Artikelen | 12 juni 2007
Dat vraagt een sterke discipline in zijn tijdbesteding. Hij heeft een vrij beroep; zijn enige meester is God. Begin daarom 's mor­gens meteen met je werk. Scherm je af voor de telefoon en voor alles wat je kan storen in je concentratie. Het grote werk van de voorbereiding voor de kansel gaat voor. Houd de ochtenden vrij. Daarvoor heb je wel enige zelfkennis nodig. Je bent wellicht een ochtend­mens of een avondmens. Stel in elk geval je programma in op de tijd dat je de meeste energie hebt.<?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" />
Bidden is van vitaal belang. Ook daar komt discipline aan te pas, maar je weet van jezelf wat daarvoor het beste moment is. Bidden is soms best moeilijk en het kan helpen een boek te lezen dat je gedachten aanspreekt. Dat hoeft niet altijd een Schriftgedeelte te zijn, ook geestelijke lectuur kan je helpen. Lees iets dat je geest verwarmt. Leer het vuur van je geest te ontsteken en zo jezelf een start te geven.
Reageer meteen op elke impuls om te bidden. Dat kan gebeuren als je worstelt met een tekst. Die aandrang is het werk van de Heilige Geest. Stel zo'n gebed niet uit tot je er tijd voor hebt; beschouw het niet als een oponthoud. Neem er de tijd voor want bidden is geen verloren tijd. Een prediker moet een man van gebed zijn.
Lees de Bijbel regelmatig, systematisch en integraal, niet alleen je favoriete gedeelten. Lees hem bij voorkeur elk jaar een keer hele­maal door. Uit wat je leest, kun je weer een gedeelte kiezen om met behulp van commentaren speciaal te bestuderen.
Een fout van een prediker is de Bijbel alleen te lezen om een tekst voor een preek te zoeken. Lees hem in de eerste plaats omdat het voedsel is voor je eigen ziel. De Bijbel is het Woord van God, het middel waardoor je God leert kennen. Brood om van te leven, manna voor je ziel.
Lees preken van bekende predikers. Lees ze met verstand en hart, niet alleen voor je eigen ziel maar ook om in staat te zijn ande­ren te helpen. Je leest dan hoe de schrijvers pastoraat bedreven door zorgen en problemen van hun luisteraars in hun preken te verwerken. Het vraagt wel strijd om tijd vrij te maken voor lezen!
Lees theologische werken, levenslang. En kerkgeschiedenis; leer de grote gebeurtenissen eruit kennen. Leerzaam zijn ook biografieën van grote predikers. Evenals apologetische lectuur en weten­schap­pelijke boeken, want geloof en wetenschap kunnen met elkaar in conflict komen.
De prediker moet op de hoogte blijven van wat er in de wereld en op godsdienstig terrein gebeurt. Hij moet weten wat zijn toehoor­ders meemaken en wat hun achtergrond en kijk op het leven is. Wat zij denken en lezen. Welke invloeden zij ondergaan door kran­ten en populaire bladen. Wij zijn herders, pastors, de zorg voor deze mensen is ons toever­trouwd. Het is zaak onszelf daarvoor toe te rusten.
Lees ook ontspannende lectuur. De geest heeft rust nodig om niet overbelast te worden. Voor veel mensen is muziek rustgevend. Karl Barth begon de dag met muziek van Mozart. Dat bracht hem in een goede stemming. Alles wat je helpt je te ontspannen en je in een goede stemming te brengen, is waardevol om je werk te kunnen doen.
Zelfkennis is belangrijk. Ken jezelf, maar ook je stemmingen, je toestand en je conditie. Een prediker mag nooit humeurig zijn, maar hij ondergaat wel wisselende stemmingen. Het is zaak daar iets mee te doen en te zorgen dat je daar geen slachtoffer van wordt. Je bent geen dag hetzelfde en daar moet je mee leren leven.
Elke prediker krijgt te maken met problemen, zorgen en beproevin­gen. Al die verschillende factoren en problemen met mensen, met onszelf en onze lichamelijke conditie leiden tot va­riatie in onze geestelijke toestand. Wij voelen ons niet altijd geluk­kig, zelfs soms duidelijk ongelukkig. Dit zijn situaties en condi­ties van de ziel. Hoe eerder je leert ermee om te gaan en ze aan te pakken, hoe beter het is voor jezelf en voor je toehoorders.
Soms is er ook een periode waarin je geest om een of andere verba­zende reden heel actief is. In die conditie kun je overal vru­cht­bare ideeën voor preken vinden. Pak zo'n gelegenheid met beide handen vast en schrijf op wat er allemaal bovenkomt. In een droge en lege periode heb je dan iets om op terug te vallen.
Voor de prediking is de zalving van de Heilige Geest van essen­tieel belang. Soms denken mensen dat die komt tijdens het preken. Maar de juiste manier is die zalving te verwachten bij de voorbe­reiding. Mozes richtte naar Gods opdracht in de woestijn de taber­nakel op. Toen het werk voltooid was, daalde de heerlijkheid van God neer op de tabernakel. Zorgvuldige voorbereiding en zalving van de Geest horen bij elkaar. Met deze zalving wordt be­doeld dat de Heilige Geest op een speciale manier op de prediker valt. Het is een ervaring van kracht. Het is God, die kracht geeft en de predi­ker in staat stelt zijn werk te doen op een manier, die uitgaat boven de in­spanningen en pogingen van mensen. De prediker wordt het kanaal waardoor de Geest werkt.
De discipelen van Jezus hadden alle kennis die nodig was om van Hem te getuigen. Maar er was meer nodig: de zalving van de Geest, die met Pinksteren werd uitgestort. Maar telkens, onder moeilijke omstandigheden, werden zij met de Geest vervuld. Dat hebben wij nodig. Je kunt de kennis hebben en goed voorbereid zijn, maar alleen door de kracht van de Geest zal je boodschap overko­men.