Janosch ôstoł ślōnskim klasykiym. Bezmała kŏżdy weluje „Cholōnka” do kanōnu gōrnoślōnskij literatury. Kej wto chce ôboczyć kōnsek tyjateru ô Ślōnzŏkach, abo cosik ô nŏs poczytać – naprzōd dostowo „Cholōnka”, bezma nojbardzi ślōnskigo. Pōł biedy, jak „Cholōnek” robi za Biblia Ślōnzokōw. Problym, jak je choby postkarta do cudzych, bo ôbrozek snij je doś ôszkliwy.
Ksiōnżka stŏwo sie bezmała ślōnskōm epopejōm. Je to do mie trochã dziwne, niy umiã blank spokopić, po jakimu. Myślołech, co epopeje dycko mitologizujōm. A sam mōmy przecã rōman ôkrutny, demaskatorski. Toć, ôsprŏwio ô nŏs (a przinajmnij je wiyncyj Ślōnzŏka we „Cholonku”, jak Polŏka w „Panu Tadeuszu”), nale nic a nic sie z nami niy cackŏ. Szłoby sie sam przichlybić i pedzieć: „No ja, bo my, Ślōnzŏki, niy gorszymy sie na prŏwdã i radzi sie chichromy ze siebie”. Ino coś tak niy wierzã, iże my sōm tacy gryfni.
„Cholōnka” kŏżdy mo w zocy. A jŏ czytōm te wszystki chwŏlby i pomału myślã, coby trzeba sie byrknōnć i pedzieć: styknie!
Naprŏwdã ta ksiōnżka je ô nŏs? Rychtyk chcymy sie bez niã definiować? Ô takim zdrzadle my marzyli? Przeboczcie, nale jŏ niy chca mieć za kamrata Stanika abo Świyntkowyj. Mie zawdy je gańba, jak ô nich czytōm. Chichrōm sie, zbiyrŏ mi sie na płaczki, katharsis aże mie trzynsie, nale durś je mi gańba. Niy dejcie se pedzieć „Gynał, tacy my sōm”, ino skuli tego, iże to je arcydzieło. Arcydzieła cyganiōm! Przełōmać „Cholonka” – to je ale auftrag do ślōnskich twōrcōw!
Jŏ wiym – gŏdka ô istnym byrknynciu je trochã na ibrich. Czamu? Ano skuli tygo, iże mômy ino „Cholōnka” i mało wiela nic wiyncyj. Niy ma (abo jo niy znōm) inkszych ksiōnżek, co by pochytały ta tradycyjo i ciōngły jōm dalij. Janosch niy mo ani swoich epigōnōw. Po prŏwdzie rŏd bych pokibicowoł kŏżdej ksiōnżce a la Cholonek, trochã jako te komunisty, kere przōd chcieli skludzić burżuazyjo, coby zaczym jōm ôbalić. Psinco! Je ino Horst Eckert.
P.S. Kōntekst: Ślōnsk dzisiŏ musi sie byrkać. Wierzã, iże niy ma to ôstatni tekst ôdy mie ô tym. Trza nōm wielgij rebielie, srogigo, kulturowygo tōmpnyńciŏ. Naprzōd muszymy wyciepać fōrt „krupniŏka”. Zaczym „Kutza”. Zaczym, bezmała na ôstatku, przidzie dran „Cholōnek”. Jŏ, jak to jŏ, sztartnōłech ôd zadku i jadã z „Cholonkiym”…
szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn