„Bastard Ronaldo!“, steješe sobotu wječor krótko po 1:0 za Portugalsku na šmóratku spřećeleneje Pražanki w Praze. Wona bě sej wjacorych hosći z tu- a wukraja do stolicy Čěskeje na narodniny a tež na hladanje kopańcy přeprosyła. Wotpósłar spočatnje mjenowaneje SMS pak tam na zbožo njebě, tak zo wotběža wječor dosć měrnje.
Spodźiwne, kak so někotři fanojo do hrow europskich mišterstwow (EM) stopnjuja a njewěcownje partije komentuja. Jako docpě Ronaldo za Portugalsku nawjedowanje, pokazowaše časnik hakle 15. min. wot dohromady 90. Móžeš so tola najprjedy hišće raz měrnje do křesła sydnyć a wočaknyć, kak so duel dale wuwije. „Štóž 1:0 nawjeduje, přěhraje“, rěkaše mjenujcy stajnje pola nas dźěći, jako na wjesnych kopanišćach za bulom honjachmy. Runje mjenowane prajidmo je sobotu tež přitrjechiło, wšako přěhra Portugalska po nawjedowanju 1:0 z 2:4.
Wot dźensnišeho płaći nowy wukaz wo škiće před koronawirusom. Wobšěrnje informuje paragraf 19 wo sporće a fitnesowych studijach. Při kotrej incidencnej hódnoće ma so na čo dźiwać a hdy dyrbi hygienowy koncept schwaleny być. Při tajkim mnóstwje přehlad wobchować njeje lochko. Nimo wukaza dyrbja zamołwići tež přeco aktualnu ličbu incidency wokrjesa před wočomaj měć. Po njej so wusměrjeja, što je aktualnje dowolene. A je-li sportowe zarjadowanje w druhim wokrjesu, dyrbja wo tam płaćiwych prawidłach wobhonjeni być.
Što tučasnje we wokrjesu Budyšin płaći? Aktualna sydomdnjowska incidenca leži pod 35 a zmóžnja tuž dalše wolóženja. Tak smědźa na přikład koparki a koparjo wonka trenować, a to bjez testowanja. Jeničce kontaktowe daty maja zawostajić. To samsne płaći za sport z njepołnolětnymi. Za nich stej winowatosć testowanja a napisanja kontakta zběhnjenej. Woni smědźa na čerstwym powětře z maksimalnje 30 wobdźělnikami sportować.
Za dwě njedźeli hotuja so Serbja skónčnje zaso na koparske mišterstwa europskich narodnych mjeńšin europeadu. Tak znajmjeńša bě lońši plan. Přišło pak bě hinak a hačrunjež zdadźa so incidency w zwisku z koronu zaso tajke być, zo hodźi so chutnišo wo wjetšich zarjadowanjach diskutować, dźeržu dalše přesunjenje, mjenujcy na klětu, tež nětko hišće za najmudriši rozsud. Kopańcu pod wěstymi wuměnjenjemi bychu snano tež hižo loni w Korutanskej hrać móhli. Europeada pak je wjace hač jeno za bulom honić, je mjezynarodne kulturne schadźowanje. A to, štož najbóle k tomu słuša, su fanojo, kotřiž spěwaja, rejuja a swój lud reprezentuja.
Katastrofa! To bě moja prěnja mysl, jako zhonich, zo tučasnje najlěpši a najsuwereniši koparski sudnik Manuel Gräfe staroby dla wjac w prěnjej zwjazkowej koparskej lize Němskeje sudźić njesmě. Horco běchu w minjenych tydźenjach wo tym diskutowali, a nimale wšitcy měnja, zo je tele prawidło wulki kał. Jenož zamołwići Němskeho koparskeho zwjazka dale za tym steja a wobkrućeja prawidło z fluktuaciju – potajkim, zo dyrbja tež nowi sudnicy šansu měć a hry w 1. zwjazkowej lize hwizdać směć: tak na přikład tež Richard Hempel z Großnaundorfa. 23lětny sudnik je w minjenych lětach tajke dobre wukony pokazał, zo je dale a bóle postupował. Wot noweje sezony smě samo hry w 3. zwjazkowej lize sudźić! Móžu sej jara derje předstajić, zo wuhladamy jeho tuž bórze na koparskej beletaži Němskeje. Před lětami hwizdaše wón raz přećelsku hru mjez Sokołom Ralbicy/Hórki a Jednotu Kamjenc. Móžu so hišće jara derje na jeho měrne a njekomplikowane wašnje dopominać.
„My smy dobyli, my smy dobyli ...“ tak drje by wčera nawječor po swjatkownym turněrje w Pěskecach klinčało. By, ale nažel druhi raz za sobu njeje. Cyle wěsće bě to wosebje za wuhotowarjow znowa njezwučena swjatkowna póndźela. Póndźela bjez koparskeho turněra, bjez tysacow přihladowarjow (po słowach dołholětneho komentatora Jurja Matki-seniora), bjez piwoweho woza a bjez wulkeho stana. Je ćežko nastajić teoretiske přemyslowanja, štó drje by sej lětsa pokal wudobył. Wěm jenož, zo so tam wobdźělace mustwa stajnje połnje koncentruja a je za kóždeho přěhračka słaby tróšt, hdyž hakle w třělenju jědnatkow podležiš a wšitcy će tróštuja. Snano by to było zaso raz lěto koparjow z Noweje Wjeski, wšako smy w poslednich lětach dosć dobre wukony docpěli – k cyle wulkemu wuspěchej nažel wjace dosahało njeje. A tu pohladam raz do stawiznow turněra: spočatnje njeběchmy jako wjeska pódla, tola njetraješe dołho a swójbne kontakty wobradźichu nam startowe městno. Podźakowali smy so potom z tym, zo wudobychmy sej na přeco legendarny pokal koparja.
Finalne koła, bój wo postup a zestup, pražena kołbaska a čerstwe napoje na kromje bliskich hrajnišćow za přihladowarjow přeco hišće móžne a dowolene njejsu. Poprawom wočakowach, zo móžu so kónc apryla, spočatk meje jako kopar kaž tež sudnik zaso na hrajnišćo wróćić. Znatych přičin dla to bohužel móžno njebě. Trochu mje tróštuje, zo móža znajmjeńša dźěći w skupinkach trenować. W Drježdźanskim sportowym kompleksu „Ostra“ su prawidłownje tři kumštne trawniki derje wobsadźene. Tam dźěći z połnej paru wokoło kehelkow šuskaja a za bulom honja. Wězo so prašach, hač je to wšo docyła dowolene. W zakonskich łopjenach je prawidłownje w krótkim času rozjasnjene, što směš a što nic. Jako přihladowar naprašowach so přitomnych staršich, ale tež trenarjow. Wotmołwy běchu rozdźělne. Najčasćišo zhonich, zo so starši na trenarja spušćeja. Trenarjo mi prajachu, zo sami často njewědźachu, što je dowolene a što nic. Přiwšěm je rjenje, zo docyła zaso dźěćace mustwa sportuja. Móžu pak sej derje předstajić, zo towarstwa sobustawow zhubjeja.
Njeje runjewon lochko sportowu kolumnu z regionalnym poćahom pisać, hdyž so na tym polu ničo dale njestawa. Jako njedawno zwuraznich, zo přeco hišće za kmanej temu pytam, da bu mi radźene: „Pisaj no zaso raz něšto wo biljardźe!“ Derje ...
Hdyž myslu na swój lubowany sport z kijom a kulemi na módrym (abo zelenym) rubje, da mam aktualnje dwě sylnej začući – zawisć a njesćerpnosć! Wěm wšak, zo njejstej to najchwalobnišej čłowjeskej kajkosći. Nichtó rady njepřiznawa, zo so jemu njelubi, hdyž móže sej susod wjetše a spěšniše awto dowolić, abo hdyž je přećiwne mustwo zaso raz dobyło, „hačkuli poprawom lěpše njebě a je jenož wot rozsudow sudnika profitowało“.
W krizowych časach so zawisć ćim husćišo pokazuje. Tež pola mje, a to na Wulku Britanisku. Čehodla? Nic zo mam jeje brexit za zasadnje wulkotnu ideju. Ale runje z nim su sej Britojo w boju wo šćěpjenske srědki pře koronu njewotwisnosć wot Europskeje unije zdobyli a tak swój šćěpjenski program wjele spěšnišo zwoprawdźić móhli.
Koronapandemija nas dale we wšědnym žiwjenju přewodźa – hač doma w swójbnym kruhu, hač mjez přećelemi, na dźěle, w sporće abo prosće w zahrodce ze susodom. Tema je přeco aktualna a wuskutkuje dale horce diskusije w ludnosći. Wšelakore měnjenja a rozdźělne hladanišća su w tym nastupanju trěbne, zo bychu zamołwići konstruktiwne wupuće z krizy namakali. Diskusije a mjezsobna wuměna myslow pak dyrbja so na fairnej runinje a w ramiku aktualnych zakonjow wotměć. Při tym pak paruju pola někotrych prosće česćownosć a mjezsobny respekt. Smy sebi zawěsće wšitcy přezjedni, zo nas pandemija a škitne naprawy dale a bóle poćežuja a zo chcemy cyle jednorje zaso normalnje žiwi być. We wobćežnej situaciji pak nam docyła njepomha, zo so mjez sobu hišće kołwrótniši činimy.
To běše spěšny a krótki són zašły tydźeń. Hišće před sydom dnjemi rěkaše, zo budźe bórze super league wutworjena, a to z někotrymi z najlěpšich mustwow Europy. Štyri dny pozdźišo plan zaso cofnychu, po tym zo běchu fanojo protestowali a funkcionarojo ze wšěmi móžnymi pokutami hrozyli. Bě to płomješko za medije, zo by so tež kopańca zaso jónu we wšěch kanalach jewiła? Abo běše to tola dozrawjena ideja? To sej njemyslu. Hačrunjež bě hižo dlěje rěč wo tajkej lize zwonka krajnych ligow, běše koncept wšo druhe hač zrały: Předwidźane bě 15 mustwow, kotrež bychu zasadnje pódla byli, a pjeć dalšich, kiž móhli so kóžde lěto kwalifikować. Najprjedy pak z toho ničo njebudźe. Snano tež lěpje tak. Přiwšěm to jenož negatiwnje njewidźu. Wězo chcychu towarstwa móc Europskeho koparskeho zwjazka (UEFA) nadběhować a wšitko same zwičnić a sej dochody rozdźěleć. Snano tónle impuls dosaha, zo sej nětko UEFA a snano tež swětowy zwjazk FIFA rozdźělenje dochodow hišće raz dokładnje přemyslitej.
W sportowej kolumnje tydźenja zaběraše so Tomaš Faska z jara zajimawej temu we wobłuku tak mjenowanych muskich sportowych družin, w kotrychž so dźeń a wjace žonow wubědźuje. Měnju wšak, zo je wuraz „muskeho“ sporta zestarjeny a njewotpowěduje aktualnej situaciji. Snano njejsu wukony žonow a muži w kóždej disciplinje přirunajomne, štož ma předewšěm anatomiske přičiny. Tohodla wubědźuja so žony a mužojo zwjetša w separatnych družinach sporta. Mamy pak tež přikłady, hdźež wobaj splahaj mjez sobu wo dobyće wojujetaj. A tu smy zaso w motorsporće.
Nimo naspomnjeneje Ellen Lohr je wjele dalšich žonow, wosebje tež němskeho pochada, kotrež móhli tu mjenować. Tak sportowče hižo w jara młodych lětach, na přikład w kartowym sporće, spěchuja, zo so hižo wosomlětne holcy wo němske mišterstwa w kategoriji bambinije wubědźuja. Zajimowanym holcam móžu jenož poručić, so zhromadnje ze staršimaj wo wotpowědnych poskitkach wobhonić. Jedna tajka dobra adresa je kartowa čara we Łazu.
ces_Latn slv_Latn szl_Latn szl_Latn hrv_Latn szl_Latn szl_Latn ces_Latn pol_Latn slk_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn