Nó, tóż mómy już za pôrã dni luty, zawdy kiejsik łostry zimowy miesiónc. Latoś jes wszyjsko nałopach. Po prôwdzie ździebko zimy we tym styczniu bôło, mało wiela śniyga nasuło, tela, co to terôzki tyj richticznyj, tyj prôwdziwyj zimy jesce sam u nôs niy ma (a możno ino mie sie tak zdô?). Możno to i dobrze, chocia dô naszych chorzowskich dziecek moge być festelnô utropa, kiej przikludzóm sie jejich feryje, jejich zimowô laba łod jedynôstego do dwadziestego szczwôrtego lutego; nó to jesce chnet dwa tydnie. Bo przeca lecy jake wywczasy kajsik we górach ale bez śniega, to gynał tak choby lizać bómbóny bez papiórek abo wóniać wuszt bez szałfynster u masarza. I sam mi sie spómniôł taki jedyn fal ze łóńskij zimy. Przilazuje do dóm jedyn bajtel, taki bulik zgichany, utoplany jak niyboske stworzyni.
– Jezderkusie! Hanysku, a co to ci sie stanyło? Wleciôłeś kajsik do subla, lód ci sie zynknół pod cia, abo co?
– Eeee tam, żôdyn lód sie niy zynknół i jô nikaj żech sie niy skipnół, ino grali my sie na placu we… psa!
– We „psa” ? Nó, tóż rzyknij ty mi ino po jakiymu jeżeś taki blank utónkany ?
– Anó, bo na mie, mamulko, trefiyło, coby być… laternóm !!!
To bół możno ino taki mało szpasowny wic a terôzki blank ze inkszyj faski, tela, co tyż jesce ło dzieckach. Wiycie, tak sie miarkuja, iże ludzie dziwujóm sie po jakiymu terôzki dziecka a jesce barzij modzioki sóm take frechowne, grubelacke i łoszkliwe? Jedne rzóndzóm, co to jes beztóż, iże łojce a jesce barzij starziki na wszyjsko jim dôwajóm zwólô, iże wszyjsko tym najduchóm lza robić i żôdnego niy mieć we zocy i reszpekcie. Łojce sie festnie radujóm, kiej jejich „pociycha” poradzi sie roztopiyrzać we swojim żywobyciu, że niy szibnie sie ze zica, blank niy ustómpi placu w bance, kiej wlejzie ftosik zwiykowany, niy do żôdnymu placu we dźwiyrzach, ino ryje sie rajn przed starkóm abo starzikiym. Sómech niy rółz widziôł we bance, autobusie abo cugu, kiej ftosik robi plac mamulce a łóna na zic kôże sie siednóńć piyńcio-szejścioletnij sruli lebo pojscańcowi, a sama styrcy na szłapach. Kiejech cosik takigo uwidziôł we autobusie – jużech sam ło tym klachoł – toch tyż zarôzki ściep tego podciepa ze zica i sómech sie zicnół, chocia jego mamulka, takô mokwa i szandara łozdarła na mie pychol i sprzezywała łod „pedofili” i inkszych jesce takich. Gôdajóm niyftorzi, co za starego piyrwyj takich łozwiydziónych dziecek, takich rozdyntków niy bóło. Możno i byli, tela, co jô jesce bocza mojigo Tatulka (a barzij moja Mamulka) łod kierych zarôzki dostôłbych po pycholu, kiejby mi sie przidarziło cosik niygryfnego zbajstlować abo łodpedzieć, łodfuknóńć jakimuś starszyjszymu cowiekowi. Terôzki bezmać jes inksze chowanie, niy trzimô sie dziecek sztryng, niy ma wyćwiki, niy ma moresu. Dziecek niy lza piznóńć; ani mamulka, ani tatulek – tym barzij – rechtór we szuli. Możno to i dobrze, tela, co kiejsik jô i łod mojij Mamulki nachytôł niyrółz a łod rechtora, łod starego Richata Depty próndkiym po gracach żech dostôł i wyloz żech tyż na ludzi (a możno to ino mie sie tak zdô), i krziwdy mi niy bóło. A przeca już dôwno, dôwno tymu jedyn francuski kunstler Jean Effel (a richtik François Lejeune, ur. 12 stycznia 1908 w Paryżu, zm. 16 października 1982 tyż we Paryżu) szkryfnół bół – jak to terôzki móndroki mianujóm – „komiks” pod mianym „La creation de l’homme” ło stworzyniu Adama bez Pónbóczka. I bół ci tam jedyn gryfny fal: Pónbóczek prziflostrowôł cowiekowi ze zadku dwa półrzitki a to skuli tego, coby bóło go za dziecka – kiejby cosik napochoł – kaj prasknóńć, bez co przirzynóńć, a juzaś na staróść, coby miôł na cym sie gryfnie zicnóńć. Terôzki jes inakszij. Pewnikiym uwidzieliście już we telewizyji tych najduchów, zasrańców, łoszkliwych śpikoli ze kierymi łojce blank niy poradzóm szczimać ani niy poradzóm przijńść dran. Musi przikulwitać sie dziepiyro ta „superniania”, coby wyłónacyć we tyj familiji jakisik ordnóng. A stykło by chocia rółz prasknóńć bez rzić i możno tyż zarôzki bółby we chałupie pokój. Miast tego idzie terôzki łod kielanostu dni uwidzieć we telewizji tako ryklama, ludzie, dejcie pozór! Familijô wybiyrô sie kajsik na wywczasy, ślazuje przed chałupa już ze koframi, a sam autok jim pichli. Kiej to uwidziała takô jedna myjdla, jejich festnie rozwiynzłô dziołszka, jak ci niy świtnie swojigo łojca we szinkbajn. Ludzie! Przeca to sie we palicy niy miyści, coby dziecko poradzióło swojigo łojca świtnóńć. Jak to moja Starka gôdali – takimu gizdowi, to by musiała zarôzki ta szłapa uświyrknóńć do imyntu! Styknie, co we jakisik ryklamie ftosik pokôże kónsek cycka abo półrzitki we tych modernych „stringach”, to zarôzki te wszyjskie „świyntoj …” – wiycie jakie, pra? – robióm rojmóng, larmo na côłki karpyntel i na côłkô Polska, iże to jes łobraza boskô. Nó, ale kiej taki jscoch świtnie łojca, to przeca nic sie niy stało, przeca dzieckóm wszyjsko sam u nôs lza, na wszyjsko jes zwólô przi tym „bezsztresówym chowaniu dziecek”! A to wszyjsko zdô mi sie tak szpasowne, jak choby ci wół jscôł na „Mona Liza”.
Możno mi sam po dzisiyjszym ftosik rzyknie, co jô same świństwa gôdóm, iże móm rôd bereździć. Eźli jô jes taki grubelacki, móm taki niywyparzóny pysk, to co dziepiyro pedzieć ło tych wszyjskich najduchach, ło tych szkolorzach, kiere ci tak sklinajóm, tak pierónujóm, takim flapsym we gôdce ciepióm (a dziołchy terôzki możno jesce barzij niźli chopcy), iże mie, starymu knakrowi uchole poradzom zwiyngnóńć. Styknie, co ino łozewrza łokno na ta moja szula, na ta moja „Siedymnôstka”, kiej ci te szkolorze majóm srogô pauza miyndzy sztóndami we szuli. Widziôłech kiejsik bez lato jak na kołach fyrtali dwie mode, szykowne dziołszki. Jak łóne ci poradziyli sklinać, toch jesce łod nôjgorszyjszego fórmóna niy usłyszôł. Pyndalowali tak na tych kołach bez côłkô moja ulica i ani rółz niy wypedzieli tego samygo łobmierzłego słówecka, takigo przeklyństwa! To na isto bóło mi suchać yjklich, chocia jô już niy jedne, kiejech bakoł we werku – słyszôł. I pewnikiym tego sie łod łojców niy naumieli, chocia już za starego piyrwyj łozprawiali ludzie taki wic.
– Mamulko, mamulko a nasz Lojzik pedziôł dzisiôj na placu na naszego tatulka take fest żadne, łoszkliwe i grubelackie słówecko.
– A jake, jake? Rzyknij mi je Cilko, rzyknij!
– A niy moga mamulko pedzieć, bo byście mie jesce po rzici zeprali.
– Niy bój sie Cilko, nic ci niy zrobia, ino mi rzyknij jak tyż to Lojzik pedziôł ło naszym tatulku?
– Niy mamulko, niy moga pedzieć. Nó, ale rzyknijcie wy mi mamulko terôzki sam przodzij wszyjskie te słówecka, kiere ciepiecie na naszego tatulka we złóści kiej ci to wôs mamulko mory bieróm, a jô wóm wtynczôs rzykna, kiere to na isto słówecko bóło!
Zima, a nasze frechowne dziecka…
Nó, tóż mómy już za pôrã dni luty, zawdy kiejsik łostry zimowy miesiónc. Latoś jes wszyjsko nałopach. Po prôwdzie ździebko zimy we tym styczniu bôło, mało wiela śniyga nasuło, tela, co to terôzki tyj richticznyj, tyj prôwdziwyj zimy jesce sam u nôs niy ma (a możno ino mie sie tak zdô?). Możno to i dobrze, chocia dô naszych chorzowskich dziecek moge być festelnô utropa, kiej przikludzóm sie jejich feryje, jejich zimowô laba łod jedynôstego do dwadziestego szczwôrtego lutego; nó to jesce chnet dwa tydnie. Bo przeca lecy jake wywczasy kajsik we górach ale bez śniega, to gynał tak choby lizać bómbóny bez papiórek abo wóniać wuszt bez szałfynster u masarza. I sam mi sie spómniôł taki jedyn fal ze łóńskij zimy. Przilazuje do dóm jedyn bajtel, taki bulik zgichany, utoplany jak niyboske stworzyni.
szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn