Irakurri pasarte hau, eta erantzun ondoren galdera pasartearen hizkuntza berean:  Stanfordeko Unibertsitateko talde batek esperimentu bat egin zuen heriotza zigorraren alde zeuden partaideekin. Parte hartzaile bakoitzak bi ikerketaren deskribapenak irakurri zituen: heriotza zigorra duten eta ez duten AEBetako estatuen arteko konparazioa, eta heriotza zigorra ezarri aurretik eta ondoren estatu batean egindako hilketa tasen konparazioa. Azterketa bakoitzaren deskribapen azkarra irakurri ondoren, parte-hartzaileei beren iritziak aldatu dituzten galdetu zitzaien. Gero, ikerketa bakoitzaren prozedurari buruzko txosten zehatzagoa irakurri eta ikerketak ondo eginak eta sinesgarriak izan diren baloratu behar izan zuten. Egia esan, fikziozkoak ziren. Parte-hartzaileen erdiari esan zioten ikerketa mota batek eragozpenaren eragina babesten zuela eta besteak ahultzen zuela, beste parte-hartzaile batzuentzat ondorioak trukatu ziren bitartean. Parte-hartzaileek, bai aldekoek bai aurkakoek, euren jarrerak irakurritako lehen ikerketaren norabidean apur bat aldatzen zituztela jakinarazi zuten. Bi ikerketen deskribapen zehatzagoak irakurri ondoren, ia guztiak hasierako sinesmenera bueltatu ziren, eskainitako ebidentziak kontuan hartu gabe, beren ikuspegia babesten zuten xehetasunetan oinarrituz eta kontrako oro baztertuz. Parte-hartzaileek euren lehendik zeuden ikuspegia babesten zuten azterketak, aurkakoak baino hobeak zirela adierazi zuten, modu zehatz eta zehatzetan. Heriotza zigorraren aldekoek, ikerketa batek, dirudienez, eragozpenaren eragina ahultzen duela idatzi zuten: "Ikerketak ez zuen denbora-tarte nahikorik hartzen", eta aurkari batek, ikerketa berari buruz idatzi zuen: "Ikerketari aurka egoteko frogarik ez da aurkeztu". Emaitzek erakusten dute jendeak ebidentzia-maila altuagoak ezartzen dituela egungo itxaropenekin bat ez datozen hipotesietarako. Eragin hori, "deskonfirmazioaren aurreiritzia" izenez ezagutzen dena, beste esperimentu batzuek babestu dute. 2004ko AEBetako hauteskunde presidentzialetan aurreiritziaren interpretazioari buruzko beste ikerketa bat egin zen eta bertan parte hartzaileek hautagaiekiko sentimendu sendoak zituztela salatu zuten. Haiek ziren...  Nork ikertu du heriotza-zigorra?
Stanfordeko Unibertsitatea