Podstupim (dpa/SN). Braniborski hórniski zarjad chce pokiwy na wulku koncentraciju arsena w zerzawym błóće podłu błótowskich groblow pruwować. „Staramy so wo to“, rjekny prezident zarjada Hans-Georg Thiem powěsćerni dpa. Wón zdobom na to skedźbni, zo je z wašnjom, groble (rěčki) prawidłownje wubagrować a błóto najprjedy raz k sušenju na jich kromje składować. Material woža pozdźišo na deponiju.
Přirodoškitny zwjazk BUND bě chemisku analyzu předpołožił. Po njej je mnóstwo arsena w błóće wjetše hač dowolene. Při tym BUND z toho wuchadźeše, zo błóto na kromje groblow ležo wostanje.
Thiem rozłoži, zo železowy hydroksid, kotryž wobstajnje brunu Sprjewju zawinuje, arsen wjaza. Wón njewěri, zo arsen z brunicowych jamow pochadźa. Tón so we wěstej koncentraciji w přirodźe jewi. Ratarske hnojiwa k tomu přinošuja, zo jeho koncentracija dale přiběra.
Wjelcej (JoS/SN). Šesty raz mějachu šulerjo z Łužicy přiležnosć, wo swójskim powołanskim přichodźe na wikach, lětsa we Wjelceji so wobšěrnje informować. We wopytowarskim centrumje exkursio předstaji jim wčera 76 poskićerjow, mjez druhim tež fachowe a wysoke šule z Braniborskeje a Sakskeje, wukubłanske a studijne móžnosće. To bě prawdźepodobnje pokładnišćo pozdźišeho powołanskeho wuwića. Krajny rada wokrjesa Sprjewja-Nysa Harald Altekrüger (CDU) rjekny na zahajenju powołanskich wikow: „Dźensniši šulerjo su fachowcy přichoda. Při telko wukubłanskich a powołanskich móžnosćach, kotrež tule rozłožeja, so wudani wo tym rozmyslować, zo wostanješ w domiznje. Kóždy móže sej tu perspektiwy přichoda wotkryć.“ Poskitk tež mnozy młodostni wužiwachu. Někotre šule běchu swojich šulerjow zaměrnje na powołanske wiki přihotowali.
Drježdźany (dpa/SN). Po wšej Němskej widźomne wuwiće k wjace biologiskim ratarskim wudźěłkam so tež w Sakskej dale a bóle rozšěrja. Tuchwilu w swobodnym staće hižo 48 150 hektarow ekologisce wobdźěłuja, kaž ratarske ministerstwo zdźěla. To je 29 procentow wjace hač lěta 2015. Biologiske ratarstwo mjeztym na 5,3 procentach wšeje ratarskeje płoniny praktikuja. Tež ličba ekologisce dźěłacych předewzaćow je wo dźewjeć procentow na 604 rozrostła. „Tele wuwiće jara zwjesela. Dźeń a wjace ludźi biologiske ratarske wudźěłki kupuje. Burja njemóža ani telko nadźěłać“, rjekny tudyši ratarski minister Thomas Schmidt (CDU) powěsćerni dpa.
Zły Komorow (SN). Z Łužiskim transferowym mytom je Łužiska hospodarska iniciatiwa (WiL) najlěpše z wosom zapodatych projektow wčera w Złym Komorowje wuznamjeniła. 1. myto spožči jury firmje Attomol molekularne diagnostiki Bronkow a BTU za tam wuwite testowe graty za medicinsku diagnostiku, z kotrymiž maja so mutacije, rozbudźaki chorosćow a awtoimunowe schorjenja dopokazać. W kooperaciji z BTU chcedźa po płaćiznje přihódne diagnostiki z wjetšim medicinskim wužitkom poskićeć.
Za Projekt „Optimowane wodźenje zasadźenja a samokontrola jězbneho wašnja decentralnych energijowych připrawow“ počesćichu Žitawske předewzaće Use my energy a tamnišu wysoku šulu z 2. mytom. Z nowym saněrowanskim jednanjom, złožowacym so na włokniny, maja so wobškodźene betonowe šachty we wopłóčkowych systemach njewotwisnje wot počasa saněrować. Za to dóstaštej towaršnosć Łužiska rjedźenska technika Łukow a fachowy wobłuk BTU za lochkotwar 3. myto.
We wobłuku swjatočneje ceremonije přepodachu předewzaću Hamburger Rieger tzwr minjeny pjatk w Čornopumpskej papjercowni certifikat EMAS za papjercowu mašinu 2, kotruž firma tuchwilu planuje. Za skrótšenku EMAS chowa so dobrowólny wobswětowy management Europskeje unije.
Grodk (JoS/SN). „Wobswětowa certifikacija je wšitkim sobudźěłaćerjam nowe wužadanje“, podšmórny zawodny nawoda Arno Liendl. Certifikat EMAS je najwyši hódnotny zyglyšk za zawodny wobswětowy škit a wopřijima wyše žadanja hač normalne zakonitosće. Firmje Hamburger Rieger zmóžnja to njekomplikowany přistup k europskim spěchowanskim srědkam kaž tež wolóženja we wobłuku přizwolenskeho jednanja nastupajo planowanu druhu papjercowu mašinu.
Nalěćo witać chce lětsa znowa biosferowy rezerwat Hornjałužiska hola a haty a přeprošuje ludźi na mjeztym 16. nalětne wiki do Stróže, hdźež změja zaso wulki wuběr přirodnych wudźěłkow.
Stróža (SN/BŠe). Wjac hač 80 wikowarjow, rjemjeslnikow a towarstwow z regiona wobdźěli so lětsa na 16. nalětnich wikach w Stróži. Na nje přeprošujetej zarjadnistwo biosferoweho rezerwata z kooperaciskim partnerom domizniskim towarstwom Radiška. Sobotu 29. apryla wabja tam znowa rjemjeslnicy z blišeje wokoliny z wulkim wuběrkom rostlinow, drjewjanymi a hornčerskimi wudźěłkami kaž tež kulinarskimi poskitkami. Kaž je to hižo mnohe lěta z wašnjom, budu wone hnydom na městnje swoju wušiknosć pokazować, wudźěłki zhotowjeć kaž tež kupcow poradźować.
Dokelž njewabi nalěćo jenož ludźi won do přirody, ale tež tójšto wužitnych insektow, steja poskitki we wowčerni na dworje rezerwatneho zarjadnistwa lětsa pod hesłom „Mrowje, pčołki a podobne – ludytworjace insekty“, hdźež móža so wopytowarjo wobšěrnje informować.
Frank Čornak z Konjec je předwurisanje powołanskeho wubědźowanja ratarstwa a skotarstwa Němskeje krajneje młodźiny dobył. 28lětny bě so w februaru zhromadnje ze swojim skupinskim towaršom Andreasom Winzijom přećiwo tamnym wobdźělnikam z Budyskeho a Zhorjelskeho wokrjesa přesadźił. Z dobyćom staj wobaj přichodne koło docpěłoj a smětaj so dźensa na krajnym wurisanju w sewjerosakskim Köllitschu pola Torgauwa wobdźělić.
Pjekar je wot ratarja wotwisny. Bjez žitnych wudźěłkow njemóže žane chlěby, całty a tykancy pjec. Grodkowski pjekar Jörg Sperling wobě powołani zwjazuje. Wodnjo dźěła na polu, po nocach steji w swójskej pjekarni.
„Sym z ratarstwom kaž z pjekarstwom wusko zwjazany“, praji Jörg Sperling, kiž ma swójsku pjekarnju na Mužakowskej dróze w Grodku. Jeho staršej měještaj hižo pjekarnju a staj tohorunja spytałoj, kaž běše to za čas NDR z wašnjom, so ze swójskimi wudźěłkami zežiwić. Tak měještaj zdobom „swójski ratarski zawod.“ Sotra Jörga Sperlinga bě staršisku pjekarnju přewzała. Skónčnje sej tež wón tajku nańdźe a je w běhu krótkeho časa naslědnistwo přewzał.
Z najwšelakorišimi zarjadowanjemi po cyłej Hornjej a Delnjej Łužicy wabitej lětsa Dnjej łužiskeje jězoriny 22. a 23. apryla. Wonej matej sezonu oficialnje zahajić.
Rań (AK/SN). Wodźenja, kolesowarske tury, čołmikowanje a dalše zarjadowanja tež lětsa poskitki Dnjow łužiskeje jězoriny wobohaćeja. Oficialny start sezony budźe tónkróć w Ranju (Großräschen). 22. apryla připołdnju chcedźa tam přistawnu mištrownju poswjećić. Hač do kónca lěta 2018 ma přistaw z wodu pjelnjeny być. Rański fanfarowy ćah poswjećenje hudźbnje wobrubi a překwapi wopytowarjow z wurězkami swojeje show „Fanfaronada“.
szl_Latn ces_Latn slk_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn hrv_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn