KÓNCERT JANKIELA
Bóło cymbalistów wielu,
ale żodyn s nich niy śmioł zagrać przi Jankielu!
(Jankiel, bez cołko zima, kajsik sie dekowoł,
teroz, ze sztabym wojska, nogle prziwandrowoł).
Wszyscy ło tym wiedzóm, że na tym insztrumyncie,
żodyn mu niy poradzi, w grajfce czy w talyncie!
Proszóm coby zagroł, już mu smyczóm cymbały:
Żyd sie wymiguje, że mu rynce zgrabiały,
że łodwyknół łod granio, że gańba łod ludzi
i już bokym chce śmiatać, dyć to Zosia widzi
i już drónżki mu niesie na biolutki dłóni,
kerymi Żyd cymbałów swych zajtami dzwóni.
Zaś drugóm rynkóm, po brodzie chalo starego
i cicho, paślawie zagaduje do niego:
„Dyć to moje smówiny, tóż zagrej, Jankielu.
Niyroz żeś łobiecywoł grać na mym weselu!”
Jankiel kiwnół gowóm, dugo niy doł sie prosić,
bo żodnymu na świecie tak niy przoł, jak Zosi!
Siod se na szymelku, już mu kludzóm cymbały,
czimie je na klinie, cołki szczyńściym skołczały.
Jak tyn stary wojok, ale sztramski i hyrny,
zdo sie łodmodniały, choby bardzi wyzgerny!
Choć już downo niy prziszło mu sie dułelować,
wiy przeca, że swóm rynkóm, rod by powojować!
Już po bokach szkolorze przi cymbałach klynczóm,
strojóm zajty na nowo, probujóm i brzynczóm…
Jankiel, z przymrużónymi na poły łoczami,
siedzi cicho i drónżki zacisko palami.
Łoroz spuściół je i piznół taktym złowiyszczym,
potym gynsto siyk zajty, jak ulywnym dyszczym!
Fest sie wszyscy dziwujóm, dyć to ino próba,
bo wnet przerwoł i na wiyrch dźwignół drónżki łoba.
Zaś gro, a dronżki robióm tak lekutke ruchy,
choby sztrajfło we zajta krzidełko łod muchy.
I słychać ciche, ledwo słyszalne brzynczynie,
a muzyk w niebo patrzi, czeko na natchniynie…
Wejrzoł z góry, insztrumynt łokym łotaksowoł,
dźwignół rynce, spuściół, w drónżki dwa wycylowoł…
Wszyscy sie zdziwiyli, gruchnyło dźwiynków tela,
choby łoroz zagrała janczarsko kapela!
Łodezwały sie dzwónki, czinele, bymbynki;
Polónez Czeci Maja!- Słychać skoczne dźwiynki!
Radościóm dychajóm, radościom uszy pojóm,
dziołchy chcóm tańcować, chopcy tyż niy ustojóm!
Staroszkóm te dźwiynki myśli w przeszłość zaniósły,
w te lata szczyńśliwe, jak to Synat i posły,
po dniu czecigo maja, w magistrackij zali,
zgodzónego z narodym króla prziwitali.
I jak wszyscy śpiywali: „Wiwat król kochany!
Wiwat Syjm, wiwat Naród, wiwat wszystke Stany”!
Teroz drapciyjsze takty, tónów podwojynie,
nogle – akord fałszywy, jak szlangi syczynie!
Jak grzit zielazła po szkle, łobeszło ich mrowie,
pichła kajś uciecha, zakrynciyło sie w gowie!
Zmarkotnieli suchacze, na chwilka zwóntpiyli.
Niy sztimuje insztrumynt, eli miszcz sie myli?
Dyć niy myli sie muzyk! Naskwol poszarpuje
ta zdradziecko zajta, melodyjo fałszuje!
Coroz głośnij słychać tyn akord skabocóny,
przeciw inkszych akordów zgodzie wymierzóny.
Aż Klucznik sie kapnół, rynkami zakrył lica
i wrzeszczy:”Znóm! Znóm głos tyn!
To jest Targowica!”
I pynkła na łostatku ta zajta łoszkliwo,
teroz ciynciyjsze tóny, choć mónci, urywo…
Pociepnół ciynke, piznół we rubsze, mocniyjsze,
jakesik larmo słychać, coroz to głośniyjsze!
Słychać marsze wojska, haja, szturmy, szczylanie,
jynki dziecek i matek…Słychać babów wajanie,
bo im sie przipómniała, z płaczkami boleści,
rzeź Pragi, co znały z śpiywek, z łopowieści,
rade że miszcz na kóniec zajtami wszystkimi
zagrzmioł, głosy zdusiół, choby wbiół je do ziymi!
Ledwo co suchaczy łopuściyło zdziwiynie -
zaś muzyka inkszo. Noprzód jakeś brzynczynie,
leke i ciche. Ciyńko zajta zajynczała,
choby mucha z pajónka neca sie wyrwała.
Dyć zajtów durch przibywo, rozsuły sie tóny,
łónczóm sie, kuplujóm w akordów legijóny!
Tak złónczóne, zwiónzane, skuplowane dźwiynki
ukłodajóm sie w nutki tyj rzywnyj piosynki,
ło wojoku – wandrusie, kery borym, lasym,
idzie głodny, borajstwo i przimiyro czasym.
I legnie pod nogami kónika wiernego,
kery nogóm wygrzebie mogiła dlo niego.
Staro to pieśniczka, wojokóm wielce miyło,
zarozki jóm poznali, cicho sie zrobiyło.
W koło miszcza stanyli, czasy spóminali,
jak to kejś, po powstaniu, Łojczyzna chowali.
Ta pieśniczka śpiywali, jak szli na kraj świata,
spóminajóm te duge poniywiyrki lata,
po lóndach i morzach, po pustyniach, na mrozie,
miyndzy ludźmi cudzymi, kaj niyroz, w obozie,
jankor w nich prziwoływoł tyn śpiyw narodowy.
Teroz myśli kajś błóndzóm, pospuszczali gowy…
Ale wnet je dźwignyli, słyszóm coś inkszego,
bo miszcz takty pozmiyniół, gro coś weselszego.
I juzaś wejrzoł z wiyrchu, łokym zajty liznół,
rynce złónczół dokupy i we dronżki piznół!
Siyły miszcz w te pizniyncie musioł wrazić wiela,
bo zajty bóło słychać, choby blaskapela!
Z trómbów znano pieśniczka ku niebu furgnyła,
marsz dobrze znany: ”Jeszcze Polska niy zginyła!”
„Marsz Dąbrowski, do Polski”- i wszyscy klackali,
i wszyscy ”Marsz Dąbrowski” chórym łodśpiywali!
Muzyk, choby sóm swoji dziwiół sie piosynce,
wypuściół drónżki z palców, dźwignół na wiyrch rynce,
poleciała mu z gowy mycka futrowano,
furgała siwo broda, bez wiater targano,
rube wargi na gymbie dziwnie zczerwiyniały,
spod kudłatych brwiów łoczy wrzawo mu blyskały.
Dyć jak sie spotkały z Dąbrowskiego łoczami,
zapełniyły sie wnetko żywnymi płaczkami.
„Gynerale – powiedzioł – dugo Litwa nasza
czekała na Ciebie, jak Żyd na Mesyjasza!
Śpiywym zapowiadali cie swojim śpiywoki,
jako cud niybieski łobwiyszczali proroki!
Żyj i wojuj nóm wodzu „-
- godoł i durś szlochoł,
bo choć Żyd, to jak Polok, swo łojczyzna kochoł!
Dąbrowski mu rynka podowoł i dziynkowoł
a łón wodza grisowoł i w rynka całowoł…
Autor:Adam Mickiewicz
Tuplikacyjo ślónsko:Bernard Śmigała
lus_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn hrv_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn pol_Latn pol_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn cat_Latn szl_Latn