Jutrowne jěchanje
Jutrowne jěchanje je nabožny jutrowny nałožk Serbow w katolskej kónčinje mjez Budyšinom, Kamjencom a Wojerecami. Jutrownu njedźelu hromadźa so muscy křižerjo při wósom katolskich farskich cyrkwjach a w klóštrje Marijina hwězda, zo bychu w formje procesiona a ze žohnowanjom fararja spěwajo poselstwo „Chrystus z mortwych stanył je“ do susodneje wosady donjesli.
Podobne nabožne nałožki eksistuja tež w Starobayerskej a Frankowskej, w Hornjej Šleskej, sewjernej Čěskej (Mikulášovice) a na Morawje.[1]
Křižerjo we ŁužicyWobdźěłać
W hornjołužiskich kónčinach mjez Wojerecami, Kamjencom a Budyšinom přiwabja jutrowne jěchanje kóžde lěto wjele wopytowarjow do regiona. Tuchwilu eksistuja štyri čarow, hdźež so partnerske wosady wopytaja, a jedyn procesion bjez partnera. Tradicionelne čary su:
- Ralbicy–Kulow
- Chrósćicy–Pančicy-Kukow
- Radwor–Baćoń
- Njebjelčicy–Wotrow
- Budyšin–Radwor (bjez wotmołwneho wopyta)
Procesion z Kulowa je jenički, při kotrymž so tež němscy křižerjo wobdźěleja. Radworscy mjez 1776 a 1882 njejěchachu. Wot 1882 hač do załoženja Baćońskeje wosady 1892 podachu so přez Bronjo, Kamjenej, Wulku Dubrawu a Brěmjo do susodneje Zdźěrje. Samo w poslednim wójnskim lěće 1945 jěchachu někotři Kulowscy, Klóšterscy, Chróšćanscy, Njebjelčanscy, Ralbičanscy a Wotrowscy křižerjo do susodneje wosady a buchu při tym wot sowjetskich lětadłow wobkedźbowani.[2]
Dalše jutrownje jěchanje přewjedźe so we Wostrowcu, hdźež wobsteji wot lěta 1628 sem nałožk wusywneho jěchanja mjez Wostrowcom a klóštrom Marijiny doł.[3] Kónc 1990tych lět je so stary nałožk tež w ewangelskej Delnjej Łužicy mjez Cerkwicu a Radyńcom pola Lubnjowa zaso wožiwił.[4]
LičbyWobdźěłać
Kulowski ćah je tradicionelnje najwjetši w Serbach, procesionaj z Budyšina a Baćonja stej najmjeńšej.
W lěće 2020 njewotměchu so koronapandemije dla prěni raz po skoro 500 lětach žane procesiony. 2021 jěchachu zaso skoro tysac křižerjow, časy procesionow so pak njewozjewichu a dla pandemije běchu lědma přihladowarjo wot wonka na městnje.
LiteraturaWobdźěłać
- Alfons Frencl: Křižerjo. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1992
NóžkiWobdźěłać
- ↑ Horst Brindel: Brauchtum: Osterreiten. W: http://www.vfd-bayern.de. VFD-Bayern, 18. Februar 2012, abgerufen am 23. April 2014.
- ↑ Alfons Frencl: Křižerjo. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1992, str. 38
- ↑ Osterreiten und Saatreiterprozession im Kloster St. Marienthal.
- ↑ Osterreiter begeistern in Zerkwitz, Lausitzer Rundschau
- ↑ Křižerska statistika na posol.de
hat_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn nya_Latn bem_Latn cym_Latn ewe_Latn slk_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn pol_Latn ltg_Latn pol_Latn kbp_Latn dan_Latn pol_Latn deu_Latn deu_Latn slv_Latn