Cuir an abairt seo a leanas i gcrích: I Ionia (chostas na Tuirce Aegean nua-aimseartha) ní raibh na cathracha Gréagacha, lena n-áirítear ionaid mhóra mar Miletus agus Halicarnassus, in ann a neamhspleáchas a choinneáil agus tháinig siad faoi riail Impireacht na Peirsí i lár an 6ú haois RC. Sa bhliain 499 RC d'ardaigh na Gréagaigh sa Réabhlóid Iónach, agus chuaigh Aithin agus roinnt cathracha Gréagacha eile chun cabhrú leo. I 490 RC, chuir an Rí Mór Peirsis, Darius I, tar éis dó na cathracha Ioniacha a chur faoi chois, cabhlach chun na Gréagaigh a phionósú. Thit na Peirsis i Attica, ach bhí defeated ag an
Cath Marathon ag arm Gréagach faoi cheannas an ghinearálach Athenian Miltiades. Is féidir tuama na mairbh Aitínise a fheiceáil fós ag Marathon. Deich mbliana ina dhiaidh sin, chuir Xerxes I, a tháinig i gcomharbacht ar Dharius, fórsa i bhfad níos cumhachtaí ar talamh. Tar éis don Rí Spartan Leonidas I moill a chur air ag Thermopylae, chuaigh Xerxes ar aghaidh go dtí Attica, áit a ghlac sé agus a dó Aithin. Ach d'fhág na hAithneacha an chathair ar muir, agus faoi Themistokles bhuail siad an cabhlach Peirsis i gCath Salamis. Bliain ina dhiaidh sin, bhuail na Gréagaigh, faoi cheannas an Spartan Pausanias, arm na Peirse ag Plataea. D'athraigh cabhlach na hAithne ansin chun na Peirsithe a chasadh amach as an Mhuir Aegean, agus i 478 RC ghlac siad Byzantium. Agus é sin á dhéanamh aige, chuir Aithin na stáit oileáin go léir agus roinnt comhghuaillithe mórthír isteach i gcomhghuaillíocht, ar a dtugtar an Delian League toisc go raibh a chisteoir á coinneáil ar oileán naofa Delos. Cé gur ghlac na Spartans páirt sa chogadh, tharraing siad siar ina n-aonar ina dhiaidh sin, rud a thug deis do Aithin cumhacht cabhlaigh agus tráchtála gan dúshlán a bhunú.