Zadar
Zadar (italsce Zara) je město při Jadranskim morju w Chorwatskej a z něhdźe 75.000 wobydlerjemi pjate najwjetše město w kraju. Přistawne město nadeńdźe so w sewjernej Dalmaciskej něhdźe 270 kilometrow južnje Zagreba a 130 kilometrow sewjerozapadnje Splita při jadranskim brjoze napřećo kupje Ugljan.
Zadar je zarjadniske sydło Zadarskeje županije, sydło romsko-katolskeho arcybiskopstwa, w lěće 2003 załoženeje uniwersity a woblubowany turistiski cil.
Stawizny[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Na městnje dźensnišeho Zadara běše hižo w ilyriskim času sydlišćo. Romske žórła naspomnja je jako Iader abo Iadera, pola Konstantinoas Porphyrogennetosa w 10. lětstotku rěka město Diadora.
Hižo Romjenjo natwarichu tule w druhim lětstotku do Chrystusa kapitol, měšćanske murje, kupjele a akwedukt. Po rozpadźe Zapadoromskeho mócnarstwa sta so Zadar ze stolicu bycantinskeje prowincy Dalmacija. Po nadpadach namórskich rubježnikow poda so Zadar wokoło lěta 1000 pod škit bjenatskeje republiki. W lěće 1069 přińdźe pod kralom Petrom Krešimirom IV. k prěnjemu razej ke Chorwatskej. W lěće 1202 zdobychu Bjenatčenjo město wróćo.
Jako přewzachu Osmanojo w běhu 16. lětstotka zadni kraj, wutwarichu Bjenatčenjo Zadarske wobhrodźenja. Hač do lěta 1797 wosta Zadar stolica bjenatskeje dwójneje prowincy Dalmazia e Albania. Po padźe Bjenatkow přeńdźe Zadar k Rakuskej a wosta tež po Napoleonowych wójnach hač do kónca Prěnjeje swětoweje wójny jako stolica Dalmaciskeho kralestwa w jeje wobsydstwje. W druhej połojcy 19. lětstotka bě ze srjedźišćom chorwatskeho narodneho hibanja w Dalmaciskej. Po poražce Rakusko-Wuherskeje w Prěnjej swětowej wójnje přeńdźe město hromadźe z nimale wšěmi dalmaciskimi kupami k Italskej a po Druhej swětowej wójnje k znowa załoženej Juhosłowjanskej. W Chorwatskej wójnje 1990tych lět bu město wot 1991 do 1993 wot juhosłowjanskeho wójska woblěhowane a bu přez nadběhi a bombardowanja wobškodźene.
ron_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn