Ralbicy su daloko za mjezami Łužicy znate dla swojeho njewšědneho kěrchowa, kotryž pak je tola tak jednorje wšědny. Hačrunjež njeličomni ludźo zbliska a zdaloka sem přichadźeli, tak njeje tónje kěrchow ničo přemóžace, ale skerje k zamyslenju pohnuwacy.
Wězo kóžedemu prěnjotnje jenakosć narownych křižow napadnje. Wšitke su drjewjane a běłe wobarbjene. Su jednotne po formje. Wšitke maja pozłoćany korpus. A tež rowy su jenak wulke. Swójbne rowy njenańdźeš. Jenočce napisy na owalnych tafličkach so rozeznawaja, někotre su w němskej řěci napisane.
Nichtó njewě, na kotrym městnje budu raz swoje smjertne powostanki na tutym kěrchowje pochowane. Hižo wot lětdźesatkow chowaja so na Ralbičanskim kěrchowje ćěła po rjedźe kaž ludźo zemrěja.
Nichtó wšak njewě, kotra je swoja smjertna hodźina. To woznamjenja tež, zo njemóže sej nichtó swoje městno dočasa skazać abo snano kupić.
Rozsudne za čłowjeka njeje, kelko pjenjez abo nahladnosće je sej na zemi nadźěłał. Před Bohom su wšitcy jenacy, hač chudźi abo bohaći, nahladni abo zacpěći, wjeseli abo zrudni, młodźi abo stari, wěriwi abo njewěriwi. Wšako Bóh kóždeho čłowjeka jenak lubuje. Haj, jenož tuta Boža lubosć zmóžnja scyła hakle žiwjenje. A kóžde žiwjenje je jónkrótne.
Za kóždeho čłowjeka, tež za najbohatšeho a za najmudrišeho, přindźe raz wokomik, zo so zemske žiwjenje skónči. Potom steji kóždy z tym, štož je dobreho činił abo tež nječinił, před Bohom. Ralbičanski kěrchow runje tole stajnje zaso do pomjatka woła.
"Chrystus je stanył, haleluja", je na sćěnje ćěłownje připrawjenje. Tele poselstwo wozjewjeja kóžde jutry křižerjo tež na tutym kěrchowje. Smjerć njeje kónc žiwjenja. Jězus Chrystus, Syn Boži, je swoje žiwjenje na křižu zwoprował, zo by njedospołneho, hrěšneho čłowjeka wumóžił. Kaz je wón z rowa stanył, tak směmy so tež my na zrowastanjenje nadźijeć.
Nad kóždym rowom steji běły křiž. Běła barba woznamjenja njewinosć w Bohu. Žadyn z tutych běłych křižow njeskutkuje zrudnje, skerje jako woloženje. Wšako njeje křiž zadwělowanja, ale nadźije na wumóženje, nic jenož za tych na tutym kěrchowje wotpočowacych, ale za kóžeho čłowjeka.
Hac do Druheje swětoweje wójn buchu ćěła jenož na trochu powyšenym starym kěrchowje pódla cyrkwje pochowane. Hakle po wójnje je so kěrchow wo delnej płoninje zapadnje Božeho domu powjetšił. Swojorazne narowne křiže je po wšěm zdaću Ralbičanski blidar Pětr Brojer wokoło lěta 1848 zawjedł.
W lěće 1966 je tuta blidarnja poslednhi tajki křiž zhotowiła. Z toho časa wukonja to Dyrlichec dźěłarnja w Nowej Wjesce. Wot 60tych lět 20. lětstotka so zasadnje po rjedźe hrjeba. Wot toho časa ne jeje hižo swójbnych rowow.
Při sewjernej kěrchowskej murce su rowy měšnikow. Tu je arcyměšnik a dołholětny wosadny farar Jurij Šołta (1908-2002) pochowany. Wón ma wosebitu zasłužbu za rjanosć delanskeho kěrchowa. Nad jeho rowom steji Ralbičanskemu kěrchowej wotpowědny křiž.
Mniša cistercienskeho klóštra z Róžanta maja cistercienskemu wašnju wotpowědne niske narowne kamjenje.
Na trawniku mjez cyrkwju a ćěłownju steji na zornowcowym stołpje swjećo z pěskowca, kotrež bu w 60tych lětach 20. lětstotka w kopřiwach namakane a na tutym městnje wuchowane. W lěće 2002 je so original Wóslinskej gmjenje, z kotrejež wšak pochadźeše, wróćił. Jako dźak za wuchowanje swjećeća z lěta 1520, kotrež je Kamjenski skałar zhotowił, je so do Ralbicy dała kopija.
ces_Latn hrv_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn slv_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn bos_Latn szl_Latn