SPORT TO ZDROWIE
czyli plusy gimnastyki
Po tyj mojyj wizycie u dochtora zaczoł żech myśleć o tyj
gimastyce, co mi o niyj dochtor godoł. Za młodu to sie grało i w
fuzbal, i w siatka. Jak żech sie ożyniył, trza było izby do nos
przyrychtować. Potym dziecka były małe. Cały czos robota, a po
robocie zaś robota w doma. I tak na szport niy stykało czasu.
Żeby niy scyganić, to w robocie jakiś czas tyż uprawioł żech
sport. Wiycie, za komuny to ta robota wyglondała tak jak wyglondała.
No i czasami to my pół szychty niy mieli co robić, bo materiału niy
przywieźli. Wtedy postawiylimy na szport i zaczylimy grać w szkata.
Czasym to i na trzi stoliki (po prowdzie to my grali na deskach). Ale
kto umiy grać, to wiy, że ten szport umiy wciongnonć. I wciongo.
Gralimy na piyniondze. Ale niy tam na jakieś wielkie piniondze, jak to
słyszoł żech, że grajom w pokera. My grali na drobne. Tak że to za
dużo ani wygrać, ani przegrać sie niy dało. I tak my trynowali tyn
szport, aż sie tyn przewrot w Polsce zrobiył. Potym, to niy wiedzieć
czymu, ale towaru już niy brakowało i grać my przestali, bo niy było
kiedy. Dzisioj to mało co pamiyntom z tego szkata i pewnikiem kożdy
bajtel by mie ogroł. No to niy grom.
Ale po tym, co dochtor mi pedzioł, tyn mój magnes w środku, co
kiedyś żech wom o niym godoł, zaczoł przyciągać do mie
sportowcow.
Stoja se tak kiedyś wieczór przy płocie. Zaglondom na droga
i widza, tak dość daleko, od Uchylska, trzi babskie głowy. Ciekawe
53
12 Opowieści Starego Bugle z Gorzyc
kaj tyż teraz sie baby wybrały? – myśla.
Ciekawy stoja dali. Im som bliży, tym wiyncy widza. Pooblykane w
owerole, w rynkach jakieś kije. Tak miyndzy płotami, to jo widzioł ino
głowy i jak tymi kijami machały. Cóż to sie robi, se myśla. Śniegu niy
ma, a tu kobiyty na narty sie wybrały? Jeszcze bardzi mie to
zaciekawiyło. Jakie to tyż som te narty, co śniegu niy potrzebujom?
One coroz bliży. Jo coroz ciekawszy. Ale patrza, a one żodnych
nart na nogach niy mają. Idom piechty, kijami wywijajom jakby nigdy
nic i jak to baby jeszcze po drodze coś tam pytlujom. To one chyba
tak zagodane, że ktoś im musioł te narty buchnonć, a one nawet
tego niy zauważyły!
Już chciołech na nie zawołać, ale se myśla, co sie byda miyszoł.
Potym na milicja mie bydom wołać. Jak niy uważajom, to same som
se winne.
Ida do Maryjki i godom:
– Maryjka, niy uwierzysz coch widzioł!
– Jak tak godosz, to pewnikiem niy uwierza.
– Ty sie lepiej spytej, coch widzioł.
– No to, coś widzioł?
– Stoja przy płocie, a tu trzi kobity, od Uchylska, na nartach…
– Latym na nartach?
– A widzisz, tyż mie to zdziwiyło, bo one niby na nartach, ale bez
nart. A zadowolone, rozklachane. Z tych nart to im ino kije ostały.
A one jakby nigdy nic przeszły koło mie i poszły dali. Jo se tak myśla,
że te narty to im pewnikiem ktoś buchnoł, a one tego nawet niy
zauważyły.
– Oj Zeflik, Zeflik. To niy narty, ino tako nowo moda na szport.
Chodzi sie z kijkami dlo zdrowia. To sie jakoś nordyk coś tam
nazywo.
– To bez kijow niby mniyj zdrowo? Jo tyle lot na przewóz do
roboty chodziył bez kijów, do kościoła bez kijow, wszyndzie bez kijów
i było źle?
Tyż se wymyślyli! Kiedyś przed sklepami, czy nawet przed
kościołym były sztyndry na rowery. Teraz to pewnikiem powbijajom
hoki, coby szło te kije tam powiesić. Koniec świata! A jak chłopy
zacznom chodzić z takimi kijami do szynku, to farorz zaros bydzie
mioł wiyncy pogrzebów. Bo jak se wypijom, a zacznom tymi kijami
prać po łebach, to niyjeden padnie. Godom wom, koniec świata
blisko.
54
12 Opowieści Starego Bugle z Gorzyc
No ale coś musza z tom gimastykom zrobić, bo drugi roz tych
zaszczyków to se niy umia przedstawić, tak se myśla. Wiym. Niy
byda przeca łaziył po wsi z kijami. Jo potrzebuja chłopskiego sportu.
Fuzbal! Tak jest, to jest dlo mie.
– Maryjka, dochtor mioł prowda z tom gimnastykom. Biera sie za
siebie. A wiysz co to bydzie?
– No co?
– Fuzbal!
– Ty?
– A kto? Ty?
– Pewnyś?
– Pewnych! Fuzbal.
– To oblykej sie i jadymy do sklepu po szczewiki do granio, nowe
batki, koszulka….
– Maryjka! Jo niy godom, że jo byda groł. Jo se pójda na boisko
na mecz! Pooglondać, jak grajom.
– A kaj ta twoja gimnastyka?
– Jak kaj? Tam i nazot pójda piechty.
Na drugi dzyń była sobota i nasi Czorni Gorzice grali mecz. Toch
sie wybroł. Po prowdzie to tyla lot tu miyszkom, ale na meczu nigdy
żech niy był. Tak że anongu wielkiego o tych naszych to niy mom.
Ani jako liga, ani kto tam gro, ani nic. Ale przeca jo niy jest fanatyk,
ino sympatyk, to niy wszystko musza wiedzieć.
Mioł żech trocha stracha. Po tych miszczostwach, co w Polsce
były, to durch o jakichś kibolach w telewizorze godali. Że bijom sie,
gorzoła pijom, z milicjom sie bijom… Ale przeca w Polsce to zawsze
sie z milicjantami biyli i gorzoła piyli. Ci, co to robiyli 30 lot tymu,
nazywają sie to patryjoty, a ci co, to robiom teroz, to kibole. Ciynżko
sie w tym pokapować.
Ale ida se na to boisko i myśla, ciekawe tyż, czy u nos są te
kibole? Bo jakby przyszło co do czego, to jo z tym moim krziżem
nawet lotać gibko niy umia. Ale dochodza tak na to boisko, a tu ino
pora ludzi. Tak z sześciu z jednyj strony boiska, tak z dziesiyńciu po
drugi stronie (tam jest dach i stołki), ale nojwyncy to za bramkom na
schodach. Ida bliży, patrza, a kożdy na tych schodach z kuflym piwa.
Pewnikiym to bydom ci nasi „kibole”, kiey piwo pijom. Nojmłodszy
mioł tak trocha po pindziesiontce, a nojstarszy po siedymdziesiontce.
Myśla se, piwo to może pijom, ale do bitki to oni niy som. Widocznie
nasze milicjanty tyż tak myśleli, bo ani jednego na boisku niy było.
55
12 Opowieści Starego Bugle z Gorzyc
A może jakby w tyj Warszawie tych milicjantów tyla niy było, to tamci
tyż by sie niy biyli? Wypiyli by po piwie i poszli do dom, no bo z kiym
mieliby sie prać. Ale jo sie aż tak niy znom.
Siodłech se na plastykowym stołku. Niy byda przeca siedzioł na
kamiyniu, bo jeszcze wilka dostana. Na schody za bramkom niy było
szans, bo wszystkie schodki zajynte. No i patrza. Nasi, jak żech już
godoł, nazywają sie Czorni (czamu czorni to niy wiem) i mieli
czerwone koszulki (czamu czerwone tyż niy wiem). I tak se lotali.
Ale nojdziwniejsze było coś innego. Niyjak niy szło donść do tego,
kiery jest trynerem. W telewizorze jak sie oglondo, to jest specjalno
ławka, tam chłop w ancugu, łazi cały mecz, macho rynkami, woło
groczy. A tu niy. Tu machoł rynkami i wołoł kożdy.
– Kaj to kopiesz? – woło chłop za mnom.
– A kaj mom kopać? – woło do niego tyn z boiska.
– Podej, podej gibci! – woło chłop koło mie.
– Podowom – woło z boiska.
Jo siedza i sie niy odzywom. Ale nojgorszy był taki jedyn, co
siedzioł dwa stołki koło mie. Upatrzył se chyba jednego takiego
karlusa i durch na niego ryczoł.
– Leć, podej, nazot, niy stoj, rusz sie, baranie!
Tu żech niy zdzierżył. Może to jest taki prawdziwy kibol? – myśla.
Ale niy, on jest za stary. Pytom sie go:
– Czamu tak na tego synka przezywocie? Żeby od baranów go
wołać?
– Dyć to jest mój wnuk, to co przez „pan” mom mu godać?
A trocha poprzezywac niy zawadzi. Bydzie lepiyj groł.
– Jak tak, to rozumia.
Wiyncy żech sie już niy odzywoł, bo w rodzinne sprawy się
miyszać niy chca.
Po prowdzie, to nawet niy wiym, jaki był wynik, bo słońce tak
fajnie grzoło, żech sie trocha zdrzymnył.
Jak żech szedł do dom, to tak żech se myśloł, że mioł recht tyn
nasz dochtor. Trocha gimnastyki i człowiek zaros sie lepi czuje.
Musza robić to czynściyj.
I tym opowiadaniym konczymy.
Chcesz wiyjcyj …………….. kup ksionzka
uzn_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn pol_Latn unk szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn lim_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn unk szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn lij_Latn mos_Latn ces_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn unk szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn quy_Latn