Worklecy. Při najrjeńšim słónčnym wjedrje přewjedźeštej Worklečanska zakładna a wyša šula „Michał Hórnik“ minjeny pjatk swoje tradicionalne mejemjetanje. Znowa zhromadźi so k tomu na šulskim dworje nahladna ličba staršich, zajimcow a wobydlerjow, zo bychu sobu dožiwili, kak na kubłanišću tónle nałožk pěstuja. K serbskej hudźbje z paska rejwaše 14 porow šulerjow 4. lětnika a tohorunja 14 porow šulerjow 9. lětnika wokoło meje. Holcy běchu wšitke serbsku narodnu drastu woblečene. Po starodawnym wašnju wubědźowachu so na to hólcy 9. lětnika wo wjeršk meje. Najspěšniši bě Daniel Šwejda z Miłoćic, kiž wuzwoli sej Lilly Heinz z Pěskec za swoju mejsku kralownu. Pod hudźbnym přewodom wučerja na wuměnku Měrćina Paschwitza, kiž hraješe na akordeonje, ćehnjechu šulerjo po wsy hač k pomnikej. Mejski por sedźeše při tym na konju.
Dźěći serbsku drastu akuratnje woblec chce zwučowane być a žada sej wotpowědnu wědu. Tohodla je Rěčny centrum WITAJ kubłarkam dalekubłanje k hotowanju serbskeje narodneje drasty poskićił a přeprosy zańdźenu wutoru do Budyskeho Serbskeho domu. Angažował bě sej za to Bianku Trišbergerowu, něhdyšu nawodnicu šwalčernje SLA a nětko samostatnje skutkowacu šwalču-mišterku a hotowańču w Drježdźanach a Konjecach. Krok po kroku demonstrowaše wona jědnaće wobdźělnicam, kak so Budyska ewangelska rejwanska a swjedźenska kaž tež katolska „wuslěkana“ drasta hotuje. Při tym podawaše zajimawe informacije wo drasće a jeje jednotliwych dźělach, wo historiskich wosebitosćach a funkcijach. Wulku wažnosć kładźeše šwalča na to, wobdźělnicam wuwědomić, kak bytostna je dokładnosć při hotowanju drasty: „Wóčko wobhladowarja zapopadnje jako prěnje to, štož prawje njesedźi. Tohodla ma hotowańča tež najmjeńšemu drastowemu dźělej prawu kedźbnosć wěnować. Kritiski estetiski wid na woblečenu drastu je njesměrnje wažny“, Bianka Trišbergerowa potwjerdźi.
Choćebuz (SN/at). 73 šulerjow požada so wo to, wot noweho šulskeho lěta w 7. lětniku Choćebuskeho Delnjoserbskeho gymnazija (DSG) wuknyć směć. To chcyła nawodnica kubłanišća Anke Hille-Sickertowa jim tež zmóžnić. „Na zakładźe wustawy, šulskeho zakonja kaž tež noweho Serbskeho zakonja Braniborskeje mamy wšitke přeća, serbšćinu wuknyć, sćěhować“, wona rozłožuje. Tak by třeća rjadownja trěbna była. Tuchwilna woprawdźitosć pak je hinaša. Wotsrjedź apryla předleži nawodnicy DSG list Choćebuskeje wotnožki krajneho šulskeho zarjada. Tam je rěč wo 56 šulerjach w dwěmaj rjadownjomaj noweho 7. lětnika. To nawoda wotnožki Gerald Boese wobkruća.
Štož so w běhu dnja w přirodźe stawa, chcemy sej dźensa zaso raz spřitomnić. Serbšćina ma za tele přirodne zjawy bohate słownistwo, zdźěla bohatše hač němčina.
Hdyž počina rano swětło być, rěčimy wo tym, zo swita. Němsce prajimy es dämmert; při tym wužiwa němčina za wječorny zjaw, hdyž swětło poněčim woteběra, samsne pomjenowanje. Serbsce to tak njeje, wo tym njech je dale deleka rěč. Rańši zjaw hodźi so wězo tež substantiwisce wuprajić, mjenujcy switanje, die Morgendämmerung.
Čerwjene barbjenje njebja po switanju mjenujemy zerja. Tu wšak jedna so wo rańši kaž tež wo wječorny zjaw. W Ćišinskeho znatej basni „Zerja so šěrja“, kotruž tež spěwamy, su měnjene wječorne zerja, němsce potajkim Abendrot. Porno tomu rěčimy, chcemy-li rozeznawać, rano wo rańšich zerjach, Morgenrot.
Gloria Žurec skedźbnja z wosebitymi widami na swójbnych kaž tež na přećelow a swjedźenje, kotrež zhromadnje wotměwaja. W knize „Wćipni być“ předstaja so wona jako młoda fotografowka. Loni wobdźěli so Róžeńčanka na dźěłarničce fotografowanje, kotruž běštej Ludowe nakładnistwo Domowina a Spěchowanski kruh za serbsku ludowu kulturu wuhotowałoj. „K tomu pohnuł, tam sobu činić, je mje Ralbičan Jan Šołta, kiž wědźeše, zo so za fotografowanje zajimuju“, rozłožuje šulerka 10. lětnika Budyskeho Serbskeho gymnazija. Na swojich fotach předstaja wona předewšěm ludźi, žony při přihotach na Kulowski póstniski ćah abo dźěći wulkeje Brězanec swójby, kotrež w delnich Sulšecach jutry swjeća. „Sulšecy su za našu swójbu takrjec korjenje a domizna. Wottam Brězanecy pochadźeja a tam so stajnje rady zetkawamy“, młodostna podšmórnje. Tak bě jej tež poměrnje lochko, mjezwoča a rjane žiwjenske wokomiki zapopadnyć.
Nimale tysac wuknjacych z kubłanišćow w swobodnym nošerstwje po cyłej Sakskej, jich starši a wučerjo su zańdźeny pjatk před a w Sakskim krajnym sejmje w Drježdźanach na swoje žadanja a starosće skedźbnili.
Jutře wotměje so w Sakskim krajnym sejmje zjawne słyšenje k nowelěrowanju zakonja wo šulach w swobodnym nošerstwje. Serbske šulske towarstwo kaž tež Rada za serbske naležnosće Sakskeje su statnemu ministerstwu za kultus swoje stejišćo posrědkowali.
Ze splećenjom přez syć je Budyšan Markus Gießler iniciatiwu za lěpše hladanje dźěći zahajił. Sobu dźěłać a njeswarjeć je jedna dewiza sobuskutkowacych, ćišć na wšitkich runinach dalša. Najpozdźišo jako běchu tež w Budyskim wokrjesu dźěćace dnjowe přebywanišća zawrěli, zo bychu z pomocu stawka na ramikowe wuměnjenja při hladanju dźěći skedźbnili, zjawnosć jara kompleksnu temu chutnje bjerje. To saha wot rumnostnych wuměnjenjow přez ličbu personala a jeho kwalifikaciju hač k zastaranju z jědźu w dźěćacych dnjowych přebywanišćach a šansa za staršich sobu rěčeć.
Markus Gießler, student politiskich wědomosćow a sociologije, je so před lětom na čoło splećenja přez syć stupił. Constanze Knappowa je so z 22lětnym rozmołwjała.
Što je scyła splećenje přez syć?
szl_Latn szl_Latn pol_Latn ces_Latn szl_Latn slv_Latn szl_Latn szl_Latn bos_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn