Bon leitura pa kenha ki kre, pode i sabe le, i kenha ki ten dúvida sobri intenson des skritu, pa torna le intruduson ki dja nu publika dos bes li na Santiago Magazine.Es skritu é un forma di intirvenson na polis di skritor i sidadon José Luiz Tavares, purisu el ka ta pirmiti pa ninhun parti des obra ser uzadu publikamenti pa konbati pulítiku.
[Un otu personajen ki sta la ta brinka
ku si netu ta labanta dirapenti ta barafusta
dipos ta odjadu m’é Kalu Bedju]
[kalu bedju]
Nau kel li dja sta dimás
tudu algen sabe ma mi é omi di pás
mas dimás é dimás
dj'es kre fase-m inkapás
mi ki ti finadu dja roba-m ileison
(sima pueta fla forsas bibu
ku forsas mortu
mas gosi es pode xinta es subi na stribu
n ta mostra-s ma n ka sta na disportu)
gosi es pode ben ku finadu
enkantada nhu lobu diputadu
tudu dimóni ku dios djuntadu
n ta fulia-s fepu la pa kobon
afinal mi é rai di xuxu o mi é ka rai di xuxu?
afinal mi é judeu o ka judeu?
a non? wahnon propi seus aprendís di xuxu
pilidu judeu ki na mundu ka ten txeu
nhos odja lei di raforma agrária
ki da stribilin ku morti na santanton
n poi na PP k'era nha kamarada di enton
ki na kel téra la votu na mi é sima limária
n manda fase-l kaxon n prupara-l interu
n manda pa fla tudu kau ma el é ladron
k'es kridita tudu rubera di sintanton
ti morada na mindelu ba para juan riberu
mas es PP el ben vinga da-m mo na txon
ku si dozi apóstulu es roba-m ileison
inda dipos el toma kel dinheru un monton
di mo ibrain ami n fika ta konta tiston
kosta na txon
tanbe n trama nha kabesa na 2011
kantu ki kel sugundu mileniun akaunti
parse-m brilianti más ki bronzi
mas nen kaskadju n k'atxa baxu ponti
i xona pasa-m frenti apruveta divizon
na seiu di strela negra i el kaba pa ganha
ki gosi é so diskursu bazofu ta da pa bon
mas ka ta sanha na ora di sanha
ku trauma di kantu ki n dimiti-l n fla-l
ma na pulítika bon tanbe ta suplentadu
ami el fika nha inimigu seti bes juradu
k'el fla ma ti n more n ka ta pasa-l
mi tanbe tonpoku n ta nguli-l
sikre el tenpradu seti bes ku karil
d'índia o ku bordolega la di saltu
nhos ba odja nha rostu riba palku
na noti k'el ganha kel prumeru ileison
el la na altu mi rostu na txon
mi so ku gana ganha aza bua di la da uil
n sabe ma es pueta
es raru kumeta
pamodi afinal
n seta kel rezultadu
(pa ben di nha país
enbora ku frida na totís
ku txeru di mortu na naris
ki fase-m rikore pa juis
pa tribunal ki da kadia
pa tudu algen lenbra tudu dia)
undi ki ti mortus sprimi ses vontadi
(kel li go k’é dimokrasia radikal
i di kolidadi mas nos na tudu é orijinal
kel li é ka ninhun nobidadi)
mesmu sabendu ma n furtadu
el ta ruspeta-m dretu
mi tanbe n ta da-l nha ruspetu
enbora el ta parse-m un bokadu fastentinhu
mas s'el stika txeu n ta po-l kel nha katxorinhu
k'es da-m el pankada
mas ael el ka ta muda
so n da-l un alo o un xamada
el ta ben sen pensa nen kuda
nton n ta pruveta artimanha di sen txansa pa kalada
(santxinhu el kre ben djuguta ku makaku
bedju el skese ma mi é kalu ki dja bedja
ma n ben desdi di tenpu di pista-m kazaku
el pensa ma n ka obi-l
el kre sai-m pa baxu sobaku
mas s'el tenta n ta po-l duedja
pidi perdon si n ka rizolve nguli-l
el konxe gau es é di nhaga es tudu dos
el kre pasa mesmu stória di kel mos?)
sima n staba ta fla pa lugar di visi-prizidenti
n ta ben tenta es valenti difensor das jentis
es pueta disidenti mas k'é un sidadon di krensa
na valor di diferensa
ki oki n atxadu algun mantxa
(kel li é nos tudu mi das névuas ti txiga sanxa)
el ta sai el ta bua na piskos di malidisentis
mi ki arbita é so kontra país
favor di grandis interesi
anhos nhos ta fika ku txaskan raís
ki dja é ka poku i é si nhos merese
npos é ka mi ki ta disidi
ki ta da sentensa é dotor juis
mi enbora dja n dura ta dividi
gosi é pa nu djunta uni i pidi bis
santxinhu tanbe el ten es palmares
es notável fasanha na si kuríkulu
el ki si skritóriu é un kubíkulu
mufinu el tanbe é di timi di gripini
ka ningen atxa ma ganha
dinheru m'é pekadu o krimi
ago ten manera dretu i rabes
ten jetu d'omi i jetu d'aranha
na si skritóriu sta gosi timingu tomi
un advogadinhu sen nomi
ki staba la pa lisboa ta more di fomi
ki n po-l ku tudu kunfiansa na kumison
di risensiamentu ileitural i el rizolve da pa bon
el ka ba resebe-m sima n manda-l
tanbe kantu ki nu ganha nu xuta-l
sobritudu si amigu alimentu
ki fla-l «nhu ba sibia na bentu»
kel sofa pa sabedu m'é nha trabadju
ki uzé das névuas tanbe dja trabadjaba
na kel li nu stadu enpatadu ka ten tadju
es kusa di soberania ten ki ki kaba
pamodi n kre bazi merkanu li mi é ka patriota?!
nhos larga-m damo nhos dexa di txakota
oropa k'é oropa sta xeiu di bazi merkanu
nos nu sta inda nes atrivimentu
nu spera ti kes muvimentus radikal serka-nu
nton nu ta abri odju nes mumentu
nu ta abri boka pa nu pidi sakor
i li kusas pode ser mutu más mutu pior
pamodi nu ka tevi tenpu pa nogosiason
ka nhos korda mas nhos kontinua ta da pa bon
mas adiantandu nhos apoia-m sen izitason
sen sonbra di tuntunhimentu pe finkadu na txon
ka nu spera na sonbra di bananera so pa sorti
nau nhos ku mi djuntadu temor nen di morti
kel stória di konsul la florida
n obi m'es fla m'é mi ki arkiteta
gosi ki ministru dja dadu korida
sikre es ben ku prova n ka ta seta
papiandu des kazu di seza di pasu
papiandu sima ki nu ka sabe kuze ki pasa
(sin diplomasia nxina-nu téknika di dispasa
advokasia dja nxinaba-nos djuga ku tudu truki
ki bu pode mata às di djogu ti ku duki)
omi nen txeru sériu el ka ten mas mutu rikasu
sima nos na nos téra ki ratu txeu keju poku
ki uns bandoba dja sai mas otus stangu sta oku
tuis ta linpa ta bare é un tolu afinal
ku kel ezekuatur n po-l nun no di kuatu
es bi el é ka bi el é ka nada el é propi patu
purisu el fuliadu ben fuliadu la pa padjigal
el podeba pidiba un kusa ki ka ta daba
mutu na vista mas es pobri artista xupista
ael el ganansia i ku medu ma mama pode sekaba
skesendu ma kel mina é mi i non ningen ki konkista
é oki n txiga prizidensia pa n paga es mantxa
n ka ta pirmiti ningen mas ningen pa papia del
si algun matxikadu (pueta o ka pueta) ramantxa
n ka ta fase puezia mas lumi tanbe ta toma na el
[koru]
Pueta anho nhu ka ta difende amigu'l nho?
prinsípius nhu ka ta skese nen un ora?
el go nhu ka debe finka-l po ku spora
el go el sin nu ten ki libra-l di mo di-nho
[pueta]
Sin el é un bon ser umanu
kel ki al ser nu ta spera pa djustisa
k'é fundu i fulkru des pesa djustisa
ki na nos téra sta bastanti dizumanu
nu ta spera ma kel ki fladu i pontadu
ma ka ta konfirma anos nos irmandadi
é ku tudu vítma di indjustisa so verdadi
k'é konpanhia ki nu ta seta na nos ladu
[kalu bedju ta rikumesa]
[kalu bedju]
Bon es pueta runhu afinal el ten umanidadi
ti runhesa ku djustisa alves ta suspendedu
bon mas kontinuandu pa asuntu ka skesedu
kal k'é nos planu i prujetu pa polis pa sidadi
[el ta ritoma undi ki koru intoronpe-l]
[kalu bedju]
Santxinhu si ka era pamodi
nu ten ki ngodaba es pueta
nu ta poba-el na nos timi
ki ael tanbe el ta djuga rixu
p'el largaba es stória ku pagodi
pamodi el ka ta konsigi korta meta
mas s'el kre el kontinua ku si filmi
kre el kre bota dinheru na lixu
gosi é kalu bedju otu bes
kes otu mufinu p'es spera ses ves
des bes des bes propi k'é ves
des bes nen nhu mamador di nha bes
é purisu ki nhos ten ki po-m
na kel kargu di más altu juis
di supremu majistradu di nason
mi nen na sonu n ka ta fase sima kelotu
nhos apoiu i nhos votu
é pa n poi kabrestu na kutís
naun manda nada mas é pa n mostra-l
ma mi propi k'é supremu juis
s'el ka obedese-m ma n ta kalka-l
s'el ka obi kuze ki dibiku flaba
gosi nu sta amigu mas mi skese
nen mortu ael tanbe n ta da-l kel k'el merese
di mi el ka ta skapa sikre el bense
mi ki ta bira ta poi skada i ta tra skada
purtantu dibiku dj'el sabe enbaxada
ora ki n txiga prizidensia era un bes
é des bes ki n ta da kabu di tudu es
judas n ta spulsa-s baxu manduku ku pankada
antis di n kontinua so un aparti
tudu es kandidatus trandu sanxa
(sanxa é más bandoba ki otus parti)
é tudu meiu rokoto mas pueta ku si arti
dotu mundu ti jiganti el ta kre dismantxa
[inda el ka sabe di kandidatura
di kristiana ponti di kapina kasi
i kes otu el ka pode sabeba]
[kalu bedju]
Pertu'l nos é midjor ki afastadu
nu ta manda un pikena ba nogosia
ku el (nhos sta odja ki tipu di nogósiu)
pa nu odja s'el ta seta sosia
ku nos ti nu torna iternu sósiu
pa nu fika judeu ku rabeladu
asi nu ta bira timi ki ka ta ganhadu
nos tudu dos djugador ki ka ta suplentadu
nu ta ben tra es instituison des mau stadu
pamo kenha ki sta la o el ta sta kaladu
ora k'el debe sanha grita i amiasa
o el ta papia na ora ki silensiu debe inpera
i debe ser di asu pa ora k'el ten ki nbera
pa si vos trabesa ti paredi di trinta fiasa
nos prujetu é kel li ku sagasidadi
ki nos diplomasia ten mostradu
na últimus tenpu nu sta apustadu
ku tudu nos rikonhisidu umildi kolidadi
na txiga sekretáriu-jeral di nasons-unida
enbora inda ka skesedu kel antigu frida
di dexa tolbertu ta toma konta di barku
k'el ka mante rumu i el ba funda-l la txarku
nton na meiu di mandatu nu ta sai
nu ta dexa pueta na lemi di nason
ael el navega txeu na mar di txonbon
na boti di si tiu fifi i di djuze sanrai
nton nos moti é dos na un é más ki forti
bedju ku tabari es ben p'es ben da kapoti
nhos k'é sima satanás na treba'l noti
dja nhos busu dja nhos odja morti
ki pa nhos nen taxu pa nhos korkoti
[el ta pega na si netinhu el ta po-l
na altura el ta tenta papia
mas koru ta intoronpe-l]
[koru]
Kandidatu dja bira kalu? pueta ka dja flaba
pa badu skolinha? dja nhos odja na kuze
ki ta da pensa ma siensia é sima kiston di fe?
ka ta dada es grandi patada si obida kel k’el flaba
(pamodi nos é koru i nu ten es don di dibinha
ki nu sabe ma pa dianti ten es sena di skolinha)
[kalu bedju]
Txoma-m kalu gosi ka ta da-m mutu jetu
mi kalu n kre pertaba na alvor di nos indipendensia
ki nen n ka luta pa el mas n ngrena sabi i dretu
n bira di kes más krenti ki ta juraba ku mo na petu
n kridita sima kelotu ki fla «nu ka kre é rapendensia»
na rufu’l tenpradu tabanka na porta di nhu guvernador
nton n kria saniaba rinkaba tudu kes mau flor
di orta k’é nos pátria n kria fitxaba-es dentu serka
kenha k’era kontra indipendensia o unidadi ku gine
era rasa di katxor
nos komu konvertidu ki nu era nu ta mostraba más fe
sikre oji n torna muda i n kre pa nu bira boronsera merka
kenha ki ka ta muda é so kel omi grandi di riba la
purtantu fla mal pamo kel li é pa falta dotu kuza fla
mas es kalaka pode poi txeu algen ka apoia-nu
kiston linguístiku djuda rizolve-l sta na nos planu
kusta kel ki ta kusta sima nu flaba due kenha ki ta due
nos língua iternu di bersu nu ten ki labanta-l i po-l di pe
logu mi ki é favor di nos língua kabuverdianu
es tinha ki daba satanoku kalaka na skrebe nha nomi
kalu é kel ki ta perta ti soris sai mas mi perta é so
tulisis s’el dexa kes bandu di traidor ki tudu ses nomi
n tene pontadu kes ki txoma-m di ditador pior
ki salazar kes judas di pcd i prd un munti anu
dja pasa mas mi n ka ta skese prizidensia é un po
sima kel ki pueta sta li ta zinbra aes ses dia di dor
inda sta pa txiga si moli di tulisis dexa-s asalta
partidu p’es manda li go n ta bira propi kalu
n ta tirsidja-s k’es ta sabe i es ta konxe abalu
mi é árbitu ki ta djuga n ka ta marka so falta
kelotu bazofu fla m’el ta kunpanha tudu jugada
i tudu lansi kasi ael el sta ben tanbe p’el ben djuga
nos é tudu árbitu-jugador nos pa ningen ka julga
ma nos é kelotu k’é faze puezia i da tranku pa kalada
mi i uze nos prugrama é inogura un novu modalidadi
di ser prizidenti mas mi apezar di bedju n sta más trenadu
na djuga i na pita uze é más pega pikenas k’el sta tudu falfadu
talves (s’el ka piora) el pode ben midjora ora k’el ten más idadi
[li el ta labanta si netinhu i el ta fla
kel ki koru intoronpeba-el]
[kalu bedju]
Mas nos é sonhu nos k'é futuru
ku nos tudu algen ta fika suguru
ti xuxu ta kre sai di sukuru
nhos mante odju ben abertu
ki ale ta ben li un otu spertu
[adeptus di kalu ta entoa
nun so vos]
É nos k’é kalu pa el nu ta ba txada kore kabalu
si tenpu é di nébua o di serason ael é nos kafuka
pa el nu ta pupa nu ta djata i nu ta mante na luta
sen genge o da di ladu mas kelotu ladu ta da abalu
[es ta ponta na direson di personajen
ki sta ben entra]
kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn glg_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn glg_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn pap_Latn sot_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn srd_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn vec_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn pap_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn pap_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kmb_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn wol_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn ast_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn ltg_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn scn_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn fur_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn scn_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn pap_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn pap_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn pap_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn pap_Latn mlt_Latn ltg_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn pap_Latn ind_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn pap_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn pap_Latn ast_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn kea_Latn