Czym geldujóm feryje – audio
Czym geldujóm feryje….
Nôjsrogszym wertym feryjów, tym, czym nôjbarzij geldujóm feryje, to jes fal, iże cowiek mô feryje łod… myślyniô, łod medikowaniô. Wtynczôs zielaznô logika, cwek luzuje, szlichtuje swoji łoszkliwe kety, stare, festelnie utwôlóne, ugróntowane myśli uwôlniajóm sie i nôjbarzij bali i rozwôżóne, racijónalne myślónki, kiej ino znôjdóm sie we krótkich galotkach, ulygajóm słónycznym mukóm, szrulóm i humóróm. Zabrane, moc pijynżne ludzie wykludzajóm sie kajsik na Bora-Bora, Karaiby lebo na Copacabana, a te chudobniyjsze samtukej nad nasz Bałtyk, do… Egiptu abo łostôwajóm dóma, siedzóm we zegródkach, wandrujóm możno ino do panaziyntkowego Parku Ślónskigo. Latoś bóła i takô możebność, iże cowiek móg naściubić bez pôra lôt deczko betków, zabulić za szykownisty, pierónym tóni ausflug kajsik we Ojropie i… nikaj niy wyjechać, łostać dóma abo kajsik na flugplacu bez pijyndzy, bez wywczasów, bo razinku pôrã dni skorzij zbankrócióło jakiesik rajzybióro. Wiycie! Jô ze mojóm Elzóm wandrowalichmy bez trzidziyści pôra lôt po côłkij Ojropie, bylichmy i na Kubie, i we Africe, ale nigdy by nóm niy prziszło do palicy tropić sie eźli bez cufal „Orbis”, „PTTK” lebo jakisik inkszy Sport Turist” zbankróci. Ale to bóło już dôwno i niyprôwda, jesce za tyj łoszkliwyj „kómuny”. A jak gôdajóm roztomajtyj zorty łoszkliwce: jedzinym rajzybiórym, ftore nigdy samtukej u nôs we Polsce niy zbankróci jes nasz Syjm. Nó cóż: bez feryje gynał jak we tańcowaniu, procno ło samódziylne medikowani, samódziylne myślynie.
Bo bez lato, i my stôwómy sie ważnóm tajlóm tego tyjatru machów, amulytów, prziwyków, cyrymónijów, „bachanaliów” i przidôwków, ftorych u nôs corôzki wiyncyj kajsik ze Karaibów, Tybetu, Móngoliji, Meksiku, Amazóniji lebo jakij Syberyji, i ku tymu ze grobowca modego goldowego faraóna ze Doliny Królów wele Luksoru.
A mie sie sam spómniôł terôzki fal, ło ftorym jô już możno gôwyńdziół, ale kiery mi sam terôzki gynał sztimuje.
Przitrefiyło mi sie to wszyjsko, jakech jesce bakôł we werku. Bółech ci już na isto festelnie usiotany, bółech blank ab, a i leberka już ci tyj mojij „roboty” niy poradziyli szczimać. Uzdołech, co wezna sie jakisik urlałb ale wymiarkowôłech coch wszyjsko – co mi sie przinôleżało – już wykorzystôł i blank do łostatka wybrôłech. Ha, ha! Cosik mi sie zdô, iże bali móm jesce jedyn dziyń (abo i dwa?) na ibrich u dyrechtora wybrany. Pomyślôłech, co nôjgibcij udô mi sie szefa zbałamóńcić, kiej zbajstluja cosik takigo gupigo, iptowatego, iże łón napocznie sie nadymnóm lutować i bydzie miôł dlô mie smiyłowani. Nó, bo przeca jeżech usiotany jak sto diosków, przerobióny i… napoczynô mi łodbijać, napoczynô mi prać na dekel. Przeca to same życie…
Nastympnygo dnia prziszołech do roboty ździebko za wczas. Podziwôłech sie tak naobkoło, badnółech tu i tam i…
Móm! Łodbiółech łod dylinów i we łoka mrziku pofurgnółech jak jaki ptôk ku krónlojchtrowi. Chyciółech ci sie go sztram i wisza ci tak tam na wiyrchu blank przi gipsdece. Wlazuje rajn do izby mój jedyn kamrat, kiery siedziôł zawdy kole mie we biórze, wyprościół sie, łozdziawiół gymba, kiej kuknół na mie (chopie, môsz drzewnianny weźrok abo co?) …
– Trzim pychol! – szeptłóm ci ku niymu kószpiracyjnie. – Rżna ci piźniónygo gupieloka, bo kciôłbych pôrã frajnych dni erbnóńć. Markiyruja ci terôzki fóncla, miarkujesz to? Jeżech byrnóm we krónlojchtrze…
Pôranôście minutków niyskorzij wlazuje szef, mój dyrechtór. Już łod szweli, łod samygo proga bucy takim rubym sznapsbaritónym i pytô sie mie, co jô tyż tam robia na wiyrchu pod samiuśkóm gipsdekóm.
– Jô… jô… pónie dyrechtorze, jô jes… fóncla, jô jes gryfnô byrna! – zapisknółech blank cichuśko z wiyrchu.
– Nó, cóżeś ty Ojgyn? Pofyrtało ci sie cosik we filipie! Weź sie lepszij pôrã dni frajnego, niech ta twoja palica ździebko przijńdzie do sia, łoddychnij deczko w dóma przi twojij staryj, niech cie łóna wyflujguje aże przijńdziesz do sia!
Wdziyńcznie sfurgółech z wiyrchu na dyliny i wartko napoczynóm sie pakówać. Tela, co kóntym łoka widzã, iże mój biórowy kamrat tyż, ale jesce moc gibcij, napoczynô sie pakówać, zbiyrô papióry.
Dyrechtor ździebko znerwówany pytô sie tego mojigo kamrata:
– A ty kaj giździe diosecki?
– Anó, jô tyż pyndaluja do dóm… niy byda sam przeca po ćmoku siedziôł, prôwda?
Nó ale! Lato, feryje to niy ino wywczasy ale i roztomajte cufale, ftore sie przitrefiajóm wszyjskim ludzióm przi tyj latowyj hicy. Możno i taki fal.
– Wiycie – napoczynô swojim przôciółkóm łozprawiać jedna mamzela – joch wybrała sie na srogo balanga ze mojimi kamratami i kamratkami ze roboty. Pedziałach mojimu chopowi, co przijńda nazôd do dóm kajsik kole północki…
– Łobiecuja ci mój roztomiyły, iże pónkt dwanôstô, i ani minutki niyskorzij byda w dóma! – rzykłach chopowi i tela mie widziôł. Ale, impryza ci bóła moc całbrownô! Nôpitki, „drinki”, roztomaje balyty, juzaś nôpitki, juzaś tańcowanie i… jesce wiyncyj sznapsów… nó, godóm wôm, bóło na isto tak ci fajniście, iżech blank przepómniała ło zygôrze, ło godzinie. Kiejech sie wróciyła nazôd do dóm, bóła trzeciô ło rozwidnioku. Wlazuja do pomiyszkaniô, po cichuśku, opaternie łotwiyróm dźwiyrze a sam łorôz słysza ci we antryju ta naszô diosecko, zegzioło kukówka we naszym kukuksurze jak ci razinku terôzki zakukała trzi razy! Kiejech sie spomiarkowała, co mój chop łocuci sie po tym kukaniu, sama dokóńczółach kukać jesce dziewiyńć razy…
– Ja, joch bóła festelnie ze sia kóntyntnô – rzóndzi dalszij baba – rada, iżech chocia festelnie napranô w śtyry dupy, nôgle prziszłach na te idy i ganc ajnfach schrónióła żech sie łod breweryji i cyrkusu ze mojim starym. Wartko tyż żech sie legła do prykola kole mojigo chopecka i samach sie dziwowała jakoch jô ci jes na isto sposobnô i intyligyntnô! Ha, ha…
– Jezdekusie! Aleś ty jes szprymnô i zwyrtnô – rzykły wrółz kamratki.
– Zarôzki z rańca – łozprawiô dalszij ta istno – przi śniôdaniu, mój chop spytôł mie sie ino, kiejech sie wróciyła nazôd ze tyj impryzy do dóm. Rzykłach mu, co tak jekech snochwióła, gynał ło dwanôstyj we nocy. Pónkt ło dwanôstyj mój chopecku!
– Nó i? I co bóło dalszij? – pytajóm kamratki.
– Anó, nôjprzodzij to łón nic niy rzyknół, bali i blank ci łón niy wyglóndôł na podyjzdrzliwygo.
– Łoch, alech jes ci szczysno, jeżech retniyntô… ! – takech se pomyślała i chnet żech i szwajs ze czoła łotarła… A mój chop, tak po jakimsik łoka mrziku kuknół ci tak na mie, pofilowôł deczko i blank prawucko rzknół:
– Wiysz babeczko, muszymy zwekslować, wymiynić tyn nasz zygôr we antryju, tyn nasz kukuksur!
– Jôch ci zbladła do imyntu ze strachu – gôwyndzi dalszij ta mamzela – ale zarôzki pytóm sie go takim użytnim głósym:
– Jaaa, a po jakiymu mój ty roztomiyły! A łón ci na to ze rułóm gôdô:
– Dzisz babeczko! Dzisiôj we nocy, ta zezula zakukała trzi razy, zatym – i to już niy miarkuja jak zdziôłała? – wrzyskła „o kurwa” i juzaś zakukała śtyry razy, zerzigała sie we natryju, zakukała jesce trzi razy, padła na dyliny ze śmiychu… zakukała jesce rółz, nastómpióła na kota, łozburdała nachtiszel we izbie. Zarôzki niyskorzij swalóła sie kole mie we prykolu, zakukała łostani rółz, festelnie smrodlawo pierdła i napoczła ci chyrczeć jak stary łożyrôk!
PRZEKLUDZKA
PRZEKLUDZKA
Jak juz kedys wspominalach, urodziolach sie w miyszkaniu na 3 piyntrze. Jak mi bolo 8 lot, gynal we feryje, przekludziyli my sie do wiynkszego miyszkania jedna chalpa dali. Wlasciwie te dwa domy boly do kupy, mialy jedyn plac, a bramy boly jedna przi drugi. Te domy nolezaly do kopalnie, kaj moj Papa zaczon robic zarozki po wojnie jak prziszol z lagru.
Mialach duzo szpasu przi przekludzce, pomogalach przenosic take leksze klamory, bo meble i ciynzsze rzeczy przenosiyli chopcy z kolegami. Te nowe miyszkanie bolo na piyrszym sztoku i bolo ogromne!
Jak sie wlaziolo przodkym od ulice, to bol taki maly antryjek, z kerego jedne dzwiyrze boly do izby na droga, a druge do izby, z kery wielge okno bolo na plac. Z jedny izby do drugij tyz boly dzwiyrze, tak, ze szlo tyrac dookola bez antryjek. Obie izby boly wielge ok. 30m². Potym, ze ty srodkowy izby ciongnol sie taki duuuugi antryj, na koncu kerego bola wielgo kuchnia. A z kuchnie szlo bez dzwiyrze ze zadku wylyzc na wendetrepy, to boly take kryncone schody, kerymi sie wylaziolo na plac.
We tym drugim antryju boly z prawy strony trzi dzwiyrze: piyrsze do hazla, druge do maly izby i trzecie do bydycimra, kaj bola wieeelgo badywana.
We tym miyszkaniu wszystko bolo jak do wielkoludow: ogromne okna, a te nojwiynksze w tyj izbie w pojszczodku, dzwiyrze boly ponad dwa metry wysoke i jak sie je otwiyralo, to jak wrota na dwie strony, a klamki boly mosiynzne i tak piyknie rzezbione, a dookola gipsdeki bola sztukateria. Nasze meble, kere mieli my na trzecim sztoku nogle sie stracioly w tym ponad 100m² miyszkaniu i trza bolo sie rozejrzec i dokupic nowych. Mie sie ogromnie podobalo te miyszkanie, bo moglach tyrac od okna w ostatnij izbie do kuchnie i nazod.
Miyszkanie bolo wysoke na 3,75 metra. Toz se mozecie przedstawic, jak prziszly swiynta Bozego Narodzynia i my kupowali krizbaum. To bola uciecha! Krizbaum kupowali my do kupy z Pyjtrym, i musiol miec 4 metry, bo jak sie urzlo konsek szpicy i konsek pnia na dole i jak sie go obstrojolo, to bol gynau od zoli do gipsdeki. We piyrsze swiynta musieli my dokupic kulek i graczkow na choinka, bo jak my miyszkali na 3 sztoku, to krizbaumy mieli my male i stowialo sie je na stole i niy trza bolo miec duzo kulek. Kulki trza bolo dokupowac kozdego roku, bo przi strojyniu i potym podczas rozbiyranio krizbauma wiela sie poczaskalo.
We tym miyszkaniu przezywali my bele jake przigody, wyrobiali my tyz wiela sie dalo. My, to znaczy Hanzlik, Pyjter i jo.
Hanzlik kupiol se luk i strzaly. Na boku szranku we srodkowy izbie powiesiol cilszajba na desce, a potym z kuchnie my szczylali z luku. Strzaly lecialy bez colki dugi antryj az do tyj cilszajby. Jak trefioly, to bolo dobrze, ale czasym strzala poleciala jakosik krziwo i trefiola w szrank. No i bola dziura. A zdarzalo sie to przede wszystkim mie. Ale Mama sie wcale niy gorszola, a Papa sie yno smiol.
Potym chopcy kupiyli luftbiksa i tyz szczylali my do takij cilszajby na szranku. Mozecie se przedstawiac, jak tyn szrank wyglondol? Jak nom sie zmierzlo szczylanie, to chopcy zaszpachlowali dziury, pomalowali na biolo colki szrank i nic niy bolo widac.
Jaaa…jo mialach piynciu bracikow, toz robiolach wszystko tak jak chopcy. Nawet ksionzki czytalach do chopcow take, jak: „Winnetou”, „Jezdziec bez glowy”, „Trzej Muszkieterowie”, „Kapitan Blood”, i duzo, duzo inkszych. Pyjter kupowol te wszystke ksionzki, a potym spatrzol taki wielki szrank – biblioteczka i tam je ustawiol. Niy interesowaly mie ksionzki dlo dziolchow take, jak „Ania z zielonego wzgorza”:-)
Wiela z tych ksionzek mom do dzisiej. Czasym keros przeglondom, i w tym momyncie czuja sie, jakby mi bolo 10 – 12 lot.
Piykne wspomniynia!
Na jednym obrozku widzicie mojich kochanych Ojcow (kole 1965 roku), a na drugim som moje braciki i jo (bolo mi dziewiync lot).
Barbara Matusiewicz
Szpital
Szpital
( wiersz z tomiku, w opracowaniu, wierszy szpitalnych )
Franek siedzi na łóżku
nie wstaje bo po co
w głowie u niego zawierucha
mówić nie umie więc wyje
wyje gdy jest głodny
gdy go czasem zaboli
wtedy gdy chce pogadać
i nikt nie zwraca uwagi
mam swoje szpitalne trzydniówki
napatrzę się ludzkiego nieszczęścia
tam wisi kroplówka
tu nieprzytomny leży
krew mu przetaczają na okrągło
nie wstaje już z łóżka
leży ciało a dusza
puka właśnie do nieba bramy
zapachem nie do wytrzymania
wita gangrena
nie chce się wierzyć że z człowieka
może wyjść tyle smrodu
nogi opuścił na podłogę
bandaże sięgają do kolan
trudno się dziwić chłopu
że na własnych nogach
chce maszerować do nieba
wiele się dzieje na oddziale
w czasie mych pobytów trzydniowych
wiec wybaczcie mi bardzo proszę
że unikam widoku – wraku człowieka
Leszek K
Ło tym jak Tilka wybiyrała sie na wywczasy
Ło tym jak Tilka wybiyrała sie na wywczasy
Wybiyro sie frelka Tila
na wywczasy samolotym,
mo lecieć na prziszły tydziyń
do krajow Afryki z LOT-ym.
Do taki daleki rajzy
cołki rok sie szykowała,
a tak to już ze miesionc tymu
srogi kufry pakowała.
Potym baby zawołała
by widzieć ich gupi miny,
jak do kufra se pakuje
klajdow tak ze trzi tuziny.
Badytuchy i zandale,
ze skory nowe trzi taszki,
do tego tak ze trzi huty
gorzołki czystej dwie flaszki.
Jakiś krymy i łolejki
gutalin,grzebiyń i szczotki,
po starce pieszczonek złoty
biżuteryjo łod ciotki.
Jeszcze szlajfki kolorowe
do kufra se wciś kozała,
potym do auta somsiada,
te klamoty powciskała.
Łona sama choć mizerno.
ledwie se ze zadku siadła,
bo ni było dlo ni miejsca
z tego w depresyjo wpadła.
Zamis jechać na lotnisko
do szpitola pojechała,
ło rajzie do ciepłych krajow
bydzie yno spominała.
R.SOBIK
Krzyże
Krzyże
Pośród dróg i ścieżek ludzkiego losu
niczym kamienie pokutne
stoją milczące
A każdy z nich ma swoją historię
pisaną cierpieniem i bólem
ich właścicieli
Te przygarbione ciężarem winy
jak dobry łotr błagalnie proszą
o wybaczenie
Te porzucone na skraju drogi
wzgardzone z nadzieją czekają
żeby je podnieść
I tylko jeden wyprostowany
jaśniejąc głosi chwałę Tego
co zbawił świat
Krzyże …..
R.SOBIK
My dwoje
My dwoje
będziemy się kochać kochać
jak tylko wielka miłość potrafi
zasłonimy okno przed wścibskim księżycem
niech nie będzie zbytnio ciekawy
gwiazdy poprosimy by rankiem
gdy już czas przyjdzie zgasnąć na niebie
otuliły nas srebra poświatą
już pora zasnąć kochankom
gdy słońce wzejdzie na niebie
wysoko ze wyżej nie da rady
wstanę pozostawię miłe objęcia
by przygotować warte ciebie śniadanie
podam je na tacy złotej
kawy tez zrobię pełny kubeczek
na zawsze pragnę zostać twym sługą
Leszek K.
Pomaluj
Pomaluj
mi świat na niebiesko
w najbardziej błękitnym kolorze
zamaluj wojny
falę głodu zamaluj
wszystkim uśmiechy wymaluj
a najpiękniejsze dzieciom
zakochanym – namaluj szczęście
niech się sobą nacieszą
dziadkom – szczęśliwą starość
bez bólu i utraty rozumu
najlepiej wszystko zamaluj
w różowym kolorze nadziei
niech będą różowe uśmiechy
Leszek K.
Troski
DALIJ O MALPCE KASI
DALIJ O MALPCE KASI
Ludzieeee!!! Niy dosc, ze bola msciwo i dycki se znodla pretekst, coby moc kogo uzrac, to bola okropnym zlodziejym! Kradla wszystko co ujrzala!
Papa z bracikami czynsto grali we zogrodzie w szkata. Kozdy miol wele siebie kupka kotlokow. Skonczyli grac i prziszlo do placynio, a tukej zodyn niy mo piniyndzy. Co sie stalo? Jorg sie rozesmiol, lapnol malpica, otwar ji pysk i wyciongnol wszystke drobne. No ale terozki zodyn niy wiedziol, wiela miol. No ja, wszyscy sie smioli, bo przeca karty to tyz bol yno szpas.
Jak kradla swoim, to bolo pol biydy, ale jak brat szol z niom na szpacyr, a tyn baccilus krod babom na drodze z taszow bele co, a chopom do kapsow siyngol i tyz krod, co yno szlo, to Jorgus niyroz musiol przeproszac i sie tlumaczyc, a i tyz zaplacic niyjedna szkoda. Roz baba wylazla od masarza, szla dwa metry przed Jorgym i Kaskom, ta pierona po cichu podleciala i chyciola za koncowka wusztu, potym stanola a baba szla dali. Mozecie sie przedstawic taki obrozek? Szesc abo osiym powionzanych ze sobom wusztow, piyrszy jeszcze w taszy a ostatni w palcach malpy? Jorgus zawolol ta kobiyta, dol ji piniondze na nowe wuszty, a te se musiol zabrac do dom.
Roz byli sie opalac na Dolach. Bolo cieplo i sloneczko swiyciolo, toz takich chyntnych na Doly bolo wiyncy. Kaska skokala po galynziach na dugi lince. Naroz siadla se przi braciku i sie czyms bawi. Tyn sie zdziwiol, ze ona tako grzeczno, bo z tyj strony jom niy znol i pomyslol, eli niy jest choro, i patrzy, a ta juz w akcji. Porwala jakis babie zloto keta i prawie se jom rozrywo. Niy wiadomo, jak ona to ukradla, bo przeca to niy ma tak leko odepnonc keta, kero wisi na czyims karku? I komu jom porwala? Jorg czekol, az sie zrobi larmo i jakos dama bydzie szukac kety. No i jak sie zaczlo, to oddol babie jeji zguba, przeprosiol no i jakos sie sie ta afera lagodnie skonczola.
Kasia rosla, na wodze przibiyrala, bo Oma jom dobrze futrowali, a brat tyz ji dziynnie nosiol maszkety, ale bola coroz bardzij niybezpieczno. Oprocz Jorga wszyscy przed niom mieli strach. Duzyj niy szlo jom czimac i bracik chciol jom oddac do ZOO w Chorzowie. Ale przed tym przijechol do Gliwic cyrkus „ARENA”. Jorg poszol pogodac z derektorym tego cyrkusu, eli by niy chciol malpy za darmo. Tyn tak sceptycznie pojrzol na Jorga, bo kto to za darmo dowo malpa, kero jest wert duzo piniyndzy, ale w koncu jom wzion.
Tak my sie pozbyli „malutkij malpeczki, kero niy urosnie i jest grzeczno”:-)
Na drugi rok do Gliwic zas przijechol cyrkus „ARENA” i Jorg poszol odwiedzic i obejrzec, jako idzie malpce.
Derektor zakludziol go ku wielgij klocie, kaj siedziala Kasia. Bola jeszcze wiynkszo niz przed rokym, a musiala siedziec w pierdlu, bo wszystkich gryzla, niczego sie niy chciala nauczyc, bola frech a ostatnio tak pogryzla derektorowo, ze dostala szmary.
Derektor pedziol, ize ona od malego bola zbestwiono, robiola to, co chciala, bez toz terozki chce byc szefym, przed zodnym niy mo respektu, a jak ktos ji sie sprzeciwi, to gryzie bez litosci.
A bratowka juz nigdy niy zezwolola Jorgusiowi przismyczyc do dom zodnego zwierzoka, nawet chamstra:-)
Na tym obrozku z Jorgusiym Kasia bola jeszcze blank malo.
Barbara Matusiewicz
szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn sot_Latn ast_Latn ast_Latn pol_Latn pol_Latn pol_Latn pol_Latn pol_Latn pol_Latn pol_Latn pol_Latn pol_Latn pol_Latn pol_Latn lus_Latn pol_Latn pol_Latn pol_Latn szl_Latn pol_Latn pol_Latn kin_Latn pol_Latn pol_Latn pol_Latn glg_Latn pol_Latn pol_Latn szl_Latn pol_Latn pol_Latn pol_Latn pol_Latn hun_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn ces_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn als_Latn szl_Latn mri_Latn epo_Latn szl_Latn kin_Latn pol_Latn hrv_Latn slk_Latn pol_Latn szl_Latn pol_Latn pol_Latn pol_Latn pol_Latn pol_Latn pol_Latn pol_Latn pol_Latn pol_Latn pol_Latn pol_Latn pol_Latn pol_Latn pol_Latn pol_Latn pol_Latn pol_Latn pol_Latn pol_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn pol_Latn pol_Latn pol_Latn pol_Latn pol_Latn hrv_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn pol_Latn pol_Latn szl_Latn pol_Latn pol_Latn hun_Latn ces_Latn ces_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn pol_Latn pol_Latn pol_Latn pol_Latn pol_Latn szl_Latn pol_Latn pol_Latn szl_Latn pol_Latn hun_Latn nob_Latn umb_Latn umb_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn sot_Latn