Za ratarstwo zajimował bě so Wito Kubańk z Ralbic hižo w dźěćatstwje. „Susodej abo wujej, kotrajž mataj ratarstwo, hižo přeco rady pomhach“, młodostny praji. Minjeny pjatk bě wón mjez 26 wučomnikami, kotrychž su zamołwići w Pančicach-Kukowje swjatočnje wuwjazali. Tam pokazachu rěčnicy na wulki angažement młodostnych, horjacych so dźensniši dźeń za ratarstwo.
Wito Kubańk je hižo jako 16lětny jězbnu dowolnosć za traktor złožił. Wuchodźiwši 9. lětnik Serbskeje wyšeje šule Ralbicy před třomi lětami zahaji wón wukubłanje pola Róžeńčanskeje agrarneho zawoda Sorabia. Dokelž měješe jězbnu dowolnosć hižo w zaku, móžeše tež hnydom wulke ratarske mašiny posłužować. Móhłrjec zaměrnje je so na puć do ratarstwa přihotował a jón sćěhował. To wšak za njeho tež woznamjenješe do Lubijskeje powołanskeje šule jězdźić. „Dołhi puć sym rady na so brał“, Ralbičan měni. Wob dźeń bě to na wšě 80 kilometrow jězby.
Pančicy-Kukow (SN/BŠe). W Budyskim wokrjesu ma ratarstwo wulki wuznam. To pokaza so minjeny pjatk w Pančicach-Kukowje, hdźež je 26 wučomnikow zelenych powołanjow swoje wuswědčenje dóstało. Nimo fakta, zo zhladuja na konstantnu ličbu młodostnych, kotřiž su so za powołanje rozsudźili, zamołwići tež wuzběhnychu, zo je dorost přewšo angažowany, štož so we wuswědčenjach wotbłyšćuje. Cyłkowny přerězk wukonow ratarjow a plahowarjow skotu je dwójka. „Třo wučomnicy zakónčichu pruwowanja samo z jedynku. Tónle wuslědk bu po cyłej Sakskej wosom króć docpěty, trójce w Budyskim wokrjesu“, podšmórny jednaćel regionalneho burskeho zwjazka Budyšin-Kamjenc Dietmar Liebscher. Tři młode žony pojědu 12. septembra do Coswiga, hdźež je počesća. Zo je w Budyskim wokrjesu wukubłanje wučomnikow w ratarskim wobłuku bjezporočne, hódnoćeše tež Katja Zschaage z krajneho zarjada za ratarstwo, wobswět a geologiju. Přirjadnica Budyskeho krajneho rady Birgit Weber je wučomnikam sobu na puć dała, zo měli swoju wědu, talent a angažement stajnje zaso dopokazać.
Čorna Pumpa (JoS/SN). Awtowe znački na parkowanišću minjenu sobotu pokazowachu na wulki zajim ludźi zbliska a zdaloka, kotřiž su na Čornopumpske stejnišćo předewzaća Łužiska energija a milinarnje (LEAG) na dźeń wotewrjenych duri přichwatali a sej wudźěłki na zakładźe brunicy wobhladali. Mjez bywšimi přistajenymi běchu tež dźěći a wnučki dźěłaćerjow, kotřiž so wo tuchwilnym połoženju bywšeho płunoweho kombinata wobhonichu. Zawěsće je LEAG hišće z wjace ludźimi ličiła, horcoty dla pak bě tón abo tamny snano radšo doma wostał. Štóž pak je přišoł, móžeše tójšto zhonić a dožiwić. Tak jězdźachu zajimcy z busom po industrijnišću. Dale wobhladachu sej zawodnu wohnjowu woboru, wukubłanski centrum a halu z kolijowymi jězdźidłami, kaž su to lokomotiwy abo wagony.
Nowoslicy (JK/SN). Lětuše, ale tež hižo lońše suche wjedro z mało spadkami je so negatiwnje na ratarske zawody wuskutkowało. Mjenje dochodow z produkcije mloka a špatniša kwalita žita suchoty dla stej tež w Róžeńčanskej Agrarnej akciskej towaršnosći Sorabia slědy zawostajiłoj. Na wčerawšej hłownej zhromadźiznje zamó nawoda předsydstwa Matej Korjeńk přitomnym akcionaram jenož negatiwny wuslědk lońšeho hospodarskeho lěta předstajić.
Budyšin (SN/at). Zakoń wo dźěłowym času njesmě so znjewužiwać, warnuje Dźěłarnistwo Cyrobizny, požiwadła a hosćency (NGG) w Drježdźansko-Kamjeničanskim regionje. NGG powołuje so na „monitor nadhodźin“, kotryž je institut Pestel w jeho nadawku zestajał. Dźěławi w Budyskim wokrjesu nadźěłachu loni nimale 4,4 miliony nadhodźin, z toho 2,4 miliony njepłaćene.
Po wobličenju instituta Pestel njebu 44 procentow wšitkich w hóstnym přemysle Budyskeho wokrjesa nadźěłanych nadhodźin płaćenych. 39 procentow dźěłowych městnow tohole wobłuka pak su minijoby, za kotrež njeje přizasłužba zakonsce scyła dowolena.
Nastupajo dźěłowy čas dźe NGG Sakskeje do ofensiwy. Z kampanju „#fairdient“ podpěruje dźěłarnistwo nimale 5 000 dźěławych w hotelach a hosćencach Budyskeho wokrjesa. Wšako hrozy jim nimo zhubjeneje mzdy njepłaćenych nadhodźin dla dalši problem: Zwjazk němskich hotelow a hosćencow Dehoga tłóči na to, zo měło zwjazkowe knježerstwo wšědny maksimalny dźěłowy čas na 13 hodźin rozšěrić, NGG kritizuje.
Z wěcywustojnosće a rumoweho potenciala hłowneje dźěłarnje předewzaća Łužiske hórnistwo a energija (LEAG) měli přichodnje tež industrijni kupcy lěpšinu měć. Hladajo na wobzamknjeny kónc wudobywanja brunicy w Němskej chcedźa tak dźěłowe městna zawěsćić.
Monika Kuhlee čaka njesćerpnje na kóždeho wopytowarja. Rady so wona na wodźenjach prašenjam zajimcow wěnuje. „Zahajam zarjadowanje stajnje hakle potom, hdyž smy wšitcy hromadźe, tak zo móža wšitcy informacije sćěhować“, wujasnja wodźerka po přirodźe a krajiny geoparka UNESCO Mužakowski zahork (Faltenbogen). Runje nětko přihotuje so wona na wodźenje pod hesłom „Doł Nysy ze wšitkimi pjeć zmysłami dožiwić“, zo by wopytowarjam w nadawku wokrjesneje ludoweje uniwersity Sprjewja-Nysa z regionalnym stejnišćom w Grodku (Spremberg) kónčinu Mužakowskeho zahorka pokazała.
Choćebuz (SN). Choćebuska wobswětowa skupina je wčera žadanja potrjechenych z wuhlowych jamow we Łužicy přichodnymaj knježerstwomaj w Braniborskej a Sakskej wozjewiła. „Nowe wudobywanske kónčiny kaž Wjelcej II a wosebite polo Miłoraz maja so hnydom wuzamknyć a wot dźěłacych brunicowych jamow wuchadźace problemy bjez dlijenja pomjeńšić“, zjima Renej Šuster.
Dohromady su potrjecheni nowymaj knježerstwomaj Braniborskeje a Sakskeje wosom resp. jědnaće žadanjow napisali. Na přikład dźe wo pomjeńšenje Wochožanskeje a Janšojskeje jamy, wo rjadowanje naslědnych kóštow, wo iniciatiwu Zwjazkoweje rady, změnić hórski zakoń wo wobběh wody. „Přez lěta sej hižo žadamy přichodne jamowe jězory, tež při Wochožanskej jamje, tak přeplanować, zo přidatnych wuparnych stratow dla so njedostatk wody we wobłuku Sprjewje njepřiwótři. Po suchim lěće 2018 měli sej krajni politikarjo tematiku wuwědomić. Jězory so přez lětstotki wuskutkuja, tu njeměli krótkodobne dobytki koncerna LEAG rólu hrać“, rěka w zdźělence wobswětoweje skupiny.
Choćebuz (dpa/SN). Suchota pohórnistwowe jězory na juhu Braniborskeje chětro poćežuje. Po trochowanju knježerstwa budźe tam wuparjenje wody přichodne lěta wo dwaceći procentow přiběrać. To wujewja małe naprašowanje braniborskich Zelenych.
Tuchwilu wuchadźeja zamołwići z lětneho wuparjenja 2,97 kubiknych metrow wody na sekundu po cyłkownej, něhdźe 12 500 hektarow wulkej přestrjeni jězorow. Po kóncu wudobywanja brunicy ma to 15 000 hektarow być. Potom budźe wuparjenje wody 3,57 kubiknych metrow na sekundu wučinjeć. „W tym zwisku je njerozumne, čehodla přeco hišće žadyn koncept za wobhospodarjenje łužiskich jězorow njepředleži“, kritizowaše minjeny štwórtk wobswětopolitiski rěčnik frakcije Zelenych w Braniborskim krajnym sejmje Benjamin Raschke.
Hižo měsacy ćerpi Łužica pod ekstremnej suchotu, a połoženje rěkow je jara napjate. W dwutydźenskim rytmusu schadźuje so tuž skupina fachowcow, kotřiž połoženje wokoło wody posudźuja. Přichodnje budźe trjeba, wodu za Sprjewju a biosferowy rezerwat Błóta składować.
szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn ces_Latn pol_Latn pol_Latn szl_Latn ces_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn