Moja miyłŏ Tónkaczko!
dugo’ś siedziała mi we gowie, żgała w sercu i wóntrobie. Nónkała’ś mie porzónd i bez ustanku. Wiym, już Ci sie dŏwno zmierzło te czekanie. Tóż raduj sie! Dziś czas dojzdrzŏł: wypuszczóm Cie w nieskóńczóne przestwory internetu.
Tónkaczko! Bydã w Tobie tónkać moje internetowe pióro a pisać aże pisać. Pó naszymu, po ślónsku. W dniu Twojigo narodzyniŏ życzã Ci, cobyś niósła ludzióm słowo ślónskie a ś nim nadziejã na lepsze czasy. Nadziejã na to, coby my mógli na Ślónsku piastować naszã mŏwã i naszã ślónskość tak, jakby my sami tego chcieli. Coby ślónskij mŏwy szło sie uczyć we szkole. Coby była uznanŏ a miała podporã we państwie i jego instytucyjach. Coby było jóm widać i słychać w jawności. Coby żŏdne rzóndy, sóndy i żŏdne „ustawy” nóm przi tyj robocie nie zawŏdzały.
Życzã Ci, Tónkaczko, cobyś na Twoji dródze przicióngła moc czytelników. Możno znojdóm sam kónsek utracónego Ślónska i aby na chwilã poczujóm sie blank u siebie. Możno napijóm sie ze zdrzódełka snŏżnyj ślónskij mŏwy i nadychajóm świyżego luftu. A jak lecy kandy je niechcóncy zakalã, to możno pómogóm mi je zaś òczyścić. Możno im sie zapodobŏsz, a potym bydóm sam hneda hned wrŏcać.
Moi kamraci i kamratki szykujóm sie poleku do sztwŏrtego powstaniŏ: Òd 13 stycznia bydóm zmiyniać Ślónsk. Ty, Tónkaczko, bydziesz im pómŏgać i ich brónić przed roztomaitymi „autorytetami”, „radami”, politykami i inkszymi wachtyrzami, co uczóm, iże po ślónsku to sie gŏdŏ ino dóma. Co niy majóm nic wiyncyj do powiedzyniŏ jako to, że „gwara ma się dobrze”, ślónskŏ mŏwa „to nie język”, i że to „najbardziej polska z polskich gwar”.
Roztomiyłŏ Tónkaczko, jŏ jes Twoim òjcym, ale musisz wiedzieć, iże mŏsz jeszcze pŏtków, co możno ani nie wiedzóm, iże Ci sie przisużyli. Te piykne słowo tónkaczka przipómniŏł mi Bogdan Dzierżawa z Chwalyńcic wele Rybnika, miyndzy interkamratami znany jako Utopek. Pisŏrz, poeta, rozprawiacz. Słowo tónkaczka jes stworzóne òd czasownika tónkać (inaczyj mŏczać). Fto w starych czasach pisŏł, musiŏł pióro tónkać w tónkaczce z inkaustym (tintóm). Mój blog mŏ być pisany takim blank ślónskim inkaustym – w przeniesiónym znaczyniu – tóż zdŏ mi sie, iże ciynżko by było znojś bardzij pasowne miano.
Drugim Twoim pŏtkiym jes pisŏrz Alojz Lysko z Bojszów, co kiedyś rŏz powiedziŏł (już ani nie pamiyntóm kaj), iże po ślónsku idzie pisać poważnõ, prawdziwõ publicystykã. To bół bezmała piyrszy znany czowiek, co wypowiedziŏł to, co jŏ czujã.
Trzecim pŏtkiym jes reżyser Kazimierz Kutz, co w artykule „Śląska zgaga” w Gazycie Wyborczyj latoś w lipcu pisŏł: „Na razie przebudzenie Ślązaków staje się coraz bardziej dotkliwą zgagą, i tak być powinno. Trzeba nastawić się na metodę chińskiej tortury, czyli nękać mozolnie swoją śląskością z dnia na dzień, prząść swoją śląską nitkę, aż państwo ocknie się z autorytarnego polonocentryzmu. (…) A także otwierać się na rodową pamięć. I kultywować ją”.
Tóż teraz, Tónkaczko, wiysz, co na Ciã czekŏ i co mŏsz do roboty. Boże Pómŏgej!
Cytaty:
„Potrzebne nam jest ogólnośląskie powstanie. Nie zbrojne, ale intelektualne”.
Łukasz Tudzierz (Dziennik Zachodni, 5.12.2013)
„Ślązacy w kraju też nie dostaną w prezencie od Polaków śląskiej tożsamości. Trzeba się o nią starać. Trzeba chcieć! Minie za niedługo sto lat, od kiedy Ślązacy weszli w granice państwa polskiego i jakoś nie zanosi się, aby do tego miało dojść. Stajemy się taką samą diasporą – tyle że u siebie – jak Ślązacy w Niemczech. Ale tam nie ma tego paskudnego, nacjonalistycznego smrodu, który Ślązakom zatruwa życie. I tej piramidalnej ignorancji”. Kazimierz Kutz (Śląska zgaga, 5.7.2013, Gazeta Wyborcza, Katowice)
„Moim zdaniem nie wolno godzić się na polski nacjonalizm Anno Domini 2013, trzeba go demaskować i podjąć z nim walkę. W każdym śląskim familoku. W każdym miejscu Polski. Także na forum międzynarodowym”. Kazimierz Kutz (Lament nad biało-czerwoną, 18.12.2013, Gazeta Wyborcza, Katowice)
szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn ltg_Latn pol_Latn pol_Latn pol_Latn pol_Latn