Een venstersysteem of windowsysteem is een onderdeel van een grafische gebruikersomgeving (GUI) en meer specifiek van een desktopomgeving, die de uitvoering van windowmanagers ondersteunt en basisondersteuning biedt voor grafische hardware, aanwijsapparaten zoals muizen en toetsenborden. De muiscursor wordt in het algemeen ook getekend door het venstersysteem.

De term venstersysteem wordt soms gebruikt om te verwijzen naar andere elementen van een grafische interface zoals die behoren tot windowmanagers of zelfs applicaties. Terwijl op sommige besturingssystemen het onderscheid tussen applicaties, windowmanagers en hun ondersteunende technologieën wazig is, heeft een venstersysteem strikt genomen zelf geen vensters.

Vanuit het oogpunt van een programmeur implementeert een venstersysteem grafische primitieven, zoals de rendering van lettertypen of het trekken van een lijn op het scherm, die daadwerkelijk een abstractie verzorgen van de grafische hardware van een hoger niveau van de grafische interface zoals windowmanagers.

Een venstersysteem kan de computergebruiker te werken met meerdere programma's op hetzelfde moment. Elk programma wordt uitgevoerd in een eigen venster, dat over het algemeen een rechthoekig gebied van het scherm is. De meeste venstersystemen hebben elementaire ondersteuning van re-ouderschap, die het in staat stelt dat vensters elkaar overlappen, maar de manieren waarop vensters interacteren wordt meestal beheerd door de windowmanager.

Sommige venstersystemen, zoals het X Window-systeem, hebben geavanceerde mogelijkheden, zoals de netwerktransparantie, die het de gebruiker toestaat grafische toepassingen te laten draaien op een remote machine. Het X Window-systeem heeft een strikt gelaagde aanpak en implementeert niet een specifiek beleid ten aanzien van de look en feel (uiterlijk) van de grafische gebruikersomgevingen en hun gedrag, maar laat dat over aan windowmanagers, widget-toolkits en desktopomgevingen.

Lijst van venstersystemen

Voor Unix-achtige besturingssystemen
 8½ en rio voor Plan 9
 Fresco/Berlin
 FramebufferUI (fbui) in-kernel windowing system
 HP Windows
 ManaGeR (MGR)
 Metisse
 MicroXwin
 NeWS / OpenWindows
 NeXT DPS
 Qt Extended
 Quartz Compositor (Mac OS X)
 SunView
 Twin (Text WINdows)
 W Window System
 Wayland
 X Window System
 Xynth
 XFast
 Y Window System

Webvenstersystemen
 Dojo
 ExtJS
 TIBCO General Interface
 Web Window Manager

Andere
 DM 
 GEM
 OPIE
 Intuition
 Microwindows
 MiniGUI
 OOHG

Besturingssystemen zoals Microsoft Windows, Mac OS (versie 9 en eerder) en het Palm OS bevatten een venstersysteem dat is geïntegreerd met het besturingssysteem.

Zie ook
 Geschiedenis van de grafische gebruikersinterface
 Widget-toolkit
 Desktopomgeving

Grafische gebruikersomgeving
Systeemsoftware