Podstupim/Budyšin/Drježdźany (SN/at). Skromne wuprajenje nastupajo narodne mjeńšiny w naćisku koaliciskeho zrěčenja „Wuznawamy so k tomu škitać a spěchować štyri narodne mjeńšiny w Němskej – Danow, Serbow, Frizow kaž tež Sintow a Romow.“ kritizuje rěčnica zwjazkoweho dźěłoweho zjednoćenstwa „Etniske mjeńšiny“ při stronje Lěwicy Renate Harcke. Trěbnu změnu za awtochtone mjeńšiny wona tam njespóznaje.
Tydźenja na medijowym forumje Federalistiskeje unije europskich narodnosćow w Berlinje je to hinak klinčało, jako „sakski społnomócnjeny při Zwjazku připowědźi, zo móhło w koaliciskim zrěčenju CDU, SPD a CSU klawsla wo dynamizowanju za Załožbu za serbski lud stać; wo skrućenju institucionalneho spěchowanja ani njerěčo“, zwěsći Harcke.
Berlin (dpa/SN). Po dojednanju CDU, CSU a SPD na nowu wulku koaliciju widźi předsyda Młodeje unije Paul Ziemiak na bazy unije wulku njespokojnosć. „Poprawom so wšudźe chětro wari“, rjekny wón dźensa w rozhłosu. Wón žadaše sej „znamjo ponowjenja“ w knježerstwje, w ministerstwach a mjez statnymi sekretarami. Hač k stronskemu zjězdej CDU žada sej Ziemiak wot zwjazkoweje kanclerki Angele Merkel jasne předstawy, kak měło personelnje dale hić.
Njezdwórliwe zwuki
London (dpa/SN). Dźeń do zakónčenja najnowšeho jednanskeho koła wo wustupje Wulkeje Britaniskeje z Europskeje unije je britiski minister za Brexit David Davis ton přiwótřił. W rozmołwje z rozhłosownikami BBC wón přez „chětro njezdwórliwu rěč“ skoržeše, kotraž so w lisće z Brüssela jewi. Brüssel w pismje namjetuje, po Brexiće wikowanske prawa Wulkeje Britaniskeje na europskich wikach wobmjezować. Zastojnicy wobeju stron běchu cyły tydźeń wo nadrobnosćach wustupa z EU jednali.
Njewěrja do „čistych hrow“
Jenož mało mandźelskimaj je zbožo spožčene, železny kwas dožiwić. Pomjenowanje 65lětneje zhromadnosće po robustnym metalu pokazuje na njepowalnu a krutu lubosć. Cyle po hesle „Stara lubosć njezerzawi“ symbolizuje železny kwas dołhotrajnu swěru a přichilnosć. Tajkile njewšědny jubilej swjećitaj jutře, sobotu, w Ralbicach Lepiorcec mandźelskaj Hana a Teodor.
Hannover (dpa/SN). Amtěrowacy wonkowny minister Sigmar Gabriel je mjezsobny wobchad w SPD raznje kritizował a swoje přesłapjenje zwuraznił, zo dyrbi zastojnstwo Martinej Schulzej přewostajić a zo drje nowemu knježerstwu přisłušeć njebudźe. W rozmołwje z nowinarjemi wón wobžarowaše, kak „bjezrespektnje“ so w stronje postupuje a prašeše so, „što je date přilubjenje hišće hódne“.
Dyrbjeli-li čłonojo SPD wujednanemu koaliciskemu zrěčenju z CDU a CSU přihłosować, by so Schulz z wonkownym ministrom stał, byrnjež loni přilubił, zo wo ministerske zastojnstwo w koaliciji njerodźi. Za njeho bě Gabriel před lětom zastojnstwo stronskeho předsydy złožił. Tež kanclerskeje kandidatury bě so Gabriel na dobro Schulza wzdał.
Fanojo pjateho počasa su tele dny połnje w swojim elemenće. Na njeličomnych zarjadowanjach woni nětko wulce hejsuja. Tež Serbskopazličanske karnewalowe towarstwo je wjeršk swojeje lětušeje, mjeztym 48. sezony docpěło. Hižo minjenu sobotu přeprosy wone na prěni kapičkowy wječor a prezentowaše wopytowarjam hotowy wohnjostroj žortow, pryzlojtych skečow a rejow. Kelko dźěła za tym tči, drje wě najlěpje tón, kiž tajki program sobu zestaja a so na nim wobdźěla. Tak smědźeše publikum hromadźe z princowskim porom Jensom I. a princesnu Silwiju I. dožiwić póstniski program, z kotrymž móžachu hosćo raz wšitke starosće wšědneho dnja pozabyć.
Młodźinske dźiwadło Serbskeho gymnazija Budyšin w Němsko-Serbskim ludowym dźiwadle wuwiwa so pod nawodom Měrka Brankačka poněčim k nade wšo eksperimentalnej kowarni talentow. Jeho třeća inscenacija z hrajerskim dorostom „Kupa fantazije“ nasta z improwizaciju na zakładźe wólneho koncepta. Hrajerki a hrajerjo su kruch samostatnje dowuwili, dialogi zdźěłali a figuram ze swójskimi nazhonjenjemi a myslemi wosebity swójski raz spožčili. Nowum w stawiznach ćělesa je, zo hosćej sobu hrajetaj: Młodostnaj wójnskaj ćěkancaj z Afghanistana cyłk gymnaziastow wudospołnitaj.
Tři runiny, sydom rěčow
Pohladnicy powědaja wo dawnych časach, swědča wo podawkach a ludźoch. Alfons Handrik wotkrywa nam swět, na kotryž smy w minjenych lětach nimale pozabyli.
Tykowany dom na pohladnicy tež dźensa najstarši Dobroščenjo ženje widźeli njejsu. Wosrjedź wsy stejacy sy jón wuhladał přišedši z Jaseńcy abo tež z puća wot Njeswačidła. Zawěsće je před tam postajenym swjatym křižom pozastał a so pomodlił 1879 w Dobrošicach rodźeny znaty farar Michał Mič, hdyž nóžkowaše jako chowanc Serbskeho seminara w Praze wot ćaha z Njeswačidła. Tež zboka swjateho křiža před njenahladnej tykowanej chěžu stejace štyri młode maćerje w katolskej narodnej drasće ze swojimi dźěćimi dźensa hižo nichtó njeznaje.
Pohladnicu je 31. awgusta 1915 napisała na Pawoła Jancu, kotryž bě tehdy wojak 7. kompanije, jeho swakowa Hańža Sćapanowa z Dobrošic. Z toho móžemy slědować, zo bě karta za čas Prěnjeje swětoweje wójny nastała. Zo na njej žanoho muža njewidźimy, zwuraznja, zo běchu runja Pawołej Jancy něhdźe na bitwišćach suroweje wójny.
Magdeburg (dpa/SN). Saksko-anhaltski ministerski prezident Reiner Haseloff (CDU) wobžaruje, zo njeje mjez ministerskimi kandidatami noweje wulkeje koalicije ani jenički politikar z nowych zwjazkowych krajow. Tež po nimale třoch lětdźesatkach jednoty Němskeje su zajimy a potrěbnosće na wuchodźe a zapadźe dale rozdźělne, rjekny politikar CDU powěsćerni dpa. Jako přikład mjenowaše wón hospodarske wuwiće. „Hladajo na to je napadne a wobžarujomne, zo njeje dotal žadyn politikar z wuchoda w kabineće zastupjeny, byrnjež so tam nimale wšitke regiony Němskeje wobłyšćowali.“ CDU, CSU a SPD běchu so zawčerawšim, srjedu, na koaliciske zrěčenje dojednali.
Mjeztym je braniborski ministerski prezident Dietmar Woidke (SPD) připowědźił, zo nima wotpohlad, jako minister do zwjazkoweje stolicy přińć.
W Chelnje w gmejnje Radwor knježi sobotu nawječor spokojna ćišina. Njewuhladaš ani jeničkeje čłowječeje duše. W 326 wobydlerjow wopřijacej wsy běchu před lětami hišće wjacore Serbowki wšědnje w katolskej drasće chodźili. Dźensa je to hišće jenička wjesnjanka.
Byrnjež hižo 86 lět była, wuprudźa Marja Hiccyna žiwjensku čerstwosć we wšědnej narodnej drasće. Wita mje do přitulnje zarjadowaneho bydlenja. We jstwě na sćěnje wisa zaramikowane wjetše foto jeje mandźelskeho Jurja, kiž je w lěće 2016 zemrěł. „Loni w juniju bychmoj diamantny kwas swjećiłoj. Škoda, zo njejsmoj jón hižo zhromadnje dožiwić móhłoj. Hladam často na wobraz, zo bych jeho widźała.“ We jstwě wisaja tež fota jeje třoch synow z mandźelskimi, na kamorje steja tajke wot jeje dźewjeć wnučkow a štyrjoch prawnučkow. Wšitke mać, wowku a prawowku spokojeja. Nječuje so tak sama. Po smjerći mandźelskeho bydli w domje tež jeje wnučk z mandźelskej a dźěsćomaj. Tak ma wudowa někoho pomocliwje poboku.
slk_Latn szl_Latn pol_Latn fuv_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn ces_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn ces_Latn slk_Latn ces_Latn szl_Latn szl_Latn