Irakurri pasarte hau, eta erantzun ondoren galdera pasartearen hizkuntza berean:  Pasabidea: 1610ean, Galileo Galileik Jupiterren lau ilargi handienak (gaur egun Galileoren ilargiak bezala ezagutzen direnak) teleskopio baten bidez aurkitu zituen; Lurrekoa ez den beste ilargien lehen behaketa teleskopikoa izan zela uste da. Galileotik egun bat geroago, Simon Mariusek Jupiterren inguruko ilargiak aurkitu zituen, nahiz eta 1614ra arte ez zuen bere aurkikuntza liburu batean argitaratu. Mariusek lau ilargi nagusi izendatu zituen: Io, Europa, Ganymede eta Kallisto. Aurkikuntza horiek, gainera, antza denez, Lurrean zentratuta ez dagoen zeru mugimenduaren lehen aurkikuntza izan ziren. Aurkikuntza hau Kopernikoren planeten mugimenduen teoria heliozentrikoaren aldeko puntu garrantzitsu bat izan zen; Galileok Kopernikoren teoriaren aldeko babesa argi eta garbi izateak Inkisizioaren mehatxupean jarri zuen. 1660ko hamarkadan, Giovanni Cassini-k teleskopio berri bat erabili zuen Jupiterren orbanak eta banda koloretsuak aurkitzeko eta planetak oblato itxura zuela ikusi zuen; hau da, poloetan laua. Planetaren errotazio-periodoa ere kalkulatzen jakin zuen. 1690ean Cassini-k atmosferak errotazio diferentziala jasaten zuela ohartu zen. Puntu Gorri Handia, Jupiterren hegoaldeko hemisferioan obala moduko ezaugarri nabarmena, agian 1664an Robert Hooke-k eta 1665ean Cassini-k behatu zuten, nahiz eta hori eztabaidatu. Heinrich Schwabe farmazialariak marrazki ezagunenetako lehenengoa egin zuen 1831an, Puntu Gorri Handiaren xehetasunak erakusten zituena. Puntu Gorria hainbatetan galdu zela esan zen 1665 eta 1708 bitartean, 1878an nahiko nabarmena bihurtu aurretik. 1883an eta XX. mendearen hasieran berriro ere itzali zela erregistratu zen. Giovanni Borelli eta Cassini-k Jupiterren ilargien mugimenduen taula zorrotzak egin zituzten, ilargiak planetaren aurretik edo atzean noiz pasatuko ziren aurreikusten ahalbidetuz. 1670ko hamarkadan, Jupiter Eguzkiaren beste aldean zegoenean, gertaera horiek espero baino 17 minutu beranduago gerta zitekeela ikusi zen. Ole Rømerrek ondorioztatu zuen argiak ez duela berehala bidaiatzen (Cassini-k ere ondorio hori atera zuen...  Cassini zeinek desegin zuen hipotesi hori?
-Ole Rømer. -Ez da egia.