Bohatosć serbšćiny pokazuje so mjez druhim we wšelakorosći nałožowanja rěčnych wariantow, t.r. w indiwiduelnej wjacerěčnosći jeje rěčnikow. W kubłanskim wobłuku so dotal na sposrědkowanje
spisowneje rěče wobmjezujemy. We wšědnym dnju pak šulerjo hinak mjez sobu rěča hač we formelnych situacijach. Tole jenož za wučbu serbšćiny konsekwency nima, ale tež za bilingualnu wěcnu
resp. fachowu wučbu. Tohodla maja so w dźěłarničce rozdźěle mjez serbskej wobchadnej a šulskej rěču kaž tež mjez rěčanej a pisomnej formu pomjenować. Sylnišo hač dotal měło so w šulskej
wučbje systematizowanje registroweje kompetency zwučować: Kotra rěčna warianta ma so w kotrej komunikaciskej situaciji nałožować a što su rěčne rozdźěle mjez woběmaj registromaj?
dr. Jana Šołćina
Serbski institut Budyšin a Institut za sorabistiku na Lipšćanskej uniwersiće
Jako wědomostna sobudźěłaćerka Serbskeho insituta a docentka při Instituće za sorabistiku Lipšćanskeje uniwersity slědźi a wuwučuje dr. Jana Šołćina k slědowacym temam: • stawizny a přitomnosć hornjoserbskeje spisowneje rěče • dwu- a wjacerěčnosć • bilingualne přiswojenje rěče • fachowa didaktika serbšćiny • didaktika bilingualneje wučby
Po koncepće „2plus“ maja wšitcy šulerjo na dwurěčnych serbsko-němskich šulach aktiwnu serbsko-němsku dwurěčnosć docpěć. Wulka ličba dobrych a jara dobrych wuslědkow wobkruća wuspěch koncepta.
Zo bychu w přichodźe přepruwujomne hódnoćenja za jeho wukonokmanosć předleželi, přewjedźe so nětko we 8. lětniku zwěsćenje rěčneho stawa w serbšćinje. Prěni pilotowy přeběh je w tutym šulskim
lěće na třoch šulach planowany. Dźěłarnička je wotewrjena za wšitkich zajimowanych wučerjow, zo bychu so informowali wo ramikowych wuměnjenjach a modalitach kaž tež wo wobsahu
přepytowanjow.
Manuela Smolina I Jadwiga Kaulfürstowa
Rěčny centrum WITAJ
Manuela Smolina je wědomostna sobudźěłaćerka a wotrjadnica w Rěčnym centrumje WITAJ. Do toho wuwučowaše jako wučerka za němčinu a serbšćinu na wyšej šuli w Pančicach-Kukowje a na Serbskim gymnaziju Budyšin. Wona je mjez druhim zamołwita za spřistupnjenje zakładow serbskeje gramatiki a ortografije za šulsku potrjebu. Dalše ćežišćo jeje dźěła je koncipowanje a nadźěłanje zakładow za certifikowanje serbskorěčnych kmanosćow po Europskim referencnym ramiku za rěče. K tomu eksistuje wosebita webstrona za zajimcow, kotřiž wuknu hornjo- abo delnjoserbšćinu. Nimo toho je zapřijata do přihotow za zawjedźenje zwěsćenja rěčneho stawa w serbšćinje we 8. lětniku.Jadwiga Kaulfürstowa je wědomostna sobudźěłaćerka Rěčneho centruma WITAJ. Do toho skutkowaše sorabistka a hudźbna wědomostnica jako doktorandka w Serbskim instituće. W rěčnym centrumje dźěła na polu serbskorěčneho kubłanja w předšulskim wobłuku. Mjez druhim je wudźěłała zakładny spis za kubłarki a kubłarjow „Katalog kwalitatiwnych kriterijow k spěchowanju a posrědkowanju serbskorěčnych znajomosćow w dźěćacych dnjowych přebywanišćach w Sakskej“. K jeje nadawkam słušeja tež wuwiwanje pruwowanskich nadawkow za certifikowanje serbskorěčnych kmanosćow po Zhromadnym europskim referencnym ramiku za rěče a přihoty za zawjedźenje zwěsćenja rěčneho stawa w serbšćinje we 8. lětniku.
Předznajomosće z hižo nawuknjenych rěčow móža so při wuknjenju dalšich rěčow wužitnje nałožować - znutřka rěčneje swójby runje tak kaž rěčne swójby přesahujo. W dźěłarničce předstaja so
přikłady za nastorki k přirunowanju rěčow, kotrež wotkrywace wuknjenje pola šulerkow a šulerjow spěchuja. Wobdźělnicy rozrisaja sami nadawki we wšelakich rěčach, pola kotrychž jim jich
serbskorěčne znajomosće pomhaja, a diskutuja móžnosće transfera za wotpowědny wučbny kontekst
prof. Grit Mehlhorn
Uniwersita Lipsk I Institut za slawistiku
Prof. Grit Mehlhorn je wot měrca 2007 profesorka za didaktiku słowjanskich rěčow při Insituće za slawistiku Lipšćanskeje uniwersity. Do toho běše wona junior-profesorka za němčinu jako cuza
rěč při Instituće za rěč a komunikaciju Techniskeje uniwersity Berlin. Wot 1992 hač do 1997 studowaše Grit Mehlhorn wuchodnu slawistiku, nałožowanu rěčnu wědomosć, wuchodo- a južnoeuropske
wědomosće na Lipšćanskej uniwersiće a na uniwersiće Tarasa Ševčenka Kiew (Ukraina) a pozdźišo w natwarjacym studiju němčinu jako cuzu rěč na Herderowym instituće Lipšćanskeje
uniwersity.
Dźěłarnička nawjaza na prašenja impulsoweho přednoška:
Oliver Sesemann
Institut za wuwiwanje kwality na šulach Schleswigsko-Holsteinskeje
Oliver Sesemann je wukubłany wučer za jendźelšćinu a geografiju. Hižo wjele lět dźěła jako studijny nawoda a krajny fachowy poradźowar za předmjet geografija kaž tež jako krajny fachowy
poradźowar za bilingualnu wučbu při Instituće za wuwiwanje kwality na šulach Schleswigsko-Holsteinskeje. Wón organizuje mjeztym 9. Krajny fachowy dźeń za bilingualnu wučbu.
Wosebje w Americe a w Jendźelskej, ale tež w zapadnej Němskej, so kedźbliwosć dźeń a bóle w šulskej wokolinje zadomi. Wuwili su so wšelakore programy a wučerjo kaž tež šulerjo rozprawjeja wo dobrych wuskutkach: mjenje mylenjow a konfliktow, přijomniša wuknjenska atmosfera, wjace měra a wjesela. By kedźbliwosć tež našim serbskim šulam tyła? Prjedy pak hač móžemy ju jako wučerjo šulerjam zbližić, dyrbimy ju sami za nas wotkryć a ju trenować. W tutej dźěłarničce zeznajomimy so ze wšelakorymi zwučowanjemi kedźbliwosće, kotrež hodźa so w krótkej a dlěšej formje jara jednorje do wšědneho dnja zatwarjeć a tohorunja (pozdźišo) ze šulerjemi w šuli přewjesć. Wšitcy su wutrobnje na kurs přeprošeni - znajomosće njejsu žane trěbne.
Dušan Šołta
swobodny docent za serbšćinu a meditaciju z Drježdźan
Dušan Šołta je wukubłany wučer za serbšćinu, chemiju a matematiku a dźěła jako docent za serbšćinu na Drježdźanskej Techniskej uniwersiće. Wot lěta 2012 do 2015 je w meditaciskim centrumje
Plum Village w Francoskej žiwy był a so do praksy kedźbliwosće zanurił. Po tym je wjele dalšich kursow, dźěłarničkow a dalekubłanje w zwisku z kedźbliwosću a meditaciju wopytał. W
Drježdźanach přewjedźe kursy kedźbliwosće za studentow a šulerjow a je wotewrjenu meditacisku skupinu załožił.
We dźěłarničce předstaja a wupruwuja so na zakładźe teamoweho wobdźěłanja wuzwoleneho teksta strategije k samostatnemu planowanju a k samostatnej regulaciji swójskich wuknjenskich procesow
šulerjow. Při zhromadnym přeběhu teamoweje struktury wuswětla so strategije dobreje wuknjenskeje klimy, skutkowneje motiwacije a koncentracije. Dale zwučuja so techniki k wobstaranju,
předźěłanju a ke korekturje čitanskich informacijow. Wosebje interpretacija čitaneho, reflekciska rozmołwa a wěcna diskusija steja w srjedźišću dźěłarnički. Wobdźělnikam předstaja a
spřistupnja so zdobom načasne kooperaciske a komunikaciske techniki wotewrjeneje wučby serbšćiny 2+.
Daniela Knoblichowa
Sakski krajny zarjad za šulu a kubłanje
Daniela Knoblichowa je fachowa wukubłanska wjednica w fachowej didaktice serbšćina a němčina při Wučenskim hamće za zakładnu šulu Krajneho zarjada za šulu a kubłanje (LaSuB), wotnožka
Drježdźany. Nimo toho je fachowa poradźowarka za serbšćinu po koncepće 2plus a serbšćinu ISL (intensiwne wuknjenje rěče) při LaSuB, wotnožka Budyšin.
Kotru rólu hraja kubłanske medije ze wšelakimi rěčnymi wersijemi w modernej wučbje? Na čim spóznajemy dobry film za wučbu? Za kotre předmjety a temy su dalše medijowe produkcije trěbne?
Wuchadźejo z nazhonjenjow wobdźělnikow dźěłarnički ma dosć časa być, prašenja zhromadnje wobšěrnje diskutować. Hódnoćenje prěnich předležacych projektowych přikładow serbsce synchronizowanych
medijow ma so do rozmołwy zapřijeć. Nic cyle njesebičnje wočakuje nawoda tuteje dźěłarnički pokiwy, ideje a dalše namjety wobdźělnikow, do kotreho směra móhł so projekt dale wuwić a kak sami
aktiwnje sobu skutkuja.
Wolfram Wiezorek
Medijowy pedagogiski centrum Budyšin
Wolfram Wiezorek je wukubłany fachowy wučer za geografiju a stawizny a podawa nimo toho mjeztym nimale 30 lět tež informatiku na jednej Budyskej wyšej šuli. Wot 1994 nawjeduje wón něhdyši wokrjesny medijowy centrum a je dźensa koordinator teama medijoweho pedagogiskeho centruma wokrjesa Budyšin. Nimo mnohich medijowych projektow, prewencije a poradźowanja, je jedne ćežišćo jeho skutkowanja aktiwna podpěra wužiwanja tradicionalnych a modernych medijow we wjace hač 130 šulach wokrjesa. Mnohim wučerjam je wón jako wuspěšny dalekubłar kołowokoło temy medije a z tym zwjazanymi šulskimi wuwićemi znaty. Nimo toho je wón jako fachowy redaktor, kameramuž, producent abo koordinator za zestajenje cyłeho rjada regionalnych, tež serbskich medijowych produkcijow a kubłanskich medijow zamołwity.
Dźěłarnička nawjaza na dźěłarničku Teamteaching – móžnosće a hranicy z lěta 2017 a bazuje tohorunja na publikaciji Kerstena Reicha a Meike Kricke „Teamteaching – eine Kultur des Lehrens und
Lernens“. W dźěłarničce předstajeja so přikłady teamteachinga z praksy, wosebje nastupajo zhromadne zrozumjenje teamteachinga, planowanje, přewjedźenje a refleksija zhromadneho wuwučowanja.
Na tutym zakładźe diskutuja so wuzwolene standardy teamteachinga, kotrež měli na serbskich šulach měritko profesionelneje praksy być.
Diana Šołćina I Beno Hoyer
Serbska wyša šula “Michał Hórnik” Worklecy
Diana Šołćina je wukubłana wučerka za stawizny a sport. Wona wuwučuje na Serbskej wyšej šuli “Michał Hórnik” Worklecy nimo toho towaršnowědu a skutkuje po wotpowědnym dalekubłanju jako poradźowaca wučerka.Beno Hoyer je wukubłany wučer za stawizny a nabožinu. Won wuwučuje na Serbskej wyšej šuli “Michał Hórnik” Worklecy nimo toho towaršnowědu.
Rěčny centrum WITAJ
fachowy wotrjad
Domowiny - Zwjazka Łužiskich Serbow z.t.
WITAJ-Sprachzentrum
eine Fachabteilung der
Domowina - Bund Lausitzer Sorben e.V.
Póštowe naměsto 2 / Postplatz 2
02625 Budyšin / Bautzen
Tel.: 03591 550 400
Fax: 03591 550 375
E-Mail: witaj-bautzen@sorben.com
pol_Latn szl_Latn slk_Latn hrv_Latn swh_Latn bos_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn slk_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn slv_Latn szl_Latn hrv_Latn zho_Hans bos_Latn szl_Latn ces_Latn ces_Latn tuk_Latn hrv_Latn sot_Latn bos_Latn bos_Latn szl_Latn szl_Latn bos_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn pol_Latn slv_Latn ces_Latn slv_Latn kac_Latn hrv_Latn bos_Latn ces_Latn bos_Latn pol_Latn ces_Latn ces_Latn lim_Latn bos_Latn szl_Latn slk_Latn slv_Latn pol_Latn bos_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn deu_Latn deu_Latn deu_Latn fon_Latn gla_Latn vec_Latn zho_Hant por_Latn