SAK 10
Rĩmã yɩlga a nin-
buiidã tũudmã wɛɛngẽ
1-3. A Zezi sẽn ta wẽnd-doogẽ wã n mik tɩ nebã maanda sẽn pa segdã, bõe la a maan-yã?
A ZEZI ra nonga Zerizalɛm wẽnd-doogã wʋsgo, bala a ra mii b sẽn me-a wã võore. Dũniyã gill zugu, ra yaa be la nebã kẽnd n pʋʋsd a Zeova. A Zeova sẽn yaa sõngã, segdame tɩ b sẽn maand bũmb nins a tũudmã pʋgẽ wã yɩ sõma, n da naag ne bũmb sẽn tõe n sãam a yʋʋr ye. Tags-y n ges-y a Zezi sũurã sẽn sãam to-to, a sẽn wa n kẽng wẽnd-doogẽ wã yʋʋmd 33 Nizã rasem 10, n mik tɩ neb n be be n maand sẽn pa segdã. Bõe la b ra maanda?—Karm-y Matɩe 21:12, 13.
2 Wẽnd-doogã zĩig ning b sẽn boond tɩ bu-zẽmsã zakã pʋgẽ, lɛɛbdb la ligd-tekdb sẽn yaa yão-be-neb n da zĩ be, n wẽgd sẽn wat-b n na n maan maand n kõ a Zeova wã. * A Zezi ‘diga neb nins sẽn koosd la b raad Wẽnnaam doogẽ wã, la a lub ligd-tekdbã taabl dãmba.’ (Ges-y Nehemi 13:7-9.) A wilga vẽeneg tɩ nin-kãensã sẽn baood b mens nafrã kɩtame t’a Ba wã roog lebg “fãadb zĩiga.” A Zezi sẽn yɩlg wẽnd-doogã woto wã, a wilgame t’a nonga wẽnd-doogã, la t’a miime tɩ yaa Wẽnnaam waoogr zĩiga. A saasẽ Ba wã tũudmã ra tog n kell n yɩɩ sõma zãnga, n da naag ne bũmb sẽn sãamd a yʋʋr ye.
3 Kaoosg zugẽ, a Zezi sẽn deeg a naamã poore, wẽnd-doog a to la a yɩlg-yã. Wẽnd-do-kãng yɩlgrã nafda rũndã-rũndã neb nins fãa sẽn dat n tũ a Zeova tɩ ta a yamã. La yaa wẽnd-do-bʋg la a sẽn yɩlgã?
B “manega a Levi yagensã”
4, 5. a) Yʋʋmd 1914 n tãag 1919 wã sɩngrẽ, bõe la b maan n yɩlg sẽn paam-b zaeebã tũudmã wɛɛngẽ? b) Wẽnnaam nin-buiidã yɩlgrã saa wakat kãng bal bɩ? Wilg-y y leoorã võore.
4 Sak a 2 wã pʋgẽ, d yãame t’a Zezi reega naamã yʋʋmd 1914, la tɩ rẽ poore, yẽ ne a Ba wã wa n gesa wẽnd-doog ning nif sẽn pa tõe n yã wã. Wẽnd-do-kãng makda bũmb nins fãa Wẽnnaam sẽn maan tɩ kɩt tɩ d tõe n tũ-a wã. * Rĩmã ne a Ba wã sẽn wa wã, b mikame tɩ yaa tɩlae tɩ b “maneg a Levi yagensã,” sẽn yaa kiris-neb nins sẽn paam vʋʋsem sõngã zaeebã. (Mal. 3:1-3) Yʋʋmd 1914 n tãag 1919 wã sɩngrẽ, a Zeova basame tɩ makr buud toor-toor paam-ba, sẽn na yɩl n maneg-b bɩ n yɩlg-ba. La b tõog n yalsa kãn-kãe baa ne makrã sẽn da wõnd bugmã. Kɩtame tɩ b lebg neb b sẽn manege, sẽn zems Wẽnnaam nifẽ, n sɩd rat ne b sũy fãa n teel a Rĩungã.
5 La rẽ yĩnga Wẽnnaam nin-buiidã manegrã bɩ b yɩlgrã saa wakat kãng bal bɩ? Ayo! Yaoolem dayã sasa, ne a Zezi sẽn yaa Rĩungã Rĩmã maasem, a Zeova kell n talla a nin-buiidã manegre, sẽn na yɩl tɩ b pa a roog ning nif sẽn pa tõe n yã wã pʋgẽ. Sags a yiibã sẽn pʋgdã pʋgẽ, d na n goma a sẽn ges tɩ b paam manegr b manesmã la b minimdã wɛɛngẽ, la b sẽn da sigl to-to wã me pʋgẽ. La sag-kãngã pʋgẽ, d na n deng n goma b sẽn paam manegr tũudmã wɛɛngẽ wã. Bũmb kẽer a Zezi sẽn maan sẽn na yɩl t’a nin-buiidã yɩ yɩlemd tũudmã wɛɛngẽ wã yaa vẽenes tɩ d neẽ, la bũmb kẽer me la d pa tõe n yã ne nifu. D sã n maag d yĩng n bʋgs a sẽn maanã zugu, d tẽebã pãng na n paasame.
‘Maneg-y y mense’
6. A Zeova sẽn yeel Israyɛll nebã bũmb ningã wilgdame tɩ yɩ yɩlemd tũudmã wɛɛngẽ wã võor yaa bõe?
6 Yɩ yɩlemd tũudmã wɛɛngẽ wã võor yaa bõe? Zʋɩf-rãmbã sẽn da wa n yit yembd Babilon yʋʋmd 537 sẽn deng a Zezi rogmã, bũmb la a Zeova yeel-ba, tɩ tõe n sõng tõnd tɩ d leok sok-kãngã. (Karm-y Ezai 52:11.) Wẽnnaam sẽn yiis-b yembdã, sẽn yɩɩd fãa, yaa sẽn na yɩl tɩ b tɩ lebs n me wẽnd-doogã, la b kɩt tɩ tũudum hakɩkã le sɩnge. (Ɛs. 1:2-4) A Zeova ra ratame t’a nin-buiidã zãag b mens fasɩ ne Babilon nebã tũudmã yɛla. A kõ-b-la noy, n yeel woto: “Ra sɩɩs-y bõn-dẽgd ye.” “Yi-y-yã a pʋgẽ.” ‘Maneg-y y mense.’ Ra pa segd tɩ b kalem a Zeova tũudmã ne ziri tũudmã yɛl baa bilf ye. Bõe la woto wilgd tõndo? Wilgdame tɩ yɩ yɩlem tũudmã wɛɛngẽ wã võor yaa f zãag f meng fasɩ ne bũmb nins tũudum a taabã sẽn zãmsd nebã, la b yel-maandɩ wã.
7. Ne ãnd dãmb maasem la Kiristã sõng a nin-buiidã tɩ b tõog n yɩ yɩlem tũudmã wɛɛngẽ?
7 A Zezi sẽn deeg naamã poor bilfu, yʋʋmd 1919 wã, a yãka tʋm-tʋmd sẽn tũud sɩd la sẽn tar yamã. Ne bãmb maasem, a manega a nin-buiidã tɩ b lebg yɩlem Wẽnnaam tũubã wɛɛngẽ. (Mat. 24:45) Yʋʋm-kãng tɩ Biiblã Zãmsdbã ra zoe n laka b mens ne bũmb wʋsg ziri tũudmã sẽn zãmsd nebã. La ra yaa tɩlae tɩ b paam yɩlgr n paase. Ne tʋm-tʋmd sẽn tũud sɩdã maasem, Kiristã vẽnega a nin-buiidã bilf-bilf tɩ b bas kibs rãmb la bũmb a taab sẽn pa sõma. (Yel. 4:18) Masã d na n goma kibs rãmb la bũmb kẽer b sẽn base.
Segdame tɩ kiris-nebã maan Nowɛll bɩ?
8. Bõe la Biiblã Zãmsdbã ra zoe n mi Nowɛllã wɛɛngẽ, la baasgo bõe la b ra nan ka bãnge?
8 Hal sẽn kaoose, Biiblã Zãmsdbã ra zoe n miime tɩ Nowɛllã yaa kibs neb sẽn pa tũud Wẽnnaam sɩd-sɩdã sẽn da maande, la t’a Zezi pa rog yʋʋm-sar kiuug rasem 25 ye. Yʋʋmd 1881 wã yʋʋm-sar kiuug Gũusg Gasgã pʋgẽ, b yeelame: “Egiliiz rãmbã neb milyõ ka tɛk ra yaa neb sẽn tũud wẽn-faado. La b tuubgã yɩɩ ne noore, bala yaa sẽn da lʋɩt-b taoor n kʋʋd maand n kõt wẽn-faadã n lebg egiliizã taoor dãmba, tɩ b toeem b kibs rãmbã me yʋy tɩ lebg wa yaa kiris-neb kibs rãmba. Wala makre, Nowɛllã.” Yʋʋmd 1883 wã Gũusg Gasg a ye pʋgẽ, sõsg gom-zug n da yaa: “A Zezi roga wakat bʋgo?” Sõs-kãng pʋgẽ, b wilgame t’a Zezi roga zĩ-likr kiuugã sɩngr sẽnese. * La baasgo, Biiblã Zãmsdbã ra ket n pa mi tɩ b pa tog n le naag n maan Nowɛllã ye. Baa Burkilin Betɛllã zak rãmb ra ket n maanda Nowɛllã. La yʋʋmd 1926 poore, yɛlã sɩnga toeengo. Bõe yĩnga?
9. Bõe la Biiblã Zãmsdbã wa n bãng Nowɛllã wɛɛngẽ?
9 Biiblã Zãmsdbã maaga b yĩng n vaees sɛbã la b rɩ kibay sõma. B bãngame tɩ bũmb nins b sẽn maand Nowɛllã sasa wã, la sẽn sɩng to-to tɩ nebã wa maand-a wã fãa paoogda Wẽnnaam. Yʋʋmd 1927 yʋʋm-sar kiuugã rasem 14, L’Âge d’Or sõsg a ye gom-zug n da yaa: “Sẽn sɩng to-to tɩ b wa maand Nowɛllã.” Sõs-kãng pʋgẽ, b yeelame tɩ Nowɛllã yaa neb sẽn tũud wẽn-faad kibsa. B paasame tɩ Nowɛllã sasa yaa yõ-noogrã n pak nebã, la tɩ naaga ne bõn-naands pʋʋsgo. B wilga vẽeneg t’a Zezi pa yeel tɩ b maan Nowɛll ye. Sõsgã baasgẽ b paasa woto: “Sẽn yaa kibs sẽn noom dũniyã neba, n pidsd yĩngã ratem la noom a Sʋɩtãanã yĩnga, neb nins sẽn tũud a Zeova ne b sũy fãa wã tara bʋʋm n na n bas n pa le maan-a ye.” Dẽnd Betɛllã zak rãmb sẽn pa maan Nowɛll yʋʋm-kãnga, la b pa tol n le maan-a wã pa lingr ye.
10. a) Yʋʋmd 1928 yʋʋm-sar kiuugã, bõe la b maneg n puk Nowɛllã zugu? (Ges-y zĩ-gũbrã sẽn yet tɩ “ Nowɛllã sẽn pidsd a soab ning raabo.”) b) Wãn to la b sõng Wẽnnaam nin-buiidã tɩ b bãng kibs a taab b sẽn pa segd n maane? ( Ges-y zĩ-gũbrã sẽn yet tɩ “B paama vẽenem kibs rãmb a taab zugu.”)
10 Yʋʋmd 1928, Biiblã Zãmsdbã paamame tɩ b maneg n puk yɛl wʋsg Nowɛllã zug n wilg-ba. Yʋʋmd 1928 yʋʋm-sar kiuug rasem 12 daare, saam-biig a Richard Barber sẽn da be d biru-kãsengẽ wã sõsa radio wã pʋgẽ, n puk yɛl wʋsg sẽn wilgd kibs-kãngã sẽn sɩng to-to. B sẽn wilg yɛlã vẽeneg woto wã, Wẽnnaam nebã manesem yɩɩ wãna? Saam-biig a Charles Brandlein tẽega wakat ning yẽ ne a zakã rãmb sẽn bas Nowɛllã maanegã, n yeel tɩ pa yɩ toog baa bilf ye. A paasa woto: “Yaa wa d sẽn yeeg fu-rẽgd n lobe.” Saam-biig a Henry Cantwell sẽn wa n lebg tigims sull yel-gɛtã me yeelame: “Tõnd sũy yɩɩ noogo, bala d gesame tɩ Nowɛllã basg yaa segb d sẽn paam n na n wilg a Zeova tɩ d sɩd nong-a lame.” Kiris-neb hakɩkã saka ne yamleoog n na n bas bũmb nins fãa sẽn pa sõma wã, sẽn na yɩl n da naag n maan kibs sẽn waoogd wẽn-faad ye. *—Zã 15:19; 17:14.
11. Bõe la d tõe n maan n wilg tɩ d bee Mesi wã sẽn yaa d Rĩmã poorẽ?
11 Ad Biiblã Zãmsdbã kõo tõnd mak-sõng meng-menga! Sẽn na yɩl n dɩk b togs-n-taare, tõnd ned kam fãa tog n soka a meng woto: ‘Tʋm-tʋmd sẽn tũud sɩdã sã n yeel bũmbu, mam maanda wãna? M sakd n tũume, tɩ m sũur noomẽ bɩ?’ D sẽn sakd ne yamleoogã wilgdame tɩ d bee Mesi wã sẽn yaa d Rĩmã poorẽ, la tɩ d miime tɩ yaa ne tʋm-tʋmd sẽn tũud sɩdã maasem la a kõt tõnd bũmb nins sẽn yaa tɩlae d tẽebã kengr yĩngã, tɩ zemsd a wakate.—Tʋʋma 16:4, 5.
Segdame tɩ kiris-nebã tar pik bɩ?
12. Biiblã Zãmsdbã tagsg ra yaa bõe pikã zugu?
12 Maana yʋʋm wʋsg tɩ Biiblã Zãmsdbã ra tagsdẽ tɩ f sã n tar pikã, yaa bũmb sẽn wilgd tɩ f yaa kiris-neda. B sẽn da mi tɩ bõn-naandsã pʋʋsg yaa wẽngã, yaa vẽeneg tɩ b bãngame tɩ b pa segd n waoog pikã ye. (1 Kor. 10:14; 1 Zã 5:21) Hal yʋʋmd 1883 wã, Gũusg Gasgã ra yeela vẽeneg tɩ “bõn-naandg buud fãa pʋʋsg yaa wẽng wʋsg Wẽnnaam nifẽ.” La b ra tagsdame tɩ bãmb sẽn maand bũmb ning ne pikã pa wẽng ye. Wala makre, b ra maana pik sẽn sag maanf pʋgẽ tɩ yaa wa badze, hal n da bobdẽ tɩ b sũy noome. B ra tagsdame tɩ wilgdame tɩ b sã n kell n tall b tẽebã hal n tãag b kũum, b na n paama vɩɩm maanfo. Yʋʋmd 1891 wã tɛka, b ra ningd-a-la Gũusg Gasgã zug menga.
13. B wa n sõnga kiris-neb hakɩkã tɩ b bãng bõe pikã wɛɛngẽ? (Ges-y zĩ-gũbrã sẽn yet tɩ “ Vẽenem b sẽn paam bilf-bilf pikã wɛɛngẽ.”)
13 Pik sẽn sag maanf pʋgẽ wã ra yaa bũmb sẽn noom Biiblã Zãmsdbã hal wʋsgo. La yʋʋmd 1930 wã sẽn wa n kolgdẽ wã, b paama vẽenem bilf-bilf yel-kãngã wɛɛngẽ. Saam-biig a Grant Suiter sẽn yɩ Siglgã taoor lʋɩtb Sullã nedã tẽega yʋʋmd 1928 tigis-kãsengã sẽn zĩnd Detorwa, Etazĩni wã yelle, n yeel woto: “Tigsgã sasa, b wilga vẽeneg tɩ pikã sẽn sag maanfã pʋgẽ wã bobr pa tar yõodo, pʋd n pa segde.” Yʋʋm a wãn poore, b paama vẽenem n paase. Rẽ tɛka, lebga vẽeneg tɩ tũudum hakɩkã sẽn tog n yɩ yɩlemdã yĩnga, a nebã pa segd n tall pik ye.
14. Wẽnnaam nin-buiidã sẽn paam vẽenem bilf-bilf pikã wɛɛngẽ wã, b maana wãna?
14 Wẽnnaam nin-buiidã sẽn paam vẽenem bilf-bilf pikã yell wɛɛngẽ wã, b maana wãna? Rẽ yĩnga b ra ket n bobda badzã b sẽn da nongã bɩ? Saam-bi-poak a Lela Roberts sẽn tũud a Zeova hal sẽn kaoosã tẽega rẽ yell n yeel woto: “Tõnd sẽn wa n bãng a võorã, pa yɩ toog ne-d tɩ d yãk-a n lob ye.” Saam-bi-poak a Ursula Serenco me sẽn tũud a Zeova ne a sũur fãa wã yeela bũmb sẽn wilgd neb wʋsg tagsg sẽn da yaa a soaba. Ad a sẽn yeele: “D wa n bãngame tɩ bõn-kãngã tõnd sẽn da bobd la d ra nong wʋsgo, n tẽed tɩ makda d Soaalã kũum, la tɩ wilgdame tɩ d yaa kiris-neb hakɩkã ra yaa sẽn tũud-b wẽn-faadã tʋʋm-teoogo. Wa Yelbũn 4:18 sẽn yetã, d sũy yɩɩ noog d sẽn yã tɩ vẽenemã tara paasgã.” Kiris-neb hakɩkã ra rata ne b sũy fãa n lak b mens fasɩ ne ziri tũudmã yɛla.
15, 16. Bõe la d tõe n maan n wilg tɩ d ratame tɩ Wẽnnaam doogã samandã sẽn be tẽngã zugã kell n yɩ yɩlemde?
15 Tõnd me rat n maana wa nin-kãensã. D sak n deegame tɩ yaa Kiristã n yãk tʋm-tʋmd sẽn tũud sɩd la sẽn tar yamã, sẽn na yɩl t’a sõng a nin-buiidã tɩ b kell n yɩ yɩlem tũudmã wɛɛngẽ. Rẽ n so tɩ tʋm-tʋmdã sã n wa wilg tõnd tɩ kibs bɩ yel-manesem wall minung ning yita ziri tũudmã pʋgẽ, tao-tao bala, d sakdame. Wa kiris-neb nins sẽn zĩnd yaoolem dayã sɩngrẽ wã, tõnd me rata ne d sũyã fãa, n modg tɩ Wẽnnaam doog ning nif sẽn pa tõe n yã wã samandã sẽn be tẽngã zugã kell n yɩ yɩlemde.
16 Bũmb kẽer me d sẽn pa tõe n yã ne nif la Kiristã maand yaoolem dayã sasa, sẽn na yɩl tɩ neb sẽn tõe n dẽgem a Zeova nin-buiidã tũudmã wɛɛngẽ ra zĩnd b sʋk ye. Bõe la a maanda? D na n goma rẽ yell masã.
A ‘welgda nin-wẽnsã ne nin-tɩrsã’
17, 18. Zĩm-gãmbrã yel-bũndã pʋgẽ, a) zĩm-gãmbrã lobr makda bõe? b) zĩm-gãmbrã sẽn wʋk zĩm buud fãa wã makda bõe? d) b sẽn tũus sẽn yaa sõma wã n ning yaas pʋsẽ wã makda bõe? e) b sẽn lob sẽn ka sõma wã makda bõe?
17 A Zezi Kirist sẽn yaa Rĩmã gũusd n geta Wẽnnaam nin-buiidã sẽn be tigimsã pʋsẽ dũniyã gill zugã. Baa tõnd sẽn pa mi yẽ ne malɛgsã sẽn maandã fãa wã, d miime tɩ b welgda nebã buk a yiibu. A Zezi bilga b tʋʋm-kãng a yel-bũnd ning pʋgẽ a sẽn gom zĩm-gãmbr yellã. (Karm-y Matɩe 13:47-50.) Bõe la yel-bũn-kãng wilgd tõndo?
18 Yel-bũndã pʋgẽ, b loba ‘zĩm-gãmbr . . . ko-kãsengã pʋgẽ.’ Zĩm-gãmbrã lobr makda Rĩungã koɛɛgã moonego, tɩ mogrã makd nebã sẽn be dũniyã zugã. A Zezi yeelame tɩ zĩm-gãmbrã ‘wʋka zĩm buud fãa.’ Woto me, neb buud toor-toor sakd n kelgda Rĩungã koɛɛgã. Sãnda lebgda kiris-neb hakɩka, la neb wʋsg yẽ kelgdame bala. * A paasame tɩ b ‘tũusa sẽn yaa sõma wã n ning yaas pʋsẽ.’ D tõe n maka tigimsã ne yaase. Sɩd me, b tigimda pʋ-peelem dãmbã tigimsã pʋsẽ, tɩ b paamd n waoogd a Zeova tɩ tat a yam. B ‘loba sẽn ka sõma wã.’ Yaoolem dayã sasa, Kiristã ne malɛgsã ‘welgda nin-wẽnsã ne nin-tɩrsã.’ * Woto kɩtame tɩ sẽn pa-b sũ-tɩrs rãmbã minim-wẽnsã pa tõe n paam n long tigingã neb ye. Naoor wʋsgo, yaa neb sẽn pa rat n bas ziri tũudmã sẽn da zãms-b bũmb ninsã, wall manesem bɩ yel-maandɩ sẽn pa sõma. *
19. Yãmb tagsg yaa wãn ne Kiristã sẽn maan bũmb ning tɩ tũudum hakɩkã ket n yaa yɩlemdã?
19 D sẽn mi tɩ d Rĩm a Zezi Kirist kogenda a nin-buiidã pa kengd pɛlg sɩda? A Zezi sẽn kẽng Zerizalɛm wẽnd-doogẽ wã n tɩ rig lɛɛbdbã wilgdame t’a talla yẽesem tũudum hakɩkã yĩnga, la t’a nonga Wẽnnaam nin-buiidã. Rũndã-rũndã me, a pa toeem ye. D sẽn mi rẽ wã pa kõt-d raood sɩda? D sẽn bãng tɩ Kiristã maanda a sẽn tõe fãa sẽn na yɩl tɩ Wẽnnaam nin-buiidã kell n yɩ yɩlem tũudmã wɛɛngẽ wã noom-d-la wʋsgo. D sã n zãag d mens fasɩ ne ziri tũudmã yɛlã fãa, d wilgdame tɩ yaa Wẽnnaam Rĩungã ne a Zezi Kirist sẽn yaa Rĩmã la d teenda.
^ sull 2 Zʋɩf rãmb nins sẽn yi tẽn-zẽmsã ra tog n teka b ligdã n paam n yao wẽnd-doogã lampo. Mi n yaa tɩlae me tɩ b ra rũms n maan maando. La ligd-tekdbã rogenda yõodo. Tõe t’a Zezi sẽn yeel tɩ b kɩtame tɩ wẽnd-doogã lebg “fãadb zĩigã,” yaa b sẽn da rogend yõodã tɩ loog nug yĩnga.
^ sull 4 D tõe n yeelame t’a Zeova nin-buiidã sẽn be tẽngã zugã bee wẽnd-doog ning nif sẽn pa tõe n yã wã samandẽ, n tũud-a.
^ sull 8 Sõs-kãng pʋgẽ, b wilgame tɩ pa tõe n yɩ waood sasa la a Zezi rog ye. Bala Biiblã yeelame tɩ pe-kɩɩmbã ra bee weoogẽ n gũud b rũmsã.—Luk 2:8.
^ sull 10 Saam-biig a Frederick Franz gʋlsa lɛtr yʋʋmd 1927 sɩpaolg kiuug rasem 14, n yeele: “Rõandã, d pa na n maan Nowɛll ye. Betɛllã zak rãmb yãka yam n pa na n le maan Nowɛll ye.” Lɛtr a to la a gʋls yʋʋmd 1928 wao-fugdg kiuug rasem a 6, n yeel woto: “Bilf-bilfu, Soaalã manegda tõndo, tɩ d basd bũmb nins a Sʋɩtãan sẽn zãmsd nebã ziri tũudum toor-toorã pʋgã.”
^ sull 18 Wala makre, yʋʋmd 2013 wã, koe-moondbã sõor taa 7 965 954, tɩ sẽn wa-b a Zezi kũumã tẽegrã sõor yaool n zẽk n ta 19 241 252.
^ sull 18 Zĩm-sõma wã ne sẽn ka sõma wã welgrã pa a ye ne piisã la bʋʋsã welgrã ye. (Mat. 25:31-46) Yaa to-kãsengã sẽn watã sasa la b na n kao ninsaalbã bʋʋd n welg-b wa pe-kɩɩm sẽn welgd a piis ne a bʋʋse. La nand tɩ to-kãsengã ta, neb nins sẽn wõnd zĩm sẽn ka sõma wã sã n data, b tõe n tekame n sak a Zeova, n paam tɩ b naag-b n tigim, tɩ bãmb me zĩnd tigimsã b sẽn mak ne yaasã pʋsẽ.—Mal. 3:7.
^ sull 18 B na n loba zĩm nins sẽn ka sõma wã wʋng sẽn wɩng wʋsg pʋgẽ. Woto makda b sẽn na n wa sãam-b fasɩ wã.
mos_Latn mos_Latn mos_Latn mos_Latn mos_Latn mos_Latn mos_Latn mos_Latn mos_Latn mos_Latn mos_Latn mos_Latn mos_Latn mos_Latn mos_Latn mos_Latn mos_Latn mos_Latn mos_Latn mos_Latn mos_Latn mos_Latn mos_Latn mos_Latn mos_Latn mos_Latn mos_Latn mos_Latn mos_Latn mos_Latn mos_Latn mos_Latn mos_Latn mos_Latn mos_Latn mos_Latn mos_Latn mos_Latn mos_Latn mos_Latn mos_Latn mos_Latn mos_Latn mos_Latn mos_Latn mos_Latn mos_Latn mos_Latn