Hellmut Haase-Altendorf (Chemnitz-Altendorf, Saksen, 17 december 1912 – Burladingen, Baden-Württemberg, 14 januari 1990) was een Duits componist, muziekpedagoog, dirigent, violist en pianist.

Levensloop 
De vader van Hellmut Haase-Altendorf was kousjesfabrikant en had een fabriek in het Erzgebirge een streek in het zuiden van de deelstaat Saksen. De vader had zijn zoon het liefst in zijn voetstappen zien treden als fabrikant, maar het pakte anders uit. Toen hij nog naar het Realgymnasium ging, kreeg hij al pianolessen van de concertpianist Weißflog. Zijn oom, de kapelmeester Egekraut in Chemnitz wekte zijn interesse voor het theater. Al in zijn dagboek had hij als jongeling geschreven Ich werde Musiker - sonst nichts! (Ik word muzikant - anders niks!). 

De jonge muzikant maakte gebruik van zijn pianiste vakbekwaamheid en kreeg daardoor genoeg financiële middelen - van zijn vader kreeg hij niets - om te gaan studeren. Zijn studies begon hij in München aan de Hochschule für Musik und Theater, waar hij compositie bij Roderich von Mojsisovics, orkestdirectie bij Theodor Huber-Andernach en Siegmund von Hausegger en piano bij Josef Pembaur jr. studeerde. In 1938 studeerde hij als kapelmeester af. 

Zijn eerste aanstelling kreeg hij te Ingolstadt. Al spoedig kon hij zich van 2e kapelmeester tot dirigent opwerken. Als dirigent kreeg hij de noodzakelijke routine en ervaring en als componist van theatermuziek oogstte hij succes. Maar door de uitbraak van de Tweede oorlog werd zijn carrière voorlopig onderbroken. Hij werd opgeroepen voor de militaire dienst, maakte het front in Rusland mee en wisselde als regimentsmuzikant meerdere malen van standplaats, tot hij in Italië krijgsgevangen werd. Zoals voor vele van zijn tijdgenoten betekende de cesuur na 1945 een nieuw begin. 

Als dirigent en artistieke leider van een reisopera trok hij door heel Duitsland. In 1946 kwam hij als kapelmeester en repetitor aan het Staatstheater in Stuttgart. Daar speelde hij onder leiding van onder andere Ferdinand Leitner werken van de nieuwe meesters, die voor de oorlog in Duitsland verboden waren. Hij studeerde werken in van Paul Hindemith, Igor Stravinsky, Anton Webern, Werner Egk, Karl Amadeus Hartmann, Carl Orff, Hans Werner Henze en Rolf Liebermann, die naast de werken van de oude meesters op het programma stonden. Haase-Altendorf begon ook weer zelf te componeren. 

De opkomende blaasmuziek, die na de Tweede Wereldoorlog ook in Duitsland helemaal gereorganiseerd werd, was voor hem een belangrijk veld. Hij was dirigent vanaf 1951 bij de Musikverein Stadtorchester Feuerbach 1899 e.V. in Stuttgart-Feuerbach en van 1957 tot 1961 van de Musikverein Stadtkapelle Weil der Stadt e.V.. Beide harmonieorkesten spelden in de hoogste afdeling. In 1961 werd hij als opvolger van Hans Felix Husadel stedelijke muziekdirecteur in Ravensburg. Vanzelfsprekend werd hij dirigent van het harmonieorkest Orchestergesellschaft Ravensburg, eveneens dirigent van het kamerorkest, de blazerskamermuziekvereniging en leider van de blazersschool. Hij voerde succesrijke concerten en serenades met het harmonieorkest uit. Op reizen van dit orkest in het binnen- en buitenland kwamen natuurlijk ook eigen werken op het programma. Bij de Deutscher Volksmusikerbund (DVB), een landelijke federatie voor harmonieorkesten en tamboerkorpsen, was hij intussen tot Landes- en Bundesmusikdirektor bevorderd. Samen met Gustav Lotterer voerde hij cursussen voor dirigenten uit, die ook door andere federaties in de Bondsrepubliek Duitsland overgenomen werden. 

Haase-Altendorf was een veelgevraagd jurylid bij wedstrijden in Duitsland en in het buitenland. 

Hij was Landesmusikdirektor van de Blasmusikverband Baden-Württemberg in de DVB en eveneens Bundesmusikdirektor van de Bund Deutscher Blas- und Volksmusikverbände (BDBV), de koepelorganisatie van de landelijke federaties. Verder was hij dirigent van het Landesblasorchester Baden-Württemberg en vertegenwoordiger van de BDBV bij de CISM. 

Zijn composities kenmerken zich door fantasierijke intuïtie en artistieke inspiratie. Hij ontleent de titels van zijn composities soms aan de literatuur en gestalten uit de wereld van de sagen, die dan ook de programmatische basis voor zijn werken levereen. Daaraan is te zien, dat zijn werken thematisch in de humanistische geest wortelen en ook in de (in de positieve betekenis van het woord) traditie-verbonden geesteshouding van de componist. 

Met de Dramatische Legende, die gebaseerd is op het dramatische gedicht «Harras» van Theodor Körner, en met zijn suite Florian Geyer heeft de componist symfonische blaasmuziek geschreven, die zoals Tirol 1809 van Sepp Tanzer, de bakermat en volks-verbondenheid van Haase-Altendorf documenteren. Naast historiserende onderwerpen, zoals bijvoorbeeld Rattenfänger von Hameln, schept hij met titel zoals Klingende Modenschau, Texas-Story, Camping-Suite ook compositorische suggesties uit de werkelijkheid van nu.

Composities

Cantates 
 Cantate (naar woorden van Hermann Hesse)

Werken voor harmonieorkest

Symfonische werken 
 Die Mosel, symfonisch gedicht
 Dramatische Legende, symfonisch gedicht naar het gedicht «Harras» van Theodor Körner
 Euro Concerto
 Geteiltes Land, symfonie
 Triptychon - Präludium, Fuge, Rondo mit Metamorphosen

Concerten voor instrumenten en harmonieorkest 
 1981 Concert, voor tenorhoorn (bariton) en harmonieorkest
 Allegro moderato
 Andante cantabile
 Rondo finale
 Capriccio, voor klarinet en harmonieorkest

Ouvertures 
 1964 Auf Schusters Rappen
 1964 Fahrendes Volk
 1965 Kleine Konzertouverture
 1970 Bon Voyage
 1970-1971 Rotensia
 1974 Eisrevue
 1975 Der Rattenfänger von Hameln
 Bordfest
 Burleske - eine musikalische Posse in spanischer Manier (1e prijs bij het Festival voor jeugd-harmonieorkesten 1979 in Wenen)
 Eskapaden
 Lebensfreude
 Little Tramp
 Schloßplatz-Geschichten - Vorspiel zu einem Musical
 Varieté-Zauber - Musik zu einer Show

Feestmuziek 
 1963 Aufschwung Prélude
 1964 Festlicher Tag
 1964 Impromptu
 Ballada eroica
 Bekenntnis und Huldigung
 Canzone
 Chorischer Bläsersatz
 Concordia, voor gemengd koor en harmonieorkest
 Epilog
 Festakt
 Festfanfare
 Festruf
 Für Frieden in Freiheit
 Gelöbnis, hymne voor gemengd koor en harmonieorkest
 Impression
 In memoriam (Prelude)
 Intermezzo festivo, voor gemengd koor en harmonieorkest
 Intrade
 Introitus
 Kleine Eröffnungsmusik
 La vita pro musica, voor gemengd koor en harmonieorkest
 Lob und Preis der Musik, voor gemengd koor en harmonieorkest
 Madrigal
 Musik, du bist die höchste Labe, voor gemengd koor en harmonieorkest
 Pro Unitate
 Prolog

Suites 
 1963 Texas-Story
 1965 Suite für Bläser "Inzigkofen"
 Ankunft der Lehrgangsteilnehmer
 Weckruf und Choral
 Blick ins Donautal
 Im Hörsaal
 In geselliger Runde
 1970 Camping Suite
 Frohe Fahrt
 Am See
 Siesta
 Federball
 1976 Partita brevis
 Air (Aria)
 Gavotte
 Chaconne
 1980 Kleine Serenade
 1988 Triade
 Besuch im Zoo, suite
 Concert, voor harmonieorkest
 Allegro maestoso
 Moderato e cantabile
 Allegro scherzando
 Cubana, dansen suite
 Tango
 Bolero
 Spanischer Walzer
 Finale
 Florian Geyer - Szenen aus dem Schwäbischen Bauernkrieg um 1525
 Fron und Leibeigenschaft der Bauern
 Fest auf Burg Weibertreu, Überfall und Vernichtung
 Siegestaumel und Untergang der Bauern auf dem "grasigen Haag"
 Trilogie über Visionen von Hieronymus Bosch
 Prelude
 Berceuse
 Fughetta
 Twee lyrische stukken
 Morgenspaziergang
 Kahnfahrt

Intermezzi en concertstukken 
 1965 Tarantella Toskana
 1965 Variationen über ein Volkslied ("An der Saale...")
 Thema: "An der Saale hellem Strande".
 Maestoso
 Scherzando
 Tarantelle
 Andante Cantabile
 Gavotte
 Walzer (Parodie)
 Tempo di Marcia
 1967 Klingende Modenschau, modern intermezzo
 1972 Valse Caprice
 1974 Trift - Musikalische Schilderung der Holzflößerei im Gebirge
 1988 Paraphrase über eine Volksweise (Hohenzollernlied)
 Cordoba - Spanisches Zwischenspiel
 Improvisationen über ein ungarisch-slowakisches Volkslied
 Register-Polka
 Reverence classique (Menuett)
 Serenade pathétique
 Tänzerische Spielmusik

Marsen 
 Hallo Bässe!, concertmars
 Rutenfestmarsch
 Präsidenten-Marsch

Walsen 
 Erinnerungen an Oberschwaben
 Concertwals "Die Optimisten", voor gemengd koor en orkest

Kamermuziek 
 Salut d'Honneur, voor 3 trompetten, 3 trombones en pauken

Bibliografie 
 Wolfgang Suppan, Armin Suppan: Das Neue Lexikon des Blasmusikwesens, 4. Auflage, Freiburg-Tiengen, Blasmusikverlag Schulz GmbH, 1994, ISBN 3-923058-07-1
 Wolfgang Suppan: Das neue Lexikon des Blasmusikwesens, 3. Auflage, Freiburg-Tiengen, Blasmusikverlag Schulz GmbH, 1988, ISBN 3-923058-04-7
 Wolfgang Suppan: Lexikon des Blasmusikwesens, 2. ergänzte und erweiterte Auflage, Freiburg-Tiengen, Blasmusikverlag Fritz Schulz, 1976
 Eugen Brixel: Laudatio auf Hellmut Haase-Altendorf, Musikverlag Helbling, Innsbruck, z.J., (Internationale Gesellschaft zur Erforschung und Förderung der Blasmusik)
 Friedel Moritz: Hellmut Haase-Altendorf - Mit ihm endet ein Kapitel der Nachkriegs-Blasmusikgeschichte, in: Die Blasmusik, Offizielles Organ des Bundes Deutscher Blasmusikverbände e.V., Freiburg im Breisgau, Vol. 2, Februar 1990, pp. 46-47
 Wilfried Wolfgang Bruchhäuser: Komponisten der Gegenwart im Deutschen Komponisten-Interessenverband: ein Handbuch, Berlin: Deutscher Komponisten-Interessenverband, 1995. 1510 p., ISBN 3-55561-410-X

20e-eeuws componist
Duits componist
Duits dirigent
Duits muziekpedagoog
Duits pianist
Duits violist