He, he już dôwnoch ślynczôł jak ci sam być prawym i porzómnym, kiej sóm miarkuja, iże idzie cosik habnóńć, pichnóńć i żôdyn tego niy przifiluje. Na isto, niy piyrszy to już rółz we mojim żywobyciu próbowołech nałónczôs mojich ci tam wywczasów we gorkich krajach pichnóńć cosik ze hotylu. Nó, nó! Niy róbcie takij gupij fresy! Moga sie z kôżdym wetnóńć, iże Wy wszyjske tyż to już kajsik i kiejsik robiyliście. Co tam śleciało do tasi? Przibory tóaliytówe? Badymantel? A możno i lampa ze lampynszyrmym? Kugelszraibrami, abo pisokóma hotylowymi i na papiórze fyrmowym hotylów, mógbych piyńset razy przepisać, na tyn przikłôd, Stary Testamynt. Jednakowóż łostatnio chciołech ci habnóńć takigo modernego „drinka”, sznapsa ze przidowkóma. Niy, niy byda sie wymôwiać, bo hotyl, nikiej ta biblijnô szlanga wodziół mie na pokuszynie pod postacióm „uczciwygo baru” (honesty bar) we dymbiannyj łobkładzinie. Czamu sztramske hotyle ekszperimyntujóm na tyn szimel ze naszymi filipami? Po jakiymu niy moge tam stôć jedyn istny we sztram weście, szynkujóncy ci te nôpitki ze prawygo baru, a niyskorzij kasjyrujóncy nôs na szkandalicny bytrag, tak jak ci to zawdy bywało? Zizdym przeca, kiery ganc ajnfach i do terôzka fajniście fónguje.
Ale niy! Terôzki te moderne gasthauzy muszóm pokazôwać, iże nóm wszyjskim byzuchantóm fest dufajóm. Sómy przeca ludźmi kultóralnymi, wymôgajóncymi, ale i uprzyjmnymi, i moreśnymi byzuchantóma, iże zachowómy sie zawdy jak przinôleżi i zapiszymy we srogim hefcie, buchu, co tyż ci to my we tym hotylu wysłepali, bali kiej ci i zôdyn tego niy sprôwdzôł. Tóż to jakiesik fółglowanie. Nic ci przeca tak niy pobudzô naszygo wnóntrznygo złodziyja, pichoca jak tyn hotylowy bar bez łobsugi, bez bedinóngu. To gynał tak, jak wczepurzić tusto, fetownô łowiycka do klôtki głódnygo lyjwa i pedzieć mu szykownie: ale bydź ty na isto moreśny!
A jednakowóż, blank tak, jak we przipôdku kastli na cajtóngi ze szporkastóm (newspaper honesty box) na banhowach kajsik we naszyj gryfnyj Ojropie. U nôs tyż ci to kajniykaj bajstlowali tela, co stykło dwa dni, coby te kastle byli kajsik ci już we ajzynhandlu, we szrotabladze.
Włôściciyl hotylu biere na sia sroge riziko i łoczekiwô, co nóm tak pochlybi te jejigo spuszczanie sie na nôs, iże wynadgródzymy go telim zuper hónorowym zachowaniym i znojdymy sie moreśnymi. I to ci jes fest dziwoczne, bo przeca wszyjsko inksze, króm tyj gorzôły we izbowym kilszranku, łod lecy jakich ci tam łobrozków na ścianie po tóni kocher i ajnfachowy trokner do wosów, jes ci na fest prziprzóngniynte, przichycóne. Niy jes to bez prziczyny. Poduk roztomajtego rugowaniô hotylowe góście, wszyjske te miyndzynarodowe frice sóm po jednakich pijóndzach werte zaufaniô, spuszczyniô sie na nich, co te ci kleptómany i inksze złodziyje. Kôżdô rzec ruchómô nadowô sie na „pamióntka” ze wywczasów we gorkich dziydzinach – jakisik aszynbecher, zegówecek, rolka szajspapióru, lacie i co tam jesce idzie nojść we tym hotylu.
Ludzie, ftorym by sie ani niy śniół hab we sklepie, w jakisik tam sztrich czujóm, iże muszóm to zrobić razinku we hotylu, we gryfnym latowym gastahauzie. Pisôł ci mi kiejsik jedyn kamrat, iże we Melbourne chyciyli ci kiejsik jednego istnego, kiery ugiboł sie pod wôgóm dwiuch polstrowanych skóróm zesli ze kierymi wylazowôł ze hotylu. Zapytany, co tyż ci to wyrôbiô, łodpedziôł ganc ajnfach: iże biere sie je do dóm, i tela! A mie sie sam terôzki spómniała moja piyrszô rajza na wywczasy do Rumuniji. Bóło to rok po naszym wiesieli jak wykludziyli my sie ze mojóm Elzóm do takij miyjscowości Mangalia. Snami do kupy (jechali my bez śtyrdziyści godzinów cugym i nałónczôs tyj rajzy szło sie mocka dowiedzieć) rajzowało mocka handlyrzy, ftorzi tam smycyli roztomajte mazidła (Nivea, witamina B) i wyrfle bimssztajnów. Kiej już ci prziszło nóm kludzić sie nazôd, a handlyrze côłki swój towôr już cyganóm skalyli, za trzima babami pogzuli dwie – ze miymiecka miyniónc – kamerzofy, izbetne dziołchy, ftore tam bedinowali. Napoczli wrzesceć, iże te trzi nasze polske angyjbery, take ci szlajerojle zachachmynciyli, pichli ze jejich izbów dwa abo trzi taszyntuchy. Po srogim larmie pokôzało sie, co to bóła … prôwda.
Abo inkszy fal. Jechali my z Elzóm ze Wiydnia bez Klagenfurt do Italiji. Tam ci we tym Klagenfurcie zrobiyli my tako cigaretpauza a wszyjske drap pofyrtali do nôjbliższyjszego haźlika. Znodli my taki przi Landhauzie miyndzy Alter Platz i Heiligengeistplatz. Za tyn haźlik trza bóło zabulić dziesiyńć ichnich (wtynczôs) ceskich (groszy) ale znodli sie móndroki, z kierych jedyn wciep do kastli tyn klepok a rest wlazowała za rajóm. Tela, co niy szło ale zawrzić ci za kôżdym dźwiyrzy. Mało rzec a wiela uciychy dlô kôżdego. Nó ale, to bóło dôwno i niyprôwda a terôzki już i tam jes blank inakszij.
Eźli dyć tóż niy sóm łóne, tam we tych hotylach, fółglowate i blank niyrichtik, spuszczajónc sie na nôs ze tóm jejich niywachowanóm gorzôłóm? To prôwda, iże do jakigoś tam mómyntu te dómniymani naszyj prawóści jesce fónguje. Jednakowóż moji podszukónki i badani, sporzóndzóne tak po prôwdzie na mojich włôśnych sznapskamratach, pokazujóm, co już po drugim sznapsie, po „uczciwym drinku” (sznapsie łogromnucnym, bo same’chmy sie go naloli!) te granice naszyj móralnóści robióm sie blank niyłostre i postanowiómy, iże skoro te szelne dupki łobraubrowali nôs na kupa ojro (dôwnij marków abo dularów) za te roztomajte „fistaszki”, erdnuskerny abo inksze kyjkse ze „minibaru”, to ze naszygo zglóndu „sóm nóm winowate” takô ci srogô ichniô „krwawo Maryśka” (Bloody Mary).
Beztóż tyż możno tajymniczo straciyli sie wiynkszóścióm te gryfne cajtóngowe szporkastle (sómech ci take widziôł i we Londynie, i we Heidelbergu, i na tym Franz-Josephbanhof we Wiydniu). Żôl, bo przecamć ludzie jużcić kcóm sie zachowywać porzómnie. Jedyn móndrok-psycholog Richard Wiseman wyfafloł (bóło to we takim cajtóngu „Times”), iże podciepnół ci bół kiejsik na hulicach Edynburga 240 briftasiów ze ftorych chnet poła łostała bezmać łodesłano do „włôściciyli”. Nôjwiyncyj swrôcali takich portomeli, kaj ci byli driny fotografije szykownych dziecek. Szumnie. Ino, co do żôdnygo śnich tyn côłki Wiseman niy wrajziół pijyndzy. Trwórza sie, iże kiejby tak zrobiół, łozposanie badaniô mógło byc blank inksze i niy napôwali by aże takóm wiaróm we ludzkość.
A kiejsik ci, kajsik we dalekij Indonyzji we wszyjskich szulach i urzyndach łozewrzili setkóma „uczciwe kafyje”, coby wyrôbiać u modych ludzi taki zwyk prawości, porzómności. Szło ci jim to blank niy nôjgorzij i żôdnego szkolorza abo sztudynta niy chyciyli na szwindlu i łoszukaństwie. Ale ze przikróścióm stwiyrdzóno, co bez płacyniô brôł roztomajte forszpajzy, maszkyty jedyn taki ci dyrechtor szkoły. Jak idzie ujzdrzić, ludzie ganc ajnfach niy postympujóm aże tak porzómnie, kiej jim sie wydowo, co jich żôdyn niy widzi. Sroge naukowce łorzykli, iże kiejby tak prziklyjbować nad tóm cajtóngowóm szporkastlóm takô fotografijô pôry gryfnych ślypiów, ludzie by trzi razy tela do tych zamelbiksów wciepowali.
Kajsik wyczytołech i taki fal. Rychtowało sie wiesieli Wayne’a Rooneya (to taki fusbalok ze Manchesteru United). Tyn Weyne i jejigo libsta Coleen łogłosiyli skorzij już, co blank niy kcóm łod żôdnego wiesielnika gyszynków, a miast tego proszóm wszyjskich góści jejich impryzy (wôrtyj piyńć milijónów ynglickich funtów), ło przekôzanie darków dlô takigo dzieckowego lazarytu Claire House. Nó, i zgôdnijcie, wiela spojstrzód szejśćdziesiesiyńciuch śtyruch chopa sutło groszym, ciepło pijóndzmi? Côłke śtyrech ludzi! A na liście tych napytanych byzuchantów byli same ino fusbalorze-milijónyry. Nó, yntlich wiela tyż ludzi, ftorzi depcóm na pogrzyb, boczy ło próśbie, coby niy przikludzać kwiôtków, ale blank przepóminô ło drugij – coby dać cosik na inkszy cyl, dobroczynny…Nó, u nôs jesce na fest takij mółdy niy ma.
We tym hotylowym, izbetnym barku bez łoka mrzik czułech szpana, ale zarôzki ślecieli symie wszyjske wóntpliwóści. Eźli ftoś ze łobsugi niy bydzie musiôł za mie zabulić ze swojigo gyhaltu za to coch tam ze mojóm staróm wysłepôł? Eźli niy łodbije sie to na mojim życiu wiycznym (przeca kôżdy kce pójńść do niyba, chocia w nie niy wierzi)? A tak, gôdajónc na prawie, główne moji zmôrtwiynie sprôwôdzało sie do tego: eźli mie przicapnóm abo niy. Udo sie citnóńć abo mie chycóm na cygaństwie?
I na łostatek, te akuratnie zmusióło mie, coby sie wrócić nazôd i richticznie, gynał wypôłnić heft we kierym sie wpisôwało wszyjsko, co cowiek bez te dwa tydnie wysłepoł. Żôdne ci tam wymiarkowanie sprôwki, „poczucie uczciwości”, ino srogachno bojónczka przed blamiyrujóncóm zituacjóm. Miarkuja, iże to jes festelnie żałósne. Wszyjske Wy, zażarte hotylowe langfingery i złodziyje – prosza, wyboczóm mi, Łóni!
I jak ci sam być prawym…
He, he już dôwnoch ślynczôł jak ci sam być prawym i porzómnym, kiej sóm miarkuja, iże idzie cosik habnóńć, pichnóńć i żôdyn tego niy przifiluje. Na isto, niy piyrszy to już rółz we mojim żywobyciu próbowołech nałónczôs mojich ci tam wywczasów we gorkich krajach pichnóńć cosik ze hotylu. Nó, nó! Niy róbcie takij gupij fresy! Moga sie z kôżdym wetnóńć, iże Wy wszyjske tyż to już kajsik i kiejsik robiyliście. Co tam śleciało do tasi? Przibory tóaliytówe? Badymantel? A możno i lampa ze lampynszyrmym? Kugelszraibrami, abo pisokóma hotylowymi i na papiórze fyrmowym hotylów, mógbych piyńset razy przepisać, na tyn przikłôd, Stary Testamynt. Jednakowóż łostatnio chciołech ci habnóńć takigo modernego „drinka”, sznapsa ze przidowkóma. Niy, niy byda sie wymôwiać, bo hotyl, nikiej ta biblijnô szlanga wodziół mie na pokuszynie pod postacióm „uczciwygo baru” (honesty bar) we dymbiannyj łobkładzinie. Czamu sztramske hotyle ekszperimyntujóm na tyn szimel ze naszymi filipami? Po jakiymu niy moge tam stôć jedyn istny we sztram weście, szynkujóncy ci te nôpitki ze prawygo baru, a niyskorzij kasjyrujóncy nôs na szkandalicny bytrag, tak jak ci to zawdy bywało? Zizdym przeca, kiery ganc ajnfach i do terôzka fajniście fónguje.
szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn