-
Witom wszyskich fascynatow geszichty naszyj okolicy. Po piyrszym odcinku „Wizyty w Toszku” we i-necu miyndzy nami „detektywami” pusciouech jedna zgodywanka zwionzano ze geszichtom Toszka a gynau ze obozym dlo cywili, wojskowych i w tym tysz Zydow ze krajow europyjskich kerzy tam byli w czasie II wojny umieszczone. Konkretnie chodziouo o sprawy zwionzane ze angelskojynzycznymi jyn’cami. Pytanie brzmiauo „jaki titel miala gazetka angelskojynzyczno kero w czasie ostatniyj wojny wydowano boua w Toszku i kedy wydany zostou tam odniyj piyrszy, pamiontkowy numer?”
Jako ze do dzisiej zodyn ze korespondyntow i detektywow historii na te pytanie niy poradziou odpedziec’ bezto postanowiouech odpedziec’ na te pytanie sam. Gazetka ta miaua titel „Tost Times and advertiser” i piyrszy odniyj numer datowany je na 1 VI 1941 roku.
Idzie o geszichcie zwionzanom ze tom gazetkom szkryfnonc’ couko kniga, bo powionzane bouo to ze dziaualnos’ciom instytucji specjlnych propagandowych i tysz je wontek zwionzany ze Cannarisym szefym niymieckyj Abwehr’y. Otoz jak niywszyscy wiedzom hitlerowske Niymcy inicjowauy powstawanie roztomaitych oddziauow SS obcokrajowych ze tak powia. Niykozdy wiy ze i ze zakopian’skich Gorali np taki oddziau Niymcy starali sie zorganizowac (poczytejcie o Goralenvolk) – tak samo i na podobnym etapie zaawansowano boua geszichta bryryjskeyj formacji SS. W tym cylu w Toszku przebywali wielokrotnie znane osobistosci niymiecke i brytyjske po to coby prowadzic’ werbowanie ws’rod jyn’cow toszeckego „szpitala”. Niy byda wymiyniou sam wszyskich znanych personow kere sam w tym synsie przebywaua w toszku, ale spomna o chyba najbardziyj znanyj personie i jednoczesnie najwiyncyj kontrowersjnyj dlo badacz geszichty. Przebywou tu znany i do dzisiej popularny pisarz P.G. Wodehouse, kery miou potym zajmowac’ sie wydowaniym takyj gazety dlo szyrszego kryngu angelskojynzycznego i klery z inicjatywy Cannarisa ze poroma (zresztom niy ino on) wyciongniynty zostou ze lagru we Toszku i przewieziony do Berlina. W Berlinie miyszkali tysz wspomniane czuonki brytyjskyj SS i mieli wszyske swobody i mocka prziwilejow. Wodehouse potym nadawou dlo USA propagandowe audycje radiowe na kere namowiyli go pracowniki Cannarisa. bou on zresztom co niykozdy wiy obywatelym USA – chocioz pochodziou ze W.Brytanii. Wiadomo kere swoje teksty Wodehouse szkryfnou we Toszku, a ze spomniyn’ co niykerzy mozno suyszeli juz znany cytat w kerym opisuje niy ino okolice Toszka, ale i we swoim wybitnym satyrycznym stylu „pyto sie” tak “Wenn das hier Oberschlesien ist, wie muss bloß Unterschlesien sein?”, czyli „Jak to je Wiyrchny S’lonsk, to jak musi wyglondac’ tyn Dolny” („Jeśli to jest Górny Śląsk, to jaki musi być Dolny?” . Tukej syns couki oddowo niymozliwo we wszyskich godka do oddania odpowiednio gra suow, bo „ober” – „unter”, czyli „nad” – „pod”, nawionzuje w inszy satyryczny sam sposob do Dolny Śląsk po niymiecku Niederschlesien.
To ino jedna z naprowdy ciekawych rzeczy zwionzanych ze geszichtom tego mauego miasteczka, bo szuo by tysz np wiela rozprawiac’ i o brunotnych (bronzowych) huzarach kere sam wiela lot stacjonowali i zyniyli ze kobiytami ze Toszka i okolicy. Materiauy na tyn temat przesuouech juz Panu Marianowi i mozno kedys’ cos’ o tym bydzie i dlo widzow „Detektywa historii” we TV Imperium.
ps
brunotne huzary majom tysz wontek zwionzany ze samymi Glywicami.
unk szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn sag_Latn szl_Latn