Weg is weg, ook digitaal: hoe TMG de historie van dichtbij.nl bij het grof vuil zet - De Nieuwe Reporter
Weg is weg, ook digitaal: hoe TMG de historie van dichtbij.nl bij het grof vuil zet
Dichtbij.nl is ter ziele. De eigenaar, uitgever TMG, is voornemens het hele archief weg te gooien. Bedenker en grondlegger van dichtbij.nl, Bart Brouwers, zag het met lede ogen aan en besloot actie te ondernemen om dit stuk geschiedenis van de Nederlandse internetjournalistiek veilig te stellen.
Misschien heb ik niet goed genoeg gekeken, maar ik kon in lokale en regionale media niet meer dan één berichtje vinden over de poging die momenteel gedaan wordt om het archief van dichtbij.nl te redden. Het nieuws stond op de site van de Limburgse omroep L1 en het geeft keurig aan waar het om gaat: uitgever TMG heeft aangekondigd de volledige archieven van dichtbij.nl – dat op zijn hoogtepunt verspreid over Nederland 45 lokale nieuwssites onderhield – te laten verdwijnen. Een groep oud-medewerkers van het inmiddels niet meer actieve platform wil dat voorkomen.
Brief aan TMG
Vooropgesteld: als direct betrokkene snap ik dat dit mij meer aan het hart gaat dan pakweg een redacteur van BN/De Stem of RTV Noord. Niemand ziet graag iets waaraan jaren met liefde en overtuiging is gewerkt, in rook opgaan. Maar ik kan eerlijk zeggen dat dat zeker niet de belangrijkste reden is geweest voor het opstellen van de brief aan TMG met daarin het verzoek het besluit te heroverwegen.
Dat ligt veel meer in een oprechte en opperste verbazing over het gemak waarmee een streep gezet kan worden door een stuk moderne geschiedenis, een belangrijk voorbeeld van Nederlandse media-ontwikkeling en een eeuwige bron voor journalistiek, sociaal, economisch (en veel meer) onderzoek.
Inderdaad, niet alle dichtbij-artikelen zullen vanuit het perspectief van de geschiedenis even waardevol zijn of blijven, maar elk van de vele tienduizenden stukken vertelt een deel van het lokale verhaal. Dat belang is bijvoorbeeld zichtbaar in de hyperlinks naar dichtbij-artikelen op andere platforms – zowel media-sites als onderzoeksplekken. Het belang is echter ook groot vanuit wetenschappelijk perspectief. Journalistiek, sociaal, economisch, maatschappelijk en divers ander wetenschappelijk onderzoek kan alleen functioneren op basis van bronnen zoals dichtbij.nl. Dichtbij.nl is niet alleen vanwege de inhoud relevant, maar ook als experimenteel, vernieuwend platform. Onderzoek dat zich richt op de ontwikkeling van media-innovatie heeft dichtbij.nl hard nodig voor een goed beeld van de daarbinnen zichtbare trends. Het is, simpel gezegd, alsof je als eigenaar van een unieke boekencollectie moedwillig je complete bibliotheek in brand steekt.
Inmiddels (zaterdag 7 oktober, twee dagen na het opstellen ervan) hebben 36 mensen de brief mede-ondertekend. Vooral oud-dichtbij-redacteuren, maar ook opvallend veel 'meeschrijvers' en andere betrokkenen. Bijvoorbeeld een medewerker van het Amsterdams stadsarchief, die zijn wekelijkse rubriek over de geschiedenis van Amsterdam-Noord in rook op ziet gaan. Ook redacteuren die inmiddels bij andere media onderdak vonden en maar wat graag gebruik willen blijven maken van (en verwijzen naar) de oude dichtbij-content. En media-onderzoekers, om voor de hand liggende redenen.
Mediageschiedenis als oud vuil
Het is niet de eerste keer dat een belangrijk stuk mediageschiedenis bij het grof vuil wordt gezet. Piet Bakker maakte er deze week maar eens een mooi overzichtje van. Nujij, Nufoto, VKblog, web-log.nl, de Daily Planet, allemaal verdwenen. Bakker:
"Als het complete papieren archief van een willekeurige krant in vlammen op zou gaan, zou dat tot ophef leiden. Het digitale gummen is kennelijk geen issue. En het is dus niet verbrand, het is moedwillig en bewust gewist."
Bakker heeft gelijk. Ophef mag dan inmiddels een modern en overdreven dagelijks ritueel op social media zijn, de vrijwel volstrekte afwezigheid van enige zorg over het "digitale gummen" is wel het andere uiterste. De mede-ondertekenaars van de brief, de attente nieuwsredactie van L1 (eerlijk gezegd was Maastricht.dichtbij ook wel een van de best geslaagde uitvoeringen van het hele initiatief), wetenschapper en lokaal journalist Piet Bakker en vakblad Villamedia zijn de uitzonderingen (waarvoor grote dank), maar eerlijk gezegd had ik wel wat meer gedoe verwacht om het verloren gaan van dit digitale erfgoed. Als dat zo blijft zal dat TMG – volkomen begrijpelijk – niet al te veel reden geven om het vernietigingsbesluit te heroverwegen. En weg is weg, óók in een digitale wereld.
De brief mede-ondertekenen? Dat kan hier.
Deze blogpost verscheen eerder op het weblog DodeBomen.nl.
Op DNR schreef Alexander Pleijter in 2011 over het verdwijnen van het online archief van Vkblog:
In een vloek en een zucht verdwijnt weer een klein stukje internetgeschiedenis naar de eeuwige jachtvelden. En dat is in het verleden al veel te vaak gebeurd. Want we zijn al een groot deel van de geschiedenis van de internetjournalistiek kwijt geraakt. Denk maar eens aan Planet Internet, een van de pioniers in de Nederlandse internetjournalistiek. Er is niets meer van terug te vinden. En zo ontstaat de kromme situatie dat we hoog opgeven over het belang van volledige krantenarchieven en ondertussen de online archieven om zeep helpen.
In Vrij Nederland reageerde Elma Drayer:
Moet surfend Nederland werkelijk treuren? Welnee. Hoofdredacteur Philippe Remarque nam een wijs besluit. Het enige wat het VKblog immers heeft bewezen in de ruim vijf jaar dat het bestaat, is zijn eigen overbodigheid.