Waršawa. Pólska hotuje so na wólby prezidenta přichodnu njedźelu, 10. meje. Cyłkownje jědnaće kandidatow k tomu nastupi. Medije kraja su předewšěm w prašenju pačene, hač dyrbjał dotalny prezident Bronisław Komorowski w zastojnstwje wostać abo nic.
Tak zaběra šefredaktor tydźenika Newsweek Polska Tomasz Lis jasne stejišćo za Komorowskeho. „Prezident njeje drje so w zastojnstwje ,wulce błyšćił‘“, Lis we wjacestronskim přinošku piše, „přiwšěm je Polakam garant wěstoty a měrneho spara.“ Komorowski móže so po najnowšich naprašowanjach při njedźelnych wólbach 40 procentow hłosow nadźijeć. Jeho najrazniši konkurent je kandidat opoziciskeje strony Prawo a sprawnosć Andrzej Duda. Jeho by wokomiknje 25 procentow Polakow woliło. W rozmołwje z tydźenikom Do Rzeczy Duda jasnje zwuraznja: Čas Komorowskeho je nimo. „Wón bě prezident rjaneho wjedra a so do noweho časa njehodźi, wšako wěje z wuchoda zymny wětřik.“ Duda nochcył być prezident, kiž swój čas w prezidentskim palasće we Waršawje wotsyda.
Wulke twarske předewzaće Váhostav, kotrež je tuchwilu nowu awtodróhu do Košic sobu twari, bě před měsacom wozjewiło, zo dyrbi špatnych ekonomiskich wuslědkow dla swoje struktury dospołnje změnić. Před štyrjomi lětami bě Váhostav podpisał zrěčenje, wobsahowace za sebje tež njepřihódne wuměnjenja, tak zo njemóžeše zličbowanki swojich mjeńšich subdodawarjow hižo płaćić. W běhu časa nahromadźi so tuž dołh wjacorych milionow eurow. We wobłuku naprawow wustrowjenja chce Váhostav małym firmam jim dołžacu sumu po 15 procentach zarunać, štož pak wone wotpokazuja, dokelž bychu tak do financielnych wuskosćow přišli.
Waršawa (dpa/SN). Braniborski ministerski prezident Dietmar Woidke (SPD) je zasłužby něhdyšeho wonkowneho ministra Pólskeje a społnomócnjeneho za němsko-pólske poćahi, Władysława Bartoszewskeho, wulce hódnoćił. „Němska zhubi z nim dobreho přećela a zastupnika“, rjekny Woidke, kiž je zdobom koordinator zwjazkoweho knježerstwa za němsko-pólske zhromadne dźěło, k smjerći něhdyšeho pólskeho politikarja. 93lětny Bartoszewski bě minjeny pjatk zemrěł.
Bjezposrědnje do toho bě pólski politikar hišće manuskript narěče składnostnje dźensnišich němsko-pólskich knježerstwowych konsultacijow zdźěłał. „Při naju poslednjej rozmołwje wón wo tym rozprawješe“, rjekny pólska ministerska prezidentka Ewa Kopacz nowinarjam. „Wón samo hišće žortowaše, zo dyrbjała jemu znamjo dać, hdyž předołho rěči“, Kopacz rjekny. Wurězki teksta chcychu tuž dźensa na zetkanju ze zwjazkowej kanclerku Angelu Merkel (CDU) a jeje kabinetom předčitać.
Waršawa (JBR/SN). Pólska je znjeměrnjena. Składnostnje 70. róčnicy zakónčenja Druheje swětoweje wójny planuje klub ruskich rockerow-motorskich „Nócne wjelki“ 6 000 kilometrow dołhu jězbu z Moskwy, hdźež 24. apryla startuja, po wjacorych krajach hač do Berlina, hdźež chcedźa 9. meje dojěć. Při tym budu tež něšto dnjow w Pólskej po puću.
Klub z něhdźe 5 000 čłonami ma wočiwidnje dobre zwiski k ruskemu prezidentej Wladimirej Putinej. Woni politiku Putina podpěruja a přizamknjenje połkupy Krim k Ruskej wuraznje witaja. Někotři, kotřiž tež zwonkownje po přikładźe europskich rockerowych klubow dosć brutalnje wustupuja, su samo poboku proruskich separatistow na wuchodźe Ukrainy wojowali.
NAJSTARŠA wobydlerka Čěskeje je tele dny žohnowane 110. narodniny dožiwiła – Plzenjanka Marie Behenská. Zawěrno přewšo žadny jubilej woswjeći staruška doma w kruhu syły swójbnych a přiwuznych, ma dźě jako mać syna a dźowki horstku wnučkow, tři prawnučki a samo hižo dwaj praprawnučkaj. Hdyž wnučka Jindřiška Jicovovcá narodninarce přispomni, „wowka, swjećiš dźensa 110ćiny“, wopraša so ju ta zadźiwana „kak da je tole móžno?“. Z posměwkom dósta na to wotmołwu, „maš dobre geny“, piše nowina Mladá fronta dnes. Gratulować přišłoj běštaj tež starosta měšćanskeho dźěla Plzeň-Slovany a senator Lumír Aschenbrenner. Wšěch je jubilarka w přijomnym křesle sedźo witała. Rědku starobu docpěwši drje Marie Behenská hižo njewidźi, špatnje tež słyši a mało powěda. Njetrjeba pak łožo pasć a móže so z pomocu zepěry w bydlenju sama pohibować. Dźakowano swójbnym móže wona trajnje doma přebywać. Při jeje zastaranju podpěruje swójbnych hladarka z měšćanskeho zarjada socialnych słužbow. Kedźbyhódne wšak je, zo njewužiwa knjeni Behenská hač do dźensnišeho dnja žane lěki.
KNEDLIKI ze swinjacej pječenju a kisykałom – abo „vepřo-knedlo-zelo“, kaž Češa swojej daloko a šěroko drje najznaćišej a přisamom narodnej jědźi rěkaja – njejsu hižo čisło 1 na jědźnej karće. W zašłych pjeć lětach je dóšło k bjeze wšeho spomóžnej změnje do toho směra, zo požiwaja ludźo zaměrnišo lóše a strowše žiwidła. Tak jědźa husćišo rybu abo běłe mjaso a k tomu čerstwu zeleninu. Tež wo běrny hižo tak jara njerodźa kaž hišće před poł lětdźesatkom a faworizuja nětkole bóle łušćinowe płody chiba rajs. Časćišo zajimuja so tohorunja wo to, hač su so za jědźe kwalitne a čerstwe surowizny wužiwali. Tole wujewi so po medijach z programa FOOD, organizowaneho wot Europskeje unije. Za to su w Čěskej w přibližnje 700 hosćencach dopóznaća zběrali a na wšěch 8 500 ludźi so prašeli. W jědźernjach a hosćencach wobjeduje bjezmała 66 procentow wšěch čěskich dźěławych wobydlerjow. To je europski rekord, dźiwajo na to, zo wučinja tónle podźěl w druhich statach jeničce 40 procentow. Najebać to pak Češa wjace swinjaceho mjasa a mjenje zeleniny hač zapadni Europjenjo jědźa.
Bratislava (SŽ/K). Prezident Słowakskeje republiki Andrej Kiska přebywa dźensa a jutře w Romje na oficialnym wopyće Vatikana. Zaměr jeho wizity swjateho města je pohódnoćić aktualny staw zhromadneho dźěła, hladać za nowymi móžnosćemi dalšeho rozwića wzajomnosćow a wuměnić sej nahlady wo aktualnych politiskich podawkach a namócnych konfliktach na swěće, piše k tomu dźenik SME. Předwidźane bě, zo bamž Franciskus hłowu słowakskeho stata w japoštołskim palasće w priwatnej awdiency přijmje. Zetkać chcyše so po tym tež ze statnym sekretarom we Vatikanje, kardinalom Pietrom Parolinom.
Za čas jeho dwudnjowskeho přebytka w italskej stolicy dóńdźe tohorunja k zetkanju načolneho słowakskeho politikarja z prezidentom Italskeje republiki Sergijom Mattarellu. Z nim chce Kiska wo aktualnych temach europskeje agendy kaž tež wo wutworjenju energetiskeje unije jednać. Nic naposledk póńdźe wo pozicije nastupajo krizu Ukrainy dla a podawki na Bliskim wuchodźe.
Waršawa (JBR/SN). W Pólskej rěči so tele tydźenje často a wjele wo europskej měnje euru, po tym zo bě debata wo nim minjene lěta tak derje kaž womjelkła. Znowa wudyriła je diskusija přihotow na prezidentske wólby 10. meje dla. Mjez cyłkownje jědnaće kandidatami, kotřiž chcedźa nastupić, ma tuchwilny prezident Bronisław Komorowski najwjetše šansy. Po aktualnych woprašowanjach by jeho 53 procentow Polakow woliło.
szl_Latn szl_Latn ces_Latn ces_Latn ces_Latn szl_Latn szl_Latn ces_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn ces_Latn