Wiersze i wierszyki
"Ślonsko zima"
"ABECADŁO"
"Bajtle"
"Ballada o górniku”
"Baśka mo taśka"
"Dieta cud..."
"Downi na Ślonsku"
"Grypa"
"Kiedyś na Ślonsku"
"Kole familoka"
"Kolejarsko wyliczanka"
"Marzynia"
"Oda do krepla"
"Strach czyli lynk"
===================================================================
"Ślonsko zima"
Na tym naszym gryfnym Ślonsku,
jak my jeszcze byli mali,
cołki rok - i tyż bez zima,
bajtle po placu lotali.
Po szkole do dom lecieli -
ło niczym innym niy myśleli,
w doma sie gibko przeblykali,
szlynzuchy na szłapy łobuwali,
na plac wyłazili - po cichu rzykali,
coby ich łojce do dom niy wołali.
Myńsze bajtle szlynzuchy rzymiyniym zapinali,
wiynksze do szczewika kluczym przikryncali,
potym sie klojzdało,
tam kaj sie yno dało -
po zamarzniyntym basynie, stowie, jeziorze,
klojzdali te ślonske szkolorze.
Figurówki mjeli dziołchy, hokejówy chopcy,
znali sie wszyjscy – żodyn niy był łobcy,
brali swoje hokejkryki, torman hokejfela,
we hokeja grali beztydziyń i we niydziela.
Na placach klojzdówki robiyli,
we szułach wartko po nich jeździyli,
na sankach sie woziyli -
żodnego bergu niy łopuściyli,
na nartach sjyżdżali, na dechach skokali -
(ino na nich, tak jak dzisioj niy lotali),
bałwana lepiyli, kulkami sie ciepali -
sztyjc moc szpasu mjeli – nudy niy znali.
dzisioj cołkym inno zima momy,
śniygu po leku niy znomy,
kedyś zima srogo była - łod dzisiyjszyj lepszo,
mróz trzimoł i śniyg leżoł - łod listopada, aż do kwietnio.
Choć wiym, że to niymożliwe –
Wy możecie mi wierzyć,
"ABECADŁO"
Abecadło roz z bifija,
Sleciało na łeb, na szyja,
Bestóż sie fest potrzaskało
i sie cołkiem pofyrtało.
A - ledwo stoi i sapie,
Ą - mo bolok na prawyj szłapie
B - sie coś z basami stało
C - blank sie wnerwiyło
bo Ć - kryski zazdrościyło
że sie aż D - fest dziywiyło
E i Ę - dolne łone wyleciały
i choćby F - wyglądały
G - juz niy chce byc tak gupie
a H - ważne jak magi w zupie
I - sie fet powykrziwiało
i sie blank na J - podało
K - mo prawo szłapa krziwo
L - sie do Ł - niy łodzywo
M - je choby klopsztanga złomano
N i Ń - robią na grubie na noc
O - sie koloczym nafutrowało
a Ó - coś na łeb sleciało
P - na jedna szłapa kuśtyko
i bestóż R - chodzi z kryką
S i Ś - z rajmatyką dwa boroki
wygły sie choby hoki
T - hut mo za fest srogi
U - je jak pusty garniec ubogich
W - jak colsztok się zgiyło
a z Y - by sie chyntnie sznojder zrobiyło
zaś Z,Ż i Ź - są złe skuli tego
że niy moga stoć za pierwszego.
"Bajtle"
Kej my jeszcze bajtle byli
I do budy juz laziyli
Kozdy z nos miol pukeltasza
A dziurawo z galot tasza
Na niydziela glanc szczewiki
Pucowali my Karliki
W doma swoje ryczki mieli
A na placu durch gupieli
Mlyko piyli my ze szklonki
U Szmatloczki rwali ponki
W lato ino fusbal grali
Zima za to sie kiouzdali
O nic my sie niy starali
Fatrom zas po nerwach grali
Fajnie nom sie dycki zolo
chocioz richtik biydnie bolo
Dzisiej zato sie martwiymy
Czi sie z wszyskim wyrobiymy
Choc nom nic juz niy brakuje
Ab und zu nos serce kuje
Jak spomnymy bajtlow lata
Toc widzieli my hrom swiata
(A) kozdy wzion by juzas bala
I wykopnol az na "klara"
Kozdy zagrol by zas klipa
A ze smalcym zjod se sznita
Bezto koncza juz i ida
Z synkym zagrac - szczaskac szyba
"Ballada o górniku”
Górnik mo przesrane życie
Bo polowa jego lepszo
Budzi dziynnie go ło świcie
I na szychta go wypieprzo
Potym w czólko do mu dziuba
W drodze ptoszek mu tralla lalala
A jak wlezie już na gruba
To go sztajger łopierda la la la la
Łoblykajom go jak króla
Wszystko dajom prawie nowe
Arbait ancug i koszula
Dwie fuzlapy flanelowe
Rękawice i kufaja
Boty, batki , kalysony
By klejnoty czyli jaja
Zawsze sprawne mioł dlo żony
Jak łoblecze się chłopina
To na koniec na leb wcisko
Poł pończochy na czupryna
Taszinlampa i chełmisko
W łepetynie mu szelonto
Kiej na szychta się tak stroi
A jak wdzieje już homonto
To jak rycerz jest we zbroji
Tam przy szybie czeko szola
Sztajger mu do ucha szczeko
Jako ważno łon mo rola
Bo ojczyzna wąglo czeko
Mo królewskie górnik żarcie
Jak umyje w łażni dupa,
To serwujom mu we karcie
Czorno kawa i flaps zupa
Czyto prasa, mo kontakty
Bo śniodanie dziynnie żona
To pakuje mu we fakty
I to zawsze w piyrwszo strona
Jak na wągel sprzedo kartka
Swoji ślubny kupi róże,
To mu ślubno fundnie ćwiartka
I deputat do w naturze
Po robocie leży bykiem
Abo piwo z kufla żłopie
Jak to dobrze być górnikiym
Ale ino na urlopie
"Baśka mo taśka"
Miała Baśka srogo taśka
I sie niom raduje
Bo do Baśki nowyj taśki
Wszystko rajn pasuje
Lipynsztifty i sznuptychle
Klucze ze szperhokym
Łostre fajle, załośniczki
Kożdy z jednym łokym
Sztyry bindy z krzidełkami
Bojtlik na klepoki
Trzi parfiny, taszynmeser
Tyn mo dwa pitwoki
Krymy, pudry, knefle, nici
I lak na pazury
Grzebiyń, szpangi, stare zoki
Chocioż majom dziury
Stary gumin, luzym szkloki
Album ze zdjyńcioma
Kiej tak wejrzi Baśka w taśka
To jest choćby w doma.
Morał:
Kto ze sobom wszystko nosi
Ło nic inkszych sie niy prosi.
"Dieta cud..."
Pyto sie mje połowica,
Kiedy sie za dieta chyca?
Żić jak kalfas, pysk jak lampa,
z przodku wisi piwno wampa!
Tak mi godo: chopku złoty,
musisz schudnyć boś bahraty,
nie pasujom ci galoty
i za małe inksze szmaty!
Szłapy ledwo za sia smyczysz
i przi myciu sie naryczysz
jak drzesz pjynty we łaziynce,
że za krótki twoji rynce!
To ni rynce mosz za krótki,
yno wampa je za wielko,
twego żranio to som skutki!
Ustoń - godom - moja frelko,
ale łona nie ustowo,
yno dalij mi nadowo!
Pojrzi na sia, citni w żdżadło,
już małego se nie widzisz,
dyć cie yno samo sadło,
czy sie som sobom nie brzidzisz?!
Tego było już za wiela!
Przez toch padoł, że w niedziela:
po śniodaniu i łobiedzie, po kołoczu i po kawie,
po trzech piwach na zabawie,
zrobia wszysko cobych schud,
zastosuja dieta cud!
We pyndziałek, zaroz z rana,
jak ze wyrka yno stana,
póda gibko do aptyki
po te pile z Hameryki,
co to prosto ze żołondka
ciongnom fet jak jako gombka!
Starać sie przi tym ni musisz,
czy to kaczka, czy golonko
wszysko leko we sia wdusisz,
niech żyje dobre jedzonko!
Po tym idziesz se poleku,
tam kaj król se piechty chodzi,
robisz dżist i już czowieku
"Downi na Ślonsku"
Inakszy było kedyś na Ślonsku,
Ludzie bawiyli sie sam durch,
Jedyn drugigo, somsiada - somsiod,
Traktowoł jak prawdziwy druh.
A nom sie tynskniom tamte klimaty,
Bo nom sie marzom zaś tamte dni,
Te z opowiadań mamy i taty,
Nom sie to dycko po nocach śni.
Czy bezrobotny, czy tyż panoczek,
Chynć do zabawy dycko mioł,
Bo kożdy Ślonzok mioł przijaźń w zocy,
Jedyn drugiymu bezto przoł.
A nom sie marzom te stare czasy,
Jak my w niedziela do parku szli,
Abo fojery były pod lasym.
Czy wrocom jeszcze kedyś te dni?
Bez cały tydziyń Ślonzok harowoł,
Tyroł i robiył, jak za dwóch
Ale w niedziela, już zaś na nowo,
Dychnyć przi piwku przeca mog.
My pamiyntomy o tych przipadkach:
Miało sie w kapsie grosikow piynć,
Toż na muzyka brało sie babka,
Do tańcowanio kożdy mioł chynć.
My pamiyntomy o tych muzykach,
Jak na harmoszce Francik groł,
Fajnie sie było tak pospotykać,
Toż tam z uciechom kożdy szoł.
Dzisiej sie chowie kożdy w chałupie,
Choćby sie jedyn drugigo boł,
A jak mu somsiod w dźwiyrze zakłupie,
To sie go spyto: co żeś zaś chcioł?
Kery poradzi to wytłumaczyć:
Kto do zabawy chynć nom skrod?
Trza odbudować przijaźnie nasze,
Z downego Ślonska, z tamtych lot...
"Grypa"
W pucach gwizdo nos zatkany
Leżysz w pryku niywyspany
Chcesz na haźlik – zatwardzynie
Niy smakuje ci jedzynie
Gorko gowa, boli ciało
Bo chorobsko cie złomało
Durś sie pocisz mosz dyrgowki
Przepocone som zogowki
Leżysz cicho i biadolisz
Nawet cygarety smolisz
Nos czerwony, rozbolały
A łod płaczek spuchły
gały
Skiż charlanio boli brzuch
Nic niy zrobisz choćbyś spuch
Bo kiej grypa cie chycioła
To to tyż bydzie cie mynczoła
Nojlepszy lyk na grypa:To picie, spanie i dni rachowanie :-)
Gyburstag
W familoku je impreza,
wszyscy u Józika som,
baby noszom na talyrzach,
chłopy w karty, w szkata, rżnom.
U Józika dzisioj świynto,
łon zaś bydzie starszy rok,
toż familok tyż pamiyntoł
i postawić musioł chłop.
Bo jak ślonzok mo gyburstag,
kożdy z nos to przeca zno,
to we flaszkach mo łon pusto,
za to we blumwazach fol.
Jak wybije zygor połnoc,
to trza do dom ciongnyć spać,
choć sie karty fajnie ciongło,
to trza do roboty wstać.
Jutro bydzie kożdy chory,
chłopow bydzie trzimoł kac,
baby przidom pomoc pomyć
impryza bydzie zaś.
Cołki tydziyń sie bawiymy,
jak ci mo gyburstag ktoś.
My łokazjo se znojdymy,
żodno niyma przeca zło.
"Kiedyś na Ślonsku"
Kiedyś na Ślonsku cołkimi dniami,
bjoły hanysy sie z gorolami.
Z godki szło poznać kery je kery,
bezto sie prali jak indjanery.
Chłopy z chłopami, baby z babami,
tłokli sie solo i rodzinami.
Chude szkelety, wyżarte byki
furgaly kable i scyzoryki.
Różne tu boły łomoty i trzaski,
lamynty, przeklyństfa, skomlynja i wrzaski.
W końcu Pon Boczek te larmo usłyszoł,
poważnie sie wnerwioł i wszystkich wymiyszoł.
Malice doł Zynka, Zbychowi doł Hajdla,
wcisnoł gorola rodzinie łod Zajdla.
Hanysa kupjoła se baba z Rzeszowa,
wdowa po jednym górniku z Knurowa.
Jygna łod Dziubów wyszła za wdowca
co Gierek w aktówce go przywióz ze Sosnowca.
Ginter kobjytka wzion se z Czeladz,
Pon Boczek pedzioł: że se poradzi.
Ksiegowo Kowalsko co mieszko w bloku
dostała Hanysa banioka z przetoku.
Zep z warszawiankom krótko jest w związku,
a juz zajyżdżo dziołcha po ślonsku.
Bajtle zaś łod nich próbują mówić
i choć to krojcoki dajom sie lubić.
Małe hanysy lubiom fandzolić
jak chcom znerwować małych goroli.
I teroz już wszyndzie, w kościele i szkole,
som i hanysy, som i gorole.
Jedni chcom drugim sie przypodobać,
bo hanys chce mówić, a gorol godać.
"Kole familoka"
Tukej familok,a tukej klopsztanga,
Przy kery w środa bydzie balanga.
Bo kożdy czeko na świniobicie.
Bydzie darmowe jodło i picie.
Wszystkie się zicnom sam przy chlewiku
I na ławeczce,i na zydliku.
Sam przyjdzie Gryjtka z synkiym Acikiym,
Kery galoty mo ze lajbikiym.
Bydzie tyż Agnys z ujkiym Lyjokiym,
Co majom pole za familokiym.
Potym moplikiym przyjedzie Zefel
(Kamraty mianujom go "Mały Knefel")
Ino co karlus fest z niego szfarny,
Bezto lotają durch za nim panny.
I kozdo chce go za kawalera,
Bezto przyleci Hilda i Fela.
Na placu bajtli tyż bydzie kupa,
Ino poczują pyszno wusztzupa.
Jo tyż się skosztuja gorkiego żymloka.
A może dostana i konsek krupnioka?
Dyc smaka wielkiego mom na lyberka,
No i poczekom tyż na łoplerka.
I na som koniec zjym się preswuszta.
A do dom zaniesa się lyberwuszta.
Potym na ławce kole chlewika
Do nocy słychac bydzie muzyka,
Kej wszyscy śpiewac bydom pieśniczka
Do najlepszego masarza Karliczka.
Nieskorzy jeszcze ta ło starzyku,
Ło jego ptokach i gołymbniku.
Do naszych tatulków ło fedrowaniu
I do mamulek ło biglowaniu.
A kej pojemy i pośpiywomy,
W dobrych humorach do dom wracomy.
I dugo spominac bydymy balanga,
Tyn nasz familok i staro klopsztanga.
Kaj som te czasy-te świniobicie?
Kaj się straciło to downe życie?
Takiego placu już chyba ni ma?
Dobrze że momy takie wspomnienia!
"Kolejarsko wyliczanka"
Ene, due, rabe, to jest wyliczanka
Tu i tam czekaja ludzie na przistankach.
U nich stoi grupka, a u nos cielotka,
U nich jest rozmowa, a u nos jest godka.
Czekaja na pociag ludzie co zza Buga,
A u nos nie moga doczekac sie cuga.
W Polsce mowia podroz a na Slasku rajza,
Tam jezdza po torach, a u nos po glajzach.
Ene, due, rabe, kazdy liczyc moze
Po naszymu banhof, po ich mieniu dworzec.
Nawet przed podroza sa w slowach rozdzwieki,
Paul mo rajzyfiber, a Pawel ma leki.
Paul pije gorzola, Pawel saczy trunki,
Nosi tenisowki, Paulek nosi tunki.
Hanys taszczy kofry a gorol walizy,
Tyn wzdycho do Elzy, tamtyn do Elizy.
Ene, due, rabe, slonsko wyliczanka
Tam jezdza tramwaje u nos jezdzi banka.
Bilet to jest bilet, konduktor to kobuch,
Szafner to konduktor a hahaor to lobuz.
Jezdza te lobuzy po Polsce na gapa
Hahara trza chycic a lobuza zlapac.
A jak kobuch chyci takego hahara,
Hahor placi sztrofa, lobuz placi kara.
"Marzynia"
Jak byda kedy bogaty,
Byda już na pynzyji,
Bez Ślonsk byda wandrowoł
I byda groł na cyji.
Byda wszystkim rozprowioł,
Jak to downi bywało,
Jak sie przed laubom siodało,
Przi piwku w szkata grało.
Na cyji byda przigrywoł,
Pieśniczki od starzika,
O starym Ślonsku bojoł,
Lepszy niż we kronikach.
Na miedzka wygodnie siedna,
Pod staro brzozka, w ciyniu
I downy Ślonsk powroci
na chwila, we wspomniyniu.
"Oda do krepla"
Łoj ty kreplu moj kochany
tyś we tuszczu łokompany
Jo mom smaka durś na Ciebie
Jak Cie wcinom to żech w niebie
A twoj filong z marmeladom
Na kolana przed nim padom
Możesz być popudrowany
A najlepi lukrowany
Jo i tak Cie kreplu zjym
We tyn czwortek to już wiym!"
"Strach czyli lynk"
Nie boja sie niczego, ni tej całej posłów zgraje,
nie boja sie nad ranym jak wracom du dom chaje.
Nie boja sie chacharów, co idom z dyskoteki,
nie boja sie, że żywot na starość ni ma lekki.
Nie boja sie spowiedzi, choć grzychów za trzech chłopa,
nie boja sie lotanio, jak musza sztyjc do klopa.
Nie boja sie plotkorzy, co ozorami mielom,
nie boja sie i tego, że co ni moji dzielom.
Nie boja sie straszynio tych, co som po zawale,
nie boja sie powiedzieć, że pietra ni mom wcale.
Nie boja sie podatków, akcyzy, ani vatu,
nie boja sie, że wojyn zabraknyć może światu.
Nie boja sie kostuchy, że dwiyrze wroz otworzi,
nie boja sie, że ludzie do zgody bydom skorzi.
Nie boja sie, że z prawa ci dzierżom teraz władza,
nie boja sie, że młodej w zolytach nie poradza.
Nie boja sie, że dziołchy nie zajrzom na mie wcale,
nie boja sie, że padna przi tańcach w karnawale.
Nie boja sie i tego, że mie zagloskać mogom,
nie boja sie bandziora, jak ida bez noc drogom.
Nie boja sie, że spotkać dobrobyt wszystkich może,
nie boja sie kopruchów, że zjedzom mie na dworze.
Nie boja sie, choć chyc je, zjeś pełno miska szpajzy,
nie boja sie ostatni w żywocie swoim rajzy.
Nie boja sie teściowej, bo tako /!/ z ni je baba,
nie boja sie i tego, że zjeść mi przidzie żaba.
Nie boja sie swej ślubnyj, kiedy spoglondo krziwo,
boja sie yno tego jednego, że moga stracić smak na piwo !
pol_Latn ces_Latn szl_Latn szl_Latn sot_Latn tsn_Latn scn_Latn ces_Latn afr_Latn ces_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn por_Latn szl_Latn unk ces_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn bos_Latn szl_Latn szl_Latn ltg_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn lin_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn fur_Latn tsn_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn vec_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn pol_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn mlt_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn deu_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn ces_Latn szl_Latn pol_Latn sot_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn ast_Latn pol_Latn pol_Latn eus_Latn pol_Latn zul_Latn szl_Latn pol_Latn pol_Latn szl_Latn mos_Latn vec_Latn lvs_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn pap_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn tsn_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn afr_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn bos_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn nso_Latn pol_Latn szl_Latn scn_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn deu_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn slv_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn pol_Latn pol_Latn szl_Latn pol_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn ces_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn vec_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn ltz_Latn szl_Latn szl_Latn afr_Latn szl_Latn szl_Latn ces_Latn szl_Latn szl_Latn nus_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn quy_Latn szl_Latn pol_Latn isl_Latn szl_Latn slk_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn ces_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn vec_Latn pol_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn pol_Latn lmo_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn pol_Latn szl_Latn swe_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn tpi_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn pol_Latn pol_Latn szl_Latn pol_Latn bos_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn pol_Latn pol_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn tuk_Latn pol_Latn pol_Latn szl_Latn srd_Latn bos_Latn cym_Latn szl_Latn slv_Latn szl_Latn ces_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn ces_Latn bam_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn ces_Latn pol_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn por_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn pol_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn