Downij na Śląsku żyło miyndzy ludzami fest dużo roztomajtych duchów i stworów. No ja, te nojbardzij znane to były diobły, utopki i czarownice. Były tyż jednak mynij szkodliwe stworki – to były straszki domowe. Żyły one z ludziami we chałupach, ale prawie wcale niy były widoczne, no bo kryły się kanś po szopach, po komorach czy pywnicach. Straszki tyż ludziom niy robiyły wiynkszyj szkody, choć czasym poradziyły fest nawyrobiać, ale i pomogać. Nojbardzij znane śląskie straszki domowe to beboki, podciepy i piecuchy. Beboki niy miyszkały we samyj chałpie, ale kole chałpy. Siedziały we szopkach, szopeczkach, we chlywikach, we gołymbnikach, abo kaj we stodole. Chowały się tyż za deskami, za cegłówkami, abo we krzokach. Czasami szło beboki trefić we piwnicy, abo na górze, czyli na strychu. Jak szło poznać, że jakiś straszek je bebokiym? A dyć bebok był mały i mioł kole pół metra, zaś we szłapach, czyli w stopach nóg niy mioł palców, a yno końskie kopyto. Tyn mały człowieczek był obleczony normalne, we galoty, koszula i kabot. Na gowie mioł przeważnie czopka z bymblym, a we rynkach trzimoł miech i kostur, czyli kij. A na co mu to było? No bo beboki lubiały we swych kryjówkach spokój, a niykere dziecka im przeszkodzały. Wyobroźcie se do przikłodu, że jakiś bajtel łazi kanś po stodole, zaglądo bele kaj – to mogło beboka wylynkać. Inny bajtel mógł zaś sznupać kanś ojcu we warsztaciku i otwiyrać szafki ze gwoździami czy piłami – a tam przeca na dnie takij szafki mógł spać bebok. Bestoż jak beboki widziały takie dziecka, to chytały je, dały kosturym po rzici szmary, czyli lanie. Potym takiego zgobnika bebok wraziył na chwila do miecha. Wtedy wylynkane dziecka drapko uciekały do dom i niy szkłodziyły, czyli nie psociły już wiyncyj. Tera widzicie, że takie beboki poradziyły pomogać we wychowaniu dziecek. No bo jak ojciec rąboł drzewo do pieca i zapomnioł sronić, czyli schować siykiyra, to wtedy dziecko mogło poucinać se palce abo cołko rynka. I wtedy takij siykiyry pilnowoł bebok i straszoł dziecka, kere chciały się nią pobawić. Dzisioj tyż przydały by się takie straszaki, żeby bajtlom niy pozwolały pić piwska, polić cygaretów, abo brać narkotyków. Abo tyż jakby taki bajtel za dugo siedzioł przi komputerze… – to wtedy bebok mógłby mu wrazić na łeb miech i pora razy po tyj gupij gowie kosturym połonaczyć. Ale by było fajnie!
szl_Latn