Rozprawa předsydstwa ZSW na hłownej a wólbnej zhromadźiznje dnja 18. nowembra w Haslowje
Česćeni přitomni!
Po našej zašłej wólbnej zhromadźiznje w oktobrje 2014 staj so mjeztym dwě lěće minyłoj. W tutym času je tehdy nowowuzwolene předsydstwo ZSW, zwjetša zaso wot bywšich čłonow předsydstwa wobstejace, tójšto wuznamnych kulturnych projektow organizowało a přewjedło, kotrež přinošowachu k šěrokemu serbskemu kulturnemu žiwjenju kaž tež k wuspěšnej prezentaciji serbskeje kultury a wuměłstwa we Łužicy, zwonka njeje a samo we wukraju. Před dwěmaj lětomaj je tehdy 19 lět skutkowacy předsyda Benedikt Dyrlich swoju funkciju přepodał młodemu čłonej ZSW Istvanej Kobjeli z potrjebu a nadawkom, zo so naš zwjazk a jeho předsydstwo womłodźi. Start za tutu nadźiju bě daty. Ale stary problem našeho zwjazka, dóstać połne přistajenje koordinatorki/koordinatora, štož garantuje běžne dobre dźěło a wudźeržowanje kontaktow mjez čłonami ZSW, je bohužel hnydom młodemu a nowemu přesydźe na nohu padnył. Z prěnim wokomikom swojeho předsydstwa dyrbješe so Istvan Kobjela, wězo tež z wulkej pomocu čłonow předsydstwa, wosebje Benedikta Dyrlicha, bědźić za móžnymi konstelacijemi financowanja koordinatorki. W prěnim lěće so poradźi z někotrymi hodźinami přistajenja w SLA, z pomocu sponsorow a z dalšej 60procentowskej financnej podpěru přez załožbu tute městno zawěsćić. W druhim lěće, 2016, njebě SLA k tomu hižo zwólniwy. Dyrbjachmy znowa za sponsorami pytać a jich zdobyć, zo bychu tući k 60 procentam podpěry přez Załožbu za serbski lud pobrachowacych 40 procentow přinošowali. Tole bě wulke napinanje. A tutón problem so zaso za nowe lěto 2017 jewi, dokelž nochce załožba połnje sumu za přistajenje koordinatorki/koordinatora přewzać. Ale wo tym snadź w diskusiji wjace!
Někotre wažne projekty
Při wšěch napinanjach za sponsorami – smy w tutymaj lětomaj w cyłku nazběrali na 47.043,08 eurow - je so Zwjazkej serbskich wuměłcow poradźiło něhdźe 40 wjetšich projektow, ale tež tójšto mjeńšich, kaž čitanja, přewjesć. Wam předleži lisćina tych wjetšich projektow. Tuž nochcu nětko kóždy projekt znowa mjenować, ale so jenož na někotre koncentrować, wšako chcedźa wo jich dźěławosći tež rozprawjeć předsydźa w tutej legislaturnej periodźe znowa załoženych kołow w našim předsydstwje – Koła spisowaćelow, tworjacych wuměłcow, hudźbnikow a dźiwadźelnikow. Chcu hišće na to skedźbnić, zo njeběchu naše projekty jenož kulturneho razu, ale tež politiskeho kaž napřikład loni 30. januara diskusijne koło ze syriskim lěkarjom a basnikom dr. Abdelwahhabom Azzawiom.
Wosebje wusahowacy běštej w lěće 2015/2016 37. a 38. mjezynarodny swjedźeń poezije, za kotryž bě kaž dotal přeco Benedikt Dyrlich połnje zamołwity. Ale jemu stejachu čłonojo předsydstwa a dalši čłonojo ZSW pomocnje k dispoziciji: Janka Rögnerowa, Alfons Wićaz, Měto Benada, Tomasz Nawka, Christine Ruby, Dorotheja Šołćina a dalši, kiž su pomhali teksty přełožować a zarjadowanja přihotować, wo nich rozprawjeć atd. Při tym bě so z tutymaj swjedźenjomaj tež poradźiło, ze serbskej poeziju a hudźbu dóstać přistup do Drježdźanskeho literarneho domu wile Augustin a gymnazija swjateho Bena. Lětsa naši awtorojo tam znowa wuspěšnje wustupichu a takle serbsku kulturu a literaturu zwonka Łužicy přeswědčiwje prezentowachu. Tole płaći tež za loni w juniju přewjedźenu rozmołwu a čitanje pod hesłom „Wuswobodźenje 1945“ - spominajo na jednu baseń Józefa Nowaka w Berlinskim pućowanskim běrowje Global.
Scyła dyrbi so při woběmaj swjedźenjomaj poezije – wuzběhnyć, zo je so ZSW stajnje prócował wo zapřijeće młodych awtorow a prezentacije literatury a poezije před serbskimi a němskimi gymnaziastami w Budyšinje, Wojerecach, Drježdźanach, Biskopicach a Złym Komorowje. Tule dźěše ZSW wo to, mjez młodymi ludźimi zaso zajim za serbsku literaturu budźić. A wuzběhnyć ma so, zo nastachu přez swjedźenje poezije z pomocu na nich wobdźělenych wukrajnych basnikow antologije serbskeje poezije w přełožkach, wudate w słowjanskim wukraju, ale tež lětsa w POP-nakładnistwje wobšěrna antologija „Brücken im Zugwind“. Tule słuša znowa dźak Benediktej Dyrlichej. Zdobom wustupichu naši čłonojo-basnicy we wukraju kaž w oktobrje 2014 Benedikt Dyrlich, Dorotheja Šołćina a Tomasz Nawka w serbiskej stolicy Běłohród a w Smederevje, hdźež serbisko-serbsku antologiju „Wokomiki słónca“ předstajichu. Loni a lětsa přednošowaše Dyrlich w Katowicach, na Ukrainje, w Serbiskej a Montenegrje wo serbskej literaturje, bjez toho zo su so nam při tym někajke přidatne kóšty nabrěmjenili. Ale wo tym budźe Benedikt hišće w swojim přinošku něšto rjec. Wuzběhnyć ma so, zo buchu lětsa wjacori čłonojo – Beno Budar, Dorotheja Šołćina, Alfons Wićaz, Benedikt Dyrlich a Milan Hrabal z diplomami a medaljemi Akademije wědomosćow Ukrainy wuznamjenjeni, a Beno Budar tež hišće přez Liwsku uniwersitu, štož zwurazni, zo so jich dźěło na dobro serbskeje literatury a kultury we wukraju z česćownosću připóznawa.
Tworjace wuměłstwo
Tež na polu tworjaceho wuměłstwa je so tójšto hibało. Tule bě na přikład loni w nowembrje wotewrjenje wustajeńcy „jasym Malerei-Grafik-Plastik“ w Ludowej bance w Budyšinje před wjace hač sto wopytowarjemi wulki wuspěch. Tam wustajichu Iris Brankačkowa, Isa Bryccyna, Maja Naglowa, Bobora Wiesnerjec, Marion Kwicojc a Sofija Natuške. Samsna wustajeńca namaka lětsa w meji/juniju w Biskopicach wulke připóznaće. Tole płaći tež za wustajeńcu z twórbami Eberharda Petersa, składnostnje jeho 80. narodnin lětsa w měrcu w Budyskim wyšim zarjadniskim sudnistwje. Wjele přihotow a dźěła při natwarje a wottwarje je za tajku přehladku trěbne. A tule słuša za jich prócu wšitkim wobdźělenym tworjacym wuměłcam, ale wosebje tež za organizaciju, natwar a wotewrjenje wustajeńcy zamołwitymaj Jance Rögnerjowej a Tomaszej Nawce wosebity dźak za jich wulki angažement.
Za dźěći
ZSW je so tež prócował dźěćom přistupnić serbsku literaturu a spěw. Cyły rjad čitanjow wotmě a wotměje so loni a lětsa kaž tež tuchwilu w dohodowym času w pěstowarnjach a šulach. Tak podpěraše naš zwjazk loni w nowembrje w Lubiju koncert k projektej „Lausitzer Spatzen/Sołobiki-Jedem Kind seine Stimme“. A wosebje wuspěšne bě lětsa w juniju wot našeje čłonki ZSW Wórše Wićazoweje wudźěłany a z Chróšćanskimi šulerjemi a Tomaszom Nawku na dudach na Wojerowskej Zejlerjowej šuli předstajeny program „Po puću ze spěwami a bajkami na česć Smolerja“. Tež jimaj słuša dźak. Tule čuje so naš zwjazk sobu zamołwity za serbske kubłanje našich dźěći.
Hudźba
Serbska hudźba namaka nimale při kóždym literarnym programje sobu swoje krute městno. Mjenować pak dyrbi so wosebje loni w nowembrje přewjedźeny koncert z chóromaj Budyšin a Łužyca w Haslowje. Samsny program bě so před tym w Choćebuzu wotměł. Tule je zwjazk, na čole z jeho čłonom předsydstwa Michałom Jancu a koordinatorku wšón přihot połnje do rukow wzał a wuspěšnje projekt zmištrował. Tola wusahowacy wjeršk bě na polu hudźby prapremjera 5. sinfonije „Stalingrad“ našeho čłona a komponista Hinca Roja lětsa 15. apryla we wulkopósłanstwje Ruskeje federacije w Berlinje. Tule je so dobre zhromadne dźěło ZSW a SLA wopokazało. Wo hudźbu staraše so orchester SLA pod nawodom Dietera Kempe a organizatora knjeza Ruchu, zamołwity za zapřijeće někotrych čłonow Delnjošleskeje filharmonije Jelenia Góra. Cyły a jara wobšěrny organizatoriski přihot koncerta měještaj pak Alfons Wićaz hromadźe z Janku Rögnerowej w rukomaj. Nimale 450 hosći so na prapremjerje z Klětnjanskeje wokolinje, Delan a Budyšina wobdźěli. To bě woprawdźity wulki podawk. Klětnjanscy wobdźělnicy su samo wo tutym podawku rjanu fotowu knižku wudali a zdobom předleži nam CD z natočenej 5. sinfoniju. Byrnjež w Rozhledźe so projekt njewěcownje kritizował, bě wón za prezentaciju serbskeje kultury wuznamny, bych samo prajił historiski, a za přitomnych koncerta krasne, njezapomnite dožiwjenje. Na web-stronje ruskeho wulkopósłanstwa namakamy pod mediateki/wobrazy samo fota a rozprawu wo tutej prapremjerje kaž tež pod „aktuell“ powitanske słowa wulkopósłanca Wladimira Grinina, štož zdobom zwurazni, zo tež ruske wulkopósłanstwo tute zarjadowanje jara wysoce hódnoći.
Na kóždy pad ma so tež mjenować zhromadne dźěło ze Załožbu za serbski lud. Wěmy, zo njeje naš zwjazk jeničke towarstwo, kotrež wo financielnu podpěru prosy. Ale jeli bychmy raz analizowali, kelko financnych srědkow přez sponsorow je ZSW přez lěta jeho skutkowanja sam wobstarał, potom bychmy procentualnje zawěsće na čole stali. Štož nam so njelubi, zo bě při próstwach za finančnu podpěru stajnje někajke wušparanje ze stron załožby, druhdy mjeńše, potom zaso wjetše. A často dliješe so přizwolenje srědkow někajkich małych wěckow dla. Tohodla čakachmy na tute druhdy hač do posledneho wokomika, štož wězo projekt wohrožeše. Wo polěpšenje tuteje situacije smy ze zamołwitymi załožby rěčeli a tutu próstwu tež nowemu direktorej Janej Budarjej lětsa na zhromadnej rozmołwje sposrědkowali. Tule bychmy sej ze stron załožby přichodnje wjace pomocy a fleksiblnosće přeli. Jenož takle so kulturne dźěło z radosću přewjedźe.
Někotre přispomnjenja
Na próstwu někotrych čłonow, w přichodźe tež wjace wo literarnych nowostkach diskutować, je Koło spisowaćelow pod nawodom B. Dyrlicha wjacore tajke diskusije přewjedło. Bohužel pak so zwjazkej słabe wobdźělnistwo na nich njelubi. Scyła dyrbjachmy zwěsćić, zo mało našich čłonow zarjadowanja ZSW wopytuje, zo so za tworjenje swojeje koleginy, swojeho kolegi zajimuje. Při tym smy při wšěch swojich projektach a iniciatiwach dosć zahe přeprošenja a informacije wupósłali, tež w serbskich printowych a elektroniskich medijach. Tole měło so w přichodźe polěpšić. Wšako čłonojo w předsydstwje tež čestnohamtsce dźěłaja. A woni měli takle začuće měć, zo sej jich dźěło w swobodnym času tež wšitcy čłonojo ZSW česća.
Jako předsystwo smy so w tutej legislaturnej periodźe 24 razow zetkali. Bohužel njemóžemy tež z wobdźělnistwom někotrych čłonow předsydstwa stajnje spokojom być, tež hdyž předležachu najwšelakoriše zamołwjenja. Wěmy, zo staj Istvan Kobjela a Marian Bulank jako dźiwadźelnikaj jara do dźěła zapřijetaj. Tohodla smy sej do toho terminy posedźenja předsydstwa stajnje dorěčeli. A tohodla je Alfons Wićaz tež za předsydu w času lětneho dźiwadla, lětsa wot junija hač do awgusta, jeho jako amtěrowacy předsyda zastupował, zo by takle dźěło předsydstwa dale běžało. Michał Janca bě přez swój dalokostudij zadźěłany běžnje aktiwnje sobudźěłać. Tak wobdźělichu so na posedźenju předsydstwa Janka Rögnerjowa a Alfons Wićaz na wšěch 24, Benedikt Dyrlich na 22, Istvan Kobjela na 19, Tomasz Nawka na 19, Michał Janca na sydom a Marian Bulank 5 schadźowanjach. Tohodla naša próstwa na nowe předsydstwo: Tule w přichodźe lěpše zhromadne dźěło wukonjeć.
Zhromadne dźěło z partnerami
Tež w minjenej dobje smy wusko z mnohimi serbskimi, pólskimi, čěskimi, ruskimi, ukrainskimi, serbiskimi a němskimi partnerami hromadźe dźěłali. W Serbach běchu to wosebje serbske, dwurěčne a němske kubłanišća, gmejna Njebjelčicy z jeje wjesnjanostu Tomašom Čornakom, ze Smolerjec kniharnju, z Wotrowskej a Radworskej wosadu, dołhož bě tam kanonik Šćěpan Delan z fararjom, ze župu Domowiny Delnja Łužica a chórom Łužyca, z Domowinskej skupinu Zły Komorow, měšćanski zarjadnistwom Biskopicy, z Ludowej banku w Budyšinje a tež ze SLA. Přiwšěm zwěsćamy wěstu mučnotu a liwkosć za mjezsobnu podpěru nadregionalnych a župnych serbskich towarstwow a kulturnych a kubłanskich institucijow. Skoro kóždy wojuje jenož hišće za sebje a wo swoje pjenjezy.
Dźěło z medijemi
Alfonsej Wićazej słuša wosebity dźak, zo je so faktisce wo wšěch našich wobzamknjenjach předsydstwa, našich zarjadowanjach a pozicijach serbsku zjawnosć informował. Při tym běchu Serbske Nowiny spušćomny partner, zdźěla tež delnjoserbska redakcija RBB. Serbske radijo a telewizija MDR, Rozhlad, Katolski Posoł, Pomhaj Bóh a Nowy Casnik rědko, zwjeršnje abo často docyła wo našim dźěle, našich pozicijach njerozprawjachu. Tež to je přičina, zo w serbskej zjawnosći skoro žadyn diskurs wo přichodźe serbskeho pismowstwa a wuměłstwa njeeksistuje. Płódnych zjawnych rozestajenjow hižo njeje. Z młodej šefredaktorku Rozhlada mějachmy tež z teje přičiny njedawno pozbudźowacu rozmołwu.
Tež němske medije – kaž Sächsische Zeitung – lědy jónu wo našich prócowanja a předewzaćach rozprawjachu. Tute mjelčenje njeje spomóžne, dokelž naši najbliši susodźa wjele njezhonja, što so z podpěru załožby a čestnohamtskeho skutkowanja na polu kultury a wuměłstwa čini, kajke su wunoški atd.
Dźak
Na kóncu słuša pak wšitkim čłonam předsydstwa a tym, kotřiž su spomóžnemu dźěłu ZSW sobu přinošowali, wutrobny dźak. Dźak słuša dźensa wosebje Benediktej Dyrlichej, Jance Rögnerjowej, Alfons Wićazej, Tomaszej Nawce, Marianej Bulankej a Istvanej Kobjeli - kotřiž hižo wjace za nowe předsydstwo njekandiduja - za jich dotalne wukonjane dźěło. Wjeselimy so, zo Michał Janca znowa za nowe předsydstwo kandiduje a prosymy wo to, zo so dźensa nowi ludźo za kandidaturu noweho předsydstwa k dispoziciji staja.
Wutrobny dźak!
(čitał Alfons Wićaz, rozprawa so jednohłosnje schwali)
Sorabistiska konferenca w Katowicach:
Styki a tworjenje serbskich awtorow rozjimali
Katowice (DY/SN). W srjedźišću mjezynarodneje wědomostneje konferency, wotměwaceje so minjeny pjatk a sobotu w Šleskej bibliotece w Katowicach, stejachu tworjenje a skutkowanje serbskich spisowaćelow Jurja Brězana, Antona Nawki a Benedikta Dyrlicha kaž tež pólsko-serbsko-němske styki w zašłosći a přitomnosći. K tomu wěnowachu so w połhodźinskich přednoškach wjacori wědomostnicy a spisowaćeljo słowa. Tak předstaji prof. dr. Tadeusz Lewaszkiewicz z Poznanja staw slědźenja wo Jurju Brězanu, prof. dr. Piotr Pałys z Opola pak rozjima angažement a politiske mjezy najznaćišeho serbskeho spisowaćela při organizowanju brigadowanja Serbskeje młodźiny wot lěta 1946 do 1948 w Juhosłowjanskej. Přednošk prof. dr. Dietricha Šołty wo Jurja Brězanowym zhladowanju a skutkowanju w přewrótnej dobje do zjednoćenja Němskeje přečita dr. Monika Blidy z Katowic něhdźe 30 wobdźělnikam konferency; wědomostnik z Budyšina dyrbješe wosobinskich přičin dla swoje wobdźělenje na konferency wotprajić. Tute a dalše přednoški wo Brězanu wubudźichu najwšelakoriše kritiske diskusije wokoło jeho literarneho a politiskeho skutkowanja a wustupowanja w NDR.
Dr. Monika Blidy hódnoćeše w swojim referaće wysoko literarny a rěčny wukon serbskeho spisowaćela, lektora a rěčewědnika Antona Nawki. Wosebje jeho proza słuša do wurjadnych a trochu pozabytych twórbow serbskeje prozy w 20. lětstotku, wuzběhny młoda slawistka a germanistka. Po jeje wuprajenjach so Nawka nihdy njeorientowaše na tak mjenowanym „socialistiskim realizmje”. Wón měješe swojorazny, humanistisce a narodnje wusměrjeny stil pisanja a rěčenja. Nawka dźěłaše zdobom čas žiwjenja za přećelske zwiski mjez Polakami a Serbami, přełožowaše pólsku a serbsku literaturu do wuběrneje moderneje serbšćiny. Při tym bu powołansce wumjezowany, dokelž so politisce njepodwoli nawjedowacej stronje.
Prof. dr. Graźyna Szewczyk z Katowic skedźbni w swojim přednošku na „Łužicu w poetiskich swětach Benedikta Dyrlicha”, wuzběhujo při tym nowy a nowotarski wobchad ze serbskej rěču a poeziju kaž tež z narodnymi tradicijemi. Tuta bě kulturnopolitiskim zamołwitym na polu serbskeje literatury přeco zaso suspektna. Runje w Katowicach a tež we Waršawje pak Dyrlichowu a literaturu jeho generacije pozitiwnje přijimowachu, ju přełožowachu, wozjewjachu a wo njej pisachu.
Přitomny serbski basnik přednošowaše runje tak kaž kulturny politikar a basnik Janusz Wójcik z Opola wo literarnych kontaktach a wunoškach mjez Pólskej, Čěskej, Słowakskej a serbsko-němskej Łužicu na pozadku mjezynarodnych swjedźenjow serbskeje poezije w zašłych štyrjoch lětdźesatkach. „Tute swjedźenje wožiwichu a zwjazachu wjelestronsce staru a nowu serbsku ze słowjanskej a němskej literaturu”, tak Janusz Wójcik potwjerdźi.
Na wosebitym awtorskim wječorku, kotryž so pjatk konferency přizamkny, čitaše Benedikt Dyrlich mjez druhim nowe pólske přełožki swojich basnjow a krótkeje prozy. Basnik a moderator Pólskeho radija Maciej Szawinski z Katowic přeradźi, zo je so z Dyrlichom a jeho poeziju hižo w sydomdźesatych lětach zeznał. Hižo tehdy dopominachu jeho teksty „něhdźe na Franca Kafku, Georga Trakela a pólskeho basnika Józefa Czechowicza.”
Presseinformation
Sorbisch-serbische Literaturbeziehenungen haben eine lange Tradition:
Lyriksammlung von Benedikt Dyrlich in Belgrad erschienen
Belgrad/Bautzen. In dem rennomierten und traditionellen Belgrader Verlag “Serbska knijschewna sadruga” (Serbische Literaturgenossenschaft) ist eine Auswahl der Poesie von Benedikt Dyrlich in sorbischer und serbischer Sprache unter dem Titel “Janske nocy/Iwanske notschi” (Johannisnächte) erschienen (ISBN 978-86-379-1321-4). In einem Nachwort würdigt der namahafte Dichter, Nachdichter sowie der Chefredakteur der “Knijschewne nowiny” (Literaturzeitschrift) Mićo Cvijetić Leben und Schaffen des sorbischen Dichters und Publizisten. U.a. wertet Cvijetić Dyrlichs Lyrik aus mehr als vier Jahrzehnten mit folgenden Worten:
“Benedikt Dyrlich hat mit rationeller Nüchternheit und Zurückhaltung von Gefühlen, aber auch mit einer verletzten Seele ein raffiniertes Psychogramm geschaffen, durchbrochen mit kollektiven und persönlichen Erfahrungen. Das Sorbentum und die Lausitz sind seine große Liebe und sein unheimlicher Schmerz.“
Literarische, wissenschaftliche und kulturelle Kontakte zwischen Serben und Sorben gibt es seit Anfang des 19. Jahrunderts. Immer wieder sind auch Sammlungen sorbischer Dichtung in Serbien erschienen, zuletzt 2013 eine Anthologie neue sorbischer Dichtung in Smederevo. Serbische Dichter nehmen regelmäßig an den jährlichen internationalen Festen der sorbischen Poesie in der Lausitz teil.
Im vergangenen Jahrzehnt hat sich vor allem der Sorbische Künstlerbund e. V. um verstärkte Kontakte zu Autoren in Serbien, aber auch in Deutschland (Frankfurt am Main) bemüht.
38. MJEZYNARODNY SWJEDŹEŃ SERBSKEJE POEZIJE/38. INTERNATIONALES FEST DER SORBISCHEN POESIE
Verständigung auf slawische Art
Poesie für alle!
Das internationale Fest der sorbischen Poesie hat Geschichte gemacht. Wenn so eine aufwendige Veranstaltung bereits zum 38. Mal stattfindet, kann man das so sagen. In großer Beharrlichkeit widmen sich die Teilnehmenden einem großen Ziel: Den Schatz der traditionellen und der heutigen slawischen Kunst zu zelebrieren, bekannt zu machen, zu fördern und zu würdigen. Alle Mühen eines solchen Unterfangens nichtachtend, hat der Bautzener Schriftsteller Benedikt Dyrlich zusammen mit der Projektmanagerin Janka Rögnerowa und ehrenamtlichen Aktiven des Sorbischen Künstlerbundes wieder ein Fest organisiert, das alle Beteiligten nicht vergessen werden. Nur zwei von vielen bewegenden Veranstaltungen seien hier kurz beschrieben.
„Bautzener Poesienacht – weltoffen und fremdenfreundlich“ heißt das Treffen an der alten Wasserkunst in Bautzen, ein Rendezvous von Dichterinnen und Dichtern unter freiem Himmel, bei dem jede und jeder ein, zwei Arbeiten vorträgt, im besten Fall in zwei weitere slawische Sprachen übertragen. So lernt man sich kennen, wenn das nicht schon längst geschehen ist. Große Aufmerksamkeit und gebührender Beifall belohnen den Mut, etwas sehr eigenes, ganz Persönliches einer kenntnisreichen Öffentlichkeit zu präsentieren. Aus eigener Erfahrung gesprochen: Ein Gedicht, geschrieben mit hoher Konzentration und wichtigem Anliegen, aus dem Munde eines Übersetzers hören zu dürfen, ist ein kaum zu beschreibendes Gefühl. Da hat sich jemand die Mühe gemacht, fremden Gedanken zu folgen und sie in die eigene Sprache zu holen. Eigenes des Übersetzers fließt da mit ein. Für Schreibende eine ganz besondere Belohnung, ihre Werke in einer Sprache zu hören, die sie selbst gern besser beherrschen würden.
Zuhörende lernen, auch bei fremd klingenden Lauten aufmerksam zu lauschen: Hier und da kommen Worte vor, die Parallelen zum eigenen Wortschatz haben. Denn das ist das Bezeichnende an diesem Treffen: Sprachbarrieren scheint es nicht zu geben. Alle sprechen in ihrer Muttersprache und werden von den anderen zumeist verstanden. Wenn nicht, springt jemand ein und übersetzt. Und immer bleiben ein paar neue Worte hängen, die Verwandtschaft der Sprachen hilft dabei.
Es geht sehr respektvoll, fast ein bisschen förmlich zu an so einem Abend, und dennoch verschafft sich Spontanes sein Recht. Musikalische Grüße bereichern das Programm, nebenbei darf gegessen und getrunken werden. Und es gibt – erstmalig Urkunden und Medaillen. Übergeben an einzelne Künstler*innen, die sich nach Einschätzung der Kolleg*innen aus der Ukraine ganz besonders um die internationale Verständigung von Schreibenden verdient gemacht haben, mit Übersetzungen, Veröffentlichungen, Veranstaltungen und vor allem ihrem eigenen Werk. So Benedikt Dyrlich, Alfons Wicaz, Milan Hrabal, Beno Budar, Dorothea Scholze, Petr Kalina und andere. Leider nicht anwesend, aber in diesem Zusammenhang dabei: Abdelwahhab Azzawi, unser Dichterfreund aus Syrien, der inzwischen in Hessen lebt, nicht ganz freiwillig. Auch eins seiner Gedichte erklingt in Übersetzungen hier an der Wasserkunst.
Schön, wenn auch prominente Gäste kommen. Diesmal waren es der Oberbürgermeister von Bautzen, Alexander Ahrens und der Bürgermeister für Wirtschaft, Finanzen, Bildung und Soziales, Dr. Robert Böhmer. Zu hören, wie aufmerksam und kenntnisreich Politiker wahrnehmen, was für ein Kulturschatz hier gehütet und entwickelt wird, ist eine Freude. Da kommt nicht jemand vorbei, um ein beliebiges Grußwort abzuliefern. Da sind Persönlichkeiten nicht nur kurz anwesend, sondern mittendrin in einem einzigartigen Kulturereignis.
Am Samstag konnten die Poet*innen eine Premiere erleben. Den Rundgang zum Denkmal für Jan Arnost Smoler und zu den Bautzener Türmen, ausgedacht, vorbereitet und begleitet von Sebastian Benad, Andreas Throniker und Florian Brezan – man könnte sie alle Türmer von Bautzen nennen. Sie haben ein kleines Unternehmen gegründet, das sich frisches Marketing für ihre Lieblingsstadt auf die Fahnen geschrieben hat. Leider flattert diese Botschaft noch etwas ungesehen über der Stadt, aber was nicht ist, kann noch werden. Eine Kooperation mit der Stadtverwaltung ist angeboten, eine eigene funktioniert bestens.
Die Poetengemeinde bekam eine Kostprobe des Türmerundgangs und war überrascht von den Einblicken. Den Lauenturm, die Röhrscheidtbastei, den Nicolaiturm und die Gerberbastei zu betreten, ist – zumindest jetzt noch – ein Geheimtipp. Zusammen mit dem Künstlerbund haben die jungen Tourismusexperten Türen geöffnet, die sonst verschlossen sind und zeigen Verborgenes: interessante Räume, zu denen viele Treppen führen, gepflegte Ausstattung der alten, ehrwürdigen Mauern. Beeindruckend, wie engagiert diese jungen Leute von der Geschichte jedes Turmes und damit der Stadt Bautzen erzählen. Dann: Lesungen, Erinnerungen an die Altvorderen der sorbischen Kultur. Bezüge stellen sich her. Man kann die Historie der Stadt Bautzen nahezu anfassen, wenn man in ihren Türmen ihre die Geschichten erfährt. Jeder, der halbwegs gut zu Fuß ist und die vielen Stufen emporsteigen kann, wird für den Blick in die Stadtgeschichte und den grandiosen Ausblick über die Stadt hinaus genießen. Siebzehn Türme hat die Stadt. Fünf haben wir gesehen. Keiner, der sich nicht gewünscht hätte, auch die anderen noch zu besuchen. Muss ja nicht alles an einem Tag sein, auch nicht unbedingt bei 36° C. Aber die nächsten doch bitte beim 39. und 40. Festival.
An all diesen Stationen kamen noch einmal zwanzig Teilnehmende des Poesiefestivals zu Wort. Unter anderen auch Marion Kwicojc aus Leipzig, die oft aus ihren Dichtungen Lieder zaubert und in die Versammlung ebenso wie Tomas Nawka aus Bautzen und Dmitri Dragilew aus Berlin die Komponente der Musik einbringt. Ein Aspekt, der sich auszubauen lohnt, wie es scheint.
Wie oft haben wir in diesen Tagen gehört: Wutrobne djak! (Herzlichen Dank) Für einen Vortrag, für eine Übersetzung, für die Organisation des Festes, eine Einladung und einen neuen Kontakt. Das bleibt das Echo nach dieser einzigartigen Gemeinsamkeit, der Freude an Sprache und tiefgründiger Literatur, der Liebe zur Heimat - der eigenen und der entfernteren. Slawen haben ein besonderes Verständnis von Wurzeln und Flügeln. Bozemje, Ihr Lieben. Auf Wiedersehen zum nächsten Fest der sorbischen Poesie!
Christine Maria Ruby
Juli 2016
szl_Latn ces_Latn szl_Latn ces_Latn ces_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn tuk_Latn szl_Latn pol_Latn ces_Latn szl_Latn ces_Latn pol_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn hrv_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn fra_Latn deu_Latn deu_Latn deu_Latn deu_Latn deu_Latn deu_Latn deu_Latn deu_Latn deu_Latn deu_Latn deu_Latn deu_Latn deu_Latn deu_Latn deu_Latn deu_Latn deu_Latn deu_Latn tpi_Latn ltz_Latn