Joden uit Bergen-Belsen komen aan in Palestina | www.niod.nl
Na jaren van onderdrukking en vele ontberingen kwamen op 10 juli 1944 222 Joden uit concentratiekamp Bergen-Belsen aan in de stad Haifa in het Brits-mandaatgebied Palestina. De groep mocht elf dagen daarvoor het kamp per trein verlaten en was uitgewisseld voor Duitsers die in Palestina verbleven.
Twee Joodse Nederlanders in Westerbork. De vrouw en de baby zijn via Bergen-Belsen in Palestina terechtgekomen.
Het idee voor een uitwisseling kwam van de Duitsers. Zij wilden graag zogenoemde Rijksduitsers in vijandelijk gebied terughalen naar Duitsland, waaronder een groep die in Palestina verbleef.
Voor en tijdens de oorlog wilden veel Joden heel graag naar Palestina verhuizen. Alleen kwam je Palestina niet zomaar binnen. Zo moest je een immigratie-certificaat hebben en Palestijns staatsburger of naaste familie daarvan (vrouw en kinderen) zijn. De personen die aan deze voorwaarden voldeden stonden op de zogenoemde Istanbullijst.
De Britten wilden bij eventuele uitwisseling dat alleen de personen op de Istanbullijst in aanmerking zouden komen voor een uitruil met Rijksduitsers. Echter bleek tijdens de onderhandelingen dat deze personen waren vermist of overleden. De Duitsers stelden daarom voor om gevangenen uit Bergen-Belsen uit te wisselen.
Officieel zijn de Britten hiermee nooit akkoord gegaan en verplichtten ze de Duitsers om de vermiste personen op te sporen. De 222 Joden uit Bergen-Belsen kregen dus eigenlijk slechts tijdelijk toegang tot Palestina.
http://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd%3A010434472%3Ampeg21%3Aa0006
Ons Ochtendblad
Dit verzetsblad uit Den Haag en omstreken schrijft in een kort bericht dat er een uitwisseling heeft plaatsgevonden en dat veel Joden ook in Westerbork hebben gezeten.
http://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd%3A010432612%3Ampeg21%3Aa0006
De Nieuwsbode: orgaan van de vrije pers
Ook dit verzetsblad maakt melding van de uitwisseling en schrijft dat 180 Joden uit Westerbork komen.
http://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd%3A010446949%3Ampeg21%3Aa0009
Vrij Nederland reageert verheugd op de vrijlating van deze groep Joden. Maar het blad waarschuwt de lezers ook: ,, Dit neemt niet weg dat het mogelijk is, dat deze gelegenheid misbruikt zal worden om nog niet gedeporteerde Joden ertoe te brengen zich vrijwillig bij de Gestapo te melden, zoogenaamd voor uitwisseling maar in werkelijkheid voor deportatie."