Strony a zwjazki
Strony
Postajowaca róla CDU w Sakskej njeńdźe wróćo na historiske korjenje abo zakótwjenje we wěstych miljejach. Běše to najprjedy něhdyši předsyda strony a zwjazkowy kancler Helmut Kohl (CDU), kotryž profilowaše stronu jako najwažnišu podpěrarku zjednoćenja Němskeje, tak přewza tutu rólu pozdźišo prěni ministerski prezident Kurt Biedenkopf (CDU). K tomu přińdźe wot blokoweje strony NDR 1990 přewzata, do dalokeje měry fungowaca a přezcyłna organizaciska struktura.
Najebać woteběranja čłonow w lětach po přewróće móžeše strona při wólbach do krajneho sejma 1994 a 1999 nic jenož wšě direktne mandaty, ale tež w 50 resp. 49 wot 60 wólbnych wokrjesow absolutnu wjetšinu zdobyć. Z wólbami 2004 zhubi wona prěni króć absolutnu wjetšinu a wutwori koaliciju z SPD. SPD załoži hakle w meji 1990 krajny zwjazk a dyrbješe swoju organizacisku strukturu w Sakskej cyle wotnowa natwarić. Při wólbach do krajneho sejma 1994 hišće snadnje před PDS druha najsylniša politiska móc, zhubi SPD z wólbami do krajneho sejma 1999 wjednistwo opozicije w krajnym sejmje na dobro naslědneje strony SED. 2004 dyrbješe SPD znowa najhubjeńši wólbny wuslědk w přirunanju wšěch zwjazkowych krajow znjesć.
Lěwica.PDS (aktualnje: LĚWICA) wuchadźeše w awgusće 1990 ze zjednoćenja třoch něhdyšich wobwodnych organizacijow SED. Wona móžeše swój wólbny wuslědk we wólbach krajneho sejma 2004 porno 1999 wo 1,4 % polěpšić a zaběra nětko w krajnym sejmje wjace hač dwójcy telko mandatow kaž SPD.
W lěće 1990 nastupichu sakscy Zeleni, Demokratija Nětko a Nowy Forum při wólbach do krajneho sejma jenož jako lisćinowy zwjazk. Woni docpěchu tehdom dźesać mandatow. Strona ZWJAZK 90/ZELENI so w Sakskej z tutych třoch organizacijow hakle w septembrje 1991 załoži a přizamkny so w nalěću 1992 zwjazkowej organizaciji. Při wólbach do krajneho sejma 1994 přinošowachu wotšćěpjenja w hibanju za staćanske a wobswětowe prawa bytostnje k tomu, zo Zwjazkowi Zeleni zaćehnjenje do krajneho sejma snadnje misnychu. Tež 1999 njedosahaše za zaćah do Sakskeho krajneho sejma. W lěće 2004 poradźi so z 5,1 % skok so krajneho sejma.
FDP w Sakskej nasta 1990 ze zjednoćenjom Zwjazka swobodnych demokratow (zjednoćeneju blokoweju stronow LDPD a NDPD), spočatk 1990 załoženeje wuchodneje FDP a z Nowym forumom. W tutej konstelaciji poradźi so stronje 1990 zaćah do krajneho sejma, štož pak so jej při slědowacych wólbach do krajneho sejma jasnje njeporadźi. 2004 zaćahny wona z 5,9 % hłosow znowa do krajneho sejma.
NPD, 1990 w Sakskej załožena, přińdźe 2004 prěni króć do Sakskeho krajneho sejma. Wona wotpokazuje po dopóznaćach wustawoweho škita parlamentarisku demokratiju, bu pak demokratisce wolena. Wona steji dale pod wobkedźbowanjom sakskeho wustawoweho škita.
Zwjazk dźěłarnistwow sylni so za solidarisku towaršnosć
Němskemu zwjazkej dźěłarnistwow (DGB) w Swobodnym staće Sakskej přisłuša wosom jednotliwych dźěłarnistwow z něhdźe 300.000 sobustawami. Najwjetše je posłužbowe dźěłarnistwo ver.di z wjace hač 100.000 sobustawami. Dźěłarnistwa zasadźuja so za socialnje sprawnu mjezsobnosć. Tarifowa awtonomija je bytostny zakład socialneje demokratije a wobsedźi wustawowy wuznam. Dźěłarnistwa wojuja w jednanjach z dźěłodawarjemi wo lěpše dźěłowe wuměnjenja, lěpše mzdy a zasłužby, zwjazowace rjadowanja za dźěłowy čas, za wosebite lětne přiražki kaž tež za škit před wupowědźenjom a racionalizowanjom. Wulka syć dźěłarnistwow skića swojim sobustawam podpěru w nimale wšitkich žiwjenskich wobłukach.Tež zwonka wšědneho dźěłoweho dnja móža čłonojo dźěłarnistwa na serwis syće twarić. Dźěłowy a socialny prawnoškit, powołanske dalekubłanja a tež studijne spěchowanja su jenož wurězk z dźěłarniskich nadawkow.
Zwjazki předewzaćelow (staw: awgust 2006)
Tuta powołansko-stawowa organizacija slěduje w Sakskej rozrjadowanje knježerstwowych wobwodow Drježdźany, Lipsk a Kamjenica. Wotpowědnje eksistuja tři Industrijowe a wikowanske komory kaž tež dwě rjemjeslniskej komorje. Zajimy dźěłodawarjow zastupuje Zjednoćenstwo sakskeho hospodarstwa z. t. (VSW), załožene 1998 jako wjerškowa organizacija sakskich dźěłodawarskich a hospodarskich zwjazkow. VSW dźěła jako krajne zastupnistwo Zwjazkoweho zjednoćenstwa němskich dźěładawarskich zwjazkow z. t. (BDA a Zwjazkoweho zwjazka němskeje industrije z. t. (BDI). Předewzaćelski zwjazk Sakska z. t. zastupuje wot 1990 nadbranšowje zajimy swojich sobustawow, wosebje małych a srjedźnych předewzaćow.
pol_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn pol_Latn pol_Latn pol_Latn ces_Latn szl_Latn