Bjerůń
Spůłrzyndne: 50°08' N 19°06' E
Bjerůń (pol.: Bieruń, ńym: Berun) – mjasto we wojewůdztwje ślůnskym, wuažůnce we skuod bjerůńsko-lyńdźińskigo krysu.
Pouožůne při grańicy wojewůdztw Ślůnskigo a mouopolskigo, kerům stanowi Wisua. Sůmśaduje s mjastůma: Tychy, Uośwjyńćim, Lyndźiny, a tyž gminami: Ślůnski Chełm, Bojszowy.
Tajle admińistracyjne[edytuj | edytuj zdrzōdło]
W skuod Bjerůńo wuažům Stary Bjerůń, Nowy Bjerůń, Śćerńy, Jajosty, Bijasowicy a Czarnuchowicy.
Historyjo[edytuj | edytuj zdrzōdło]
Kole Bjerůńo znojdowoua śe antyčno uosada Leucaristus. Bůua uůna zaznačůna na antyčnyj mapje Klaudjuša Ptolymeuša s lot 142- 147 našyj ery. W X-XIstolećo istńou sam uotočůny palisadům a ńywůntpliwje pośadajůncy wježa uobserwacyjno grůdek uobrůnny majůncy za zadańy chrůńić kupcůw přeprawjajůncych śe bez řyka.
Bjerůń dostou prawa mjejske we 1387 uod kśyńća uopawsko-raćiborskigo Jana II Želoznygo. Do 1551 wuasność Pjastůw ślůnskych, uod 1327 pod zwjeřchńictwym Čech. Uod 1743 we państwje pruskym a utrata praw mjejskych. Uod 1865 zaś mjasto a zmjana mjana na Stary Bjerůń. Uod 1922 we grańicach Polski, we čos II wojny śwjatowyj wćelůny do Ńymjec. W lotach 1975-1991 dźelńica Tychůw. W 1991 nazod pod nazwům Bjerůń, wraz s Nowym Bjerůńym, Bijasowicůma, Czarnuchowicůma a Jajostůma utwořůu mjasto. Uod uodzyskańo samodźelnośći bez Bjerůń datuje śe zwada mjyndzy tym mjastym a sůnśedńimi Tychůma uo teryny fabryčne Fiat Auto Poland (b. FSM), a uośedle zbudowane při tej fabryce. Uobecńy uośedle ležy juž we grańicach admińistracyjnych Bjerůńo, nale sama fabryka pozostowo we Tychach. Historyčńy sporny teryn noležou do Bjerůńo, nale pozostawjyńy go we grańicach Tychůw bůuo warůnkym zgody tygo mjasta na uodůnčyńy Bjerůńo.
Industryjo[edytuj | edytuj zdrzōdło]
Na teryńy mjasta znojduje śe kilka pora zakuodůw pracy, m.in. gruba wyngla kamjynnygo "Piast", zakuod twořiw štučnych "NITROERG", fabryka produktůw mlečnych "Danone" (dowńij "Mildes Bieruń"), zakuod materjouůw wybuchowych a tartak. Na teryńy Bjerůńo wystympujům bogate zuoža krušyw žwiru a pjasku. Zuoža te skiž uochrůny środowiska ńy sům eksploatowane.
szl_Latn fon_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn