Wat is het doel van het onderwijs? | tsjiess
← Groene wissel nr. 3 te Breukelen (14 km)
Een Overijsselse sinterklaas →
Ik heb net een deel van mijn zaterdagavond gebruikt om te kijken naar de film met dezelfde titel als dit stukje op mijn weblog: "Wat is het doel van het onderwijs?" Het is de Onderwijsfilm van het Jaar 2015.
Ik ben ook een boek aan het lezen over dat onderwerp: …en denken! (bildung voor leraren) onder redactie van Gerard van Stralen & (wijlen) René Gude.
De film gaat vooral over het systeem 'onderwijs'. Hoe is het onderwijs nú georganiseerd, wat zijn daar de belemmeringen van, hoe zou het anders kunnen en hoe kunnen we het systeem zo maken dat het kinderen voorbereidt op een tijdsgewricht waarin – naar verwachting – de veranderingen zo snel gaan en ingrijpend zijn als nooit eerder vertoond. Van een hark-model naar een ecosysteem, van een topdown organisatie naar een netwerkstructuur, van hiërarchie naar gelijkwaardigheid. Er wordt natuurlijk ook wat gezegd over wat het onderwijs zou moeten inhouden.
Het boek gaat over 'de leraar' en houdt een vurig pleidooi voor de leraar die meer is dan een techneut die weet hoe hij een klas rustig aan het werk houdt, zijn instructie op orde heeft en er af en toe een coöperatieve werkvorm ingooit om het leuk te houden.
"Een goede school leidt op voor een samenleving die er nog niet is. De sfeer op school moet bepalend zijn voor de sfeer in de samenleving – en niet andersom.' Peter Sloterdijk in dit boek. Leraren moeten beter geschoold worden in taal en rekenen. Goed, maar onze complexe samenleving stelt een grotere uitdaging aan de leraar. Ouders vragen meer en meer erudiete leraren die creatief op de onderwijsbehoeften van de leerlingen kunnen aansluiten en hun rol van overdrager van cultuur serieus nemen. Het vereist van leraren dat zij kunnen reflecteren op hun werk, maatschappelijk betrokken zijn, culturele diepgang hebben en een actieve intellectuele houding bezitten. Door leerlingen zo meer culturele bagage mee te geven, worden zij beter voorbereid op onze toekomstige kennissamenleving."
In dat laatste geloof ik heilig. Daar draait het de komende jaren m.i. om. Sterker, daar heeft het in het onderwijs altijd om gedraaid, maar dat zijn we de afgelopen jaren door de heerschappij van het Cito-denken (deels) uit het oog verloren…
En het systeem? Dat mag zeker mee veranderen. Een goed systeem is een systeem dat dienend is, wat ik nu ervaar is toch vooral een systeem dat leidend is.
Ik kan eenieder die zich bij het onderwijs betrokken voelt (en wie voelt dat niet – we hebben er toch allemaal een mening over!?) dit boek van harte aanraden. Het boek is momenteel uitverkocht en alleen (schrikbarend duur) tweedehands te verkrijgen of via de – onvolprezen – openbare bibliotheek, maar half april verschijnt een paperback editie à 17,50 € en dan heeft niemand nog een excuus om het niet te lezen. Mijn bibliotheek-exemplaar lever ik over drie weken in zodat het voor iemand anders beschikbaar komt, mijn eigen exemplaar heb ik vandaag al besteld bij de (echte) boekhandel. Ik kan niet wachten tot het april is (en dan liggen ook deze donkere winterdagen achter ons).