Jedyn z wjerškow nazymy su kóždolětne Stróžanske wiki přirody. Lětsa su wone do Łužiskich rybowych tydźenjow sobu zapołožene, kotrež pak so hakle 22. septembra oficialnje zahaja.
Stróža (CS/SN). Nazymske přirodowe wiki na dworje zarjadnistwa biosferoweho rezerwata Hornjołužiska hola a haty w Stróži su sobotu znowa tójšto wopytowarjow zbliska a zdaloka přiwabili. Něhdźe 4 800 ludźi su zamołwići zličili. Nimo mnohich stejnišćow z chłóšćenkami z domizny, kaž běchu to čerstwa ryba, pjekarske wudźěłki ze starych žitnych družin kaž tež najwšelakoriše mjasowe a kołbasowe produkty, měd a mlokowe wudźěłki, pokazachu rjemjeslnicy swojej wušiknej ruce, při čimž jim zajimcy rady přihladowachu.
Srjewina łučina pola Drětwje (Zerre) dóstanje nowy panorama. Wutoru su tam wulke nošaki noweho Kruwjaceho mosta na sćežory zmontowali.
Drětwja (JoS/SN). Napjate wokomiki dožiwichu minjenu wutoru w Drětwi. Hižo w nocy bě tam wosebity transport cyłkownje šěsć ćežkonakładnych awtow šěsć nošakow přiwjezł. Wulke twarske dźěle zhotowiło je železowobdźěłanske předewzaće C&P w saksko-anhaltskim Elsteru pola Wittenberga. Transportna logistika bě derje spřihotowana. Podłu čary trjebachu na někotrych městnach policiju, wšitko pak je po planje wotběžało. Posledni wotrězk wjedźeše přez Čornopumpske industrijnišćo hač k městnu, hdźež ma nowy móst nastać.
Hižo rano w štyrjoch bě prěnje nakładne awto na twarnišću. Dopołdnja w dźewjećich započachu dźěłaćerjo z hoberskim montažnym kranom twarske dźěle kedźbliwje pohibować, dźiwajo na milimetersku dokładnu kónčnu poziciju. Hłownej nošakaj nad Sprjewju zběhnyć bě hladajo na dołhosć 30 metrow a wahu 40 tonow wužadanje. Skónčnje zmontowachu dźěle na předwidźane sćežory na kóždym boku Sprjewje.
Stróža (SN/BŠe). Drjewo, jeho trěbnosć kaž tež jeho wobdźěłanje steja lětsa w srjedźišću přirodowych wikow pod hesłom „Wobhospodarjenje lěsa w změnje časa“ zajutřišim, sobotu, na dworje zarjadnistwa biosferoweho rezerwata Hornjołužiska hola a haty w Stróži.
Typiske powołanje za žony to runjewon njeje. Přiwšěm je so Luisa Jurkec z Bronja na ratarstwo zwažiła. Njedawno dósta wona w Pančicach-Kukowje swoje kónčne wuswědčenje a smě so nětko ratarska fachowa dźěłaćerka mjenować. „Mi su powołanje takrjec do kolebki połožili“, 23lětna wujasnja. Dźěd ratarješe w Bronju na wulkim kuble, hdźež je wotrostła. Dźesać lět chodźeše Luisa w Radworju do šule a złoži po tym abituru na Serbskim gymnaziju Budyšin.
Zwjazk Łužiskich Serbow Domowina widźi trěbnosć, zo so tež Serbja ze strukturnym wuwićom rozestajeja a wo přichodźe po wudobywanju brunicy w serbskim sydlenskim rumje rozmysluja. Hišće w septembru přewjedźe tuž dwudnjowsku konferencu „Ouo vadis, Łužica?“ w Złym Komorowje. Bianka Šeferowa je so z referentom za hospodarske naležnosće Domowiny Pětrom Brězanom a z jednaćelom trěšneho zwjazka Markom Kowarjom rozmołwjała.
W kooperaciji z Dźěłarnju přichoda Łužica zarjaduje Domowina zhromadnu konferencu wo strukturnym wuwiću. Kak je k tomu dóšło?
P. Brězan: Dźěłarnja dósta nadawk, směrodajny program (Leitbild) za Braniborsku a Saksku spisać. W tym zwisku je so na Domowinu wobroćiła, hač nochce w gremiju sobu skutkować a za Serbow tajki program ze serbskim podźělom přidźěłać.
Kak bu mysl zhromadneje konferency zrodźena?
Budyšin (SN/at). Lěta dołhe napinanja, wutworić w Kulowskim meblowym předewzaću Maja zawodnu radu, a jeje dźěło su wčera počesćili. Předsydka Daniela Krätzschmar a jeje naměstnik Bartosz Drobniuch přiještaj we wurisanju wo Sobupostajowanske myto DGB Sakskeje wuznamjenjenje za druhe městno. Wosebitosć je, zo dźěłaja pola Maja mnozy Polacy. Jich do prócowanjow wo zawodne sobupostajowanje zapřijeć bě wulke wužadanje. Wšako woni tajke něšto ze swojeje domizny njeznaja. „Wojujemy wšědnje znowa. Mjeztym je so jednaćelstwo na naše wobliča zwučiło“, rjekny Daniela Krätzschmar. „Pólscy kolegojo zawodnu radu akceptuja. Wopačne informacije, na přikład nastupajo přistup k dźěłarnistwu IG metal, jim strach načinjeja, nochcedźa dźě dźěłowe městno zhubić“, rozprawješe Bartosz Drobniuch. „Postupujemy w mały krokach“, podšmórny předsydka zawodneje rady. „Kolegojo tajke kroki husto njepytnu. To je problematiske“, doda jeje naměstnik a mjenowaše za to hač do kónca lěta płaćiwe nachwilne zawodne dojednanje. „Myslimy sej, zo smy z nim po prawym puću.
Budyšin (UM/SN). Puće w rjemjeslni-stwje su wšelakore. Po tym zo je Philipp Skotowski z Njebjelčic abituru złožił, bě jemu cyły swět wotewrjeny. Wón pak rozsudźi so za wukubłanski blidarski zawod Tobiasa Cyža hnydom prěki přez puć. Wobchadna rěč w zawodźe je samozrozumliwje serbšćina. Nětko po třoch lětach słuša Njebječan k tym wosom wučomnikam Budyskeho wokrjesa, kotřiž maja swoje rjemjeslniske wopismo po derje wobstatym pruwowanju w zaku. Wokrjesne rjemjeslnistwo je jich minjeny pjatk w Budyšinje z wukubłanja wuwjazało a na wukony serbskeho młodostneho skedźbniło.
Philipp Skotowski je mjez cyłkownje 72 młodymi mužemi a žonami, kotřiž su swoje wukubłanske pruwowanja wobstali. Nětko su woni pjekarjo, fachowi předawarjo, třěchikryharjo, rěznicy, frizerojo, molerjo, mulerjo abo blidarjo.
Narodne mustwo kucharjow Němskeje chce w Bórkowach za swětowe mišterstwa Culinary World Cup trenować. Teamej přisłušeja třo kucharjo z Braniborskeje a dwaj ze Sakskeje.
Bórkowy (SN/MiR). Mjezynarodne wurisanje přewjedu najlěpši kucharjo potom wot 24. do 28. nowembra w Luxemburgu. W Bórkowskim hotelu Blejcha Resort & Spa makaja čłonojo skupiny so wubědźowacych a wosebje talentowanych kucharjow za trening wurjadne wuměnjenja. „Z nimi smy kucharsku branšu na so skedźbnili. Nětko smy jara wćipni, kak to kolegojo při dźěle začuwaja“, rjekny šef hoteloweje kuchnje René Schreiber.
Ramnow (SN/BŠe). Tekstilna industrija ma we Łužicy wjelelětnu tradiciju. Tež ludźo su dale zajimowani na tym, kak drohotne płaty, na přikład z lena, nastawaja. Njezadźiwa tuž, zo podawaja so kóžde lěto po syłach do Ramnowa na lenowe dny, zo njebychu jenož wudźěłki z Łužicy, ale z cyłeje Němskeje wobdźiwali a wězo kupowali.
Mjez něhdźe 200 wustajerjemi bě tež lětsa zaso Wjazońčanska manufaktura von Kleist. Towarstwo Wětrnik z Wodowych Hendrichec je zajimcam wšelake kročele wot rostliny přez zhotowjenje nitki hač k płatej rozłožowało. A wopytowarjo móžachu so sami wuspytać. Wosebje dźěći składnosć wužiwachu. ,,Wužadanje je, swojej noze koordinować. Dale maja so lenowe nitki w prawym směrje kłasć, tak zo nastanje płat bjez zmylka“, rozkładźe Regina Hoyer jednotliwe wotběhi na ručnych krosnach. Wona wobdźěli so mjeztym štwórty raz na Ramnowskich lenowych dnjach.
Wězo móžachu sej ludźo lenowe płaty w najwšelakorišich barbach kupić, zo móhli sej doma něšto rjaneho zešić. Za to trěbne utensilije, nitki, knefle abo tu a tamnu radu jim tekstilni fachowcy sobu na puć dachu.
Zo bajki wěrne njejsu, wě kóždy, kiž je wěstu starobu docpěł. Najlěpši přikład za to je bajka wo Čerwjenawce, kotruž je wjelk zežrał. Zo tuta bajka wěrna njeje, sym kaž druzy tež po zasydlenju wjelkow we Łužicy z njeličomnych wozjewjenjow wjelčich specialistow zhonił. Wěm nětko, zo wjelk za čłowjeka strašny njeje. Za tu wědu sym po lěsach běhacym a wjelče hromadki přepytowacym specialistam woprawdźe dźakowny.
Přiwšěm mje tróšku mjerza, zo tež woni bajki baja. Twjerdźa mjenujcy, zo so wjelk čłowjekej wuwinje, zo jemu z puća dźe a zo so sydlišćam njebliži. Zo to cyle njetrjechi, w Delanach najlěpje wědźa. Tute móličke njewěrnosće pak njejsu tak wažne. Tuž měli wšitcy Łužičenjo dźakowni za wjelki być. Jenož pola nas sej wjelki mjez sobu na pazory teptaja, dokelž njeje za nich ruma dosć. A ničo njenaruna wjeselo, kotrež maja wulkoměšćanscy přećeljo wjelkow z łužiskeje wjelčeje wobrady.
szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn ces_Latn szl_Latn szl_Latn ces_Latn pol_Latn crh_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn slk_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn