ÔRZEGOWA NA NOWO - BYDZIE REWITALIZACJO
Ôrzegůw to jedna ze nojstarszych tajli Rudy Ślůnskij. A chocioż na ôko widać, iże swoje lata świytności już sam minyły, to teroski pojawiła sie nodziyjo. Mo sam być przeklůdzůno rewitalizacjo.
Jako padali nům Michał Pierończyk - Zastympnik Sztad Prezydynt - juże ôd jakigoś czosu podejmowane sům roztomajte inicjatywy, choby dejmy na to Burloch, coby pomiynić tyn wizerunek.
Teroźnie kludzůne sům tyż roboty miyndzy cestami Czapli, Hlonda, Królowyj Jadwigi a Huloka. Przebudowany mo tyż być plac wele kościoła św. Michała Archanioła, coby zrobić sam mały rynek. A jako dodowajům Pierończyk, bydzie łůn wyłożůny granit płytami, postawiůne uostanům ławeczki a fůntanna, coby tyn plac bůł barzi interesant.
Tako inwestycjo to utrota wele 2,5 mln zł, jednako sztad chce dostać dofinansowaniý ze środkůw zewnyntrznych. Jako przedstowiajům Zastympnik Sztad Prezydynt, papiůry sům juże przirychtowane ai antrag tyż je kůńczůny, coby dostać dofinansowaniý na 85% wartości inwestycje.
Na cołko modernizacjo zaglůndajům tyż same miynszkańce. Ich tyż my spytali, jako by widzieli modernizacjo Ôrzegowa. Jako padali, przidałaby sie aptyka, plac graczek a inksze place dlo bajtlůw, kaj mogům spyndzać czos. Beztuż majům łůni nodziyjo, iże ta rewitalizacjo to szansa dlo tego placu na lepsze jutro a ôdzyskanio downyj świytności.
METROPOLIO – CO A JAK?
Ôd piyrszego lipnio můmy juże metropolio. Prowda je tako, iże je to dziepiyro poczůntek, bo tak rýchtých to sztartnie łůna ôd 1 stycznio 2018. Co do tego czosu? Jako łůna bydzie? Posuchejcie sami.
Coby wszysko dobrze sztartło, to do kůńca roku wszysko bydzie rychtowane. Ôstatnio nawet bůł tref we Parku Ślůnskim, na kerym debatowali ô tym, co mo dować Metropolio. Byli naukowce, ludzie ze 3 zektora ai ze lokalrygiyrůngůw. Bůło tyż kupa godki ô tym, jako to wszysko sbajslować.
Przede wszyskim wszyscy miarkujům, co a jak zrobić, coby miynszkańce Metropolie ôdczuli, iże ta metropolio cosik im dowo. Bůła tyż godka, jako poprawić publik transport, abo we jakim stopniu wto bydzie partycypować we ryskiyrowaniu metropoliům.
Co by jednako niý uosprowiać, nojwożniyjsze bydzie sie dogodać miyndzy sobům, a jako podkryślajům niýkerzi, wdrożać uozwiůnzania systymowe. Bez tego cołke rychtowaniý i tak nic niý do.
Co jednako s tego wyńdzie a na co nům to przidzie, to uoboczymy. Podle niýkerych Metropolio to bezmaś historiczno szansa dlo tego regiůnu. Jedni za to forsztelujům na co to kůmu. Nojwiyncyj chyba jednako je takich, kerzi w sumie czekajům co s tego cołkigo łůnczynio a scalanio wyńdzie.
SZAFNYLI – GRUBA ZE TARNOWSKICH NA UNESCO
Ferajna Miłośników Ziem Tarnogórskiej szafnyła projekt, kerego cwekym bůło dodaniý grubůw blaju, strzybła a cingu ze Tarnowskich Gůrůw do listy UNESCO. Trocha to trwało, ale sie werciło. Uoboczcie sami.
Prowda je tako, iże gruby ze Tarnowskich Gůrůw na lista UNESCO chcieli juże dodać downo tymu. Jako spůminajům Marek Kandzia – ryskiyr Ferajny Miłośników Ziemi Tarnogórskiej, antrag poszoł juże we 1990 roku, kej zgłoszane bůły tyż inksze polske zobytki. Cużkej niý bůło takich fachmanůw, kerzi poradziliby to ôcynić swojim ôkym, a bezto gruby musiały doczkać.
Teroski jednako sie udało i ôd 2017 tarnowske gruby sům piyrszym we ślůnskim wojywůdztwie ôbiektym dodanym do welt listy erbowizny UNESCO. Jako dodowajům Marek Kandzia, potwierdzo to tyż unikatowoś tych grubůw, kere niý ýno skuli fedrowanio bůły take wożne. Prowda je tako, iże na tych grubach zrobiůne tyż bůły lajtůngi, kerymi leciała woda do srogszych miast u nos - ôd Tarnowskich Gůrůw furt aże do Kůnigshuty.
Zyskoł na tym tyż Bytůń, kerego rezerwat Segiet tyż uostoł dodany to listy UNESCO. Wklůdzůny łůn bůł wroz ze antragym tarnowskich grubůw, jednako ta erbowizna je na wiyrchu a niý na dole. Tak gynau to je to kůnsek downego Lasu Segieckigo, kery bůł na Strzybnyj Gůrze na Garbie Tarnogůrskim. Teroźnie uozciůngo sie łůn na wele 24,7 ha miyndzy Bytůniym a Tarnowskimi Gůrami. We lesie poradzi sie trefić 15 gatůnkůw strůmůw, 9 zortůw krzokůw a 103 inksze gatůnki roślin zielůnych.
FUNDACJO MIKOŁAJA – SPŮMOGAJŮM BAJTLE
Juże ôd poru lot we Rudzie Ślůnskij działo Fundacjo Przjaciół Świętego Mikołaja, kero sbajslowano uostała bez miynszkańcůw. Za cwek postawili sie łůni spůmogani inkszych, kerzi niý majům leko we żywobyciu.
Niých żodnego sam niý zmyli miano tyj fundacje. Dziołajům łůni niý ýno we 6 grudnio, nale bez cołki rok. Pomogajům tam, kaj trza a idzie pomůc. Nojbarzi jednako zaglůndajům, coby pomogać tukej, we Rudzie Ślůnskij. A werci sie przi tymu spůmnieć, iże za cołko swoja robota człůnki tyj fundacje niý dostowajům wypłaty. Jejich robota je charitatiwno, dlo dobra społyczyństwa.
Teroski, jako że coroz bliży nowy szkolorski rok, to zbiyrajům łůni hefty, buchy, kredki a farbki dlo bajtli. Niýstety niý wszyske mogům dostać to, co powinny mieć do nauki. Beztuż Fundacjo Przocieli Świyntego Mikołaja bajsluje akcjo, a prosi ludzi ze Rudy Ślůnskij, coby spůmogać, coby dować szansa kożdymu. A czosu je coroz mynij.
JEGŁŮM MALOWANE – NORYCHTA WE BIYLSZOWICACH
We Důmie Kultůry na Biylszowicach mielimy 4 lipnio norychta artistik rynkodzieła zmianowane „Igłą Malowane”. Uczystniki mieli ôkazjo uoboczyć na nich, iże jegła moge niý ýno szyć dziury, nale tyż upiykniać. A jak? Uoboczcie sami.
We norychtach zmianowanych Jegłům Malowane, kere sbajslowane ustały bez Dům Kultůry na Biylszowicach, pomogajům tyż Panie ze klubu Tęcza. Radować moge to, iże rada na nie prziszli i Ci nojmodsi, do kerych můgło by sie to zdać mało atrakcyjne. A jednak, Ci kerzi prziszli mieli ôkazjo uoboczyć jako sztikować. Werci sie sam spůmnieć, iże je to technika upiynkszanio lůntůw, kero stosowano je juże ôd starożytności.
Bůło tyż mocka inkszych atrakcji a uczystnikům na prowda niý miało sie co mierznyć. I to niýzoleżnie ôd tego wiela mieli lot, bo jako padali bajslyrze, norychta sům dlo wszyskich, ganc egal wiela sie mo lot a co sie poradzić. Toć kożdy sie moge uczyć ôd kożdego.
A kej wtoś przepasowoł edycjo ze lipnio, to jeszcze mo szansa. Nostympne norychta juże niýdugo, bo 8 siyrpnio.
PUBLIK KŮMUNIKACJO – WIELA SIE DOFINANSOWUJE
Publik kůmunikacjům jeździ abo jeździło wiynkszość z nos. Bezmaś kożdy dziyń KZK GOP poradzi przewiyź wele mln ludzi. Jednako sprzedane bilety niý pokrywajům cołkij utroty ze dziołalności tyj fýrmy. Beztuż sztady dopłacajům reszta.
Jako tublikuje Anna Koteras – rzycznik prasowy KZK GOP – zwiůnzek mo przichody ze sprzedanych biletůw papiůrzanych a elektrůnicznych ai dotacji człůnkůw, czyli sztadůw GOP. Kożdy sztad, kery je we zwiůnzku wpłoco roczno skłodka. Dejmy na to we 2017 Ruda Ślůnsko mo do zabulynio na KZK wele 20 mln zł. Je to podano kwota jak łůńskich lot.
Jednako kożdy sztad zabuli inkszo skłodka. Wto a wiela zoleży ôd roztolicznych czynnikůw, choby takich jak: wiela linii po sztadzie kursuje, jake duge sům jejich trasy ai tabor jakim dyspůnuje. Jako dodowajům Anna Koteras, ze dotacji finansowane sům cyny autobusůw, tankowanio, wypłot dlo szoferůw a inksze.
Prowda je tako, iże te dotacje majům tyż wpływ na kůmfort jeżdzynio, ai im wiynksze dopłaty, tym barzi KZK moge modernizować swoje linie. Jako godali ludzie kejsik bůło ô co gorzi, jednako dalij je jeszcze trocha do zrobiynio, a przemyślynio niýkerych kursůw. Jako spůminajům sam Andrzej Nowak – pełnomocnik Sztad Prezydynt Rudy Ślůnskij ds. transportu zbiorowego – i we tym kierunku ryskiyr staro sie dziołać a poprowiać ilość i jakoś połůnczyń.
LAZARYT NEC – ÔPUBLIKOWANY
Sztandarowo reforma ministra zdrowio Konstantego Radziwiłła włazi we żywobyciý. Narodowy Fundusz Zdrowio ôpublikowoł ôstatnio lista medik placůwek, kere bydům we Lazaryt Necu.
Lazaryt Nec to słůnczyni medik placůwek, kere dziołajům we Polsce. Pomiyni to tyż finansowaniý tych placůwek. Teroźnie we ślůnskim wojywůdztwie ryczałt na lyczyniý dostanie 75 lazarytůw, kere snodły sie we Lazarty Necu. Ze Rudy Ślůnskij wziynty uostoł miyndzy inkszymi Sztad Lazaryt, kery je placůwkům piyrszego stopnio.
Przi tymu wszyskimu jednako Dochtory a Dyrechtory ze medik placůwek majům strach, iże nowo idyjo, niý be tak blank dobro dlo cołkij służby zdrowio. Podle nich nojwiyncy stracić mogům same pacjynty.
Trocha inakszy twierdzi za to Urzynd Wojewůdzki, kery spůmino, iże nojsrogsze lazaryty ze ślůnskigo wojywůdztwa snodły sie we Necu.
Prowda jednak je tako, iże te lazaryty, kere niý uostały wziynte, bydům musiały jak do teroski sztartować we kůnkursach ô świadczynia. Niýstety na te kůnkursy uostało ýno 9 procynt cołkich piniyndzy przeznoczůnych na lyczyniý we lazarytach.
Co jednako to prziniesie, a jake bydům skutki? Ô tym przekůnůmy sie juże niýdugo, bo cołki systym napocznie dziołać juże ôd 1 ôktůbro.
SZCZYPIŮNKI DLO BAJTLI – COROZ MYNIJ SIE SZCZYPI
Podle porachowanio coroz wiyncyj je bajtli, kere niý bůły szczypiůne. We Internecie poradzi sie poczytać roztomajte ôpinie, jednako dochtory durś godajům jedno. Posuchejcie sami jako to rýchtých je.
Coroz wiyncy bajtli niýdostowo szczypiůnek. A chocioż sům łůne ôbowiůnzkowe, to we samym 2016 niý zaszczypiło sie ich aże 23 tyś. Wszysko skuli tego, iże coroz barzi słychać głosy tych, co godajům szczypiůnce niý. Podle nich szczypiůnka zamiast pomogać, szkłůdzi, a we Internecie poradzi sie snojś hołda wypowiydzi a przikłodůw tych, kerzi tak twierdzům.
Same dochtory jednako uspokojajům, a spůmiajům, iże ôd dowiyn downa szczypiůnki sům wachowane bez Welt Kůmitet ds. Zicherności Szczypiyń. Sům tyż wkludzůne pokliniczne profile zicherności, kere dodatkowo majům zwiynkszyć kůntrol nad tům formům ôchrůny.
Prowda jednako je tako, iże choć ôd dowiyn downa te szczypiůnki můmy, to coroz wiyncyj je takich, co godajům, iże łůne szkłůdzům. Coroz czynścij tyż poradzi sie trefić na dyskusjo, a czosym nawet na mało swada ô to, co je lepsze: szczypić, eli niý.
A chocioż aże 9 na 10 ludzi popiyro szczypiynia, to propagowaniý szkodliwości szczypiůnek, a niýszczypiyniý bajtli moge dokludzić do tego, iże za pora lot cimor abo ôspa zaś zaatakiruje ludzi. A jaki tego moge być efekt, styknie wejrzeć sie na historyjo.
SMART RUDA – SMART CITY WE RUDZIE ŚLŮNSKIJ
Ruda Ślůnsko chce być smart. W sumie smart to mo być sztad a przinajmij taki je cwek dziołań rysiyru sztada. Co to je a co to do? Posuchejcie sami.
Ruda Ślůnsko chce być smart. Beztuż przekludzilimy mało anketa, we keryj spytalimy ludzi, co to je smart city. Ludziům to jednako za wiela niý godało. Plany jednako na smart city we Rudzie Ślůnskij sům, a idzie pedzieć iże robota sie już tyż poleku rychtuje. Do kůńca zeptymbro mo być zrobiůno kůncepcjo wkludzanio uozwiůnzań inteligyntnych systymůw.
Jako tublikujům Michał Pierończyk – Zastympnik Sztad Prezydynt Rudy Ślůnskij, dokumynt mo być zrychtowany bez fýrma wykonawczo, we kerym bydzie przedstowiůne co do tera je smart we Rudzie Ślůnskij, jak to powiůnzać, co robić dalij a jak systymatyzować dziołania, coby Ruda bůła smart a żyło sie lepij.
Kůncepcjo je tako, coby dziynka uozwiůnzaniům smart city, bůło u nos zichernij, lepij sie jeździło autami, zmyńszało abo likwidirowało sie roztomajte bariery ai napyndzało sie gospodarka a powstowały nowe miyjsca roboty. Jako dodowajům Michał Pierończyk koordynowane bydům miyndzy inkszymi światła na drůgach ai sygnalizatory, sczytywane radiowo bydům mierniki wody, a uozwijany mo być Internet.
Sama kůncepcjo smart we Růdzie Ślůnskij to jednako niý ma nowość. Styknie sie spůmnieć, iże ôd jakigoś juże czosu můmy dejmy na to Publik Systym Informacji Przestrzynnyj, dziynka kerymu same miynszkańce mogům zgłoszać kaj szalejům jake chachary, abo wtoś coś rojbrůje. Systym sie sprowdzo, beztuż we sztadzie mo być wiyncyj smart.
FAJER POLICMANŮW – GALA WE RUDZIE ŚLŮNSKIJ
Bezmaś kożdy dziyń ô zicherność a ordnůng dbo a wachuje we Rudzie Ślůnskij wiyncyj jak 300 policmanůw. 13 lipnio mieli łůni swůj fajer, skiż kerego sbajslowano uostała gala we Sztad Kultůr Cyntrum na Frynie.
13 lipnio jako kożdego roka swůj fajer majům policmany. Skiż tyj ôkazje we Sztad Kultůr Cyntrum na Frynie we Rudzie Ślůnskij sbajslowano uostała gala, na keryj krům policmanůw, bůło tyż szefostwo kůmyndy wojywůdzkij ai przedstowiciele lokalrygiyrungu.
We samyj Rudzie Ślůnskij robi 331 policmanůw, a ku tymu je jeszcze 45 robotnikůw administracyjowych. Cuż sie dziwować, roboty je na prowda hołda a co roz majům nowe wyzwania. Jednako jako spůminajům insp. Piotr Kucia, nojwożniyjszym zadaniym kożdego policmana je dbaniý ô ludzi a jejich zichernoś. Jako dodowajům asp. Arkadiusz Ciozak, kożdego dnio je co robić, a trza jeździć na roztomajte intyrwyncje.
Jednako taki fajer, to tyż sposobnoś, coby pouozdować prajsy a nadować awanse. Latosi aże 25 s nich dostało zwiůnzkowe ôdznaki hůnorowe. Jako padali nům sierż. Anna Hryniak – take ôdznoczyni to gratifikacjo ôd przełożůnych, kerzi tym knifym docyniajům a dowajům możebnoś awansu.
Na gali bůły tyż przedstowiciele rudzkigo lokalrygiyrungu. Sztad Prezydynt Grażyna Dziedzic docynio ôgrůmny wkłod rudzkich policmanůw we uozwijaniý społyczyństwa ôbywatelskigo ai dbaniý ô zichernoś. Jako dodowajům Wicy Sztad Prezydynt Krzysztof Mejer, robiům łůni na prowda dużo dobryj roboty. Styknie sam spůmnieć choby to, iże łůńskigo roka Policjo chytała średnio 2 sprowcůw na dziyń.
Skiż tyj ôkazje a cołkij dobryj roboty, zagrała tyż policyjno ôkrestra, kero jak zowdy podniůsła galantnoś tego fajeru.
szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn