Johanna Philippina Christina (Annie) Tollenaar-Ermeling (Gresik, Java, Indonesië, 7 januari 1865 – Den Haag 9 augustus 1932) was een Nederlandse beeldhouwer, tekenaar, lithograaf en boekbandontwerper.

Leven en werk 

Tollenaar volgde een opleiding aan de Rijksakademie van beeldende kunsten in Amsterdam van 1881 tot 1903. Zij was ook op de Dagteekenschool voor Meisjes in Amsterdam van 1905 tot 1907. Ze werkte vervolgens in Ubbergen, Parijs en Brussel. Zij was getrouwd met D. Tollenaar.

Zij verkreeg op de Parijse salon in 1904 een medaille 3e klasse en in 1910 op de Algemene en Internationale Tentoonstelling te Brussel een zilveren medaille. Tollenaar was de eerste vrouw die de Prix de Paris won. Ze was lid van Arti et Amicitiae in Amsterdam.

Literatuur
A.J. Derkinderen, De Rijks-Academie van Beeldende Kunsten te Amsterdam : Stads Teeken-Academie tot 1817, Koninklijke Academie 1817-1870, Rijks-Academie 1870 - heden, Haarlem 1908, Bijlage F. Naamlijst der leerlingen.
Marjan Groot, Vrouwen in toegepaste kunst en industriële vormgeving in Nederland 1880-1940 – Uitgeverij 010 – Rotterdam 2007. 

Nederlands beeldhouwer
Nederlands tekenaar
Nederlands boekbandontwerper