Matti
Ullrich
Foto:
A. Pawlikec
Lukas Kornfeind
Foto:
A. Pawlikec
Na lětušim Festiwalu diversity we Łužicy je knježił europski duch młodźiny. Jakub Wowčer je so dweju wobdźělnikow za jeju zaćišćemi prašał.
Matti Ullrich, čłon danskeje mjeńšiny w Němskej: Mi so tu jara derje lubi. Wobdźělu so prěni króć na evenće zwjazka Młodźiny europskich narodnych mjeńšin (MENS). Sym wšak tež hišće nowačk w swojim towarstwje. Njemějach poprawom scyła wulke wočakowanja na festiwal a Serbow. Běch pak hižo wot někotrych staršich čłonow wo Serbach zhonił, a jim je so tež stajnje we Łužicy lubiło, jako běchu před lětami tule na seminarach. Nětko so sam wobdźělam a mam tydźeń za wulkotny. Smy njesměrnje wjele činili, tójšto z wokoliny widźeli a mnohe informacije dóstali, serbsku kulturu zeznali. Sym so pak tež z kulturu druhich tu wobdźělenych skupin bliže rozestajał.
Riike Johannsen překwapja ze swojim wjesołym, wotewrjenym wašnjom. Ručež so z njej rozmołwješ, maš zaćišć, zo jej sympatija ludźi přilětuje. Wona rady wo swojich myslach powěda, stajnje z pozadkom a přeswědčenjom, zo je derje, być čłon mjeńšiny w Němskej. Na wikach wuměny na Budyskich Žitnych wikach staješe wona wopytowarjam kwisowe prašenja, při čimž dóndźe k mnohim rozmowłam.
W Bukecach a wokolinje rozšěri so tele dny zrudźaca powěsć: Swěrny čłon Bukečanskeje Domowinskeje skupiny a serbski wučer na wuměnku Feliks Wowčer njeje hižo mjez nami. Zhubimy swěrneho a spušćomneho čłona našeje Domowinskeje skupiny. Mnohe lěta skutkowaše wón aktiwnje jako čłon předsydstwa Budyskeje župy „Jan Arnošt Smoler“. 22. julija nastupi swój posledni puć tule na zemi – runje tři dny do swojich 84. narodnin. Wón zawostaji mandźelsku, tři dźowki a štyri wnučki.
25. julija 1931 w Zdźěri rodźeny Feliks Wowčer bě přistajeny Domowiny a dźěłaše pozdźišo něšto lět w hórniskim předewzaću Wismut, doniž njepoda so na studij wučerstwa. Jako pedagoga wěnowaše so połnje serbskemu žiwjenju w Bukecach. Tři lětdźesatki skutkowaše jako serbski zapósłanc a čłon gmejnskeje rady a bě wjacore lěta tež zastupowacy wjesnjanosta. Wosebje zasadźowaše so za serbske žiwjenje, wobkedźbowaše pak wuwiće w gmejnje z kritiskim wóčkom. Často běše na wsach komuny po puću, zo by z fotami žiwjenje w Bukečanskej gmejnje dokumentował. Słowo a skutk tworještej w bywšim wučerju jednotu.
Spěšnje roznjese so minjeny kónc tydźenja w Delanach powěsć, zo je w starobje 75 lět po sćerpnje znjesenej chorosći sobuzałožer a wjelelětny spěwar Serbskeho muskeho chóra Delany Gerat Šołta na prawdu Božu wotešoł.
Narodźił bě so Gerat jako štwórty hólc Šołćic mandźelskimaj Jakubej a Herće 31. decembra 1939 w Šunowje. Staršej běštaj skromnaj a wjesołaj čłowjekaj, štož so tež na Gerata přenjese. W Šołćic dobrej stwě zwučowachu často dźiwadło, kehelowachu z kulu na powjazu, hrajachu blidotenis, dźěći wuknjechu karty placać a w zymje tam chošća wjazachu. A wězo je při wšitkich aktiwitach serbski ludowy spěw stajnje wažnu rólu hrał, a Gerat Šołta stupaše hižo wot młodych lět po tychle šćežkach. Jako so wón 1961 z Marju Šołćic z Koćiny zmandźeli, měješe młody por swoje prěnje bydlenje pola Mikličec. Pozdźišo natwarištaj sej swójski domčk na Křižerskej w Konjecach. Jimaj narodźištaj so synaj Frank a Roland. 1998 je Šołćic swójbje starosćiwa a luba mać zemrěła. Nowy spočatk žiwjenskeje wole nadeńdźe Gerat ze swojej partnerku Móniku Šołćinej z Pěskec.
Pod hesłom „Čerstwy wětřik w Domowinje abo wostanje tola wšitko při starym?“ wotmě so wčera wječor Choćebuske Serbske blido. Zastupowacy jednaćel Domowiny Marcus Kóńcaŕ, kiž je zastojnstwo Haralda Koncaka w měrcu přewzał, bě hłowny hósć.
Choćebuz (GW/SN). „Jako Domowina w Delnjej Łužicy smy w ludźe připóznaći. Kritiske hłosy měrja so na dźěło, nic pak na wosoby. Z tym móžu derje žiwy być“, wotmołwi Marcus Kóńcaŕ na prašenje spisowaćela Jurja Kocha, hač widźi wón podobne konflikty nastupajo Domowinu kaž w Hornjej Łužicy.
Kóńcaŕ chce z Delnjoserbskim gymnazijom wušo hromadźe dźěłać. Tam je mjeztym telko wotchadnikow, kotřiž serbšćinu derje wobknježa, z čehož wurostu nowe nadawki. Předewšěm chce wón młodźinske dźěło rozšěrić.
Choćebuz (HA/SN). Na swojim wčerawšim posedźenju w Choćebuzu zetka so prezidij Domowiny z předsydstwom župy Delnja Łužica, z delnjoserbskimi čłonami zwjazkoweho předsydstwa a z předsydu noweje Rady za serbske naležnosće Braniborskeje Torstenom Makom. W čiłej diskusiji dźěše wo to, kak móhli zhromadne dźěło mjez tymle wažnymi gremijemi polěpšić. Předsyda Domowiny Dawid Statnik podšmórny, zo ma kóždy gremij sam za sebje swoju kompetencu a swoju konkretnu zamołwitosć. Wšitcy wobdźěleni běchu sej přezjedni, zo je spěšna mjezsobna informacija trěbna za spomóžnu komunikaciju. Tež zhromadne wustupowanje a stejišćo při rozrisanju wažnych problemow, kaž na přikład we wobłuku serbskeho šulstwa, stej trěbnej. Hižo wobstejace kooperaciske zrěčenje mjez třěšnym zwjazkom a delnjołužiskej župu je za to dobry přikład. Torsten Mak potwjerdźi, zo trjeba braniborska serbska rada pomoc a podpěru Domowiny.
Konjace sportowe towarstwo Při Klóšterskej wodźe wuhotuje wot 17. do 19. julija w Hórkach šesty mjezynarodny turněr mnohostronskeho jěchanja, jenički swojeho razu we wuchodnej Němskej.
Hórki (AK/SN). Wutrajnosć, přehlad a koncentraciju trjeba mnohostronski jěchar. „Wón dyrbi wurunanje jěchać móc a dresuru runje tak kaž přezpólne jěchanje a skakanske pruwowanja zmištrować“, podšmórnje Bettina Wenderothowa z konjaceho sportoweho towarstwa Při Klóšterskej wodźe. Hižo dołho přihotuje so towarstwo na 6. mjezynarodny turněr mnohostronskich jěcharjow za tydźeń w Hórkach. Něhdźe sto konjacych sportowcow z Němskeje, Pólskeje, Šwicarskeje a Indoneskeje so na narodnych a mjezynarodnych pruwowanjach wobdźěli. Z Frankom Ostholtom z Warendorfa startuje samo bywši olympiski dobyćer.
Nowe połoženje nastupajo plany energijoweho koncerna Vattenfall w Slepjanskej kónčinje je Zwjazkowe předsydstwo Domowiny na wuradźowanju sobotu w Slepom wosebje zaběrało.
Slepo (IN/SN). Zwjazkowe předsydstwo Domowiny njebudźe zasadny problem brunicy w Slepjanskej kónčinje rozrisać móc, přiwšěm chce ludźom pomhać a załožić Łužiski fonds, poskićacy wobydlerjam tak perspektiwy. To je jedyn z wuslědkow sobotneho wuradźowanja zwjazkoweho předsydstwa w Slepom, na kotrymž bě hłowna tema nowa situacija wokoło koncerna Vattenfall. Najaktualniše powěsće wo wupowědźenjach zrěčenjow z firmami, kotrež mějachu nadawki za jamu Wochozy II, pokazuja, kak palaca tema je.
Wojerecy (UH/SN). Za šulerjow 4. lětnika, kotřiž wuknu serbšćinu jako cuzu rěč, wuhotuje Domowinska župa „Jan Arnošt Smoler“ Budyšin přeco na kóncu šulskeho lěta wosebitu překwapjenku. Tak bě župa hižo druhe lěto z hosćom Wojerowskeje dźěćaceje a młodźinskeje farmy w nošerstwje Křesćansko-socialneho kubłanskeho skutka.
Tak pohosći farma tež dźensa dopołdnja 45 zakładnych šulerjow z Hućiny, Barta, Bukec, Wulkeje Dubrawy a Rakec, kotrychž přewodźachu wučerki za serbšćinu kaž tež někotre maćerje. Zo by so wulět za holcy a hólcow tež wobsahowje wudanił, je sej nawodnica farmy Liane Semjank ze swojimi sobudźěłaćerjemi wosebitu čaru po pjeć stacijach wumysliła. Rjadownje móžachu so tam wuměnjeć. Šulerjam předstajichu tak teren farmy ze wšitkimi zwěrjatami, w hornčerni móžachu sami hornčerić, mějachu składnosć, na farmowym konje Stelli jěchać a polěpšichu swoje serbskorěčne znajomosće při hrě z memory-kartkami, na kotrychž su serbske nałožki a powěsćowe figury widźeć.
Pětš Petrik, projektowy sobudźěłaćer Domowiny, wabi tuchwilu čłonow towarstwa a přećelow serbskeje rěče a kultury, załožić Serbske blido we Wojerecach. Jeho zaměr je žiwjenje serbskeho naroda zachować, je pisaniše sčinić, serbsku zhromadnosć dožiwić a hajić. Tradicije měli so wědomišo pěstować a zdźěla znowa wotkryć. „Mnoho je so z industri- alizaciju za čas NDR zhubiło. Mamy pak hišće serbskich burow, kotřiž su sej tradicije w pomjatku wobchowali. Serbske blido ma tomu dopomhać, zo so wo tym rěči. Zetkanja maja być medicina přećiwo zabyću a měli posrědkować mjez młodźinu a staršej generaciju“, Pětš Petrik rozłožuje. Wotměje-li so zarjadowanje, měli so wobdźělnicy jeno serbsce rozmołwjeć. Tón, kiž za blidom sedźi, měł serbski narod přeswědčiwje zastupować.
bug_Latn ltz_Latn ind_Latn kac_Latn afr_Latn ind_Latn kac_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn ces_Latn ces_Latn slk_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn ces_Latn