Itzulpen deskriptiboaren azterketak diziplina deskriptibo enpiriko bat eraikitzea du helburu, Holmes-en mapa zati bat betetzeko. Metodologia zientifikoa kultura produktuetan aplikatu ahal izateko ideia errusiar formalistek garatu zuten XX. mendearen hasierako urteetan, eta hainbat ikertzailek berreskuratu zuten Literatura Konparatiboan. Gaur egun, itzulpen literarioan aplikatzen da. Aplikazio honen zati bat polisystemen teoria zen (Even-Zohar 1990), non itzultutako literatura helburuaren edo sistema literarioaren azpisistematzat hartzen den. Gideon Toury-k bere teoria oinarritzen du itzulpenak "helburuaren kulturaren egitateak" ikertzeko beharrean. "Manipulazio" eta "babesle" kontzeptuak ere itzulpen literarioetan garatu dira.
poli-sistemen teoria