Śmiało możemy uznać łacinę za język „najbardziej śląski”, bo był zwornikiem tej wielobarwnej społeczności przez wiele wieków, niemal do końca XVIII wieku.
– prof. Joanna Rostropowicz, „Fabryka Silesia” nr 1/2012
A ślōnskŏ gŏdka? Idzie pedzieć, iże w tyj funkcyje je to gŏdka „nojmnij ślōnskŏ” z tych, kerymi sie sam gŏdało. Przeca bōła plebejskŏ, niyliterackŏ. A dzisiŏ niy poradzōm niōm gŏdać niy ino wszyscy na Ślōnsku, ale tyż moc Ślōnzŏkōw.
To je prawy paradoks geszichty, iże te Ślōnzŏki ôd ślŏnskij gŏdki bierōm se dzisiŏ erb po piyrwym Ślōnsku (wiysz, tym ôd Lux ex Silesia). Niy trefio sie ôn Niymcōm, kerych XX stoleciy wyciepło stōnd furt i kerzi bezma ô nim przepōmnieli. Mało wiela trefiŏ sie Polokōm – sam regiōnalizmus je atakiyrowany ôd „prawyj polskości”. Bezma trochã trzimiōm Czechy, nale wiela – jo niy wiym. A Ślōnzŏki majōm go w zocy jako swōj. Ôd nich – ôd nos! – idzie dzisiŏ szwōng, co by tyn erb ôstoł żywy.
Toć, bierymy go pomału, a możno sie jeszcze okaże, iże go wcale niy erbnymy. Potrzebowalibymy edukacyje, szkolŏrzy, rechtorōw, naukowcōw a macherōw ôd kultury. Widzã, wiela sie sam terŏz robi i wiela je do zrobiyniŏ. Dzisiŏ sam nic niy ma pewne – naprŏwdã mōm nadziejã, iże poradzymy. Nale sztyjc niy wiym, wiela tego „ślōnskigo cugu” po prŏwdzie je we Ślōnzŏkach. Możno je nŏs ino pŏrã ślōnskich gupielŏkōw, a ańfachowymu Ślōnzŏkowi je to wszystko ganc egal. Inkszo sprŏwa, co sam je do erbnyciŏ i na co nōm to je. Niy ma Ci dziwne, iże dŏwnŏ, wielokulturowŏ tradycyjŏ przichodzi dran skuli budzyniŏ abo budowaniŏ nowyj, ślōnskij tożsamości (etnicznyj)?
Pōdź, pofandzolymy trochã. Pamiyntosz gyszichta cysorstwa rzymskigo? Niy cŏłki pominyło skuli Benedyktynōw i klasztorōw w Irlandie. Ôd nich Zachōd mōg erbnōnć moc dŏwnyj cywilizacje. Terŏzki forszteluj se – bōł sam kejś wielgi, piykny, piyrwy Ślōnsk. Bōł, ale go niy ma. I zaś – non omnis moriar! Możno tyn nŏsz Gōrny Ślōnsk, piyrwyj biydny kōnsek kajś na wschodzie cołkigo Ślōnska, bydzie choby Irlandia VI i VII stoleciŏ. Weznymy tyn erb i niy dōmy mu umrzić. Wespnymy sie na nigo, jako te cwergi na pukle ôlbrzimōw.
pol_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn