WIELKANOC PO ŚLÓNSKU
„Boże Narodzynie, abo Zmartwychwstanie? Kere świynta ważniyjsze, cisnie sie pytanie?..”Tak sie zaczyno mój wiersz, kery zamieszczóm poniżyj.
Świynta Wielkanocne tym sie łodróżniajóm łod swiónt Bożego Narodzynio, że poprzedzajóm je roztomajte łobrzyndy kościelne.Majóm łóne niyroz swiecko otoczka, kero jednakowoż uświyncóno jes na Ślónsku wielowiekowóm tradycjóm. Jes łóna u nos po dziś dziyń żywo, chocia przyznać trza, że bardzi na wsiach aniżeli we miastach.Modzi wiela z tych zwyczajów już zapómnieli, tóż niy zawadzi trocha je tu poprzipóminać.
NIYDZIELA PALMOWO
Świyncymy w tym dniu palmy, kere u nos, na Ślónsku, robi sie z witek wierzbiny,chrabinek bukszpanu i lyski. Kotki, abo-jak fto woli – bazie, po poświyncyniu sie zjodo, coby nos chyrtóń niy boloł! Palma mo wisieć za łoknym, by nos chróniyła łod pierónów w czasie burzy!
WIELGI TYDZIYŃ
Łod pyndziałku do strzody, we kożdyj chałpie, wielgi rojmóng! Mycie łokyn, wiyszanie czystych gardinów, szojrowanie delinów, słodów we siyni i wszystko inksze, jedno ku drugiymu! Ze tym wszystkim gospodynie muszóm być fertich do strzody! We sztwortek zaczyno sie Triduum Paschalne! Trza sie bardzi zajónć duszom, niźli ciałym!
WIELGI SZTWORTEK
Idymy do spowiedzi wielkanocnyj, potym Mszo Wieczerzy Pański. Na tyj Mszy niy glingo sie dzwónkami, ino klekoce drzewnianymi klekotkami! Downi ludziska łaziyli w tym dniu do rzyki łobmywać nogi. Dzisio już sie tego niy robi. Dyć jak by tak wleźli dzisio do Bytómki, to by im giczoły łodleciały!
WIELGI PIÓNTEK
To dziyń bez radijoka i telewizora, chocia mało fto poradzi sie dzisio bez tego łobyńść! To dziyń ścisłego postu! Jymy ino roz, a kust musi być jałowy! Po połedniu – Dróga krzyżowo. Łostatnimi czasy u nos, na Goduli, ludziska idóm z procesyjóm, bez osiedla, do somsiednij parafie w Orzegowie.
WIELGO SOBOTA
Baby piekóm świónteczny kołocz, a łebónie idóm do kościoła poświyncić jodło! Co mo być we szkorbku, łopisuja we wierszu. Werci sie jeszcze pedzieć, że w tym dniu poświynco sie tyż woda i łogyń. Łod poswiyncónego łognia zapolómy grómniczka, a świyncóno woda wlywómy do kropelkiczek, keje jeszcze kaj niykaj wiszóm we naszych antryjach.
NIYDZIELA WIELKANOCNO
To przede wszystkim, wczas rano – Mszo rezurekcyjno! Potym świónteczne śniodanie, z nojważniyjszóm w tym dniu potrawóm – jajcami! Jajca, tzw. kroszónki, nojczynścij u nos farbi sie we wrzóntku ze łupinami cebule. Dlo dziecek, nojważniyjsze w tym dniu jes szukanie „hazoka”, tj. gyszynków, pochowanych bez łojców we roztomajtych kryjówkach.
DRUGI DZIYŃ ŚWIÓNT
To tzw. „śmiyrgus”, w kerym wszystke baby, a przede wszystkim frele – muszóm być łoblóne wodóm, a nikej i parfinym! Freli, kero niy bydzie łoblóno, grozi staropanieństwo! Dyć z tym lóniym trza troszyczka dować pozór, by przemoczone dziołchy niy dostały rymy! Dyć to dziepiyro kwiyciyń!
WIELKANOC ABO BOŻE NARODZYNIE?
Boże Narodzynie,
abo Zmartwychwstanie?
Kere świynta ważniyjsze-
-ciśnie sie pytanie?
Grudniowe, trza przyznać,
bardzij nos radujóm,
jednakowóż wiosynne-
-ździebko bardzij geldujóm!
Noprzód Wielgi Tydziyń:
sztwortek,pióntek,sobota-
-Triduum paschalne,
Jezusowo srómota!
Trzi dni Mynki Pańskij
przidzie nóm przeżywać,
by w niydziela radosne
Alleluja zaśpiywać!
Nad ranym – Rezurekcje,
a potym – śniodanie,
tradycyjnie w Wielkanoc
nojważniyjsze danie!
Siedym potraw co były
w sobota świyncóne,
na świónteczne śniodanie
muszóm być zjedzone!
Kyjza,szinka i babka,
chlyb,krzón,trocha soli,
a dyć przede wszystkim
mo być jajec do woli!
Jajkym przed śniodaniym
wszyscy sie dzielymy
by pamiyntać, że kejś tam,
tyż zmartwychwstanymy!
Autor:B.Śmigała
szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn pap_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn epo_Latn ltg_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn pol_Latn als_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn