przez Ojgyn z Pnioków » 6 maja 2012, o 18:35
Fto niy mô rôd fajrowaniô? Pewnikiym pomyślicie, iże to blank iptowate pytani. Ale, sóm take miesiónce, tydnie, kiej blank niy idzie ustać, niy ma fajrantu ze tym szykownistym fajrowaniym. Na tyn przikłôd latośny môj. Te ci, nôjbarzij zwyrtne, mieli przileżitość fajrowaniô aże bez dziewiyńć dnioszków. I stykło ino wycyganić we robocie trzi dni urlaubu, coby fajrować na côłki karpyntel. A mie ino festelnô ci zowiść brała skuli tego, iże kiejech jesce we werku bakôł, tela uciychy, tela świónt za rajóm jak terôzki, to my blank niy mieli. Przeca takigo naszycho, richticznie polskigo wysztudiyrowaniô roztomajtych świónt, festnego fajrowaniô do grómady, to by przecamć żôdyn kraj, żôdnô dziydzina do łostatka niy szczimali. Eźli by, na tyn przikłôd, Hamerikóny prziszli na te idy, coby sztyjc dociepować nowe świynta, ale... starych blank do fuzekli niy wyciepować? Choby to i jake „kómunistycne” świyto bóło. I jô tyż ci cosik takigo pedziôł kamratóm (i jedny kamratce), wszyjske już pynzjónisty, kiejech prziszôł we pydziałek, siódmego môja, do naszego Pyjtra na sznapsa i zwykowô laga biyru. Nó, i napoczło sie.
– Ja, ja, Ojgynku. Kiejsik to my ze werku musowo pyndalowali 1 Môja we takim srogachnym pochodzie , we forbajmarszu bez côłkôWolka aże ku tribónie na prociw banku. – pedziôł ze słósznóścióm stary werkowy baniôrz Maniuś Kańcik.
– To te wszyjske kómunisty wypokopiyli te pochódy, coby wrzesceć ino „Niych żyje, niych żyje”! – dociep stary Morcinek.
– Ja, ja... gynał jak terôzki na Krakowskim Przedmiyściu, kaj wyznoôwce łojca Radiopiernika i Polôki naródowości kaczyńskij wrzescóm: Jarosław, Jarosław – niy strzimôłech, i musiôłech to pedzieć.
– A bogać tam Ojgyn, niy gôdej tak – łozjargôł sie Chimek łod Bregulów, ftory sztyjc suchôł Radia Maryja, i ciyngiym wyrcôł na ta kómuna. – To bóło na isto kómunistycne świynto i tela.
– Aleś ty jes ipta Chimek! – łodpedziôłech. – Przecamć roztomajcie ci to u nôs bóło. Dôwnij (ale już po drugij wojnie) fajrowali my na côłki karpyntel Piyrszego Môja. I chocia ci tyn fajer, tyn – kajniykaj – tyjater , wysztudiyrowali Amerikóny we 1890 roku, kierzy sami mianowali go szumnie – „miyndzynarodowe świynto ludzi pracy”, wszyjskie łoszkliwce terozki, a nôjbarzij smarkoce wychowane na internecu, napoczli gôdać, iże to bóło ino za „kómuny”. Mô sie rozumieć, wteda my jesce bez wazeliny Amerikónowi do dupy niy wlazowali jak terôzki, chocia tak na isto, to tyn côłki rómraj, i fraj łod roboty, łóni wtynczôs wypokopiyli. Styknie, co mómy świynto. A już fajrować to my poradzymy, aże poradzymy. Za staryj Polski to ci wszyjscy sie hatrusiyli, coby Piyrszy Môj to bóło świynto take jak u Amerikónów, ale roztomajcie to bywało. Przeca już ci we piyrszygo môja 1905 roku Kozoki i carskie policajty rozpieprzyli takô srogo dymonstracyjô we Warszawie, a we 1906 zawarli we Hamburgu aże 6000 chopa we hereszcie skuli tego piyrszego môja. I gôdôsz, co to bóło świynto wypokopióne bez kómunistów?
– Nó, ja, take łochyntole jak Chimek, ftore sznupióm bele kaj za wszyjsklim, co jes skuplowane ze kómunóm, zawdy wiedzóm lepszij. – przikwolół Ruby Gerad.
– He, he... kiej ci ino łobalyli ta kómuna, to zarôzki zmachlowali inksze świynto, Trzeci Môj, ale... tego piyrszygo niy wyciepli ze kalyndôrza, ino przemianowali na Józika-Robotnika. Choby tyn nasz Jółzel niy bół fajrowany ze srogóm paradóm, jak Pónbóczek przikôzôł, we marcu. – dociep jesce Sówcyn Hajna. – Nó, ja chopy, kiej we Syjmie uchwôlali, we dziewiyńćdziesióntym roku, iże bydymy terôzki fajrować Trzecigo Môja, to żôdyn tam ani sie niy zajynknół i tego Piyrszego Môja niy łopowożół sie ze tego kalyndôrza wyciepnóńć.
– A rzyknijcie mi chopy, bo gynał niy miarkuja – łozwała sie naszô Ada (bezmać rechtórka) – skany sie wziyno te fajrowanie Trzecigo Môja?
– Tyn Trzeci Môj to juzaś skuli miarkowanio, iże we 1791r na takim wywołanym Syjmie Śtyrolytniym uchwôlyli naszô, nôjszykowniyjszô we côłkim świycie „konstytucyjo”. – napocznółech rzóńdzić, bo mie ta Ada dopolóła. – Tela, co już dwa lata niyskorzij Prusoki i Rusy juzaś (drugi rółz) nôs potajlowali, i coby tego niy stykło, to jesce do kupy ze tymi tam Austrijokami, do łostatka nôs potajlowali na trzi kónski we 1795.To bóła nôjlepszyjszô, nôjmoderniyjszô konstytucyjo, tela, co już naszyj Polski niy nastykło, już ji niy bóło i kaj by łóna jesce tam fóngowała.
– Nó ja, Ojgynku – przikwolół mi Srogi Paul, pynzjónista ze Grofki, kiery sie do terôzka blank niy łodzywôł. – Suchóm tak tych niyftorych angyjberów, czytóm we roztomajtych cajtóngach, jaki to krziż kiejsik mieli wszyjskie sam u nôs skuli tego piyrszego môja. Jak to kazowali majstry, lajtery, prowajdery lebo inksze szefy dyrdać, pyndalować we tych côłkich piyrszomojowych pochodach....
– A jô jakosik inakszij to dzisiôj widza. – wlozech we słówecko Paulkowi. – Bez te moje śtyrdziyści lôt bakanio we werku, we Hucie „Kościuszko”, żôdyn mi nicego niy kazowôł. Jô szoł sóm na tyn pochód, bo miôłech srogô uciycha ze kamratami deptać, suchać tych gupot, kiere fandzolyli ze tyj biny, ze tyj tribuny, a niyskorzij to my wszyjskie w te dyrdy pruli do nôjbliższyjszyj knajpy, do dobrego szynku lebo kafyju, i tam dziepiyro my festelnie fajrowali. I zawdy bóło mocka uciechy kiej sie jesce dało skuplować jakosik ferajna i do kupy pójńść do panaziyntowego Parku Kultury i Wypoczynku we Chorzowie (terôzki przemianowanego na Ślónski Park) na srogo balandra, na krupnioki ze piwym i wusztlikami ze ruszta. A ino te, nôjbarzij partyjne, te wszyjskie sekretôrze, to sie strachali i na côłki karpyntel wrzesceli, coby jich żôdyn inkszy sekretôrz niy wyzdradziół, iże we tyn dziyń byli jesce i na mszy we kościyle.
– Ja, jô tyż widziôłech bez te lata mocka ludzi, kierzy ze uciechóm trajtali we tych pochódach, a nieskorzij poradziyli sie gryfnie na świyżym lufcie bawić. – cióngnół dalszij Paul. – Rzyknie możno ftosik, co to skuli tego, iże niy bóło tela, jak terôzki roztomajtych „rozrywek”, ale to niy jes tak na isto richtik prôwda.
– Chocia jô jesce bocza, kiejżech bół piyrszy rółz rajcóm we Chorzowie (chnet ci łoziymnôście lôt tymu nazôd) – zebrało mi sie na spóminki – zbajstlowali my gryfny festin na placu Mickiewicza we Chorzowie na kiery prziszoł bali i nasz Chorzowiok arcybiskup Ignacy Jeż (co ło naszych prezidyntach i wywołanych rajcach niy spómna). Coby sie to tak blank i do łostatka niy kuplowało ze Piyrszym Môjym rzykli my co to bydzie zawdy we łostatnio niydziela kwiytnia. I tak już do dzisiôj łostało, chocia jes już corôzki gorzij, bo łostôł ino łodpust i dzieckowy „Festin u Józia” ze tymi ci łodpustowymi sztandami. Nale, to już jes inkszô pôra galot.
– Ale latoś my Polôki (nó, króm pynzjónistów) fajrowali côłkie dziewiyńć dni a te, kierzy ździebko betków naściubiyli, naszporowali wykludziyli sie chnet na dwa tydnie kajsik na ałsflug; niyftore to i kajsik za granica, do gorkich krajów. – dociep jesce Paul.
– A mie sie spómniało skuli tego, co i jô, i moje kamraty – jesce za modzioków – napoczynali my już we môju rajzować bele kaj, bele ino citnóńć ze tego, wtynczôs nôjbarzij we Ojropie zasmyndzónego, côrnego Chorzowa. – juzaś ‘ech sie łozblyńdziół. – Fyrtali my kaj sie ino dało. Niy byli to delsze rajzy, możno ino jake kielanôście lebo jakiesik pôradziesiónt kilomyjtrów, ale zawdy cowiek kciôł być deczko na świyżym lufcie, nôjbarzij... to ze jakómsik gryfnóm frelóm. Rajzowało sie lebo we góry, kajsik niy daleko, na Szyndzielnia, do Wisły, lebo tyż – kiej bóło barzij gorko – to nad woda; a mieli my sam (i mómy !) mocka tajchów, subli i kowiorków naobkoło.
– W môju tyż, te juzaś, co deptali do szkoły i nie mieli ino gupot we gowie, to łod zawdy rychtowali sie do tych dôwniyjszych, jesce niy zwekslowanych „maturów” – przikwolóła mi Ada (bezmać rechtórka). – Kasztóńce napoczynali kwiść, to już sie miarkowało, iże do tego nôjważniyjszego we życiu modzioków prifóngu jes chnet, chnet. Te, co kiejsik zdôwali te „matury” boczóm jesce wiela to zdrowiô kosztowało i wiela cowiek sie nanerwowôł, natropiół, coby na łostatku pedzieć: nó, zbyte, móm te „świadectwo dojrzałości”!
– Ja, moje wy roztomiyłe, terôzki to ino idzie zaziyrać we telewizyji na ta diosecko chaja miyndzy naszymi (Pónbóczku łodpuść mi tyn grzych) politykeróma i nic inkszego niy ma sam u nôs we wercie. – pedziôłech, kiejchmy łobsztalowali juzaś po ladze biyru i po sznapsie.
A ze radijoka we pyjtrowym szynku leciała śpiywka naszygo wicmana i kocyndra Krzysztofa Daukszewicza:
„Ten kraj jest nasz i wasz,
Nie dajmy bić się w twarz.
Lecz jeśli będzie nasz,
To już nie będzie wasz.
Chyba, że będzie wasz,
Wtedy nie będzie nasz.
Lecz gdy nie będzie nasz
To i nie będzie wasz.
Bowiem, gdy będzie wasz,
Wtedy się wkurzy nas.
No i oberwie wasz,
W tę naszą wspólną twarz.
A puenta pieśni tej
Wyborczy widząc znój,
W nim kraj jest nasz i wasz
Lecz coraz mniej jest mój.”
pol_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn pol_Latn pol_Latn pol_Latn pol_Latn pol_Latn pol_Latn pol_Latn pol_Latn pol_Latn tpi_Latn pol_Latn pol_Latn pol_Latn pol_Latn pol_Latn