aòRêkò \e aé¡ò _âZýûjûe \ûaò ~[û[ð Kò ?
29-11-2014 ^ì@û\\òfäú/bêaù^gße
gògêcûù^ ù\\ge iµ\\ö ùicûù^ @ûMûcú bûeZe baòhýZö ù\\gùe cû^a i´ke ~\\ò aòKûg @ûgû Keû~ûG ùZùa gògêcû^u ùlZâùe @]ôK ^òùag @ûagýKö gògêcû^ue C_~êq fûk^ _ûk^ C_ùe ù\\ge baòhýZ ^òbðe Kùeö dê^òùi` eòù_ûUð-2013 @^êiûùe aògße GK ZéZúdõûg gògê C_~êq @ûgâd _ûA^[û«ò, 31 _âZògZ gògê ùcøkòK _eòck ùiaû I 21 _âZògZ gògê aògê¡ Rk _ûA ^[û«òö C_~êq iêelû @bûaeê gògêcûù^ ^û^û _âKûe ùeûM, _êÁòjú^Zû, @_céZêýe gòKûe ùjûA[û«òö bfbûùa i¹û^e ij @û^¦ùe aõPòaû ùjCQò gògêe GK @]ôKûeö
gògêcû^u @]ôKûee iêelû fûMò bûeZ ieKûe aòbò^Ü @ûA^Kû^ê^ Zò@ûeò KeòQ«òö ^ûaûkKcû^uê ^ýûd _â\\û^ iKûùg ieKûe aòbò^Ü _\\ùl_ ù^AQ«òö gògê iõKâû« RûZúd ^úZò, ic^ßòZ gògê iêelû ù~ûR^û, gògê @]ôKûe iêelû iõKâû« RûZúd Kcòg^, gògê gâcòK ^òeûKeY @ûA^, gògê PkyòZâ ùiûiûAUò, RûZúd aûk ba^ @û\\ò _âZòÂû Keû~ûA[ôaûùaùk KâúWû I PkyòZâ ùlZâùe ùicû^u iKûùg ^û^û _âKûe aýaiÚû Keû~ûAQòö
gògêcû^u cû^iòK I gûeòeúK aòKûg iKûùg gògê _ûKð _âZòÂû Keû~ûAQòö ùicû^u c^ÉûZßòK @aiÚûKê flý Keò aòbò^Ü ^úZò Zò@ûeò Keû~ûAQòö cû^aû]ôKûe c¤ùe gògêcû^u @]ôKûee iêelû C_ùe MêeêZß \\ò@û~ûGö aòùgh Keò ^ûaûkKcû^uê ùicû^u _òZûcûZûu ij ejòaûe @]ôKûeKê _âû[còKZû \\ò@û~ûC[ôaûùaùk Lû\\ýe ùcøkòK @ûagýKZû, iûaðR^ú^ gòlû, ÊûiÚý ùiaû, @_eû] @ûA^e Kû~ðýKûeòZû, gògêe ^ûMeòK @]ôKûe, gògêe iûaðR^ú^ aòKûg Gaõ RûZò,a‰ð, ]cð, fòw, RûZúdZû @û\\ò ^òaðòùghùe ùicû^u ùcøkòK @]ôKûee iêelû, ùicû^uê ù~_eò gûeòeúK, cû^iòK, bûa^ûMZ bûùa ùgûhY Keû~ûA_ûeòa ^ûjó ùi[ô_ûAñ @ûA^MZ aýaiÚû Keû~ûAQòö
bûeZúd i´ò]û^e]ûeû 14ùe @ûA^ @ûMùe icùÉ icû^ I @ûA^e icû^ZûbòZòK iêelû ù^A aýaiÚû ejòQòö ]ûeû 15(3)ùe aýaiÚû ejòQò ù~, gògêcû^u iKûùg eûÁâ ÊZª @ûA^MZ aýaiÚû Keòaö ]ûeû 21(K)ùe ejòQò ù~, 6eê 14 ahð adie gògêcû^uê eûÁâ cûMYû I aû¤ZûcìkK gòlû ù~ûMûAaö 86Zc i´ò]û^ iõùgû]^ @^êiûùe gòlû ùlZâùe gògêcû^u @]ôKûe @ûA^, 2009 _âYd^ ùjûAQòö ak_ìaðK gâc @û\\ûd Kùf ]ûeû 23 @^êiûùe \\Še aýaiÚû ejòQòö aò_{^K gòÌ ~[û, LYò, \\ò@ûiòfò @û\\ò gòÌùe 14ahðeê Kc adie gògêcû^uê ^òùdûRòZ KeòaûKê ]ûeû 24ùe ^òhò¡ Keû~ûAQòö ]ûeû 51(K)ùe 6eê 14ahð adie gògêcû^uê gòlû iêù~ûM ù\\aû _ûAñ @bòbûaKu iKûùg aû¤ZûcìkK aýaiÚû Keû~ûAQòö i´ò]û^e WòùeKÖòb _âò^èò_fùe ]ûeû 39(O), ]ûeû 39(P), ]ûeû 41, ]ûeû 42, ]ûeû 45 I ]ûeû 47ùe gògêcû^uê iêelû ù\\aû _âiwùe @ûA^MZ aýaiÚû ejòQòö
icMâ aògßùe gògêcû^uê cû^aòK ijûdZû I aòKûgcìkK ùiaû ù~ûMûAù\\aû CùŸgýùe ejòQò RûZòiõNe gògê aòKûg _ûY×ò(dê^òùi`)ö Gjûe cêLýûkd ^êýdKðùe ejòQòö RûZòiõNe aòbò^Ü aòKûgcìkK ù~ûR^û ùlZâùe _âcêL bìcòKû ù^A[ûG dê^òùi`ö 1946 Wòùi´e 11ùe RûZòiõN iû]ûeY @ûùi´äòùe dê^òùi` MVòZ ùjûA[ôfûö \\ßòZúd aògß~ê¡ùe ]ßÉaò]ßÉ ù\\gicìjùe lZòMâÉ ùjûA[ôaû gògêcû^uê cû^aòK ùiaû ù~ûMûAaû I ùicû^u [A[û^ CùŸgýùe MVòZ ùjûA[ôfû dê^òùi`ö Gjò cjZ Kû~ðý iKûùg dê^òùi`Kê ieKûeú I NùeûA @^ê\\û^ ~ûA[ûGö dê^òùi` ^òKUKê @ûiê[ôaû @^ê\\û^ c¤eê 91.8 _âZògZ @^ê\\û^ gògêcû^u CùŸgýùe aýd ùjûA[ûGö ùiaûKê \\éÁòùe eLô 1965ùe GjûKê ù^ûùaf gû«ò _êeÄûe còkò[ôfûö aògße 190Uò eûÁâùe Gjûe KcðPûeú ejòQ«ò û
gògêcû^u iêelû ù^A iõi\\ùe ^û^û _âKûe @ûA^ Zò@ûeò ùjûAQòö Z^à¤ùe ejòQò ù~ø^ @_eû] aòùeû]ùe gògêuê iêelûMZ @]ôKûe, 2012, aûfý aòaûj ^òùeû] @ûA^, 2006, gògê gâcòK ^òeûKeY @ûA^, 1986, gògêcû^uê iêelû @ûA^, 2005, cûMYû I aû¤ZûcìkK gòlû iõKâû« gògê @]ôKûe @ûA^, 2009 AZýû\\òö ù~ø^MZ @_eû]eê gògêuê elû Keòaû @ûA^, 2012 gògêcû^u aòùeû]ùe ^ò~ðûZ^ûKê _âgâd ù\\A ^[ûGö Gjò @ûA^ @^êiûùe aòbò^Ü iÚû^ùe ÊZª ùKûUð _âZòÂû ùjûAQòö gòlû @]ôKûe @ûA^, 2009 Zò@ûeò ùjaû _ùe Gjû G_âòf, 1, 2010eê akaZe ùjfûö bûeZúdcû^u iKûùg Gjû GK HZòjûiòK \\òai [ôfûö i´ò]û^e 21(K) ]ûeûKê _ìeY Keòaû fûMò Gjò @ûA^ GK MêeêZß_ì‰ð _\\ùl_ [ôfûö G[òùe 6eì 14ahð adie gògêcû^uê 8ahð iKûùg cûMYû I aû¤ZûcìkK gòlû _â\\û^ ^òcù« aýaiÚû ùjûAQòö bò^ÜlcaMðe gògêcû^u iKûùg Gjò @ûA^ Reò@ûùe aû¤ZûcìkK I cûMYû gòlû \\ò@û~ûCQòö G[ô_ûAñ aò\\ýûkdMêWòKe bòZòbìcòùe _eòaZð^ Keû~ûAQòö Gjò @ûA^ akùe Äêf `ò ^ ù\\ùf ^ò~ðûZ^û còkòaûe @ûguû ^[ôaû ij RûZò, a‰ð, ]cð, fòw @û\\ò ùlZâùe _ûZe @«e cù^ûbûae i¹êLú^ ùjaûe i¸ûa^û ^ûjóö ùijò_eò aò\\ýûkdùe ùKøYiò _òfûuê gûeòeúK aû cû^iòK \\Š ù\\aû C_ùe fMûc \\ò@û~ûAQòö ^òùLûR ùjûA~ûA[ôaû gògê, _eòZýq gògê, gògêgâcòK, _òZûcûZûu ùiÜjeê aõPòZ gògê, bò^Ülc gògê, cû^iòK @^Mâie gògê, ^ò~ðûZòZ I PûfûY ùjûA[ôaû gògê, ~ê¡ ùlZâùe icûRPêýZ ùjûA[ôaû gògêcû^uê iûcûRòK iêelû ù\\aû fûMò aýaiÚû Keû~ûAQòö ^ûaûkK/^ûaûkòKûcû^uê aòbò^Ü _~ðýûdùe ^ýûd _â\\û^ Keû~ûCQòö gògêcû^u iKûùg aòPûe aòbûMeê ^ûaûkK ^ýûd aýaiÚûKê iéÁò Keû~ûAQòö bûeZùe _â[ùc ^ûaûkK ^ýûd @ûA^, 1986 Zò@ûeò ùjûA[ôfûö _ùe 2000 I 2006ùe Gjò @ûA^ùe \\êA[e iõùgû]^ ùjûAQòö gògêcû^u icÉ ùcøkòK @ûagýKZû ù~_eò _ìeY ùjûA_ûeòa ùi[ô_ûAñ eûRýieKûeu jûZùe bûeZúd i´ò]û^ \\ûdòZßùaû] @_ðY KeòQòö aò^û ^ýûdòK aýaiÚûùe gògêcûù^ ^ýûd _ûA_ûeòùa ^ûjóö ùZYê bûeZ ieKûe ^ûaûkK ^ýûd @ûA^Kê KWûKWò Kû~ðýKûeú KeêQ«òö
1974ùe bûeZ ieKûe RûZúd gògê ^úZò Kû~ðýKûeú Keò[ôùfö gògêcûù^ RûZúd iõ_Zò ùaûfò ieKûe ùNûhYû Keòaû ij ùicû^u ÊûiÚý, gòlû, _êÁò, cûZéKfýûY, gògêcû^uê cûMYû gòlû, ^^`cðûf gòlû, gûeòeúK gòlû, \\êaðk aMðe gògêcû^u CZ[û^, gògêcû^u C_ùe ùjC[ôaû ^ò~ðûZ^û a¦ Keòaû, bò^Ülc gògêuê CPòZ iêelû ù\\aû C_ùe ieKûe MêeêZßûùeû_ Keò ùKùZK ^úZò ^òdc _âPk^ Keò[ôùfö G[ô_ûAñ GK RûZúd gògê _eòh\\ c¤ MV^ Keû~ûA[ôfûö
gògêcû^u aòùeû]ùe ùjC[ôaû ^ò~ðûZ^û a¦ Keòaû, jòõiû, ùgûhY, PûfûY, gògê gâcòK, aûfýaòaûj @û\\ò aòùeû]ùe gògêcû^u iêelû fûMò dê^òùi` c]ý ajê _\\ùl_ ù^AQòö cû^iòK bò^Ülc, gûeòeúK \\êaðkZûe gòKûe, GP@ûAbò/GWi _úWÿòZ, Méjjú^, mûZò_eòR^aòjú^ gògêu iêelû fûMò dê^òùi` ic^ßòZ gògê iêelû ù~ûR^û Kû~ðýKûeú KeòQòö Gjò ù~ûR^û Reò@ûùe gògêcûù^ ^òeû_\\ ejòaû ij ùicû^uê C_~êq @]ôKûe _â\\û^ Keû~ûA_ûeòQòö ùijò_eò \\êaðk aMðe gògêcû^u @]ôKûee iêelû ^òcòZ RûZúd @ûùdûM MVòZ ùjûAQòö gògê @]ôKûee iêelû iõKâû« Kcòg^ @ûA^, 2005 @^êiûùe Gjû MVòZ ùjûAQò Gaõ gògêcû^uê ^ò~ðûZ^ûeê elû Keû~ûA_ûeêQòö ùicû^u @]ôKûee iêelû aò Keû~ûA_ûeêQò Gaõ ùicû^u iKûùg gògê ùKûUð _âZòÂû Keû~ûAQòö gògêcû^u @]ôKûe CfäõN^ ùjùf @ûA^MZ Kû~ðýû^êÂû^ ^ò@û~ûCQòö gògê gâcòK _â[û _eò GK KkuòZ aýaiÚû aòbò^Ü bûMùe ù\\Lû~ûA[ûGö GjûKê \\éÁòùe eLô 1999ùe @û«RðûZòK gâc iõMV^ i¹òk^úùe Gjû aòùeû]ùe _âÉûa MéjúZ ùjûA[ôfûö ùijò_eò gògê @]ôKûe iõKâû« K^ùb^i^ 2000ùe MéjúZ ùjûA[ôfû ù~Cñ[ôùe gògê aòKòâ, gògê ùagýûaéZò, gògêcû^uê ù^A ù~øù^ûŸú_K PòZâ CùZûk^ @û\\òKê ^òùh] Keû~ûAQòö Gjû aòùeû]ùe R^iùPZ^Zû iéÁò Keòaû, @ûA^MZ KùVûe Kû~ðýû^êÂû^ ù^aû _eò _\\ùl_ ^ò@û~ûAQò û aòbò^Ü ùlZâùe gògêcû^uê ^òùdûRòZ Keòaû @_eû] ùaûfò gògê gâcòK(^òeûKeY I ^òdûcK) @ûA^, 1986ùe aýaiÚû ejòQòö Gjò @ûA^ùe gògêcû^u ^ò~êqò ùlZâùe iað^òcÜ adi, eûZòùe Kûc Keòaû ^òùh], \\ò^ùe Kûc Keòaûe iaðû]ôK icd, ùKCñ _âKûe gògêcûù^ Keòùa, gògêcû^uê ùcWòKûf _eúlû @û\\ò C_ùe ^òdûcKcû^ ejòQòö
ùijò_eò gògê gâcòK aòùeû]ùe gògê gâcòK ^òeûKeY iõKâû« RûZúd Kû~ðýKâcKê @û«RðûZòK gâc iõMV^ _leê Wòùi´e 1991eê @ûe¸ Keû~ûAQòö @ûAGfI ij aêSûcYû Reò@ûùe Gjò aògßÉeúd ùNûhYû^ûcûùe iûcòf ùjaû ùlZâùe bûeZ ùjCQò _â[c eûÁâö ùijò_eò RûZúd gògê gâcòK ^úZò, 1987 Reò@ûùe bûeZ gògê gâcòK ^òeûKeY \\òMùe CùfäL^úd _\\ùl_ ù^AQòö gògêcû^uê ÄêfcêLú Keòaû ij ùicû^u _êÁò iciýûe icû]û^ fûMò @ûe¸ ùjûA[ôfû ic^ßòZ gògê aòKûg ùiaûö \\ûeò\\âý \\ìeúKeY ùlZâùe Gjû GK i`k @È bûùa _eòMYòZ ùjûAQòö
Êû]ú^Zû _ùe _ùe _ŠòZ Raûjûefûf ù^jeêu \\ßûeû _âZòÂû ùjûA[ôfû gògê PkyòZâ icòZòö gògêcû^u iéR^gúkZû aé¡ò Keòaû ij ùicû^u bûa^ûe aòKûg iKûùg 1955eê Gjò iõiÚû _âZòÂû ùjûAQòö iìP^û I _âiûeY cªYûkd @]ú^ùe Gjû GK ÊdõgûiòZ iõiÚû bûùa Kû~ðý KeêQòö `òPe `òfà, @û^òùci^, ùUfòbòR^ G_òùiûW @û\\ò Gjò icòZò Reò@ûùe _âÉêZ Keû~ûCQòö ùijò_eò gògêcû^u iéR^gúkZûKê aé¡ò Keòaû CùŸgýùe RûZúd aûf ba^ ^ûcK GK _âZòÂû^ _âZòÂû ùjûAQòö adi, mû^, @bòmZû, iéR^gúkZûKê aòPûeKê ù^A Gjò _âZòÂû^ Kû~ðýKeêQòö ùK¦â cû^a i´k aòKûg cªYûkd @]ú^ùe Gjû GK ÊdõgûiòZ iõiÚû bûùa Kû~ðý KeêQòö gògêcû^u _âZòbûe aòKûg ^òcù« ùicû^uê aûfýûaiÚûeê KâúWûbòcêLú Keû~ûCQò Gaõ KâúWû C›acû^ @ûùdûR^ Keû~ûCQòö gògêcû^uê ùiaûcù^ûaéZòùe @a]ûeòZ Keòaû _ûAñ RûZúd gògê _êeÄûe 1996ùe _âZòÂû Keû~ûAQò Gaõ CùfäL^úd @a\\û^ _ûAñ gògêcû^uê i¹û^òZ Keû~ûCQòö
ùiøR^ý : _ò.@ûA.aò
yor_Latn kmr_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn lij_Latn