Wczora dostołech kupić piyrszŏ nōmera „Czasypisma”, magazynu ô gyszichcie wydŏwanego bez katowicki ôddział IPN. Skuli tego za wiela żech dzisiej niy pospoł, bo niy poradziłech wziōnć se na wstrzimaniy z czytaniym… Powiym tela: werci sie to badnōnć festelnie! Czujã sie we czwŏrtek mōndrzejszy, jakech bōł w środã. Pieranie, co bydzie jutro?!
Czytōm te artikle i durś myślã ô jednym: jak gyszichta kludzōnŏ bez historykōw (gyszichciŏrzy?) i ta, kero funkcjōnuje społecznie (we cajtōngach, u politykerōw, w edukacyje, itp.) to sōm dwie, blank inksze sprŏwy.
Rzeczy, kere na placu gyszichty sōm już dŏwno zawarte, kōnkluzyje wykludzōne po badaniach i na trefach, niywiadōme, kerych prawie badajōm, czynsto rychtyk ciynżkie tymaty – tego wszyjskigo abo w gyszichcie społecznyj blank niy ma, abo je jako kōntrowersyjnŏ nowość, herezyjŏ, cosik do powadzyniŏ sie.
Wiela potrwŏ, aże robota gyszichciŏrzy trefi do szkolŏrzy? Trefi to aby kejś?
***
Znŏdżech sam tyż ôdpowiydź na wielgŏ tajymnicã, kerej niy umiołech se wytuplikować (fto je oblŏtany, niych sie zy mie niy chichrŏ): Po jakimu przemysłowy Ślōnsk poradził ôstać kulturŏwo ślōnski przi piyrszych falach industrialnych migracyjōw? Przeca przijechało sam moc ludzi, niykere miasta sztajgły z pŏru do piyńdziesiynciu, stu tysiyncy ludzi, inksze stanyły mało wiela ôd zera! A sztyjc bōła sam kultura ślōnskŏ. Sam je to naszkryflane: „90% przybyłych bŏło z zachodnij, rolniczyj tajli rejyncji ôpŏlskij”. Ha!
***
Wiyncyj ô „Czasypismie” i kaj idzie to dostać.
szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn unk szl_Latn unk szl_Latn