-
Niy „Rohrgraben i Rohrteich” ale Röhrgraben i Röhrteich, to som pozostauos’ci po jeszcze s’redniowiecznym systymie doprowadzania czystyj wody dlo miyszkan’cow grodu/miasta Glywice. Bou to piyrwotnie wykopany row we kerym puynoua woda, kero bouo pod szczegolnom ochronom. To bou we s’redniowieczu stosunkowo czynsto stosowany sposob dostarczania wody do grodow/miast, ale tysz i do inkszych miejsc kaj bou czuowiek skozany na woda, np kopalni a potym i do inkszych (nazwijmy to umownie)”zakuadow produkcyjnych”. Glywice potrzebowauy w downych czasach duzo czystyj wody, niy ino dlo codziynnego urzytku, ale co we Glywicach bouo fest wazne, dlo malcowni i dlo browaru piwa. Oczywis’cie i potym te naturalne, w pewnym synsie, miejsca (rowy) miauy i swoje zastosowanie, ale poczontkow i nazewnictwa tego potoku „Röhrtgraben” szukou bych we downych a nawet, jak sam szkryfuech, s’redniowiecznych czasach. Trynek i „Wojtula” (tak potocznie chyba jeszcze sie dzisiej godo na ta dzielnica Glywic) to bouy downymi czasy wsie, kere bouy, ze tak powia, skozane na bycie osadami dostarczajoncymi niy ino joduo i picie, ale i sioua do roboty, dlo miasta Glywice. Niy zowdy bouo to na zasadzie obopolnyj korzys’ci, niyroz powstawauy bezto i konflikty, ale to juz blank inkszo inkszos’c’ …
Miano Doa to, jak wiadomo, miano kere we niymieckojynzycznym nazewnictwie naszyj okolicy, leko przeksztaucone, wzionuo sie od okres’lynia „na doach” (po polsku „na dołach) => s’lonskojynzyczno wymowa czynsto sie suyszy jak „na doach” abo „na douach”.
Juzas’ wyraz „wilcze” je niyroz do trefiynia cuzamyn (razym) ze wyrazym „doły” we polskyj godce/mowie/ = > „wilcze doły” to przeca juz we s’redniowieczu bouo okres’lynie dlo (cytuja) „… – element średniowiecznych fortyfikacji polowych; zamaskowane rowy, czasami z ostrymi palami wbitymi pionowo w ziemię; miały na celu zatrzymanie ciężkiej jazdy przeciwnika, co umożliwiłoby dobry ostrzał łucznikom bądź też artylerii, ale również unieszkodliwienie przeciwnika poprzez wpadnięcie do dołu.”
Na zicher ale w naszym przipadku te miano „Wilcze Doły” to rzecz nowozytno i wedog mie wymys’lono ze wzglyndu na wyglond niydownego uksztautowania terynu, kaj cza bouo richtik dowac’ obacht coby se np niy „sztajchnonc’ nogi”. Tak to momy dzisiej te miana kere sam wszyske wyliczouech.
Co je jeszcze wazne to fakt, ize miano Trynek mo swoje korzynie we niymieckojynzycznj podstawie wyrazow zwionzanych ze piciym, pojyniym itd:
https://de.wikipedia.org/wiki/Tränke
Wszyske powojynne proby przeksztaucania tuplikowania nazywnictwa som bezsynsowne patrzonc historycznie, i jakes’ np nadawanie Ostropce np miana „Ostróźka” czy podobnie, je wedog mie bezsynsowne i widac’ w tym ino proby fauszowania historii i polonizacji.
Ale nazod do tematu.
Chwolone te filmy ze raji „Detektyw historii” som od samego poczontku, bezto postanowiouech teroski wiyncyj krytycznym okym kuknonc’ na tyn i inksze tematy – ajnfach coby bouo roz konsek inaczyj.
Merknouech ize mauo je pod filmami rzeczowych komyntarzy, i nerwujom take nic niy przinoszonce krotke „skwitowania” typu „Bardzo ciekawy odcinek, zresztom tak jak zawsze.”
Wiym ze czyns’c’ komyntarzy idzie znons’c’ pod YouTube, ale tam niyma tysz lepiyj jakos’ciowych komyntarzy niystety. Z drugyj strony wiym ze te filmy oglondo dos’ szyroke grono pasjonatow naszyj glywickyj geszichty a nawet sporo historykow. Niywiym czi oni bojom sie sam odniys’c’ do tres’ci tych tematow, ale wiym ze poru z nich juz nawet do mie szkryfuo ciekawe zapytania itp. Prosza wobec tego o wiyncyj odwagi i wiyncyj ciekawych i mozliwie niytuzinkowych komyntarzy w tematach i tych kere juz bouy i tych kere i dopiyro bydom. Jo osobis’cie od dzisiej odpowiadom ino na posty skerowane we komyntarzach na stronie TV Imperium. Mys’la ze tak bydzie ciekawiyj i bezto jeszcze roz prosza wszyskich o wiyncyj odwagi i odwaznych komyntarzy pod kolejnymi odcinkami „Detektywa historii”. Powyzszy tekst je odpowiedziom na zapytanie Pana K. ze Sikornika, a informacje czyns’ciowo som od Frau D. ze Hildesheim’u kero kedys’ miyszkaua na dzisiejszyj ulicy Drozdow a kero wtedy sie mianowaua Drosselsteg.
Głośny ostatnio potok „Ostropka” nie jest jedynym zagrożeniem powodziowym dla południowych obszarów Gliwic. Jej dopływem o podobnym przepływie wody jest strumień „Doa”, ciągnący się od Wójtowej Wsi, przez tzw. Wilcze Doły za Sikornikiem aż do zakrytego koryta „Ostropki” pod ul. Nowy Świat.
Dolina potoku „Doa” to także przepiękny obszar turystyczny, istnieje tuż za miastem – jest pełen zielonych pół i ukwieconych łąk, przybrzeżnych szuwarów, zarośli, motyli, mnóstwa śpiewających ptaków i czeka na Państwa. Zapraszamy więc tymczasem do naszego programu!
unk szl_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn srd_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn pol_Latn