U nołs1 w dōma sie tego niy robiōło, nawet żołdno ciotka tego niy znała, ale rołz moja Baba znołdła to w jaki ksiōnżce i sie ji tego zachciało. Na poczōntku trzo bōło szukać, skōnd sie to wziyno, co to z tym zrobić i jak wyłōnaczyć2. Ponojś je to popularne na Ślōnsku Cieszyńskim, ale same słowo szołdra (sołdra, sodr- bo to roztomajcie3 gołdali4 i gołdajōm) to pochodzi ponojś ze czasōw prasłowiańskich i znaczōło kōnsek uwyndzōnyj szinki. Nojprzōd jōm moczyli we soli (rosolyli), a potyn wyndziyli przi kominie, choć jak niy bōło kōmina, to wele5 dziury we dachu. A potym tako szinka trefiła jakosik do drożdzowego ciasta i sie zrobiōła szołdra. A czamu6 na Wielkanoc? Bo niy ma lepszego czasu na jedzynie roztomajtego jołdła ze szinkōm. Niyroz sie tyż robi jedna srogo7 szołdra, a niy take małe bōłki. I- jak to na Ślōnsku, we kołżdyj jednyj wsi moł to inksze miano: szołdra, sodr, szczodr, szołdr… abo murzin.
Ciasto:
30 dkg mōnki pszynny
20 dkg krupczatki
200ml mlyka
3 dkg drożdży
1 łeżka cukru
2 jajca + 1 żōłtko (biołko do posmarowania na wiyrchu)
1 łeżeczka soli
10 dkg masła (rozpuszczone)
30 dkg szinki
20 wyndzonki8
jake 2 wōszty9
Do miski dejcie10 sie przesiōno mōnka- jakbyjście sie łod tych przedświōntecznych robotōw mieli już przewrołcać, to nojwyżi niy przesiywejcie tyj mōnki, na środku zróbcie dziura, a w nia wciepujcie drożdże, cuker, i wlywejcie leko podgrzōne mlyko. Tera trza to łodstawić na chwila (10-15min), żeby te drożdże zaczły robić.
Mogecie sie bez tyn czas pokrajać we kosteczka ta wyndzōnka i leko jōm podpiyc na patelni, żeby nōm te szołdry jeszcze lepi wōniały.11 Szinka i wōszt tyż pokrejcie we kosteczka, ale już ich niy podsmażejcie, yno niyskorzi12 wymiyszejcie razym ze wyndzōnkōm.
Tera idymy nazod13 do ciasta: wciepcie tam 2 jajca, te 1 żōłtko, masło, sōl i wyrobiejcie. Keby Wōm sie za mocno klejōło, to dosypcie sie jeszcze trocha mōnki. Jak już sie wszystko fajnie połōnczy, to na jaki stolnicy (abo jak to piyrwy gołdali bierkownicy) abo i na stole sie to rozwałkujcie- tak, żebyjście mieli te ciasto rube na 1 cm. Tera powycinejcie take kwadraty (10×10 cm) i na środek kołżdego dejcie pomiyszano szinka, wōszt i boczek. Potyn kołżdy jedyn trza zawinōńć- trocha jak rolady: nojważniyjsze je to, żeby wszysko wlazło rajn14 i nasze szołdry niy rozwalōły sie przi pieczyniu. Połōżcie sie je na jaki blasze, kaj15 je ciepło i poczekejcie, aż fajnie wyrosnōm- dejcie im i nawet wiyncyj niż pó16 godziny, a Wy zajś mocie trocha wolnego.
Jak już wyrosnōm, to posmarujcie je rozfyrlanym17 biołkym i dejcie do pieca rozgrzōnego na 180 stopni tak na 30 min- pod kōniec dejcie pozōr18, żeby sie niy przipołlōły19.
I tak po prołwdzie20, to już mōmy po robocie. Kebyjście chcieli, to mogecie sie dō nich zrobić tyż na szybko jako zōłza21. Joł sie pomiyszoł jogurt grecki ze wyngerskōm pastōm paprykowōm, ale szło by tyż zamiast tego dać do jogurtu zōmbek czosku i trocha pietruszki. A że moł to być na Wielkanoc, to idealne bydōm wszyske zōłzy ze chrzanym, chrzan ze śmiytōnkōm, ćwikła… Smacznego 🙂
1nas
2tu: zrobić
3rozmaicie
4mówili
5koło, przy
6dlaczego
7dużą
8boczku wędzonego
9kiełbasy
10dajcie
11pachniały
12później
13z powrotem
14do środka
15gdzie
16pół
17roztrzepanym
18uważajcie
19przypaliły
20naprawdę
21sos
szl_Latn szl_Latn szl_Latn slv_Latn lvs_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn hun_Latn fuv_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn quy_Latn pol_Latn szl_Latn pol_Latn pol_Latn pol_Latn pol_Latn pol_Latn plt_Latn pol_Latn pol_Latn pol_Latn pol_Latn pol_Latn pol_Latn pol_Latn szl_Latn pol_Latn pol_Latn pol_Latn srd_Latn