Vatikan (B/SN). Bamž Franciskus wuzběhny na wotewrjenju swětoweje synody, zo njeje wona žane naprašowanje ludnosće. „Štóž sej mysli, zo ma wšitko wostać, kaž je stajnje było, čas, w kotrymž smy žiwi, chutnje njebjerje. Bjez Swjateho Ducha žana synoda njebudźe.“ Na spočatku je Franciskus cyrkej k jednoće, zmužitosći a angažementej namołwjał. „Mamy drje postupy we wobłuku participacije, njemóžemy pak njespokojnosć a bědu mnohich pastoralnych sobudźěłaćerjow, wosebje žonow, a dalšich organow w biskopstwach a wosadach přewidźeć.“ Poradźić so ma, zo cyrkej a duchowni zaso wjetšu mjezsobnosć z wěriwymi haja.
Kanclerka Merkel pola bamža
Synodalny puć w biskopstwje Drježdźany-Mišno je zahajeny. W srjedźišću steja při tym přichod katolskeje cyrkwje a předewšěm reformy w njej. Namołwjał k tomu bě bamž Franciskus.
Budyšin (SN/JaW). Drježdźansko-Mišnjanski biskop Heinrich Timmerevers je sobotu w Budyskej tachantskej cyrkwi oficialnje tak mjenowany synodalny puć zahajił. K zazběhej přednošowaše prezident Centralneho komiteja němskich katolikow (ZdK) Thomas Sternberg. Wón wěnowaše so prašenju „Što je naš přinošk k synodalnemu pućej swětoweje cyrkwje – Cyrkej w Němskej do synody w Romje“.
Mnichow (dpa/SN). Diesel je na tankownjach Němskeje tak drohi kaž hišće nihdy. W cyłoněmskim přerězku płaćeše wón wčera 1,555 eurow na liter. Tak je płaćizna dotalny rekord 1,554 ze 26. awgusta 2012 samo hišće přetrjechiła. Tež bencin njeje wjace daloko wot dotalneho rekorda zdaleny. Superbencin E 10 płaćeše wčera 1,667 eurow na liter. 13. septembra 2012 bě wón z 1,709 eurami jenož wo 4,2 centaj dróši.
Přećiwo Pegidźe protestowali
Drježdźany (dpa/SN). Z wjacorymi demonstracijemi su wčera w Drježdźanach přećiwo na migrantow a wukrajnikow měrjacemu so hibanju Pegida protestowali. Na Starym torhošću zhromadźichu so demonstranća z transparentami, hwižkami, horncami a łžicami, zo bychu swój protest wótře zwuraznili. Na tamnym boku stejachu „patriotiscy Europjenjo přećiwo islamizaciji nawječorneho kraja“, kotřiž chcychu sedme narodniny hibanja „woswjećić“.
Žada sej namjezne kontrole
Berlin (dpa/SN). Tři tydźenje po wólbach zwjazkoweho sejma hotuja so SPD, Zeleni a liberalni na koaliciske jednanja. Jako poslednja z tychle stron chcyše FDP w běhu dnja wo zahajenju koaliciskich zrěčenjow za nowe němske knježerstwo rozsudźić. Předsyda strony Christian Lindner je přeswědčeny, zo FDP tomu přihłosuje. „Zwrěšćenje njeje žana opcija“, rjekny wón wčera wječor w telewiziji ZDF. „Trjebamy stabilne knježerstwo, a měli je spěšnje wutworić.“
Dyrbjeli-li wodźace gremije FDP přihłosować, je puć ke koaliciskim jednanjam rubany. Po tym zo bě so předsydstwo SPD hižo minjeny pjatk jednohłósnje za formelne rozmołwy wo amplowej koaliciji wuprajiło, su wčera tež Zeleni na małym stronskim zjězdźe koaliciskim jednanjam z dwěmaj zpřećiwjenjomaj přihłosowali. Jednanja hodźeli so hižo přichodne dny zahajić.
Lindner zwurazni swoje wočakowanja, zo wutworja w nowym zwjazkowym knježerstwje ministerstwo, kotrež so hłownje wo škit klimy stara. Tónle wobłuk móhli Zeleni w swójskej zamołwitosći přewzać.
Budyšin (dpa/SN). Zapósłanc CDU w Sakskim krajnym sejmje Marko Šiman kritizuje plany móžneje amploweje koalicije SPD, FDP a Zelenych w Zwjazku, skónčenje zmilinjenja brunicy dočasnje zwoprawdźić. To by „wopačny signal“ Łužicy był, rjekny Šiman wčera w Budyšinje. Hač do toho njebychu trěbne infrastrukturne projekty hišće wotzamknjene byli. Wón naliči w tym zwisku mjez druhim šěsćčarowy wutwar awtodróhi A 4 kaž tež elektrifikaciju železniskeje čary mjez Zhorjelcom a Drježdźanami a wutwar železniskeje čary mjez Berlinom a Zhorjelcom.
Pod tajkimi wuměnjenjemi njehodźeli so derje płaćene dźěłowe městna w brunicowym hospodarstwje narunać. „Tak so Łužica dale wotpowěsnje.“ Marko Šiman kritizuje w tym zwisku tež kanclerskeho kandidata SPD Olafa Scholza. Tón bě so do wólbow zwjazkoweho sejma na wopyće we Łužicy za to wuprajił, planowany termin kónca zmilinjenja brunicy w lěće 2038 na kóždy pad dodźeržeć.
Wolfsburg (dpa/SN). Koncern Volkswagen je tež w septembrje mjenje awtow předał hač před lětom. Cyłkownje je předewzaće ze sydłom we Wolfsburgu minjeny měsac 626 000 jězdźidłow po cyłym swěće dodawał, štož je nimale třećina mjenje hač loni w septembrje, kaž z pjatk wozjewjeneje lětneje statistiki wuchadźa. Přiwšěm awtotwarc na to skedźbnja, zo hladajo na loni hišće plus registruja, dokelž su hač do třećeho kwartala wjace awtow předawali. Wot awgusta pak so trend přiwótřa, to je koncern hižo minus 22,3 procentow registrował.
Awtowa industrija produkuje tuchwilu jasnje pod swojimi móžnosćemi, dokelž wšudźe mikrochipy pobrachuja. W twornjach njemóža tuž hižo po normalnych słužbnych planach dźěłać. Mnozy přistajeni su w krótkodźěle. Mjeztym steja samo poł zhotowjene awta na składźe, dokelž njemóža je dotwarić.
Wjace hač šěsć centnarjow, dokładnje 307 kilogramow, waži kirbs, z kotrymž je plahowar Andreas Kiefel tradicionalne wubědźowanje wo najćeši kirbs w mecklenburgsko-předpomorskim Alt Schwerinje dobył. Ze swojim „kirbsowym gigantom 2021“ ležeše 42lětny fachowc na polu IT wčera 30 kilogramow před druhim najćešim kirbsom. Wjace hač 2 000 hosći bě do ratarskeho muzeja pod hołym njebjom přichwatało.
Z nowymaj wjewjerčkowymaj mostomaj chcedźa w Trieru tomu zadźěwać, zo stawaja so tele hrymzaki zas a zaso z woporom nadróžneho wobchada. Něhdźe wosom centimetrow tołstej powjazaj mjez štomami nad jězdnju wabitej zwěrjata z picu. Po informacijach organizatorow su so wjewjerčki mjeztym na mosty zwučili a tež picu rady wužiwaja.
szl_Latn ind_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn hrv_Latn bos_Latn bos_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn ces_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn