Bół to paździyrnik 1984 roku. Rychtowali my we Poznaniu szykowny sztand na takich miyndzynarodowych targach, ftore sie tak ze ynglicka „Interrail” mianowali. Bóło już po tym, kiej świtnół we kalyndôrz Jurij Andropow (to bóło we môju) a Rusami reskiyrowôł Konstantin Czernienko. Plac, kaj my sztalowali tyn sztand, bół ci blank kole srogachnego ruskigo sztandu. A Ruske, jak zawdy, rychtowali wszyjsko wiynkszyjsze, srogsze niźli inksi. Tak tyż bóło wtynczôs. Ino, co łóni nazgłobiyli na tyn sztand niy tela glajzów, maszinów, werkcojgów – jak inksze wystôwce – ale wyrychtowali ci taki srogi szrank, takô biblijotyka, kaj fest wyglancowane, wypucowane, rzóndkiym, rajóm ustawióne byli roztomajte ksiónżki. A bół snami jedyn szykowny karlus ze Huty Zobrze, Józek Pluta, kiery poradziół gôdać we poruch lynzykach, a kierego sie sztyjc ino błozny trzimali, ciyngiym kómuś coś na łostuda poradziół zbajstlować, kogoś wciś za bolek. Tak jakiesik dwa dni deptôł kole tego ruskigo sztandu (côłkie targi zetwali jakiesik piyńć-szejść dni) i łorôz przilazuje ku mie i rzóńdzi:
– Panie Ojgyn, panie Ojgyn, te Rusy majóm tam we tyj jejich biblijótyce gryfne ksiónżki, ale nôjważniyjsze, nôjszykowniyjsze, nôjbarzi wyflyjgowane, to sóm take, kiere napisôł Bryżniew, Andropow i… Czernienko. – tuplikowôł mi Józek Pluta. – I jô, panie Ojgyn, kciôłbych sie je łod nich na jedyn chocia dziyń do hotylu borgnóńć, wypożyczyć.
– Dobra – gôdóm mu na to – pódź symnóm, to możno cosik sie udo!
Idymy, a tam sztramski dyrechtór (wiycie, łóni już wteda na bele jakim sztandzie, na bele czym mieli dyrechtora, jak my terôzki). Dyrechtór nôs gryfnie przijón, nalôł po glasce ichniygo gruzińskigo koniaku, dziołcha prziniysła bonkafyju i napoczynómy gôdka.
– A my by kcieli borgnóńć łod wôs na jedyn dziyń pôra ksiónżek – napoczynô tyn mój kamrat Józek, kiery gynał po rusku poradziół tyż gôdać.
– A pażałsta, tawariszczi, pażałsta – gôdô tyn dyrechtór. – A kakije, kakije knigi wy chatieli?
I, ludzie! Mało mie pierón niy szczelół! Tyn Jółzel kciôł borgnóńć ino te ichnie „knigi” kiere naszkryflôł Andropow i Czernienko. Niy byda gôdôł, co sie tam dziôło, tela, co dziepiyro po jakisik dwióch godzinach tyn dyrechtór dôł zwól i nasz dolmczer móg sie do hotylu zebrać dwie ksiónżki. Suchejcie! I sam ci sie dziepiyro napoczło. Na drugi dziyń rano, dziesiónta, Jółzel przilazuje na nasz sztand, dwie ksiónżki mô po parzóm.
– Ojgyn, pódź, idymy do tego ruskigo dyrechtóra.
Nale, dyrechtóra jesce niy bóło. Prziszôł dziepiyro kole połednia, tak ździebko chycóny, nawalóny, nó… możno ino na srogim kacynjamrze. Idymy do niygo i Wiycie… tegoch sie niy bół spodzioł. Jółzel nic, ino kce ze tym dyrechtorym (abo ze bele jakim na tym sztandzie Ruskim) dyszkutiyrować ło tym, co tam we tych jejich ksiónżkach wyczytôł. Ludzie! Co tam sie dziôło (Jółzel na isto bez noc łobie „knigi” przeczytôł). Przeca żôdyn ze tych Ruskich do kupy ze jejich dyrechtorym żôdnyj ksiónżki tych wywołanych sekretôrzy niy czytôł!!! Poradzicie sie to wystawić. Przeca małowiela a byli by nôs łobuch do heresztu zawarli (a Wiycie, to bół łoziymdziesiónty szczwôrty rok).
Jesce my sie dobrze ze wszyjskimi kamratami niy spamiyntali a sam jak niy prasknie taki gruf (i to ino bez miymieckie radijo), co nasze UB-yjoki zatrzaśli tego ksiyndza Jerzego Popiełuszki. Napoczło sie sznupanie, nuchcynie; jedyn gôdôł to, drugi cosik blank inkszego, a te Ruskie to sie niyskorzij bali i na sznapsa dó nôs niy dali napytać.
Gôdôłech, spóminôłech tego mojigo kamrata, inżiniera (i dolmeczra) Jółzla, kiery poradziół gynał gôdać po miymiecku, anglicku, szpanielsku i po rusku. I jes ci to tak ździebko skuplowane ze inkszóm gyszichtóm, kierô mie ci sie tyż przitrefiyła na targach tela, iże we dôwnyj NRD. Pojechôłech tam ze takimi modziokami na targi do Lipska, kiere sie mianowali „Messe der Meister vom Morgen”. Mieli my tam maluśki sztand, jakiesik tam fizymatynta zbajstlowane bez szkolorzy ze roztomajtych naszych techników i zawodówek. Nó, i prziszli ci kiejsik ku nóm mode dziołchy i karlusy, kiere przikludziyli sie aże ze Hameriki i Kanady. Połoglóndali te nasze „ekszpónaty”, połozprawiali snami ło bele czym i ciyngiym tam do sia cosik gôdali takigo jak: kaskijaskooo. Niy poradziyli my spokopić, ło czym ci łóni tam fandzolóm aże pokôzali nóm na miano naszego werku „Huta Kościuszko”. A, iże to byli tyż modzioki (możno i kiery miôł we familiji Polôka) już blank niy miarkowali fto to bół Kościuszko, ino czytali to po ichniymu, tak jak sie to tam u nich idzie wygôdać. Bo richticznyHamerikón, kiej niy poradzi spokopić fto to bół tyn srogi (nó, możno niy taki srogi, co ważny tyż i dlô Hamerikónów) Tadeusz Kosciuszko bydzie czytôł gynał: kaskijaskoo. I to mi blank klapuje do tych móndroków, kiere mi fest tuplikowali, co jô móm szkryflać po ślónsku, ale tak, coby to Hamerikóny poradziyli czytać. A dyciś Miymce piszóm po ichniymu, Ruske tyż, Szwedy, Greki i inksze nôrody tyż, ino hamerikóńskie Ślónzôki (możno niy wszyjskie, ale pôra angyjberów sie tam spichło), ciyngiym kole naszyj godki bajstlujóm (a i niyftore małupice sam u nôs tyż) i sztyjc sie ciepióm, kiej jô po tym wysztudiyrowanym, fimlowatym fandzolyniu niy kca szkryflać. Nale, styknie tego wynokwianiô, a coby juzaś jakisik łostudy sam niy rozfechtować, wciepna ino jedyn hamerikóński wic.
Wiycie! Jedyn Galicyjok, Krakus wykludziół sie bół, już na blank, do Hameriki. A, iże słepôł jak nôjynty, kôzali mu tam pójńść na „łodwykówka”. Côłkô ta kuracyjô gynał klapła, chyciyła, Krakus już niy tintôł, nó, tóż go ze tego lazarytu wypisali. Łoblyk sie gryfnie i kce wylazować, ale trefiół dochtora, kiery go tam we tyj klinice flyjgowôł i tyn dochtór gôdô:
– Panoczku, panoczku, ale wyście blank przepómnieli, coby sam za ta kuracyjô zabulić!
– Nó, ja, panie dochtorze, nó ja – łodrzykô tyn Galicyjôk. – Ale przecamć jô tela dôwnij słepôł, coby tak na isto, na zicher wszyjsko… zapómnieć!
szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn