Leeslog: april 2009
Onbetwist meesterschap
Ik ben al redelijk ver gevorderd in een nieuw deel Tsjechov-verhalen, maar het genieten daarvan onderbrak ik met groot genoegen voor het achtste deel uit de reeks Feuilletons van Jeroen Brouwers: Sisyphus' bakens, dat de uitnodigende ondertitel vloekschrift meekreeg. In dit geniaal geschreven boek legt Brouwers uit waarom hij twee jaar geleden uiteindelijk de Prijs der Nederlandse Letteren weigerde. Brouwers had alle reden om zijn weigering fijntjes uit te leggen, want de indruk die bij velen leefde dat hij dat louter deed vanwege het schamele geldbedrag dat aan de prijs verbonden was, moest flink genuanceerd worden. En dat doet Brouwers op onnavolgbare wijze, in een ruim 150 pagina's tellende opeenvolging van briljante zinnen. Centraal staat het optreden van minister Plasterk, waarvoor je je plaatsvervangend schaamt. Maar ook het koningshuis en de taalunie moeten het flink ontgelden. Brouwers is verongelijkt, beledigd en gekrenkt en laat dat zowat in iedere zin uit de woorden spatten. Brouwers heeft recht op veel geld. Bij de regeringen, het hof en de taalunie werd dat niet begrepen. Maar goed, dat leverde wel een verrukkelijk boekje op. Al op de eerste bladzijde is het raak, onder de titel 'de sof van Het Hof'; als voorproefje voor wat de lezer hierna nog 150 bladzijden aan groots taalgebruik te wachten staat:
De prijs wordt uitgevaardigd door de twee aan elkaar grenzende landen waar Nederlandse literatuur wordt geschreven en eenmaal per drie jaar uitgereikt ter bekroning van het oeuvre van een Nederlandse of Vlaamse schrijfatleet. Een 'fin-de-carrière-prijs', bestemd dus voor een kunstenaar in de letteren die al tot zijn onderlip in het graf staat. Dat uitreiken geschiedt beurtelings door het Nederlandse en het Belgische staatshoofd, heden allebei eveneens ouden van dagen en nog overeind gehouden dankzij mechanische hartkleppen, kunstheupen, kniegewichtsprothesen en andere voorzieningen van monumentenzorg.
Een geriatrische aangelegenheid, die Prijs der Nederlandse Letteren.
Ik ga het boek binnenkort en daarna periodiek herlezen, het is te goed om na één keer lezen in de kast weg te zetten!