– ang mga lalaki) ng mgá, n'ung mgá (niyong mgá) – nin yay + first letter of plural word + aw (e.g. nin bawbabayi – ng mga babae, nin lawlalaki – ng mga lalaki) sa mgá – ha first letter of plural word + aw (e.g. habawbabayi – sa mga babae, halawlalaki – sa mga ki) Nasa mga – Iti, ison, itaw + pronoun Personal singular pronouns Si – hi Ni – Ni Kay – Kun ni Na kay – hikun Personal plural Sina – Hila Nina – ni Kina – Kun li Nakina – Hikunla Note: In a general conversation, hi is usually omitted or contracted from the pronoun: e.g. Hikunla tana hiya rin (sa kanila na lang iyan) is simply ‘kunla tana ‘ya-rin or even shorter, as ‘kunlay na rin. Example: 'The man arrived.' Dumating ang lalaki: Nakalato hiyay lalaki or nakalato ‘yay lalaki or ‘yay tawo. Linu-mato hiyay lalaki; or Lin’mato ‘yay lalaki or ‘yay tawo. Yay (referring to object) Hiyay (singular person) Hikamon (plural second person) Hilay (plural third person) Nakita ni Juan si Maria – Na-kit ni Juan hi Maria. 'John saw Mary.' Note that in Philippine languages, even the names of people require an article. Plural nominal article 'Helen and Robert will go to Miguel's house.' Pupunta sina Elena at Roberto sa bahay ni Miguel. Maku hila Elena tan Roberto ha bali ni Miguel. Pupunta ako – maku-ko Papunta – ma-mako Punta – mako Pumupunta – ampako Pupuntahan – ampaku-tawan\makuku-son 'Father has the keys.' Nasaan ang mga aklat? Ayti yay lawlibro? Na kay Tatay ang mga susi. Hikun niTatay yay sawsusi or ‘Kunni Tatay yay sawsusi 'That baby is healthy.' Malusog ang sanggol. Maganda yay lalaman nya-nin makating/makalog. Pronouns Personal pronouns are categorized by case. The indirect forms also function as the genitive. Examples: 'I wrote.' Sulat is hulat (Masinloc) or sulat (Sta. Cruz) Sumulat ako. Humulat ko or Sumulat ko. Sinulatan ako ng liham. Hinulatan nya hiko or hinulatan nya’ ko. 'He/She wrote me a letter.' Hinomulat ya ‘kunko, nanulat ya kunko, or hinulatan mya ko. Ibibigay ko sa kaniyá. Ebi ko ‘kunna (hikuna). 'I will give it to him/her.' Genitive pronouns follow the word they modify. Oblique pronouns can take the place of the genitive pronoun but they precede the word they modify. Ang bahay ko. Yay bali ko. Ang aking bahay. Yay ‘kunkon bali. 'My house.' Interrogative words Sample texts Philippine