Rajza cugiym do Rzeszowa… – audio
Rajza cugiym do Rzeszowa…
Wiycie, jô tak lecy kedy sznupia po tym modernym internecu (chnet choby jaki iptowaty modziok, a niy stary knaker) i znodech ci tam rółzczasu jedyn fajnisty kónsek, bezmać samego Leona Wyrwicza, szauszpilera i wigyjca, kiery spisôł ze pamiyńci inkszy wicman Jerzy Ofierski mianowany sołtysym Kierdziołkiym i dôł go Aleksandrowi Siwiakowi (Hamiltonowi) hamerikóńskimu wicmanowi, ftory juzaś szkryflô do „Wiadomości Polonijnych” we Hamerice. I tym tuplym, jô terôzki rzykna to wszyjsko po naszymu, coby i samtyjsze mógli sie z tego, blank starego kónska pośmiôć. A szło to jakosik tak:
Nó, panoczku… jada ci kiejsik ku mojij tancie Byndziuchowyj, ze Krakowa do Rzeszowa. Przilazuja na bansztajg… cheba bez dwa tysiónce ludzi, cie pierón szczelół… wlazuja rajn do kupyju. Siedziół ci już driny taki jedyn istny i gôdô:
– Kaj sie ryjesz łoszkliwcu?
Nó, dyć żysz, przecamć jô sie tam nikaj niy ryja… ino kca jechać do Rzeszowa… Stanółech sie, i styrca. Tyn cug ale tyż ciyngiym jesce stoji…. Nó, tóż gôdóm do jednego frica, co tam już siedziôł:
– A bylibyście panoczku taki moreśny i deczko byś sie pón chibnół, toch i jô sie możno na jednym półrzitku zicnół…
A łón mi na to:
– Dziepiyro jake trzi godziny panoczku styrcycie i już kcelibyście sie na ta swoja rubo rzić siednóńć?
Pónknół sie deczko, jô sie siupnół i siedza…. Śtyry godziny już tyn cug stoji… to te tameszne pasażyry sebuli szczewiki… fuzekle i suszóm je na fachu. Nó, tóż jô tak zaziyróm i na łostatku rzóndza:
– Panoczku! A bydóm tak dobrzi i syjmnóm łóni te fuzekle znad mojij gowy… bo pierónym mi sam capi…
Tyn, co wele mie siedziôł rzyknół mi, iże kiej i jô byda tak jechôł łoziym dni, to tyż byda ściepowôł zoki i tyż byda je suszół…
Piyńć godzin śleciało a cug ani w te ani we fte… Kukóm tak, a po bansztajgu wandruje taki jedyn kasper we cerwiónyj mycce, kaszkeciôrz, banforsztejer. Podlazuja ku łoknu, kca te łokno łozewrzić a łorôz tyn, co kole łokna siedziôł pytô sie mie fałesznie:
– Co? Bydziesz pón te łokno łotwiyrôł, niy widzisz pón, iże szyby niy ma?
Nó, tóż pytóm sie tego kaszkeciôrza na bansztajgu:
– Panoczku, a bydóm tak dobrzi i rzyknóm mi kiej yntlich tyn cug sztartnie?
– A… a… e… cholera go wiy! – łodrzykô mi łón.
Nó, gynał chop informiyruje… cowiek zarôzki miarkuje czego sie dziyrżić… Szejść godzin a cug jak stôł, tak styrcy…. Ale przilazła jedna yma… we takim dzieckowym zegówku dziecio prziniysła… Ludzie moje roztomiyłe! Dwa tysiónce ludzi we tym cugu a łóna na doczkaniu, na szlag ku mie:
– Bydóm tak dobrzi panoczku i ździebko sie chibnóm… a jô se sam siedna.
– Babo! Dwa tysiónce ludzi a paniczka ino mie znodła. – łodrzykóm podwiyl co moreśnie. – Możno kieryś ze tych sam chopów potrzimô wóm te dziecio…
Tyn fric, ftory siedziôł blank przi łoknie zarôzki z pyskym ku mie:
– Niych łóni panoczku niy bydóm taki frechowny… widzóm łóni panoczku, iże kobita ze dzieciym na ryncach… pociś sie pón ździebko, pónknij sie chopie… niech sie babeczka zicnie…
Nó, tóż tyż terôzki baba siedzi… jô cupia… siedym godzin śleciało… tyn cug sztartnół, puściół sie… I tak jak my dugo stôli, tak terôzki… chnet dobrze jechali. Już na drugi dziyń przijechali my do… na nastympnô stacyjô… dojyżdżómy do drugigo banhowu, a ta łoszkliwô mamzela zarôzki ku mie:
– Bółbyś pón tak uprzyjmny i poszôł by pón mie do tyjki po mlyko dlô mojigo bajtla…
– A cóżeś sie babo tak dó mie prziflostrowała? – rzykóm już taki deczko znerwowany. – Możno ftoryś ze tych friców przi dźwiyrzach hopnie…
Tyn, co wele łokna siedziôł juzaś piyrszy sie łodzywô:
– Niy widzisz pón, iże my wszyjske sómy bez fuzekli!
Możno i jô sebleka fuzekle… poszołech do tyjki, a tam ciżba jak sto diosków…
– Bylibyście paniczkô takô dobrô i dalibyście mi flaszecka mlyka? – gôdóm moreśnie ku bufetowyj.
– Mlyka niy ma panoczku! – łodrzykô mi łóna. – Jes ino wuszt.
Nó, tóż wrôcóm sie nazôd do kupyju nó i gôdóm babie, co mlyka niy ma ale jes wuszt…
– Cóżeś pón łogup, dostaliście panoczku do gowy, abo co? – baba jak niy wrzesknie na mie. – Synecek mô dziepiyro piyńć miesiyncy, a jô mu byda dôwać wuszt do jôdła?
A jô, do sto pierónów wiym, co potrza takimu najduchowi? Dojyżdżmy do nastympnyj stacyji, a ta diosecko mamzela juzaś ku mie:
– Jô wóm panoczku pokôża, iże jô na tym banhowie dostana mlyko!
– Nic mi babo niy pokazuj! – łodrzykóm. – Jô już gynał miarkuja, ło co wóm sie paniczko rozłajzi! Pewnikiym bydziecie kcieli, cobych to jô wóm te dziecio potrzimôł… Dwa tysiónce ludzi we cugu a wy paniczko ino ku mie! Ku mie… możno tyn, co siedzi bez fuzekli bydzie móg potrzimać tego łoszkliwego bajtla?
A tyn, co wele łokna zicnół juzaś rzóńdzi:
– Panoczku! A niy być pón taki łoklany jak stary hazok. Łopatrowôłeś sie pón tóm babeczkóm bez côłkô noc, tóż tyż terôzki panoczku potrzimejcie te jeji dziycio…
Tela ino, co jô blank niy móm rôd, niy ciyrpia dziecek… Łóna wylazła…. jô łostôłech ze tym pierónowym najduchym. I jak na kôżdyj stacyji cug stôł trzi, śtyry godziny, tak terôzki na doczkaniu sztartnół, puściół sie dalszij. Śpikol wrzescy, tyn chop wele łokna z pyskiym ku mie:
– A dejżysz mu cosik cowieku, niych sie tak niy drzi!
Ło sto pierónów! Co jô mu móm dać… Szibnółech deczko szlabikôrz mojigo szaketa. Łorôz czuja, iże móm blank mokro na rynkowie, zdrowy jak sto diosków tyn synecek… dobrze, coch mu niy dôł tego wusztu. Przikludziylichmy sie do Rzeszowa… Wylazuja na bansztajg i tak se medikuja, cóż jô tyż zrobia ze tym śpikolym. Do hilfki go niy łoddóm, boć przecamć niy ma repatrijant jaki… Łorôz zaziyróm, a sam na tym bansztajgu styrcy jedna istnô pôra… jedyn karlus… i takô jedna freliczka. Podłajża ku niym i tak opaternie gôdóm:
– Móżno by mi łóni deczko hilfli i potrzimali mi tego dzieciôka, bo musza w te piynty sie… wyjscać…
Ta freliczka niy za tela kciała mi hilfnóńć, bo take mode dziołchy sóm moc podyjzdrzliwe… ale tyn fric rzykô:
– Niych mu Marichen spómoże, i tego dzieciôka podziyrżi, potrzimie bez jakô możno kwilka….
Nó, tóż dôłech jij tego srajtka i podciepa do potrzimaniô…. I tak pewnikiym do dzisiôj go dziyrżi!
GYBURSTAG ŚLÓNSKIGO DÓMU
GYBURSTAG ŚLÓNSKIGO DÓMU
„Gynał prawie piyrszy roczek mijo,
jak Kalus „kamiyń wyngelny”wmurowoł.
Winszuja, byś dali sie tak rozwijoł.
Ślónski Dómie! Czim sie zdrowo!”
Tak żech napisoł łóńskigo roku.
Tego winszowoł żech sobie i Wóm.
By sie rozwijoł, krok po kroku,
nasz portal ślónski - Ślónski Dóm!
Dzisio nastypny roczek mijo,
jak Ślónski Dóm zagościół w i-necie.
I dali piyknie nóm sie rozwijo,
mo dómowników na cołkim świecie!
Ze Ameryki, Polski, Francyji,
Rybnika, Rudy czy Tworkowa -
- wszysko to ludzie naszyj nacyji!
Wszyskich kupluje nos ślónsko mowa!
We Ślónskim Dómu jedyn cel mómy:
dbać ło obyczaj i ślónsko nowa!
Jak wszyscy do tego sie prziłożymy -
- musi sie udać nóm to łobchować!
Autor:B.Śmigała
Śmiychu worte – audio
Śmiychu worte
Wiycie! Fto niy poradzi sie śmiôć, niy poradzi sie chichrać, tyn na isto sie traci. Bo launa, humór jes moc przidajny ku tymu, coby richtik myśleć. Bo mózg cowieka jes choby jake ferrari ze motorym „garbusa”, abo możno choby stary kómp we ftorym zainsztalowali nôjbarzij moderne łoprógramowani. I coby sam za tela niy wynokwiać, rzykna, co humór, szpas i wicne cufale sóm na isto we naszym życiu nôjważniyjsze. Nôjbarzij gróntnóm zortóm ludzkij szpasowności i pośmiywnóści to humór piyrszołosobowy. Idzie ło zituacyjô we ftoryj same sie capnymy na fyjlerze – na tyn bajszpil sznupiymy za brylami, kiere mómy na kicholu jak tyn Hilary ze tych dzieckowych sztrofków. Wiycie! Tyn humór pokazuje sie we wszyjskich aszpektach naszego żywobyciô. Dejcie pozór!
Chop i cudzo baba, kierzy nigdy skorzij sie niy trefiyli, znodli sie łorôz we jednym szlafwagynie nocnego cugu. Sóm łóne mocka gańbliwe, tóż tyż wartko idóm spać na łoddziylnych miyjscach, ale we pojstrzodku nocy ta cudzô babeczka nakłóniô sie nad prykolym tego cudzego chopa i po cichuśku gôdô:
– Wybôczóm mi łóni, ale mie deczko ziómbi, i eźli byli by łóni take miyłe i prziniyśli mi jakisik nadbytniô deka?
– Móm paniczko lepszyjszy pómys – rzykô ze blikym w ślypiach tyn chop. – Mogymy przecamć bez ta jedna jedzinô noc markiyrować, iże sómy możno môłżyństwym.
– Dobra, panoczku! Czamu niy – chichrô sie po cichuśku ta cudzô baba.
– Fajniście, aże fajniście – gôdô chop. – Tóż weź se sama, mokwo jedna, ta diosecko deka!
Wymiarkowanie humóru i frojńda ze zrobiynia kómuś na błozny sprôwiajóm, iże sómy pozórne na wszyjske łozbiyżnóści miyndzy uważówaniym a prôwdóm, rzeczywistóścióm. Szajsniyńcia sie sóm niy do uwachowaniô, tóż tyż bez takij zowcityj markwi, ftorô szlynkruje sie na horizóńcie poznôwczym, ta historyjô naszyj cywilizacyji uwiónzgłaby we jakimsik môrtwym pónkcie. My, ludzie, na isto kcymy wysznupywać fyjlery u inkszych, bo to jes przijymne, szpasowne i ku tymu moc wicne. Roztomajte terapeuty łod wiyków już zalycali wszyjskim naobkoło śmiych, chichranie sie, tak jak dôwne dochtory płużyli roztomajte pulmantyje, jake ziyliny i zabiygi lycznicze. Fachy szpilmanów, szyndziołów, muzykantów, kónditórzów, lecy jakich „pornografów” i wszelijakich szamanów, to jedzine profesyje, we ftorych łodkryli, jak idzie wykorzystać wrodzóne zamiyłówani naszego zizdymu nerwowygo ku szafniyńciu pożóndanych bez nôs efektów, bez nôs- kóntmanów. Dzisiej tak festelnie widzi sie nóm, tak fest tego pragnymy – jak gôdajóm terôzki modzioki –„kopa”, kiery ci nóm dowo dobrô kómedyjô, iże blank niy ma przegniyńciô we spomiarkowaniu, iże côłkô już ludzkość uzalyżnióła sie łod humóru i dobryj launy. I mógbych sam terôzki prziwołôwać roztomajtych filozofów, móndroków i wizynszaftlerów, ale rzykna ino tela, co humór blank niy ma produktym ubocznym naszyj darwinowskij ewolucyji. Bo eźli tedyć inksze inteligyntne istoty – na tyn przikłôd szimpanse, nasze bliske krywne – tyż ci wyksztôłciyli u sia wymiarkowani humóru? Eźli mogymy sie pośmiôć do kupy ze małupicami ze szykownistego szpasu? A tak prôwdóm, fto mi rzyknie, po jakiymu we côłkości reakcjóm na wic jes śmiych, a niy lecy jake inksze zachówani – na tyn przikłôd kichani? Poczóntków ludzkigo śmiychu przinôleżi szukać u naszych przodków. A jużci, co małupice śmiejóm sie sporze i moc czynsto. Już Karol Darwin merknół, co tyn nasz, ludzki śmiych jes podany do dźwiynków wydôwanych bez inksze „naczylne”. Podszukowaczka Marina Ross ze Uniwerzityjtu Portsmouth kilała maluśke afy bonobo, szimpanse i gorile pod parzóm, po gyniku, dłóni i po szpanie szłapy, i wiynkszóścióm łóne chichrali sie i ryagówali głóśnym rechótym. Wszyjske sie śmiejymy, tóż tyż spólny przodek ludzi i inkszych „naczylnych” tyż pewnikiym sie śmiôł. Tela, co na isto do kupy ze afami, sie niy pochichrómy, bo wszyjske afy niy poradzóm łozprawiać, ani tyż niy poradzóm spokopić naszych wiców i szpasownych ausdruków. I ino pojstrzód ludzi sóm take, ftorym letko przilazuje łozprawiać wice, szpasować. I jes to na isto kómszt (ło ftorym ‘ech już sam tela gôwyńdziół) a miyndzy tymi, ftorzi rade majóm łozprawianie wiców, miyndzy wicmanami i kocyndrami sóm ci śtyry zorty łozprôwiaczy wiców:
Za piyrsze, łozprawiôcz mô przi łozprawianiu zawdy fresa zmiyrnô i statycznô, juzaś te, kiere go suchajóm, trzimióm sie łod śmiychu za basiska …
Za druge, iże chichrô sie tyn, co łozprawiô, i te, ftore go suchajóm …
Trzeciô zorta to takô, kiej łozprawiôcz rżi choby sagi we pokrziwach, juzaś ci te, ftore go suchajóm, zwiyszajóm kichole na fusiska i ani jednym słóweckiym sie niy łozwióm …
Nó, i łostanio, nôjbarzij łoszkliwô zorta jes wtynczôs, kiej suchôcze chytajóm wartko za stołki, flaszki, szklónki abo co tam jim do gracy wlejzie i pieróm tym wszyjskim we łozprawiôcza …
Boć ło wiela dobry wicman raduje sie zasużónym, sztabilnym uważowaniym i kwôlbóm, i kôżdy go rôd widzi, to na łopach, lichucny, usmolóny i doskwiyrny gôwyndziôrz, ftorymu sie ino zdô, co niy ma lepszyjszego łod niygo, sprôwiô kole siebie łobrzidzynie i kôżdy by go nôjradszij wytrzas na pychol.
Nó i na łostatek. Fónguje ci u nôs przipowiarka, iże „Tyn sie richtik śmieje, fto sie śmieje łostatni.” Ale to tak niy do łostatka prôwda, bo już za starego piyrwyj mój starzik, pierónowy wigyjc i szpasownik tuplikowôł zawdy, fto tak na isto śmieje sie łostatni. Anó, ino tyn, kierymu potrza bóło tyn wic wyeklerować, coby go spokopiół.
Spotkanie pod Tubą
Spotkanie pod Tubą
23 luty w uroczej kawiarence Pod Tubą odbyło się już któryś tam raz spotkanie poetyckie .Tym razem pod tytułem Męska rzecz.I jak zwykle frekwencja dopisała.Oprócz Panów poetów i my stałe bywalczynie tego spotkania przeczytałyśmy swoje wiersze .Gościem specjalnym był p.Kolorz z Ryjka z swoimi uczniami którzy uświetnili spotkanie graniem i śpiewem
Regina Sobik.
Życzynia
Życzynia
Skuli 2 rocznicy SD życza wszystkim domownikom wiela niezapomnianych przeżyć żeby tyn SD fajnie nom sie rozwijoł i rosnoł w potynga ,żeby wszyjscy kerzi tu wlezom znodli coś dlo siebie żeby sie tu czuli tak jak w swoji familiji .Żeby tyn SD twoł do końca świata i jeszcze dwa dni wiyncy .
Renia Sobik \Redaktor Naczelny SZ
szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pag_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn vec_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn isl_Latn isl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn bos_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn deu_Latn deu_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn pol_Latn pol_Latn vec_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn