Matiyu 23
Pipiri-nyɩna na wʋ́ ba na lɛɛrʋ te tɩn
(Marɩkɩ 12:38-40, Luki 20:45-47, 11:37-54)
1Zezi laan ma ŋɔɔnɩ dɩ o karabiǝ bam dɩ nɔn-kɔgɔ kʋm maama. 2O ma ta dɩ ba o wɩ: «Kʋ na yɩ Farizɩan tiinǝ bam dɩ Wɛ cullu karanyɩna tiinǝ bam, bantʋ mʋ tu ba lǝni Moyisi yuu nɩ, sɩ ba pa nɔɔna lwarɩ o zaasɩm dɩm na yɩ te tɩn. 3Kʋntʋ ŋwaanɩ á maŋɩ sɩ á taá tɔgɩ kʋlʋ maama ba na brɩ abam tɩn. Á nan yɩ zaŋɩ á lwǝni ba na kɩ kʋlʋ maama tɩn, bɛŋwaanɩ ba tɩtɩ ba tɔgɩ kʋlʋ ba na brɩ nɔɔna tɩn. 4Ba na kɩ te tɩn, ba yǝni ba yaarɩ nɔɔna mʋ dɩ cul-dɛɛrʋ sɩ ba taa tɔgɩ-tɩ. Kʋ maa nyɩ dɩ ba na fɩ-ba sɩ ba zɩŋɩ zɩla yalʋ duuni na dwe ba zɩŋɩm tɩn, yɩ ba tɩtɩ yigǝ tǝrǝ sɩ ba twǝri zɩla yam fɩnfɩɩn dɩ ba zɩŋɩ. 5Kʋlʋ na wǝli da tɩn, ba yǝni ba brɩ ba kǝm-laarʋ tɩm jaja mʋ sɩ nɔɔna maama taa naɩ. Ba yǝni ba brɩ ba tɩtɩ nɔɔna yigǝ nɩ, nɩ ba jɩgɩ Wɛ tɔnɔ kʋm sono, dɩ ba na tiini ba vɔ-tɩ ba yɩra nɩ jaja tɩn. Ba ma kɩ zala zanzan ba gwaarʋ yɩra nɩ, sɩ kʋ pa nɔɔna taa zuli-ba. 6Ba na yǝni ba vu nɔɔnʋ sɔŋɔ sɩ ba di candiǝ, kʋ yɩ je-ŋʋŋa je nɩ mʋ ba lagɩ sɩ ba taa je da. Ba na zʋ ba Wɛ-di sɩm, ba daa ta lagɩ je-kamunnu mʋ sɩ ba taa je yigǝ nɩ. 7Ba na ve yaga, ba lagɩ sɩ nɔɔna maama taa tui ba zuli-ba mʋ, yɩ ba ta lagɩ sɩ nɔɔna taa bǝ-ba nɩ ‹Karanyɩna›.
8Kʋ nan na yɩ abam, á yɩ taá lagɩ sɩ ba taa bǝ abam nɩ ‹Karanyɩna›, bɛŋwaanɩ á maama yɩ nu-biǝ mʋ daanɩ, yɩ á jɩgɩ Karanyɩna dɩdʋa mʋ. 9Á yɩ zaŋɩ á ma nɔɔn-nɔɔnʋ á ma bǝŋi nɩ á ‹Ko› lʋgʋ baŋa yo, Wɛ cwǝŋǝ kam tɔgɩm ŋwaanɩ. Bɛŋwaanɩ abam maama jɩgɩ Ko dɩdʋa mʋ, wʋntʋ mʋ yɩ Baŋa-Wɛ. 10Kʋlʋ na wǝli da tɩn, á nan yɩ taá lagɩ sɩ nɔɔna taa bǝ abam nɩ ‹Yigǝ tiinǝ›, bɛŋwaanɩ á Yigǝ Tu yɩ dɩdʋa mʋ. Wʋntʋ mʋ yɩ Krisi wʋm Wɛ na tʋŋɩ tɩn.
11Abam nɔn-kamunu mʋ yɩ wʋlʋ na yɩ tɩntʋŋnʋ á wʋnɩ tɩn. 12Bɛŋwaanɩ, wʋlʋ na zǝŋi o tɩtɩ tɩn, Wɛ wʋ́ tu kʋntʋ tu. Wʋlʋ nan na tu o tɩtɩ tɩn, Wɛ wʋ́ zǝŋi kʋntʋ tu.
13Wɛ cullu karanyɩna tiinǝ-ba dɩ Farizɩan tiinǝ-ba, lɛɛrʋ wʋ á yuu nɩ. Abam yɩ pipiri-nyɩna mʋ. Á yǝni á cɩ cwǝŋǝ á pa nɔɔna warɩ sɩ ba zʋ Wɛ paarɩ dɩm wʋnɩ. Abam tɩtɩ ba lagɩ sɩ á zʋ, yɩ á daarɩ á cɩ balʋ maama na lagɩ sɩ ba zʋ tɩn cwǝŋǝ.
[ 14Wɛ cullu karanyɩna tiinǝ-ba dɩ Farizɩan tiinǝ-ba, lɛɛrʋ wʋ á yuu nɩ. Abam yɩ pipiri-nyɩna mʋ. Á yǝni á ganɩ kadǝnǝ á joŋi ba wǝǝnu. Á kwǝri á kɩ Wɛ-lor-dɩdwaarʋ sɩ kʋ taa nyɩ nɩ á yɩ nɔn-ŋʋna mʋ te. Kʋntʋ ŋwaanɩ Wɛ wʋ́ tiini DƖ pa abam na cam kʋ ja gaalɩ.]
15Wɛ cullu karanyɩna tiinǝ-ba dɩ Farizɩan tiinǝ-ba, lɛɛrʋ wʋ á yuu nɩ. Abam yɩ pipiri-nyɩna mʋ. Á yǝni á beeri lʋgʋ baŋa je maama mʋ sɩ á nii, á wʋ́ wanɩ á pa dwi-gɛ tu dɩdʋa ba o tɔgɩ cullu tɩlʋ Wɛ na pɛ dɩbam Zwifǝ bam tɩn na. Bantʋ dɩdʋa nan na tu o sɛ Wɛ, á laan wʋ́ brɩ-o á tɩtɩ cullu mʋ, sɩ á pa o tiini o ji min-tɩʋ nɔɔnʋ kʋ dwǝni abam tɩtɩ na yɩ te tɩn.
16Lɛɛrʋ wʋ á yuu nɩ. Abam nyɩ dɩ lilwǝ na vaŋɩ ba donnǝ lilwǝ te tɩn mʋ. Abam yǝni á brɩ nɔɔna á wɩ, nɔɔnʋ na dugi durǝ dɩ Wɛ-di-kamunu kʋm, kʋntʋ daɩ kʋlʋkʋlʋ. Á ma daarɩ á brɩ á wɩ, nɔɔnʋ nan na dugi dɩ sǝbu-sɩŋa kalʋ na wʋ Wɛ-digǝ kam wʋnɩ tɩn, kʋ yɩ fɩfɩʋn mʋ sɩ kʋntʋ tu kɩ kʋlʋ o na dugi dɩ kʋ tɩn. 17Abam yɩ jwǝǝru yɩ á kwǝri á nyɩ dɩ lilwǝ mʋ. Kʋ yɩ digǝ kam na yɩ Wɛ nyɩm tɩn ŋwaanɩ mʋ pɛ sǝbu-sɩŋa kam dɩ yɩ Wɛ nyɩm. Kʋntʋ tɩn, tɩntʋ wʋnɩ kɔɔ mʋ jɩgɩ kuri kʋ dwe kʋdoŋ? 18Abam daa ta brɩ nɩ, nɔɔnʋ na dugi dɩ Wɛ kaanɩm bimbim dɩm, kʋntʋ daɩ kʋlʋkʋlʋ. Á ma daarɩ á brɩ nɩ, nɔɔnʋ na dugi dɩ kaanɩm wǝǝnu tɩlʋ maama na tigi bimbim dɩm baŋa nɩ tɩn, kʋ yɩ fɩfɩʋn mʋ sɩ kʋntʋ tu kɩ kʋlʋ o na dugi dɩ kʋ tɩn. 19Abam nyɩ dɩ lilwǝ mʋ yɩ á ba naɩ kʋlʋ na yɩ cɩga tɩn. Kʋ yɩ bimbim dɩm na yɩ Wɛ nyɩm tɩn mʋ pɛ kaanɩm wǝǝnu tɩm dɩ yɩ Wɛ nyɩm. Kʋntʋ tɩn, tɩntʋ wʋnɩ kɔɔ mʋ jɩgɩ kuri kʋ dwe kʋdoŋ? 20Kʋntʋ, nɔɔnʋ wʋlʋ na dugi dɩ kaanɩm bimbim dɩm tɩn, kʋ brɩ nɩ kʋntʋ tu dugi dɩ bimbim dɩm tɩtɩ kʋ wǝli dɩ woŋo kʋlʋ maama na tigi dɩ baŋa nɩ tɩn mʋ. 21Wʋlʋ dɩ na dugi dɩ Wɛ-digǝ kam tɩn, kʋ brɩ nɩ kʋntʋ tu dugi dɩ Wɛ mʋ, Wɛ na wʋ ka wʋnɩ tɩn ŋwaanɩ. 22Nɔɔnʋ wʋlʋ dɩ nan na dugi dɩ Wɛ-sɔŋɔ kʋm tɩn, kʋ brɩ nɩ kʋntʋ tu dugi dɩ Wɛ paarɩ jangɔŋɔ kʋm mʋ, kʋ brɩ nɩ kʋntʋ tu dugi dɩ Baŋa-Wɛ mʋ.
23Wɛ cullu karanyɩna tiinǝ-ba dɩ Farizɩan tiinǝ-ba, lɛɛrʋ wʋ á yuu nɩ. Abam yɩ pipiri-nyɩna mʋ. Kʋ na maŋɩ kʋ yɩ dwǝ dwi maama, ba zɩ ba daga dɩ, á yǝni á lɩ Wɛ tǝri á pa-DƖ. Kʋ lana. Kʋ daarɩ á yigǝ tǝrǝ dɩ Wɛ niǝ yadaara yalʋ na tiini ya yɩ kamunǝ tɩn, nɩnɛɛnɩ cɩga tɔgɩm dɩ yibwǝn-durǝ dɩ wʋ-dɩdʋa kǝm. Kʋ ya maŋɩ sɩ á taá kɩ wǝǝnu tɩm kʋntʋ mʋ sɩ á yɩ yagɩ Wɛ niǝ yadaara yam. 24Abam sɩɩnɩ á nyɩ dɩ lilwǝ balʋ na vaɩ ba donnǝ lilwǝ tɩn mʋ. Abam nyɩ dɩ nɔɔna balʋ na lagɩ ba nyɔ na, yɩ ba yǝni ba leeri-ba, sɩ kalisi na wʋra sɩ ba lɩ-dɩ ba yagɩ, yɩ ba yigǝ nan tǝrǝ dɩ wo-kamunu kʋlʋ ba na liri tɩn, kʋ na maŋɩ kʋ ma dɩ yogondi dɩ.
25Wɛ cullu karanyɩna tiinǝ-ba dɩ Farizɩan tiinǝ-ba, lɛɛrʋ wʋ á yuu nɩ. Abam yɩ pipiri-nyɩna mʋ. Abam ŋwɩa kam nyɩ dɩ ba na sɩn zwɩ dɩ kabǝli kwɛ sɩ kʋ tɔgɩ cullu na brɩ te yɩ sɩ wʋ su dɩ digiru te tɩn mʋ. Abam wʋrʋ su dɩ kampinǝ dɩ pu-sɩŋa mʋ. 26Farizɩan tu, nmʋ nyɩ dɩ lilwe mʋ te. Nmʋ maŋɩ sɩ n da yigǝ n sɩn n zwɩ wʋ mʋ, sɩ sɩ kwɛ dɩ daa yɩ taa jɩgɩ digiru.
27Wɛ cullu karanyɩna tiinǝ-ba dɩ Farizɩan tiinǝ-ba, lɛɛrʋ wʋ á yuu nɩ. Abam yɩ pipiri-nyɩna mʋ. Abam nyɩ dɩ yibeelǝ yalʋ ba na fɔgɩ ya kwaga sɩ ya taa lana nɔɔna yibiyǝ nɩ tɩn mʋ. Yibeelǝ yam kʋntʋ wʋ ma su dɩ twa kwi, yɩ ya tiini ya yɩ digiru yɩranɩ. 28Abam dɩ nan yɩ kʋntʋ mʋ. Á paɩ á jɩgɩ cɩga mʋ nɔɔna yibiyǝ nɩ, yɩ á wʋrʋ laan su dɩ lwarɩm yɩranɩ, dɩdaanɩ pipirǝ kikiǝ.
29Wɛ cullu karanyɩna tiinǝ-ba dɩ Farizɩan tiinǝ-ba, lɛɛrʋ wʋ á yuu nɩ. Abam yɩ pipiri-nyɩna mʋ. Abam yǝni á fɔgɩ á kɩ faŋa faŋa Wɛ nijoŋnǝ bam yibeelǝ, yɩ á daarɩ á kwɛ Wɛ nɔn-ŋʋna bam yibeelǝ lanyɩranɩ. 30Á ma daarɩ á tɛ á wɩ, abam dɛɛn ya na wʋra á kwǝ nakwa bam maŋa kam nɩ, á ya bá sɛ á wǝli dɩ ba á gʋ Wɛ nijoŋnǝ bam. 31Abam tɩtɩ ni-taanɩ nan mʋ brɩ nɩ á yɩ balʋ na gʋ Wɛ nijoŋnǝ bam tɩn biǝ. 32Kʋntʋ, nan kwaanɩ-na á tʋŋɩ á kwǝ nakwa bam na kɩ wo-lwaanʋ tɩlʋ ba daarɩ tɩn sɩ kʋ vu kʋ ti. 33Abam dɩ á kwǝ bam maama nyɩ dɩ bɩsankwɩ-dwǝ mʋ. Á brɩ á bá lu min-tɩʋ cam dɩm wʋnɩ. 34Kʋntʋ ŋwaanɩ a lagɩ a tʋŋɩ a nijoŋnǝ abam tee nɩ, dɩ yiyiu tiinǝ dɩ Wɛ tɔnɔ karanyɩna tiinǝ dɩ. Abam wʋ́ ja badaara á gʋ, yɩ á daarɩ á pa badaara tʋʋn-dagara baŋa nɩ á gʋ. Á ma wʋ́ ja badaara á Wɛ-di sɩm wʋnɩ á magɩ, yɩ á daarɩ á taá tɔgɩ ba nɛ tɩʋ dɩ tɩʋ á bɛɛsɩ-ba. 35Kʋntʋ ŋwaanɩ Wɛ wʋ́ pa abam na cam nɩnɛɛnɩ kʋ yɩ abam tɩtɩ mʋ gʋ nɔn-ŋʋna balʋ maama ba na maŋɩ ba gʋ lʋgʋ pulim nɩ sɩ kʋ ba kʋ yi zɩm tɩn. Kʋ na puli dɩ Abɛlɩ wʋlʋ na yɩ nɔn-ŋʋm tɩn, sɩ kʋ ba kʋ kweeli dɩ Barasɩ bu Zakari wʋlʋ abam kwǝ na gʋ Wɛ di-laa kʋm dɩ Wɛ kaanɩm bimbim dɩm tɩtarɩ nɩ tɩn. 36A lagɩ a ta cɩga mʋ dɩ abam sɩ, nɔɔna bantʋ maama caa wʋ́ ta tɔgɩ zɩm nɔɔna bam.»
Zezi wʋ na cɔgɩ Zeruzalɛm tiinǝ ŋwaanɩ te tɩn
(Luki 13:34-35)
37«Hǝii! Zeruzalɛm tiinǝ-ba, á yǝni á gʋɩ Wɛ nijoŋnǝ, yɩ á dʋlɩ nɔɔna balʋ Wɛ na tʋŋɩ abam tee nɩ tɩn dɩ kandwa. Kuni zanzan mʋ a ya lagɩ sɩ a la abam nɔn-biǝ a kɩ daanɩ, sɩ a taa nii á baŋa nɩ, nɩnɛɛnɩ coro na kukwǝri kʋ biǝ kʋ kɩ kʋ vwana kuri nɩ te tɩn. Abam maa ba sɛa. 38Kʋntʋ ŋwaanɩ abam tɩʋ kʋm laan wʋ́ ba kʋ ji di-dwǝǝnu. 39Nan taá ye-na nɩ, á daa bá na-nɩ sɩ kʋ taa ve maŋa kalʋ á na wʋ́ ta á wɩ: ‹Zuli-na wʋlʋ na bɩɩnɩ dɩ́ Yuutu Wɛ yɩrɩ ŋwaanɩ tɩn.› »