Dźens před 200 lětami narodźi so w staromarkowskim Schönhausenje Otto von Bismarck, kiž sta so z najwuznamnišim němskim statnikom 19. lětstotka. Po studiju prawa bě wón wot lěta 1847 zapósłanc w pruskim sejmje.
W rozestajenjach krala Wylema I. z liberalnym byrgarstwom pomjenowa monarch Bismarcka 23. septembra 1862 za ministerskeho prezidenta Pruskeje, štož wosta wón hač do lěta 1890. Zaměr wjetšiny němskeho byrgarstwa – wutworić jednotny narodny kraj bjez Rakuskeje – sčini sej Bismarck za hłowny cil swojeje politiki. Z němsko-danskej wójnu 1864 a z wójnu 1866 přećiwo Rakuskej zjednoći wón němske kraje pod knjejstwom Pruskeje a doby z nimi w lětomaj 1870 a1871 wójnu přećiwo Francoskej, kotruž bě sam naškarał. 18. januara 1871 wuwoła we Versaillesu němske kejžerstwo z pruskim kralom Wylemom I. jako němskim kejžorom. Bismarck bu wšehomócny reichski kancler. 1871 zahaji wón wótry „kulturny bój“ přećiwo stronje Zentrum a katolskej cyrkwi a zawjedźe ciwilne stawnistwa.
szl_Latn szl_Latn