Handrij Nyča
Handrij Nyča (němsce Andreas Nitsche; * 17. nowembra 1731 na Židowje, † 18. julija 1795 w Mengelojcach pola Rychbacha) bě serbski pućowacy, wučenc, sakski kurwjerchowski dwórski radźićel a swobodny murjer.
Nyčowej staršej běštej Handrij Nyča, wobydler Židowa, a Hana Nyčowa, rodź. Mětec z Bórka. Po nabožinskej wučbje na Židowje, młody Handrij dwě lěće dołho wopytowaše Gersdorffsku šulu w Delnim Wujězdźe, a na to gymnazij w Budyšinje. Po tym studowaše předewšěm prawnistwo, kaž tež filozofiju a chemiju we Wittenbergu a Lipsku, hdźež běše mjez 1755 a 1757 sobustaw Serbskeho prědarskeho towarstwa.[1] Po wotzamknjenju swojeho studija pućowaše dołho přez Europu, mjez druhim do Danskeje, Pólskeje, Rakuskeje, Šwicarskeje, Nižozemskeje, Wulkeje Britaniskeje a předewšěm do Ruskeje, hdźež wuwučowaše jedne lěto dołho filozofiju w Moskwje.
W lěće 1776 kupi wón ryćerkubło Löbensmüh blisko Mengelojc a 1779 zmandźeli so z Marju, třećej dźowku ruskeho hrabja Soltykowa. W samsnym lěće pomjenuja Handrija Nyče za sakskeho dwórskeho radźićela. Nyča bě nahladny a wuspěšny spěchowar daloko rozšěrjeneho tajneho Zwjazka mystiskich centralistow a wobknježeše klasiskich a wjele nowišich rěčow.
Handrij Nyča wumrě w lěće 1795 po čuwowej zymicy a bu pohrjebany na Budyskim Serbskim kěrchowje. Njeměješe swójskich dźěći, adoptowaše pak bratroweho syna Handrija, kotryž pozdźišo běše załožer hornjołužiskeho zemjanskeho rodu Nyča.
Žórła[wobdźěłać]
- Franc Šěn: Nyča, Handrij. W: Jan Šołta, Pětr Kunze, Franc Šěn (wud.): Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1984, s. 423
- Friedrich Schlichtegroll: Nekrolog auf das Jahr 1798., Justus Perthes, Gotha 1803, S. 59–65 (něm.; online)
- Christian Gottlieb Käuffer: Kurzer Abriß der Geschichte von Mengelsdorf. Sr. Wohlgeboren Tit. deb. Herrn Andreas Nitsche, der Arzneygefahrheit Doktorn, bey Dessen Vermählung mit tit. deb. Demoiselle Christianen Friederiken Modrach unter Begleitung der redlichsten Wünsche gewidmet. Burghart: Görlitz 1800. S. 12–15. (něm.)
Nóžki[wobdźěłać]
- ↑ Rudolf Jenč: Stawizny serbskeho pismowstwa. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1954, S. 138
plt_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn deu_Latn deu_Latn mos_Latn pol_Latn