Świynta Wielkanocne s moji młodości
W dzisiejszym wydaniu SZ starszy Panoczek pogodo nom jak to kiejś piyrwej wyglondały Świynta Wielkanocne w jednym s rejonów Ślonska a konkretnie we Rybnickim. Toż bydymy fest radzi ,że sie dowiymy jak to było poradziesiont lot tymu. Zaproszomy
Chocioż już mom swoj wiek to dokładnie pamiyntom jak my obchodzili Świynta Wielkanocne .
A zaczna łod Palmowej Niedziele. Tatulek we sobota poprzedzajonco Niedziela Palmowo robili nom palmy .Te palmy musiały być zielone i fajnie rozbite .Toż już tak na dwa tydnie przed tym wydarzyniym zbiyrali my asty i wstawiali do wody, żeby sie rozbiły .To nie było tak jak teraz idzie sie do markietu i kupuje gotowy sztuczny wiycheć bo tak to yno idzie nazywać. Podłog mje to je profanacjo naszej palmy. Powiycie coż starziku trza iś za modom. Możno mocie i recht ale jo tego niy umia strzimać. No ale dzięnki Ponboczkowi ta tradycjo robiynio palm jeszcze przetwała. Som wsie kaj som konkursy na palmy .Czym wiynkszo tym piykniejszo. Ale wroca się nazot do tyj Palmowej Niedziele. Kożdy bajtel szoł do kościoła na mszo s palmom a jaki boł rod .Citowoł na inszych i poruwnywoł kiero palma fajniejszo . Po poświyncyniu tako palma była w zocy . Jak bajtel prziszoł po mszy do chałupy to Łojciec broł ta poświyncono palma łod niego i waloł po sztyrech literach ,żeby dobrze sie chowoł .Potym tatulek robioł s tej palmy krziżyki kere zabiyrało sie we piyrszy dziyń Świont s wodomwiynconom na pola .Na kożdym rogu pola sadziło sie taki krziżyk ,żeby boł dobry plon a w chałupie to te krziżyki dowali na gora .I łone miały chronić łod łognia i inszych nieszczyńś. Wielki Tydziyń boł nojważniejszym tydniym we roku .Mamulka robili porzondki we chałupie .Myli łokna i glancowali szyby tak ,że sie wszystko świyciło. Porzondki robiło sie niy yno we chałupie we łobejściu ale i ze sobom tj kożdy domownik musioł iś na spowydź ,żeby godnie przywitać Zmartwychwstałego Ponboczka .Nie byda tu godoł ło Wielkim Sztwortku, Piontku czy Sobocie bo tu kożdy obowionskowo szoł do kościoła ,a my ,że byli mali toż my chodzili s mamulkom czy tatulkiym a we Wielki Piontek to my mieli Droga Krziżowo tako spejalnie dlo bajtli .Najbardzi jednak pamiyntom Wielko Sobota no i piyrszy Dziyń Świont .We Wielko Sobota łod rana pomogali my Łojcom a takim nojwiynkszym naszym zadanim było wypucować szczewiki dlo cołki familije. Potym my te szczewiki ukłodali w siyni ,żeby kożdy mog se ich łobuć jak szoł do kościoła. Jak żech już spomnioł kożdy s nas mioł przidzielono robota . Mamulka bez tyn czas piykła rozmańte ciasta jak baby ,mazurki i insze. Nom aż leciała ślinka i radzi by my coś pomaszkiecili ale boł post toż musieli my sie obejść smakiym. Po połedniu łoblykali my sie po niedzielnymu brali my koszyczki przigotowane i piyknie łozdobione bez mamulka i szli świyncić .Czegoż tam niy było woszty, zisty ,baby , zajonczki,malowane jajca i wiela jeszcze inszych . A ,że do kościoła mieli my daleko to ksiondz przijyżdżoł do nas .Na umówiono godzina cołko wieś leciała świyncić pokarmy .We piyrszy Dziyń Świont na śniodani familijo w komplecie zasiadała za stołym i jadła te świyncone. Chca tu jeszcze pedzieć pora słow ło malowaniu jajec. Nie było takich farb jak teraz toż my dowali se rada w inszy sposób. Gotowali my te jajca we obiyrkach s cebule czy w buraczkiach .Kożdy znoł swoj sposób. Potym dziołszki dropały na nich rozmańte wzory .Zajmowało to wiele czasu ale opłaciło sie. Były to taki małe dzieła sztuki. Piyrszy Dziyń Świąt to my pamiyntali szczególnie. Wczas rano jak Łojcowie byli jeszcze w kościele lecieli my do zegrody szukać zajonczka. Filowali my na krzoki ,pod krzoki i kaj yno szło .Znojdowali my gniozdo łod zajonca a wnim były tytki s geszynkami. My byli świyncie przekonani ,że to zajonc przinosi a Łojcowie nie dali sie znać ,że je inacy i byli radzi ,że ich dziecka som szczynśliwe .Tak to było wiela uciechy. Byle kaj do tej pory jeszcze je taki zwyczaj.No ale najlepsze na kiere my czakali nojbardzi to śmiergust. Ha, żodno dziołcha nie łobstaoła sie przed śmiergustnikami .Jak dorwali keroś to ciongli jom pod studnia i tam loli . Jak było zima to nie obyło sie bez chorobska ,bo przeca tako dziołcha przeziymbła i potym była choro. Tu to trocha synki przefolgowali ale coż taki boł zwyczaj i my sie go trzimali. Godała mi tako znajomka kero miała dziołcha na wydaniu. Prziszli śmiergustniki poloć frelka a tam matka godo ,że jich puści pod warunkiym ,że polejom yno dziołcha a ji dajom pokój. Jej ch łop tak im przigadywoł ,że „Toć yno młode lejecie a stare to już ni bo Wom yno frelki we głowach a starej babie już się loci niy noleży” Tak dogadywoł ,tak lamyncioł aż synki sie znerwowali i pololi i jego baba .Było s tego potym wiela łostudy. Taki to były czasy .Tera to Karlus je kulturalny jak może poloć dziołcha parfinym i to wysoki marki . No ale ni ma nic złego co by na dobre niy wyszło. Taki karlus dostanie za poloci geszynk ynacy zajonczka .Co prowda przed tym tyż my dostowali na śmiergust zajonczki ale i całe kopy jajec s kerych nojbardzi radowała się mamulka. Ta jajecznica to my jodali tak dłogo aż nom się zmierzło.
foto pochodzi http://www.google.pl/
Beroł nom Francik a wysłuchała i naszkryflała Regina Sobik
szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn ltg_Latn lmo_Latn