Čorna hora ma mjenje hač 700.000 wobydlerjow a je po rozpadźe Juhosłowjanskeje samostatna – porno Łužicy, kiž ma 1,1 milion ludźi a słuša do dweju němskeju prowincow, Sakskeje a Braniborskeje. Nětk wojuja w Šotiskej wo njewotwisnosć, a tež pola nas słyšiš hłosy, kotrež sej žadaja: Surowizny regiona do wobsydstwa tuhdyšeje ludnosće!
W Nižozemskej bě před lětami zajimawa, cyle wěcowna zjawna debata wo tym, hač njeby jich – poměrnje – mały stat wjac wliwa na europskej runinje měł, jeli bychu Němskej přistupili, jako dalši zwjazkowy kraj. Tež přikład Republiki Južneje Afriki, hdźež su wšitke kmjeny po kóncu apartheida w jednym staće hromadźe wostali, rěči z přirunujo ze susodnymi krajemi wyšim hospodarskim a socialnym niwowom přećiwo seperatizmej.
Małe staty su pod dźensnišimi wuměnjenjemi globalneho kapitalizma ekstremnje wotwisne wot rozsudow "cuzych" mocow, přetož su w jednanjach přesłabe. Zo smy pod škitom wulkeho stata a mjezynarodneho cyłka EU, ma socialnje a hospodarsce stabilizowace efekty, hlej na woteběracu bjezdźěłnosć w našich kónčinach.
Jeli by stat Łužica šwedski koncern wuswojił, štož su tola někak wěste rewolucionarne fantazije, njeby sam ani srědki za dalewjedźenje jamow ani za natwar industrijnych alternatiwow měł. Štó płaći přestrukturowanje w Porurskej a Posaarskej? Nic ludźo w Bochumje a Saarbrückenje, ale cyłoněmski dawkipłaćer.
A hdźe bydli mjeztym přiběracy dźěl elity małych europskich statow a jich ludow? W Němskej. Potajkim: Teritorialna awtonomija njeby ani Serbam ani Łužičanam pomhała. A hač by wjetšina Łužičanow mjeńšinowe prawa Serbow respektowała a zaručała kaž Němska / Sakska / Braniborska? Štó sej zwěri, na to wotmołwić?
szl_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn