“É Ni . . . Bló Bonu Nǔ E A Lin Na Wà lɛ Bǐ Ni Nyí Wiwa”
‘Sɔ́ Jehovah dó ɖó nǔ e víví nú we hú nǔ bǐ é; enɛ ɔ, é na na nǔ e ɖò hǔn mɛ nú we lɛ we.’—ÐƐH. 37:4..
HAN LƐ: 89, 140
1. Etɛwu mɛ winnyawinnya lɛ ka ɖó na wá gbeta ɖé kɔn dó sɔgudo wu? Amɔ̌, etɛwu ye ma ka ɖó na ɖò linkpɔ́n mɛ zɛ xwé wu ǎ? (Kpɔ́n ɖiɖe e ɖò bǐbɛ̌mɛ é.)
MI MƐ winnyawinnya lɛ na ɖibla yí gbè ɖɔ cobonu emi na yì tomɛ ɔ, nùnywɛnú wɛ é na nyí ɖɔ emi ni bló tuto fí e emi xwè é tɔn. Gbɛ̀ e mɛ mǐ ɖè é cí tomɛyiyi ɖɔhun, bɔ hwenu e è ɖò winnyawinnya mɛ é wɛ è nɔ bló tuto fí e è jló na yì é tɔn. É ɖò wɛn ɖɔ tuto biblo sixu vɛwǔ tawun. Ðyɔvǐ e nɔ nyí Heather é ɖɔ: “É dó xɛsi ɖesu. A ɖó na wá gbeta ɖé kɔn dó nǔ e a na zán gbɛhwenu towe e kpò é dó wà é wu.” Amɔ̌, kpankɔ́n. Jehovah ɖɔ nú togun tɔn ɖɔ: “Ma ɖò nukún dó gbɛmɛ kpɔ́n wɛ ó, ɖó nyì wɛ nyí Mawu towe. Un na na akɔnkpinkpan we; un na gɔ́ alɔ nú we.”—Eza. 41:10.
2. Nɛ̌ a ka wà gbɔn bo tuùn ɖɔ Jehovah jló ɖɔ a ni bló tuto sɔgudo awǎjijɛnɔ ɖé tɔn?
2 Jehovah byɔ we ɖɔ a ni bló tuto e nùnywɛ kpé é dó sɔgudo towe wu. (Nùt. 12:1; Mat. 6:20) É jló ɖɔ a ni nɔ awǎjijɛ mɛ. Nǔ ɖagbeɖagbe e é dá, bɔ a nɔ kpɔ́n, sè gbè yetɔn alǒ ɖɔ́ ye kpɔ́n lɛ é xlɛ́ enɛ. Lɛ̌ lin tamɛ kpɔ́n dó lee é nɔ kpé nukún dó mǐ wu, bo nɔ kplɔ́n gbɛzinzan ɖagbe hugǎn ɔ mǐ gbɔn é jí. Jehovah ɖɔ nú mɛ ɖěɖee gbɛ́ wěɖexámɛ tɔn lɛ é ɖɔ: “Nǔ e ma nɔ jló mì ǎ é wiwa nɔ víví nú mi . . . Mɛsɛntɔ́ ce lɛ na ɖò awǎjijɛ mɛ, midɛɛ lɛ ka na ɖu winnya . . . Mɛsɛntɔ́ ce lɛ na nɔ ɖò xó sú wɛ kpo awǎjijɛ kpo, ɖó nǔ na nyɔ́ nú ye.” (Eza. 65:12-14) Enyi togun Jehovah tɔn wá gbeta e nùnywɛ kpé lɛ é kɔn ɖò gbɛmɛ ɔ, é nɔ kpa susu n’i.—Nùx. 27:11.
TUTO E NA ZƆ́N BƆ A NA ÐÓ AWǍJIJƐ LƐ É
3. Etɛ Jehovah ka ba ɖɔ a ni wà?
3 Tuto alɔkpa tɛ lɛ Jehovah ka byɔ we ɖɔ a ni bló? É dá gbɛtɔ́ lɛ, bonu ye ni ba awǎjijɛ gbɔn tuùntuùn i bo lɛ́ sɛ̀n ɛ kpo gbejininɔ kpo gblamɛ. (Ðɛh. 128:1; Mat. 5:3) Kanlin e é dá lɛ é tɔn nyí gbɔn mɔ̌ ɖebǔ ǎ, nǔ ɖuɖu, sìn nunu kpo kún gbigbá kpo kɛɖɛ wɛ nɔ mya nukún nú yedɛɛ lɛ. Mawu ba ɖɔ a ni bló tuto nú nǔ ɖevo lɛ, é ni ma nyí nú nǔ e sín dò kanlin lɛ nɔ sú é kpowun ó, bo na mɔ tɛn dó ɖó awǎjijɛ. Gbɛɖotɔ́ towe ɔ, “Mawu wanyiyi kpo fífá kpo nɔ” e bló gbɛtɔ́ lɛ ɖó “akpajlɛ éɖesunɔ” tɔn mɛ é wɛ. (2 Kɔ. 13:11; Bǐb. 1:27) Enyi a wà nǔ Mawu wanyiyinɔ ɔ ɖɔhun ɔ, a na ɖó awǎjijɛ. Mawuxówema ɔ ɖɔ: “Nùnamɛ nɔ dó xomɛhunhun nú mɛ hú nǔyiɖòmɛsí.” A ka ko mɔ nugbǒ xó enɛ tɔn gbeɖé à? (Mɛ. 20:35) Nugbǒ taji ɖé wɛ enɛ nyí ɖò gbɛzán gbɛtɔ́ tɔn mɛ. Enɛ wu ɔ, Jehovah jló ɖɔ a ni sɔ́ ayi dó wanyiyi ɖiɖexlɛ́ mɛ ɖevo lɛ kpo éɖesunɔ kpo jí ɖò tuto towe lɛ mɛ.—Xà Matie 22:36-39.
4, 5. Etɛ ka nɔ na awǎjijɛ Jezu?
4 Jezu Klisu zé kpɔ́ndéwú e nǔ bǐ vɔ ɖ’ewu é ɖ’ayǐ nú mi mɛ winnyawinnya lɛ. Hwenu e é ɖò vǔ é ɔ, é ɖò wɛn ɖɔ é nɔ da ayihun. Xó Mawu tɔn ɖɔ “hwenu e è na ko nǔ dó é ɖè . . . bɔ hwenu e è na ɖú we dó é ɖè.” (Nùt. 3:4) Jezu lɛ́ sɛkpɔ Jehovah gbɔn Mawuxówema ɔ kpinkplɔn gblamɛ. Hwenu e é ɖó xwè 12 é ɔ, “nùnywɛ tɔn kpodo xósin e na wɛ é ɖè” dó nǔ gbigbɔ tɔn lɛ wu ɖò Tɛmpli ɔ mɛ “lɛ kpan” kpaca sɛnkplɔnmɛtɔ́ lɛ.—Luk. 2:42, 46, 47.
5 Jezu sù bo wá huzu mɛxo awǎjijɛnɔ ɖé. Etɛ ka zɔ́n bɔ é nyí awǎjijɛnɔ? É tuùn ɖɔ Mawu ba ɖɔ emi ni “jla wɛnɖagbe tɔn wamamɔnɔ lɛ . . . [bo] ɖɔ nú nukúntíntɔ́nnɔ lɛ ɖɔ nukún yetɔn hun.” (Luk. 4:18) Nǔ e Mawu ba ɖɔ Jezu ni wà lɛ é wiwa nɔ víví n’i. Ðɛhan 40:9 ɖɔ lee nǔ nɔ cí n’i é: “Mawu ce, jlǒ towe wiwa nɔ víví nú mì.” Nǔ kplɔnkplɔn mɛ ɖevo lɛ dó Tɔ́ tɔn jixwé tɔn ɔ wu nɔ víví n’i. (Xà Luki 10:21.) Gbè ɖokpo ɔ, ee Jezu kplɔ́n nǔ nawe ɖé dó sinsɛn nugbǒ ɔ wu gudo é ɔ, é ɖɔ nú ahwanvu tɔn lɛ ɖɔ: “Nùɖuɖu ce wɛ nyí ɖɔ ma bló jlǒ mɛ e sɛ́ mì dó ɔ tɔn, bo ka wà azɔ̌ e é zɔ́n mì ɔ yì kpé.” (Jaan 4:31-34) Wanyiyi ɖiɖexlɛ́ Mawu kpo mɛ ɖevo lɛ kpo nɔ na awǎjijɛ Jezu. É sixu na awǎjijɛ hwi lɔ.
6. Etɛwu é ka jɛxa ɖɔ a ni ɖɔ xó ɖó kpɔ́ xá Klisanwun e ko mɔ nǔ kpɔ́n lɛ é dó tuto e a bló dó sɔgudo wu lɛ é jí?
6 Klisanwun gègě ɖu vivǐ awǎjijɛ tɔn hwenu e ye ɖò winnyawinnya mɛ é gbɔn gbexosin-alijitɔ́ sín azɔ̌ wiwa gblamɛ. Etɛwu a ma ka na ɖɔ xó dó tuto towe jí xá ye mɛ ɖé lɛ ǎ? “È lɛ́n nùɖé na wà bo ma ɖó te nú mɛɖé ǎ ɔ, é nɔ yì ta ǎ; mɛ gègě ka ɖè wě d’ewu xá mɛ ɔ, è nɔ mɔ nu tɔn.” (Nùx. 15:22) Mɛ enɛ lɛ e ɖò gbɛ̀ ɖò gbigbɔ lixo é sixu ɖɔ nú we ɖɔ sinsɛnzɔ́ hwebǐnu tɔn nɔ kplɔ́n mɛ, bɔ è nɔ ɖu lè tɔn ɖò gbɛzán mɛtɔn bǐ mɛ. Ee Tɔ́ jixwé tɔn Jezu tɔn kplɔ́n ɛ gudo é ɔ, Jezu kpó ɖò nǔ kplɔ́n wɛ ɖò sinsɛnzɔ́ tɔn ayikúngban jí tɔn ɔ mɛ. Ði kpɔ́ndéwú ɔ, é mɔ awǎjijɛ e è nɔ mɔ hwenu e è bló bɔ wɛnɖagbe ɔ byɔ ayi mɛ lɛ tɔn mɛ é kpo awǎjijɛ e è nɔ mɔ ɖò gbejininɔ ɖò mɛtɛnkpɔn mɛ lɛ é kpo. (Xà Ezayíi 50:4; Ebl. 5:8; 12:2) Mǐ ni ɖɔ xó dó sinsɛnzɔ́ hwebǐnu tɔn sín akpáxwé e sixu na awǎjijɛ we tawun é ɖé lɛ jí.
NǓ KPLƆNKPLƆN MƐ LƐ BONU YE NI HUZU AHWANVU NYÍ AZƆ̌ ÐAGBE ÐÉ
7. Etɛwu nǔ kplɔnkplɔn xá mɛ lɛ bonu ye ni huzu ahwanvu ka nɔ víví nú mɛ winnyawinnya gègě?
7 Jezu ɖɔ: “Mi yì bo kplɔ́n nǔ akɔta lɛ bǐ, bonu ye ni huzu ahwanvu ce. . . . Mi kplɔ́n nǔ ye.” (Mat. 28:19, 20) Enyi a bló tuto bo na kplɔ́n nǔ mɛ lɛ bonu ye na huzu ahwanvu hǔn, azɔ̌ e nɔ na awǎjijɛ mɛ hugǎn bo nɔ kpa susu nú Mawu é wɛ a sɔ́ nɛ. Azɔ̌ lɛ bǐ ɖɔhun ɔ, é na byɔ hwenu cobɔ é na bí alɔ nú we. Agaɖanu dìn ɔ, nɔví sunnu winnyawinnya ɖé nɔ nyí Timothy bo bɛ́ azɔ̌ gbexosin-alijitɔ́ tɔn; é ɖɔ: “Un yí wǎn nú sinsɛnzɔ́ hwebǐnu tɔn wiwa nú Jehovah, ɖó lee un nɔ xlɛ́ ɛ ɖɔ un yí wǎn n’i gbɔn é nɛ. Ðò bǐbɛ̌mɛ ɔ, un kpéwú bo bɛ́ Biblu kpinkplɔn xá mɛ ɖebǔ ǎ, amɔ̌, ɖò nukɔnmɛ ɔ, un sɛ̀ tɛn yì fí ɖevo bɔ ɖò sun ɖokpo vlamɛ ɔ, un bɛ́ Biblu kpinkplɔn xá mɛ gègě. Biblu kplɔntɔ́ lɛ ɖokpo jɛ Kpléxɔ Axɔsuɖuto ɔ tɔn mɛ wá jí. Ee un yì Wemaxɔmɛ Biblu Kpinkplɔn Tɔn nú Nɔví Sunnu Tlɛnnɔ Lɛ * ee è nɔ bló xɔ sun wè é gudo é ɔ, è byɔ mì ɖɔ nyì ni yì w’azɔ̌ ɖò fí e un bɛ́ Biblu kpinkplɔn xá mɛ ɛnɛ ɖè é. Lee gbigbɔ mímɛ́ ɔ ɖò mɛ lɛ huzu wɛ gbɔn é ɔ, mɔ̌ wɛ nǔ kpinkplɔn xá ye lɔ nɔ víví nú mì sɔ́ é nɛ.”—1 Tɛ. 2:19.
8. Nɛ̌ Klisanwun winnyawinnya ɖé lɛ ka ɖ’alɔ ɖò nǔ kplɔnkplɔn mɛ lɛ bonu ye na huzu ahwanvu mɛ bǐ mlɛ́mlɛ́ gbɔn?
8 Klisanwun winnyawinnya ɖé lɛ kplɔ́n gbè yɔyɔ̌ ɖevo. Ði kpɔ́ndéwú ɔ, Jacob e nɔ nɔ totaligbé Amɛlika tɔn é wlan ɖɔ: “Hwenu e un ɖó xwè tɛnwe é ɔ, azɔ̌mɛvigbɛ́ ce lɛ gègě nyí Vietnam nu. Un jló na ɖɔ xó nú ye dó Jehovah wu, enɛ wu ɔ ɖò táan ɖé gudo ɔ, un bló tuto bo na kplɔ́n gbè yetɔn. Lee un kplɔ́n gbɔn hugǎn é wɛ nyí ɖɔ un nɔ sɔ́ Atɔxwɛ Glɛnsigbe tɔn ɔ jlɛ́ dó Vietnam-gbè tɔn ɔ wu. Un lɛ́ zun xɔ́ntɔn xá mɛ ɖěɖee ɖò agun e nɔ dó Vietnam-gbè bo sɛkpɔ finɛ é mɛ é. Hwenu e un ɖó xwè 18 é ɔ, un bɛ́ gbexosin-alijitɔ́zɔ́. Nukɔnmɛ ɔ, un yì Wemaxɔmɛ Biblu Kpinkplɔn Tɔn nú Nɔví Sunnu Tlɛnnɔ Lɛ. Enɛ d’alɔ mì bɔ un kpé gbexosin-alijitɔ́zɔ́ ce wu ɖò fí e nyɛɖokponɔ nyí mɛxo agun tɔn ɖè ɖò kánɖó e nɔ dó Vietnam-gbè é ɖé mɛ é. É kpaca mɛ e nɔ dó Vietnam-gbè lɛ é gègě ɖɔ un kplɔ́n gbè yetɔn. Ye ylɔ mì bɔ hwɛhwɛ ɔ, un nɔ kplɔ́n Biblu xá ye. Ye mɛ ɖé lɛ yì nukɔn kaka bo bló baptɛm.”—Sɔ́ jlɛ́ dó Mɛsɛ́dó 2:7, 8 wu.
9. Nɛ̌ azɔ̌ nǔ kplɔnkplɔn mɛ lɛ bonu ye na huzu ahwanvu tɔn ka nyí nǔ e nɔ kplɔ́n azɔ̌ ɖagbe mɛ é gbɔn?
9 Nǔ kplɔnkplɔn mɛ lɛ bonu ye na huzu ahwanvu ɔ azɔ̌kplɔnmɛ ɖagbe ɖé wɛ, bo nɔ kplɔ́n aca azɔ̌wiwa tɔn ɖagbe lɛ, lee xóɖɔɖókpɔ́ na bí alɔ nú mɛ gbɔn é, xó e ɖɔ wɛ è ɖè é jí kúkú dó kpo yɛ̌yi wlí nú mɛ kpo mɛ. (Nùx. 21:5; 2 Tim. 2:24) Amɔ̌, nǔ kplɔnkplɔn mɛ lɛ bonu ye na huzu ahwanvu ɖó awǎjijɛ tawun, ɖó é nɔ d’alɔ mɛ bɔ è nɔ lɛ́ tuùn lee nùɖiɖi mɛtɔn jinjɔn Biblu jí gbɔn é hugǎn. È nɔ lɛ́ kplɔ́n lee è sixu wà azɔ̌ ɖó kpɔ́ xá Jehovah gbɔn é.—1 Kɔ. 3:9.
10. Enyi mɛ lɛ na bo ma tlɛ nɔ yí wɛn ɔ ɖò fí e a nɔ ɖekúnnu ɖè é ǎ ɔ, nɛ̌ a ka sixu ɖ’alɔ ɖò awǎjijɛ e nɔ tɔ́n sín nǔ kplɔnkplɔn mɛ ɖevo lɛ bonu ye na huzu ahwanvu mɛ é mɛ gbɔn?
10 Enyi mɛ nabi ɖé ma tlɛ nɔ yí wɛn ɔ ɖò fí e a ɖè é ǎ ɔ, a sixu ɖu vivǐ nǔ kplɔnkplɔn mɛ lɛ bonu ye na huzu ahwanvu tɔn. Azɔ̌ enɛ nyí mɛɖokponɔzɔ́ ǎ. Agun ɔ bǐ wɛ nɔ ba ayijlɔjlɔnɔ lɛ. Nugbǒ wɛ ɖɔ nɔví ɖé sixu mɔ mɛ e sixu wá nyí ahwanvu ɖé é, amɔ̌, mɛ lɛ bǐ wɛ nɔ ɖ’alɔ ɖò mɛ mɔhun lɛ biba mɛ, bɔ mɛ bǐ sixu lɛ́ ɖ’alɔ ɖò awǎjijɛ e nɔ tɔ́n sín mɛ lɛ é mɛ. Ði kpɔ́ndéwú ɔ, Brandon wà gbexosin-alijitɔ́zɔ́ nú xwè tɛnnɛ ɖò fí e mɛ lɛ ma nɔ yí wɛn ɔ ɖè ǎ é. É ɖɔ: “Un yí wǎn nú wɛnɖagbejijla, ɖó nǔ e Jehovah byɔ mǐ ɖɔ mǐ ni wà é nɛ. Un bɛ́ gbexosin-alijitɔ́zɔ́ tlolo e un fó wemaxɔmɛ é. Wusyɛn didó lanmɛ nú nɔví sunnu winnyawinnya ɖěɖee ɖò agun mǐtɔn mɛ lɛ é kpo nukɔnyiyi yetɔn ɖò gbigbɔ lixo kpo mimɔ nɔ víví nú mì. Hwenu e un yì Wemaxɔmɛ Biblu Kpinkplɔn Tɔn nú Nɔví Sunnu Tlɛnnɔ Lɛ gudo é ɔ, è ɖè azɔ̌ gbexosin-alijitɔ́ tɔn yɔyɔ̌ ɖevo nú mì. Nugbǒ wɛ ɖɔ un mɔ mɛɖebǔ ɖò fí e un nɔ ɖekúnnu ɖè é bonu é yì nukɔn kaka bo bló baptɛm ǎ, amɔ̌, é ka kpa mɛ ɖevo lɛ. É víví nú mì tawun ɖɔ un bló tuto bo ɖ’alɔ ɖò azɔ̌ nǔ kplɔnkplɔn mɛ lɛ bonu ye na huzu ahwanvu tɔn mɛ bǐ mlɛ́mlɛ́.”—Nùt. 11:6.
FÍ E TUTO E A BLÓ LƐ É SIXU KPLÁ WE YÌ É
11. Sinsɛnzɔ́ mímɛ́ alɔkpa tɛ sín vivǐ mɛ winnyawinnya gègě ka ko ɖu?
11 Ali gègě hun bɔ è na wà sinsɛnzɔ́ nú Jehovah. Ði kpɔ́ndéwú ɔ, mɛ winnyawinnya gègě nɔ zé yeɖée jó bo nɔ ɖ’alɔ ɖò azɔ̌ xɔgbigbá tɔn ɔ mɛ. È ɖó hudo Kpléxɔ Axɔsuɖuto ɔ tɔn kanweko mɔkpan tɔn. Xɔ enɛ lɛ gbigbá nyí sinsɛnzɔ́ mímɛ́ ɖé, bo nɔ kpa susu nú Mawu, lobo sixu lɛ́ zɔ́n bɔ a na ɖó awǎjijɛ. Sinsɛnzɔ́ mímɛ́ alɔkpa ɖevo lɛ bǐ ɖɔhun ɔ, gbɛ̌dido xá azɔ̌watɔ́ hàtɔ́ lɛ nɔ na awǎjijɛ mɛ. Xɔ yɛhwexɔsuɖuto ɔ tɔn lɛ gbigbá nɔ lɛ́ kplɔ́n mɛ tawun, é nɔ kplɔ́n mɛ lee è nɔ w’azɔ̌ ɖagbe ɖò ayijayǐ mɛ gbɔn é, lee è nɔ nyí azɔ̌watɔ́ kanɖodonǔwutɔ́ gbɔn é, kpo lee è nɔ wà nǔ ɖó kpɔ́ xá mɛ e ɖò nukún kpé dó nǔ wu wɛ lɛ é gbɔn é kpo.
12. Nɛ̌ sinsɛnzɔ́ gbexosin-alijitɔ́ tɔn ka sixu hun ali ɖevo lɛ gbɔn?
12 Nɔví sunnu e nɔ nyí Kevin é ɖɔ: “Sín hwenu e un kpò ɖò vǔ é wɛ é nɔ jló mì ɖɔ un na wá wà sinsɛnzɔ́ hwebǐnu tɔn nú Jehovah gbè ɖokpo. Un wá bɛ́ gbexosin-alijitɔ́zɔ́ hwenu e un ɖó xwè 19 é. Un nɔ wà azɔ̌ xá nɔví xɔgbátɔ́ ɖé nú táan klewun klewun ɖé, bo nɔ dó kpé nukún nyiɖée wu. Un kplɔ́n bo nɔ sú aza nú xɔ, bo nɔ dó flɛtɛli lɛ kpo hɔ́n lɛ kpo. Nukɔnmɛ ɔ, un wà azɔ̌ xá gbɛ̌ta sɔhɛnmɛ tɔn ɖé nú xwè wè ɖò tɔgbamɛ ɖé hwenu, bo ɖ’alɔ ɖò Kpléxɔ Axɔsuɖuto ɔ tɔn lɛ kpo xwé nɔví lɛ tɔn kpo vívɔ́ gbá mɛ. Hwenu e un sè ɖɔ hudo xɔgbigbá tɔn tíìn ɖò Afrique du Sud é ɔ, un na nyikɔ bɔ è ylɔ mì ɖɔ nyì ni wá. Ðò Afrique fí ɔ, un nɔ sɛ̀ tɛn sín fí e gbá Kpléxɔ ɖé ɖó wɛ è ɖè é yì fí ɖevo ɖò aklunɔzán gbla yɔywɛ ɖé lɛ gudo tɛgbɛ. Gbɛ̌ta xɔgbigbá tɔn e mɛ un ɖè é cí xwédo ɖé ɖɔhun. Mǐ nɔ nɔ kpɔ́, nɔ kplɔ́n Biblu ɖó kpɔ́, bo nɔ w’azɔ̌ ɖó kpɔ́. Un nɔ lɛ́ ɖu vivǐ wɛn jijla xá nɔví e ɖò ayǐ ɔ jí lɛ é tɔn ɖò aklunɔzán gbla ɖokpo ɖokpo mɛ. Tuto e un bló hwenu e un ɖò vǔ é zɔ́n bɔ un ɖó awǎjijɛ lee un ma tlɛ ɖó nukún tɔn gbɔn ǎ é.”
13. Nɛ̌ sinsɛnzɔ́ Betɛli tɔn ka nɔ zɔ́n bɔ mɛ winnyawinnya lɛ nɔ ɖó awǎjijɛ gbɔn?
13 Mɛ ɖěɖee wà nǔ sɔgbe kpo tuto e ye bló bo na sɛ̀n Jehovah hwebǐnu lɛ é kpo é ɖé lɛ ɖò Betɛli dìn. Sinsɛnzɔ́ Betɛli tɔn nyí gbɛzinzan awǎjijɛ tɔn ɖé, ɖó nǔ e è nɔ wà ɖò finɛ lɛ é bǐ ɔ, Jehovah wɛ è nɔ wà na. Xwédo Betɛli tɔn nɔ d’alɔ bɔ è nɔ sɔnǔ nú nùɖuɖu gbigbɔ tɔn lɛ. Azɔ̌watɔ́ Betɛli tɔn ɖé nɔ nyí Dustin, bo ɖɔ: “Hwenu e un ɖó xwè tɛnnɛ é wɛ un jɛ sinsɛnzɔ́ hwebǐnu tɔn gbé nya jí, bo bɛ́ gbexosin-alijitɔ́zɔ́ hwenu e un fó wemaxɔmɛ é. Xwè ɖokpo adaɖé gudo ɔ, è ylɔ mì dó Betɛli bɔ un kplɔ́n lee è nɔ zán wemazínmɔ lɛ gbɔn é, bɔ nukɔn mɛ ɔ, un kplɔ́n lee è nɔ bló tuto ɔdinatɛ́ɛ jí tɔn lɛ gbɔn é. Ðò Betɛli ɔ, un nɔ sè lee azɔ̌ nǔ kplɔnkplɔn mɛ lɛ, bonu ye na huzu ahwanvu tɔn ɔ ɖò nukɔn yì wɛ gbɔn gbɛ̀ ɔ bǐ mɛ gbɔn é tlɔlɔ, bɔ é nɔ víví nú mì. Un yí wǎn nú azɔ̌ wiwa ɖò fí ɖó nǔ e mǐ nɔ wà lɛ é nɔ d’alɔ mɛ lɛ bɔ ye nɔ sɛkpɔ Jehovah.”
TUTO TƐ LƐ A KA NA BLÓ DÓ SƆGUDO TOWE WU?
14. Nɛ̌ a ka sixu bló tuto bo na mɔ tɛn dó byɔ sinsɛnzɔ́ hwebǐnu tɔn ɔ mɛ gbɔn?
14 Nɛ̌ a ka sixu bló tuto bo na nyí Klisanwun sinsɛnzɔ́watɔ́ hwebǐnu tɔn gbɔn? Jijɔ Klisanwun tɔn lɛ wɛ na d’alɔ we hugǎn bɔ sinsɛnzɔ́ hwebǐnu tɔn wiwa nú Jehovah na yì ta. Enɛ wu ɔ, nɔ ɖókan dó Xó Mawu tɔn kpinkplɔn wu, nɔ lin tamɛ dó tinmɛ tɔn lɛ jí ganji, bo ba ali e nu a sixu ɖè nùɖiɖi towe xlɛ́ ɖò kplé Klisanwun tɔn lɛ jí ɖè é. Ðò wemaxɔmɛ yiyi towe hwenu ɔ, a sixu tɛ́n kpɔ́n bo ɖó nǔwukpikpé ɖé lɛ, bo lɛ́ nyí wɛnɖagbejlatɔ́ e azɔ̌ bí alɔ na é ɖé. Kplɔ́n bonu nǔ mɛ lɛ tɔn ni nɔ ɖu ayi mɛ nú we, gbɔn ayi hinhɛn dó kàn linlin yetɔn lɛ byɔ, kpo tó ɖiɖó ye kpo gblamɛ. Gɔ́ na ɔ, a sixu zé hwiɖée jó bá wà nùɖé lɛ ɖò agun ɔ mɛ, ɖi alɔɖiɖo ɖò mimɛ̌jininɔ Kpléxɔ Axɔsuɖuto ɔ tɔn tɔn kpo nukún kpíkpé d’ewu kpo mɛ. Xomɛ nɔ hun Jehovah b’ɛ nɔ zán mɛ ɖěɖee zé yeɖée hwe bo ɖó jijɔ mɛɖée zízé jó tɔn lɛ é. (Xà Ðɛhan 110:3, nwt; Mɛ. 6:1-3) Mɛsɛ́dó Pɔlu byɔ Timɔtée bɔ é bɛ́ mɛsɛ́dózɔ́ ɔ, ɖó nɔví lɛ “nɔ ɖekúnnu ɖagbe [n’i]” wutu.—Mɛ. 16:1-5.
15. Nɛ̌ a ka sixu sɔnǔ bo na kpé nukún dó hwiɖée wu gbɔn?
15 Gègě sinsɛnzɔ́watɔ́ hwebǐnu tɔn lɛ tɔn ɖó na wà nùɖé dó kpé nukún dó yeɖée wu. (Mɛ. 18:2, 3) Vlafo wemaxɔmɛ kpɛɖé yiyi na d’alɔ we bɔ a na kpé nǔ wu, bá mɔ azɔ̌ hwenu klewun tɔn ɖé. Hwenu e a na ɖò tuto bló wɛ é ɔ, ɖɔ xó xá nukúnkpénuwutɔ́ lɛdo tɔn towe kpo gbexosin-alijitɔ́ e ɖò lɛdo ɔ mɛ lɛ é kpo. Kàn azɔ̌ e na sɔgbe xá gbexosin-alijitɔ́ ɖé é byɔ ye. Bɔ lee Biblu ɖɔ gbɔn é ɔ, ‘sɔ́ azɔ̌ towe dó alɔ mɛ nú Jehovah, enɛ ɔ, nǔ e lin na wà wɛ a ɖè lɛ na jɛnu.’—Nùx. 16:3; 20:18.
16. Nɛ̌ Jehovah sinsɛn mlɛ́mlɛ́ ɖò winnyawinnya mɛ ka na sɔnǔ nú we nú azɔ̌ ɖevo lɛ ɖò sɔgudo gbɔn?
16 A sixu ɖeji ɖɔ Jehovah jló ɖɔ a ni zunfan sɔgudo awǎjijɛnɔ ɖé. (Xà 1 Timɔtée 6:18, 19.) Sinsɛnzɔ́ hwebǐnu tɔn na zɔ́n bɔ a na má dó sinsɛnzɔ́watɔ́ hwebǐnu tɔn hàtɔ́ lɛ, bɔ enɛ na d’alɔ bɔ a na nyí Klisanwun e zin é. Mɛ gègě lɛ́ mɔ ɖɔ Jehovah sinsɛn mlɛ́mlɛ́ ɖò winnyawinnya mɛ lɛ́ d’alɔ bɔ alɔwliwli yetɔn yì ta hugǎn. Hwɛhwɛ ɔ, mɛ ɖěɖee ko wà gbexosin-alijitɔ́zɔ́ cobo wá wlí alɔ lɛ é nɔ kpé nǔ wu, bo nɔ lɛ́ kpó ɖò sinsɛnzɔ́ enɛ wà ɖó kpɔ́ wɛ ɖi asú kpo asì kpo ɖé.—Hlɔ. 16:3, 4.
17, 18. Nɛ̌ tuto biblo ka lɛ́ byɔ ɖɔ a ni zán ayi towe gbɔn?
17 Tuto biblo nɔ lɛ́ byɔ ɖɔ a ni zán ayi towe. Ðɛhan 20:5 ɖɔ dó Jehovah wu ɖɔ: “É ni na nǔ e jló we lɛ we, bo bló bonu nǔ e a lin na wà lɛ bǐ ni nyí wiwa.” Enɛ wu ɔ, lin tamɛ dó nǔ e a jló na sɔ́ gbɛ̀ towe dó wà é wu. Ðǒ ayi nǔ e wà wɛ Jehovah ɖè dìn lɛ é, kpo lee a sixu ɖ’alɔ ɖò sinsɛnzɔ́ tɔn mɛ gbɔn é kpo wu. Bo blǒ tuto nǔ e a na wà bɔ é na víví n’i lɛ é tɔn.
18 Jehovah sinsɛn mlɛ́mlɛ́ na na we awǎjijɛ e è ma sixu jlɛ́ ǎ é, ɖó gbɛzinzan e nɔ kpa Mawu é wɛ. Ɛɛn, ‘sɔ́ Jehovah dó ɖó nǔ e víví nú we hú nǔ bǐ é; enɛ ɔ, é na na nǔ e ɖò hǔn mɛ nú we lɛ we.’—Ðɛh. 37:4.
^ akpá. 7 È ko ɖyɔ kpo Wemaxɔmɛ nú Wɛnɖagbejlatɔ́ Axɔsuɖuto ɔ Tɔn Lɛ kpo.