Na kupje w morju je hinašeje klimy hač na kraju daloko zdalenym wot oceanow. Rěčimy wo maritimnej a kontinentalnej klimje. Wětřik, kiž na serbskej kupje w němskim morju duje, je wězo němski a nic słowjanski.
So wě, zo so to wuskutkuje, na přikład w foneticy rěčacych. Tohodla sej Češa z wěsteho wotstawka k skupinje serbowacych ludźi najprjedy mysla, zo so tamle němcuje. Ale tež w sociokulturnym profilu ludu – mjez druhim w poćahu k porjadej 🙂 – wotbłyšćuje so pola nas dychanje němskeho powětra.
Štó na Helgolandźe bydli, ma hinašu mentalitu hač wobydler Kassela. Žiwjenje na kupje rěka tež wjac swobody, wjetši wobzor. Tón wažny aspekt njebu w lěće 1895 wot Ćišinskeho wobkedźbowany. Ale 2015 móžemy sej tajki wid popřeć.
Wosrjedź – po ludnosći – najwjetšeho europskeho kraja z 3.000 kilometrami wotewrjenych hranicow ležo a zdoom z wuhladom na bliski słowjanski kontinent móžemy snadź woprawdźe wjac widźeć hač tamniši słowjanscy bratřa a sotry. Štož so lětsa we wobchadźenju z ćěkancami pokazuje. K serbskej dialektice pak słuša spóznaće, zo zwonka kupy w morju dołhodobnje žiwy wostać njemóžeš.
Helgoland – serbska Łužica – ma susodnu kupu, pěskowy nawěw z małym lětanišćom. To su Drježdźany ze swojimi Stupdalnikami. Jeli z tutej Helgolandskej metafru doprědkarsce dźěłamy, budźe serbska kupa tež za dalšich 120 lět – 2135.
szl_Latn slk_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn