Bonclok
Zdarziło sie to krotko po wojnie w Wielopolu
koło Rybnika.
Moja starka Maryjka mieli zegroda, w keryj im
wszystko piyknie rosło.
Łogorki sie im tak podarziły, że se rady śnimi
niy poradziyli dać. Chcieli se ich zakisić, ale ni mieli takigo wielkigo
boncloka. Wybrali sie na drugi dziyń, a było to w strzoda – na torg do
Rybnika.
Na targowisku stoli handlyrze z Raciborza, z
gymizom i inkszymi rostolicznymi rzeczami.
Pośli starka ku takimu, co to dycko glinianymi
garcami handlowoł. Wybrali se nojpiykniejszy bonclok, wraziyli go do saka i
nazod du dom szli.
Było już kole połednia, jak dośli ku moście
na rzyce Rudzie. Most był jeszcze wtedy drzewianny, bo bez wojna go keryś
szpryngnył. Starka stanyli, co by se trocha oddychnyć i tak se sami do sia
godajom:
- Byda se musiała trocha te szłapy oszpluchać,
bo hyc dzisioj diobelski, ani kroczku dalij niy zrobia.
Śleźli po malutku z beszongu na doł ku
wodzie. Symli se jakla i zandale, kecka se do gory zadziyrgli – co by sie niy
zatonkała – i pod rzić do wody wlyźli. Łoroz wejżeli ku filorze, bo im
sie zdało, że cosik sie tam ruszo. Na płytkij wodzie raczysko se wielnoski
szpacyrowało.
Starka tyż nic yno łap go za pukiel i prask
nim do boncloka.
- Ale bydzie co maszkecić na wieczerzo!
Jezderkusie! Cołki sztulpy żech se ufifrała
łod marasu, a taki były piyknie wyszkrobione i wybiglowane. Jak jo terazki
wyglondom? Byda musiała iść na przimo bez las, bo by mie gańba było, jak by
mie kery trefiył.
Idom se starka chodniczkiym bez las pomalutku,
a bonclok jakiś sie coroz ciynżejszy robiył.
Jak dośli ku Ośliźlokowym stawom, to już
tego boncloka niy umieli utrzimać w rynce – taki sie siarońsko ciynżki
zrobiył. Postawiyli go na ziymi, co by odpocznyć, a bonclok sie na drobne
ograbki rozlecioł. Tak tyn giździarski rak sie wielki zrobiył. Jak sie
wygramulił z tych szkorupow, zamiyniył sie w malutkigo syneczka w czerwionym
kabociku i takij samyj czopeczce. Otrzepoł sie tak, jak pies kery z wody
wylezie i godo do starki:
- Jo jest Utopek ! Nazywom sie Magierka!
Dziynkuja wom Cwołczyno, żeście mie tu przekludziyli do hanysowego stawu.
Tu byda mioł czysto woda, bo jak Silyjzjo zaczła ta bajca do Rudy wpuszczać,
to już razinku niy było czym dychać. Wszystki ryby i żaby już pokrepowały,
jeszcze yno pora pijowek łostało.
Starka sie drabko przeżegnała i za szkaplyrz
sie chyciyła, kery dycko na karku nosiyli. Utopek yno szpetnie zasyczoł i
wartko do wody wskoczył. Z wody aż para buchła kole niego.
Utopek łeb wystyrczył i na odchodne godo:
- Niy łosprowiejcie yno po wsi, żeście mie
tu przekludziyli do Hanysowego stawu! Bo sie na was zawachuja, a wtedy wom
niy podaruja!
Starka Maryjka prziszła du dom cołko blado i
na dokłodka bez boncloka.
Bogdan Dzierżawa (-)
Opowiadanie to wygłosiłem na pierwszym
konkursie “Po naszemu, czyli po śląsku” w Radio Katowice i zostałem
laureatem II miejsca w 1993 roku.
Ten sukces spowodował, że zacząłem pisać
dalsze przygody Utopka i powstała książka pt:”Utopek z Wielopola”, której
wydawcą jest drukarnia “Oldprint” z Żor.
cat_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn ban_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn ltg_Latn pol_Latn pol_Latn pol_Latn pol_Latn pol_Latn pol_Latn