Kolonialdi garaitik hasita eta Hego Amerikako estatuek independentzia lortu ondoren areagotuz, lur-jabe handiek lur guztiak edo gehienak bere egin zituzten eta biztanleria natiboa esklabo bihurtu zuten (Ekuadorren "Huasipungo" bezala ezagutzen dena, Kichwa "wasipunku", "aurreko atea") Esplorazioaren baldintza latzek nekazari indigenen matxinadak eragin zituzten behin eta berriz, eta indarrez zapaldu zituzten. Matxinada horien artean handiena
1780an eta 1781an gertatu zen, José Gabriel Kunturkankiren agintepean.