Za nikoho njeje hižo žane překwapjenje, zo je z wurisanskeho koła słowakskich prezidentskich wólbow Zuzana Čaputová jako dobyćerka wušła. 45lětnej adwokatce-priwatnicy su ludźo bóle hač politikarjej-profijej, komisarej Europskeje komisije Marošej Šefčovičej přicpěwali, zo zamóže kraj dowjesć z towaršnostneje krizy, nastatej po zamordowanju nowinarja Jána Kuciaka a jeho njewjesty Martiny Kušníroveje. Najmłódša ze wšěch dwanaće prezidentkow na swěće ma wona kruty zaměr, přewzawši srjedź junija zastojnstwo wot dotalneje hłowy stata Andreja Kiski, po cyłej Słowakskej přesadźować sprawnosć a přistojnosć, zo móhli wobydlerjo politikarjam zaso wěrić.
Waršawa. Antisemitiski podawk w juhowuchodnym pólskim małoměsće Pruchnik wulki pjatk je razne mjezynarodne reakcije a nowu debatu po antisemitizmje w pólskej towaršnosći zbudźił. Wobydlerjo běchu wot cyrkwje dawno zakazany nałožk „Sudźenje Judaša“ wožiwili. Na wobrazach je widźeć, kak ludźo ze słowami „Judaš 2019“ a „Přeradnik“ pomolowanu słomjanu postawu najprjedy při latarni měšćanskeho wobswětlenja wobwěsnu a potom po starodawnym ritualu dale hanja a wonječesća. Postawa wotpowědowaše z hokatym nosom, ortodoksnej židowskej čapku a kudźerjatymi włosami klišejam zwobraznjenja Židow, kotrež běchu antisemića tež za čas nacionalsocializma wužiwali.
Praha (ČŽ/K/SN). Loni je so prěni raz wjac hač pjeć milionow Čechow na dowol do wukraja podało. Najwoblubowaniši dowolowy kraj bě znowa Chorwatska. K Adriji bě 815 000 čěskich ludźi ćahnyło, štož wšak je 35 000 mjenje hač 2017. Za to je so zajim na Słowakskej zwyšił. Hdyž bě předloni 645 000 Čechow w susodnym kraju dowolowe wokřewjenje hladało, běchu to loni 724 000. Do Italskeje dojědźe sej 607 000 čěskich dowolnikow, 30 000 mjenje hač 2017. To zdźěla Čěski statistiski zarjad. Jako štwórte najwoblubowaniše dowolnišćo slěduje Grjekska, na kotrejež kupach loni 472 000 čěskich hosći (2017: 371 000) poby. Awstriska přiwabi 265 000 čěskich turistow – porno 446 000 lěta 2017 je wšak to hladajcy mjenje. Do Egyptowskeje wuleća sej 265 000 čěskich ludźi, štož wučinja w přirunowanju přirost wo 20 000.
7,9 milionow Čechow popřa sej dowol doma w kraju. Loni je prěni raz wjace hač dwaj milionaj čěskich dowolnikow z lětadłom pućowało. Do Chorwatskeje a hłownje do susodnych krajow Češa najradšo ze swójskim awtom jězdźa.
Bratislava (SŽ/K/SN). Njewočakowane wuwiće w najwjetšim kriminalnym padźe Słowakskeje: Nastupajo zamordowanje přepytowaceho nowinarja Jána Kuciaka a jeho přećelki Martíny Kušniroveje su dotal něhdyšeho policista Tomáša Szaba za skućićela měli. Nětko pak so kriminalistam-přepytowarjam něhdyši wojak Miroslav Marček wuzna, zo bě wón wobeju zatřělił. To piše Dennik N, powołacy so na sćelak RTVS. Dennik N mjenuje Marčekove přiznaće „překwapjacy wokomik“. Dotal wobhladowachu Marčeka jako šofera awta, z kotrymž je mordarja wozył. Oficialnje pak tale wersija donětka njebu wobkrućena.
Do zamordowanja Kuciaka a Kušniroveje je pjeć wosobow zaplećenych: Marček, Szabó, Alena Zsuzsová, Zoltán Andruskó a předewzaćel Marian Kočner. Za poměrnje wěste so ma, zo bě Kočner – wón je druheho delikta dla w přepytowanskej jatbje – nadawk k zamordowanju Kuciaka dał. Wo nim bě nowinar rešeršował a w swojich přinoškach jeho zwiski z italskej mafiju wotkrył. Kuciakej hrožeše Kočner na to wospjet telefonisce z „wotpłaćenjom“, dotal pak wón wšitko zaprěwa.
WUDAWKI, kiž čłowjekej njenadźicy nastanu, su bjezdwěla najnjepřijomniše. Za njewočakowanu reparaturu swojeho wozydła dyrbjachu Češa loni přerěznje 14 931 krónow (něhdźe 582 eurow) nałožić. Při tym je nic mjenje hač 40 procenow mějićelow awta hawarija abo někajka druha wjetša škoda potrjechiła. Zwěsćili su to z wotpowědnym přepytowanjom přez sobudźěłaćerjow towaršnosće Nielsen Admosphere. Jedne wozydło znajmjeńša wobsedźi 86 procentow wobydlerjow kraja. Njewočakowanu reparaturu dyrbješe w minjenym lěće 41 procentow čěskich awtomobilistow pře- wjesć dać, dźewjeć procentow z nich samo wjace hač jednu. Wudawki za njezbytne porjedźenje wotwisowachu wot ćežkosće wobškodźenja jězdźidła a nic naposledk wot jeho staroby. Wjetša połojca potrjechenych měješe za to hač do 10 000 krónow (něhdźe 390 eurow) płaćić, 13 procentow samo wjace hač 20 000 krónow (něhdźe 780 eurow). Přibližnje 90 procentow respondentow praji, zo su njenadźate wudawki móhli z nalutowanych pjenjez zwjesć. Tamna dźesaćina dyrbješe sej pjenjezy na bance abo priwatnje požčić.
ces_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn ces_Latn ces_Latn szl_Latn