Adeus Letra CJulho 13, 2007 às 3:09 pm | Publicado em Cânticos e Poesia | 4 comentários
No passado 5 de Julho, Cabo Verde completou 32 anos como país independente. E, neste contexto, todo o bom filho das ilhas sente-se orgulhoso, procurando premiar o país com o de mais sublime tem. Neste sentido, acabamos de receber um poema de um dos filhos da terra, dedicado a Cabo Verde. O autor, Marciano Ramos Moreira, deixa irromper da alma, um “Adeus Letra C”, que NÓS MEDIA vai dar à estampa. Agradecemos o envio deste poema e, como é evidente, os visitantes deste espaço sabem que estamos abertos à colaboração. Por isso, qualquer texto que pretendam publicar e que se encaixe na filosofia deste espaço, têm o nosso contacto em cima.
ADEUS LETRA C
Si bo e Ateniensi
purgunta Kaka
nau, e Rumanu
teima Seza
Di pes djuntu
tudu jura
ma na Sidadi Velha
di boka raganhadu
senpri pa ladu direitu
diretamenti di Lisboa
bu dizenbarka
Pertu di bo
pasu a pasu
Kaka ku Seza, Xepa ku Txuka i otus mininu
diskunfiadu si
txiga
Ku spiritu di anju
es txiga
cha che chi cho chu
es staba ta kanta
xa xe xi xo xu
era rifron
Un truvon
di bu bokona spanta-s:
da César kel ki e di César!
i di sel e kumanda:
kuandu cha ta skrebedu xa
sima chato ta toma xarope
xe ta labradu che
sima xeque sen cheque
chi ta rabiskadu xi
sima chiça ti ki kai xícara
xo ta santadu cho
sima xogum ki bira chofer
chu ta letradu xu
sima chulé di xucro
Un palmatoria
bu abokanha-s
trokadu centro pa sentro
di etymon centru ben kel la
kel li ka ben di Roma ki fari di latin
Un borduada
bu morde-s
pabia sinto pa cinto
primeru e pa kurason
ultimu pa kalsa
Ti kai – duedjus na kaskadju
bu sopra-s
pa es podi ten tenpu dikora
ma conselho i concelho
ultimu ten Autoridadi
i kel otu e so pa laraxadus
Oredjas buru
na di ses
ku denti bu prega
tudu pamodi maça pa massa
kel li e pa Italianus
kel la pa burus
Oredja buru go nau!
es grita fepu
ku fantasma etimolujia
(moradu la pa ladu Roma nhu Sezar
nen retratu ka manda)
nos mimoria e ka kontratadu
Muitu menus mimorias
di kes ku nasimentu markadu na Nosu Sinhor Futuru
i di kes fora di luzofunia diasporizadu
– nen tradison di uza alfabetu Don Dinis Pueta ka ten
Nos mimoria
e pa kimika ku orason
primeru ta da-nu grogu
sigundu, lugar na seu
Dentu kel un spertinhu
(António de Paula Brito
nhu padri santa-l)
djata
minis:
nu mara-l bokona
ku Serpenti di Afrika S
nu ntrega-l
Kapiton di Europa K
rumu Lisboa
na ragas di si primu Q
afinal,
kabesa di Afrika ku Europa nu erda
I ku djatu Xepa ku Txuka rispondi:
bu skesi si maridu CH i fidju TCH
kabesa dentu mar nu manda-s
pa es ka sukuta
ma nes kutelu so ta kantadu
xa xe xi xo xu, sima xutu na ku
di xatu ku si xaropi
di xeki sen xeki
di xisa kel xikra
di xogun ki bira xofer
di xukru ku xule
i txa txe txi txo txu, di txupa limon
na txeia txabeta nos kretxeu
na txoru matxikadu ses skrita kalapitxadu
90 i tal anu dipos
Kulokiu di Mindelu riforsa:
talves so pa skrebi si barbitxi
sinon, nen rabu Ç ka ta fika
15 anu dipos
Grupu di Padronizason prupoi:
C e pa bai!
ku primu, maridu i fidju
ku rabu tanbe
i fantasma etimolujia ta kunpanha-s
Karlus Magnu fla Amen
dipos di 4 anu ta matuta
i Benson Son Juze ki da
oranu pasadu, dipos di 7 anu ta sumara
Adeus letra C
N ta sana-bu oji
22 sol dipos di dia di mintira
i di Verdadi 2007 anu dipos
na Sentenariu nhu Baltas i Jerason Finka Pe na Tera
bespa Sakramentu bu partida
sakedu na txon di portu Sidadi Velha
Bersu Di Nos Tudu
Marsianu nha Ida padri Nikulau Ferera
4 comentários »
RSS feed for comments on this post. TrackBack URI
-
N ta kumesa pa agradise Direson di Nôs Media pa publikason di es puema.
Es puema ta difendi alfabetu ki ta sigi prinsipiu “pa kada letra un son, pa kada son un letra” – ALUPEC. Pamodi N ta pensa ma e nos diver dexa nos disendenti livri di kansera di ten ki dikora modi ta skrebedu kada palavra. Podi gravadu, di grasa, ku 1 klik so, alfabetu kabu-verdianu aprovadu pa nos Guvernu (fotokopia fiel di Bulitin Ofisial) na site: http://www.kauberdi.org/alupec.pdf
Si nhu(a) gosta di puema, nhu(a) reenkaminha-l pa otus – asi nhu(a) ta da kontribuison di nho(a) pa libertason di disendentis di nho(a) di kontratenpus di erus ortografiku ki nu ta pasa ku purtuges. Si nu ta pasa prublema ku purtuges (senpri ta purgunta nos kabesa modi ta skrebedu tal palavra?), nu ka mesti dexa nos disendentis ku es mesmu prublema ti ki es ta skrebi nos lingua kabu-verdianu – pamodi nu debi prendi ku erus di otus pa nu garanti un vida midjor pa nos disendentis.
Alfabetu kabu-verdianu ofisial ta sirbi pa skrebi tudu variantis di nos lingua – di Santu Anton a Brava, ku skala na Diaspura. Txeu algen sa ta kontinua ta skrebi nos lingua sima ta da-l na kabesa – tudu kalapitxadu. Ninhun lingua di me di vera ka ta skrebedu di kualker manera – kenha ki ta da valor a lingua ki si mai nxina-l ku tudu amor ten ki sigi un alfabetu fetu pa gentis di kabesa (alfabetu sientifiku).
Ifetivamenti, alfabetu kabu-verdianu ofisial ta prendedu faxi pamodi el ten so 2 diferensa inpurtanti ku nos tradison di skrebi nos lingua ti oji:
I) kada letra so ta riprizenta un so son (pur izenplu, O e senpri Ó na tudu palavras – istu e, ka ta pirmitidu le O, as ves Ó, as ves U, sima na palavra purtuges copo).
Izenplus: copo = kopu; leme = lemi; fogo = fogu; gato e genti = gatu i jenti; tambe e tanto = tanbe i tantu; unta um oleo = unta un oliu; exame isento de enxame cheio de força = izami izentu di enxami xeiu di forsa; etc.
II) letra C (ki ta poi algen leba purada na purtuges – pamodi el ten: as ves son di S, sima na palavra purtuges cego; as ves son di K o Q, sima na palavra purtuges coitado), N sa ta flaba, letra C mandadu di volta pa Lisboa, djuntu ku si rabu Ç, maridu CH, fidju TCH i primu Q. Istu e, pa kada un di son di C pasa ta ten un so letra o un so digrafu (son s = s; son k ou q = k; son ch = x; son tch = tx).
Izenplus: siciliano = sisilianu; sentinela sem sentido na centro de praça sempre ta leba cem flexon = sentinela sen sentidu na sentru di prasa senpri ta leba sen flekson; cabeça = kabesa; casa = kaza; camisa = kamiza; xeque de Arabia ta djuga cheque cu chefe de tropa = xeki di Arabia ta djuga xeki ku xefi di tropa; coraçom = kurason; tchuba tchobi bedjo = txuba txobi bedju; quando = kuandu; contente = kontenti; cinema = sinema; etc.
Ku es 2 kunhisimentu so – dja nhu(a) podi kumesa oji me ta uza alfabetu kabu-verdianu ofisial. Nhu(a) lenbra so es regra: nhu(a) skrebi sima nhu(a) ta le i nhu(a) le sima nhu(a) ta skrebi.
Di zimola, na nos lingua ka nu fazi sima na purtuges, ki ta skrebedu di un manera i ta ledu dotu manera – so pa konfundi nos mininu kabesa! Konplika sen tra vantaji kuza ki podi ser sinplis e sinal di falta di intilijensia – basta di burisi! Ka nhu(a) dexa-s ngana nho(a) ku konversa fiada! Lenbra ma alfabetu e ka pa nos ki sa ta kaminha pa bedjisi, mas pa nos disendentis – es ki ta ben pasa mal si nu dexa-s ku alfabetu ki es ten ki purgunta – mas modi ta skrebedu es palavra li?
Comment by Marciano Ramos Moreira— Julho 13, 2007 #
-
Karu Silvino, saudason kabu-verdianu!
Silvino sta labanta kistons muitu interesantis. Sertamenti na si dividu altura ta analizadu es kistons i ta atxadu soluson rasional. Afinal, tudu kes otu pais ki oji ten un lingua ofisial, es tinha (i pur vezis, es ta kontinua ta ten) variantis. Entritantu, es konsigi txiga un soluson. Si es es txiga, nos tanbe nu ta txiga.
Nes mumentu, sentru di kiston e skolha di alfabetu i non skolha di 1 o 2 o n variantis. Sima sta fladu na nha kumentariu, alfabetu aprovadu pa Guvernu ta sirbi pa tudu variantis di Kabu Verdi.
Purtantu, ta serba bon ki nu konsentra nos atenson na skolha di alfabetu: I) kel ki Guvernu aprova e bon o nau? II) Si e bon – el mesti alguns midjoria o nau? III) Si el mesti – ki midjorias? etc. IV) Si el ka ta sirbi – kal(s) ki e si difeitu(s)?; V) Kal ki e alfabetu midjor i pamodi?
Ami, primeru N prokura konxe alfabetu aprovadu. Dipos, N tenta aplika-l. Dipos di es testi, N txiga konkluzon ma el ta sirbi, enbora el podi ser midjoradu. N ta pensa ma el e bon trokadu kes karateristika ki N diskrevi na nha kumentariu li di riba. Alias, prova ma el ta sirbi ben e kel li – N sa ta utiliza-l li sin sen prublemas. Prinsipalmenti, sen nisisidadi di purgunta modi ta skrebedu tal palavra? I sen medu di da eru ortografiku – tudu sta skritu sima N ta prununsia. Si algun palavra sta mal skritu, e pamodi mi ki ta prununsia-l mal – istu e, kulpa sta na mi ki inda ka studa kes otu parti di gramatika kabu-verdianu. Mas, ti ki Guvernu aprova kes otu parti di gramatika, nton N ka ta kontinua ta prununsia mal i nen N ka ta kontinua ta skrebi mal.
Pamodi konven konxe un kuza antis di avalia-l, N ta lenbra enderesu di kaza di alfabetu kabu-verdianu ofisial: http://www.kauberdi.org/alupec.pdf
Comment by Marciano Ramos Moreira— Julho 13, 2007 #
Deixe uma Resposta
Create a free website or blog at WordPress.com.
Entries e comentários feeds.
por_Latn por_Latn glg_Latn pap_Latn luo_Latn scn_Latn plt_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kmb_Latn kea_Latn pap_Latn kea_Latn sot_Latn ast_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn pap_Latn kea_Latn quy_Latn kea_Latn vec_Latn lug_Latn lmo_Latn kea_Latn kea_Latn bug_Latn vie_Latn kea_Latn vec_Latn kea_Latn vie_Latn kea_Latn vie_Latn kea_Latn vie_Latn kea_Latn ita_Latn crh_Latn vec_Latn kea_Latn kea_Latn oci_Latn kea_Latn kea_Latn pap_Latn kea_Latn kea_Latn crh_Latn kea_Latn smo_Latn kea_Latn kea_Latn eus_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn eus_Latn kea_Latn kmb_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn scn_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn pap_Latn kea_Latn kea_Latn glg_Latn kea_Latn por_Latn ita_Latn mlt_Latn hat_Latn mlt_Latn sun_Latn kea_Latn scn_Latn por_Latn scn_Latn por_Latn kea_Latn kmb_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn ast_Latn tso_Latn wol_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn wol_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn fur_Latn kmb_Latn pag_Latn kea_Latn sun_Latn kea_Latn pap_Latn kea_Latn pap_Latn kea_Latn taq_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn glg_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn tpi_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn por_Latn eng_Latn unk kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn lij_Latn fur_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn eng_Latn unk kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn eng_Latn por_Latn eng_Latn por_Latn