Cuir an abairt seo a leanas i gcrích: D'aontaigh Charlemagne, ag féachaint ar dheis, le hiompar agus thrasnaigh sé na Piiréinigh i 778. Faoin gcathair Zaragoza, fuair Sulayman al-Arabi ómós ó Charlemagne. Mar sin féin dún an chathair, faoi cheannaireacht Husayn, a geataí agus dhiúltaigh sí a chur faoi. Gan a bheith in ann an chathair a shárú de réir fórsa, shocraigh Charlemagne imeacht ar ais. Ar an mbealach abhaile, chuir fórsaí na Bascaigh léim ar chúlchiste an arm agus scrios siad iad i gCath Roncevaux Pass. "An t-amhrán Roland", cuntas an-rómánsúil den chath seo, a bheadh ina cheann de na cinn is cáiliúla sa Mheán-Aois ina dhiaidh sin. Timpeall 788 d'éag Abd ar-Rahman I agus tháinig Hisham I ina dhiaidh. I 792 d'fhógair Hisham jihad, ag dul chun cinn i 793 i gcoinne Ríocht Asturias agus Septimania Carolingian (Gothia). Bhuail siad le William de Gellone, Conta de Toulouse, i gcath, ach d'fhógair William turas an bhliain dar gcionn ar fud na Pyrenees thoir. Tháinig Barcelona, cathair mhór, ina sprioc féideartha do na Francaigh i 797, mar gur éirigh a rialtóir Zeid i gcoinne emir Umayyad Córdoba. D'éirigh le hearmáid an emír é a athghabháil i 799, ach thrasnaigh Louis, ag ceann arm, na Piréin agus
chuir sé an chathair faoi léigear ar feadh seacht mí go dtí go ndearna sé capitulated sa 801.