Profeten en doemdenkers hebben altijd wel een ‘beetje’ gelijk, maar hun échte gelijk ligt vaak ver in de toekomst. Doemdenken is eenvoudig: je bereidt je voor op het ergste en achteraf kun je blij zijn dat het allemaal niet zo erg is geweest. En als het ergste tóch uitkomt, kun je zeggen: “Ik had het toch voorspeld?”
Doemdenken wordt uitgelegd als denken dat de maatschappij, de mensheid, de aarde gedoemd is en dat er niets meer te redden valt. Er wordt een sombere toekomstverwachting mee aangeduid.