Venerdì 15 d’arvî: læte nostrâ, Gio de l’Apenin e A Compagna in Campetto
Chi l’à fæta da padron, e giustamente, o l’é stæto o problema di produtoî de læte do nòstro introtæra che no dêvesan lasciæ soli co-in muggio de bon læte sensa savei a chi vendilo. Ma s’é parlòu anche o Gio de l’Apenin, a stòrica gara de biciclette, ch’o no l’ariviâ a Zena, ma a Ciavai, perché chi a Zena semmo misci, ò a-o manco coscì pâ… A nòtta de colore a l’é stæta a manifestaçion òrganizâ da A Compagna ancheu in Campetto da doe meza a sei e meza de dòppodisnâ (14.30 – 18.30) pe incontrâ i çitadin e pe òfrighe (de badda ò a fronte da ’n’òferta minima) e tante cöse che i sòcci an fæto per çercâ d’arecheugge di fondi da dâ a l’Archivio de Stato de Zena pe restourâ in documento antigo.
Ma vegnimmo a-e paròlle e fæme comensâ con quelle, dimmo coscì, ciù façili: sciamàdda (= fiammata) e ghirindón ò grindón (= comodino), ch’o vegne da-o françeize ‘gueridon’ (= tavolino rotondo) ispiròu a ’n personaggio tiatrale.
Anche vei seia, o Franco da Borgomâ o n’à propòsto doe paròlle italiann-e pe savei comme se dixan in zeneize. A primma a l’è ‘piètica’: comm’o n’à mostròu o Vixélla, in zeneize a se ciamma crâva e a l’é fæta da dötræ croxe de Sant’Andria in scê quæ se pösa o tronco da tagiâ co-o serón, ch’o l’é ’na gròssa særa a doî maneghi ch’a va manezâ da doî òmmi. L’atra paròlla a l’é ‘toppo’ ch’o l’é ’n atro nomme italian do çéppo (= ceppo).
O Mando de Çelle o l’à parlòu da cavæa pe batte e semense, ch’a l’é quell’arneize antigo che in zeneize ciamemmo verzélla (= correggiato).
Ma e paròlle che n’an fæto giaminâ de ciù son quelle træ dite da-a Maria Reuza de Pròu. A primma a l’é gùmme, paròlla registrâ da-o Cazassa ch’o rimanda a goéime, che tanti telespetatoî a çitòu comme a paròlla che liatri deuvian. Ben goéime (= guaime) a l’é l’erba tégna ch’a nasce dòppo avei segòu l’erba inti proei; a l’é donque fen de de segondo taggio, ch’o piaxe tanto a-e vacche. L’atra parolla a l’é calòstro (= colostro), o primmo liquido, ch’o no l’é ancon læte, ch’o sciòrte da-i tetin de dònne subito dòppo avei partorio. A tersa paròlla a l’é restóggio (= ristoppio) ch’a ven da-o verbo restogiâ (= ristoppiare), saiva a dî semenâ quande gh’é ancon e stógge (stoppie) ò stóbie, comme se dixe feua de Zena. Comme urtima coîxitæ l’é stæto dito che quande se da e stogge a-e vacche se mesccian con l’erba mega pe faghele mangiâ dæto che ghe no ghe gustan goæi.
Alegri!
4 Commenti
-
scinché parlémmo de sciamàdda e ghirindon no ò problemi, ma e âtre paròlle son tròppo “specialistiche”, into senso che apartêgnan a-o lingoaggio contadìn, che mi no conoscio
-
e paròlle strane de telefonàte, són paròlle paizann-æ che càngian no sôlo da ‘na
valadda a l’âtra, ma scìnn-a da paize a paize, se pêuan registrâ pe coixitæ, ma no són
de Zêna, armeno mi a pènso coscì,
-
Son e parolle di mestê, adeuviæ inte ‘n anbiente ben precizo. Comme i mainæ deuvian “agiaxo”(barra do timón) ò “consê”(l’armamentâio pe-a pesca in scî pescherecci). Un ch’o no vive propio calòu inte quelle realtæ o no-e adeuviâ mai.
lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn kea_Latn srd_Latn unk lij_Latn unk lij_Latn lij_Latn lij_Latn unk lij_Latn