Madama Butterfly
„Madama Butterfly“ jo japańska tragedija w tśich aktow wot Luigi Illica, Giuseppa Giacosa a wosebnje Giacoma Puccini, kotaregož jo komponěrował muziku.
Wopśimjeśe
Role[wobźěłaś]
Solisty[wobźěłaś]
- Cio- Cio- San, pomjenowa Butterfly(młody- dramatiski sopran, teke lyriski koloraturny
sopran)
- Suzuki, swoja słužabnica(mezzosopran, teke dramatiski alt)
- Benjamin Franklin Pinkerton, leutnant mariny zjadnośonych statow(lyriski tenor, teke
młodny ryśaŕ- tenor)
- Sharpless, konsul ze zjadnośonych statow w Nagasakem(charakter- abo lyriski bariton)
- Goro, Nakoda(tenor buffo)
Małe role[wobźěłaś]
- Kate Pinkterton (mezzosopron)
- Wjerch Yamadari (tenor abo bariton)
- Wujk Bonze (charakter- bas)
- Kejžorski komisaŕ (bariton abo bas)
- Stawnik (bas)
- Maś Cio- Cio- Sany (sopran)
- Śota (sopran)
- Śeśenica (sopran)
- Gole (něme)
Chor[wobźěłaś]
- Stawnik, maś Cio- Cio- Sany, śeśenica a śota
- Swojźbne, pśijaśelki a pśijaśele Cio- Cio- Sany a słužabniki
- Jano źeńscyny chor a tenorow
Jadnanje[wobźěłaś]
1. akt[wobźěłaś]
Terasa pśed dom na gorce pśi Nagasakem. Amerikański leutnant Pinkerton jo najmał dom wot japańskego posrědnika w bliskosći pśistawa. W casu, w kotarejž won jo ze swojej łozu w Nagasakem stacioněrowny, won co se ženi z geishu Butterfly, kotaru jo 15 lět stara. Prědny gosć na swajźbje jo konsul Sharpless. Won warnujo Pinkertona pśed lažkomsylnym jadnanjom, dokulaž won jo słuchał, až Butterfly bjerjo zjadnośenje za wažne. Butterfly pśiźo z pśijaśelkami a ze swjoźbami. Wona jo wjelgin glucna, až možo Sharplessoju wulicowaś, až wona pochada z bogateje familije. Ale nan Cio- Cio- Sany jo musał cyniś „Harakiri“, dokulaž won jo zejgrał bitwu a togodla wona jo musała byś geisha.
2. akt[wobźěłaś]
3. akt[wobźěłaś]
Tworba[wobźěłaś]
Slězyna[wobźěłaś]
Zawěsće „Madama Butterfly“ jo tworba Puccina, kotarejež tšojenje jo take wěrne, tšasne a bliske realnosći kak žednych swojich operow. Komponist jo se wjelgin za cuzy japański swět zajmował. Skoro 1867 jo se dało rewoluciju, pśez kotarejuž kraj jo był konstitucionelnu monarchiju. Japańska jo něnto chwjała mjazy srjejźo- wěkoskim pśedstajenjom Samurai- kastow a pozdatneju gluku paradiza za Yankee- a to jo historiska slězyna „Japańskeje tragedije“. 1900 jo se dało kus na Broadway, w kotaremž jo se wulicowało njeglucne stawizny wobšuźiwaneje geisha Cio- Cio- San. Pśedstajenje jo pognuło Puccina pisaś operu.
Tekst[wobźěłaś]
Jo se dało pěś wšakich posłownych tekstow mjazy drugimi wot slěźara Japańskeje John Luther a wot francojskego oficěra Pierre Loti (roman „Madame Chrysanthème“). 1901/02 Puccini jo pisał libreto z pomocnikoma Luigi Illica a Giuseppe Giacosa.
Muzika[wobźěłaś]
Charakteristiski za operu jo balansa mjazy skrupuloznosću a cusinosću. Popšawna partitura jo wjelgin jadnora, ale minimalnosć nacerijo rosłamnosć wot „Butterfly“. Typiske eksotiske harmonije za podzajtšnu muziku pśecej kresle wobraz japańskeje krajne a teke pokazuju cuśe wobšuźowanja. Weto Puccini se njewotchyla wot swojogo typiskego parta: slědy cełych tonow, pśewušone tśizuki a kwintowe paralele. Komponist jo se teke na stare japańske ludowe spiwy orientěrował. Wosebnosć jo, až amerikańska narodna hymna zazněwa casy, gaž Pinkerton powěda abo gaž Butterfly groni, až wona ma naźeju na wrośenje leutnanta. Taka tema mocni rozgorjenje pśiglědowaŕa na amerikańskego Pinktertona, dokulaž wona spi z takeju nutśinosć a lubosć k njomu.
oci_Latn lmo_Latn szl_Latn twi_Latn twi_Latn nno_Latn nno_Latn ron_Latn nno_Latn pol_Latn szl_Latn kik_Latn szl_Latn epo_Latn szl_Latn knc_Latn szl_Latn mos_Latn kik_Latn nno_Latn hrv_Latn fij_Latn deu_Latn vec_Latn vec_Latn szl_Latn run_Latn pol_Latn szl_Latn pol_Latn pol_Latn pol_Latn pol_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn run_Latn szl_Latn