Artykuł Sztolnia Krōlowo Luiza we Zobrzu – ślōnski unikat pochodzi z serwisu bele kaj.]]>
Wiycie już dobrze, że zobrzańsko sztolnia je nojdugszym takim ôbiektym na świecie, pra? To, że terozki umiymy jōm byzuchować, to je wszyjsko skuli srogigo zmiyru a ciynżkij robocie, kerej ludzie sie chycili na terynie Sztolni Krōlowo Luiza pora lot do zadku. Coby sztolnia postawić, trza bōło znojś knify na masa roztōmaitych problymōw bergmōńskich. Jako sie niyskorzyj ôkozało, przemiyniynie tej szteli na atrakcyjo turystyczno srogij jakości niy bōło wiela leksze.
Przeszło 20 tauzynōw tōn mōłu – tela musieli wyfedrować robociorze, coby my mogli tera nawiydzać sztolnia. Skirz tego dzisiej wandrusy umiōm we Zobrzu rajzować w czasie a porōwnywać se jakie techniki, werkcojgi a masziny były na grubach za starego piyrwy, a jakie sōm terozki. Poraletnio ciynżko robota sie werciła, bo Ślōnsk dostoł skuli tego fest zwiedowne, unikatowo we skali świata sztela.
Gruba Krōlowo Luiza bōła jednōm ze nojstarszych grubōw wōnglowych na Gōrnym Ślōnsku. Postawiōno ôstała na kōniec ôziymnostego stolecio, jak skirz wartkigo rozfechtowywanio sie industryje, czornego złota trza bōło sztyjc wiyncyj a wiyncyj. Ślōnsk bōł wtynczos tajlōm Prusōw, beztōż misyjo przerobianio terynōw naszego hajmatu we moderne industryjalne zagłymbie dostoł Fridrichowi Wilhelmowi von Reden.
Stawianie grubōw Krōlowo Luiza (Königin Luise) a Krōl (König) napoczło sie we 1791 roku, zaro po tym, jak jedyn ze spōłrobociorzy von Redena – Salomon Izaak z Brabantu – ôddekowoł fest bogate flece wōnglo wele Chorzowa a Zobrza. Gruba Krōlowo Luiza bez rubo przeszło 100 lot bōła piyrszo w bergmōństwie skuli używanio nojnowszych technologiji a robiynio nastympnych rekordōw fedrōnku. Fedrować przestała we 1998 roku.
Jak sie byzuchuje dzisio kōmpleks Sztolnia Krōlowo Luiza we Zobrzu, to idzie trefić niy yno to, co lata tymu przinoleżało do spōmnianej gruby. Fest wożnōm tajlōm tej szteli je tera tyż Głōwno Kluczowo Sztolnia Dziedziczno. To gynau ta tajla atrakcyji wyônaczyła to, że godōmy terozki ô Sztolni Krōlowo Luiza, że je ôbiektym rekordowym. Stawiali jōm bez 64 lata, coby niyskorzyj dozwolić wandrowanie podziymnymi chodźbami dugimi na przeszło 14 kilometrōw (dyć to je jak z cyntrum Rybnika do Ôpactwa Cystersōw we Rudach!).
Te zawalisko miało ôdwodniać gruby a ku tymu zrobić lekszym transport wōnglo na wiyrch. I tak tyż bez dugie lata bōło, aż ku pōłku dwadziestego stolecio, a potym? Niyskorzyj ô sztolni sie przepōmniało, a podziymne szpōngi po leku folowały sie roztōmaitym sztofym. We 2009 roku znojdli sie ale ôbmiyłowani we starej industryji, kerzi umiynili se, że ôdretujōm tyn wyjōntkowy, poindustryjalny ôbiekt. I cołkie szczynście.
Nowo Sztreka Wodno to je atrakcyjo, kero naprowda musicie nawiydzić. To je yno jedna tako przileżytość coby karnyć sie na wodzie, 40 metrōw pod 180-tysiyncznym miastym! Bez przeszło kilometrowo rajza, nad Waszymi łepami wszyjsko sie bydzie kulać jak na beztydziyń – ludzie porobiōm zakupy, pōdōm do szkoły, pocisnōm autobusym – wtynczos Wy przetachocie sie do blank inkszego landu. Posłuchocie ô historyji sztolni, ślōnskich grubōw a industryji, a dziynki perfekt prziszykowanym ôprowadzoczōm spokopicie masa fest ciekawych informacyji. Po rajzie łōdkōm bydziecie czuli, że yntlich naprowda poznowocie Ślōnsk.
Podziymne porty, mijanki, klang kidajōncej wody a szpecjalne światło dajōm Wōm masa wrażyń niy do przepōmniynio. Niy ma wożne wiela mocie lot – kożdy znojdzie cosik dlo sia. Ôbmiyłowani we przirodzie? Kuknijcie ôpowożnie na flance, kere rosnōm na ścianach przi minimalnych jōnikach. Fani techniki? Wsłuchejcie sie we rozprowka ô nojsrogszych bergmōńskich zagrożyniach – wodzie a fojerze – żywiōłach, z kerymi ôd stoleci ôstuda majōm grubiorze. Ci, ôd kerych ptokami sōm historyjo a szpecjalne wrażynia? Festelnie spamiyntocie cołko wycieczka.
Krōm nojnowszej atrakcyji – Sztreki Wodnej – Sztolnia Krōlowo Luiza umi poasić sie tyż hyrskimi sztrekami “suchymi”. Sztreka Turystyczno dowo przileżytość ku noleżnymu poznowaniu historyji bergmōństwa na ślōnskich terynach a pozoziyraniu na zmiany, kere sie wyōnaczyły we industryji aż do dzisiej. To niy ma yno bojka przi podziymnym szpacyrze. Na Sztrece Turystycznej idzie nabrać masy szprymōw – stanyć se na flycu, przetargać samymu (no dycht) poradziesiōnt kilo czornego złota abo zebrać kilof a sprōbować fedrōnku. Uwidzicie bai jako fōnguje rychtyczny grubski kōmbajn!
Sztreka Familijno to je zaś 1.5 godziny atrakcyji, wyzwań a multimedyjōw. Interakcyjo z byzuchowanōm sztolniōm sprowio co bajtle (a ôd nich ôjce jednako) na dugo spamiyntujōm ta rajza a wszyjsko co sie tamek nauczyli. Umicie tamek wyużyć infokioskōw, posłuchać regiōnalnych pieśniczek, poszpacyrować po placach, w kerych szkolili sie forajtery, a na kōnieć… poprzipōminocie se ślōnski dykcjōnorz! Niy śmicie tyż przepasować trefu ze Skarbnikiym abo rajzy Karlikiym – echt fajnōm grubskōm bankōm.
Zdo nōm sie, że spokopiliście już kero sztela na Ślōnsku werci sie byzuchować na nastympny roz, pra? Spamiyntejcie, że ôpisane a nawiydzōne bez nos sztreki Sztolni Luiza to sztyjc niy ma wszyjsko, co czeko na Wos we Zobrzu. Kuknijcie do naszego piyrwyjszego tekstu a wejrzijcie jeszcze roz na sztele ôd Muzyjum Bergmōństwa Wōnglowego – Gruba Guido abo Park 12C. A zaro jak wyleziecie na wiyrch, kōniecznie wybadejcie downo kōmpielnia ketowo, hala kōmpresorōw abo blik na Zobrze z 31-metrowej wiyży szachty „Carnall”. To jako, trefiōmy sie we Zobrzu?
Tekst wyônaczylimy społym z Muzyjum Bergmōństwa Wōnglowego we Zobrzu. Fest dziynkujymy za zaproszynie a richtich zocno rajza po Sztolni Krōlowo Luiza a inkszych sztelach!
Ajntryty do kupiynio online: bilety.kopalniaguido.pl
Zajta Muzyjum Bergmōństwa Wōnglowego: muzeumgornictwa.pl
Zajta Sztolni Krōlowo Luiza: sztolnialuiza.pl
Wiyncyj informacyji ô nowej Sztrece Wodnej – klik!
Mosz w zocy ta podziymno rajza? Czekōmy na Twōj kōmyntorz!
Artykuł Sztolnia Krōlowo Luiza we Zobrzu – ślōnski unikat pochodzi z serwisu bele kaj.]]>
Artykuł Nauka a szpas we nojlepszej ślōnskij formie pochodzi z serwisu bele kaj.]]>
Weekynd, krōtki urlaub abo fraj popołednie to sōm perfekt przileżytości, coby nafolować akumulatory. Ale niy werci sie wtynczos przesiodywać na tapczanie przed telewizorym abo kōmputerym. Werci sie we plac tego zajechać kajś po blisku, kaj idzie sie moc nauczyć. Perfekt idyjōm na tako krōtko rajza je byzuch na Grubie Guido, Parku 12C abo Sztolni Krōlowo Luiza do kupy z ôd nij nojnowszōm atrakcyjōm – Podziymnōm Sztrekōm Wodnōm.
Park 12C we Zobrzu fest nos udziwił. Przōdzij ani my niy wiedzieli, że taki zwiedowny a moderny plac je kajś na Ślōnsku. Perfekt sztela dlo familijōw, w kerej kożdy trefi cosik dlo sia. Je tamek i Bajtel Gruba, na kerej bajtliki umiōm na chneda ôstoć fedrujōncymi grubiorzami, i miyjsce na grilla a na spōlny fajer dlo starszych byzucherōw. Na co kōmu działka, ô kero sztyjc trza sie starać, kosić trowa a ônaczyć nastympne rymōnty, jak we cyntrum miasta mo sie tak fajny a doporzōndku zôrganizyrowany plac choby Park 12C we Zobrzu?
Keby tego bōło sztyjc niywiela, to zaro kole Parku 12C je Park Techniki Wojskowej, w kerym fani wojynnych wozideł ajnfach ôgupnōm. Fligry, auta, pancery – je tam naprowda wszyjsko. A ku tymu te wszyjskie masziny niy yno zocnie wyglōndajōm, ale idzie sie tyż nimi karnyć. Wejrzijcie na mus!
Gruba Guido we Zobrzu, kerej wszyjscy fest przajōm, to je już sztela kultowo. Masowo byzuchowano w sezōnie a wele niego. Charakterystyczny plac na karcie Ślōnska, do kerego sztyjc rajzujōm wandrusy ze roztōmaitych landōw. Szpecjalne miyjsce, w kerym idzie sie wybrać na szychta a douczyć masy zwiedownych informacyji ô regiōnie a blank skuplowanōm śniōm industryjōm wōnglowōm. To je tyż wyjōntkowo sztela na wycieczki szkolne abo firmowe rajzy integracyjne.
Fol wrażyń, ymocyji a ku tym zjazd bai na 355 metrōw szolōm pod ziymia. Ku tymu sztygarskie klamoty a werkcojgi a pora niylekich grubiorskich zadań do wyônaczynio. Gryfne szprymy a masa nowych wiadōmości ô ślōnskim wōnglu. Keby tego sztyjc bōło mało, ôkrōm zwiydzania gruby umicie użyć posług Hostelu Guido, Cōuny K8 abo nojgłymbij polegniyntego szynku w Europie – Hali Pōmpōw. Kuknijcie na Gruba Guido we Zobrzu, richtich we wercie!
Sztolnia Krōlowo Luiza we Zobrzu to je miyjsce unikatowe we skali Europy a świata. To je tyż dzisiej nojdugszo sztela hydrotechniczno we bergmōństwie wōnglowym na świecie. Ôstała wyônaczōno, coby szło ôdwodniać gruby Krōlowo Luiza a Krōl, ale tyż coby szafnyć wyciōnganie wōnglo na wiyrch. A dzisiej? Dzisiej skuli nij idzie wyciōngnyć na wiyrch nauka, kultura a wrażynia niy do przepōmniynio.
Poradziesiōnt metrōw pod wiyrchniōm zobrzańskich drōg, ôddekować umicie tamek poroztopiyrzano neca chodźbōw, efekty ciynżkij roboty, a ku tymu bajszpile na niyôbyczajno moc natury. Dotynczos byzuch we Sztolni Krōlowo Luiza we Zobrzu bōł kludzōny przede wszyjskim podug Podziymnej Sztreki Turystycznej a Podziymnej Sztreki Familijnej. Skirz tych drōg idzie sie perfekt ôbznajōmić ze historyjōm sztolnie, podziwać sie z bliska na flyce abo poprōbować roboty z grubiorskim krōmpoczym w rynce. Idzie chcieć czegoś ekstra ku tymu? Toć, że ja!
Pora tydni do zadku, gynau 14. wrześnio, ôdewrzito ôstała nowo atrakcyjo turystyczno na mapie Ślōnska – Podziymno Sztreka Wodno. Skuli nij mōmy terozki przileżytość przepłynyć łōdkōm przeszło 1100 metrōw pod ziymiōm. To je echt gryfno ôpcyjo ku wycieczce we wercie, na kerej kożdy znojdzie cosik dlo sia. Na Sztrece Wodnej Sztolni Luiza treficie m.in. Skarbnika abo Utopka, wsłuchocie sie w klang kapiōncej wszyndzi wody (w pauzach ôd pozornego słuchanio ôprowodzocza!) a bydziecie umieli podziwać sie z bliska na naciyki wapiynne abo na flance, kere znodły knif coby rōść po cimoku, przeszło 40 metrōw pod delōwkōm.
Byzuch we Sztolni Krōlowo Luiza to je rajza, kerej sie niy przepōmni. Beztōż narychtowalimy jeszcze jedyn tekst, z kerego spokopicie jeszcze wiyncyj ô tej hyrskij ślōnskij atrakcyji. Prymiera już za tydziyń!
Kedyś trefiało nōm sie tak, że niy mielimy idyji na weekynd na Ślōnsku. Terozki, dziynki atrakcyjōm choby te, nad kerymi piecza trzimie Muzyjum Bergmōństwa Wōnglowego we Zobrzu, naszym yno jednym probymym je tera wysznupanie czasu fraj, coby to wszyjsko pozwiydzać. Zajedźcie se do Zobrza, bo to niy ma yno zwiedowne ślōnskie miasto, ale tyż cyntrum szpecjalnych turystycznych atrakcyji, kerymi umiymy sie poasić przed cołkim światym.
Tekst ôstoł narychtowany społym z Muzyjum Bergmōństwa Wōnglowego we Zobrzu. Fest dziynkujymy za zaproszynie a za richtich fajno ôprowodzka!
Byzuchowaliście już sztele Muzyjum Bergmōństwa Wōnglowego we Zobrzu?
Łaziliście po Sztolni Luiza, Parku 12C abo Grubie Guido? Czekōmy na Wasze kōmyntorze!
Artykuł Nauka a szpas we nojlepszej ślōnskij formie pochodzi z serwisu bele kaj.]]>
Artykuł Złoty Yjzel, Katowice | Szumne jodło na Ślōnsku pochodzi z serwisu bele kaj.]]>
Ślōnsko jakość to już za starej piyrwy bōła gwaranycjo uciechy. Tōż umiynilimy se, że kuknymy jako roztōmaite knajpy na Ślōnsku umiōm szafnyć zocny bedynōng we spōłczesnym świecie. Je to wszyjsko na srogim poziōmie? Je tamek wszyjsko fajnie narychtowane a krōm epnych dowek dostanymy pasownie dosmakowane szpajzy? Napoczynōmy ôd znanego a ôbmiyłowanego bez masa ludzi szynku wegetariańskigo we Katowicach – Złotego Yjzla.
Złoty Yjzel we Katowicach to je lokal wegetariański z szyrokōm ôfertōm jodła wygańskigo. Poranoście frysznych, fest fajnych ôbiadōw sztyjc cieszy ślypia, nosy a gymby byzucherōw. Kożdy dziyń umicie tamek posmakować m.in. zapiykanek, lazanie, smażōnych nudli, quiche’a abo tarty.
Ôkrōm głōwnych maszketōw, kere idzie uwidzieć na szklannym bufecie, do jedzynio idzie se dobrać zupa, słodko szpajza abo bar szałotowy bez limitu (jysz wiela umisz). Wartko my spokopili, że ta trzecio ôpcyjo je fest czynsto welowano bez kliyntôw Złotego Yjzla.
I chocioż sztyjc nōm gańba, że trza u nos ô tym spōminać, to muszymy pedzieć jeszcze ô jednym. Yjzel je fōrt na przodku jak sie go przirōwno do kōnkuryncyji a dowo cosik, co już downo miało być u nos sztandardym – fraj woda z kranu dlo kożdego. Dejcie na to pozōr jak nastympny roz bydziecie na mieście. Sztyjc niywiela je takich knajpōw, kere dajōm Wōm szklōnka “kranōwki” (kero czynsto je lepszo jak woda z flaszki).
Wziynimy se trzi ôbiady. Julia pokosztowała szpinatowej lazanie z mascarpone (wegetariańsko), Matis tarty z kyjzōm, ôrzechami, rukolōm a figami (tyż wegetariańsko), a społym dobralimy se ku tymu smażōne nudle po azjatycku z paprykōm, fandzolōm, markwiōm, ôrzechami a granatym (wygański). Do kōmpletu dwa bary szałotowe a jedna zupa z grincojgu.
Ofyn – wszyjskie dania były naprowda szumne. Fajnie dane, dobre a pasownie dosmakowane (co przi jodle ôpartym na flancach niy ma takie lekie). Fest srogie dowki, echt fryszność a przileżytość ku zapakowaniu tego, czego my niy szafli (niywiela, ale jednak). Keby tego bōło mało – za cołki tyn fajer dalimy niycałe 30 złotkōw. Szok.
Katowicki Złoty Yjzel – jako sie potum ôkozało po wciepaniu bildōw na Facebooka a Instagrama – to je już sztela kultowo. Niy my ani kapki przipodku w tym, że masa lokalsōw je tak ôbmiyłowanych w tym miyjscu. Tōz jak niy trza Wōm do szynścio kotleta abo kitka z kurzika, abo ajnfach chcecie pokosztować czegoś nowego – kuknijcie do Złotego Yjzla. Wyleziecie nafolowani a z uśmiychami na gymbach, a Wasz portōmel sztyjc bydzie sie mioł dobrze. I to je gynau szczynście.
PS. Zaczym pokosztujecie dań w tym szynku, podziwejcie sie na ôd nich zajta. Je naprowda cudno!
Złoty Yjzel, Katowice – zajta firmowo
Złoty Yjzel, Katowice – Facebook
Chcesz cosik dociepać do recynzyji Złotego Yjzla we Katowicach?
Skōmyntuj na Facebooku!
Artykuł Złoty Yjzel, Katowice | Szumne jodło na Ślōnsku pochodzi z serwisu bele kaj.]]>
Artykuł #RajzaPoNaszymu | Vlogi z Grecyji pochodzi z serwisu bele kaj.]]>
Ślōnskie vlogi z rajzōw wciepujymy yno tukej a na Facebooka, tōż coby żodnego niy przepasować – filujcie nos tamek. Na FB idzie tyż kōmyntować
Artykuł #RajzaPoNaszymu | Vlogi z Grecyji pochodzi z serwisu bele kaj.]]>
Artykuł Nojlepsze a nojgibsze wygańskie ciasto szekuladowe pochodzi z serwisu bele kaj.]]>
Ôkrōm tego, ciynżko je terozki znojś we internecy wygańskie recepty po ślōnsku, tōż bydzie tyż przileżytość ku ôdfryszniyniu naszych ślōnskich dykcjōnorzy, pra? A jak bydziecie chcieli poczytać po polsku, to ajnfach klupnijcie w te farebne kōłko na wiyrchu po prawej. No i na mus kuknijcie na nasze piyrwyjsze teksty ô warzyniu – wygański ôbiod niydzielny a na dycht wygańsko krōlowo wszyjskich zup.
Dzisiej recept na nojleksze do narychtowania wygańskie ciasto szekuladowe. Czamu “ciasto”? Bo niy ma to ani zista, ani powidlok, ani kołocz, ani tyż binsztych, ale mo po trochu dobroty z kożdego śnich. Perfekt sie sprawdzo, jak chned majōm przijś goście bez przepowiydzi (na przikłod tacy, kerzi niy śmiōm jeś laktozy) abo jak Twōj drugi pōłek dopōmino sie ô cuker. Darymny futer sznupać w tym cieście za jajcami abo mlykiem (bai flancowym) – idzie je wyônaczyć jak w kilszranku prōznota. Starczy 30 minut, jedna dziyżka a bratruła rozgrzoto do 180 gradōw. Sprōbujcie sami, a przeświadczycie sie, że to richtich je nojgibsze a nojlepsze wygańskie ciasto szekuladowe!
W srogij dziyżce miyszōmy łeżkōm wszyjskie suche tajle (uff, niy trza wyciōngać miksera!). Dociepujymy woda, ôlyj, dżym a nasze ôblubiōne ekstra kōnski. Miyszōmy, coby skłodniki sie pokuplowały a wylywōmy na blacha do pieczynio (przōdzij trza jōm leko popryskać ôlejym). Naszo tortownica idzie do piekaroka nagrzotego do 180 gradōw na 30-35 minut – do suchego patyczka. I to by bōło tela.
Jakeście uwidzieli, narychtowanie ciasta bez mlyka, jajec abo masła je możne, nie wyczyści nōm portōmela, a ku tymu umi być przijymnie lekie. Te wygańskie ciasto szekuladowe zawdy sie udowo, bai jak fto blank niy mo grajfki do warzynio. Na jesiynne wieczory (kere już chned), na drugie śniodanie abo “ku kafyjowi” bydzie perfekt. U nos Matis umi zmłōcić zaro cołko blacha, ale możnej Wōm sie udo ôstawić chocioż kōnszczek na nastympny dziyń?
Szafliście? Smakowało? Mocie inkszy recept na gibkie a ajnfachowe wygańskie maszkety?
Podciepej inkszym czytelnikōm we kōmyntorzu na FB – klik!
Artykuł Nojlepsze a nojgibsze wygańskie ciasto szekuladowe pochodzi z serwisu bele kaj.]]>
Artykuł Szkolorze! Mocie cufal, wiycie? pochodzi z serwisu bele kaj.]]>
Ci, kerzi do szkoły idōm piyrszy roz, majōm zawdy nojsrogszy sztres. Beztōż za starej piyrwy keryś wymedykowoł, że nojlepszym co idzie dlo takich zesztresowanych modziokōw zrobić, sōm maszkety. I tak ôstała wyônaczōno tyta. Fto niy mioł w zocy tego swiniyntego papiōru nafolowanego bōmbōnami a szekuladami? Beztōż widzicie – fajnie je być Ślōnzokiym, bo we inkszych sztelach tego niy majōm. A jak już kajś chcōm być fajni choby my, to ściōngajōm ta tradycyjo ôd nos, ale mianujōm jōm… “róg obfitości“. No dejcie pokōj, dyć z czegoś takigo to ani makrōny niy smakujōm.
Co na Wos czeko we szkole? Po piyrsze – masa ludzi. Bydōm rechtōrki a rechtōry, kerzi majōm Wōm wszyjsko tak tuplikować, cobyście pochytali. Treficie tyż tych, bez kerych szkoła by niy poradziła fōngować – przōntoczki a tercyjōna (do nich sie mo czynsto srogszy reszpekt jak do niykerych rechtorōw…). Na zicher bydziecie tamek mieli fol kamratōw – poru nowych, a poru takich, kerych niy widzieliście bez ôstatnie dwa miesiōnce. Zawdy sie tyż trefi jedyn taki, co bez te feryje sie fest zmiynił – ôsztrzig se dugie kudły, napoczyn sie inakszyj ôblykać abo ściepoł 20 kilo.
Dziouchy co jedne feryje sōm inksze. To je naturalno sprawa, że w kożdej nastympnej klasie wiyncyj sie do uwidzieć takich richtich szwarnych frelek. Bezmaś ône już pora tydni do zadku szykujōm se klajdy, kecki a zauśniczki na nowy rok, coby fajnie sztartnyć a gryfnie sie czuć bez nastypmne 300 dni nauki. Beztōż synkōm by my rekōmandowali ôblyc chocioż jako hymda abo i westa na piyrszy dziyń, we pyndziałek. Toć, szkoła to niy mo być modynszał, ale tak yno godōmy, cobyście niy wyglōndali jak boroki przi tych cudnych babach.
I tela ô cudzokach, bo terozki powiymy Wōm ôfyn – na poczōntku nowego roku skupcie sie na sia. Piyrsze pora zdowek, sprawdzianōw a kartkōwek we wrześniu a paździyrniku je nojwożniyjsze, bo i Wōm sie bydzie lepij uczyło, jak we plac trzi na glajzach bydziecie mieli piōntki, i rechtory bydōm na Wos inakszyj zaglōndać. Beztōż narychtujcie se pukeltasza abo rugzak już dzisiej, niy czekejcie aż pośniodocie jutro rano.
Kuknijcie eli wszyjsko mocie. Sprzido sie Wōm pora heftōw, w kerych bydziecie szrajbować. Mogōm być pasiate abo w budki, egal. Piyrsze zajty kożdy mo zawdy gryfne, pasownie poszkryflane, a tymaty popodkryślane krasiatymi filokami. Beztōż dejcie pozōr na drugo, trzecio a kożdo nastympno zajta – jak tamek poradzicie zocnie pisać, toście sōm echt szpece. Pokupujcie za tela ksiōnżek, coby niy bōło Wōm gańba niyskorzyj, że sztyjc musicie pożyczować. Wiymy, że to niy ma tōnie, beztōż popytejcie sie wartko starszych kamratōw, coby Wōm posprzedowali te ôd nich wyużyte. We strzodku je to samo, a ruby napis “zaro sam usna” na piyrszej zajcie żodnymu jeszcze krziwdy niy zrobił. Prziszporujecie, a kamrat bydzie mioł na
piwo łachy swoje nowe ksiōnżki.
Co trza jeszcze popakować do taszy? Za naszych czasōw to były: lynijorz, gumka, szpicowoczka, blajsztift a filok. Ale cosik sie nōm zdo, że u Wos terozki to je bardzij jedyn dugopis a jaki tablet ku tymu, pra? Choby i tak bōło, to spamiyntejcie, że jak cosik swojōm rynkōm szrajbniecie na papiōrze, to gibcyj sie tego nauczycie. Forgot, tak już je. Beztōż zaczym bydzie słychać piyrszy zwōnek, umiyńcie se fest, że bydziecie chocioż gryfnie szrajbować, a niy yno pożyczać hefty do kserowanio, dobre?
Niy przepōmnijcie se tyż broczoka na jakie sznitki. Niy ma nic szpetniyjszego, jak siedzieć we klasie na
jynzyku polskim jakijś lekcyji na głodzie. Łōńskigo roku (abo jeszcze przōdzij? ale tyn czos leci…) zebrali Wōm ze szkolnych gyszeftōw kołoczyki z marmeladōm, szekulady a lizoki, pra? Tōż jak i tak nic szumnego już se niy kupicie, to se lepij naszykujcie w dōma (abo zagodejcie do mutry), a prziszporujcie pora złotkōw. Sprzidajōm sie Wōm jak sie zacznie fajrowanie ôziymnostek a sznupanie za pijōndzami na gyszynki.
Czytajōm to jacy maturzyści? Nojprzōd chcielimy Wos pocieszyć a pedzieć, że bydzie dobrze, ale wiycie co? Wy to mocie ale przesmolōne. Niy doś, że dziepiyro terozki sie kapniecie, że bez ôstatnie lata za wiela żeście niy spamiyntali a bydziecie musieli se wszyjsko gibko pospōminać, to jeszcze jak cołko reszta bydzie miała 10 miesiyncy na spokopiynie wszyjskigo po leku, to Wy już za 8 miesiyncy bydziecie pisali jedyn z nojwożniyjszych pryfōngōw we żywobyciu. Ku tymu sōmeście piyrszymi abituriorzami-millenialsami, tōż wszyjscy bydōm na Wos zaglōndać… No żol nōm Wos, tela.
Na co musicie wszyjscy dać pozōr ôd jutra? Niy ściōngejcie i niy godejcie “niy mōm anōngu”. Rychtowanie brykōw je na pierōna, bo cyganicie niy yno rechtōrka, ale i Wos samych. Zicnijcie lepij na godzina abo dwie, ciepnijcie mobilnioka do inkszej izby, poczytejcie, a cosik zawdy szrajbniecie. Niy łaźcie tyż na baje. Niy i już, bo bydziecie rojbrować, napochocie gupot, dostaniecie auspuc a ôjce sie potym bydōm gańbić a ô Wos boć. Łaźcie lepij na SKSy abo głoście sie na jakie szauszpile, to pora dni w roku bydziecie rajzować na roztōmaite kōnkursy i bydziecie mieli ekstra dni fraj – na lygalu!
Niy przepōmnijcie, że jakeście sōm szkolorzami, to fajnie cobyście mieli jakigo ptoka. Niy, niy takigo co furgo, yno jakieś hobby. Fusbal, granie na trōmpyjtce, pisanie bloga, ônaczynie szkartek na gyburstag abo warzynie. Egal co se ôbierecie, bele byście cosik pochali. Żodno pasyjo niy ma gupio, a jak sie szkolny czos skōńczy, to spokopicie, że nikyj niy bydziecie już mieli tela samo czasu, coby ô tych swojich ptokach pamiyntać.
I na kōniec – ôcyny naprowda niy sōm nojwożniyjsze. Jak ôfyn przed sobōm umicie pedzieć, żeście sie nauczyli a spokopili, ale w dziyń zdowki szpetnie żeście sie czuli abo rechtôrka richtich Wōm chciała zrobić ôstuda, to to smolcie. Bele bydziecie akuratni a zocni przed sobōm a żodnego niy ôcyganicie. Bildōng je wożny, ale na szpas plac tyż musi być, pra? Biercie z tych nastypmnych miesiyncy wiela sie do!
Ciynżko sie idzie nazod, bo fizika, chymijo, polski, niymiecki abo i katyjmus czekajōm. Ale jak sztyjc sie uczycie, to przed Wami nastympny superowy rok, kery bydziecie spōminać potym jeszcze dugo. Bo tyn szkolny czos, to fajny czos je. Beztōż ciście a niy dejcie sie. Szkolorze! Mocie cufal, wiycie?
Chcesz nōm nawciepować? Skōmyntuj tyn tekst na Facebooku!
Artykuł Szkolorze! Mocie cufal, wiycie? pochodzi z serwisu bele kaj.]]>
Artykuł Weekynd na Malcie – praktyczno ôprowodzka pochodzi z serwisu bele kaj.]]>
Ôrganizyrowanie naszej weekyndowej wycieczki na Malta lekie niy bōło. Niy yno dugo musielimy sie kryć z tym, że tako rajza planujymy, ale jeszcze trza sie bōło nacyganić a pochytać urlop dlo ôjcōw tak, coby ôni sie niy skapli. Wszyjsko skuli tego, że familijne wczasy na Malcie to bōł gyszynk dlo ôjcōw, kery mieli ôd nos dostać na naszym weselu. Tak my se wynokwili, że po dugich tydniach rychtōnku, fajnie bydzie se społym dychnyć we maltańskij klarze. A krōm tajymnic nic wiyncyj ciynżkigo przi ôrganizyrowaniu tej rajzy niy bōło, tōż chcymy Wōm pokozać, jako se to po leku wszyjsko pochytać, coby mieć udane pora dni fraj. Tōnie fligry treficie, baza hotelowo tyż je zocno, tōż trza już yno wziōnś w dyrby reszta ferajny a wczasy bydōm cudne .
Chocioż Malta je nojbardzij na połednie wyciepanym krajiczkiym Europy, to łacne linie rajzujōm tamek doś czynsto. Ôbie – Wizzair a Ryanair majōm we swojij fligrowej necy porynczne kuplōngi z maltańskōm flughawynōm. Niy szrajbnymy wiela udalimy na farkarty (przeca to bōł gyszynk), ale mogymy pedzieć, że jak treficie przileżytość za 200zł w ôbie zajty, to idzie to śmiało brać. My fest chcieli wylecieć we piōntkowe popołednie a być nazod w pyndziałek, tōż skuplowalimy ta familijno rajza ze zwiydzaniym Poznanio (to bōł nasz piyrszy byzuch tamek!).
Z lufthawyny w tajli Luqa dostōniecie sie do kożdej szteli na isli kōmunikacyjōm publicznōm (roztōmaite ôpcyje farkartowe ôd 2€ za bilet dwagodzinowy, do 21€ za tydniowy – wiyncyj info) abo taryfōw firmy eCabs – majōm klarowne prawidła a akuratne cyny, a kere idzie przōdzij pozoziyrać na www.ecabs.com.mt, coby niy mieć ôstudy (jak sie to czynsto trefio przi “klasycznych” taryfiorzach).
Masa roztōmaitych cyn, sztandardōw a lokalizacyji noclegōw na Malcie je echt srogo. ZNojdziecie tamek i izby jak za starej piyrwy, jak i moderne hotele abo luksusowe apartamynty. Jak zawdy rekōmandujymy Airbnb, a już blank jak rajzujecie – choby my – we wiynkszej ferajnie. Dziynki cołkimu pōmiyszkaniu dlo Wos bydziecie sie umieli poczuć zwōlnie a fajnie dychnyć. Chocioż co ciekawe, my nasz apartamynt buchowali w tym przipodku bez… booking.com a sōm my fest zadowolyni.
Kaj sznupać za sztelōm na Malcie? Jak planujecie se weekyndowe zwiydzanie, to nojlepij kajś kole Valletty – Pieta, Sliema a Floriana to bydōm bodej nojlepsze teryny jak przirōwnocie se sztele do cyn. Gryfne bydōm tyż Gżira, Isla abo Birgu. Jak wybiyrocie sie do tego zocnego landu na dużyj, to werci sie zainteresować “bardzij kurortowōm” Bugibbōm abo i kapka tōńszym Gozo. Wiela kosztuje nynanie na Malcie? Rōżnice sōm epne, ale za dobry sztandard przi cołkim pōmiyszkaniu trza udać kole 15-20€ za łep za nocka. Toć, co lepszo lokalizacyjo a wyposażynie, to ku tymu srogsze cyny.
Mutrze a fatrowi ôd Julie tak sie na Malcie podobało, że we wrześniu cisnōm tamek zaś. Jako że pōmogalimy im znojś pasowne spanie, trefilimy tyż pora ôfertōw na Facebooku abo takich, kere doszły ku nōm ôd jednego kamrata do drugigo – przi takich dejcie se pozōr. U nos jedna ôgłoszka magicznie przemiyniła sie z 70€ do przeszło 80€ za nocka, jak yno właścicielka spokopiła, że richtich mogymy być zainteresowani.
Nasz czos na isli bōł fest ôgraniczōny, beztōż uzdalimy se, że bydymy wandrować tyngo a że szafnymy i gryfny baukōnszt Valletty, Mdiny i Rabatu, i naturalny powob landu we formie Klifōw Dingli a hyrskij Modrej Groty. Hyc tropił, tōż staralimy sie czynsto chłōdzić ôrganizmy – robilimy pauzy na kupowanie pamiōntek, stowalimy na szumne jodło abo napowki choby biyr a winko. Tak wyônaczylimy se perfekt weekynd na Malcie – kożdy znod cosik dlo sia, wyużylimy tyn czos na maksa a dychlimy se po rychtōnku do żyniaczki.
Pociście naszōm sztrekōm, poprowcie pora felerōw, kere nōm sie przitrefiły, a na zicher bydziecie mieli szpas a chutnie zajedziecie na Malta zaś przi nastympnej przileżytości.
Stolica Malty już przi piyrszym trefie je tako, że idzie przepōmnieć jynzyka w gymbie. Niy ma sie co dziwować, tyn zespōł miyjski je jednym z nojbardzij zagynszczōnych regiōnōw zabytkowych na świecie. Gryfne maltańskie sawiynia to je cosik, czego nie uwidzicie nikaj indzij. Ku ymu woda wszyndzi naôbkoło, cudne zygrōdki a to, że Valletta je nojbardzij nafolowanōm klarōm sztelōm w Europie – to wszyjsko do kupy sprawio, że ôbmiyłujecie sie we stolicy Malty ôd piyrszego bliku.
Kościoły, zōmki, zygrody a inksze atrakcyje Valletty? Werci sie szrajbnyć ô nich ôsobny tekst. Beztōż poczytocie ô nich wiyncyj już chned, w naszym nastympnym poście.
Ôbtoczōno ze wszyjskich zajtōw wodōm Malta umi tyż dać zachwycynie naturalnym landszaftym. My se uzdali byzuchować Klify Dingli – nojsrogszy punkt archipelagu maltańskigo. Tōż idzie pedzieć, że bez jedyn weekynd szaflimy i szpacyr po stolicy Malty, i łażynie po ôd nij nojepniyjszych gōrach. W poru miyjscach klify majōm przeszło 250 metrów srogości!
Dwa maltańskie miasteczka polegniynte w zachodnij tajli Malty – Rabat i Mdina – bodej zawdy byzuchuje sie “w zestawie”. A to beztōż, że za starej piyrwy Rabat bōł tak po prowdzie przedmiyściami cyntralnej Mdiny, kero bōła stolicōm landu. Ôbtoczōno murami, ô jasnobrōnotnej farbie, polegniynto na gōrce Mdina robi superowe wrażynie. Mianowano je “cichym miastym”, ale na isto niy ma miastym cniwym. W kuplōngu z gryfnymi zabytkami Rabatu je zestawym szteli, w kerych chce sie ôstoć cołki dziyń.
W Mdinie nawiydźcie kościoły, kapliczki a zōmek, a jak bydziecie łazić kole miodowych stawiyń, to spōmnijcie se, że byzuchujecie gynau syrialowe King’s Landing z “Gry ô Trōn”.
Hyrskie Blue Grotto to je bodej yno jedyn niy za fest udany punkt naszego wyjazdu na Malta. Chcielimy zebrać ôjcōw na rajza łōdkōm, przi kerej idzie sie podziwać na roztōmaite formy skolne ô roztōmaitych farbach. Żol, ale skuli tego, że my sōm czasym takie rajzowe boroki, ôstatnie łōdki cisły na woda ô 17:00, a my na miyjsce przijechali jakeś dwadziścia minut za niyskoro. Chocioż jak my poczytali kōmyntorze na inkszych blogach rajzowych – wiela my niy stracili. W sezōnie to już wcale musicie sie pasownie nasztelować na tako wycieczka – płaci sie 8€, a rejsik trwie kole 20 minut. Kebyście niy szafli, to rekōmandujymy potōnkanie sie w zatoczce zaro kole szteli, w kerej kupuje sie farkarty, je to fest popularny plac postrzōd miyjscowych. Woda cudno, a krasiate łōdki społym z klifami robiōm richtich gryfny landszaft.
Narychtowalimy dlo Wos film ô Malcie. Krōtki, ale taki, kery zezwolo podziwać sie na wszyjskie zwiedowne punkty, kere my byzuchowali. Kōniecznie szrajbnijcie w kōmyntorzu eli mocie w zocy tako forma relacyji!
Możnej yno sie nōm zdo, ale jak sami poczytalimy kapka ô Malcie a podziwali sie na farebne bildy, to aż sie nōm zachciało buchować loty a ciś w rajza. Tyż tak mocie? My na zicher wybierymy sie tamek zajś! Dlo baukōnsztu, plażōw, landszaftōw a szumnego jodła, ô kerym wcale my nie przepōmnieli – ô maltański szpecjałach poczytać umicie tukej.
Mosz w zocy Malta? Podobała Ci sie naszo relacyjo? Chcesz cosik dociepać?
Zagodej do nos w kōmyntorzu na Facebooku!
Artykuł Weekynd na Malcie – praktyczno ôprowodzka pochodzi z serwisu bele kaj.]]>
Artykuł Binder, westa, ancug – byzuch we ślōnskij firmie Lazar pochodzi z serwisu bele kaj.]]>
Kōmpletowanie galantnej ôblyczki nikyj niy ma dlo chopa takie ajnfach. Beztōż werci sie mieć kole siebie kogoś, fto doradzi jaki pasuje nōm sznit, w kerej farbie je nōm nojlepij abo jak dugie majōm być nasze galoty. Idzie sie popytać ô dorada libsty, ślubnej, mutry abo ciotki, ale idzie tyż zōnś ku echt fachmanōm. A ludzi, kerzi richtich majōm pojyncie ô chopskij modzie, leko treficie we ślōnskij firmie Lazar, kero mielimy przileżytość byzuchować a w kerej sprawilimy se ancug, westa, binder a pora inkszych tajli ôblyczki skuli nojwożniyjszego dnia w naszym żywobyciu.
Tyn tekst ôstoł wyônaczōny społym z rybnickimi szpecami ôd ancugōw – firmōm Lazar.
Fol synkōw mo ôstuda z niyproporcjōnalnymi miarami, a Matis je tukej echt majstrym. Beztōż jak prziszoł czos na sznupanie za ancugiym ślubnym, wiedzielimy na zicher, że leko niy bydzie. Tōż zajechalimy do rybnickigo salōnu mody Lazar, kaj już czekali na nos Panoczki Miłosz a Jakub. Jak sie niyskorzyj ôkozało, zawierzynie im a ôstawiynie takij misyji jak m.in. uszycie westy na miara, zebranie do kupy cołkij idyji na żyniaczkowe łachy a dopasowanie ancugu to bōła nojlepszo decyzyjo.
Spōlno robota z synkami w salōnie ancugōw Lazar zaczyno sie ôd godki (toć, że poradzōm po naszymu!). Już wtynczos wiadōmo, że godōmy ze szpecami ôbmiyłowanymi we swojij robocie. Idzie pedzieć jako sie mo idyjo na ta swoja ôblyczka, a fachmany dobierōm do tego pasowne sznity, sztofy a fasōny. Jak naszo idyjo bydzie zwiedowno, ale blank niy dlo naszej sylwetki, to ancugowe pōmagery ofyn pedzōm co idzie wyônaczyć lepij a pokożōm inksze ôpcyje. Nojwożniyjsze je przeca, coby sie ôblyc, a niy przeblyc. Dyć to niy ma bal cyrkuśnikōw, pra? I niy bōjcie nic – welować idzie miyndzy takōm masōm sztofōw a farbōw, że na isto kożdy znojdzie cosik dlo sia.
Jak już przegodalimy se wszyjsko a zdecydowalimy sie na kōnkretno ôblyczka, to mielimy jeszcze przileżytość byzuchować rybnicki werksztat jeglorski firmy Lazar. Pozoziyralimy jako sie szykuje ancug w tajlach – ôd krocio sztofu, przez dorobianie tajli, szycie a biglowanie. Werksztat Lazar robi szumne wrażynie, przede wszyjskim skuli jeglorzy a robociorzy, kerzi majōm richtich grajfka ku rychtowaniu paradnej ôblyczki.
Fest mielimy w zocy, że we rybnickim werksztacie trefilimy na echt ślōnskie rzymiosło – rynczne szycie, porzōmne sztofy nojsrogszej jakości a robotnych jeglorzy, dlo kerych ancugi a westy to je niy yno robota, ale tyż ptok (pasyjo). Wywiedzielimy sie tyż poru zwiedownych informacyji ô chopskij ôblczce. Umicie spokopić, że na jedyn ancug skłodo sie kole 100 roztōmaitych tajli a aż 360 kilometrōw cwistu? Dyć to je tela, co z Rybnika do stolicy Goryliji!
Lazar to je ślōnsko, tradycyjno firma, kerej idzie zadufać. Ôd nij misyjōm je roztopiyrzanie kultury sztryndzynio sie społym z kliyntym, beztōż ôkrōm pasownego ancugu dostowōmy tamek ekstra dowka wiadōmości ô modzie, skuli kerej lekcyj bydzie nōm fōngować we świecie, w kerym szykowno ôblyczka je fest wożnōm tajlōm kożdej persōny. To je naprowda we wercie, bo mo srogi wpływ na czucie sie zicher u chopa przi kożdej przileżytości.
Jako niydowny Mody Pōn, fest rekōmanduja byzuch w “Lazarze”. Synki, nic sie niy bōjcie, yno ciście do tego zocnego ślōnskigo salōnu a w dziyń ślubu bydziecie sie czuli zwolnie a naturalnie. Sznupanie za paradnym, szytym na miara ancugiym na Ślōnsku niy musi być ciynżkie, starczy zōnś do pasownej szteli. Ôbiecuja, że Waszo libsta, a potym baba, bydzie miała fest w zocy Wasze nowe galatne łachy. A możnej i keryś z gości powiy jakie dobre słowo? M.
Kuknijcie na zajta ślōnskigo salōnu mody Lazar – www.lazar.com.pl – a na szumnie kludzōne kōnta na Facebooku a Instagramie. Podowiadujecie sie wiyncyj ô modzie, pochytocie pora modowych knifōw a w pora chnedek ugodocie sie na byzuch a piyrzo przimiarka.
Mosz w zocy ancugi? Fajnie Ci sie łazi w weście a bindrze?
Dej znać jako je u Cia, czekōmy na Twōj kōmyntorz!
Artykuł Binder, westa, ancug – byzuch we ślōnskij firmie Lazar pochodzi z serwisu bele kaj.]]>
Artykuł Wygański ślōnski ôbiod niydzielny pochodzi z serwisu bele kaj.]]>
A co byście pedzieli na taki tradycyjny ślōnski ôbiod, ale w modernej formie, bo bez… miynsa? Jaaa, już słyszymy te ryki – “Ale jako to tak?! Dyć to je herezyjo!”, “Abo tradycyjny ślōnski, abo bez miynsa?”, “Kerymuś pizło na dekel, rolada to mo być rolada!” itd. Ale przeca niy kożdy śmi jeś miynso, a coroz wiyncyj ludzi ajnfach miynsa jeś niy chce. Z roztōmaitych powodōw ôdciepujōm szinki a wuszty, a jedni i jajca, i mlyko, i wszyjsko co je ôd zwiyrzōw. No ale sztyjc w niydziela smak na rolada z klyjzami prziłazi, bo prziwykōw sie przeca niy ôszydzi. Tōż jako se wtynczos poradzić? Jako to szafnyć? Trza se ajnfach narychtować wygańsko wersyjo tego świyntego niydzielnego jodła.
Zimioki szkrobiymy a krejymy w kostka. Warzymy przikryte aż bydōm miyntkie – 20-30 minut. Cudzymy a presujymy. Dzielymy na sztyry tajle, jedna śnich przeciepujymy na wiyrch inkszej, a na fraj plac sujymy mōnka. Dowōmy zalca a miyszōmy tak dugo, aż bydymy mieli gładkie ciasto, kere bydzie sie leko klejiło. Kulōmy klyjzy, w kożdej robiymy malućko dziurka na zōłza. Wciepujymy do gorkij wody a warzymy z 5-7 minut, aż wylezōm na wiyrch a sie zwyrtnōm.
Do buliōnu dociepujymy knoblauch, maryjōnek, ôregano, rozmaryjōn a reszta gewyrcōw. Jak aufgus bydzie bulkoł, to wciepujymy kotlety a warzymy wszyjsko na lekim ôgniu bez 7 minut. Ôstawiōmy płyn, niy wylywōmy go do ausgusa! To bydzie naszo baza na zōłza.
Uwarzōne kotlety wciepujymy do blyndera a miksujymy ze zalcōm, korzyniym a magōm. Dodowōmy trzi łeżki mōnki kartoflannej a dalij miyszōmy. Tak wyōnaczōny miszōng dzielymy na sztyry jednakie tajle a na folyji rozprowadzōmy po jednej śnich. Szmarujymy zymftym, dociepujymy kōnsek ôgōrka a kapka cwibli. Pōmōgōmy se folyjōm a swijōmy.
Takie cyganiōne rolady dowōmy do putni wyszmarowanej ôlejym. Sujymy zalcōm, korzyniym, słodkōm paprykōm a zaś polywōmy leko ôlejym. Dowōmy do piekaroka nagrzotego na 190 gradōw, na 30 minut. Trza dać pozōr a wachować, bo wyciōngōmy dziepiyro jak wiyrch bydzie fajnie upieczōny.
Klyjzy a rolady bez zōłzy sōm choby grubiorz bez arbaja – to niy zafōnguje. Beztōż wygańsko zōłza to je podstawa udanego niydzielnego ôbiadu (przepōmnielimy niōm poloć klyjzy do bildōw, sorry!).
Cwibla drobno krejymy a szklymy na szklōnce ôlyju. Wlywōmy jedna szklōnka aufgusa z kotletōw, kery my przōdzij narychtowali. Dociepujymy suszōne grziby, płatki drożdżowe a gewyrce. Warzymy 10 minut a blyndujymy.
Kapusta akuratnie myjymy, suszymy a drobno krejymy. Wciepujymy do gorka z wodōm. Warzymy 10 minut a dodowōmy kapka ôctu. Dalij warzymy bez nastympne pōł godziny. Bez tyn czos na ôleju szklymy cwibla a dociepujymy jōm do ôdcudzōnej kapusty. Ku tymu idzie jeszcze potarte jabko, cuker, zalca a korzyń. Doprawić do smaku a papać.
Szafliście? To tera pokosztujcie tych cyganiōnych ślōnskich klyjzōw, roladōw a modrej kapusty a dejcie znać jako sie Wōm to zdo.
Wygański ôbiod niydzielny narychtowany? Abo chcesz nōm yno nazdać skuli tej herezyji?
Czekōmy na Twōj kōmyntorz na Facebooku
Artykuł Wygański ślōnski ôbiod niydzielny pochodzi z serwisu bele kaj.]]>
Artykuł Winszowanie ślubne po ślōnsku pochodzi z serwisu bele kaj.]]>
Co pedzieć? Jako winszować? Godać po polsku abo po ślōnsku? My już mōmy szprymy, bo fajrowalimy i na naszym, i na cudzych weselach, tōż terozki wiymy na zicher – kożdy gość chce dlo Modych jak nojlepij, ale yno poru je takich, co sie niy sztresujōm a sie ôpowożōm poskłodać fajne winszowanie po naszymu. Beztōż dzisiej mōmy dlo Wos pora idyji na to, co pedzieć Modym zaro po mszy abo co gryfnie szrajbnyć a wciepać do szkartki (toć, ôkrōm pijyndzy… ).
Kapka my pospisowali ze zebranych szkartek, kapka my pozmiyniali, a ku tymu wszyjskimu dociepalimy cosik ekstra ôd nos. Chytejcie:
Wlyźliście dzisiej na nowo, zwiedowno drōga. Winszujymy Wōm, coby ôna bōła szczynśliwo a dugo. Cobyście trefili na nij samych dobrych ludzi. Fajnie bydzie jak wartko przikludzicie tyż na ta sztreka Wasze bajtle. Radujcie sie i wożcie se kożdy dziyń na tej drōdze, bo to bydzie Wosz nojlepszy czos. I chocioż niy zawdy bydzie leko – bo roz baba za wiela powiy, a chop czasym za mało zrobi – to tak dugo, jak mocie spōlny cyl a idziecie bez ta sztreka jako familijo, tak dugo wszyjsko bydzie dobrze. Chowcie sie a dbejcie ô sia, a Pōnbōczek niych nad Wami czuwo!
Dzisioj je piyrszy dziyń Waszego nowego, spōlnego żywobycio. Winszujymy Wōm, cobyście bez te wszyjskie lata, kere sōm przed Wami, sztyjc mieli szpas a masa uciechy. Niy wadźcie sie za wiela, rajzujcie po świecie, narōbcie bajtli, a Pōnbōczek niych Wōm błogosławi.
Przajcie se fest kożdy dziyń, niych sie Wōm wartko chowie ciyń.
Bajtli miyjcie cołko kupa, a postowcie se chałupa.
Coby dziycka tam lotały, nikyj za fest niy ślimtały.
Niych Wōm żywot sie ukłodo, choby szaty co mo Pani Modo.
Smolcie haje a ôstudy, ze żywota biercie choby grubiorz z gruby.
Wadzić sie niy śmicie, bo sōmsiodōw pobudzicie.
A jak ludzie naôbkoło i tak już stować majōm,
to niych chocioż skirz tego, że sie Modzi w pierzinach kulajōm!
Sprzidały Ci sie te idyje na winszowanie ślubne po naszymu?
Chcesz sie poasić swojim? Czekōmy na Twōj kōmyntorz!
Artykuł Winszowanie ślubne po ślōnsku pochodzi z serwisu bele kaj.]]>
Artykuł Niymiecko natura je cudno – Chiemsee pochodzi z serwisu bele kaj.]]>
Bez feryje, okrōm gōr a piyknych parkōw, werci sie byzuchować tyż atrakcyje wodne, a kōnkertnie jyziora, nojlepij te na połedniu Rajchu. Jednōm ze takich zocnych szteli je Chiemsee. Godo sie na nie „bajerskie morze”, chocioż podug nos jyzioro Chiemsee je zwiedowniyjsze jak morze. Dyć leży przi samych Alpach!
Na jyziorku uwidzieć idzie sztyry isle – Fraueninsel, Herreninsel, Krautinsel a Schalch. Kożdo je inkszo, na kożdej je cosik szpecjalnego. Ale postrzōd tych sztyrech nojgryfniyjszōm islōm na Chiemsee je Herreninsel. Idzie na nij połazić po parku landszaftowym a byzuchować dwa zōmki – downy klasztor dlo chopōw a nowy pałac postawiōny na wzōr Wersalu.
Zwiydzanie Chiemsee to je naprowdy zocno idyjo. Jak mocie wiyncyj czasu, to ôstōńcie pora dni. Jak umicie sie wybrać yno na jedyn dziyń abo sztopnyć tamek na dugszo chnedka przi rajzie kajś miyndzy Mōnachium a Salzburgiym, to tyż je fest we wercie. Kuknijcie na nojwożniyjsze informacyje praktyczne, kere na zicher sie Wōm sprzidajōm przi rajzie po Bajerach.
Do Chiemsee idzie rajzować na pora roztōmaitych sposobōw. Jak sōmeście kajś wele Mōnachium, to nojlepij ciś cugiym, autym abo autobusym. My sie wybrali tym piyrszym, bo bōło gibko, tōnio i szło se na miyjscu wyduldać piwko Z Mōnachium ku Chiemsee bydziecie rajzować cugiym kapka przeszło godzina, a ze farkartōm Bayern Ticket udocie yno 31€ za dwōch ludzi za rajza tam a nazod. Jak mocie auto to ciśniecie autobanōm A8 ku Cysarokōm, a jak chcecie sie wybrać autobusym, to kuknijcie na zajta FlixBusa.
Jak już bydziecie we Prien am Chiemsee, to z banhofa idźcie zaro ku zielōnej bance. Niy ma tamek tak gryfnie choby we Rudach ale rajza postrzōd strōmōw tamek to tyż je szpas. Farkarty kupicie w ôkiynku przi bance (za Bayern Ticket dostowocie zniżka) – nojlepij zebiercie ôroz i te na banka, i te na szify. Ôbiercie se sztreka, kero Wōm pasuje i cieszcie sie gryfnym dniym na snōżnym lufcie. Zaplanować byzuch nad Chiemsee pōmoże Wōm fest przidajno zajta www.chiemsee-schifffahrt.de.
Nojbardzij zwiedowno je spōmniano już Herreninsel i na nia se zabuchujcie nojwiyncyj czasu. Poszpacyrujcie, pocykejcie bildy, wlyźcie do zōmkōw. Jeszcze my niy trefili żodnego, fto by bōł nad Chiemsee a by pedzioł, że mu sie niy podobało. Naprowda, bydziecie dugo spōminać te jyziorko a isle.
Schloss Herrenchiemsee kozoł se postawić Ludwik II Bajerski, tyn sōm, kery umiynił sie Zōmek Neuschwanstein. Nikyj niy udało sie tego stawiynia dokōńczyć a sōm krōl pōmiyszkiwoł tamek fest krōtko. Ale i tak sie werci, bo sōm pałac a wszyjsko naôbkoło je tamek naprowd cudne. Jak bydziecie na Herreninsel, to wejrzijcie tyż na stary zōmek – Altes Schloss. Stoji kole hawyny, a kedyś bōł klasztorym. Dzisiej idzie sie śniego podziwać na gryfny bajerski landszaft.
Fraueninsel to przede wszyjskim klasztor benedyktynek Benediktinerinnen-Abtei Frauenwörth, a na isli Krautinsel… niy ma nic. Bezmaś jednako je z malućkim Schalch, a niy za wiela uwidzicie tyż we dziedzince Gstadt. Beztōż rekōmandujymy Wōm smolić farkarta “Grand Tour Chiemsee” a brać abo yno szif na Herreninsel, abo “Island Tour West”. Nojlepij zaro z bankōm.
Tukej na gibko nojlepsze ôpcyje, kere mocie nad Chiemsee. Cołko reszta znojdziecie na spōmnianej przōzij zajcie Chiemsee. Ôbgodejcie se plan pryndzyj, coby potym yno wartko kupić farkarty a niy stoć przi fynsterze choby gupieloki.
Rajza tam a nazod:
Tela dzisioj ôd nos. Kuknijcie na bildy, bo nad Chiemsee richitch je na co pozaglōndać. A jak niy mocie w planach rajzy po Niymcach, to kuknijcie na nasz tekst ô Pojyziyrzu Palowickim – bliżyj, a tyż cudnie. Możnej to je jako idyjo na nastympny weekynd?
Dejcie znać jako sie Wōm podobo tyn post a kukejcie dalij po gryfnych landszaftach. Pyrsk!
Artykuł Niymiecko natura je cudno – Chiemsee pochodzi z serwisu bele kaj.]]>
Artykuł Szifym naôbkoło Manhattanu pochodzi z serwisu bele kaj.]]>
Bōłach au-pair, tōż moja agyncyjo zôrganizyrowała srogi disco boat cruise dlo wszyjskich kindermyjdli, kere miyszkały wtynczos wele Nowego Jorku [Matis: Na szczynście dziouchy umiały zebrać ze sobōm kamratōw]. My niy nastowiali sie za fest na tańcowanie, skokanie a napowki. Dlo nos nojciekawszy bōł landszaft gynau ze szifu – mōj ôblubiōny Empire State Building ôbadany z kożdej strōny, Statua Zwōlności z poru metrōw abo Most Brookliński. Kożdy blik na te zocne stawiynia budził ganc nowe szmaterloki w basie.
Mielimy cufal, bo szaflimy Manhattan naprowda z kożdej zajty. I po jasnoku, i po cimoku. Sztartlimy za widnioka, kole szōstej na wieczōr, a nazod my przijechali jak już wszyjskie światła Manhattanu blyndowały społym – superowy efekt a landszaft kery bydymy pamiyntali do kōńca żywobycio.
Ale tak richtich szykowne to te miasto je jak sie klara po leku napoczyno tracić. Niebo w kożdym możliwym kolorze i tyn zachōd za spōmnianym Empire State Building, kere wszyjscy znōmy z filmōw – cosik cudnego. Chciałoby sie, coby tako chnedka ciōngła sie durś. Tōż jak bydziecie sie wybiyrali na rejs, bele jaki i bele kaj, to kōniecznie biercie taki pod kōniec dnia. Tak, co trefi sie Wōm przileżytość, coby pozaglōndać na ôbie gymby ôd miasta. Dlo zolytnikōw to je atrakcyjo ôbowiōnzkowo! (;
Okrōm sztampowych szteli choby Wall Street abo Statua, szaflimy tyż kraj New Jersey z charakterystycznōm reklamōm Colgate, na kero idzie kuknyć ôd Battery Park na dolnym Manhattanie, a ku tymu Long Island z epnym, kultowym napisym ‘Pepsi Cola’.
Matis i tak nojbardzij mioł rod tyn kōnsek rejsu wele Mostu Williamsburskigo, kaj pōmiyszkiwoł bez dwa miesiōnce ôd niego amerykōńskigo śnika [jeszcze roz dziynki Ela i Pyjter za ta zocno sztela!]. Zaro kole tego, na drugim kraju mostu, stoji staro cukrownia Domino, kero za pora lot mo sie zmiynić w nastympno modno chałpa. Wiycie, że mōmy w zocy industryjalne klimaty, tōż tyn plac tyż fest sie nōm podoboł. No ale co zrobić, kajś trza przeca miyszkać, a stowanie z Manhattanym przed ôczami bydzie tamek ganc lekie.
Tukej jeszcze my, w lepszej wersji niż Kate i Leo w Titanicu! Jak widać na bildzie – fest nos… poruszało 😉
Żodni z nos imprezowicze, ale wyciślimy wiela sie dało z tej rajzy po wodzie i widzielimy landszafty, kere przōdzij znalimy yno z filmōw. Werciło sie fest. I ôpowożyć sie na rajza do Nowego Jorku, i potym na ta myjszo rajza szifym. Biercie z żywota wiela sie do, pyrsk!
Podobała Ci sie ta rajza snami po Manhattanie?
Ciepnij przajkōm abo kōmyntorzym!
Artykuł Szifym naôbkoło Manhattanu pochodzi z serwisu bele kaj.]]>
szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn tur_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn