Machu Picchu
Machu Picchu wɛ cʋlʋ cʋlʋ. Kɩkɛ piyaɣ kɩbɩnaɣ ŋga kakʋyaa n̄abaɣ siŋŋ yɔ. Kɛkɛ Inka tɛtʋ kɩbɩndʋ kpaɖʋ hiu nɛ kagbanzɩ (15) alɩwaatʋ taa Peeru ɛjaɖɛ taa.
Machu Picchu kʋnɛ, kɩbama kɔmtɛɛ kaaʋ pʋʋ kʋkʋyʋʋ nakʋyʋ yɔ. Kaaʋ piyaɣ ŋga kɛkpɛnda Machu Picchu nɛ pɩtasɩna Huayna Picchu pʋŋ ɖɔɖɔ.
Pʋʋ ɛzɩ payaɣʋ size piyaɣ yɔ, wɛ Andɛɛzɩ hɛkʋ nɛ hɛkʋ wɩsɩ ɖɩɖʋyɛ kɛjɛlɛŋga hɔɔlʋʋ taa kiŋ. Caanaʋ piyaɣ kanɛ, ka-hɩɖɛ keɣke kɛlɛ, Pikchu yaa Picho. Yee ɛzɩ, ɖɩgbaɣ aseɣɖe ɖɩn̄ɩnɩyɛ takayaɣ kɔyɔ, ɖɩtɩlɩɣ size, pɩgbaʋ nɛ kpaɖʋ hiu nɛ loɖo (16) taa mbɩyɔ yɔ, kɩbɩnjaazɩ tɔm kpɛlɛkɩyʋ ɖajaa sɔsɔ Hiram Bingham n̄ɩnɩ Machu Picchu ŋgʋ kɩyɔ tɔm.
Ɖajaa sɔsɔ ɛnʋ, ɛkɛ Etaazuunii ɛjaɖɛ tʋ. Ɛn̄ɩnʋʋ taa ɛlɩzaɣ nɛ ɛyaa tɩlɩ size, Machu Picchu kʋnɛ kɩɩkɛ kewiyaɣ yɔɔ cayʋʋ ɖajaa sɔsɔ Pachacútec ɖɩcayɛ. Mbʋ ɖɔɖɔ lɛ, ɖɩnɩɩ size paama matʋ sɔsɔtʋ natʋyʋ nɛ sɔnzɩ lakasɩ ndɩ ndɩ lone kaakɛ pʋʋ ŋgʋ. Kuduyuu sɔsɔʋ ŋgʋ kɩɩkɛ ɛsɔ sɛtʋ kuduyuu. Peeɖe Krɩstʋ mba n̄ɩna ɛsɔ tɔm.