WEMATA 101
Nǔ Ðuɖu Ðò Sinmɔ́ɔ Xwé Ðò Betaníi
MATIE 26:6-13 MAKI 14:3-9 JAAN 11:55–12:11
JEZU LƐKƆ YÌ BETANÍI EE ÐÒ JELUZALƐMU KPÁ É
MALI KƆN CÉLU DÓ JEZU WU
Ee Jezu gosin Jeliko é ɔ, é ɖido Betaníi. Dɔ̌n yiyi byɔ ɖɔ è na fán kpó nú kilomɛtlu 20 mɔ̌ gbɔn fí e vɛwǔ lɛ é. Jeliko ɖò dò nú xù ɔ bo ɖó mɛtlu 250 mɔ̌ d’é, bɔ Betaníi ɖò aga na bo ɖó mɛtlu 610 mɔ̌ dó. Lazáa kpo nɔví tɔn nyɔnu wè lɛ kpo nɔ nɔ gletoxo kpɛví Betaníi tɔn mɛ. É ɖó kilomɛtlu atɔn mɔ̌ dó Jeluzalɛmu bo ɖò zǎnzǎnhweji Olivutínsó ɔ tɔn kpá.
Jwifu gègě ko wá Jeluzalɛmu nú Dindinwayixwe ɔ. Ye yawu wá bo na dó “slá wǔ” nú yeɖée, ɖó ye sixu ko ɖ’alɔ cyɔ ɖé wu alǒ wà nǔ e sixu hɛn mɛ blí é ɖé. (Jaan 11:55; Kɛ́nsísɔ́ 9:6-10) Mɛ e yawu wá é ɖé lɛ kplé ɖò tɛmpli ɔ mɛ. Ye ɖò kinkanbyɔ yeɖée wɛ ɖɔ Jezu ka na wá Dindinwayixwe ɔ tɛnmɛ à jí.—Jaan 11:56.
Ye ɖò nǔ dɔn wɛ tawun dó Jezu wu. Sinsɛngán ɖé lɛ jló na wlí i bo na hu. Enɛ wu ɔ, ye ɖegbe ɖɔ enyi mɛɖebǔ tuùn fí e Jezu ɖè é hǔn é ni wá ɖɔ nú ye ‘bonu ye na yì wlí i.’ (Jaan 11:57) Sinsɛngán enɛ lɛ ko tɛnkpɔn bo na hú Jezu hwenu e é fɔ́n Lazáa gudo é. (Jaan 11:49-53) É ɖò gaàn ɖɔ mɛɖé lɛ sixu ko xò nǔ kpɔ́n ɖɔ Jezu ka na wá mɛ mɛ à jí.
Jezu wá Betaníi ɖò Axɔsuzángbe hwenu e “Dindinwayixwe kpò azǎn ayizɛ́n” é. (Jaan 12:1) Azǎn e na bɔ d’ewu é ɔ, (Gbɔjɛzángbe wɛ, bo nyí azǎn 8gɔ́ ɔ Nisáan tɔn) é na bɛ́sín hwenu e hwe na yì xɔ é. Enɛ wu ɔ, é ko dó gǎn bo wá jɛ nukɔn nú Gbɔjɛzán ɔ. É sixu yì Jeliko Gbɔjɛzángbe ǎ, ɖó azǎn enɛ bɛ́sín Axɔsuzángbe hwenu e hwe yì xɔ é jɛ Síbígbe hwenu e hwe yì xɔ é. Jwifu lɛ sín sɛ́n ka gbɛ́ hwɛzizɛ ɖò azǎn enɛ jí. Vlafo Jezu yì Lazáa sín xwégbe lee é ko bló gbɔn ɖ’ayǐ é ɖɔhun.
Sinmɔ́ɔ lɔ nɔ nɔ Betaníi bo ylɔ Jezu kpo xɔ́ntɔn tɔn ɖé lɛ kpo, kaka jɛ Lazáa lɔ jí bonu ye na ɖu nùɖuɖu ɖé ɖò Síbígbe gbadanu. È nɔ ylɔ Sinmɔ́ɔ ɖɔ gudunɔ, vlafo, é wɛ nyí gudunɔ e Jezu gbɔ azɔn na hweɖenu wá yì é. Mata ko ɖó jijɔ bo nɔ wà azɔ̌ syɛnsyɛn, enɛ wu ɔ, é ko lɛ́ ɖò ká sɛ́n wɛ. Mali ka ɖò tó ɖó Jezu wɛ kpo ayi tɔn bǐ kpo, hwe enɛ nu wɛ tagba ɖé fɔ́n.
Mali hun alubatlu go e mɛ ‘célu e è sɔ́ nǎ akú dó bló na’ é ɖè é ɖé. (Jaan 12:3) Célu enɛ v’axi ɖesu, é yì (gankwɛ 300) kpakaxotɔ́ ɖé sín azɔ̌kwɛ xwè ɖokpo mɔ̌ tɔn. Mali kɔn célu ɔ dó ta kpo afɔ kpo nú Jezu bo zé ɖa tɔn lɛ dó súnsún na. Célu ɔ sín wǎn gbakpé.
Nǔ nɛ ɔ vɛ́ ahwanvu Jezu tɔn lɛ wu bɔ ye kanbyɔ ɖɔ: “Aniwu wɛ é ka ɖò célu ɔ hɛn gú wɛ mɔ̌?” (Maki 14:4) Judasi Isikaliɔti mɔ xó ɖɔ d’ewu bo ɖɔ: “Etɛwu è ma ka sixu sɔ́ célu enɛ e è na mɔ gankwɛ afɔɖé kanweko . . . cobo xɔ ɔ sɔ́ sà, bo má akwɛ tɔn nú wamamɔnɔ lɛ ǎ?” (Jaan 12:5) É nyí wamamɔnɔ lɛ sín kàn vɛ́ wɛ Judasi ɖè ǎ. É ko nɔ fin akwɛ ɖò akwɛgba e ahwanvu lɛ zɔ́n hinhɛn ɛ é mɛ.
Jezu jɛhun dó Mali jí bo ɖɔ: “Etɛ sín tagba dó nú nyɔnu elɔ wɛ mi ka ɖè? Nǔ ɖagbe wɛ é wà nú mì hǔn. Mi kpodo wamamɔnɔ lɛ kpo ɖò kpɔ́ tɛgbɛ, bɔ mi hɛn ɔ, mi na wà ɖagbe nú ye hweɖebǔnu. Loɔ, nyɛ ɖè xá mi tɛgbɛ ǎ. Célu enɛ e é kɔn dó wutu ce ɔ, agbaza ce blóɖó ɖó ayǐ wɛ é ɖè, nú gbè e gbè è na ɖi mì é. Ma ɖɔ nugbǒ nú mi: fí ɖebǔ e è na jla Wɛnɖagbe elɔ gbɔn ɖò gbɛ̀ ɔ bǐ mɛ ɔ, è na nɔ ɖɔ nǔ e nyɔnu elɔ wà dìn ɔ sín xó, bo na nɔ dó flín i na.”—Matie 26:10-13.
Jezu ɖò Betaníi dìn é ɔ, é ko hú azǎn ɖokpo, bɔ finɛ e é ɖè é gbakpé fí bǐ. Jwifu gègě nyì ahwan wá Sinmɔ́ɔ xwé, enyi Jezu kɛɖɛ gbé wɛ ye tɔ́n ǎ, ye lɛ́ jló na kpɔ́n Lazáa “e [Jezu] fɔ́n sín kú ɔ.” (Jaan 12:9) Vɔsanúxwlémawutɔ́gán lɛ bla sé bo na hu Jezu kpo Lazáa kpo. Sinsɛngán enɛ lɛ lin ɖɔ fɔ́n e Jezu fɔ́n Lazáa sín kú é wɛ zɔ́n bɔ mɛ gègě ɖò nǔ ɖi n’i wɛ. Ye ka nyla kún tawun mɛ!