W dzisiejszym wydaniu SZ przypomnimy Państwu opowiadanie znakomitej śląskiej poetki i pisarki laureatki wielu konkursow gwarowych dla dorosłych i dzieci p.Barbary Politaj. Zapraszamy do lektury
Marijanka i Achimek
Pod strómym wele płotka i hyndogij rzyce siednoł siwy starzik szło w tyn czos ku lecie Wiater dmuchoł w hyrdzie dziecka sie zebrały przi starziku siedły na bery czekały .Osprawiej starziku my rade suchomy keroś z piyknych bojek tako co niyznomy No toż moje dziecka już zaczynom godka siodejcie na trowa wele tego płotka .Dziecka posiadały nastawiyły uszka a wielge skupiynie było na ich buźkach.Starzik sie poszkroboł kucnył ze dwa razy poprawioł siedzynie i zaczon se gwarzyć: Za górom za rzykom za zielonóm dolinóm we ubogij chałupce żył Antonik z familijóm.Mioł dobro żoneczka o sercu gołymbia i gryfno cereczka dlo nij chciołby ksiyńcia. Tako im te życie w pokoju leciało możno by tak było dyć cosik sie stało.Toż jednego dzionka kej słoneczko grzoło przełaziył tam karlus i gwizdoł wesoło. Piyrszy roz w te strony przywioło wandrusa wielge mioł pragniynie ku studni doł szusa. Napioł sie wodziczki przetar czoło z potu patrzi a tam cudo stoji wele płotu. Ze wionkym na gowie jak we swojim śniku jako ta ksiynżniczka aże brakło dychu .Była to cereczka ta od Antonika Marijanka gryfno ze głosym słowika. Zakochoł sie synek yno wejrzoł na nia we sercu mu pikło toż zaczón starania. Zagodoł Marijance Tyś piykno freliczko dej mi na Cia patrzeć na te gładke liczko. Freli we serduszku ciepło sie zrobiło karlus był urodny cosik zaiskrzyło. Mamulka ku obiedzie cereczka wołała zejrzała wandrusa tyż go zaproszała. Wleźli do chałupy tam czekoł Antoni przylecioł ze dwora kaj doglondoł koni. Roz za razym blikoł na cera na gościa poznoł że ku siebie te przonie czuł w kościach. Kej matka z Marijankom poszły schraniać w kuchni Antonik ze gościym wiśnióweczki szlukli Powiydz mi karlusie skond cie tu przyniósło kaj mosz familijo jake mosz rzemiosło Bo przaja cereczce chca dlo nij dobrego wyklaruj mi wszysko niy chca dlo was złego Mom Antoni prośba wszysko wyłonaca najmnij ze dwa konie jo za to zapłaca Wezna cie ze sobom to piyńć godzin drógi poznosz mojich ojców zawitosz w me progi. Antoniczek przistoł na tako ugoda żonce i cereczce doł kusinek w gowa. Karlus tyż niywiastom pokłonioł sie nisko wejrzoł freli w oczy ji w serduszku ścisło Niy trop sie Marjanko krziwda sie niy stanie prziwieza ci ojca kej dzionek nastanie. Tóż sie pożegnali we dróga ruszyli z dobrym jodłym pakslik to tasi wsadzili. Jechali bez łónki , lasy i doliny stanyli przi górze kaj rosły maliny
Tukej odpocznymy chocioż niydaleko trza koniom dać wody nad tom piyknom rzykom. Ojciec Marijanki patrzoł w zachwycyniu ,piykno ziymia pomyśloł i siednoł sie w ciyniu. Kej odpoczli trocha i wykustowali ,wsiedli na koniki pojechali dali. Naprzeciwko oczom wyrosło zomczysko we jednyj ze wieży dzwon złotym zablyszczoł. Kej tam dojechali do zamkowyj bramy Antonik nerwowy niy strzymoł tyj szpany. Powiydz mi karlusie kaj ty mie tu kludzisz? Jo żech przeca myśloł że ty z prostych ludzi Karlus puścił oko ,gwizdnoł se wesoło, a kupa dworoków stanyło wokoło.Witej mody ksiyńciu ojcowie czekajom dugo Cie niy było toż utropa majom.Kej sie okompiymy nowe chca odziynie , we zomkowyj izbie rychtujcie jedzynie mom powiadómiynie uciechy z tym Wiela , doczkocie niydugo wielgigo wesela .Okompani przeblecyni we szykowne szaty , wleźli już do izby kaj czekały swaty. Antoni dyrgotoł cołki we pojsztrzodku a w gowie klupało choby sto kijonków. Kaj jo sie tu znod pytoł w duchu siebie dyć tu tako znoczność eli jo je w niebie? Witej synu ,gościu pedziała Królowo , Król zawinoł wonsa wejrzoł ugodowo. Kej wszyske pojedli król dźwignoł lampusa , za dobre nowiny wino trza nom szlukać. Osprawiej Achimku nasz kochany synku , za tyn czos naleja do lampusów winko. Ano dobry ojcze wszysko podug myśli , piykno frelka kochóm takóm jak żech wyśnił. Skrómno i robotno a ojców mo w zocy , miłowanie widziołch kej wejrzołch w te oczy. Ona niy wiedziała żech majyntny włodca , yno pokochala biydnego wyndrowca . Kucnół se Antonik głos mioł doś chrapliwy , ej Wy zocni ludzie a coż to za dziwy. Eli Ty Ksionże chcesz ta moja cera? Dyć jo niy wyprawia hucznego wesela. Oj biyda mi bydzie tako Was ugościć , byda jo zmuszóny cołki roczek pościć. Niy trza Ci starunku Ty dobry czowieku przeca nic niy chcymy niy momy w tym cweku. Wszysko sie odbydzie tukej na zomczysku a dobro tych modych toż to dlo nos wszysko
Tak to prawiół Król skwolóła Królowo nom styknie że piykno bydzie ta synowo
Bele sóm te śniki Achimka spełnióne a nóm trza rychtować zaś na dróga konie
Trza przywiyź Marijanka i jeji mateczka bydzie óna nóm jako ta cereczka
Tyż tak sie stało w dróga wyruszyli do piyknyj karocy koniki przypnyli
Antonik , Ksionże , Król i trzi fajtusy ku chałpie Marijanki jechali jako szusy
Sztyry godziny yno to zetrwało słoneczko dziypiyro ze nieba wejrzało
Przed chałpom czekała gryfno Marijanka ze świeżutkim mlykym stoła przi nij kanka. We kuchni matula sie wartko krzontała dlo gości śniodanko już przirychtowala. Moja Marijanko klynknoł Ksionże mody pragna Cie za żonka boś przednij urody. Zgódź sie nojmilejszo powiydz – ja -kwiotuszku take gorke słówka szeptoł ji przi uszku. O ty mój wandrusie tyś ksiyńciym jo biydoczka , zgodzom sie Achimku‌ płaczki stoły w oczkach Toż szykuj sie frelko do zomku jadymy tam ślub , weselisko huczne odprawiymy Dyć i tak sie stało weselisko było a tyj modyj porze w życiu sie szczyńściło Żyli we dobroci dziecek sie doczkali do poźnyj starości mocno sie przajali. Chocioż tu w tyj bojce żodyn niy czarowoł strzigi niy lotały rycerz niy wojowoł. Smoka tyż niy było ani jednyj wróżki , nale skrómność wielgo we duszy kwiotuszki. Tu prawe przajanie bez chciwości złota i te nojważniejsze serca czyste cnota. No i co dziecioczki fajno bojka była? Dziołszki padajom: ja starziku a synkow nudziyła .
Barbara Politaj
pol_Latn ltg_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn zho_Hans