Mɛ̌ ka Ðò Ali Xlɛ́ Togun Mawu Tɔn Wɛ Ðò Égbé
“Mi flín agunnukɔntɔ́ mitɔn . . . lɛ.”
HAN LƐ: 125, 43
1, 2. Ee Jezu yì jixwé gudo é ɔ, etɛ mɛsɛ́dó tɔn lɛ ka sixu ko kanbyɔ yeɖée?
AHWANVU Jezu tɔn lɛ ɖò Olivutínsó ɔ jí, bo ɖò jinukúnsin kpɔ́n sɛ́dó wɛ. Ye mɔ Jezu e nyí gǎn bo lɛ́ nyí xɔ́ntɔn yetɔn é b’ɛ ɖido jixwé bɔ akpɔ́kpɔ́ ɖé wá bú i. (Mɛ. 1:9, 10) Nú xwè wè mɔ̌ ɔ, Jezu kplɔ́n nǔ ye, dó wusyɛn lanmɛ nú ye bo lɛ́ xlɛ́ ali ye. Dìn ɔ, é ko yì. Etɛ ye ka na wà?
2 Jezu ɖegbe ɖé nú ahwanvu tɔn lɛ: “Mi na nyí kúnnuɖetɔ́ ce, ɖò Jeluzalɛmu, gbɔn Judée gbé ɔ bǐ jí, kpodo Samalíi kpan, kaka yì jɛ fí e gbɛ̀ ɔ kponu ɖó é.” (Mɛ. 1:8) Nɛ̌ ye ka sixu kpéwú bo fó azɔ̌ enɛ gbɔn? Nugbǒ wɛ ɖɔ Jezu ɖɔ nú ye ɖɔ ye na mɔ gbigbɔ mímɛ́ yí ɖò malin-malin mɛ. (Mɛ. 1:5) Amɔ̌, wɛnɖagbejijla gbɔn gbɛ̀ ɔ bǐ mɛ byɔ alixlɛ́mɛ kpo tuto biblo nú nǔ kpo. Bonu Jehovah na dó xlɛ́ ali togun tɔn hwexónu tɔn ɔ bo lɛ́ bló tuto nú ye ɔ, é zán afɔsɔ́ɖótetɔ́ ɖěɖee è nɔ mɔ lɛ é. Enɛ wu ɔ, mɛsɛ́dó lɛ sixu kanbyɔ yeɖée ɖɔ: ‘Jehovah na sɔ́ gǎn ɖevo dìn wɛ à?’
3. (a) Ee Jezu yì jixwé gudo é ɔ, gbeta taji tɛ kɔn mɛsɛ́dó lɛ ka wá? (b) Etɛ jí mǐ ka na ɖɔ xó dó ɖò xota elɔ mɛ?
3 Aklunɔzán gblamɛ wè mɔ̌ gudo ɔ, ahwanvu Jezu tɔn lɛ gbéjé Biblu ɔ kpɔ́n, bo xoɖɛ bo byɔ alixlɛ́mɛ Mawu tɔn lobo sɔ́ Matyasi bɔ é jɛ Judasi Isikaliɔti sín tɛnmɛ bo huzu mɛsɛ́dó 12gɔ́ ɔ. (Mɛ. 1:15-26) Etɛwu mɛ sísɔ́ enɛ ka ɖò taji nú ye kpo Jehovah kpo? Matyasi na sú dò taji ɖé ɖò tuto biblo nú nǔ linu. * Jezu cyan mɛsɛ́dó tɔn lɛ bonu ye na nɔ zɔ́n xá ɛ ɖò sinsɛnzɔ́ tɔn mɛ kpowun ǎ, loɔ, ye ɖó azɔ̌ taji ɖé bo na wà ɖò togun Mawu tɔn mɛ. Azɔ̌ tɛ ka nyí azɔ̌ ɔ? Nɛ̌ Jehovah ka gbɔn Jezu jí bo sɔnǔ nú ye bonu ye na wà azɔ̌ enɛ gbɔn? Tuto mɔhun tɛ ka ɖò togun Mawu tɔn tɛntin égbé? Nɛ̌ mǐ ka sixu “flín agunnukɔntɔ́” mǐtɔn “lɛ,” ɖò taji ɔ, mɛ ɖěɖee nɔ kpɔ́ bo nyí “[deví] gbejinɔtɔ́ ayiɖotenanɔ” ɔ é gbɔn?
KPLÉKPLÉ E NUKÚN NƆ MƆ É ÐÉ ÐÒ GǍN E NUKÚN MA NƆ MƆ Ǎ É ÐÉ GLƆ
4. Azɔ̌ tɛ mɛsɛ́dó lɛ kpo mɛxo ɖevo lɛ kpo ka wà ɖò xwè kanweko nukɔntɔn ɔ mɛ ɖò Jeluzalɛmu?
4 Mɛsɛ́dó lɛ jɛ nukɔn nɔ nú agun Klisanwun tɔn ɔ jí bɛ́sín Pantekotu 33 H.M. tɔn. Ðò hwenɛnu ɔ, “Piyɛ́ɛ . . . site, é kpodo hagbɛ̌ tɔn wǒ-ɖokpo lɛ kpan” bo jla nugbǒ e nɔ hwlɛn gbɛ̀ gán é Jwifu kpo mɛ e wá huzu Jwifu lɛ é kpo wɔbuwɔbu ɖé. (Mɛ. 2:14, 15) Gègě yetɔn wá huzu nùɖitɔ́ lɛ. Enɛ gudo ɔ, Klisanwun yɔyɔ̌ enɛ lɛ “nɔ ɖókan dó mɛsɛ́dó lɛ sín nùkplɔnmɛ . . . wu.” (Mɛ. 2:42) Mɛsɛ́dó lɛ nɔ kpé nukún dó lee è na zán akwɛ agun ɔ tɔn lɛ gbɔn é wu. (Mɛ. 4:34, 35) Ye nɔ kpé nukún dó nǔ e sín hudo togun Mawu tɔn ɖó ɖò gbigbɔ lixo e wu, bo ɖɔ: “Mǐ na kpé nukún dó ɖɛxixo kpodo Mawuxó jlajla kpo wu.” (Mɛ. 6:4) Bɔ ye ɖè azɔ̌ nú Klisanwun e ko mɔ nǔ kpɔ́n lɛ é bonu ye na bló bɔ wɛnɖagbejijlazɔ́ ɔ na yì nukɔn ɖò fí yɔyɔ̌ lɛ. (Mɛ. 8:14, 15) É yá é ɔ, mɛxo yí ami dó ɖè ɖevo lɛ gɔ́ nú mɛsɛ́dó lɛ bɔ ye nɔ kpé nukún dó xó agun ɔ tɔn lɛ wu. Ðó ye nyí hagbɛ̌ alixlɛ́mɛtɔ́ wu ɔ, ye nɔ xlɛ́ ali agun lɛ bǐ.—Mɛ. 15:2.
5, 6. (a) Nɛ̌ gbigbɔ mímɛ́ ka na hlɔnhlɔn hagbɛ̌ alixlɛ́mɛtɔ́ ɔ gbɔn? (Kpɔ́n ɖiɖe e ɖò bǐbɛ̌mɛ é.) (b) Nɛ̌ wɛnsagun lɛ ka d’alɔ hagbɛ̌ alixlɛ́mɛtɔ́ ɔ gbɔn? (c) Nɛ̌ Xó Mawu tɔn ka xlɛ́ ali hagbɛ̌ alixlɛ́mɛtɔ́ ɔ gbɔn?
5 Klisanwun xwè kanweko nukɔntɔn ɔ tɔn lɛ mɔ nǔ jɛ wu ɖɔ Jehovah Mawu wɛ ɖò ali xlɛ́ hagbɛ̌ alixlɛ́mɛtɔ́ ɔ wɛ gbɔn Gǎn yetɔn Jezu jí. Etɛ ka sixu na ganjɛwu enɛ ye? Nukɔntɔn ɔ, gbigbɔ mímɛ́ na hlɔnhlɔn hagbɛ̌ alixlɛ́mɛtɔ́ ɔ. (Jaan 16:13) Klisanwun yí ami dó ɖè lɛ bǐ jí wɛ è kɔn gbigbɔ mímɛ́ dó, amɔ̌, ɖò taji ɔ, mɛsɛ́dó lɛ kpo mɛxo e ɖò Jeluzalɛmu lɛ é kpo wɛ é na nǔwukpikpé ɔ, bɔ ye wà nukúnkpénuwutɔ́zɔ́ yetɔn lɛ. Ði kpɔ́ndéwú ɔ, ɖò xwè 49 H.M. tɔn ɔ, gbigbɔ mímɛ́ d’alɔ hagbɛ̌ alixlɛ́mɛtɔ́ ɔ bɔ é wá gbeta ɖé kɔn dó adagbigbo xó ɔ wu. Agun ɔ wà nǔ sɔgbe xá alixlɛ́mɛ yetɔn bo “nɔ ɖò dǒ lí wɛ ɖò nùɖiɖi mɛ, bo nɔ ɖò jijɛji wɛ ayihɔngbe ayihɔngbe.” (Mɛ. 16:4, 5) Wema e mɛ gbeta enɛ ɖè é ɖesu lɛ́ xlɛ́ ɖɔ hagbɛ̌ alixlɛ́mɛtɔ́ ɔ nɔ ɖè gbigbɔ Mawu tɔn sín sínsɛ́n tɔ́n ɖi wanyiyi kpo nùɖiɖi kpo.
6 Wegɔ ɔ, wɛnsagun lɛ d’alɔ hagbɛ̌ alixlɛ́mɛtɔ́ ɔ. Cobonu Kɔnɛyi na bló baptɛm bá nyí Klisanwun nukɔntɔn e ma gbò ada ǎ é ɔ, wɛnsagun ɖé xlɛ́ ali i ɖɔ é ni sɛ́ mɛ dó mɛsɛ́dó Piyɛ́ɛ gɔ́n. Ee Piyɛ́ɛ ɖɔ Mawuxó nú Kɔnɛyi kpo hɛnnumɔ tɔn lɛ kpo gudo é ɔ, sunnu enɛ lɛ gbò ada ǎ cobɔ è ka kɔn gbigbɔ mímɛ́ dó ye jí. Enɛ dó wusyɛn lanmɛ nú mɛsɛ́dó lɛ kpo nɔví sunnu ɖevo lɛ kpo ɖɔ ye ni setónú nú jlǒ Mawu tɔn, bo yí gbè nú Kosi ɖěɖee ma gbò ada ǎ lɛ é bonu ye ni wá agun Klisanwun tɔn mɛ. (Mɛ. 11:13-18) Gɔ́ nú enɛ ɔ, wɛnsagun lɛ flɔ́ zo dó glɔ nú wɛnɖagbejijlazɔ́ e hagbɛ̌ alixlɛ́mɛtɔ́ ɔ ɖò nukún kpé d’ewu wɛ é. (Mɛ. 5:19, 20) Atɔngɔ ɔ, Xó Mawu tɔn xlɛ́ ali hagbɛ̌ alixlɛ́mɛtɔ́ ɔ. Enyi mɛxo yí ami dó ɖè enɛ lɛ ɖò gbeta lɛ kɔn wá dó sinsɛn-núkplɔnmɛ lɛ wu wɛ, alǒ ɖò alixlɛ́mɛ lɛ na wɛ ɖò tuto biblo nú nǔ linu ɔ, ye nɔ jó Xó Mawu tɔn dó b’ɛ nɔ xlɛ́ ali ye.
7. Etɛwu mǐ ka sixu ɖɔ ɖɔ Jezu xlɛ́ ali Klisanwun nukɔntɔn lɛ?
7 Hagbɛ̌ alixlɛ́mɛtɔ́ hwexónu tɔn ɔ ɖó acɛ dó agun e ɖò ayikúngban jí é jí có, é ka tuùn ɖɔ Jezu wɛ nyí Gǎn emitɔn. “É [Klisu] na, bɔ mɛɖé lɛ nyí mɛsɛ́dó,” wɛ mɛsɛ́dó Pɔlu wlan. “Mǐ na ɖò nukɔn yì wɛ ɖò nǔ bǐ mɛ, bo na ɖò sisɛkpɔ Klisu e nyí ta ɔ wɛ.” (Efɛ. 4:11, 15) Ye ylɔ yeɖée ɖɔ mɛsɛ́dó nukúnɖeji ɖé ǎ, é nyɔ́ wà ɔ, “è ylɔ ahwanvu lɛ ɖɔ Klisanwun lɛ . . . gbɔn alixlɛ́mɛ Mawu tɔn gblamɛ.” (Mɛ. 11:26, nwt) Nugbǒ wɛ ɖɔ Pɔlu yí gbè ɖɔ é ɖò taji ɖɔ è ni “nɔ xwedó nǔ e [emi] kplɔ́n [mɛ] lɛ,” alǒ aca e junjɔn Biblu jí bɔ mɛsɛ́dó lɛ alǒ sunnu ɖevo e ɖò nukɔn nú ye lɛ é ɖɔ nú ye lɛ é. É ɖò mɔ̌ có, é ɖɔ gɔ́ na ɖɔ: “Un jló ɖɔ mi ni mɔ nukúnnú jɛ nǔ elɔ wu: Klisu nyí gǎn nú sunnu bǐ [kaka jɛ hagbɛ̌ alixlɛ́mɛtɔ́ ɔ sín hagbɛ̌ lɛ bǐ jí]; . . . bɔ Mawu ka nyí gǎn nú Klisu.” (1 Kɔ. 11:2, 3) Nugbǒ ɔ, Klisu Jezu susunɔ e nukún ma sixu mɔ ǎ é ɖò ali xlɛ́ agun ɔ wɛ ɖò alixlɛ́mɛ Gǎn tɔn Jehovah Mawu tɔn glɔ.
“AZƆ̌ GBƐTƆ́ TƆN WƐ Ǎ”
8, 9. Azɔ̌ taji tɛ Nɔví Russell ka jɛ wiwa jí sín ɖibla yì vivɔnu xwè kanweko 19gɔ́ ɔ tɔn?
8 Ðò ɖibla yì vivɔnu xwè kanweko 19gɔ́ ɔ tɔn ɔ, Charles Taze Russell kpo hagbɛ̌ tɔn ɖé lɛ kpo tɛnkpɔn bo na lɛ́ ɖó sinsɛn-biblo nugbǒ ɔ ayǐ. Bonu nugbǒ Biblu tɔn ɔ ni dó gbakpé dó gbè gègě mɛ ɔ, ye dó Zion’s Watch Tower Tract Society wema mɛ ɖò sɛ́n linu ɖò 1884, bɔ Nɔví Russell nyí zinkponɔ na. * É nyí Biblu kplɔntɔ́ nukúnɖeji ɖé bo nɔ ɖè mɛ̌ sinsɛn-nùkplɔnmɛ lehun lɛ ma ɖi xɛsi: Atɔnɖobǔ, kpo lindɔ̌n jɔmakú kpo. É mɔ nǔ jɛ wu ɖɔ Klisu na lɛkɔ wá bɔ nukún kún na mɔ ɛ ó, bɔ ‘mɛ e ma nɔ sɛ̀n Mawu ǎ lɛ é sín ganmɛ’ na vɔ ɖò 1914. (Luk. 21:24) Nɔví Russell zán hwenu tɔn, hlɔnhlɔn tɔn kpo akwɛ tɔn kpo bo dó jla nugbǒ enɛ mɛ ɖevo lɛ bǐ mlɛ́mlɛ́. É ɖò wɛn ɖɔ Jehovah zán Nɔví Russell bɔ é nɔ nukɔn nú agun ɔ ɖò táan taji enɛ mɛ.
9 Nɔví Russell ba susu gbɛtɔ́ lɛ tɔn ǎ. Ðò 1896 ɔ, é wlan ɖɔ: “Mǐ ba ɖɔ mɛɖebǔ ni wlí yɛ̌yi, alǒ ɖó sísí nú mǐ kpo wema mǐtɔn lɛ kpo ǎ; mǐ ka ba ɖɔ è ni ylɔ mǐ ɖɔ Susunɔ, alǒ Mɛ̌si ǎ. Mɔ̌ jɛn mǐ ma ka lɛ́ ba ɖɔ è ni ylɔ nyikɔ mǐtɔn dó mɛɖebǔ alǒ gbɛ̌ta ɖebǔ wu ǎ é nɛ.” É wá ɖɔ ɖò nukɔnmɛ ɖɔ: “Azɔ̌ gbɛtɔ́ tɔn wɛ ǎ.”
10. (a) Hwetɛnu Jezu ka sɔ́ “[deví] gbejinɔtɔ́ ayiɖotenanɔ” ɔ? (b) Ðɔ lee è wá tuùn Hagbɛ̌ Alixlɛ́mɛtɔ́ ɔ ɖó vo kpɛɖé kpɛɖé nú Watch Tower Society gbɔn é.
10 Nɔví Russell kú bɔ é bló xwè atɔn gudo é ɔ, Jezu sɔ́ “[deví] gbejinɔtɔ́ ayiɖotenanɔ” ɔ ɖò 1919. Ðó linlin tɛ wu? Bonu é na na “nùɖuɖu” mɛ e ɖò xwé tɔn gbè lɛ é “dó hwetɔnnu.” (Mat. 24:45) É na bo tlɛ nyí ɖò xwè bǐbɛ̌mɛ tɔn enɛ lɛ mɛ ɔ, nɔví sunnu yí ami dó ɖè lɛ sín gbɛ̌ta kpɛví e ɖò azɔ̌ wà wɛ ɖò hɔnkàn mǐtɔn ɖò Brooklyn, New York é ko nɔ sɔnǔ nú nùɖuɖu gbigbɔ tɔn lɛ, lobo nɔ má nú ahwanvu Jezu tɔn lɛ. Xógbe “hagbɛ̌ alixlɛ́mɛtɔ́” ɔ jɛ tíntɔ́n jí ɖò wema mǐtɔn lɛ mɛ ɖò 1940 jɛ 1949 sín avla mɛ, hwenu e è wá mɔ nukúnnú jɛ wu ɖɔ é ɖó kancica tawun xá Watch Tower Bible and Tract Society é. Loɔ, ɖò 1971 ɔ, è wá ɖè Hagbɛ̌ Alixlɛ́mɛtɔ́ ɔ ɖó vo nú Watch Tower Society (ee nyí tutoblonunu e sɛ́n tuùn b’ɛ ma nyí nùɖé bo junjɔn Biblu jí ǎ é) kpo mɛ e ɖò nukún kpé d’ewu wɛ lɛ é kpo. Bɛ́sín finɛ ɖido ɔ, nɔví sunnu yí ami dó ɖè e ɖò Hagbɛ̌ Alixlɛ́mɛtɔ́ ɔ mɛ lɛ é sɔ́ nɔ nyí nukúnkpénuwutɔ́ Society tɔn ǎ. Ðò xwè gudogudo tɔn elɔ lɛ mɛ ɔ, nɔví agbanɖotananɔ ɖěɖee ɖò “lɛngbɔ̌ ɖevo lɛ” mɛ lɛ é nɔ nyí nukúnkpénuwutɔ́ nú Society e sɔgbe ɖò sɛ́n linu é kpo tutoblonunu ɖevo ɖěɖee togun Mawu tɔn nɔ zán lɛ é kpo, bɔ enɛ nɔ zɔ́n bɔ Hagbɛ̌ Alixlɛ́mɛtɔ́ ɔ nɔ sɔ́ ayi tɔn ɖó nùkplɔnmɛ kpo alixlɛ́mɛ gbigbɔ tɔn nina mɛ kpo jí. (Jaan 10:16; Mɛ. 6:4) Atɔxwɛ 15 Juillet 2013 tɔn tinmɛ ɖɔ “[deví] gbejinɔtɔ́ ayiɖotenanɔ” ɔ nyí nɔví sunnu yí ami dó ɖè lɛ sín gbɛ̌ta klewun ɖé, ee nɔte nú Hagbɛ̌ Alixlɛ́mɛtɔ́ ɔ é.
11. Nɛ̌ nǔ lɛ ka nɔ yì gbɔn ɖò Hagbɛ̌ Alixlɛ́mɛtɔ́ ɔ tɛntin?
11 Hagbɛ̌ Alixlɛ́mɛtɔ́ ɔ nɔ nɔ bǔ bo nɔ wá gbeta taji lɛ kɔn. Gbɔn nɛ̌ é? Ye nɔ kplé ɖò aklunɔzán gbla ɖokpo ɖokpo mɛ, enɛ nɔ zɔ́n bɔ xóɖɔɖókpɔ́ nùjɔnǔ tɔn kpo bǔninɔ kpo nɔ tíìn. (Nùx. 20:18) Xwewu xwewu tɛgbɛ ɔ, ye nɔ nyí zinkponɔ mɛjijɛ mɛjijɛ ɖò kplé mɔhunkɔtɔn lɛ hwenu, ɖó mɛ ɖěɖee ɖò Hagbɛ̌ Alixlɛ́mɛtɔ́ ɔ mɛ lɛ é ɖě hugǎn mɛ ɖě lɛ ǎ. (1 Pi. 5:1) Mɔ̌ ɖokpo ɔ jɛn wěɖegbɛ́ ayizɛ́n Hagbɛ̌ Alixlɛ́mɛtɔ́ ɔ tɔn sín zinkponɔ lɛ lɔ nɔ nyí mɛjijɛ mɛjijɛ ɖò xwè ɖokpo ɖokpo mɛ é nɛ. Hagbɛ̌ wěɖegbɛ́ enɛ tɔn lɛ nɔ mɔ yeɖée dó mɔ gǎn ɖò nɔví yetɔn ɖevo lɛ nu ǎ, loɔ, ye nɔ sɔ́ yeɖée dó mɔ ‘mɛ e ɖò xwè ɔ gbè,’ bɔ deví gbejinɔtɔ́ ɔ nɔ na nùɖuɖu bo nɔ lɛ́ kpé nukún dó ye wu é.
‘MƐ E DEVÍ GBEJINƆTƆ́, AYIÐOTENANƆ Ɔ NYÍ É’
12. Ðó Mawu nɔ sɔ́ xó dó ayi mɛ nú Hagbɛ̌ Alixlɛ́mɛtɔ́ ɔ ǎ, bɔ é nɔ lɛ́ wà nǔ nyì dò wutu ɔ, nùkanbyɔ tɛ lɛ ka ɖò te?
12 Mawu nɔ sɔ́ xó dó ayi mɛ nú Hagbɛ̌ Alixlɛ́mɛtɔ́ ɔ ǎ, Hagbɛ̌ Alixlɛ́mɛtɔ́ ɔ ka nɔ lɛ́ wá wà nǔ nyì dò. Hǔn, é sixu wá gbeta e ma sɔgbe ǎ lɛ é kɔn nú nǔ e ɖu sinsɛn-núkplɔnmɛ lɛ alǒ alixlɛ́mɛ e kúnkplá tutoblonunu ɔ lɛ é. Enɛ wu ɔ, ɖò xota “Compréhensions affinées” e tɔ́n ɖò Index des publications des Témoins de Jéhovah mɛ é glɔ ɔ, è slɛ́ huzuhuzu e kúnkplá nukúnnúmɔjɛnǔmɛ e mǐ ɖó dó Biblu jí sín 1870 lɛ é. É ɖò wɛn ɖɔ Jezu kún ɖɔ nú mǐ ɖɔ deví emitɔn gbejinɔtɔ́ ɔ na na nùɖuɖu gbigbɔ tɔn e ma ɖó blɔ̌ ǎ é mɛ ó. Nǔ nyí mɔ̌ hǔn, nɛ̌ mǐ ka sixu tuùn ‘mɛ e deví gbejinɔtɔ́, ayiɖotenanɔ ɔ nyí é’ gbɔn? (Mat. 24:45) Etɛ ka xlɛ́ ɖɔ Hagbɛ̌ Alixlɛ́mɛtɔ́ ɔ ɖò azɔ̌ enɛ ɔ wà wɛ? Mi nú mǐ ni gbéjé nǔ vovo atɔn e xlɛ́ ali hagbɛ̌ alixlɛ́mɛtɔ́ ɔ ɖò xwè kanweko nukɔntɔn ɔ mɛ é kpɔ́n.
13. Nɛ̌ gbigbɔ mímɛ́ ka d’alɔ Hagbɛ̌ Alixlɛ́mɛtɔ́ ɔ gbɔn?
13 Kúnnuɖenú gbigbɔ mímɛ́ tɔn. Gbigbɔ mímɛ́ ɔ ko d’alɔ Hagbɛ̌ Alixlɛ́mɛtɔ́ ɔ bɔ é mɔ nukúnnú jɛ nugbǒ Biblu tɔn ɖěɖee è ma tuùn ɖ’ayǐ ǎ lɛ é mɛ. Ði kpɔ́ndéwú ɔ, lin tamɛ kpɔ́n dó nukúnnúmɔjɛnǔmɛ mǐtɔn ɖěɖee è vɔ́ jlaɖó bɔ mǐ ɖɔ xó d’eji ɖò akpáxwé e wá yì é mɛ é jí. É ɖò wɛn ɖɔ, é kún jɛxa bonu è na xɔ susu nú gbɛtɔ́ ɖebǔ ɖó “[nǔ] hwlàhwlá Mawu tɔn e ɖò gɔngɔn mɛ” bɔ è wá mɔ nukúnnú jɛ wu bo lɛ́ tinmɛ lɛ é wu ó! (Xà 1 Kɔlɛntinu lɛ 2:10.) Hagbɛ̌ Alixlɛ́mɛtɔ́ ɔ wà nǔ sɔgbe xá nǔ elɔ e mɛsɛ́dó Pɔlu wlan é: “É nyí xógbe e nùnywɛ gbɛtɔ́ tɔn nɔ kplɔ́n mɛ lɛ wɛ mǐ dó ɖò xó tɔn ɖɔ na wɛ ǎ; loɔ, ee [gbigbɔ] Mawu tɔn nɔ kplɔ́n mɛ lɛ wɛ mǐ dó ɖò ɖiɖɔ na wɛ.” (1 Kɔ. 2:13) Ee gǔfɔndómawuji kpo ablu gbigbɔ tɔn kpo ko nɔ ayǐ nú xwè kanweko mɔkpan gudo é ɔ, nǔ ɖevo tɛ ka sixu zɔ́n bɔ nukúnnúmɔjɛnǔmɛ gbigbɔ tɔn na ɖó nukɔnyiyi ɖaxó sɔmɔ̌ sín 1919 zɛ gbigbɔ mímɛ́ Mawu tɔn wu?
14. Sɔgbe xá nǔ e Nǔɖexlɛ́mɛ 14:6, 7 ɖɔ é ɔ, nɛ̌ wɛnsagun lɛ ka nɔ d’alɔ togun Mawu tɔn gbɔn ɖò égbé?
14 Kúnnuɖenú xlɛ́ ɖɔ wɛnsagun lɛ d’alɔ ye. Ðò égbé ɔ, Hagbɛ̌ Alixlɛ́mɛtɔ́ ɔ ɖó azɔ̌ kpligidi ɖé bo na wà, enɛ wɛ nyí ɖɔ é na kpé nukún dó wɛnɖagbejijlazɔ́ e wɛnɖagbejlatɔ́ livi tantɔn jɛji ɖò wiwa wɛ gbɔn gbɛ̀ ɔ bǐ mɛ é wu. Etɛwu azɔ̌ enɛ ka ɖò nukɔn yì wɛ sɔmɔ̌? Hwɛjijɔ ɖokpo wɛ nyí ɖɔ wɛnsagun lɛ ɖò alɔ ɖó ɖò azɔ̌ ɔ mɛ wɛ. (Xà Nǔɖexlɛ́mɛ 14:6, 7.) Ðò ninɔmɛ gègě mɛ ɔ, wɛnɖagbejlatɔ́ lɛ ko yì mɛ ɖěɖee xoɖɛ tlolo bo byɔ alɔdo lɛ é gɔ́n! * Alɔdo hlɔnhlɔn e hugǎn gbɛtɔ́ tɔn é tɔn jɛn sixu zɔ́n bɔ wɛnjijlazɔ́ ɔ kpo nǔ kplɔnkplɔn mɛ lɛ bonu ye ni huzu ahwanvu sín azɔ̌ ɔ kpo nɔ fɔ́n bo ɖò nukɔn yì wɛ; gbeklanxamɛ syɛnsyɛn lɛ ɖò tò ɖé lɛ mɛ có nǔ ka nyí mɔ̌.
15. Vogbingbɔn tɛ ka ɖò Hagbɛ̌ Alixlɛ́mɛtɔ́ ɔ kpo sinsɛngán Klisanwun-Nyijɛtɔ́ lɛ tɔn lɛ kpo tɛntin? Nǎ kpɔ́ndéwú ɖé.
15 Xó Mawu tɔn wu ginganjɛ. (Xà Jaan 17:17.) Mǐ ni kpɔ́n nǔ e jɛ ɖò 1973 é. Atɔxwɛ (Flansegbe) 1 Septembre tɔn kàn nǔ elɔ byɔ: “Mɛ ɖěɖee ma jó azɔnunu dó ǎ lɛ é ka jɛxa bo na bló baptɛm à?” Xósin ɔ wɛ nyí ɖɔ: “Biblu xlɛ́ ɖɔ ye kún jɛxa ó.” Ee Atɔxwɛ ɔ slɛ́ wemafɔ ɖěɖee kúnkplá xó enɛ é gudo é ɔ, é tinmɛ nǔ e wu è ɖó na ɖè mɛ e ma jó azɔnunu dó ǎ é sín agun mɛ é. (1 Kɔ. 5:7; 2 Kɔ. 7:1) É ɖɔ: “Gbeta enɛ nyí nùjlomɛ mɛɖesunɔ tɔn ɖé alǒ nyí acɛ kpikpa nú mɛ ǎ. Mawu e ɖè linlin tɔn xlɛ́ bɔ è wlan dó Xó tɔn mɛ é ɖesu gɔ́n wɛ sɛ́n enɛ gosin tlɔlɔ.” Sinsɛn ɖevo ɖětɛ ka nɔ sɔ́ jlǒ dó ganjɛ Xó Mawu tɔn wu bǐ mlɛ́mlɛ́, é na bo tlɛ nyí ɖò hwenu e mɔ̌ wiwa na vɛwǔ tawun nú ɖé lɛ ɖò agunví tɔn lɛ mɛ é? Wema agaɖanu tɔn e ɖɔ xó dó sinsɛn wu ɖò États-Unis é ɖé ɖɔ: “Nukɔntɔ́ agun Klisanwun tɔn tɔn lɛ nɔ vɔ́ nùkplɔnmɛ yetɔn jlaɖó ɖò gbesisɔmɛ bonu é na sɔgbe xá nùɖiɖi kpo linlin e agunví yetɔn lɛ kpo mɛ kpaà gègě kpo nɔ ɖó é.” Enyi mɛ ɖěɖee kplé bo nyí Hagbɛ̌ Alixlɛ́mɛtɔ́ ɔ é nɔ na tɛn Xó Mawu tɔn b’ɛ nɔ xlɛ́ ali gbeta ɖěɖee kɔn ye nɔ wá lɛ é, b’ɛ ma nyí linlin gbɛtɔ́ lɛ tɔn e ɖò kpaà é wɛ nɔ xlɛ́ ali ye ǎ hǔn, mɛ̌ ka ɖò togun Mawu tɔn nu nugbǒ nugbǒ ɖò égbé?
“MI FLÍN AGUNNUKƆNTƆ́ MITƆN . . . LƐ”
16. Ali tɛ nu mɔ̌ mǐ ka sixu flín Hagbɛ̌ Alixlɛ́mɛtɔ́ ɔ ɖè?
16 Xà Eblée lɛ 13:7. Xókwin e è lilɛ dó “flín” é ɔ, è sixu lɛ́ lilɛ dó “ylɔ.” Enɛ wu ɔ, ali e nu a sixu “flín agunnukɔntɔ́” lɛ ɖè é ɖokpo wɛ nyí ɖɔ a ni ylɔ Hagbɛ̌ Alixlɛ́mɛtɔ́ ɔ ɖò ɖɛ towe lɛ mɛ. (Efɛ. 6:18) Lin tamɛ dó azɔ̌ e ye nɔ wà bo nɔ sɔnǔ nú nùɖuɖu gbigbɔ tɔn lɛ, nɔ kpé nukún dó wɛnɖagbejijla gbɔn gbɛ̀ ɔ bǐ mɛ ɔ wu, bo nɔ lɛ́ zán nùnina lɛ gbɔn é wu. É ɖò wɛn ɖɔ ye ɖó hudo ɖɛ e mǐ na xò dó takún yetɔn mɛ magbokɔ lɛ é tɔn!
17, 18. (a) Nɛ̌ mǐ ka nɔ wà nǔ ɖó kpɔ́ xá Hagbɛ̌ Alixlɛ́mɛtɔ́ ɔ gbɔn? (b) Nɛ̌ wɛnɖagbejijlazɔ́ mǐtɔn ka nɔ nɔ gudo nú deví gbejinɔtɔ́ ɔ kpo Jezu kpo gbɔn?
17 É ɖò wɛn ɖɔ é kún nyí xó kɛɖɛ mɛ wɛ mǐ na flín Hagbɛ̌ Alixlɛ́mɛtɔ́ ɔ ɖè ó, mǐ ɖó na lɛ́ wà nǔ sɔgbe kpo alixlɛ́mɛ tɔn lɛ kpo. Hagbɛ̌ Alixlɛ́mɛtɔ́ ɔ nɔ na alixlɛ́mɛ e jɛxa lɛ é ɖò wema mǐtɔn lɛ mɛ, ɖò kplé mǐtɔn lɛ, kpléɖókpɔ́ mǐtɔn lɛ kpo kpléɖókpɔ́ ɖaxó mǐtɔn lɛ kpo jí. Gɔ́ na ɔ, é nɔ ɖè nukúnkpénuwutɔ́ lɛdo tɔn lɛ, bɔ yedɛɛ lɛ nɔ wá ɖè mɛxo agun tɔn lɛ. Nukúnkpénuwutɔ́ lɛdo tɔn lɛ kpo mɛxo agun tɔn lɛ kpo nɔ flín Hagbɛ̌ Alixlɛ́mɛtɔ́ ɔ gbɔn nǔwiwa sɔgbe xá alixlɛ́mɛ ɖěɖee é nɔ na ye lɛ é mlɛ́mlɛ́ gblamɛ. Mǐ mɛ bǐ nɔ xlɛ́ ɖɔ mǐ ɖó sísí nú Gǎn mǐtɔn Jezu gbɔn tónúsíse kpo mǐɖée hwíhwɛ́ hwíhwɛ́ dó glɔ nú sunnu ɖěɖee zán wɛ é ɖè bo ɖò ali xlɛ́ mǐ wɛ lɛ é kpo gblamɛ.
18 Ali ɖevo e nu mǐ nɔ flín Hagbɛ̌ Alixlɛ́mɛtɔ́ ɔ ɖè é wɛ nyí gbɔn wɛnɖagbejijlazɔ́ ɔ wiwa gblamɛ. Pɔlu dó wusyɛn lanmɛ nú Klisanwun lɛ ɖɔ ye ni ɖi nǔ mɛ ɖěɖee ɖò nukɔn nú ye lɛ é ɖɔhun. Deví gbejinɔtɔ́ ɔ ko ɖè nùɖiɖi tewungbeju xlɛ́ gbɔn kàn ɖiɖó dó wɛnɖagbe Axɔsuɖuto ɔ tɔn jijla wu kpo blòbló bonu é ni gbakpé kpo mɛ. A ka ɖò lɛngbɔ̌ ɖevo e nɔ nɔ gudo nú mɛ yí ami dó ɖè lɛ ɖò azɔ̌ taji enɛ kɔn lɛ é mɛ à? Kpɔ́n lee a na ɖó awǎjijɛ sɔ hwenu e Gǎn towe Jezu na ɖɔ xó elɔ é: “Hweɖebǔnu e mi bló nǔ enɛ lɛ nú nɔví ce elɔ lɛ ɔ, é na bo nyí mɛ e ma nyí mɛɖé ɖò gbɛtɔ́ lɛ nukúnmɛ ǎ wɛ ɔ, nyɛ wɛ mi bló na.”
19. Etɛwu a ka kanɖeji bo na xwedó Gǎn mǐtɔn Jezu?
19 Hwenu e Jezu lɛkɔ yì jixwé é ɔ, é jó ahwanvu tɔn lɛ dó ǎ. (Mat. 28:20) É tuùn tlɔlɔ ɖɔ gbigbɔ mímɛ́, wɛnsagun lɛ, kpo Xó Mawu tɔn kpo d’alɔ ɛ b’ɛ nɔ nukɔn nú ye hwenu e é ɖò ayikúngban jí é tawun. Enɛ wu ɔ, Jezu nɔ lɛ́ zán nǔ ɖokpo ɔ lɛ dó d’alɔ deví gbejinɔtɔ́ ɔ ɖò égbé. Ðó mɛ e ɖò deví enɛ mɛ lɛ é nyí Klisanwun yí ami dó ɖè wutu ɔ, ye “nɔ xwedó Lɛngbɔví ɔ gbɔn fí e é xwè ɔ bǐ.” (Nǔɖe. 14:4) Nú mǐ ɖò alixlɛ́mɛ yetɔn xwedó wɛ hǔn, Gǎn mǐtɔn Jezu xwedó wɛ jɛn mǐ ko ɖè nɛ. Zaanɖé dìn ɔ, é na kplá mǐ byɔ gbɛ̀ mavɔmavɔ ɔ mɛ. (Nǔɖe. 7:14-17) Gbɛtɔ́ e nyí gǎn lɛ é ɖebǔ sixu dó akpá enɛ ǎ!
^ akpá. 3 É ɖò wɛn ɖɔ linlin Jehovah tɔn wɛ nyí ɖɔ é na ɖó mɛsɛ́dó 12, bɔ ye na nɔte nú “awinnya wěwè” e jí è na ‘dó’ Jeluzalɛmu Yɔyɔ̌ sɔgudo tɔn ɔ ‘dò ɖó’ lɛ é. (Nǔɖe. 21:14) Enɛ wu ɔ, é byɔ ɖɔ è ni ɖyɔ mɛsɛ́dó gbejinɔtɔ́ ee wá fó gbɛzán tɔn ayikúngban jí tɔn ɔ é ɖě ǎ.
^ akpá. 8 Sín 1955 ɔ, è ylɔ tutoblonunu enɛ ɖɔ the Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania.
^ akpá. 14 Kpɔ́n ‘Dekunnu Mlẹnmlẹn’ Gando Ahọluduta Jiwheyẹwhe Tọn Go, wex. 58-59.