Frûta
Co-a paròlla frûta se ragrupàn comunemente vàrri tîpi de frûto comestìbili. Se træta in ògni mòddo de 'na definiçión ch'a no l'è goæi precîza dæto che di frûti són conscideræ cómme verdûa (prezénpio e tomâte ò i suchìn) o di grùppi divèrsci, quàli i frûti de bòsco.
Ûzi[modìfica | modìfica wikitèsto]
A frûta a vegne consumâ ségge sénsa di trataménti ségge, prezénpio, cómme marmelâte e consèrve ò inte âtri piâti. O l'è 'n di aliménti ch'o fàn ciù bén a-a salûte, redûendo o réizego de contrâe vàrie moutîe.
Nómmi da frûta[modìfica | modìfica wikitèsto]
Chi de sotta se pœ védde 'na tabélla co-e ciù conosciûe variêtæ de frûta, scrîte cómme se dîxan inte çèrtidùn vàriante da léngoa lìgure.
Variêtæ de frûta lìguri[modìfica | modìfica wikitèsto]
- Amarêna sarzanéize: in italiàn "ciliegio durone sarzanese" o l'è 'na cultivar d'èrbo de çêxe tìpico da çitæ de Sarzànn-a.
- Armognìn tigròu (ò miscimìn): variêtæ de armognìn ch'a vêgne da Çivéssa.
- Armognìn Valézza (ò valézzìn): variêtæ de armognìn tìpica de l'òmònima fraçión de Sànn-a.
- Castàgna brodàsca: variêtæ de castàgna difûza a Lévanto e inta Vàl de Vâa.
- Castàgna gabbiana: variêtæ de castàgna tìpica da Val Bórmia, de Garésce e, in generâle, de l'entrotæra do ponénte lìgure.
- Çetrón Pernambucco (ò Fernanbuccu): variêtæ de çetrón coltivâ inta rivêa de ponénte scìn da-o XVIII sécolo.
- Chinòtto de Sànn-a: variêtæ de l'òmònimo frûto coltivâ tra Vâze e Finâ da ciù de tréi sécoli.
- Çêxa de Castregianco: cultivar de çêxa coltivâ inte l'òmònimo comùn, a ghe n'è dôe variêtæ; cantun giancau e cantun negrau.
- Fîghi "Rondette" e "Figalini neri": variêtæ de fîghi proveniénti da-e valàdde de Arbenga, in particolâ da-a valàdda Pennavaire i prìmmi e da Arnàsco i fîghi néigri.
- Pèrsego Birindella: cultivar d'èrbo de pèrseghe òriginâio da Vàl Mâgra, a-a giornâ d’ancheu sénpre ciù râro.
Variêtæ de vitìgni[modìfica | modìfica wikitèsto]
- Barbaróssa de Finâ (Verduna ò Verdona in finaléize)
- Crovin do Savonéize (ascì Cruìn in finaléize, Croetto, Trinchera, Crovino)
- Moscatéllo de Tàggia
- Scimiscià
Nòtte[modìfica | modìfica wikitèsto]
- ↑ Grafîa in "u"
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 Sôlo a Varigòtti
- ↑ A Riâto, Càrxi e Gôra
- ↑ A Òrco Feìn
- ↑ Pe-e nèspoe "tradiçionâli" eoropêe
- ↑ Pe-e nèspoe do Giapón, ciù comùn a-a giornâ d’ancheu
- ↑ Dîta ascì "Sandia", da-e parlæ da Vàl Marémoa
- ↑ Dialétti de l'entrotæra
- ↑ Sôlo a Riâto e Òrco Feìn
Véddi ascì[modìfica | modìfica wikitèsto]
Âtri progètti[modìfica | modìfica wikitèsto]
- Wikimedia Commons a contêgne di inmàgine ò di âtri files in sce frûta
lij_Latn lij_Latn srd_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn srd_Latn lij_Latn lij_Latn oci_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn srd_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn srd_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn srd_Latn srd_Latn lij_Latn