Nowe lěto je drje hižo dwanaće dnjow stare, přiwšěm chcu tři delnjoserbske nowostki předstajić, kotrež su hišće w dwanatym měsacu lońšeho lěta wušli.
Znata a woblubowana rozhłosownica Jutta Kaiserowa z Górow w Bórkowskej gmejnje běše lětdźesatki po domiznje z mikrofonom po puću. Jeje powołanske kredo bě: „Sćerpnje přisłuchać, to wuznamjeni žurnalista. Tak mnohe lěpje rozumiš, a to nic jenož rěčnje.“ Z jeje bohatych dožiwjenjow a nazhonjenjow je nastała kniha „Ducy pó domowni. Spomnjeńki reportarki“. Čućiwje a wobrazliwje pisa w njej wo našich wsach a ludźoch, rysuje bjez čornoběłeho molowanja małe a wulke podawki, na přikład powójnske wuwiće ratarstwa. Takle radźi so jej, ze stawizničkami stawizny wěrnje předstajić.
Zaso je so lěto minyło – skokšo hač minjene lěta, chce so mi zdać, štož drje zaleži na přiběracym stresu, kiž nam pokojnosć žiwjenja kazy. Abo snadź tola jenož na rosćacej starobje, kotraž našemu jednomu začuwać da, zo drohotny žiwjenski čas lěto a spěšnišo chwata, doniž nas skónčnje wěčny měr njedosćehnje? Bóh wě, ale traš měli přichodne dny raz trochu na borzdźidło stupić. Wopušćmy přesćahowansku jězdnju a spomalmy na chwilu poklatu honjeńcu. Snadź móhli samo dobru hodźinku lěnjeho pasć a sej na konopeju ležo, spekulacius hrymzajo něšto zabawne naposkać. Dobru hodźinku mjenujcy traje słuchokniha, kotruž chcył wam tule doporučić: „Wjesni šibałcy“.
Je jenož hišće dwě njedźeli hač do patoržicy. Štóž chce snano woměrje jutře kaž tež přichodnej dwě soboće wot 10 do 17 hodź. w Smolerjec kniharni za hodownym darom hladać, je radlubje witany. Někotražkuli nowostka w knižnym regalu na čitarjow čaka, ale tež cejdejki a tačele su w poskitku a hodowne karty wězo.
Lubowarjo elektroniskeje hudźby móža so na nowu tačel Mata Nawki „matotam. artifical music 01“ wjeselić. A hdyž so tačelak jónu wjerći, móžeće sej tež „čornu dróhu“ Berlinskeje dróhi na njón połožić. Pola CDjow steji wokomiknje adwentna a hodowna hudźba na prěnim městnje.
Natascha Sturm, nowa nakładnica ze Zhorjelca, předpołoži po prěnjej knižce „Taty und Paul – Die fantastischen Abenteuer einer Elfe“ dalše dožiwjenje małeje soniny – a to nic jeno za dźěći, ale tež za wulke zelowe žony. „Tatys kleine Kräuterfibel“ wopřijima powědančka a recepty ze zelemi kaž tež rjane ilustracije.
Hač Južna Awstralska, Texas abo Kanada – wokoło 5 000 Serbow je w 19. lětstotku do zamórskich krajow wupućowało. Što pak bě jich pohnuło łužisku domiznu ze znatymi šćežkami, swójbnymi, susodami a přećelemi wopušćić a so na nimoměry strašnu a wobćežnu jězbu do dalokeho swěta nastajić? Z čim wón wabješe, štož jim domizna skićić njemóžeše? Kak wupadaše „nowe“ žiwjenje wupućowarjow? A namakachu w cuzbje woprawdźe, za čimž so žedźachu?
Sće hižo raz lećeli? Njeměnju jako pasažěrojo z lětadłom, ale w myslach kaž ptačk nad domom, nad wsu abo městom, nad polemi, lěsami abo morjom? Protagonistka noweje knihi „Lěćo za započatkarjow“, 13lětna Sofija, tole přeco zaso spyta, doniž to njezamóže: ležo při přibrjohu abo we łožu woči začinić, ruce k ćěłu stłóčić, so do powětra zběhnyć a z ptačeje perspektiwy na (swój) swět hladać.
„Wotpočink njeje žadyn čłowjeski mordar.“ Tale zajimawa sada steji w nowej knize Pawoła Roty „Z kameru a pisakom po Delanach“, kotraž je njedawno w Ludowym nakładnistwje Domowina wušła. A woprawdźe – zajimawy wotpočink ći lektura spodobneho wudaća bjezdwěla wobradźa. Sym sej wěsta, zo nadeńdźe nowostka mnoho čitarjow, kotřiž budu nic naposledk zwjeseleni z krasneje a přewšo bohateje rěče Pawoła Roty. Tak so pola njeho „njebjo wowckuje, doniž njeje widźeć, kak mróčele wodu woža“. Nó tak, je to prawy čas, w knihach lěhać.
Za někotre dny wuńdźe Serbska protyka 2018. To budu swěrni roznošowarjo zaso na wsach po puću, zo bychu ju zajimcam poskićeli. Nětko so snano prašeće, što na was w aktualnym wudaću čaka. Tónkróć podamy so zhromadnje z redaktorom Pětrom Šołtu do Sulšec pola Kulowa. Na tu wjes so Šołta sam rady dopomina, wšako je tam hromadźe z Róžeńčanskej młodźinu kermušu na tykancyspěwanje jězdźił.
Dypkownje k spočatkej šulskeho lěta w Sakskej bu powěsć wo nowowudaću Dudena wozjewjena. 237 lět je zašło, po tym zo bě Konrad Duden swój „Vollständiges Orthographisches Wörterbuch der deutschen Sprache“ wudał. Traješe 21 lět, doniž so 1901 w Němskej a Rakusko-Madźarskej na zawjedźenje Dudenoweho prawopisa njedojednachu, z ćimž bu jeho słownik standardne dźěło na polu němskeje rěče. Wot předwčerawšeho móžeće sej kupić jeho 27. nakład, kotryž je rozrostł na 145 000 hesłow; při tym bu słowoskład w zašłych nakładach stajnje wo přerěznje 5 000 hesłow powjetšeny. Porno tomu je ličba šmórnjenych hesłow – zwjetša prawopisnych wariantow a nowych słowow, kotrež so w praksy přesadźili njejsu – poměrnje snadna.
Lubi starši, lubi kubłarjo šulskich nowačkow, kotřiž so w hornjoserbšćinje alfabetizuja! Pytaće hódny dar za swoje lubuški, kiž w nowym šulskim lěće do šule zastupja? Abo zajimujeće so za atraktiwny přidatny material za nawuknjenje čitanja? Z poskitka našeho nakładnistwa chcyła wam njedawno wušłej knize poručić. „Z Alenu po měsće“ rěka 56 stron wopřijaca publikacija z pjera Rejzki Delenkoweje, kotraž nětko prěnju swójsku knihu předpołoži. Što awtorka literarnje zdokonja, njeje hižo potajnstwo. Wjacekróć je so wuspěšnje na literarnym wubědźowanju LND a Załožby za serbski lud wobdźěliła, a jeje basnje kaž tež prozowe dźěła su w Paternostrach wozjewjene.
Skónčnje je lěćo a tuž čas dowola. Mnozy podawaja so na lětni dowol w bliskosći abo trochu dale – hač z awtom, busom, ćahom abo lětadłom.
Za čas jězby najhusćišo wostudu pasemy. Ale nětko je kónc z tym! Čehodla njeměli sej raz knihu do ruki wzać? Je wam ćežko so rozsudźić, kotru měli najlěpje sobu wzać? Cyła biblioteka je wšak přewulka za kófer, ale mam perfektnje rozrisanje: ebook. Wšojedne hač je to jenož jedyn abo sto. Na swójskim kompjuterowym tableće abo ličaku ma njesměrnje wjele tajkich městno. Němske nakładnistwa dźě tele elektroniske knihi wulkoličbnje produkuja.
Něhdźe 75 procentow Němcow rady čita, 29 procentow z nich ebooki. A trend dźe do směra, zo ličba hišće dale přiběra. Na najwšelakorišich stronach w interneće móže sej čitar přistup kupić.
ces_Latn szl_Latn ces_Latn szl_Latn slv_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn slk_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn ces_Latn