Het arrest Berkholz is een uitspraak van het Europees Hof van Justitie van 4 juli 1985 (zaak 168/84), inzake
speelautomaten aan boord van zeeschepen, dat wil zeggen twee veerboten tussen Duitsland en Denemarken,
het begrip „vaste inrichting" in artikel 9 van de Zesde btw-richtlijn,
de btw-vrijstelling van artikel 15, sub 8, gerelateerd aan het begrip "rechtstreekse behoeften van zeeschepen en hun lading".

Zesde btw-richtlijn

Casus en procesverloop 
De onderneming abe-Werbung Alfred Berkholz te Hamburg (hierna: verzoekster), eigendom van Günter Berkholz, is een advertentiebureau, maar houdt zich ook bezig met de installatie en exploitatie van speelautomaten.

Het Finanzgericht heeft het Hof van Justitie verzocht om een prejudiciële beslissing.

Rechtsvragen 
Het gaat om uitlegging van de Zesde btw-richtlijn.
De eerste vraag betreft het begrip "vaste inrichting" in de definitie van de plaats van een dienst (artikel 9, lid 1). Heeft verzoekster een „vaste inrichting" aan boord van de twee veerboten? (Neen.)
De tweede vraag betreft diensten welke worden verricht voor „de rechtstreekse behoeften van (zee)schepen en hun lading". Is de btw-vrijstelling van artikel 15, sub 8, van toepassing? (Neen.)

Uitspraak Hof 
Verzoekster heeft geen "vaste inrichting" aan boord van de twee veerboten.
De bedoelde btw-vrijstelling is niet van toepassing.

het begrip "vaste inrichting"

de btw-vrijstelling van artikel 15, sub 8

Conclusie 
Dit is het eerste arrest waarin het Hof zich heeft uitgelaten over het begrip "vaste inrichting".
Wat betreft de exploitatie van speelautomaten heeft verzoekster geen "vaste inrichting" aan boord van de twee veerboten. De omzet moet geheel worden toegerekend aan de vestigingsplaats Hamburg. Dus verzoekster is btw-plichtig in Duitsland.
De bedoelde btw-vrijstelling – diensten verleend aan zeeschepen en hun lading – is niet van toepassing.

Tot besluit 
De advocaat-generaal had een andere opinie:

De advocaat-generaal heeft nog opgemerkt dat passagiers niet tot de lading van een schip behoren.

Berkholz
Belastingrecht (Europese Unie)