Kniptorren (Elateridae) zijn een familie van kevers.

Kenmerken
Er zijn meerdere geslachten en soorten, die uiteenlopende afmetingen en kleuren hebben. Het lichaam is vaak langwerpig tot ovaal en versmalt geleidelijk achterwaarts. De lichaamslengte varieert van 0,2 tot 7 cm. In Nederland ligt de lengte om en nabij de centimeter. De antennes zijn vaak ongeveer de helft van de lichaamslengte en kunnen net zoals de pootjes in een groef op de buik worden teruggetrokken bij gevaar. Kniptorren kunnen ook vliegen, maar niet vanuit stand. Ze klimmen eerst op een tak of halm voordat de vleugels uitgevouwen worden.

De larve van de kniptor heet ritnaald en kan grote schade aan gewassen toebrengen.

Leefwijze 
De kever eet wortels en knollen van planten, maar ook bloemen, nectar en bladeren. Het volwassen insect is echter niet zo vraatzuchtig als zijn beruchte larve.

Verdediging
De naam dankt deze kever aan het vermogen om liggend op de rug omhoog te springen met een knapje of tikje. Bij het neerkomen zal hij soms op de buik landen. Het is ook een techniek die gebruikt wordt als de kever wordt beet gepakt, zodat de aanvaller schrikt en het dier zal laten vallen. 

Bij het springen maakt de kever gebruik van de randen tussen borststuk en achterlijf. Deze randen bestaan uit vele kleine tandjes en karteltjes die niet met het blote oog te zien zijn. Het mesosternum heeft een uitsparing aan de buikzijde en vanaf het prosternum ontspruit een uitstekende pin die hierin past. (Zie de grote versie van de detailfoto van de muisgrijze kniptor, hieronder.) De kever buigt prosternum en kop naar beneden om de pin in de uitsparing te steken. Daarna trekt die zo hard aan de pin totdat deze losschiet en de kop hard tegen de grond slaat en de hele kever omhoog geworpen wordt. Dit wordt net zo lang herhaald tot de kever op de buik landt, en gaat gepaard met een 'klik'-geluid, vergelijkbaar met twee knippende vingers.

Verspreiding en leefgebied
Deze familie komt wereldwijd voor op en om planten, rottend hout en in de grond.

Taxonomie 
De volgende taxa zijn bij de familie ingedeeld:
  Geslacht Adocetus Scudder, 1900
  Geslacht Artinama Lin, 1986
  Geslacht Bilineariselater Chang & Ren, 2008
  Geslacht Cretoelaterium Alekseev, 2008
  Geslacht Cryptocoelus Dolin & Nel, 2002
  Geslacht Curtelater Chang & Ren, 2008
  Geslacht Elateridium Tillyard, 1918
  Geslacht Elaterites Heer, 1847
  Geslacht Elaterium Westwood, 1854
  Geslacht Gripecolous Lin, 1986
  Geslacht Ludiophanes Wickham, 1916
  Geslacht Mercata Lin, 1986
  Geslacht Ovivagina Zhang, 1997
  Geslacht Protocardiophorus Dolin, 1976
  Geslacht Pseudocardiophorites Dolin, 1976
  Geslacht Silicernius Heyden, 1859
  Geslacht Sinoelaterium Ping, 1928
  Geslacht Tetraraphes Iablokoff-Khnzorian, 1961
  Geslacht Turonelater Alekseev, 2011
 Onderfamilie Agrypninae
 Geslachtengroep Agrypnini
  Geslacht Ageratus Dolin, 1980
  Geslacht Compsoderus Dolin, 1980
  Geslacht Litholacon Dolin, 1980
  Geslacht Macropunctum Tröster, 1991
  Geslacht Plagioraphes Iablokoff-Khnzorian, 1961
 Geslachtengroep Anaissini
 Geslachtengroep Cleidecostini
 Geslachtengroep Cryptocardiini
  Geslacht Cryptocardius Dolin, 1980
 Geslachtengroep Drilini Geslacht Drilorhinus Kovalev, Kirejtshuk & Shapovalov, 2019
 Geslacht Drilus Drilus A. G. Olivier, 1790
 Geslacht Malacogaster Geslacht Paradrilus Geslacht Selasia Geslachtengroep Hemirhipini
 Geslachtengroep Oophorini
 Geslachtengroep Platycrepidiini
 Geslachtengroep Pseudomelanactini
 Geslachtengroep Pyrophorini
  Geslacht Eopyrophorus Haupt, 1950
 Geslachtengroep Tetralobini
 Onderfamilie Campyloxeninae
 Onderfamilie Cardiophorinae
  Geslacht Mionelater Becker, 1963
 Onderfamilie Cebrioninae
 Onderfamilie Dendrometrinae
 Geslachtengroep Dendrometrini
  Geslacht Athousiomorphus Iablokoff-Khnzorian, 1961
  Geslacht Paralimonius Iablokoff-Khnzorian, 1961
 Geslachtengroep Dimini
  Geslacht Alaodima Dolin, 1980
 Geslachtengroep Hypnoidini
  Geslacht Cryptagriotes' Wickham, 1916
 Onderfamilie Elaterinae
  Geslacht Crioraphes Iablokoff-Khnzorian, 1961
 Geslachtengroep Ampedini
  Geslacht Octamenogonoides Iablokoff-Khnzorian, 1961
 Geslachtengroep Elaterini
  Geslacht Diaraphes Iablokoff-Khnzorian, 1961
  Geslacht Elatron Iablokoff-Khnzorian, 1961
  Geslacht Holopleurus Iablokoff-Khnzorian, 1961
  Geslacht Orthoraphes Iablokoff-Khnzorian, 1961
 Onderfamilie Eudicronychinae
 Onderfamilie Hemiopinae
 Onderfamilie Lissominae
 Onderfamilie Morostomatinae
 Onderfamilie Negastriinae
  Geslacht Ganestrius Dolin, 1976
  Geslacht Protoquasimus Dolin, 1976
 Onderfamilie Omalisinae
  Geslacht Jantarokrama Kirejtshuk & Kovalev, 2015
 Onderfamilie Oxynopterinae
 Onderfamilie Physodactylinae
 Onderfamilie Pityobiinae
  Geslacht Cretopityobius Otto, 2019
  Onderfamilie Protagrypninae
  Geslacht Paralithomerus Chang, Zhang & Ren, 2008
 Geslachtengroep Desmatini
  Geslacht Anoixis Chang, Kirejtshuk & Ren, 2010
  Geslacht Apoclion Chang, Kirejtshuk & Ren, 2010 
  Geslacht Desmatinus Chang, Kirejtshuk & Ren, 2010
  Geslacht Desmatus Dolin, 1975
  Geslacht Paradesmatus Chang, Kirejtshuk & Ren in Chang et al., 2009
  Geslacht Plesiorhaphes Dolin, 1980
 Geslachtengroep Hypnomorphini
  Geslacht Abrotus Dolin, 1980
  Geslacht Adiagnostus Dolin, 1980
  Geslacht Codemus Dolin, 1980
  Geslacht Elaterophanes Handlirsch, 1906
  Geslacht Graciolacon Dolin, 1980
  Geslacht Hypnomorphoides Dolin, 1980
  Geslacht Hypnomorphus Dolin, 1975
  Geslacht Dolinelater Huber, Marggi & Menkveld-Gfeller, 2017
  Geslacht Lapidiconides Dolin, 1980
  Geslacht Lapidostenus Dolin, 1980
  Geslacht Lithoptychus Dolin, 1980
  Geslacht Lithosomus Dolin, 1980
 Geslachtengroep Hypnomorphini
  Geslacht Necrocoelus Dolin, 1980
  Geslacht Negastrioides Dolin, 1980
  Geslacht Parahypnomorphus Dolin, 1980
  Geslacht Platyelater Dolin, 1980
 Geslachtengroep Pollostelaterini
  Geslacht Pollostelater Alekseev, 2011
 Geslachtengroep Protagrypnini
  Geslacht Acheonus Dolin, 1980
  Geslacht Archaeolus Lin, 1986
  Geslacht Clavelater Dong & Huang, 2011
  Geslacht Koreagrypnus Sohn & Nam in Sohn et al., 2019
  Geslacht Lithocoelus Dolin, 1975
  Geslacht Lithomerus Dolin, 1980
  Geslacht Megalithomerus Sohn & Nam in Sohn et al., 2019
  Geslacht Micragrypnites Dolin, 1973
  Geslacht Paragrypnites Dolin, 1980
  Geslacht Paraprotagrypnus Chang, Zhao & Ren, 2009
  Geslacht Protagrypnus Dolin, 1973
  Geslacht Sinolithomerus Dong & Huang, 2009
 Onderfamilie Semiotinae Golbach, 1970 
 Geslachtengroep Semiotini
 Geslacht Semiotus Eschscholtz, 1829
 Onderfamilie Sinopyrophorinae
 Onderfamilie Subprotelaterinae
 Onderfamilie Tetralobinae
 Onderfamilie Thylacosterninae

Geslachten 
 Aeolus
 Agriotes
 Alaus
 Anchastus
  Artinama Lin, 1986
 Brachylacon
 Cardiophorus
 Chalcolepidus
 Conoderus
 Ctenicera
 Dacnitus
 Drasterius
 Eopenthes
 Horistonotus
 Hypolithus
 Itodacne
 Lacon
 Limonius
 Melanotus
 Melanoxanthus
 Prodrasterius
 Pyrophorus
 Simodactylus

Soorten 

Er zijn kleinere en grotere soorten, de meeste zijn bruin tot grijs, maar ook rode kniptorren komen voor. De bekendste soorten zijn:
Muisgrijze kniptor (Agrypnus murinus)Zwart met vele kleine grijze en witte vlekjes en een lichte beharing. Algemeen in bosranden en heidevelden. Deze soort wordt ongeveer 13 mm.
Bloedrode kniptor (Ampedus sanguineus)Bloedrood schild, zwarte kop, ongeveer 11 mm lang. De larven en kevers leven in dennenhout.
CorymbitesBruin, iets geveerde antennes, donkerbruine kop en donkerbruin tot zwart achterlijf. Deze soort leeft meer in graslanden.
CteniceraVan dit geslacht komen in Nederland in grasland de volgende twee soorten voor:
 Ctenicera cuprea en Ctenicera pectinicornis

Galerij

Zie ook 
 Lijst van kniptorren in Nederland