Wiesieli i pochówek to sóm dwie zajty chopskigo (to wiyncyj!) i babskigo (to już mynij!) żywota. I skuli tego musicie zawdy dôwać pozór i gynał miarkować, iże:
– Na weselu baba mô szlajer (coby ji mitesrów na fresie, świdratych ślypiów i puklatego kichola niy bóło widać). Na pogrzybie tyż mô szlajer (coby kôżdy myślôł, iże łóna ślimtô, kiej tak na isto, to sie festelnie chichrô, iże sie tego swojigo chopa-ślimoka pozbóła); inksze sóm ino farby tych szlajerów, chocia to terôzki roztomajcie bywô;
– Na pogrzybie, to sie dowo do beku zarôzki, a na weselu… dziepiyro na bezrok (chocia sóm take boroki, kiere ślimtajóm już na drugi dziyń, kiej ino przijndóm do sia, kiej do imyntu wytrzyźbiyjóm).
Nó ale, miało być nôjprzodzij ło wiesieli, i ło tym jak niy łostać za sorónia, kiery na tym fajerze ślimtô i jamruje a na pogrzybie to by ino tańcowôł. I – co już ci bół dôwno tymu pisôł (i gôdôł) Karlik ze Kocyndra – trza festelnie dôwać pozór, bo ludzie fajrujóm rółz, ino we wiesieli, chocia tak prôwdóm, to przi szajdóngu wiyncyj uciechy mô i baba, i chop a… fajeru niy robióm. Po jakiymu?
Nó, tóż suchejcie i dôwejcie dalszij pozór, bo to, co terôzki rzykna, to jes choby nôciostek do pecynka chlyba i ze bele jakij gymby tego sie niy dowiycie!
Przi wydôwaniu sie, przi żyniaczce nôjważniyjsze jes kimsiś to tyż tam na tym fajerze cowiek jes. Inakszij, kiej sie jes żyniolym, inakszij kiej dróżbóm a jesce blank inakszij, kiej ci ino familijantym, weselniokiym, kamratym łod chopa (niy dej Pónbóczku, iże łod panny modyj!) abo ino takim, co to sie wrył na krziwy pychol na tyn fajer. Juzaś ło tych muzykantach, dmuchoczach, kelnerach i tych, co knipsujóm, ło szoferach i tych niypytanych chacharach ze siyni, niy gôdóm.
Nôjgorzij to mô chop, kiery sie bydzie żyniół, kierymu już łod proga niyftore szydliwie śpiywajóm:
„Bele mómy ziyńcia, bele mómy ziyńcia, co nóm bydzie pranie prôł !”
Badnijcie takigo boroka. Styrcy choby kryka w kiblu, dyrgoce, blady łoszkubek i ze trzitydniowóm szkócinóm na fresie, we blank nowym, możno piyrszym łod kómuniji, czôrnym ancugu, ściśniynty, skrymplowany westóm, ze szlipsym zaknółtlowanym pod karkiym, we nowych lakszułach ździebko za knap (bo take ino dostôł po szwagrze) i kierymu terôzki dziepiyro sie spómniała starzikowô powiarka ło tym, iże jak fto sie kce piwa szluknóńć, to niy przeca musi zarôzki côłkigo browaru sie lajstnóńć.
Nó, tóż styrcy choby leber i ani gracy niy moge do kabzy wrajzić, bo jesce by mu fto pedziôł, iże wiesieli to niy gracka we cymbergaja. Zakurzić sie tyż niy moge, bo już ta jego Yma gawcy, coby sie dziury niy wygorôł we szkecie abo we galotach (możno i ancug mô na borg) abo, coby niy miôł ci smrodlawygo dychu kiej bydzie musiôł (!) kusika dać swojij babeczce, kiej farorz wtyknie mu tyn ring na palcysko. I ani sie piwa szluknóńć tyż niy poradzi, chocia po tym wczorejszym kawalerskim fajerze, kaj ciyngiym dlô niygo tańcowali blank sage, szykowne frele, wyglóndô jak pomamlany kanold, lynzyk miôł choby zola ze cieślikowego tryjtka, a gowa nikiej kastrol na pranie. A naobkoło styrcóm ci te wszyjskie sómsiôdki, wszyjskie stare klafty do kupy ze kamratami-klachocami, kierzy sie prziszli sam pogawcyć na tego ślimoka, kiery sie biere ta krapyka za baba, choby naobkoło we familoku niy bóło inkszyj, gryfniyjszyj. I chocia to niy naskwol, ale kôżdy tak szeredzi, coby wszyjskie gynał słyszeli, co sie ło modym żyniolu i jego freli gôdô. I niy ma sie co dziwać, kiej to niyjedyn poradzi jesce ci łod zôkrystii pitnóńć na łostuda szwigerfatróm, ftorzi sie już radowali, co yntlich ta swoja pokraka już ze chałpy szibli (cheba, iże majóm złocioków côłko kupa, ale to już jes inkszô pôra galot). Tu mi sie spómniôł Adik łod Gerliszki, kiery niy poradziół ściyrpieć tyj côłkij szpicatyj gôdki przi fajerze i na dziyń przodzij, jak wylazowoł na kawalerskie, to pedzioł bół wszyjskim we chałpie:
– Ida terôzki fórt, a kiejbych jutro do kościoła prziszôł za niyskoro, to mogecie napocznóńć wszyjsko bezymie!
A ludzie poradzóm być łoszkliwe i tak dopolić jak mało fto. Przecamć wszyjsko co przi takim cyrkusie gôdajóm, to tak choby fto drzizga za pazursko wrajziół.
– Kuknijcie, jake to śniego borajstwo, taki jesce mlycok a już sie musi żynić. Możno co napochoł, chocia tego po modyj niy widać – gôdô jedna klafta.
– A puklaty sie jakisik zrobiół, chocia śniego zawdy bół śmierdzirobótka – pado inkszô, kierô kiej sie ino wydała, i tak sie żôdnyj roboty niy chyciyła, skuli tego, iże chop jes na tela gupi i może beztóż bakać jak yjzel na grubie.
I bydóm tak dalszij gôdać ło cerwiónyj fresie, ło perkatym kicholu, ło tym iże krómfleki modô pani mô krziwe (a możno niy krómfleki ino szłapy?), ło wianie, kiere mody erbnie (abo i niy). Bydóm łozprawiać roztomajte wice, a to, iże kiej fto sie lajstnie cielnô kalymba, to i cieliczek jes jego, a to, iże we jeji antryju ciżba bóła na łodwieczerz karlusów aże do wczorej, i to, iże modô jes za spaśno, to, iże jes za fest szlang, i take tam roztoliczne gupoty jak zawdy, kiej zowistniki sie ślejzóm do kupy.
Terôzki łojce, abo jak to gôdajóm: szwigerfatry lebo świekry. Łojciec łod modygo żyniola, to mô ino dôwać pozór, coby gorzôły stykło aże na trzeci dziyń, bo wteda ino dziepiyro, mody sie bydzie móg do porzóndku szluknóńć, kiej ci sie na isto kapnie, co za gupota zmachlowôł. I terôzki niy mô kukać do izby kaj sie modô przeblykô, coby ujzdrzić eźli mô wszyjsko, co chopowi do dobrygo życiô potrza.
Zasik łojce łod moduszki, łod modyj pani niy mogóm pokazować, iże yntlich już utropa ze dziołchóm majóm zbyte, iże niy bydóm musieli uważować kaj łóna ci sie na łodwieczerz smykô, wiela karlusów gôdô do sia „szwager”, abo coby przed ślubym nic niy napochała, niy nagóniyła, a kiej już to, coby sie tyn gupi łochyntol, kiery sie jóm weźnie – niy kapnół. Łóni tyż tyn côłki fajer muszóm tak do łostatka zmachlować i festelnie dôwać pozór, coby wszyjskie weselniki swoji gyszynki dali a do kabzów tajlów ze ałsztojeru niy tkali. Bo kiej już ze ceróm majóm pokój, to mogóm sie spómnieć kiej same sie żyniyli.
– Wiysz Antóniczku, za miesiónc bydzie dwadziyścia piyńć lôt kiejech sie cia wziyna za chopa – pado takô jedna istno do swojigo chopa przi wiesieli cery. – A możno my by tak jakigosik wieprzka zatrzaśli i wusztu narobiyli, co?
– A dejżysz ty pokój babo – pado na to jeji chop. – A dyć, co tyn kormik jes tymu winowaty, coch jô sie ze cia dwaszieścia piyńć lôt tymu łożyniół?
Nó i tyż łojce ze łobiuch zajtów muszóm zważować, coby za tela niy łozprawiać roztomajtych wiców, bo łod łozprawianiô wiców, łod błoznów jes taki wigyjc, kiery gynał wiy co i jak we dobryj asiście pedzieć.
Terôzki familijô, byzuchanty, napytane i te co pierón wiy jak sie sam znôdli na tym wiesieli. Wiesieli to jes fajer, za kiery modzi muszóm bulić, a niy tref w szynku na Polnyj lebo u Pyjtra, kaj idzie deczko poszkacić. Tu szkacyniô na zicher niy bydzie!
Do kościoła trza sie przikwanckać, bo terôzki kôżdy mô jakoś widyjokamera, kieróm wszyjsko knipsuje, a nôjbarzij tyn fal, kiej wszyjskie we kościele dôwajóm gyszynki. Bo terôzki jes takô mółda, co i gyszynki musi farorz popyrskać. A na tym widyjo blank gynał idzie ujzdrzić fto i co dowo cheba, iże to jes zalakowany kuwert. Jak już sam miano pokazuje, to jes wiesieli, i na tyn ci fajer majóm przilazować ino take, kierym jes szpaśnie, szpasobliwie, i ftore jesce poradzóm sie chichrać, choby jim ze zôwiści leberka mieli puknóńć choby krupnioki. Zôwiść to jes nôjgorszô choroba. A trza Wóm wiedzieć, iże przi takim fajerze jak wiesieli, to niy ma co zôwiścić. Bo tyn, co sie żyni, niy bydzie sie miôł yntlich lepszij niźli my, jimu starô tyż do wyćwika i to możno zarôzki już na drugi dzień. Jak niy modô pani, to na isto świekra już do pozór, coby mody pón niy miôł nic do śmiychu. A podwiyl co, wszyjskie bydóm udôwać, iże jim sie wszyjsko podobô, torta jes świyżô, a masôrz niy wywarzół we szince swojich fuslapów abo niy wleciôł starce gybis do nudelzupy.
Nó, tóż farorz modych pokropiół, ringi na palcyska wrajziół, łofiara „co łaska” na gibko przerachowôł. Te, co gyszynki mieli dać, to dali i na łostatku już przed kościołym sujóm na tych modych. Kiejsik byli to miedzioki, lebo złocioki ale terôzki, to by wiyncyj chopa gawcóło, coby je zbiyrać niźli by bóło tych, coby klepoki ciepali. I beztóż ciepióm terôzki „konfetti” lebo ryżym, bo po to ci sie pewnikiym żôdyn niy bydzie schylôł.
Mode idóm do autoka i kiej fto srogszy angyjber, to lepszejszy autok biere na borg. U nôs na Pniokach to latoś przikarycyli telo limuzina, kieróm blank niy poradziyli do zegródków na Krojcce wjechać. Rest napytanych depce piechty abo fto tam cym mô sie dokulać. Trza sie ino uwijać, coby tam do tego szynku, gospody, kaj jes te weselisko, niy prziklechtać sie na łostatku, bo możno niy styknóńć dló nôs placu. A przeca kiej my sie już festelnie wykosztowali i na gyszynk, i borgli nowy ancug ze hymdóm i bindrym, to przeca niy pójńdymy do dóm ło suchym pysku.
Kôżdy weselnik musi mieć we gorści jakosik dobrô mietła, znaczy blumy, choby je wzión ze wiyńca, kiery leżôł na grobie przociela, kierego dziepiyro wczorej przed połedniym pochowôł – jak to pisôł kiejsik Karlik z Kocyndra. Takô mietła trza wartko dać modyj pani, coby być piyrszy, bo tych łostatnich zółwizół żôdyn niy boczy i niy miarkuje, co tyż to przismyczyli ze sia. Mô sie rozumieć, iże taki istny, napytany weselnik tyż musi być wysztiglowany, coby go za sorónia, grubeloka abo orgola ludzie niy wziyni.
Nôjważniyjsze ale, coby chycić dobry plac przi stole. Czym bliżyj modych żynioli, tym lepszyjszy plac, bo te, co tam bedinujóm ze kôżdym jôdłym nôjprzodzij targajóm dó nich. Jôdło jes jesce gorkie i na tablecie niy ma jesce ściepków, kiere kuchôrzowi ślecieli na dyliny. I zasik niy lza wrzesceć:
– Dejcie pozór, jô jes sam, jô jesce móm prózny talyrz !
Doczkej czowieku, bo kiejś sie zicnół kole modych, to do cia tak by tak przijńdóm, i ino nôjwyżyj tyn na samym zadku stoła może mieć knap ze roladami abo klóskami. Niy bier tyż chopie piyrszy do gracy lampusa i niy ryc: – Zdrówie modyj pôry! – bo to zawdy na napoczniyńcie gôdô jedyn ze drużbów abo łojciec łod pana modego. Nó, i cobyś sie niy łopowożół brać swoji kwiôtki nazôd, bo ci jôdło niy smakowało, aboś za mało wysłepôł gorzôły.
Ze słepaniym tyż ci jes terôzki roztomajcie. Sóm take angyjbery, kiere ino jakiesik „zekty” abo „drinki” dôwajóm. Niy jamruj, niy wajej, ino trzim sie sztram drużby, bo taki herski drużba, zawdy mô dlô lepszejszych byzuchantów skukanô normalnô gorzôła, coby jim te dioseckie ojropyjskie abo hamerikóńske wynôlôzki lelitów niy szpryngli. Musisz dôwać tyż pozór, cobyś za gibko niy śleciôł pod stół, bo te weselisko może zetrwać i ze dwa dni, i żôl by ci niyskorzij bóło, iżeś niy dotrzimôł do czasu, kiej nawalóny szwigerfater przikludziół ze lauby tyn nôlepszy napitek, bimber, kiery trzimô ino dlô sia na medikamynt. Nó i jesce moge ci przi tym ftoś na palcyska nastómpić.
Nó tó mómy po łobiedzie. Niy hepej, niy żgej widołkóm we zymbolach, niy łobrzinej pitwokiem pazursków, niy ściepuj jesce szaketa, bo przeca bydzie kupa roztomajtych błoznów i uciechy. Możesz deczko rozknótlować binder, ale niy za wiela. I musisz boczyć, iże to jes wiesieli i niy szukej szeslónga, coby sie legnóńć, niy sebuwej szczewików, boś niy w dóma i jesce twoja szwaja ftosik powóniô abo ujzdrzi dziury we fuzeklach i bydziesz miôł gańba i przedrzistane.
Terôzki przijńdzie raja na roztomajte „toasty”. Tu musisz na isto festelnie dôwać pozór, cobyś sie sóm niy zgańbiół i inkszych niy zesrómôł. Po tych wszyjskich ryjdach łod szwigerfatrów, łod ślimtajóncych mamulków i po podziynce łod modych (nó, i po tych poruch szlukach) mogesz coś dlô szpasu i ty pedzieć. Nó ale, niy na tyn przikłôd tak:
– Kaj my terôzki bydymy łajzić, kaj, kiej nasza chopcula sie wydała?
Abo juzaś do tego modego żyniola:
– Nó, tóż witómy łósmego „szwagra” we naszyj ferajnie, bydymy sie mógli szkata na dwa stoły pograć.
A już blank niy idzie pedzieć do tyj co sie wydowo:
– Spómnisz sie jesce Erna, kiej my zawdy tyrali we krzôki na balzamgórce, abo jakech cie brôł na bance we Parku Kultury na piyrszego môja?
Niech cie Pónbóczek bróni! Bo to bóło dôwno a weselnica sómsiôdkóm niy kce wyzdradzić jako jes starô. A i jak mody żyniol bydzie fest nôgły, to cie jesce bez pysk prasknie i zymbska wytrzaśnie. Niy lza tego gôdać, choby wszyjscy, choby to i bóła prôwda. Tyż niy spóminej, coście ze modym pónym na dziyń przed żyniackóm machlowali we „agyncji towarzyskij” abo u modyj Pióntkowyj ze drugigo sztoka.
Mogesz za to pedzieć tak:
– Nó, tóż coby ci sie kamracie dobrze dziôło, a … że dziôło to harmata, to coby ci sie dobrze harmaciyło.
Wszyjskie pewnikiym zmiarkujóm, iże to skuli nocy poślubnyj gôdôsz. Bydóm cie mieli za wigyjca, cheba iże bydziesz gôdôł, cobyś ty poradziół modego żyniola we prykolu zastómpić, kiej tyn już niy bydzie poradziół. Tego sie tyż niy gôdô, chocia wszyjskie gynał miarkujóm, iże we ta noc tyn borok wól niy wól niy bydzie wiedziôł na co mu Pónbóczek tyn wichajster we galotach dôł.
Dej tyż pokój wszyjskim starym ciotkóm, wszyjskim zowitkóm, jóngferóm i jesce inkszym krapykóm i niy gôdej:
– Nó, terôzki żeście sie na isto nażarli i jesce ze śtyry rolady wciepliście do neca pod stołym.
A skuli tego, iże terôzki zawdy fajery bajstlujóm we roztomajtych szynkach, gospodach, tyż niy musisz ryceć na côłki karpyntel:
– Ymil, dej pozór i niy wtykej tych widołek do kabzy, bo łóne niy sóm strzybne ino aluminianne.
Jes ci tyż gryfny zwyk, iże tyn, co ta ryjda trzimie, szluknie deczko ze lampusa i rzóńdzi: gorzko, gorzko! A to skuli tego, coby sie modzi kusika dali, niby dlô łosłódy tego côłkigo żywota. Nó ale, tu tyż trza dôwać pozór. Kiej sie już rycy: gorzko, gorzko, to niy bier sie do kusikowania modyj sómsiôdki (staryj tyż niy, bo sie jesce Bóg wiy co sie ubzdô).
Wrôcô sie tyż szykowny zwyk „oczepiny”. Tu chopy musicie uważować coby sie tam niy ryć, bo jedziny chop, to mody pón, kierego wszyjskie dziołchy, co sie go niy doczkały prziwlyc do ółtôrza, pieróm po gracach aże wiónek łozknółtluje ze gowy modyj pani. Jes przi tymu ździebko uciechy, bo idzie grajfnóńć kierô modo dziołcha (tam kaj wy wiycie, a jô rozumia). Ino te już żyniate muszóm to robić tak, coby jejich starô to niy ujzdrzała, bo moge być już na wiesieli chaja.
szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn