Laburbildu artikulua.  Herman Melvillek Moby Dick eleberria idatzi zuenetik duela 150 urte baino gehiago, zientzialariak liluratuta egon dira balea txiki eta nanoen berezko izaerarekin, hain zuzen ere. Orain dela zazpi milioi urte desagertu zen balea baten fosila aurkitu da. Argi gehiago ematea da balea modernoen eboluzioari buruz. Panama hegoaldean aurkitu diren arrastoek erakusten dute, korapilo hauetako bat, oihartzuna eta soinuen sorrera nahasten dituena, eboluzio osoan zehar txikitu egin dela. Duela 7 milioi urte desagertutako krustazeo baten fosilak ikuspegi berria eskaini digu egungo balea baten bilakaerari buruz irudi honek Nanokogia isthmiaren kaskezurraren ikuspegi orokorra erakusten du. Hala ere, zergatik gertatzen den hori ez dakigu. Balea, izurde eta marmotaren fosilak historia luzea du, zientzialariek beren eboluzioa ulertzeko balio izan dezaten. Halere, badira ebidentzia murriztuak balea parrandak eta balea pigmeo eta nano txikiagoak, ozeanoaren sakonean ur azpian nabigatzeko gai direnak. Nazioarteko zientzialari talde batek, Los Angeleseko Historia Naturaleko Museoak zuzentzen duen taldeak... baleen espezie desagertua aurkitu du. Nanokogia isthmia deritzon espeziea. Bi pertsonen kaskezur ongi kontserbatuak aurkitu ziren itsas-urruti batean, Panamako Karibeko kostaldean. Etorkizunari buruzko informazioa jasotzen ari gara oraindik. Hauek erakusten dute beraien garapen ebolutiboan zehar oskola gero eta txikiagoa zela. Aldiz, gaur egungo baleen espeziea (argazkian ageri dena) haien ahaide desagertuak baino askoz handiagoa da. Balea-txakurra da, balea-txakur handiena eta handiena. Kasu honetan, balea-familia honetako hiru espezietan dago. Hutsaren hurrengoa zena ere.
Zientzialari talde batek beste espezie bat aurkitu du: Balea zuria. Duela 7 milioi urte Panaman aurkitu zituzten nanoteknologia-hezurrak. Beraien garapenaren zati garrantzitsuena haien zelula organikoak dira. Gaur egungo balea handiek ur azpian ibiltzen ikasten dute.