Bjeruń
Wspůłrzyndne: 50°08' N 19°06' E
Bjeruń (pol.: Bieruń, ńym: Berun) – mjasto we wojewůdztwje ślůnskym, wuažůnce we skuod powjatu bjeruńsko-lyńdźińskigo.
Pouožůne při grańicy wojewůdztw Ślůnskigo a mouopolskigo, kerům stanowi Wisua. Sůmśaduje s mjastůma: Tychy, Uośwjyńćim, Lyndźiny, a tyž gminami: Cheum Ślůnski, Bojšowy.
Tajle admińistracyjne[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
W skuod Bjeruńo wuažům Bjeruń Stary, Bjeruń Nowy, Śćerńy, Jajosty, Bijasowice a Čarnuchowice.
Historyjo[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
Kole Bjeruńa znojdowoua śe antyčno uosada Leucaristus. Bůua uůna zaznačůna na antyčnyj mapje Klaudjuša Ptolymeuša s lot 142- 147 našyj ery. W X-XIstolećo istńou sam uotočůny palisadům a ńywůntpliwje pośadajůncy wježa uobserwacyjno grůdek uobrůnny majůncy za zadańy chrůńić kupcůw přeprawjajůncych śe bez řyka.
Bjeruń dostou prawa mjejske we 1387 uod kśyńća uopawsko-raćiborskigo Jana II Želoznygo. Do 1551 wuasność Pjastůw ślůnskych, uod 1327 pod zwjeřchńictwym Čech. Uod 1743 we państwje pruskym a utrata praw mjejskych. Uod 1865 zaś mjasto a zmjana mjana na Bjeruń Stary. Uod 1922 we grańicach Polski, we čos II wojny śwjatowyj wćelůny do Ńymjec. W lotach 1975-1991 dźelńica Tychůw. W 1991 nazod pod nazwům Bjeruń, wraz s Bjeruńym Nowym, Bijasowicůma, Čarnuchowicůma a Jajostůma utwořůu mjasto. Uod uodzyskańo samodźelnośći bez Bjeruń datuje śe zwada mjyndzy tym mjastym a sůnśedńimi Tychůma uo teryny fabryčne Fiat Auto Poland (b. FSM), a uośedle zbudowane při tej fabryce. Uobecńy uośedle ležy juž we grańicach admińistracyjnych Bjeruńo, nale sama fabryka pozostowo we Tychach. Historyčńy sporny teryn noležou do Bjeruńo, nale pozostawjyńy go we grańicach Tychůw bůuo warůnkym zgody tygo mjasta na uodůnčyńy Bjeruńo.
Industryjo[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
Na teryńy mjasta znojduje śe kilka pora zakuodůw pracy, m.in. gruba wyngla kamjynnygo "Piast", zakuod twořiw štučnych "NITROERG", fabryka produktůw mlečnych "Danone" (dowńij "Mildes Bieruń"), zakuod materjouůw wybuchowych a tartak. Na teryńy Bjeruńo wystympujům bogate zuoža krušyw žwiru a pjasku. Zuoža te skiž uochrůny środowiska ńy sům eksploatowane.
szl_Latn fon_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn