Wótegrono na Jurija Kocha (Nowy Casnik 12.04.2017)1
„Lazowarski list“ Jurija Kocha jo zachopjeńk diskusije, ak som se žycył. Doma se cesto wulicujomej, co jo góršej: ta realnosocialistiska diktatura abo diktatura kapitala. Wótegrono se wě njamamej.
Zachadnosć njejo daniž njaboga, daniž zajźona. „Musymy wěźeś, wótkul pśiźomy, gaž comy wěźeś, chto smy. Njejsmy jano my sami. Smy teke naš póchad“, groni Fulbert Steffensky2. Serbski se jadnorje pšašamy, ceje sy ty.
Jo mě luto, až som napisał we swójom komentarje „Wujadnanje“, až móžomy wšo „dodiskutěrowaś”. To njejo móžne. Jurij Koch jo z pšawom pokazał na jadnu fasetu serbskego žywjenja w DDR. Na kaki part wšak móžomy interpretěrowaś take wuspěchy, kótarež nalicyjo? Pjerwjej smy měli w pśisamem kuždyckem wjasku konsum. Groni to, až zastaranje ze žywidłami jo lěpjej było? Pšašanje toś wóstanjo, lěc licba serbskich fararjow cora a źinsa jo napšawdu zwězana z politiskim systemom. DDR njejo měła zajm na wukubłanje serbskich fararjow. Pśeto jo był wliw wěru hyšći mócnjejšy ako politiske indoktriněrowanje wó wóteměranju nabóžniny. Dialektika jo, až źinsa bźez togo indoktriněrowanja cerkwja grajo bóžko mjeńšy a mjeńšy rolu. Njewěm, lěc to jo jano zawina kapitala. Ecclesia semper reformanda – to njejo wót Mjertyna Luthera, ale pśeliš reformatoriska sada wót něntejšnego bamža w Romje: Cerkwja musy se změnjaś.
Som wobjadny z J. Kochom, až dejmy glědaś na wšakorake aspekty. Drugu fasetu DDR wopisujo citat z Pratyje 1977 wó Chóśebuzu ako centrum wugla a energije: „Wumjenjenje za dalšne wuwiśe … běšo stawnje lěpše zastaranje z wuglom, což jo było možno pśez nowozałoženje brunicowych jamow … Lěcrownož se pśez take projekty teke serbske wjaski zgubichu, tak su Serby pśez kšute doźaržanje principijow leninskeje narodnostneje politiki toś te napšawy zrozměli. … z tym połožy se fundament za pomały pśechod ku komunizmoju w DDR.“3
Tu wašnju pśechoda ku komunizmoju jo diktatura kapitala wjelgin rada pśewzeła. Pšawje maśo, Jurij Koch, musymy wšykne take diktatury kritiski wobglědowaś.
Komentar w Nowem Casniku 2017-05-03.
Bildka: briket, CC BY-SA 3.0.
- J. Koch: Teke ta faseta njedej pód blido padnuś. Nowy Casnik 2017-04-12 ↩
- F. Steffensky: Lassen und nicht im Stich lassen. Momente einer interreligiösen Grammatik. (2017-07-01) ↩
- H. Rohde, F. Libo: Něga chuda agrarna krajina – zěnsa centrum wugla a energije. Serbska pratyja 1977, s. 89. ↩
pol_Latn slv_Latn ces_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn nob_Latn pap_Latn deu_Latn szl_Latn