Het seizoen 1959/60 was het vierde seizoen in het bestaan van de Nederlandse Tweede divisie. De voetbalcompetitie, georganiseerd door de Koninklijke Nederlandse Voetbalbond (KNVB), was het derde en laagste niveau binnen het Nederlandse betaald voetbal.

Opzet
De Tweede divisie was net als in het voorgaande seizoen geografisch opgedeeld in twee afdelingen; de Tweede divisie A die voornamelijk ploegen uit het westen en zuiden van Nederland bevatte en de Tweede divisie B waarin ploegen uit het noorden en oosten speelden. In vergelijking met het voorgaande seizoen waren DOSKO uit Bergen op Zoom en Oosterparkers uit Groningen op eigen initiatief teruggezet naar het amateurvoetbal. Door een versterkte promotieregeling waren vier ploegen naar de Eerste divisie overgegaan, terwijl er twee waren gedegradeerd. In totaal speelden er 25 ploegen in de Tweede divisie, vier minder dan in seizoen 1958/59. Degradant Roda Sport was de eerste Limburgse ploeg die uitkwam in de Tweede divisie. De andere degradant was Haarlem.

De 25 ploegen moesten na afloop van dit seizoen verder worden ingekrompen tot 18, waarmee met ingang van seizoen 1960/61 één afdeling zou worden gevormd. Vijf ploegen mochten na afloop van dit seizoen promoveren: behalve de beide kampioenen ook de nummers 2 en de beste nummer 3. De laatste drie ploegen in beide rangschikkingen moesten met Velocitas en ONA, die in seizoen 1958/59 als voorlaatst waren geëindigd, in een beslissingscompetitie uitmaken welke vier ploegen zouden degraderen naar de amateurs.

Tweede divisie A

Deelnemende teams
In de Tweede divisie A speelden ploegen uit ruwweg het westen en zuiden van Nederland. SV Zeist en Velox uit de provincie Utrecht en FC Hilversum uit het Gooi waren overgeplaatst naar de Tweede divisie B. N.E.C. uit Nijmegen, vorig seizoen nog in B, kwam daarentegen dit jaar uit in A.

Het Haarlemse EDO werd op de voorlaatste dag kampioen en promoveerde. EBOH en Roda Sport eindigden beide op 28 punten. De beslissingswedstrijd om promotie werd met 2-1 gewonnen door EBOH. Roda Sport moest met de nummer 3 uit de Tweede divisie B twee wedstrijden spelen om promotie. De onderste drie ploegen in de eindrangschikking; UVS, Baronie en Xerxes, dienden in een beslissingscompetitie lijfsbehoud in het betaald voetbal af te dwingen.

UVS had twee punten in mindering gekregen wegens een gestaakte wedstrijd tegen Xerxes.

Eindstand 

UVS twee punten in mindering als straf voor het staken van UVS-Xerxes.
Omdat alleen de punten van belang waren, eindigden EBOH en Roda Sport op de gedeelde tweede plaats. Die plaats gaf recht op promotie naar de Eerste divisie, dus speelden zij een beslissingswedstrijd.

Beslissingswedstrijd
¹ Om rechtstreekse promotie naar de Eerste divisie speelden EBOH en Roda Sport (beide 28 punten behaald) een play-off wedstrijd. De wedstrijd die gespeeld werd in het De Vliert eindigde in 2–1 in het voordeel van de Dordtenaren.

Legenda

Uitslagen 

 UVS-Xerxes 8 minuten voor tijd gestaakt op 11 oktober 1959. Restant uitgespeeld te Rotterdam op 17 maart 1960.

Topscorers

Tweede divisie B

Deelnemende teams
Be Quick werd dit jaar kampioen in de Tweede divisie B, waarmee het tevens promotie wist af te dwingen. Om de tweede plaats, die ook recht gaf op promotie, moest een beslissingswedstrijd tussen Enschedese Boys en sc Heerenveen uitsluitsel brengen. De Enschedeërs wonnen deze strijd met 2-0. Heerenveen moest het daardoor in promotiewedstrijden opnemen tegen de nummer drie van de Tweede divisie A.

Op de onderste drie plaatsen eindigden Rheden, Zwolsche Boys en Zwartemeer. Zij dienden daarom in een beslissingscompetitie uit te maken welke ploegen een gedwongen terugkeer naar de amateurs moesten maken. Velocitas diende te promoveren om de plaatsing voor de beslissingscompetitie op basis van het resultaat in het voorgaande seizoen ongedaan te maken, maar slaagde daar met een vijfde plaats niet in.

Eindstand 

Omdat alleen de punten van belang waren, eindigden Enschedese Boys en Heerenveen op de gedeelde tweede plaats. Die plaats gaf recht op promotie naar de Eerste divisie, dus speelden zij een beslissingswedstrijd.

Beslissingswedstrijd
¹ Om rechtstreekse promotie naar de Eerste divisie speelden Enschedese Boys en Heerenveen (beide 28 punten behaald) een play-off wedstrijd. De wedstrijd die gespeeld werd in het Go Ahead-terrein aan de Vetkampstraat eindigde in 2-0 in het voordeel van de Tukkers.

Legenda

Uitslagen

Topscorers

Promotiewedstrijd (nummers drie)
De beide nummers drie uit de competities; Roda Sport en Heerenveen, moesten in een dubbele ontmoeting uitmaken wie de vijfde en laatste promovendus zou worden. Heerenveen won de eerste wedstrijd met 4–0. De tweede wedstrijd eindigde ondanks een enorm veldoverwicht van Roda in 0–0, waarmee promotie voor Heerenveen een feit was.

Degradatiecompetitie
In een beslissingscompetitie werd uitgemaakt welke vier ploegen werden teruggezet naar het amateurvoetbal. Velocitas en ONA waren door de resultaten in seizoen 1958/59 veroordeeld tot deze competitie. UVS, Baronie, Xerxes, Rheden, Zwolsche Boys en Zwartemeer konden door de resultaten in dit seizoen de beslissingscompetitie niet ontlopen.

Zwartemeer uit het Drentse Klazienaveen, UVS uit Leiden en de Zwolsche Boys wisten zich uiteindelijk met redelijk gemak te handhaven. ONA uit Gouda en Rheden kwamen daarentegen tekort en konden zich gaan voorbereiden op terugzetting naar de amateurs. Drie ploegen eindigden op dertien punten, waarna in een halve competitie de beslissing moest vallen welke twee ploegen met ONA en Rheden zouden degraderen. Velocitas uit Groningen verloor beide wedstrijden en eindigde als laatste. In de laatste wedstrijd versloeg Baronie uit Breda Xerxes uit Rotterdam, waarmee de laatste beslissing was gevallen.

Eindstand

Legenda

Uitslagen

Play-offs om plaats 4
Na acht wedstrijden eindigden drie teams op de gedeelde vierde plaats. Om te bepalen welke twee teams moesten degraderen werd een mini-competitie gespeeld tussen de drie teams. Na de eerste twee rondes was duidelijk dat Velocitas zich volgend jaar bij de amateurs moest melden. In de laatste wedstrijd won Baronie met 1–0 van Xerxes. Dit betekende dat ook het Rotterdamse Xerxes zich bij de amateurs moest voegen.

Eindstand

Voetnoten

1959/60
Competitievoetbal 1959/60