Verdûa
Co-a paròlla verdûa se ragrupàn comunemente pàrti comestìbili de vàrie ciànte, in particolâ de òrtàggi. Se træta in ògni mòddo de 'na definiçión ch'a no l'è goæi precîza, inclùdendo ciànte de quæ o se mangia o frûto, e féuggie òpû e réixe.
Ûzi[modìfica | modìfica wikitèsto]
A verdûa a l'è cuxinâ inte 'na infinitæ de mòddi divèrsci, eséndo 'na de bâze de l'alimentaçión umâna inte tùtto o móndo. O l'è ascì 'n di aliménti ch'o fàn ciù bén a-a salûte, redûendo o réizego de contrâe vàrie moutîe, e contegnindo tànte sostànse nutritîve cómme vitamìnn-e e vàrri minerâli.
Nómmi da verdûa[modìfica | modìfica wikitèsto]
Chi de sotta se pœ védde 'na tabélla co-e ciù conosciûe variêtæ de verdûa, scrîte cómme se dîxan inte çèrtidùn vàriante da léngoa lìgure.
Variêtæ de verdûa lìguri[modìfica | modìfica wikitèsto]
- Àggio de Vexàrgo: coltivòu inta Valàdda Aróscia, in particolâ a Vexàrgo, dónde tùtti i ànni (da-o 1760) a se têgne a fêa de l'àggio.
- Spægo viovétto d'Arbénga: asæ râro a-a giornâ d’ancheu.
- Articiòcca spinôza de Arbénga: co-a tomâta cheu de beu, o spægo viovétto e a tronbétta, a l'è 'n di coscì dîti "quàttro d'Arbénga".
- Çiòula de Pignón: insémme a-a patàtta, a l'è 'n di prodûti tìpici de quésto picìn pàize da provìnsa da Spézza.
- Çiòula róssa zenéize: prezénte sorviatùtto inta Valàdda Gravéggia, into pàize de Né.
- Cöo gagétta: variêtæ de cöo garbûxo de picìnn-e dimenscioîn, coltivòu prinçipalménte tra Ciâvai e Lavàgna.
- Faxeu de l'Àquila de Pignón: dîto ascì "faxeu co l'éuggio", pe-a sò coloraçión.
- Faxeu lumê do Mangia: variêtæ òriginâia de Sèsta Godàn, de colôre rósso.
- Faxeu senerìn: variêtæ da Vàl de Vâa, o pigia o nómme da-o sò colôre tìpico çénie.
- Meizànn-a tónda zenéize: da-a caraterìstica fórma ariondâ.
- Patàtta canéllìnn-a néigra: variêtæ coltivâ in sce l'Apenìn Lìgure.
- Patàtta quarantìnn-a: prezénte in divèrse variêtæ, cómme a quarantìnn-a zenéize ò a Brügnœa.
- Patàtta de Pignón: insémme a-a çiòula, a l'è 'n di prodûti tìpici de quésto picìn pàize da provìnsa da Spézza.
- Poîscio néigro de L'ago: variêtæ de poîsci néigri, coltivâ inte l'òmònima fraçión de Borghétto Vâa.
- Râva de Nazìn (ò da Valàdda Pennavaire): coltivâ inte l'òmònimo comûne.
- Sùcca de Rochétta: variêtæ de sùcca òriginâia Rochétta, fraçión de Çéngio.
- Suchìn tronbétta (de Arbénga): coltivâ sorviatùtto inte sære, a-a giornâ d’ancheu a l'ha 'na fórma ciù retilìnia de quélla da "tronbétta".
- Tomâta cheu de beu (de Arbénga): variêtæ locâle da tomâta cheu de beu.
Piâti de verdûa
Nòtte[modìfica | modìfica wikitèsto]
- ↑ Grafîa in "u"
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 2,8 2,9 Sôlo a Varigòtti
- ↑ 3,0 3,1 Sôlo a Riâto
- ↑ Sôlo a Òrco Feìn
- ↑ Süca barbaresca, süca viurina ò sücun patecu a segónda de variêtæ.
- ↑ A Finâ mænn-a, Pîa e Càrxi
- ↑ A Riâto, Càrxi e Òrco Feìn
- ↑ Radición sôlo pe-a ciànta sarvæga
- ↑ 9,0 9,1 Dialetti de valæ do Neva e do Pennavaire.
- ↑ Puma de terra ascì, in mòddo ciæo da-o françéize pomme de terre.
- ↑ Nómme ciù antîgo
- ↑ A Riâto e Òrco Feìn
Galerîa d'inmàgine[modìfica | modìfica wikitèsto]
Vàrri tîpi de verdûa a-o Mercòu Òrientâle de Zêna.
In cànpo de articiòcche spinôze de Arbénga, a Lüxignan.
L'àggio de Vexàrgo, coltivòu inte l'òmònimo comûne.
Vìsta de 'na særa de sùcche tronbétte d'Arbénga, in provìnsa de Sànn-a (O Borghétto).
Véddi ascì[modìfica | modìfica wikitèsto]
Âtri progètti[modìfica | modìfica wikitèsto]
- Wikimedia Commons a contêgne di inmàgine ò di âtri files in sce a verdùa
kea_Latn lij_Latn srd_Latn lij_Latn srd_Latn lij_Latn srd_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn srd_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lmo_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn srd_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn srd_Latn srd_Latn lij_Latn