Nowa Wjes leži ca. dwaj kilometraj sewjerozapadnje Kulowa nad Čornym Halštrowom. Němske mjeno ma přidawk „klösterlich“, dokelž běše wjes něhdy wobsydstwo klóštra Marijina hwězda w Pančicach. A z tym so wjes wot druhich wsow ze samsnym mjenom rozeznawa, kaž na přikład wot něhdyšeho „Neudorf königlich“ – Noweje Wsy, dźensa w gmejnje Sprjewinym Dole.
W zašłych lětstotkach słušeše Nowa Wjes knjezam z Kamjenca, kotřiž drje běchu sydlišćo tež załožili. Swójba Kamjenskeho hrabje běše tež cistercienski klóšter w Pančicach załožiła, kotremuž wulke płoniny jako swójstwo přewostaji. K tomu słušeše tež „villa nova“, „Nowa Wjes“.
Tute wopismo bu 13. oktobra 1248 wudate. Nowa Wjes so w nim prěni króć mjenuje. Tuta wjeska, w kotrejž ratarstwo dominowaše, přeńdźe 1950 do Kulowskeje gmejny.
Zapadnje Noweje Wsy rozpřestrěwa so na płoninje ca. 17 km² Dubrjenske bahno. Dźěl bahna je wot 1981 škitana přiroda a słuša k najwjetšim přirodoškitnym kónčinam Sakskeje. Skića rědkim družinam zwěrjatow a rostlin, kaž humpakej, zmijicy, pihawce a rosowce, škitany biotop.
Nowowješćanske (Zelderec) haty na wuchodnej kromje bahna słuža plahowanju karpow. W lěće 1500 běchu Wojerowscy knježa von Schönburg tutón bahnojty čwak klóštrej Marijina hwězda předali. Klóšterske knježny mějachu tu potom hatarstwo. Ryba wšak bě jich póstna jědź. Dźensa haty priwatnik wobhospodarja. Nałójene ryby móža sej hosćo wot jutrow hač do spočatka oktobra w rybjacym hosćencu při hatach zesłodźeć dać.
krótka info
prěnje naspomnjenje: 1248
zagmejnowanje: 1950
ličba wobydlerjow: 80
ličba bydlenskich domow: 28
szl_Latn szl_Latn pol_Latn ces_Latn szl_Latn hne_Deva hrv_Latn run_Latn ces_Latn szl_Latn