Nale paździyrnik, to sztudynty. Ja, jô wiym, co terôzki sóm take roztomajte priwatne szule, we kierych idzie zbajstlować bele jake „licyncjaty”, bele jake sztudija, tela, co wszyjskie gynał miarkujóm, iże tam, kajsik za granicóm, we świycie jest to wszyjsko gówno we wercie. A przeca mómy i ta naszô wywołanô Politechnika Ślónskô, i Uniwesityjt Ślónski (co niy powia ło Uniwerzityjcie Jagiellońskim, Warszawskim czy we Wrocławiu). Ino tam trza na isto sztramsko sztudiyrować, a na tych takich wszyjskich priwatnych trza ino… sztarmsko bulić, i tyż sie mô wybildowani, „wyższyjsze wyksztôłcynie” tela, co… niy byda wynokwioł, pra?
Szpas, wice, wicami ale niy kciołech sie sam asić, bo jô tyż sztudiyrowôł. I coby mi sam żôdyn (jak tyn jedyn, bezmać kamrat, Ślónzôk, Mymiec ze łodzysku) niy gôdôł, co to bóła „akadymijô piyrszomajowô”.
I dejcie sie terôzki pozór! Jakech już sam niy rółz gôdôł, snochwiółech mojimu Faterkowi, co jô byda tyż chop wybildowany, coby mie gorole w rzić niy kopali i ciyngiym niy przeciepowali, co jôch jes ze tych, kiere ino miarkujóm, co to jes kółlkastla i wóngle, a ze cajtóngow znóm ino „Gość Niydzielny”. Dugo to ci u mie zetrwało, ale tak jakosik we môju siedymdziesióntego szczwôrtego roku poszôłech na tyn prifóng, na tyn „egzamin” wstympny na naszô Politechika Ślónskô. Tu musza ździebko wyeklerować. Zawdy „Politechnika” bóła we Gliwicach. Edkowi „iglokowi” sie uwidziało, miôł take widzi mi sie, coby Politechnika bóła we Katowicach (co niy spómna już ło Uniwerzityjcie Ślónskim). I ze tych dôwnych wywołanych Ślónskich Zakładów Techniczno-Naukowych, zbajstlowôł ta politechnika, kaj jejigo synek (terôzki ojroposeł) erbnół profysura (ło drugim niy byda gôdôł, bo to ci bół miglanc i wigyjc). Nó, tóż ino tela.
Poszôłech na tyn prifóng, i jak mi tam to wszyjsko poszło, zdôłech lebo niy, toch niy do łostatka wiedziôł, bo my już ze mojóm Elzom mieli łobsztalowanô, zapłacónô rajza bez „Orbis” do Ruslandu, do Soczi nad Czôrne Morze, ino ze inkszyj zajty niźli Bulgarijô lebo Rumunijô. Nó, tóż pofurgli my do tego Soczi tak jakosik kole dwadziestego pióntego wrzyśnia. Wywczasy, jak to wywczasy, gryfne, tela, co łoddychli my tam ze mojóm staróm, niyskorzij trefiyli my jesce tego szauszpilera (coch to już gôdôł, iże najscôł do aszynbechra we hotylu), a niyskorzij, już kiej my mieli sie brać nazôd ku dómowi, byli my i na Wnukowie, i na Szeremieteiewie (to take flugplace we Moskwie), i na łostatek wylandowali my na naszym Okęciu. Niyskorzij rajza tym tym „ekszperesym” (terôzki to ci sie „intercity” mianuje”) do Katowic, taksa do dóm, i – a jes ci kajsik kole trzecij po połedniu – we brifkastli listecek ze politechniki:
„Mómy festelnie radzi Wóm łoznójmić, coście łostali sztudyntym na naszyj politechnice. A côłke napoczniyńcie jes piyrszego paździyrnika we wtorek ło trzecij po połedniu”.
I dejcie terôzki pozór! Jes śtyrnôsty paździyrnik, pyndziałek, trzeciô po połedniu we Chorzowie. Ftoś rzyknie po jakiymu jô to wszyjsko bocza tak gynał? Anó, bo we śtyrnôstego paździyrnika siedymdziesióntygo szczwôrtego roku śleciôł festelny, chocia piyrszy, śniyg sam u nôs we Polsce. I sam mi sie zdô jedna gryfnô powiarka, kierô do tyj dzisiyjszyj gôdki blank niy klapuje:
„Kiej paździyrnik gorko łajzi, w lutym mrozy chnet przikludzi.”
A wtynczôs bół śniyg! Moja Elza, tyż tak po prôwdzie niy miarkowała, co jô sie tam jakosik na ta politechnika dostana, śtyry razy tyn listek przeczytała i gôdô:
– Musisz sie Ojgyn wysztiglować, wysztafirować i (chocia to już dwa tydnie za niyskoro) i musisz tam do tych Katowic, tam na ta politechnika popyndalować.
Wól niy wól, łogolółech tyn mój pychol, łoblyk żech świyżo biôłô hymda i gryfny, jesce ślubny, jasny, kónopiasty ancug (ludzie śniyg, a jô blank światły ancug na sia!). Nó i pojechôłech bankóm do Katowic (na ulica Krasińskiego). Jes tak kole pół pióntyj po połedniu. Wszyjsko sie tam napoczynô ło szczwôrtyj. A jô blank niy wiym kaj móm pójńść. Tegoch sie spytôł, inkszego i po jakichsik pôruch minutkach wiym, co moje kamraty, moja ferajna (jezderkusie! mój wydziôł) mô tyn dziyń take labaratorióm ze chymii. Wiym już kaj. Deptóm, klupia opaternie, łotwiyrô mi – jerónie, aże mi dych zatkało – gryfnô, modô, szykownô, cycatô dziołcha. Co jô gôdóm dziołcha? Łóna już blank gynał ci miarkowała skuli czego dobry Pónbóczek ji to wszyjsko i ze przodku, i ze zadku dôł. A te brónotne ślypia, choby jakisik sorek; czôrne kudły. Nó, gôdóm Wóm, cowiek sie poradziół zapómnieć, poradziół przecióngnóńć… nô, jô miôł moja Elzka w chałpie, i to brónotnô, choby nyjger po tych wywczasach we Soczi! I niy takô starô jak dzisiôj. Nale, jôch bół żyniaty, tela, co niy taki ci „fanatyk”.
– A łóni sam skuli cego – pytô sie mie gryfnie. – Łóni sie cheba zapodziôli, na isto straciyli, cosik sie jim pometlało? To jes politechnika a niy…
Jezderkusie! Ślypiów niy poradza łoderwać łod tego jeji dychaniô, łod tych jeji szykownych, sztramskich szłapów, łod… a co jô beda tela gôdôł?
– Jô, jô, jô – napocznółech sie stopieróńsko jynkać – jes bezmać sztudynt, tela co jôch sam dzisiôj piyrszy rółz i nie poradza jesce spokopić, zmiarkować kaj tyż to wszyjsko sie terôzki dziyje. Miarkuja ino tela, co tyn côłki mój ferajn, tyn piyrszy rok, mô dzisiôj „laboratorium” ze chymii i… to cheba tukej, pra?
– A tukej, tukej, wlezóm łóni rajn i… tam do tyj freli, do tyj blóndiny ze tym zawalatym karlusym… bydziecie do kupy – gôdô mi ta „asistyntka”, ta gryfnô dziołcha. – A rzyknijcie mi jesce… jak wy sie mianujecie ?
– Ojgyn, Ojgyn Kosmała…
– Nó, tóż rzyknijcie mi tyż jesce po jakiymu wy tak niyskoro, dwa tydnie za niyskoro przilazujecie sam na ta „uczelnia”?
Jezderkusie! Przeca mie sztopło nikiej smarkatego synka, kiejżech jóm ino uwidziôł, a łóna sie mie jesce cosik pytô, przeca niy poradza pedzieć… chocia mi nigdy w gymbie lynzyka niy brakło, niy bóło knap ze gôdkóm.
– Jô, wiycie, jô, jôch bół, bół – stynkóm choby śpikol – we lazarycie, festelnie niymocny i beztóż żech sie zniyskorzół, uf… telach ino wybulkôł.
– Gôdôcie we lazarycie? To łostóńcie ino na kwilka zarôzki po tych ajnnamach, po tych zajynciach, kciałabych swami deczko pogôdać!
A dyć co łostana, a dyć, iże na nia doczkóm. Ludzie, na takô dziołcha… fto by, jaki chop by niy doczkôł.
Pół łósmyj na wieczór, jô niy poradza sie doczkać, kiej wszyjskie już wylejzóm i ta… azistyntka yntlich wylejzie… Wylazla. Jezderkusie! Jesce gryfniyjszô, bo tam we tyj izbie to miała jesce na sia taki biôły mantel, lawerynda, a terôzki kostim, szykowny, direkt łod sznajdra, łod szwoca… pierónie! Mie już niy ino dych, ale i gôdka chyciyło.
– Nó gryfnie, coście panie Ojgyn na mie doczkali…
Coch miôł niy doczkać, pierónie, mie sie tam nikaj niy uwijô, nic ci mie niy nagóniô, pomyślôłech sie i rzóndza:
– No, to możno bydóm łóni takô dobrô i dajóm sie napytać do jakigosik samtukej poblisku kafyju? – trocha mi sztima prziszła nazôd. – Sam, chnet kole tyj politechniki jes gryfny szynk, kiery sie „Carmen” mianuje, muzyka jes, idzie tańcować… Możno tam?
– Niy, jô ino…jôch ino sie niy spodziôła…. – napoczynô i łóna sie jynkać.
– Nó, to możno do „Miszkolca”, do „Monopolu”, do „Polonii”… jezderkusie… kaj ino łóni kcóm (Elza tak by tak niy miarkuje, jak dugo take wykłady mogóm zetrwać)… lebo kaj tam jesce???
– Niy, niy, możno niy dzisiôj…
A kiej, a kiej – takech sie wrzesknół we myślach?
– Jô sie ino kciała sam wôs, panie Ojgyn, spytać: kajżeście sie tak gryfnie łopolyli, we jakim lazarycie idzie sie tak blank na brónotno łopolić?
Wiycie? Côłki luft symie pitnół. Czułech sie jak luftbalóng, kiery szpyndlikiym przeżgali. Tegoch sie niy spodziôł (a musza rzyknóńć, co wtynczôs jesce u nôs niy bóło tych dioseckich solarijów kaj terôzki wszyjskie mamzele deptajóm, coby wszyjskie medikowali, iże ze Balearów lebo inkszych gorkich krajów dziepiyro co sie przikludziyli).
I to bół mój piyrszy dziyń, kiejżech robiół za sztudynta. Jôch miôł dwadzieścia dziewiyńć lôt (ja, ja, jô dziepiyro wteda napocznół sztudiyrować) a ta istno miała ci dwadzieścia śtyry lata, magistyrka… Styknie spóminaniô, bo mi jesce moja Elza bydzie tam cosik przeciepować; styknie!
szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn cym_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn