k startowej stronje | archiw | impresum | kontakt
wutora, 23.10.2018 | k dolnoserbskej wersiji
Beno Bělk, Radwor 13.06.2005
Po puću w Sewjernej Koreji
Dwaj měsacaj mamoj hižo za sobu, moja žona a ja: Po Balkanje, wot Istanbula po wšěch něhdyšich sowjetskich republikach Srjedźneje Azije, potom prěki po Chinje hač do Pekinga. Nětko njech ma naju ŠKODA FABIA tróšku wotpočinka. Wulećimoj sej na tydźeń do Sewjerneje Koreje. Přewjele Serbow drje tu hišće było njeje. Na poslednim wulkim mjezynarodnym podawku, kotryž je kraj dožiwił, poby tu tež njeboh serbski žurnalist Beno Rječka. To bě 1989 na swětowym festiwalu młodźiny. Tehdy dźěše so krajej hišće poměrnje derje. Ale dźensa?
Sewjerna Koreja je dźensa posledni wěrny socialistiski kraj na swěće. Ale Sewjerna Koreja je dźensa tež jedyn z najchudšich krajow swěta. Wot jeje 23 milionow wobydlerjow trada znajmjeńša połojca hłód! Na lětanišću zeznajemoj zamołwiteho direktora WELTHUNGERHILFE. Wón praji: „Staramy so wo 6,4 milionow ludźi. Hdyž bychmy přestali w Sewjernej Koreji skutkować, bychu mnozy z nich zemrěli.“
Dožiwimoj Sewjernu Koreju jako njesměrnje izolowany kraj: Žadyn cuzy nima a njesmě so tu swobodnje hibać. Smój tydźeń w kraju, a mamoj třoch (!) přewodnikow-wobkedźbowarjow. 24 hodźin wob dźeń. Kóždu kročel činja woni sobu, samo w hotelu. A z njeho won přez puć? „Ně, to njeje móžno!“ – „Čehodla nic?“ – „To naši dźěłaćerjo a ratarjo nochcedźa!“ Jědźemy po kraju. Wokna małeho busa wostanu začinjene. Na polach tysacy ludźi, kotřiž rajs sadźeja. Wospjet naležnje prosymy, stejo wostać. „Ně. To naši socialistiscy dźěławi nochcedźa!“
Njejsmoj Sewjernu Koreju dožiwiłoj. Smój nimo njeje jěłoj. Smój widźałoj ludźi z ruku awtodrohu porjedźeć, bjez łopaće, bjez kóždeho grata. Widźałoj smój tež burow z wołom a kary cyle z drjewa. Tajke znajach dotal jenož z filmow ze stareho Roma. Ale štó budźe namaj to doma wěrić?
W jednym tydźenju w kraju njemějachmoj ani jeničku bjesadu z domoródnymi. A hdyž, běchu stajnje třo pódla … A jich přełožk bě połny ideologiskich sadow, kajkež wuknjechmy je do ’89 w staćanowědźe.
Scyła: Kak socialistiska je Sewjerna Koreja woprawdźe? Naši třo wobkedźbowarjo měnjachu: „Marxizm-Leninizm je njedozrawjena wědomosć. Wona njewobkedźbuje rolu wědomeho čłowjeka.“ Chcu sej to rady rozkłasć dać. Město toho namjet, zo bych sej kupił knihi towarša Kim Il Sunga. W nich namakamy wšě wěrnosće žiwjenja … Mam studować Juche-ideologiju …
Jónu wječor w hotelu w Keasong: Por blid dale sedźi skupinka ludźi a mjelčo mjezsobu šepta. Čěsce? Haj! Je to delegacija Komuniskeje strony Čěskeje a Morawy (KSČM). Mjez nimi předsyda Miroslav Grebeníček a městopředsyda Václav Exner. Rěčimoj wo našich dožiwjenjach w kraju. Stajnje zaso so woni wobročeja, hač snano něchto njepřiposłucha. A hlej, woni maja samsny zaćišć wo kraju kaž mój. Tež woni njesmědźachu žanu kročel bjez dohlada sčinić, žane fota, ničo! Komunisća jako jeći w pječa komunistiskim kraju? Hač su so woni ze sympatijemi za tute wašnje žiwjenja do Prahi nawróćili? Njejsmoj so to tak direktnje prašałoj. Ale mi so zda, zo njebě to scyła trjeba … Při rozžohnowanju dadźa nam woni sobu na puć: „Strowće Łužicu a wosebje Hajka Kozela. Znajemy jeho jara derje. A wojujće dale wo swoje serbske sule!“
Hdyž bě runje rěč wo hotelach: W kóždym měsće tajke maš. Hoberske, často 400 stwow abo wjace. Ale su prózdne a bjez miliny. Běchmoj nimale wšudźe jenož 5 abo 10 hosći! Wotmołwa našich přewodnikow wosom dnjow dołho: „Naše hotely su stajnje kopate połne, runje dźensa …“ Po informacijach mjezynarodnych turistikarjow wopyta kraj kóžde lěto jenož něšto stow wukrajnikow.
Jědźemoj zaso wróćo do stolicy. Po awtodroze z 12 (!) čarami. Tajke něšto ani w USA hišće widźał njejsym. Ale hdźe su awta? Na 200 kilometrach mjez stolicu Pyong Yang a Keasong zetkamoj 16 wosobowych a nakładnych awtow … Ale tysacy wojakow, kotřiž z mašinowej třělbu na chribjeće po polach chodźa. Wotmołwa přewodnikow: „Woni pomhaja našim socialistiskim ratarjam při zwosadźenju rajsa. A wosobowe awta njejsu w kraju trěbne, mamy dźě najlěpšu busowu syć swěta.“ Ale čehodla potom žane busy njewuhladamy?
Smój wjesołaj, jako tutón kraj łžow a sebjewobšudźenja wopušćimoj. Hišće ženje njemějachmoj tajke začuće swobody kaž tón raz, jako w Pekingu zaso přizemimoj. A nětko wjeselimoj so na ruske dyrdomdeje.
Chceće swoje měnjenje k tutemu přinoškej wozjewić?
Wobdźělće so na našej diskusiji!
pol_Latn szl_Latn kon_Latn pol_Latn hrv_Latn ces_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn ces_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn bos_Latn ces_Latn slk_Latn