Mahabalipuram (naar de demonenkoning Mahabali) of Mamallapuram (naar de Pallava-koning Mamalla) is een 7e-eeuwse havenstad in India ongeveer 60 kilometer ten zuiden van Chennai in Tamil Nadu. In Mahabalipuram staan verschillende historische monumenten gebouwd tussen de 7e en 9e eeuw. Deze staan op de Werelderfgoedlijst.

Demografie 
Volgens de Indiase volkstelling van 2001 wonen er 12.049 mensen in Mamallapuram, waarvan 52% mannelijk en 48% vrouwelijk is. De plaats heeft een alfabetiseringsgraad van 74%.

Werelderfgoed 
Vrijwel ieder monument is uit een stuk steen gehouwen. De monumenten zijn uit een vroeg stadium van Dravidiaanse architectuur waarin Hindoeïstische ontwerpelementen duidelijk zichtbaar zijn. De monumenten omvatten (grot)tempels, monolithische rathas (wagens) en gebeeldhouwde reliëfs.

Enkele belangrijke monumenten zijn:
 De geboorte van de Ganges / Arjuna's penance (De boetedoening van Arjuna) - reliëf-beeldhouwwerk.
 De Shore Temple (strandtempel, 8e eeuw, gebouwd door Narasimhavarman II) - een tempel aan de kust van de Golf van Bengalen, een van de 'Zeven Pagoda's'. De andere zes zouden in zee zijn verdwenen.
 Pancha Rathas (Vijf wagens) - vijf monolithische bouwwerken vernoemd naar de vijf Pandava's.
 Krishna's Butter Ball, een monoliet. Krishna zou volgens de mythe als kind liefhebber van boter (ghee) zijn geweest, vandaar zijn koosnaam Makhan Chor (boterdief).

Ruïnes onderwater 
Er bestaat in het gebied een oude traditie over een onder water verdwenen stad
Nabij de Shore Temple is een grote groep onderwaterruïnes ontdekt. Van deze ruïnes denkt men dat ze van voor 6000 v.Chr. zijn. Het gebied waar de structuren zijn gevonden zou, volgens geoloog en 'zeespiegelstijging expert' dr. Glen Milne, rond die tijd (plus of minus 1000 jaar) zijn overspoeld door het smelten van de Laat-Pleistocene ijskappen. 

De mythe werd  in 1798 beschreven door de Britse reiziger J. Goldingham en voor het eerst door William Chambers in 1784. Chambers was er in 1772 en 1776. Volgens de traditie zette Vishnoe Prahlada op de troon in plaats van een slechte raja en Prahlada's kleinzoon was Bali. Bali zou de stichter zijn geweest van Mahabalipuram (stad van de grote Bali of reus Bali). De reus Banasura was de zoon van Bali. Aniruddha, de kleinzoon van Krishna verleidde de dochter van Banasura. Er volgde een oorlog en Aniruddha werd als gevangene naar Mahabalipuram gebracht. Krishna belegerde daarop de stad. Shiva vocht aan de kant van Banasura, maar Krishna overwon en Banasura werd zijn vazal. Later kwam raja Malecheren op de troon van Mahabalipuram. Een hemelse vriend nam hem mee naar het hof van de goddelijke Indra en teruggekomen op aarde maakte Malecheren de stad zo prachtig, dat de goden (deva's) in de hemel jaloers werden. Ze gaven de god van de zee opdracht de stad te overspoelen.

Graham Hancock deed er in maart 2000 onderzoek voor zijn boek Underworld (2002) en werd in de lente van 2001 benaderd door kolonel John Blashford-Snell van de Scientific Exploration Society (SES) voor een duik-expeditie in het gebied. Vissers hadden zelfs verteld van structuren tot op een diepte van 100 feet (33 meter) en meer dan 5 kilometer uit de kust. Hancock bracht de SES in contact met het NIO (India's National Institute of Oceanography). Monty Halls leidde de expeditie. Er werd onder meer een gebogen muur van meer dan 16 meter gevonden en op "location 4" een granieten beeldhouwwerk, mogelijk van een leeuwenkop. De vondsten op een diepte van 5-7 meter werden na thuiskomst in het Verenigd Koninkrijk op 8 april 2002 door de SES aan de media bekendgemaakt. Een dag later kwam de NOI met een eigen persverklaring en gaf een mogelijke datering op van 1500-1200 BP (Before Present), Pallava dynastie.

De tsunami van 2004 heeft mogelijk delen van een tempel uit de 7e eeuw blootgelegd. Bij het terugtrekken van het water kwamen verschillende beelden van dieren boven water. De beelden en de tempel maken mogelijkerwijs deel uit van de mythische 'Zeven Pagodas' van Mahabalipuram.

Meer dan tien jaar later vonden duikers de funderingen van een oude haven of een van de zes kust tempels, die volgens de legende onder water verdwenen. De Times of India publiceerde er over (19 maart 2016). Er werd 800 meter van de kustlijn op een diepte van bijna 9 meter, een 10 meter lange muur ontdekt met een korte trap en uitgehakte steenblokken verspreid over de zeebodem. Rajiv Nigam leidde dit onderzoek van 10 tot 18 maart. De structuren zouden 1100 tot 1500 jaar oud zijn. 

Dergelijke onderwaterstructuren werden ook gevonden bij de kuststad Poompuhar, ten zuiden van Mahabalipuram. In 1991 vond de NOI op 5 kilometer afstand van de kust op een diepte van 23 meter drie structuren. De middelste bleek op 23 maart 1991 U-vormig, 85 meter lang en 1-2 meter hoog met in het midden rijen masonry.

Externe link 
 Submerged Temples of Mahabalipuram:  

Stad in India
Geografie van Tamil Nadu
Werelderfgoed in India
Archeologische plaats in India