Planujecie zwiydzanie Berlina na jedyn dziyń abo weekynd? Medykujecie na co sie werci tamek pozaglōndać i kere atrakcyje stolicy Niymiec sōm fraj? I eli w żodyn roz werci sie tam ciś? Wejrzijcie do naszego ôprowodzocza!
Berlin – historyjo i nowoczesność
Berlin to je w zasadzie mode miasto, za to ze fest zabranōm przeszłościōm. Cylujōm sie tukej historyjo i nowoczesność, nimiecko tradycyjo i tryndy ze świata. Trefiymy samek roztômaite stawiynia, pōmniki i place. Barokowo Katedra Berlińsko, ikoniczno Tōra Brandynbursko abo Pōmnik Pōmordowanych Żydōw Europy to yno pora bajszpili. A ône wszyjskie zwyrtajōm sie wele jegły wciśniyntej we sōm strzodek miasta – hyrskij Wiyży Telewizyjnyj.
Berlin to je miasto kōntrastōw i możebności. Masy przeplotanych ze sobōm kultur, muzyki i kōnsztu ulicznego. Miasto, kere bez lata było potajlowane murym, a kere z czasym ôdewrziło sie na świot i zwielabio brać z niego wiela sie do. Niy kożdymu bydzie to pasowało, bo Berlin to je tera tygiel narodowościowy i niy kożdy bydzie sie we nim czuł kōmfortowo, ale na isto je to sztela, kero werci sie nawiydzić i zapoznać ôd strzodka.
Dojazd do Berlina i komunikacyjo miyjsko
Ze Ślōnska (a kōnkretnie ze Katowic) dojedziecie do Berlina PolskimBusym za 80-130zł w zależności ôd dostympności farkartōw na dany termin. Prōbujcie buchować tyż bez zajta FlixBusa, kery dociepoł PB do swojij necy niydowno, skirz czego czasym rajzy mo tōńsze jak polski przewoźnik (chocioż to te same autobusy).
Autobus zebiere Wos na banhof ZOB. Z niego na Alexanderplatz w cyntrum miasta dojedziecie metrym we 25 minut. Radzymy Wōm jeszcze przed tōm rajzōm kupić se bilet dobowy – za cōuna 1 i 2 trza wybulić 6.7€.
Berlin mo perfekt kōmunikacyjo miyjsko. Neca poskłodano ze metra (U-Bahn), S-bany, autobusōw i tramwajōw robi dojazd wszyndzi i ô każdej porze gibki i leki. Jak planujecie łazić niy yno piechty (np. jak nynocie kajś fōrt ôd cyntrum), to spōmniano wyżyj całodniowo farkarta to doskōnały welunek. A jak mocie we Berlinie kamratōw, kerzi kupujōm tamek farkarty ôkresowe, to proście ich do spōlnego zwiydzania – jako byglajtery bydziecie rajzować po Berlinie na faty.
Sprawdzōne noclygi w Berlinie
Ze spaniym w Berlinie niy pōmogymy. Sorka. U nos idyalnie sprowdził sie Couchsurfing. Nasz gospodorz Michael bōł ze Francyje i niy pomiyszkiwoł we mieście jeszcze za dugo, tōż chutnie wziyn sie z nami do spōlnego zwiydzanio. Tradycyjnie przelyźlimy dziesiōntki kilometrōw i cołko naszo trōjka bōła fest zadowolōno z tego snadnego, ale fest zwiedownego “szpacyrku”. Dziyń skōńczylimy biyrym i wyspalimy sie jak nikyj. CS rzōndzi!
Nojlepsze atrakcyje Berlina – nasze TOP10
Mur Berliński
Hławny Mur Berliński, a po prowdzie ôd niego tajle, stojōm we dziylnicy Mitte – przi Bernauer Straße, Niederkirchnerstraße i przi Liesenstraße. Ôbiekt, kery za starej piyrwy poajlowoł miasto na RFN i NRD, dzisioj je już yno upozorniyniym i spōmniyniym ô cynie zwōli. Mur je tyż… jednōm ze nojepniyjszych galeryji kōnsztu na frisznym lufcie. East Side Gallery to sztela, w kerej murale niy yno piyknie wyglōndajōm, ale i majōm srogi wybrzink. Starczy pedzieć ô hyrskim kusiku Breżniewa i Honeckera – kojarzicie, pra? Bodej kożdy widzioł go chocioż roz. Bez nasz byzuch, na drugij zajcie muru były bildy ze Syrie, z czasu po nalotach, do kupy ze profilami i wypedzyniami borokōw, kerzi skirz wojny musieli sie naciyrpieć. Niy szło przynś kole tego ôbojyntnie.
Gendarmenmarkt
Gendarmenmarkt o dziwo je we relacyjach i rajzowych ksiōnżkach kajś przi kōńcu, jako cosik ekstra przi rajzie po Berlinie. A podle nos tyn plac je richtich do urzekniynio. Możnej beztōż, że niy pasuje ku reszcie miasta i do całych Niymiec, a my zawdy w zocy mōmy cosik takigo inkszego, niypasujōncego? Bez chnedka bydziecie sie tam czuli jak we Francyji, kōniecznie podziwejcie sie na ta sztela! Na placu znojdziecie trzi superowe stawiynia: Sala Kōncertowo (Konzerthaus) ze pōmnikiym Friedricha Schillera, Katedra Francusko (Französischer Dom) po prawej i Katedra Nimiecko (Deutscher Dom) po lewej.
Pōmnik Pōmordowanych Żydōw Europy
Mōnumynt poskłodany ze przeszło 2700 betōniokōw. Dobre miyjsce na mōmynt zadumy nad tym, jako krziwda umi wyrzōndzić jedyn czowiek drugimu. Pōmnik je tamek skirz zagłady Żydōw w czasie II Wojny Światowej, roztapiyrzo sie na przeszło 19k km2. Pod nim je muzeum ofiar Holocaustu.
Spamiyntejcie przi zwiydzaniu – niy yno Berlina, ale wszyndzi – ô rajzowej świadōmości. Kaj żeście sōm, co to je za plac, jak śmicie i jak niy śmicie sie tamek zachować – to je wszyjsko w pierōny wożne. Niy piszymy ô tym tak se. Pora miesiyncy do zadku stanyła zajta yolocaust.de, na kero wlazło pora miliōnōw ludzi. Autor projektu wciepoł tam bildy turystōw, kerzy pocykali se bildy przi Pōmniku Pōmordowanych Żydōw Europy i wciepali je na Instagram ze ôpisami i hashtagami, kere pewnikiym niy śmiały sie tamek pokozać. Mało tego, tło ze zdjynć było na zajcie podmiyniōne scynami ze lagrōw śmierci. Wybrzink Yolocaustu bōł srogi i dolecioł do masy ludzi na cołkim świecie. Tyż do tych, kerzy pora miesiyncy przōdzij załŏdowali swoje “cool” bildy ze podpisami “skokōm po niyżyjōncych Żydach” abo “nimiecko gangsterka”… Terozki na zajcie je już yno poświodczynie, ale starczy wpisać słowo “yolocaust” w Google, coby przeświadczyć sie, że jak sie cosik roz wciepie do internecy, to ôstowo tam na zawdy.
Tōra Brandynbursko
Brandenburger Tor to nojbardzij charakterystyczny punkt stolicy Niymiec. Mo 26 metrōw wielgości i 65.6m szyrokości. Stoji we cyntrum miasta, przi kōńcu aleji Unter den Linden. Skuli stawiania Muru Berlińskiego tōra bōła na samym strzodku granicznej tajli i niy szło bez nia przełazić. Do kupy ze ściepanym Muru we 1989 roku prziszło galantne ôdewrzicie Tōry Brandynburskij. Dzisioj stawiynie je na niymieckich rewersach kotlokōw 10, 20 i 50 eurocyntōw jako symbol sjednoczynio landu.
Alyjo pod Lipami – Unter den Linden
Nojbardzij hyrsko drōga Berlina, linia kōmunikacyjno miasta. Kludzi bez fol zabytkōw i atrakcyji – jak pociśniecie Unter den Linden, to uwidzicie Isla Muzeōw i Tōra Brandynbursko na ôbu ôd nij krajach, a po drōdze muzea, hotele i ambasady, Ôpera Narodowo (Staatsoper) i Uniwersytet Humboldta. Miano głōwnej aleji Berlina wziyło sie ôd lipōw, kere rōsnōm na obu zajtach drōgi.
Bunte Schokowelt Ritter Sport
Szekulada podstawōm zdrowej i zbilansowanej diety! A ta ze Bōntego Świata Ritter Sport smakuje lepij jak kaj indzij. Kole żelkōw Haribo z Bonn, szumne szekuladowe kwadraciki (kere nōm kojarzōm sie zawdy z “byzuchym ujka z Niymiec”) sōm nojbardzij yrskimi niymieckimi maszketami. W geszefcie niydaleko Gendarmenmarktu znojdziecie niy yno farebnie popakowane tabulki, ale i bydziecie mieli przileżytość, coby ôbsztelować sie “spersōnalizowany” maszket i pokukać jako wyônaczo sie Ritter Sport. Cudne miyjsce i fol smakowitych pamiōntek dlo cołkij familije!
Katedra w Berlinie
Ewangelicko katedra ôstała postawiōno na kraju XIX i XX wieku podle planōw baumajstera Juliusa Carla Raschdorffa kery bōł ze… Pszczyny. Je nojwożniyjszym kościołym we mieście, to tukej ôrganizuje sie wszyjskie “wożniyjsze” msze skuli państwowych fajerōw itp. Katedra bōła fest sharatano bez wojna, ale po ôdbudowie w latach ’70 prezyntuje sie gryfnie.
Isla Muzeōw
W poru artiklach typu “TOP atrakcyje Niymiec”, berlińsko Isla Muzeōw je czynsto na srogich placach. Niy dziwota, bo ôkrōm fajnego usadowiynio i piyknego landszaftu, kery robiōm stawiynia do kupy ze rzykōm Sprewōm, isla ôferuje tyż masa wiedzy historycznej i wrażyń estetycznych. Na ôd nij terynie stojōm dyć m.in. Muzeum Pergamōńskie (Pergamonmuseum), Nowe (Neues Museum) i Stare Muzeum (Altes Museum) i Staro Galeryjo Narodowo (Alte Nationalgalerie). Ô Isli godo sie, że to je jedyn ze nojwożniyjszych kōmpleksōw muzealnych świata, a ôd 1999 roku je na liście dziedzictwa kulturowego UNESCO.
Reichstag
Stary stawiynie parlamyntu Rzeszy w Berlinie, a terozki siydziba Bundestagu (tajla niymieckiego parlamyntu). Po dycht cołkowitym spolyniu we latach ’30 ôstoł ôdnowiōny ze nowoczesnymi akcyntami. skirz tego umiymy tera dziwać sie na szklanno 23-metrowo kopuła i ôd nij strzodek. Coby byzuchować ta piykno przeszklōno tajla stawiynio i nacieszyć ślypia landszaftym ze ôd nij szpica, trza sie zarejestrować i przynś bez akuratno kōntrola. Rejestracyjo idzie zrobić na miyjscu (fest, fest dugo raja) abo bez interneca (fest dugo raja). Zwiydzanie je fraj, ale rychtujcie sie na poranoście do poruset minut czekanio w sezōnie (czyt.: kupcie sie przōdzij wuszta abo dwa). Przed Reichstagiym je duuugi trownik, na kerym śmiało idzie zicnyć kole inkszych wandrusōw i kapka dychnyć po szpacyrze. Ja, idzie pić piwo.
Amt Kanclyrza Federalnego i ôkolica
Nowoczesność bez srogie “N”. Amt Kanclyrza Federalnego (Bundeskanzleramt) i wszyjsko wele niego wyglōndo szumnie, jak ze futurystycznego filmu. Biyl, geometryjo, szkło i ziylyń naôkoło. Cołko kōnstrukcyjo ze zygrodami i lōndowiskiym dlo helikopterōw przikrywo przeszło 73k m2 terynu. To je jedyn ze nojepniyjszych stawiyń rzōndowych na świecie – pora razy wiynkzy jak Bioło Chałpa we Waszyngtōnie.
Inksze sztele w Berlinie werte pozoru
Alexanderplatz
Alexanderplatz to plac trefōngōw, kery je przi tymu cyntralnym knōutlym kōmunikacyjnym. Mianowany ôstoł skuli cara Rusōw Aleksandra I. Dziynnie przełazi bez niego przeszło 300 tysiyncy ludzi. Na co? Biyr, currywurst, zakupy abo ajnfach posiadōwa na frisznym lufcie. Kapka ciynżko sie tam znojś skirz baukōnsztowego chaosu, ale gibko pochytocie co i jak. Je tamek Fōntanna Przijoźni (Brunnen der Völkerfreundschaft) i Zygor Światowy Urania (Urania-Weltzeituhr). We ôkolicy stojōm epne cyntra handlowe i fol szteli, w kerych idzie pojeś.
Fernsehturm
Pora krokōw na wschōd ôd Alexanderplatz je wiyża telewizyjno – Fernsehturm. Jedyn z dwōch głównych symboli miasta, mo 368 metrōw. Postawiōno we latach sześćdziesiątych, je nojsrogszym stawiyniym we Niymcach. Ôkrōm wysyłanio sygnałōw telewizyjnych i radiowych, wiyża mo do zaôferowanio taras landszaftowy, z kerego idzie podziwać sie na panorama cołkigo miasta. Nad tarasym je restauracyjo, kero zwyrto sie ô 360 gradōw w pōł godziny.
Charlie Checkpoint
Nojbardzij znane przynście graniczne miyndzy Berlinym Wschodnim (kōntrolowanym bez Rusōw) a Zachodnim (rozporzōndzanym bez aliantōw) ze czasōw zimnej wojny. Stoji tam sztand graniczny ze przebleczōnymi wachtyrzami, kerzi sztyjc nagabujōm do cykniyńcio se z nimi zdjyncio (
skrōmny kwostkowe mile widziane kōnieczne). Jak gynau niy majōm tamek żodnego, to ôd nich aktywność rōśnie tak fest, że idzie sie poczuć jak we jednym ze miast Maroka. Turystōw ku Charlie Checkpoint prziłazi masa i to gynau pod nos – byzucherōw – naszykowany ôstoł tyn punkt miasta. I chocioż zdałoby sie, że wyônaczyni ze szlogi na drōdze atrakcyji turystycznej to ni ma nic lekigo, to Berlinery szafli to superowo – geszefty ze pamiōntkami, przestrōje, fast-foody – wszyjsko na miyjscu. A zaro kole Charlie Checkpoint, we Muzeum Muru Berlińskigo, idzie dostać sztympel ze ôbranej cōuny okupacyjnej.
Plac Poczdamski
Jedyn z nojepniyjszych i nojbardzij ruchliwych placōw we cyntrum miasta. Je to tyż tyn nojnowocześniyjszy, skirz ôd niego innowacyjnego baukōnsztu. Miano je ôd zbulōnej już Tōry Poczdamskij (a ôna sie mianowałŏ ôd niymieckigo miasta Poczdam, kere je niydaleko ôd stolicy). Jak tajlowali Berlin, to plac tyn znojd sie na granicy Wschodu i Zachodu, tōż gibko sie stamtōnd ludzi powykludzało. Po ôbulyniu Muru Berlińskigo zagospodarzili ta sztele ôd nowa. Roboty sie zaczły we 1995 roku i ôd tamtego czasu, po przitarganiu tamek tōnōw szkła i blachy, plac ôstoł cyntrum fajrowanio w Berlinie i wożnym punktym kōmunikacyjnym.
Kreuzberg
Jedna ze dziylnic Berlina. Tako, do kerej idyalnie pasuje słowo “interesujōnco”. Bo Kreuzberg ni ma ani piykny, ani atrakcyjny, ale na pewno jest zwiedowny. Setki restauracyji i szynkōw, kuchnie ze cołkigo świata, ale tyż masa brynoli, pseudo-punkōw i bezdōmnych. A niy, sorry, niy bezdōmnych – squatersów! Squat to miano niyruchōmości, kero je w jakiś sposōb ôkupowano – ôd nij aktualni pomiyszkańcy prziszli se tam i urzyndujōm bez ôd nikogo zezwolynio, niy bulōm za to żodnymu. Dlo kogoś mōno fajne, ale totalnie niy nasz klimat.
W tym przipodku niy radzymy łazić po wōnskich uliczkach i poznować “rychtycznego żywota” w tej dziylnicy, fōrt ô głōwnej sztreki. Toć, je tam hipstersko i na luzie, ale raczyj ciynżko czuć sie tam bezpiecznie pod wieczōr, po cimoku. We plac tego – szpacyr w dziyń jak najbardzij. Choby yno dlo spōmnianego jodła, smakowitych lodōw, rychtycznych murali ze duszōm eli poru fajnych szmateksōw. Ale to starczy. Abo mōno to yno zależy ôd smaku, bo my sie blank niy ôdnojdujymy we takich klimatach, a trefilimy na teksty poru blogerōw, kerzy ô Kreuzbergu napisali, że to je nojgryfniyjszo sztela we cołkim Berlinie. Bodej kożdy musi wejrzeć samymu.
Most Oberbaum
Oberbaumbrücke kupluje dziylnice Friedrichshain i Kreuzberg, za starego piyrwy ôdtajlowane ôd siebie murym. Most je symbolym jedności i ajnfach piyknie wyglōndo. Dejcie yno pozōr przi przełażyniu – nōm nad łepami ôroz pokozała sie jakoś postać, prziwiōnzano przi kraglu. Keryś wykōmbinowoł, że to je dobro idyjo na uliczny kōnszt i podstawił tamek kastlik na kotloki (bild pod spodkiym). Na ścianie zaro kole mostu je hyrski mural “Rōżowy chop” poskłodany ze setek idyntycznych ludkōw, kery zjodo jednego z nich. Na most werci sie kuknyć z dalsza, zaro jak sie napocznie łażynie po East Side Gallery.
Różne inne berlińskie ciekawostki
- Jak bydziecie w Berlinie, to kōniecznie pomaszkećcie currywurst. To je nic inkszego jak bratwuszt pokroty na kōnszczki, podowany z tōmatowōm zōłzōm i curry, ale we stolicy Niymiec smakuje pierōnowo dobrze. We mieście fōnguje bai Muzeum Currywurst! A ajnfachowe, klasyczne niymieckie wuszciki umicie dostać u chopōw, kerzy szprytnie minyli płacynie mity za najmowanie placu we stolicy Niymiec:
- Berlińskie prawo zezwolo na przełażynie na czerwōnym amplu. Ample w Berlinie to je w ogōle niyzło atrakcyjo, bo sōm inksze jak na cołkim świecie. Chopek, kery koże stoć abo ciś to Ampelmann, reszta po ôkupacyjnych napływach ze wschodu. Tyn muster to je dobrze znano we Niymcach marka, ônaczy sie z nim bryloczki, nalepki, a bai klamoty. Bōł maskotkōm Niymiec Wschodnich.
- We automatach ze farkartami w Berlinie fōnguje polsko wersyjo.
- W poru placach treficie farebne trabanty – auta, kere kedyś były jak dzisioj nojnowsze mercedesy abo tesle. Wyônaczōne w pōłku ze plastiku maszyny to bodej yno jedna rzecz ze NRD, za kerōm kerymuś we Niymcach sie ckni.
- Na kōniec – kebab. Terozki godo sie ô nim “tradycyjny berliński futer”, coś, czego trza sprōbować bez czos łażynia po Berlinie. Nojlepszy mioł być bezmaś kultowy Mustafa’s Gemüse Kebap, tōż stanyli po niego we raji. Trzi godziny, czujecie to? To dlo nos tako nauczka na prziszłość, bo kebab toć, bōł dobry, ale niy jakiś mega szałowy, a bez tyn czos moglimy porobić masa inkszych rzeczy. Nojlepij wejrzijcie na relacyjo synkōw ze Street Food Polska, kerzi ô jodle wiedzōm wszyjsko, a ôd nich ôdczucia sōm gynau takie jak nasze.
A wszyjskie atrakcyje z tego tekstu znojdziecie na karcie pod spodkiym. Udanyj rajzy!
A jako u Wos? Podobo sie Wōm Berlin?
Szrajbnijcie we kōmyntorzu na Facebooku! 🙂
szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn deu_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn mri_Latn szl_Latn deu_Latn szl_Latn ltz_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn cjk_Latn szl_Latn deu_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn zho_Hans szl_Latn deu_Latn szl_Latn zho_Hans szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn als_Latn szl_Latn szl_Latn eng_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn