Hajko Kozel
“Móc a wutrajnosć so w našim ludu
chowa železna, a strowa mysl
a duch jasny sydli w čerstwym ćěle.”
(Jakub Bart-Ćišinski, “Moje serbske wuznaće”)
Z tutymi słowami našeho najwuznamnišeho wótčinca Jakuba Barta-Ćišinskeho chcu zawodnje na 15. róčnicu Chróšćan zběžka w septembrje spominać.
Protest Serbow přećiwo zawrjenju Chróšćanskeje serbskeje srjedźneje šule bě ze słowami spisowaćela Jurija Kocha najwjetša politiska akcija Serbowkow a Serbow k zakitowanju swojich prawow w poslednich 200 lětach. Chróšćan zběžk bě wotmołwa Serbow na pospyt rozpušćenja serbskeje šulskeje syće. Sakske statne ministerstwo za kultus njeměješe jenož wotpohlad Chróšćan šulu zawrěć, ale tež tři dalše z tehdom šěsć wobstejacych srjedźnych šulow.
Hačrunjež njeje so zawrjenju Chróšćan šule a serbskeje srjedźneje šule w Pančicach zadźěłać móhło, njeje so sakska politika zawěranja šulow – w padźe Radworskeje šule hakle z pomocu sudnistwow – přesadźić móhła. Zmužitym akteram Chróšćan zběžka mamy so dźakować, zo mamy dźensa znajmjeńša štyri serbske wyše šule (do 2013 srjedźne šule) a nic jenož dwě.
Chróšćan zběžk njeje pak jenož slědy w šulskej politice zawostajił: Sebjewědomje Serbow bu skrućene, za to je prócowanje serbskeho towarstwa Stup dale k serbskorěčnym kubłanskim móžnosćam w Drježdźanach dobry přikład. Tola tež zajim na serbskim ludźe a solidarita z nim dóstaštej nowu kwalitu na zwjazkowej kaž tež mjezynarodnej runinje. Stipendije čěskeho knježerstwa za serbskich studentow móžemy jako dokład hódnoćić.
W so runje wotměwacej debaće wo nowelěrowanju šulskeho zakonja dyrbimy konkluzije ze zběžka sćahnyć a analyzować kak daloko wotpowěduje nowela šulskeho zakonja w Sakskej tehdomnišim zakładnym žadanjam a w kajkej měrje so zajimy Serbow docyła wobkedźbuja. Apropos serbske zajimy: budźe angažement serbskich wučerjow wuměnkarjow, kotryž běše wažny stołp Chróšćan zběžka, w přichodźe hłowny zakład našeho šulstwa? Abo chcetej a budźetej Sakska a Braniborska wuměnjenja za womłodźenje serbskeho šulstwa tworić? Zdobom dyrbimy wo impulsach Chróšćan zběžka diskutować, kotrež skutkuja přez hranicy Sakskeje a šulskeje politiki. Jako přikład chcu pokazać na prašenje: Kajke struktury samopostajowanja trjebamy? Sym měnjenja, zo trjebamy tajke struktury, kotrež maja trěbnu demokratisku legitimaciju a z tym tež efektiwnosć za wuchowanje Serbstwa.
Spominanje na Chróšćan zběžk móže tež być žórło za “móc a wutrajnosć w našim ludźe...” Škoda, zo su oficielnje w nadawku serbstwa skutkowacy zastupjerjo na 15. róčnicu Chróšćan zběžka chětro zabyli, hačrunjež su jón tehdy sobu podpěrowali.
lin_Latn pol_Latn ces_Latn szl_Latn hrv_Latn slk_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn bos_Latn