W Bóščanskej gmejnje mějachmy minjene dny luby wopyt z čěskeje partnerskeje gmejny Srbsko, 35 kilometrow sewjerozapadnje Prahi. Njedźelu we wobłuku folklorneho festiwala běchu naši přećeljo do Chrósćic dojěli. Zhromadnje z nimi wobhladachmy sej swjedźenski ćah a galaprogram kulturnych skupin. Wječor dorosćeni domoj wotjědźechu, dźěći pak wostachu hišće něšto dnjow w swójbach we Łusču, Dobrošicach a Jaseńcy.
Čłonojo Brězowskeje Domowinskeje skupiny a dalši zajimcy su sej tele dny do Lubina wulećeli. Jězbu do městačka mjez hornimi a delnimi Błótami organizował je Wolfgang Kotisek, kiž bě tam swoje dźěćatstwo a čas młodosće přežiwił.
W Lubinje zhoni 40 wulětnikarjow tójšto zajimaweho wo bohatych stawiznach a kulturje města. Wone słušeše lěta 2014 k prěnim braniborskim komunam, kotrež so na zakładźe nowelěrowaneho serbskeho zakonja k serbskemu sydlenskemu rumej wuznachu.
Tak wopytachu Brězowčenjo měšćanski muzej a jeho woponowu žurlu, čołmikowachu po błótowskich groblach a wobjedowachu w hosćencu „Złoty law“, w kotrymž su znate serbske baje zwobraznjene. Na hrodowej kupje wobhladachu sej instalacije „aquamediale“, mjezynarodneho našočasneho wuměłstwoweho festiwala, kotryž wot lěta 2005 w Lubinje přewjeduja. Wolfgang Kotisek
Je z rjanej tradiciju, zo přewjeduje Budyski njewotwisny zwjazk seniorow kóžde lěto nalětni swjedźeń na ležownosći swojeho kluba na Löhrowej, lětsa mjeztym 25. raz. Předsydka Judith Mühldorfer z Hodźija wopytowarjow powita, mjez druhim 26čłonsku delegaciju z partnerskeho města Jabloneca nad Nisou.
Z Budyšina a wsow něhdyšeho Budyskeho wokrjesa bě 110 ludźi přišło, bywši předsyda zwjazka Ernst Brunner samo ze Sakskeje Šwicy. Swjedźeń wobrubichu Wulkodubrawscy muzikanća z přewažnje čěskej dujerskej hudźbu. Po wobjedźe, kotryž běchu na grilu spřihotowali, dachu so Češa do rejki. Jako jenički z němskeje/serbskeje strony zmužich so z nimi rejwać. Nadobo teptachu koło wokoło mnje. Jako chcych so do njeho sobu zarjadować, mje dalša žona do rejki přimny. Snano chcychu so mi na te wašnje dźakować, zo sym so jako jenički za jich blido sydnył a z nimi čěsce bjesadował.
W aprylu zahajichu šulerjo Kulowskeje wyšeje šule „Korla Awgust Kocor“ projekt na temu plasta. Mjez druhim su jedyn dźeń při Salowskej dróze a při Čornicy wotpadki zběrali. Minjeny tydźeń nětko dale na swojim projekće dźěłachu. Tak podaštej so 7. a 9. lětnik do recyclingoweho zawoda w Drobach blisko Minakała. Tam widźachu, kak plastowe wotpadki, zhromadźene w žołtych sudobjach domjacnosćow, sortěruja. W tym zwisku rozkładźechu šulerjam tohorunja kompostowanje biowotpadkow.
Dalšu formu wobdźěłanja wotpadkow dožiwichu wuknjacy we Łutach, hdźež wobhladachu sej spalernju wotpadkow. Projekt, kotryž su zhromadnje z Njeswačanskej přirodoškitnej staciju organizowali, bě połny wuspěch, dokelž móžachu sej šulerjo na te wašnje škit wobswěta lěpje wuwědomić. Achim Nowak
Kaž na mnohich dalšich městnach wotmě so zawčerawšim tež w Němcach Němski dźeń młynow, a to hižo 21. raz. Z njewěstym wuhladom na wjedro natwarichu čłonojo towarstwa stany a z dobrym wjedrom w 10 hodź. hosći witachu. Hižo při zahajenju běše nawal za wodźenja po młynje wulki. Wučerka Daniela Krügerowa hosćom jara nazornje techniku a stawizny młyna rozłoži. Mjeztym bě tež wulki nawal pola plahowarjow nuklow, kiž mějachu wustajeńcu swojich štyrinohatych lubuškow přihotowanu. Někotre zwěrjata sy w tomboli samo dobyć móhł. Němčanski dom žiwjenskeje pomocy demonstrowaše, kak so korbiki pletu a je tež předawaše. Tež hobbymolerka Wórša Walterowa wustaješe swoje wobrazy. Při stejnišću za třělenje bě zajim wulki. Mjeztym dachu sej hosćo šašliki a praženu kołbasu słodźeć.
Wosebje bohaty běše wuběr tykanca, tak zo po wobjedźe mnoho hosći na kofej přichwata. Mjeztym móžachu dźěći paslić a na ponijach Wojerowskeje dźěćaceje a młodźinskeje farmy jěchać. Čłonojo towarstwa běchu z wopytom přewšo spokojom. Achim Nowak
Kóždolětnje wuhotuje Smjerdźečanska LIPA dwě kubłanskej jězbje. Na lětušu prěnju poda so minjenu wutoru 40 wobdźělnikow do Sakskeje Šwicy, zo bychu so wěnowali stawiznam twjerdźizny Königstein. Hižo na tampuću běchu woni wo bicarnej rjanosći podłu Łobja fascinowani a zhonichu, zo znajemy pomjenowanje jónkrótneje rjaneje kónčiny jako Sakska Šwica hakle z 18. lětstotka. Tehdy staj šwicarskaj wuměłcaj, kotrejuž běchu na Drježdźansku wuměłsku akademiju powołali, kónčinu ze swojej domiznu přirunajo mjeztym wšěm znate pomjenowanje tworiłoj. Za čas nacionalsocializma pak njebě pomjenowanje němskeje krajiny jako „Šwica“ witane.
Muske spěwne towarstwo Hornja Hórka je swój lětuši dworowy koncert njedawno w tamnišej sportowni přewjedło. Na njón přichwata wjace hač sto lubowarjow chóroweje hudźby. Přeprosyli běchu sej muske spěwne towarstwo z Budestec. Chóraj stej swójski repertoire, ale tež cyły rjad spěwow zhromadnje přednjesłoj. Na keyboardźe přewodźał je muži Jan Chlebníček. Woni zawjeselichu připosłucharjow najprjedy z Hornjohórčanskej kaž tež z łužiskej hymnu. Mjez klasiskimi přinoškami běše spěw hońtwjerjow z opery Carla Marije von Webera a „Chór jatych“ z opery „Nabucco“ Guiseppy Verdija. Dale zanjesechu cuni spěw z luboznym tekstom „Ta róža“, štož honorowachu wopytowarjo z dołho trajacym přikleskom. W přestawce poskićichu žony spěwarjow samopječeny tykanc kaž tež kofej a dalše napoje.
Wjelelětna šulerska wuměna mjez Ralbičanskej wyšej šulu a šulerjemi z čěskeho Mělníka je nětko wo dalši kapitl bohatša. Póndźelu přijědźechu šulerjo z Mělníka do Budyšina. Jich přewodźeše mjez druhim Antonín Vlk, kiž je hižo wot spočatka wuměny pódla. Zhromadnje wobhladachu sej Budyšin a wopytachu Małowjelkowski prazwěrjenc. Wječor witachu Ralbičanscy šulerjo čěskich hosći z pisanym programom do Delan. Při wječeri so šulerjo mjez sobu bliže zeznachu. Zwiski pak běchu hižo do toho z listami nawjazali. Zhromadnu wječer zmóžnichu starši šulerjow 5. lětnika.
Nazajtra wulećachu sej hosćo na kulturnu kupu Einsiedel pola Zhorjelca, hdźež sej mjez druhim z podpěru pilnych pomocnikow kołbaski pražachu. Srjedu pobychu we Łazkowskim lěsu, a tam přewjedźechu wšelake domiznowědne akcije. Serbscy šulerjo pokazachu swojim přećelam Ralbicy a wopytachu z nimi Marijinu studničku w Róžeńće.
Hdyž přiroda wotuća a žorawje so nawróćeja, je nalěćo. Prěnje su so srjedź februara ze swojeho španiskeho zymskeho kwartěra do Hornjeje Łužicy wróćili. 21. februara sy mjez Radworjom a Łupoju dźesać tychle ptakow wobkedźbować móhł, nazajtra bě jich hižo wjace hač 20. Dny po tym běchu poriki na łukach při hatach blisko swojich hnězdow ze zašłych lět při tokanju widźeć. Hižo rano zahe sy jich na trompetu podobny zwuk słyšał. Žorawje wostawaja jako porik cyłe žiwjenje hromadźe. Wot kónca měrca wone swoje hnězda wobsadźeja a lahnyć započinaja. Potom je ćicho wokoło nich a wuhladaš jenož jednotliwe eksemplary abo młode poriki, kotrež njejsu splažnu zrałosć hišće docpěli.
28 hač do 31 dnjow staršej zwjetša dwě jejce lehnjetej a kónc apryla wuhladaš prěnje poriki z jednym abo dwěmaj młodźatomaj. Žorawje su jara kedźbliwe a spłóšiwe zwěrjata, kotrež hižo ćeknu, prjedy hač sy je wuhladał.
Budyšin (CRM/SN). Njeje dźě ničo wosebiteho, zo so w chronikach wo šerjenjach rozprawješe. Tola na Budyskim šerjenju (abo spektrumje), kiž wot hód 1683 hač do nazymy 1684 knjeni Evu Catharinu Keilpflug w domje na dźensnišej Małej Bratrowskej 5 nadběhowaše, je to kedźbyhódne, zo zjewi so pozdatnje jako „po serbsku zdrasćena žónska“ z běłym rubišćom wokoło hłowy. Dosć dokładnje rysowaše njedawno w Serbskim muzeju stawiznar Měrćin Brycka podawki, kotrež su we wjacorych chronikach wopisane. Šerjacej wosobje dźěše wo hódne pochowanje žony z mjenom Sabina Ruprecht(in), kotraž bu pječa w lěće 1631 wot Martina Kalmanna, wobydlerja domu na Bratrowskej 5, morjena. Njeje wšak při tym wěste, hač njejednaše so tu poprawom wo dopominanje na mór w horjeka mjenowanym lěće w měsće nad Sprjewju.
szl_Latn ces_Latn slv_Latn pol_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn ces_Latn szl_Latn ces_Latn szl_Latn szl_Latn ces_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn