W swojej lětušej dowolowej seriji předstajamy wosoby, kotrež na někajkežkuli wašnje stawizny zachowuja, zo starožitnosće zběraja a je zdźěla zjawnosći spřistupnjeja.
We Łomsku pola Njeswačidła napadnje rjenje hladany štyristronski Panachec statok. 1929 bě so tam Měrćin Panach narodźił. Doma zeznajomi so na 28 hektarow wulkim kuble hižo jako dźěćo z ćežkim ratarskim dźěłom. Tehdy Łomšćenjo tež hišće přewažnje serbowachu. W Njeswačanskej šuli to dowolene njebě. 62lětny syn Manfred je wot njeho lubosć k ratarjenju zdźědźił, byrnjež spočatnje powołanje blidarja nawuknył. Runja nanej wobhladuje wón jako winowatosć, pozdźišim generacijam zachować, kak běchu ratarjo něhdy pola wobdźěłali a skót zastarali, ale tež, kotre nałožki běchu pěstowali.
Busowe njezbožo na awtodróze A 9 z 18 mortwymi je dalšu, derje znatu diskusiju zbudźiło, ludźi, kotřiž při njezbožach sutaja a wobchad haća, čućiwišo chłostać. Redaktorojo SN su so někotrych Serbow za jich měnjenjom prašeli.
Andrea Šmitowa, jednaćelka Radworskeho Šmitec wozydłownistwa: Mam wyše pokuty tym, kotřiž na njezboža sutaja a wobchad haća, za prawe. Wosebje dyrbjeli tych pochłostać, kotřiž wuchowansku šćežku njewutworja. Runje ći maja sej wopačne postupowanje wuwědomić. Tomu móhło sylniše pochłostanje dopomhać. Wěm pak tež, zo hladaja ludźo z refleksa na njezboža.
Měrko Domaška, předsyda zarjadniskeho zwjazka Při Klóšterskej wodźe: Mam krućiše chłostanje za prawe, dokelž tajcy ludźo wohnjowych wobornikow, wuchowanskich sanitetarjow, lěkarjow a dalšich pomocnikow poćežuja. Sym časćišo na awtodróze A 4 po puću. Njewutworja-li šoferojo porjadnu wuchowansku hasku, je ćežko k městnu njezboža dojěć. Sym zasadnje za to, přihladowarjow při njezbožach čućiwje chłostać a jim jězbnu dowolnosć sćazać. Tež chłostanje z jastwom njeměło tabu być.
Wojerecy (SN/mwe). Wojerowska hudźbna šula je so zawčerawšim ze swojimi šulerjemi, wučerjemi, staršimi a přećelemi do zasłuženych lětnich prózdnin rozžohnowała. Z dnjom wotewrjeneje hudźbneje šule chcedźa 12. awgusta nowe šulske lěto zahajić. „Zasadnje je wuwiće pozitiwne, byrnjež ličba šulerjow snadnje woteběrała. Prócujemy so wo nowe kooperacije ze šulemi we Wojerecach a wokolinje. Chcemy po swojich móžnosćach tež přichodnje wšitke přeća nawuknjenja instrumentow spjelnić.“ Tole rjekny 30lětny David Brand, wot lońšeho nawoda swobodneje hudźbneje šule.
Lipšćanske myto spožčene
Lipsk. Lětuše Lipšćanske myto za swobodu a přichod medijow dóstanjetaj Deniz Yücel a Aslı Erdoğan. Tole zdźěla medijowa załožba Lutowarnje dźensa w Lipsku. Myto je 30 000 eurow hódne. Němsko-turkowski žurnalist Deniz Yücel sedźi „teroroweje propagandy“ dla w turkowskim jastwje. Awtorku a publicistku Aslı Erdoğan tam „našćuwanja ludu“ dla tohorunja přesćěhuja.
Wapnuja lěsy
Žitawa. Wot dźensnišeho na sakske lěsy wapno sypaja, zo bychu w nich přiběracemu kisnjenju pódy wobarali. Kaž wobswětowe ministerstwo zdźěla, maja helikoptery cyłkownje 20 000 tonow wapna na 6 600 hektarow lěsa rozdźělić. Tajke naprawy přewjeduja mjeztym wot 1980tych lět. Potrjechene su nimo Rudnych horin a Vogtlanda mjez druhim tež Žitawske horiny.
Zemski wolij a płun namakali
Jedne awto pokradnyli, dwě nic
Budyšin. W nocy na wutoru běchu paduši awtow w Budyskej Strowotnej studni po puću. Z Nageloweje zhubi so slěbrobarbny VW Golf Plus z hamtskim čisłom BZ-MC 277. Hódnotu pjeć lět stareho jězdźidła trochuje jeho wobsedźer na 10 000 eurow. Na Gagarinowej běchu so njeznaći podarmo prócowali VW Golf GTI kaž tež VW Tiguan pokradnyć. Do Golfa drje so woni zadobychu, motor zaswěćić pak so jim njeporadźi. Při tamnym jězdźidle zwrěšćichu skućićeljo hižo na durjach. Přiwšěm nasta na woběmaj wosobowymaj awtomaj cyłkowna wěcna škoda něhdźe 2 000 eurow.
Wokoło jutrow rěčimy wjele wo zajacu. Lětsa wěnujemy dołhowuchačej wjetšu zjawnu kedźbnosć, dokelž je za zwěrjo lěta 2015 pomjenowany. Snano je tón abo tamny při nalětnim wuchodźowanju zajaca wuhladał. Bě pak to woprawdźe zajac abo tola dźiwi nukl?
W Bóščanskej gmejnje mějachmy minjene dny luby wopyt z čěskeje partnerskeje gmejny Srbsko, 35 kilometrow sewjerozapadnje Prahi. Njedźelu we wobłuku folklorneho festiwala běchu naši přećeljo do Chrósćic dojěli. Zhromadnje z nimi wobhladachmy sej swjedźenski ćah a galaprogram kulturnych skupin. Wječor dorosćeni domoj wotjědźechu, dźěći pak wostachu hišće něšto dnjow w swójbach we Łusču, Dobrošicach a Jaseńcy.
Budyšin. Za lětuše lětnje prózdniny ma Budyski Serbski muzej štyri programy w poskitku. Dźěći móža so na dyrdomdejskim wodźenju po měsće wobdźělić abo na kreatiwnej dźěłarničce prózdninske dopomnjenki zhotowić. Dale poskića kostimowu bajkowu hodźinku a program k wustajeńcy „Zbóžny, štóž wěri“. Zajimcy njech přizjewja so pod telefonowym čisłom 03591/270 87 00 abo e-mailnje pod . Poskitki su tež internetnje pod www. sorbisches-museum.de přistupne.
Šulerjo na wuprawje byli
Kulow (AN/SN). 26 šulerjow Kulowskeje wyšeje šule „Korla Awgust Kocor“ je so spočatk tydźenja na wuprawu do čěskeho Libereca podało. Bě to wuznamjenjenje najlěpšich 5. do 9. lětnika. W Liberecu wopytachu woni iQlandia, moderne twarjenje, w kotrymž zeznajomichu so z najwšelakorišimi wobłukami techniki a wědomosće. Tak zaběrachu so z wodu, słónčnej energiju, z lětadłami a roboterami. Po cyłym domje móžachu šulerjo swoje znajomosće w přirodowědnych předmjetach pohłubšić.
Swójbne mjena su přeco zaso zajimawe swědčenja rěče našich prjedownikow. W serbšćinje maja wone wosebitu hódnotu, dokelž pochadźeja z časa, z kotrehož hišće žane pisomne pomniki njewobsedźimy. Kak su naši prjedownicy před wjele lětstotkami myslili a so rěčnje zwuraznili, wo tym nam wone mjena znajmjeńša něšto přeradźeja.
Chcemy so zaso wěnować někotrym serbskim prócowarjam zańdźenosće, kotřiž maja lětsa kulojtu abo połkulojtu róčnicu narodnin abo posmjertnin, a so zamyslić do jich mjenow. Swójbne mjena nastachu často z mjenow powołanjow, kotrež běchu prěni nošerjo mjenow wukonjeli. Tak je to na přikład pola Šewčika, takrjec „małeho šewca“. Jakub Šewčik, rodźeny w Baćonju a farar mjez druhim w Chrósćicach, wěsty čas předsyda Domowiny, předewšěm pak awtor basnjow patriotiskeho charaktera, změje 6. septembra 150. róčnicu narodnin.
Korla Awgust Fiedler, znaty hudźbnik a sobuwuhotowar spěwanskich swjedźenjow, zemrě 16. meje 1917. Swójbne mjeno Fiedler pochadźa tohorunja z mjena powołanja; w tym padźe wšak je wone němskeho pochada, měnjeny je wězo „husler“.
szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn slv_Latn szl_Latn kab_Latn pol_Latn nya_Latn szl_Latn ces_Latn szl_Latn szl_Latn slk_Latn szl_Latn pol_Latn hrv_Latn szl_Latn szl_Latn