List przeczytany na mszy 22.10.2010 r. w Kościele Mysłowicach
SZCZYŃŚĆ WŌM BOŻE,
Tak jak jakiś czas tymu, tak i dzisioj trefiła mi sie sposobność, coby przeczytać wōm list „Tôwarzistwa Piastowaniô Ślónskij Môwy DANGA” nakerowany do wszyskich wiernych, kerzi żyjōm na Ślōnsku i mu dobrze życzōm, a nojbardzi do tych, co chcōm uchować naszã ślōnskõ mŏwã.
Ôd jakigoś czasu doś wiela słyszy sie ô budowaniu mostōw. Mostōw niy ynoś ze zielaza i betōnu, ale takich pobudowanych słowym. Mosty pobudowane słowym, w tym i słowym ślōnskim sōm nojpiykniyjsze. Poradzōm nojdużyj przetwać. Ze spōminaniŏ starych ludzi i z badań uczōnych wiymy, że dŏwnij ludzie gŏdali po ślōnsku wszyndzie: niy ynoś w dōma, ale na drōdze, na placu, we sklepie i robocie. Nawet w urzyndzie i kościele. Kościōł w zgodzie z tym, co pedziŏł sōm Pōn Jezus do apostołōw, – „Idźcie i uauczejcie Wszyski Nŏrody tego świata”, był piyrszy, kery zaczōn sie starać ô ôbchowani naszyj mŏwy.
Już na poczōntku XV wieku w klŏsztornyj krōnice Augustianōw w Żaganiu, poradzymy znojść zŏpisek, we kerym zakōnniki namōwiajōm wszyskich, kerzi głoszōm Słowo Boże i Ewangelijõ na ślōnsku, coby głosili jy w „lingua Slesiana” co na dzisiyjsze znaczy „w jynzyku ślōnskim”, a nojlepi je, jak Słowo Boże głosi sie we „ydeoma Saganense” co dzisioj trzeja by pedzieć „w miejscowym dialekcie żagańskim”. Sōm to nojstarsze zŏpiski ô mŏwie ślōnskij jaki sie uchowały do dzisiyjszych czasōw.
(…)
Wszyskiy uczydła, tôwarzistwa i kōmisyje kodyfikacyjne, na nic sie niy zdajōm, jak ludzie sami niy bydōm chcieli po ślōnsku rzōndzić. Tōż niy mogiymy sie lynkać i zawiyrać naszã môwã za dźwiyrzami pōmiyszkaniŏ. Niy mogymy sie skirz nij gańbić! Nojważniejszy przikłŏd pokŏzŏł nōm sōm Pōn Jezus. W nojciynżyjszych godzinach swojygo ziymskigo życiŏ, tam we ôliwnyj zŏgrōdce, Pōn Jezus niy rzykŏł, ani w mŏwie hebrajskij, co to je mŏwōm świyntych ksiyngōw żydowskich, ani w mŏwie greckij, kerŏ była mŏwōm wielkij literatury i kulturalnych elitōw, niy rzykŏł tyż w mŏwie łacińskij, co była mŏwōm politycznych rzōndzicieli. Nasz Pōn Jezus wołŏł do swojygo Ôjca w niebie „Abba!” – Abba w mŏwie aramejskij, tak jak sie nauczył w dōma ôd Maryje i Józefa (Mk 14, 36)
Jak przestanymy sie gańbić skirz byciŏ Ślōnzŏkami, to i lżyj nōm bydzie ôpowŏżyć sie, coby po ślōnsku gŏdać w jawności miyndzy ludziami. Jak nasza mŏwa bydzie ôkludnŏ i piyknŏ, to i inksi zacznōm nŏs i naszã mowã szanować. Tego nōm żŏdyn zakŏzać niy może! A jak fto, chocia poradzi, a niy gŏdŏ po ślōnsku i niy uczy swoich dzieci, to kładzie naszã mŏwã do truły! Zdrzōdłym prawyj ślōnszczyzny, powinna być dlŏ nŏs mŏwa naszych starzikōw bo pamiyntajōm ślōnszczyznã z czasōw, jak jeszcze ludzie niy znali telewizyje i inkszych mediōw. Nowŏ technika dŏwo nōm do rynki nŏczyniy, kerym łacno poradzymy gŏdkã i ynksze dźwiynki registrować. Tōż nagrŏwejmy gŏdkã naszych starzikōw! Mogymy ku tymu przidać pŏrã fotografijek i tak bydymy mieli po naszych starzikach pamiōntkã, a ś niōm ôbchowiymy kōnsek prawyj staryj ślōnszczyzny, nawet jak już ôni zymrzōm.
Nōm Ślōnzŏkōm, dŏł dobry Pōn Bōg mŏwã ślōnskõ. Czy mogymy w tyj mŏwie przemōwiać do Pana Boga? – Powiym, nō toć! Tak jak gŏdōmy we swoij dōmowyj mŏwie do ôjca i matki, tak tyż mogymy, a nawet powinni my gŏdać po ślōnsku do naszego Ôjca w niebie. Bo ynoś we swoij mŏwie serca poradzymy być przed Bogym do kōnca szczyrzi i prawdziwi!
Ôjcowŏ mŏwa, tak jak biblijne talynty, je nōm ôd Boga niy ynoś danŏ, ale tyż i zadanŏ. Trzeja nōm sie starać, coby nasza mŏwa wyrŏbiała sie ku lepszymu, coby była corŏz to piykniyjszŏ i sami muszymy sie porzōnd ji uczyć. Na te prŏcne dzieło niych nōm wszyskim dobry Pōn Bōg błogosławi.
A Wōm, Bōg zapłać za pozorne wysłuchani.
Leōn Sładek, wiceprezes Dangi
szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn unk szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn pol_Latn