáæی ãÇÑßÓیÓã
Ü áäیäیÓã Ü ãÇÆæÆیÓã ÇÓÊ ßå ÏÑ æÔÔ ÖÏیÊ ÈÇ ÑæÔäÝßÑÇä
ßãæäیÓÊ æ ÊÌÇÑÈ ÐÔÊå ÌäÈÔ ÇÑÇÆå ãی ÔæÏ. ÇÒ äÙÑ ÓیÇÓی¡
Çیä ãÍÇÝá یßÏÓÊ äیÓÊäÏ æ ÇÒ ÇäÝÚÇá ÌÇäÈÏÇÑÇäå æ ÇÔÇÚå Êæåã
äÓÈÊ Èå "Ïæã ÎÑÏÇÏ" ÊÇ ãÎÇáÝÊ ÈÇ ßáیÊ Ñیã ÑÇ ÏÑ ÈÑ
ÏÇÑäÏ. ÊÇËیÑ ÓیÇÓی Çیä ÑÇیÔ ÈÑ ÊæÏå åÇی
ßÇÑÑ¡ ÏæÑ ßÑÏä ÂäÇä ÇÒ ãÈÇÑÒå ÇäÞáÇÈی ÖÏÑیãی æ ãÍÏæÏ ßÑÏä
ÇÝÞ ãÈÇÑÒå æ ÊÔßá ÂäÇä Èå ÍیØå åÇی ÇÞÊÕÇÏی æ ÑÝÇåی ÇÓÊ.
ÈÇ Çیä ßÇÑ äå ÝÞØ ÇÒ ÊÇËیÑÐÇÑی æ ÇیÝÇی äÞÔ
ßÇÑÑÇä ÏÑ ÌäÈÔ Úãæãی ãÑÏã ãی ßÇåÏ¡ Èáßå ÈÇ ãÍÏæÏ ßÑÏä ÊæÇä ÌäÈÔ
ßÇÑÑی ÍÊی ÇãßÇä ÚÞÈ äÔÇäÏä ÏÔãä æ ÊÍãیá ÎæÇÓÊå åÇی
ÌäÈÔ ßÇÑÑی ÑÇ åã ÇÒ Âä ãی یÑÏ.
ÈÇیÏ ÈÇ Çیä ÎØ ÇßæäæãیÓÊی Ü ÑÝÑãیÓÊی
ãÈÇÑÒå ßÑÏ. یß æÌå ãåã ÇÒ Çیä ãÈÇÑÒå¡ ÊÈáیÛ ÖÑæÑÊ یæäÏ
ÌäÈÔ ßÇÑÑی ÈÇ ÌäÈÔ åÇی ÖÏ Ñیãی ÓÇیÑ ÞÔÑåÇ æ
ØÈÞÇÊ ÎáÞ¡ æ ÇÈÑÇÒ ÍãÇیÊ ÇÒ ÂäåÇ ÏÑ ÈÑÇÈÑ Ñیã æ ÊáÇÔ ÈÑÇی
ÌáÈ ÍãÇیÊ ÂäåÇ ÇÒ ÇãÑ ØÈÞå ßÇÑÑ ÇÓÊ. یß ÌäÈå ãåã ÏیÑ ÇÒ
ÏÎÇáÊÑی æ ÊÇËیÑÐÇÑی ÈÑ ÌäÈÔ ßÇÑÑی Ü åã ÇÒ äÙÑ ÇیÏÆæáæیß
æ åã ÓیÇÓی Ü ãÈÇÑÒå Úáیå ÏیÏÇå åÇ æ ÚãáßÑÏ ÇÑÊÌÇÚی
ãÑÏÓÇáÇÑÇäå Çی ÇÓÊ ßå äÇÝی äÞÔ æ åæیÊ ãÓÊÞá ÒäÇä ßÇÑÑ ÏÑ ãÍیØ
åÇی ßÇÑ æ ÒäÏی ÇÓÊ. Çیä ÏیÏÇå åÇ æ ÚãáßÑÏåÇ äå ÝÞØ ÇÒ
ÌÇäÈ ÚæÇãá æ äåÇÏåÇی Ñیã ÏÑ ÌäÈÔ ßÇÑÑی Èáßå ÇÒ Óæی
ãÍÇÝá ÇßæäæãیÓÊ ßå ÇÓÇÓÇ "ãÑÏÇäå" åÓÊäÏ äیÒ ÊÈáیÛ æ
ÊÔæیÞ ãی ÔæÏ.
ÇãÇ ãåãÊÑیä ÇÔßÇá ÎØ ÇßæäæãیÓÊی æ ÓäÏیßÇáیÓÊی
ÇیäÓÊ ßå ÑÓÇáÊ ØÈÞå ßÇÑÑ¡ یÚäی ÑåÈÑی ÇäÞáÇÈ ãÓáÍÇäå ÈÇ
åÏÝ ÓÑäæäی äÙÇã ÓÊã æ ÇÓÊËãÇÑ æ ÏÓÊیÇÈی Èå ÓæÓیÇáیÓã
æ ÌåÇä ßãæäیÓÊی ÑÇ äÇÏیÏå ãی یÑÏ. Çیä ÎØ¡
ßÇÑÑÇä ÑÇ ÕÑÝÇ Èå ãÈÇÑÒå ÈÑÇی ÊÍÞÞ ãØÇáÈÇÊ ÕäÝی ÎæÏ ÏÚæÊ ãی
ßäÏ æ ãåãÊÑیä ÇÈÒÇÑ ØÈÞå ÑÇ ÊÔßá ÕäÝی Çæ æ ãåãÊÑیä Ôیæå
ãÈÇÑÒå ÇÔ ÑÇ ÇÚÊÕÇÈ ÞáãÏÇÏ ãی ßäÏ. ÈäÇÈÑÇیä یÔÇåä ßãæäیÓÊ
ãÈÇÑÒå ÈÇ Çیä ÎØ ÑÇ ÈÇیÏ
ÇÓÇÓÇ Íæá ÇåÏÇÝ ÇÓÇÓی æ ÊÔßیáÇÊ ÚãÏå ØÈÞå ßÇÑÑ æ ÇÓÊÑÇÊی
ØÈÞå ÈÑÇی ßÓÈ ÞÏÑÊ ÓیÇÓی Èå یÔ ÈÑÏ.
ãÈÇÑÒÇÊ ÏåÞÇäی
Øی äÏ ÓÇáå ÐÔÊå¡ ãÈÇÑÒÇÊ ÏåÞÇäی Íæá ãÓÇÆá æäÇæä æ ÇÒ Óæی
ÞÔÑåÇی ãÎÊáÝ ÏåÞÇäÇä ÈÑ Ç ÔÏå ÇÓʺ åÑ äÏ ßå Çیä ãÈÇÑÒÇÊ Èå ÚáÊ
ÑÇßäÏی æ ãÍÏæÏیÊ¡ æ äÇäÇیÒ ÈæÏä ÊÇËیÑÇÊ ÓیÇÓی
Âä ÏÑ ãÞÇیÓå ÈÇ ÌäÈÔåÇی ÔåÑی¡ ãÚãæáÇ äÇÏیÏå ÑÝÊå ÔÏå یÇ
Èå ÝÑÇãæÔی ÓÑÏå ãی ÔæÏ. ãÈÇÑÒå Úáیå ÈÇÒÔÊ ãÇáßÇä ÈÒÑ Èå
ÑæÓÊÇ æ ÇÓÊÑÏÇÏ ÇÑÇÖی ÈæÓیáå ÏæáÊ Èå ÂäÇä¡ ãÈÇÑÒå Úáیå äÍæå
ÊÚییä ÞیãÊ ÎÑیÏ ÊæáیÏÇÊ ßÔÇæÑÒی ÏåÞÇäÇä æ ÞیãÊ
ÝÑæÔ äåÇÏå åÇ ÇÒ ÞÈیá ßæÏ æ ÈÐÑ ÊæÓØ ÏæáÊ¡ ãÈÇÑÒå ÈÑ ÓÑ ÎæÇÓÊå åÇی
ÑÝÇåی äÙیÑ ÈåÈæÏ ÇãßÇäÇÊ ÊÍÕیáی æ ÏÑãÇäی ÏÑ ãäÇØÞ
ÑæÓÊÇÆی¡ ÇÒ Ìãáå ãæÖæÚÇÊ ãÈÇÑÒå ÏåÞÇäÇä ÈæÏå ÇÓÊ. Çیä ãÈÇÑÒÇÊ
ãÚãæáÇ Èå Ôßá ÊÌãÚ æ ÊÍÕä ÇÚÊÑÇÖی ÏÑ ÈÑÇÈÑ ÇÏÇÑÇÊ ÏæáÊی¡ Íãáå Èå
ãÇáßÇä ÇÑÖی ßå ÈÑÇی ÈÇÒ Ó ÑÝÊä ÒãیäåÇ ÂãÏäÏ¡ ÇیÌÇÏ
ÑÇå ÈäÏÇä æ ÏÑیÑی ÈÇ ÞæÇی ÇäÊÙÇãی ÈÑæÒ ßÑÏå ÇÓÊ. ÏÑ
ÈÑÎی ãäÇØÞ äÙیÑ ßÑÏÓÊÇä ßå ÓÊã ãáی ÏÑ ÂãیÒÔ ÈÇ ÓÇیÑ
ÓÊã åÇی ØÈÞÇÊی æ ÇÌÊãÇÚی ÈÑ ÇåÇáی ÇÚãÇá ãی ÔæÏ¡
ãÈÇÑÒÇÊ ÏåÞÇäی ÒیÑ ÊÑ ÌäÈÔ ãáی Èå یÔ ÑÝÊå ÇÓÊ. äیÑæåÇی
äÇÓیæäÇáیÓÊ ÑåÈÑی ßääÏå Çیä ÌäÈÔ åÇ یÇ ÈÇ ãäÇÓÈÇÊ
ÚÞÈ ãÇäÏå یæäÏåÇی ÚãیÞی ÏÇÑäÏ¡ æ یÇ ÏÇÑ ÔåÑ Ü
ãÑßÒÈیäی åÓÊäÏ æ ÇÆÊáÇÝ ÈÇ ÞÔÑåÇی ÈæÑæÇی ÔåÑی ÑÇ
Èå ÇÊÍÇÏ ÈÇ ÏåÞÇäÇä ÊåیÏÓÊ ÊÑÌیÍ ãی ÏåäÏ¡ äÞÔ ãåãی ÏÑ
ÚÏã ØÑÍ ãÓÇÆá ÏåÞÇäی æ ÏÑ ãÑßÒ Âä ãÓÆáå ÇÑÖی ÏÑ Çیä ãäÇØÞ ÈÇÒی
ßÑÏå ÇäÏ.
ãäÇØÞ ÑæÓÊÇÆی æ ÞÔÑåÇی ÏåÞÇäی ßãÇßÇä Óäیä ÊÑیä
ÞیæÏ ãäÇÓÈÇÊ äیãå ÝÆæÏÇáی æ ÓäÊ æ ÎÑÇÝå ãÐåÈی ÑÇ ÈÑ ÏÓÊ
æ Ç ÏÇÑäÏ. ÊÝßÑÇÊ ÏÑÓÇáÇÑÇäå æ ãÑÏÓÇáÇÑÇäå ãÐåÈی ÏÑ ÑæÓÊÇ ÑیÔå åÇی
ÚãیÞÊÑی ÏÇÑÏ. Çیä ãæÞÚیÊ¡ ÖÑæÑÊ ÇÔÇÚå ÇیÏÆæáæی
ÇäÞáÇÈی¡ æ ãÈÇÑÒå ÈÇ ÌæÇäÈ æäÇæä ÇیÏÆæáæی æ Óää ÇÑÊÌÇÚی
ÑÇ ÈÑÇی ÂÒÇÏ ßÑÏä äیÑæی ÊæÏå ÑæÓÊÇÆی æ Èå ÕÍäå ÂæÑÏä
ÒäÇä æ ãÑÏÇä یÔÑæ ÏÑ ÏÓÊæÑ ßÇÑ ÞÑÇÑ ãی ÏåÏ.
ÍÒÈ ÈÑÇی Çیäßå ÈÊæÇäÏ ÇÓÊÑÇÊی Ìä ÎáÞ ßå ÊæÏå ÏåÞÇäÇä
ÝÞیÑ äیÑæی ÚãÏå æ ãäÇØÞ ÑæÓÊÇÆی¡ ÑÒãÇå ÇÕáی Âä
ÇÓÊ ÑÇ Èå ÇÌÑÇÁ ÐÇÑÏ¡ ÈÇیÏ äیÑæی äåÝÊå ÇäÞáÇÈی ÏÑ
ÑæÓÊÇ ÑÇ ÑåÇ ÓÇÒÏ. ÏÑ Çیä ãیÇä¡ ÌæÇäÇä ÑæÓÊÇÆی Èå ÚáÊ ãÍÑæãیÊ
ÔÏیÏ ÇÒ ÇãßÇäÇÊ ßÇÑ æ ÊÝÑیÍ¡ æ äیÒ ÑÝÊ æ ÂãÏ ÒیÇÏ Èå
ÔåÑåÇ ÏÑ ÌÓÊÌæی ßÇÑ یÇ ÇÏÇãå ÊÍÕیá¡ ÈÇ ãÓÇÆá ÓیÇÓی
ÈیÔÊÑ ÏÑیÑ ÔÏå¡ ÇÒ ÊÇäÓیá ÒیÇÏی ÈÑÇی ÌÐÈ
ÂÇåی ÇäÞáÇÈی æ یæÓÊä Èå ÊÔßáÇÊ æ ãÈÇÑÒÇÊ ÖÏÑیãی
ÈÑÎæÑÏÇÑäÏ. ÏÑ Çیä ÑÇÓÊÇ¡ ÍãÇیÊ ÇÒ ÌäÈÔ åÇی ÏåÞÇäی æ
ÈÑÏä ÔÚÇÑåÇ æ ÎæÇÓÊå åÇی ÂäÇä ÏÑ ÓÇیÑ ÌäÈÔ åÇ æ ãÈÇÑÒÇÊ ÊæÏå Çی
ÇåãیÊ ÈÓیÇÑ ÏÇÑÏ. åã ÇãÑæÒ ÏÑ ÔåÑåÇی ßæß¡ ÍãÇیÊ ÌæÇäÇä
ãÈÇÑÒ ÇÒ ãÈÇÑÒÇÊ ÏåÞÇäÇä æ ÍÊی یæÓÊä æ یÇÑی ÑÓÇäÏä Èå
Âä ÑÇ ÔÇåÏیã. Çیä ÍãÇیÊ ÏÑ ÔåÑåÇی ÈÒÑ æ ãÈÇÑÒÇÊ ÓÑÇÓÑی
äیÒ ÈÇیÏ ÏäÈÇá ÔæÏ. ÈÑÇäیÎÊä ÑæÔäÝßÑÇä ãÊÑÞی æ ÏÇäÔÌæیÇä
ãÈÇÑÒ Èå ÔÊیÈÇäی ÇÒ ÇÚÊÑÇÖÇÊ ÏåÞÇäی æ ãÍßæã ßÑÏä ÇÞÏÇãÇÊ
ÓÑßæÈÑÇäå Ñیã Úáیå ÂäÇä¡ ÈÏæä Ôß Òãیäå ÇÑÊÈÇØ äÒÏیß
ÈÇ ÞÔÑåÇی ÑæÓÊÇÆی æ ÇÔÇÚå ÂÇåی ÇäÞáÇÈی ÏÑ ÑæÓÊÇ ÑÇ ãåیÇÊÑ
ÎæÇåÏ ßÑÏ.
ÌäÈÔ ÒäÇä
ÇãÑæÒ ÌäÈÔ ÒäÇä ÚãÏÊÇ ÈیÇä ÎæÏ ÑÇ ÏÑ ÍÑßÊ ÇÚÊÑÇÖی ÒäÇä
ÑæÔäÝßÑ (ÏÇäÔÌæیÇä¡ åäÑãäÏÇä¡ æßáÇ¡ ÇÏیÈÇä æ ÑæÒäÇãå äÇÑÇä ãÓÊÞá
ÖÏ Ñیãی) ãی یÇÈÏ. ÏÑ Úیä ÍÇá¡ ÍÖæÑ ÔãیÑ
ÒäÇä ÒÍãÊßÔ ÏÑ ÎیÒÔåÇی ãÍáÇÊ æ ÔæÑÔåÇی ÓیÇÓی
ÔåÑåÇی ßæß æ ÈÒÑ¡ æ äیÒ ãÞÇæãÊ Èی æÞÝå ÏÎÊÑÇä ÌæÇä ÏÑ ÈÑÇÈÑ
ÝÔÇÑåÇ æ ÞáÏÑی åÇی ãÒÏæÑÇä ÍßæãÊی ÏÑ ÎیÇÈÇäåÇ¡ æ Úáیå
Ûá æ ÒäÌیÑåÇی ÓäÊی ÎÇäæÇÏå æ ãÑÏÇä ÎÇäæÇÏå¡ ÑÇ ÈÇیÏ ÌÒÆی
ÇÒ ÌäÈÔ Úãæãی ÒäÇä ÇÒ ÞÔÑåÇ æ ØÈÞÇÊ ãÎÊáÝ Èå ÍÓÇÈ ÂæÑÏ.
åیÆÊ ÍÇßãå ßæÔیÏ ÏÑ ÇÑæÈ ÓیÇÓÊåÇی "Ïæã
ÎÑÏÇÏی"¡ Çیä äیÑæ ÑÇ ÈÇ ÇÓÊÝÇÏå ÇÒ Çیå åÇی
ÑæÔäÝßÑی ÎæÏ ÏÑ Èیä ÒäÇä¡ ÌÐÈ æ ãåÇÑ ßäÏ. ÏیÏå ÊÞáÈی
"ÝãیäیÓã ÇÓáÇãی" ÈÇ åãیä åÏÝ Èå ÑÇå ÇÝÊÇÏ ÊÇ
ÎæÇÓÊå åÇی ÒäÇä ÑÇ ãÓÎ ßÑÏå¡ ÂäÇä ÑÇ Èå ÇÊÍÇÏ ÈÇ ÒäÇä ãÑÊÌÚی ßå
ÎÇÏã æ ãÈáÛ Ñیã ãÑÏÓÇáÇÑ ÇÓáÇãی åÓÊäÏ¡ æ ÏÑ æÇÞÚ Èå ÏäÈÇáå Ñæی
ÇÒ åیÆÊ ÍÇßãå ÇÑÊÌÇÚی æ ÇÑÒÔ åÇ æ ÞæÇäیä Òä ÓÊیÒÇäå ÇÔ¡
ÈßÔÇäÏ. ÇãÇ åÑÇÓ ÇÒ ÑåÇ ÔÏä äیÑæی ÇäÝÌÇÑی ÒäÇä¡ Ñیã ÑÇ
ÇÒ "ÒیÇÏå Ñæی" ÏÑ Çیä ãæÑÏ ÈÇÒ ÏÇÔÊå ÇÓÊ. Ïæã ÎÑÏÇÏی
åÇ ãی ßæÔäÏ ÑÏÇÎÊä Èå ãÓÆáå Òä ÑÇ Èå ãËÇÈå یß "ãæÖæÚ ÏÑÌå
Ïæã" ÇÒ ÏÓÊæÑ ÑæÒ ÎÇÑÌ ßääÏ. ÈÚáÇæå¡ Ñیã ÇÒ ãÏÊåÇ ÞÈá ÈÑÇی
ßäÊÑá ÊæÏå åÇی Òä ßå ÇßËÑیÊ ÂäåÇ ÒäÇä ÒÍãÊßÔ æ ÑæÓÊÇÆی åÓÊäÏ¡
Èå یÑæی ÇÒ ÇáæåÇی ÇãÑیÇáیÓÊی ÏÑ ÈÑÎی
ßÔæÑåÇی Óå ÞÇÑå¡ Èå ÝßÑ ÓÇÒãÇäÏåی "ÓÇÒãÇä åÇی ÛیÑ
ÍßæãÊی æیå ÇãæÑ ÑÝÇåی ÒäÇä" ÇÝÊÇÏå ÊÇ ÈÇ æÚÏå æ æÚیÏ¡
ÎØÑ ßÔیÏå ÔÏä ÊæÏå ÒäÇä ÓÊãÏیÏå Èå ÌäÈÔåÇی ÓیÇÓی
æ ÇÌÊãÇÚی ÑÇ ßÇåÔ ÏåÏ.
ÍÒÈ ßãæäیÓÊ ãی ÊæÇäÏ æ ÈÇیÏ ÇÒ ÕÝæÝ ÊæÏå ÒäÇä ÓÊãÏیÏå
æ ÒÍãÊßÔ æ یÔÑæÇä ÇäÞáÇÈی ÌäÈÔ ÑåÇÆی Òä¡ äیÑæåÇی
ÊÇÒå äÝÓ æ ËÇÈÊ ÞÏã æ ÑÇÏیßÇáی ÑÇ ÈÑÇی یÔÈÑÏ ÇäÞáÇÈ
ÑæáÊÑی¡ æ ÊÇãیä æ ÑæÑÔ ÑåÈÑÇä æ ÑÒãäÏÇä ÍÒÈ æ Ìä ÎáÞ ÈÓیÌ
ßäÏ. ÈÑÇی Çیä ßÇÑ ÈÇیÏ ÒäÇä ÑÇ Èå ÔßÓÊä ÒäÌیÑåÇی
ÓäÊ ßå ÇÒ Óæی ÎÇäæÇÏå æ ÌÇãÚå ÈÑ ÂäÇä ÊÍãیá ãی ÔæÏ ÊÔæیÞ
ßäÏ. ÈÇیÏ ÊÑÝäÏåÇی ÇÑÊÌÇÚی ÌãåæÑی ÇÓáÇãی ÏÑ ãæÑÏ
ÒäÇä ãäÌãáå ãÇåیÊ "ÝãیäیÓã ÇÓáÇãی" ÑÇ ÇÝÔÇÁ
ßäÏ.
ÈÚáÇæå¡ ÍÒÈ ÈÇیÏ ÈÇ ÓیÇÓÊ åÇی ÑæیÒیæäیÓÊی
æ ÊÞáیá ÑÇیÇäå ßå ÊÍÊ áæÇی "ãÈÇÑÒå ØÈÞÇÊی"¡
ãÈÇÑÒå Úáیå ÓÊã ÈÑ ÒäÇä ßå یßی ÇÒ ÌÈåå åÇی ÍیÇÊی
ãÈÇÑÒå Úáیå äÙã ÇÑÊÌÇÚی ãæÌæÏÓÊ ÑÇ äÇÏیÏå ãی یÑäÏ¡
ãÈÇÑÒå ßäÏ æ äیÒ ÏÑßåÇ æ ÓیÇÓÊåÇی ÑÝÑãیÓÊی ÏÑæä
ÌäÈÔ ÒäÇä ßå ãÓÆáå ÑåÇÆی Òä æ äÇÈæÏی ÓÊã ÌäÓیÊی ÑÇ ÇÒ
ãÓÆáå ÔÑßÊ ÂÇåÇäå ÒäÇä ÏÑ ãÈÇÑÒÇÊ ØÈÞÇÊی æ ÏÑ ÑÇÓ Âä ãÈÇÑÒå ÇäÞáÇÈی
ÈÑÇی ßÓÈ ÞÏÑÊ ÓیÇÓی ÌÏÇ ãی ßääÏ¡ Èå äÞÏ ßÔÏ.
äÍæå ÈÑÎæÑÏ Èå ãÓÆáå ÒäÇä æ ÓÊã ÌäÓیÊی¡ æäی ãÈÇÑÒå
ÈÇ ÚÞÇیÏ æÓیÏå ãÑÏÓÇáÇÑÇäå æ ÏÑÓÇáÇÑÇäå ÏÑ ãیÇä ÞÔÑåÇ æ
ØÈÞÇÊ ãÎÊáÝ¡ æ ãÍÊæÇی ÓیÇÓÊی ßå یß äیÑæی
ßãæäیÓÊی ÏÑ ÞÈÇá ÌäÈÔ ÑåÇÆی ÒäÇä æ ÈÑÇäیÎÊä æ ÈÓیÌ
ÊæÏå åÇی Òä Ìáæ ãی ÐÇÑÏ¡ ÔÇÎÕ æ ãÚیÇÑ ÊÚییä
ßääÏå Çی ÏÑ ÇÑÒیÇÈی ÇÒ ãÇåیÊ æ ÇåÏÇÝ æÇÞÚی Âä äیÑæ
ÇÓÊ. ØÑÍ ãÓÆáå Òä ÇÒ یß ÏیÏÇå ÇäÞáÇÈی æ ÊÇßیÏ æ ÈÑÎæÑÏ
ÑیÔå Çی Èå Âä¡ Òãیäå ãÓÇÚÏی ÈÑÇی ÇÝÔÇی ÈیÔÊÑ
æ åãå ÌÇäÈå ÊÑ ÑÇیÔÇÊ ÇÑÊÌÇÚی æ ÇäÍÑÇÝی ÝÑÇåã ãی ßäÏ:
ÑÇیÔ ãÐåÈی ßå ÝÑæÏÓÊی æ äÞÔ ÏÑÌå Ïæã Òä ÑÇ ÊÍÊ ÚäæÇä Íßã Çáåی¡
ÊæÌیå æ ÊÞÏیÓ ãی ßäϺ ÑÇیÔ ÝÆæÏÇáی ßå ÎÇäæÇÏå æ
ãÑÏ ÎÇäæÇÏå ÑÇ ÈÑ ÓÑäæÔÊ Òä ÍÇßã ãی ßäÏ¡ ÑÇیÔ äÇÓیæäÇáیÓÊی
ßå ÇÒ ÒäÇä ãی ÎæÇåÏ ÈÑÇی ÍÝÙ æÍÏÊ æ ãäÇÝÚ ãáÊ¡ ÇÒ ÔæÑÔ Úáیå
ÓÊã æ ÓáØå ãÑÏÇä ÈÑåیÒäϺ æ ÑÇیÔÇÊ ÑæیÒیæäیÓÊی
æ ÇßæäæãیÓÊی ßå ÌäÈÔ ÑåÇÆی ÒäÇä ÑÇ ãÒÇÍã ÌäÈÔ ØÈÞÇÊی æ
ßÇÑÑی Ìáæå ãی ÏåäÏ æ ÑÏÇÎÊä Èå ãÓÆáå Òä ÑÇ Èå ÈÚÏ ÇÒ ÇäÞáÇÈ ßÇÑÑی
ÍæÇáå ãی ÏåäÏ.
ÌäÈÔ ÌæÇäÇä
ÌäÈÔ ÌæÇäÇä ÚãÏÊÇ ÎæÏ ÑÇ ÏÑ Ïæ ÌäÈÔ¡ یÚäی ÎیÒÔåÇی
ãÍáÇÊ æ ÌäÈÔ ÏÇäÔÌæÆی ÈÇÒÊÇÈ ãی ÏåÏ. ÌäÈÔ ÏÇäÔÌæÆی¡ ÛÇáÈÇ
ÌæÇäÇä ÞÔÑåÇی ãیÇäی æ ÑæÔäÝßÑ ÑÇ ÏÑ ÈÑãی یÑÏ. ÎیÒÔåÇی
ãÍáÇÊ æ ãÈÇÑÒÇÊ ßÇÑÑی äیÒ ÏÑ ÈÑیÑäÏå ÌæÇäÇä ÑæáÊÑ æ ÒÍãÊßÔ
ÇÓÊ ßå ÊÚÏÇÏ ÞÇÈá ÊæÌåی ÇÒ ÂäÇä ÈÇ ÓæÇÏäÏ. Èå ãæÇÒÇÊ Çیä ÌäÈÔåÇ¡
ÊæÏå ÌæÇäÇä ÔåÑی ÏÑیÑ äæÚ ÎÇÕی ÇÒ ãÞÇæãÊ ÏÑ ãÞÇÈá ÝÔÇÑåÇ æ
ÓÑßæÈåÇی ÇÌÊãÇÚی æ ÝÑåäی Ñیã ÇÓáÇãی äیÒ
åÓÊ. Çیä ãÞÇæãÊ Øی ÓÇáåÇی ÇÎیÑ ÍÇÏÊÑ ÔÏå æ ÊÇ ÍÏ äÞÔå ÑیÒی
ÌæÇäÇä ÏÑ ãÍáÇÊ ÈÑÇی ßÊß ÒÏä æ ÍÊی ßÔÊä ãÒÏæÑÇä ÈÓیÌی
ÇÑÊÞÇÁ یÇÝÊå ÇÓÊ. ãÞÇãÇÊ ÌãåæÑی ÇÓáÇãی ÏÑ åÑÇÓ ÇÒ ÇÏÇãå æ
ÓÊÑÔ ãÈÇÑÒÇÊ ÞåÑÂãیÒ¡ Èå ÏÓÊیÑی æ ÇÚÏÇã Çیä ÌæÇäÇä
ãÈÇÑÒ Ñæی ÂæÑÏå ÇÓÊ.
ÊæÏå ÌæÇä æ ÑÇÏیßÇá¡ Èå ÎæÈی ÊÇäÓیá Çیä ÑÇ ÏÇÑÏ
ßå ÊÍÊ ÑåÈÑی ÑæáÊÇÑیÇ ÈÓیÌ æ ãÊÔßá ÔæÏ. äÝÑÊ ÝÒÇیäÏå
ÌæÇäÇä ÇÒ ÞیæÏ ãÐåÈی æ Óää ßåäå¡ یß äیÑæی ãÍÑßå
Þæی æ Òãیäå ãÓÇÚÏی ÈÑÇی ÌÐÈ ÇäÏیÔå åÇی äæ æ
یÔÑæ ÑæáÊÑی ÇÒ Óæی ÌæÇäÇä ÇÓÊ. ÈÑÇی ÇÓÊÝÇÏå ÇÒ Çیä
Òãیäå ãÓÇÚÏ¡ ÍÒÈ ßãæäیÓÊ ÈÇیÏ ÈÇ ÈÇæÑåÇی æ ÚÇÏÇÊ æ
ÑÝÊÇÑ ÎÑÇÝی æ ãÐåÈی æ ÓäÊ ÑÇیÇäå¡ æ ÇÑÒÔåÇ æ ÚÞÇیÏ
ãÑÏÓÇáÇÑÇäå æ ÔææیäیÓÊی ãáی ßå ÏÑ ãیÇä ÌæÇäÇä äیÒ
ÑÇیÌ ÇÓÊ ÈÇ ÞÇØÚیÊ ãÈÇÑÒå ßäÏ. ÇäÊÞÇá ÊÌÇÑÈ ÓیÇÓی æ Ñ
ßÑÏä ÔßÇÝی ßå Ñیã ÇÓáÇãی ÈÇ ÓÑßæÈåÇی ÎæäیäÔ Èیä
äÓá ÇäÞáÇÈی ÐÔÊå æ äÓá ãÈÇÑÒ ÇãÑæÒ ÈæÌæÏ ÂæÑÏå¡ یß ÌÒÁ ÖÑæÑی
æ äÇÒیÑ ÏÑ ÈÓیÌ æ ÑæÑÔ ÌæÇäÇä ãÍÓæÈ ãی ÔæÏ.
ÌäÈÔ ßÜÑÏÓÜÜÊÜÇä
Çیä ÌäÈÔ¡ å ÇÒ ÒÇæیå ÈÑÎی ÇåÏÇÝ ÇäÞáÇÈ ÑæáÊÑی
(Íá ãÓÆáå ÇÑÖی æ ãÓÆáå ãáی)¡ å ÇÒ äÞØå äÙÑ ÇÓÊÑÇÊی Ìä ÎáÞ
æ ÈÑÞÑÇÑی ãäÇØÞ ÇیÇåی¡ ÍÇÆÒ ÇåãیÊ ÇÓÊÑÇÊیß
ÇÓÊ. äÞÔی ßå ÌäÈÔ ßÑÏÓÊÇä ÏÑ ÌÑیÇä ÇäÞáÇÈ 75 æ ÓÇáåÇی Ó ÇÒ
Âä ÈÇÒی ßÑÏ ÑÇ ÈØæÑ ãÓÊÞیã æ ÇÒ äÒÏیß ÊÌÑÈå ßÑÏå Çیã. ÌäÈÔ
ßÑÏÓÊÇä¡ ÙÑÝیÊ ÇäÞáÇÈی ÎæÏ ÑÇ ÍÊی ÈÚÏ ÇÒ ÓÑßæÈåÇی Îæäیä¡
ÚÞÈ äÔیäی æ ÚÞÈÑÏ äیÑæåÇی ÓیÇÓی Ü äÙÇãی
Çیä ÎØå¡ æ Êæåã ÑÇßäی åÇی "Ïæã ÎÑÏÇÏی" ÈäãÇیÔ
ãی ÐÇÑÏ. Øی Óå ÓÇáå ÇÎیÑ¡ äÏ ÎیÒÔ ÊæÏå Çی ßå
ÚãÏÊÇ ÈÇ ÍÖæÑ ÏÎÊÑÇä æ ÓÑÇä ÌæÇä ÇäÌÇã ÑÝÊå (ÏÑ ÇÚÊÑÇÖ Èå ÑÈæÏä ÇæÌÇáÇä¡
ÇÚÊÑÇÖ Èå ÝÑیÈßÇÑی ÇäÊÎÇÈÇÊی¡ ÇیÓÊÇÏی ÏÑ ÈÑÇÈÑ
ãÙÇáã ãÒÏæÑÇä ÇÔÛÇáÑ) ÑÇ ÔÇåÏ ÈæÏå Çیã.
ÏÑ ãÞØÚ ßäæäی¡ ÑÇیÔ äÇÓیæäÇáیÓÊی ÏÑ ÌäÈÔ
ßÑÏÓÊÇä Ñ ÑäÊÑ Èå Ôã ãی ÎæÑÏ. åãÒãÇä¡ Èä ÈÓÊ Úãáی äیÑæåÇی
Çیä ÌäÈÔ ÏÑ یÔÈÑÏ ãÈÇÑÒå ãÓáÍÇäå Èå ßãÑä ßÑÏä یÇ ÍÊی
äÝی ãÈÇÑÒå ãÓáÍÇäå ÏÑ ÍیØå äÙÑی ÇäÌÇãیÏå ÇÓÊ. ÏÑ Çیä
ÇæÖÇÚ¡ ãÍÇÝá ÌÏیÏی ãÓÊÞá ÇÒ ÇÍÒÇÈ ÓäÊی Çیä ÎØå ÓÑ ÈáäÏ
ßÑÏå ÇäÏ. ÈÎÔی ÇÒ ÇیäåÇ ÇÒ ÓیÇÓÊåÇی ÂÔßÇÑÇ ÑÝÑãیÓÊی
یÑæی ãی ßääÏ æ ãی ßæÔäÏ Èå یß ÇæÒیÓیæä
ÞÇäæäی æ ÞÇÈá ÊÍãá ÏÑ ÇÑæÈ Ñæå "Ïæã ÎÑÏÇÏ" ÊÈÏیá
ÔæäÏ. ÈÎÔ ÏیÑ¡ Ôßá äÇÓیæäÇáیÓÊی ÑÇÏیßÇá ÊÑی
äÙیÑ "ÍÒÈ ßÇÑÑÇä ßÑÏ ÜÜ .ßÇ.ßÇ" Èå ÎæÏ ÑÝÊå ÇÓÊ. ãÌãæÚå Çیä
ÑÇیÔÇÊ¡ ÊÇËیÑÇÊ ãåãی ßå ÌäÈÔ ßÑÏÓÊÇä ãی ÊæÇäÏ ÏÑ ÑæäÏ
ÓÑäæäی Ñیã ÏÇÔÊå ÈÇÔÏ¡ æ äÞÔ یÔÑæÆی ßå ãی ÈÇیÏ
ÏÑ ÕÝ ãÞÏã یß ÌäÈÔ ÇäÞáÇÈی ÓÑÇÓÑی ÇیÝÇÁ ßäÏ ÑÇ ãÍÏæÏ ãی
ßäÏ.
ÏÑ ÈÑÎæÑÏ Èå ãÓÆáå ßÑÏÓÊÇä¡ ÞÏÑÊåÇی ÇãÑیÇáیÓÊی
ÈÇ یÔ ÐÇÔÊä ØÑÍ åÇی ÂÔÊی ØáÈÇäå ãی ßæÔäÏ Èå ÇÕØáÇÍ
"ÒåÑ Çیä ÌäÈÔ ÑÇ ÈیÑäÏ" æ ÑÇåی ÈÑÇی ÝÑæ
äÔÇäÏä æ Èå ÓÇÒÔ æÇÏÇÔÊä Âä ÈÇ ÏæáÊ ãÑßÒی ÈیÇÈäÏ. ÌãåæÑی
ÇÓáÇãی äیÒ ÈÇ ÏÇÏä ÎÑÏå ÇãÊیÇÒÇÊ ÝÑåäی æ ãÇäæÑåÇی
ÓیÇÓی (ÈÇÒ ßÑÏä ÈÇÈ ãÐÇßÑå ÛیÑ ãÓÊÞیã ÈÇ äیÑæåÇی
ÇæÒیÓیæä ÏÑ ÇÑæÈ Ñæå ÎÇÊãی) ÊáÇÔ ÏÇÑÏ ÇÒ ÎØÑÇÊ ÈÇáÝÚá æ
ÈÇáÞæå Çی ßå ÌäÈÔ ßÑÏÓÊÇä ãی ÊæÇäÏ ÏÑ ÇæÖÇÚ ÈÍÑÇäی ßäæäی
ÈÑÇیÔ ÇیÌÇÏ ßäÏ¡ ÈßÇåÏ.
ÇÍÊãÇá ÑÎÔ ÏÑ ÇæÖÇÚ æ æÞæÚ ÊÛییÑÇÊ ßáی ÏÑ Çیä ÕÍäå
æÌæÏ ÏÇÑÏ. Çیä ÊÍæáÇÊ ãی ÊæÇäÏ Èå Ôßá Ôá ÔÏä یÇ ÍÊی ÈÑیÏå
ÔÏä ÞÏÑÊ ÍßæãÊ ãÑßÒی ÏÑ Çیä ãäØÞå¡ æ Ôßá یÑی ÞÏÑÊ ãÍáی
ÇÍÒÇÈ ßÑÏی ÈÑæÒ ßäÏ. ãی ÊæÇäÏ ÏæÑ ÌÏیÏی ÇÒ ãÈÇÑÒå
ãÓáÍÇäå æ ÏÑیÑی åÇی äÙÇãی ÏÑ ãäØÞå ÂÛÇÒ ÔæÏ æ ÝÑÕÊ åÇی
ãÓÇÚÏی ÈÑÇی ÓÊÑÔ äÝæÐ ÍÒÈ ÝÑÇåã ÂیÏ. ÈÑÇی Çیäßå
ÍÒÈ ÏÑ ãæÞÚیÊی ÈÇÔÏ ßå ÈÊæÇäÏ ÈÑ ÑæäÏ ÇæÖÇÚ ÊÇËیÑ ÈÐÇÑÏ¡ ÇÒ
åã ÇãÑæÒ ÈÇیÏ Èå ãÓÇÆá ßáیÏی Çیä ÌäÈÔ ÈÑÏÇÒÏ¡ ÖÑæÑÊ æ
ÇãßÇä ÑÔÏ æ ÓÊÑÔ ãÈÇÑÒå ãÓáÍÇäå ÏÑ ßÑÏÓÊÇä ÑÇ ÊÈáیÛ ßäÏ æ Èå ÇÝÔÇی
ÊÑÝäÏåÇ æ ãÇäæÑåÇی Ñیã æ ÇãÑیÇáیÓÊåÇ ÏÑ ãæÑÏ ßÑÏÓÊÇä¡
یÇ ãÈÇÑÒå ÈÇ ÑÇیÔÇÊ ãäÝی ÑÝÑãیÓÊی æ ÑÇå Íá åÇی
äÇÞÕ äÇÓیæäÇáیÓÊی ÏÑ ÞÈÇá ãÓÇÆá ØÈÞÇÊی æ ãáی
ÈÑÏÇÒÏ.
isl_Latn lij_Latn tur_Latn isl_Latn fra_Latn ckb_Arab lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn azb_Arab nno_Latn lmo_Latn lij_Latn ckb_Arab nno_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn por_Latn oci_Latn ckb_Arab lij_Latn nno_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn kas_Arab oci_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn nno_Latn lij_Latn ayr_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn nno_Latn nno_Latn isl_Latn tuk_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn ckb_Arab oci_Latn lij_Latn nno_Latn lij_Latn oci_Latn grn_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn grn_Latn lij_Latn lij_Latn nno_Latn lij_Latn lij_Latn nno_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn tuk_Latn scn_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn grn_Latn lij_Latn lij_Latn nno_Latn lij_Latn ckb_Arab grn_Latn oci_Latn lmo_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn grn_Latn lij_Latn ckb_Arab tuk_Latn lij_Latn lij_Latn nno_Latn lij_Latn lij_Latn prs_Arab lij_Latn lij_Latn grn_Latn ckb_Arab lij_Latn tuk_Latn oci_Latn tuk_Latn lij_Latn lmo_Latn lij_Latn lij_Latn grn_Latn lij_Latn tuk_Latn isl_Latn tuk_Latn grn_Latn lij_Latn grn_Latn lij_Latn oci_Latn lij_Latn lij_Latn oci_Latn lij_Latn nno_Latn nno_Latn nno_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn nno_Latn nno_Latn azb_Arab lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn isl_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn nno_Latn lij_Latn lij_Latn oci_Latn nno_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn nno_Latn grn_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn azb_Arab lij_Latn lij_Latn nob_Latn lij_Latn lij_Latn nno_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn ayr_Latn nno_Latn isl_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn crh_Latn oci_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn tuk_Latn dik_Latn scn_Latn tuk_Latn tuk_Latn ayr_Latn lij_Latn lij_Latn isl_Latn lij_Latn oci_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn nno_Latn nno_Latn grn_Latn lij_Latn tuk_Latn oci_Latn nno_Latn oci_Latn lij_Latn ckb_Arab nno_Latn isl_Latn nno_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn grn_Latn dik_Latn lij_Latn nno_Latn nno_Latn grn_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn nno_Latn isl_Latn prs_Arab lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn grn_Latn nno_Latn grn_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn kas_Arab scn_Latn lij_Latn lij_Latn ckb_Arab lij_Latn oci_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn oci_Latn lij_Latn grn_Latn lij_Latn lij_Latn nno_Latn isl_Latn oci_Latn lij_Latn lij_Latn nno_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn scn_Latn lij_Latn nno_Latn lij_Latn tuk_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn nno_Latn tuk_Latn tuk_Latn grn_Latn azb_Arab lij_Latn lij_Latn tuk_Latn lij_Latn oci_Latn azb_Arab lij_Latn lij_Latn tuk_Latn lij_Latn lij_Latn grn_Latn dik_Latn ces_Latn kas_Arab lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn azb_Arab lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn ckb_Arab lij_Latn lij_Latn oci_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn prs_Arab lij_Latn lij_Latn