DIA DI KRIANSA AFRIKANUJunho 26, 2009 às 6:07 pm | Publicado em Política | Deixe um comentário
Na dia 16 di Junhu di 1976, la Soweto – Afrika di Sul, milharis di kriansas negru intxi rua, nun marxa ku kuazi 1 kilometru di algen, pa manifesta kontra kualidadi inferior di ses ensinu I PA EZIJI RISPETU PA SES DIREITU DI STUDA NA SES LINGUA MATERNU.
Matadu ku tiru sentenas di kes kriansa. Mas, manifestason kontinua pa mas 2 simana. Mas di sen pesoa matadu riba kel matansa di manifestason inisial. Mas di mil pesoa fridu.
Pa omenajia kes ki da ses vida i pa louva koraji di kes manifestanti, Organizason di Unidadi Afrikanu (OUA) stabelese Dia di Kriansa Afrikanu. Desdi 1991 ki Dia di Kriansa Afrikanu sa ta selebradu tudu 16 di Junhu.
Kantu kes kriansa negru di Afrika di Sul labanta mon pa fla ma es kre studa na lingua ki ses mai nxina-s, na Afrika di Sul era brankus rasista ki ta mandaba i es ta maltrataba diskaradamenti negrus di kel tera la.
Li na Kabu Verdi, na kel epoka, nu sa ta preparaba pa selebra 1º aniversariu di nos Independensia. Independensia ki ka traze fin di violason di direitus di kriansas kabuverdianu di studa na lingua ki es ta brinka na rua.
33 anu dipos di matansas di kes kriansa trokadu ezijensia pa es studa na lingua ki es ta papia sima ar ki es ta respira, nos kriansas ten razon di sai na rua pa manifesta pa eziji es mesmu direitu enbora dja ten 34 anu ki nu konkista nos Independensia.
UNESCO, ku bazi na investigasons sientifiku inisiadu na prinsipiu di anus 50 i atualizadu na inisiu di prezenti dekada, ta afirma ma susesu skolar ta midjora si mininu splikadu na lingua ki el ta ntende midjor.
Komunidadi Internasional, konvensedu pa es verdadi (alias, evidenti), sienti di se inportansia, stabelese un monti di Konvensons Internasional di dezenvolvimentu di Direitus Umanu ki ta rekonhese direitu di kriansas di ser nxinadu na ses lingua maternu.
Li na Kabu Verdi ten algen ki ka ta xinti vergonha di fla ma tudu kel la e ka-si. Ma mundu la fora sta dodu, xeiu di marsianus. Ma nu ka meste nos lingua. Ma prublema sta ku nos kriansas – un kanbada di burus, ki ka sa ta prende purtuges (un lingua ton sinplis) !
Alguns di nos Deputadus sta la, armadu na intelijentis, ta diskuti si e ovu o galinha ki parse primeru – istu e, si primeru debe kriadu TUDU kondisons pa kunsa ofisializadu nos lingua o si ofisializason e un di kes kondison inisial pa inpulsiona kriason di otus kondison ki ta alarga uzu di nos lingua.
Ti ki bu purtugunta es Doutus Deputadu kal ki e prejuizu si primeru es ofisializa lingua, es ta tra di ses kaxola difinison di ofisializason ki ta konve-s pa es mostra ma ofisializason e so na fin. Ti ki bu purgunta-s undi ki es atxa kel difinison di ofisializason, es ta komesa ta gagixa. Si bu insisti i purgunta-s si ka ten nenhun tera undi kel inplikason di ofisializason ki es kaba di da-bu ka verifika desdi primeru dia di ofisializason, es ta atxa ma bu kre xatia-s.
ENTRIMENTIS, ka sa ta nxinadu nos lingua pabia el ka e ofisial i el ka sa ta ofisializadu pabia el ka sa ta nxinadu i pur isu algen ka sabe skrebe-l/le-l. KOITADU DI NOS KRIANSAS KI TA KONTINUA TA TEN NOTAS MARIADU NA SKOLA TROKADU PROIBISON DI NOS LINGUA MATERNU, ti dia ki parse un marsianu pa leba-s pa rua pa es sigi ezenplu di ses irmon di Afrika di Sul na dia 16/06/1976!
FORTI ALIENASON!
Marsianu nha Ida padri Nikulau Ferera
Deixe um Comentário »
RSS feed for comments on this post. TrackBack URI
Deixe uma Resposta
Create a free website or blog at WordPress.com.
Entries e comentários feeds.
por_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn por_Latn eng_Latn por_Latn eng_Latn por_Latn