WEMATA 6
Fitɛ Mǐ ka Nɔ Yì Ðò Kú Mǐtɔn Gudo?
1-3. Nǔ tɛ lɛ mɛ lɛ ka nɔ kanbyɔ dó kú wu? Xósin tɛ lɛ sinsɛn ɖé lɛ ka nɔ na?
BIBLU d’akpá nú mǐ ɖɔ gbè ɖokpo na wá sù bɔ “kú sɔ́ na tíìn ǎ.” (Nǔɖexlɛ́mɛ 21:4) Ðò Wemata 5gɔ́ ɔ mɛ ɔ, mǐ kplɔ́n ɖɔ gbɛxixɔ ɔ hun ali nú mǐ bɔ mǐ na mɔ gbɛ̀ mavɔmavɔ. Amɔ̌, gbɛtɔ́ kpó ɖò kúkú wɛ. (Nùnywɛtɔ́xó 9:5) Enɛ wu ɔ, nǔ taji e mǐ nɔ kanbyɔ lɛ é ɖokpo wɛ nyí ɖɔ: Etɛ ka nɔ jɛ dó mǐ wu ɖò kú mǐtɔn gudo?
2 Xósin nùkanbyɔ enɛ tɔn ɖò taji tawun hwenu e mɛvívɛ́ mǐtɔn ɖé kú é. Mǐ sixu kanbyɔ mǐɖée ɖɔ: ‘Fitɛ é ka yì? É ɖò mǐ mɔ wɛ wɛ à? É sixu d’alɔ mǐ wɛ à? Mǐ ka na lɛ́ wá mɔ ɛ gbeɖé à?’
3 Sinsɛn lɛ nɔ na xósin vovo nú nùkanbyɔ enɛ lɛ. Ðé lɛ nɔ kplɔ́n mɛ ɖɔ enyi a wà ɖagbe ɔ, a na yì jixwé bɔ enyi a wà nyanya ɔ, a na yì zomɛ̀. Ðevo lɛ nɔ ɖɔ ɖɔ enyi a kú ɔ, a na huzu nùɖoyɛswímɛ ɖé bo na nɔ gbɛ̀ xá hɛnnumɔ towe e ko kú wá yì lɛ é. Ðevo lɛ nɔ lɛ́ ɖɔ ɖɔ enyi a kú bonu è ɖɔhwɛ towe gudo ɔ, a na vɔ́ jɔ, alǒ a na sɔ́ agbaza ɖevo dó bo lɛkɔ wá gbɛ̀, vlafo bo nyí gbɛtɔ́ ɖevo.
4. Linlin ɖokpo ɔ tɛ sinsɛn lɛ ka nɔ kplɔ́n mɛ dó kú wu?
4 É cí ɖɔ sinsɛn lɛ nɔ kplɔ́n nǔ vovo mɛ ɖɔhun. Amɔ̌, linlin ɖokpo ɔ wɛ ye mɛ gègě nɔ kplɔ́n mɛ. Ye nɔ kplɔ́n mɛ ɖɔ hwenu e mɛɖé kú é ɔ, nùɖé nɔ tɔ́n sín lan tɔn mɛ bo nɔ yì nɔ gbɛ̀ ɖò fí ɖevo. Nugbǒ wɛ à?
FITƐ MǏ KA NƆ YÌ ÐÒ KÚ MǏTƆN GUDO?
5, 6. Etɛ ka nɔ jɛ dó mǐ wu ɖò kú mǐtɔn gudo?
5 Jehovah tuùn nǔ e nɔ jɛ dó mǐ wu ɖò kú mǐtɔn gudo é, bɔ é ɖɔ nú mǐ ɖɔ enyi mɛɖé kú ɔ, gbɛ̀ tɔn nɔ nɔte. Kú ɔ, flijɛ gbɛ̀ tɔn wɛ. Enɛ wu ɔ, hwenu e mɛɖé kú é ɔ, lee nǔ nɔ cí n’i é kpo flǐn tɔn kpo sɔ́ nɔ kpó ɖò gbɛ̀ nɔ wɛ ɖò fí ɖevo ǎ. * Enyi mǐ kú ɔ, mǐ sixu mɔ nǔ ǎ, mǐ sixu sè nǔ ǎ, mǐ ka sixu lɛ́ lin nǔ ɖebǔ kpɔ́n ǎ.
6 Axɔsu Salomɔ́ɔ wlan ɖɔ “mɛ e ko kú lɛ sɔ́ tuùn nùɖé ǎ.” Mɛkúkú lɛ sixu yí wǎn nú mɛ alǒ gbɛ́ wǎn nú mɛ ǎ, ‘ɖò Yɔdo mɛ ɔ, nùɖé ɖò dɔ̌n bɔ è nɔ wà ǎ, tamɛlinlin ɖě ɖò dɔ̌n ǎ, nùtuùntuùn ɖě ɖò dɔ̌n ǎ, nùnywɛ ɖě ɖò dɔ̌n ǎ.’ (Xà Nùnywɛtɔ́xó 9:5, 6, 10.) Ðò Ðɛhan 146:4 mɛ ɔ, Biblu ɖɔ nú mǐ ɖɔ hwenu e mɛɖé kú é ɔ, “linnawa” tɔn lɛ nɔ kú.
NǓ E JEZU ÐƆ DÓ KÚ WU É
7. Etɛ Jezu ka ɖɔ dó kú wu?
7 Hwenu e xɔ́ntɔn vívɛ́ná Jezu tɔn Lazáa kú é ɔ, é ɖɔ nú ahwanvu tɔn lɛ ɖɔ: “Xɔ́ntɔn mǐtɔn Lazáa ɖò amlɔ dɔ́ wɛ.” Amɔ̌, gbigbɔjɛ wɛ Lazáa ɖè ɖɔ wɛ Jezu ɖè ǎ. É ɖɔ gɔ́ na ɖɔ: “Lazáa kú.” (Jaan 11:11-14) Enɛ wu ɔ, Jezu sɔ́ kú sɔ́ jlɛ́ dó amlɔ wu. É ɖɔ ɖɔ Lazáa ɖò jixwé alǒ ɖò kpɔ́ xá hɛnnumɔ tɔn e ko kú lɛ é ǎ. É ka lɛ́ ɖɔ ɖɔ Lazáa ɖò ya jì wɛ ɖò zomɛ̀ alǒ vɔ́ jɔ bo nyí gbɛtɔ́ ɖevo ǎ. Eǒ, é cí ɖɔ Lazáa ɖò sɛnmlɔ ɖé dɔ́ wɛ ɖɔhun. Ðò ninɔmɛ ɖevo mɛ ɔ, Jezu sɔ́ kú jlɛ́ dó amlɔ wu. Hwenu e é fɔ́n Jayilɔsi sín vǐ nyɔnu é ɔ, é ɖɔ: “Vǐ ɔ kú ǎ; loɔ, amlɔ dɔ́ wɛ é ɖè.”—Luki 8:52.
8. Nɛ̌ mǐ ka wà gbɔn bo tuùn ɖɔ Mawu kún dá gbɛtɔ́ lɛ bonu ye na kú ó?
8 Mawu dá Adamu kpo Ɛvu kpo bonu ye na wá kú wɛ à? Eǒ! Jehovah dá ye bonu ye na ɖu vivǐ gbɛ̀ tɔn kaka sɔyi ɖò hunsin ɖagbe mɛ. Hwenu e Jehovah dá gbɛtɔ́ lɛ é ɔ, é na ye jlǒ gbɛ̀ ninɔ kaka sɔyi tɔn. (Nùnywɛtɔ́xó 3:11) Mɛjitɔ́ lɛ nɔ jló ɖɔ vǐ emitɔn lɛ ni j’azɔn bo kú ǎ, linlin ɖokpo ɔ wɛ Jehovah nɔ ɖó dó mǐ wu. Amɔ̌, enyi Mawu dá mǐ bonu mǐ na nɔ gbɛ̀ kaka sɔyi wɛ ɔ, aniwu mǐ ka nɔ kú lo?
ANIWU MǏ KA NƆ KÚ?
9. Etɛwu sɛ́n e Jehovah dó nú Adamu kpo Ɛvu kpo é ka ɖò jlɛ̌ jí?
9 Ðò jikpá Edɛni tɔn mɛ ɔ, Jehovah ɖɔ nú Adamu ɖɔ: “[Mi] sixu ɖu atín e ɖò jikpá ɔ mɛ ɔ bǐ sín sínsɛ́n. Amɔ̌, atín e sín sínsɛ́n è nɔ ɖu bo nɔ tuùn nǔ ɖagbe kpodo nǔ nyanya kpo ɔ kɛɖɛ jɛn [mi] ma na ɖu ǎ, ɖó gbè e gbè [mi] na ɖu ɔ, [mi] na kú.” (Bǐbɛ̌mɛ 2:9, 16, 17) Sɛ́n enɛ ɔ vɛ́ nyì ǎ, bɔ Jehovah ka lɛ́vɔ ɖó acɛ bo na ɖɔ nǔ e nyɔ́ é kpo nǔ e nyla é kpo nú Adamu kpo Ɛvu kpo. Enyi ye setónú nú Jehovah ɔ, ye na ɖexlɛ́ ɛ ɖɔ emi ɖó sísí nú acɛkpikpa tɔn. Ye na lɛ́vɔ ɖexlɛ́ ɛ ɖɔ nǔ tobutobu e é na emi lɛ é sù nukún emitɔn mɛ tawun.
10, 11. (a) Nɛ̌ Satáan ka flú Adamu kpo Ɛvu kpo gbɔn? (b) Etɛwu è ma ka sixu sɔ́ nǔ e Adamu kpo Ɛvu kpo wà é sɔ́ kɛ ye ǎ?
10 É blawu ɖɔ Adamu kpo Ɛvu kpo jló bo tlitó nú Jehovah. Satáan ɖɔ nú Ɛvu ɖɔ: “Mawu ɖɔ mi kún ɖó na ɖu atín sínsɛ́n e ɖò jikpá ɔ mɛ lɛ ɖebǔ ó nugbǒ à?” Ɛvu yí gbè n’i ɖɔ: “Mǐ hɛn ɔ, mǐ na ɖu atín sínsɛ́n e ɖò jikpá ɔ mɛ lɛ, amɔ̌, atín e ɖò jikpá ɔ tɛntin ɔ, Mawu ɖɔ nú mǐ ɖɔ mǐ ni ma ɖu sínsɛ́n tɔn ó, mǐ ni ma ɖ’alɔ wu lɔ vɔ́vɔ́ ó, mǐ taa kú.”—Bǐbɛ̌mɛ 3:1-3.
11 Enɛ gudo ɔ, Satáan ɖɔ: “Gbeɖé kpɔ́n, mi na kú ɖě ǎ, loɔ, Mawu tuùn ɖɔ gbè e gbè mi na ɖu ɔ, mi na mɔ nukúnnú jɛ lee nǔ lɛ ɖè gbɔn ɔ wu, éɖesunɔ Mawu ɔ ɖɔhun, bo na tuùn nǔ ɖagbe kpo nǔ nyanya kpo.” (Bǐbɛ̌mɛ 3:4-6) Satáan jló ɖɔ Ɛvu ni lin ɖɔ emi hɛn ɔ, emi na cyan nǔ e nyɔ́ é ɖò nǔ e nyla é mɛ. Hwe ɖokpo ɔ nu ɔ, é ɖ’adingban dó nǔ e na jɛ tótlítlí Ɛvu tɔn gudo é wu. Satáan ɖɔ ɖɔ Ɛvu kún na kú ó, enɛ wu ɔ, Ɛvu ɖu atín sínsɛ́n ɔ bo lɛ́ wá na asú tɔn lɔmɔ̌. Adamu kpo Ɛvu kpo tuùn ɖɔ Jehovah ko ɖɔ nú emi ɖɔ emi ni ma ɖu atín sínsɛ́n ɔ ó. Hwenu e ye ɖu é ɔ, ye jló bo gbà sɛ́n e ɖò wɛn bo ka lɛ́ ɖò jlɛ̌ jí é ɖé. Ðó ye ɖu wutu ɔ, ye xlɛ́ ɖɔ emi kún ɖó sísí nú Tɔ́ emitɔn wanyiyinɔ jixwé tɔn ɔ ó. È sixu sɔ́ nǔ e ye wà é sɔ́ kɛ ye ǎ!
12. Etɛwu é ka blawu tawun ɖɔ Adamu kpo Ɛvu kpo tlitó nú Jehovah?
12 É blawu tawun ɖɔ mɛjitɔ́ mǐtɔn nukɔntɔn lɛ ɖè mɛmasi mɔhun xlɛ́ Gbɛɖotɔ́ yetɔn. Enyi a dó gǎn bo kpé nukún dó vǐ sunnu ɖé kpo vǐ nyɔnu ɖé kpo wu, bonu ye wá fɔ́n gǔ dó jǐ towe bo wà nǔ e a gbɛ́ nú ye é ɔ, nɛ̌ é ka na cí nú we? É na vɛ́ nú we tawun à cé?
13. Etɛ ɖɔ wɛ Jehovah ka ɖè bo ɖɔ “kɔ́ wɛ a nyí, bo ka na lɛ́ huzu kɔ́”?
13 Hwenu e Adamu kpo Ɛvu kpo tlitó é ɔ, ye hɛn ali e hun nú ye bɔ ye na nɔ gbɛ̀ kaka sɔyi é bú. Jehovah ɖɔ nú Adamu ɖɔ: “Kɔ́ wɛ a nyí, bo ka na lɛ́ huzu kɔ́.” (Xà Bǐbɛ̌mɛ 3:19.) Tinmɛ enɛ tɔn wɛ nyí ɖɔ Adamu na lɛ́vɔ wá huzu kɔgudu, cí nǔ ɖɔ è kún dá ɛ kpɔ́n ó ɖɔhun. (Bǐbɛ̌mɛ 2:7) Ee Adamu hu hwɛ gudo é ɔ, é kú bo sɔ́ tíìn ǎ.
14. Aniwu mǐ ka nɔ kú?
14 Enyi Adamu kpo Ɛvu kpo ko setónú nú Mawu wɛ ɔ, ye na kpó ɖò gbɛ̀ éhɔnmɛ. Amɔ̌, hwenu e ye tlitó n’i é ɔ, ye hu hwɛ bo ka wá kú. Hwɛhuhu cí azɔn baɖabaɖa ɖé ɖɔhun bɔ mǐ ɖu gǔ tɔn ɖò mɛjitɔ́ mǐtɔn nukɔntɔn lɛ gɔ́n. È jì mǐ mɛ bǐ bɔ mǐ nyí hwɛhutɔ́, enɛ wu wɛ mǐ nɔ kú. (Hlɔmanu lɛ 5:12) Amɔ̌, linlin e Mawu ɖó nú gbɛtɔ́ lɛ é nɛ ǎ. Mawu jló gbeɖé ɖɔ gbɛtɔ́ lɛ ni kú ǎ, lobɔ Biblu ylɔ kú ɖɔ “kɛntɔ́” ɖé.—1 Kɔlɛntinu lɛ 15:26.
NUGBǑ Ɔ ÐÈ MǏ SÍN KANNUMƆGBENU
15. Nɛ̌ nugbǒ ɔ dó kú wu ka ɖè mǐ sín kannumɔgbenu gbɔn?
15 Nugbǒ ɔ dó kú wu ɖè mǐ sín linlin agɔ gègě sín kannumɔgbenu. Biblu kplɔ́n mǐ ɖɔ mɛkúkú lɛ kún sixu sè wuvɛ̌ ó. Mǐ sixu ɖɔ xó nú ye ǎ, ye ka sixu ɖɔ xó nú mǐ ǎ. Mǐ sixu d’alɔ mɛkúkú lɛ ǎ, mɛkúkú lɛ ka sixu d’alɔ mǐ ǎ. Ye sixu hɛn nǔ gblé dó mǐ wu ǎ, enɛ wu ɔ, mǐ ɖó na ɖi xɛsi nú ye ǎ. É ɖò mɔ̌ có, sinsɛn gègě nɔ ɖɔ ɖɔ mɛkúkú lɛ ɖò gbɛ̀ ɖò fí ɖé bɔ mǐ sixu d’alɔ ye, enyi mǐ sú akwɛ yɛhwenɔ lɛ alǒ mɛ e è nɔ kpɔ́n dó mɔ mɛ mímɛ́ lɛ é ɔ nɛ. Loɔ, hwenu e mǐ tuùn nugbǒ ɔ dó kú wu é ɔ, adingban enɛ lɛ sɔ́ nɔ flú mǐ ǎ.
16. Adingban tɛ sinsɛn gègě ka nɔ kplɔ́n mɛ dó mɛkúkú lɛ wu?
16 Satáan nɔ zán sinsɛn nùvú lɛ dó ɖ’adingban nú mǐ, bonu mǐ na lin ɖɔ mɛkúkú lɛ kpó ɖò gbɛ̀. Ði kpɔ́ndéwú ɔ, sinsɛn ɖé lɛ nɔ kplɔ́n mɛ ɖɔ enyi mǐ kú ɔ, nùɖé nɔ tɔ́n sín lan mǐtɔn mɛ bo nɔ yì nɔ gbɛ̀ ɖò fí ɖevo. Sinsɛn towe ka nɔ kplɔ́n mɔ̌ we wɛ à, alǒ é nɔ kplɔ́n we nǔ e Biblu ɖɔ dó mɛkúkú lɛ wu é? Satáan ɖò adingban lɛ ɖó wɛ bo na dó lɛkɔ nú gbɛtɔ́ lɛ sín Jehovah gudo.
17. Etɛwu linlin zomɛyiyi tɔn ɔ ka nyí Jehovah zunzun?
17 Nǔ e sinsɛn gègě nɔ kplɔ́n mɛ lɛ é nyla tawun. Ði kpɔ́ndéwú ɔ, sinsɛn ɖé lɛ nɔ kplɔ́n mɛ ɖɔ mɛ nyanya lɛ na yì zomɛ̀ kaka sɔyi. Jehovah zunzun wɛ adingban enɛ nyí. É na lɔn gbeɖé bonu gbɛtɔ́ lɛ na jiya mɔhun ǎ! (Xà 1 Jaan 4:8.) Enyi mɛɖé dɔn tó nú vǐ tɔn, b’ɛ nyí ɖɔ alɔ tɔn lɛ wɛ é dó zo ɔ, etɛ a ka na lin dó mɛ mɔhun wu? A na lin ɖɔ adakaxotɔ́ wɛ n’i. A na tlɛ ba lɔ bo na tuùn i ǎ. Linlin e Satáan jló ɖɔ mǐ ni ɖó dó Jehovah wu é pɛ́ɛ́ nɛ!
18. Etɛwu mǐ ma ka ɖó na ɖi xɛsi nú mɛkúkú lɛ ǎ?
18 Sinsɛn ɖé lɛ nɔ ɖɔ ɖɔ enyi gbɛtɔ́ lɛ kú ɔ, ye nɔ huzu nùɖoyɛswímɛ lɛ. Sinsɛn mɔhun lɛ nɔ kplɔ́n mɛ ɖɔ mǐ ɖó na ɖó sísí nú nùɖoyɛswímɛ enɛ lɛ bo tlɛ lɛ́ ɖi xɛsi nú ye, ɖó ye sixu huzu xɔ́ntɔn vívɛ́ lɛ abǐ kɛntɔ́ baɖabaɖa lɛ nú mǐ. Mɛ gègě nɔ ɖi nǔ nú adingban enɛ. Ye nɔ ɖi xɛsi nú mɛkúkú lɛ, enɛ wu ɔ, ye nɔ sɛ̀n ye bo sɔ́ nɔ sɛ̀n Jehovah ǎ. Flín ɖɔ mɛkúkú lɛ kún sixu tuùn nǔtí ó, enɛ wu ɔ, mǐ ɖó na ɖi xɛsi nú ye ǎ. Jehovah wɛ nyí Gbɛɖotɔ́ mǐtɔn. Éyɛ wɛ nyí Mawu nugbǒ ɔ, bɔ éɖokponɔ wɛ mǐ ɖó na sɛ̀n.—Nǔɖexlɛ́mɛ 4:11.
19. Nɛ̌ nugbǒ ɔ tuùntuùn dó kú wu ka d’alɔ mǐ gbɔn?
19 Hwenu e mǐ tuùn nugbǒ ɔ dó kú wu é ɔ, mǐ nɔ gosin adingban sinsɛn tɔn lɛ sín kannumɔgbenu. Nugbǒ enɛ ɔ d’alɔ mǐ bɔ mǐ mɔ nukúnnú jɛ akpá jiwǔ e Jehovah dó dó gbɛ̀ mǐtɔn kpo sɔgudo mǐtɔn kpo wu lɛ é mɛ.
20. Etɛ mǐ ka na kplɔ́n ɖò wemata e bɔ d’ewu é mɛ?
20 É ko lín dìn bɔ mɛsɛntɔ́ Mawu tɔn e è nɔ ylɔ ɖɔ Jɔbu é kanbyɔ ɖɔ: “Gbɛtɔ́ ka kú ɔ, é ka sixu lɛ́ wá gbɛ̀ à?” (Jɔbu 14:14) É ka sixu nyɔ́ bló nugbǒ bɔ mɛ e kú é ɖé na lɛ́vɔ wá nɔ gbɛ̀ à? Xósin e Mawu na mǐ ɖò Biblu mɛ é sɔ́ akpàkpà mɛ tawun. Mǐ na mɔ ɖò wemata e bɔ d’ewu é mɛ.
^ akpá. 5 Mɛɖé lɛ ɖi nǔ ɖɔ lindɔ̌n alǒ gbigbɔ ɖé nɔ kpó ɖò gbɛ̀ nɔ wɛ ɖò kú mɛtɔn gudo. Nú a na ɖó mɔjɛmɛ ɖevo lɛ hǔn, kɛnklɛn kpɔ́n Tinmɛ E Ðò Vivɔnu É 17gɔ́ ɔ kpo 18gɔ́ ɔ kpo.