IJsbrechtum (officieel, Fries: Ysbrechtum ) is een dorp in de gemeente Súdwest-Fryslân in de Nederlandse provincie Friesland. Ysbrechtum ligt direct ten westen van de stad Sneek aan de A7 en ten zuiden van de Franekervaart. In  telde het dorp  inwoners.

Geschiedenis 
Over het ontstaan van IJsbrechtum heerst onduidelijkheid. Mogelijk is het dorp gebouwd op een terp, oftewel een aangelegde heuvel, al wordt ook gesteld dat deze heuvel een natuurlijke verhoging betreft. Het kerkhof ligt op deze verhoging. De plaatsnaam zou verwijzen naar de woonplaats (heem/um) van de persoon IJsbrecht.

In de 13e eeuw werd de plaats vermeld als Jsbrectum, in de 15e eeuw kwamen schrijfwijzen als Ysbrechtem, ysbrechtim, Isbrechtum en Ysbrechtum voor.

Tussen 1882 en 1968 lag IJsbrechtum aan de tramlijn Sneek - Bolsward.

Tot de gemeentelijke herindeling in 1984 maakte IJsbrechtum deel uit van de gemeente Wymbritseradeel, waarna de plaats aan de gemeente Sneek werd toegevoegd. In 2011 fuseerde deze gemeente tot de gemeente Súdwest-Fryslân. De officiële naam werd Ysbrechtum, maar in de praktijk worden zowel IJsbrechtum als Ysbrechtum in de officiële documenten gebruikt.

Kerk

De kerk van IJsbrechtum uit de 12e eeuw werd in 1694 een eerste maal vervangen door een nieuwe kerk. In 1865 werd deze kerk opnieuw vervangen. De nieuwe kerk werd in opdracht van Sjuck van Welderen Rengers gebouwd.

Epema State

Het dorp is bekend om de Epemastate, een zeventiende-eeuws landhuis uit 1625 met Engelse tuin. Hier woonden de grietmannen van Wymbritseradeel.

Molen
Even ten oosten van IJsbrechtum staat de Windmotor IJsbrechtum, uit de eerste helft van twintigste eeuw.

Sport
De kaatsvereniging Yn 'e Flecht is sinds 1973 gevestigd in IJsbrechtum. Daarnaast is er een tennisvereniging YTC, een tafeltennisvereniging YOS en een dartvereniging Dart, Drink & Fun Club.

Cultuur

Het dorp heeft een dorpslied. Verder is er sinds 1955 de toneelvereniging 't Is Sa't Falt, een koor It Brechtakkoard, en een dansgroep Yduna.

Onderwijs
Het dorp heeft een basisschool met de naam Epemaskoalle.

Bevolkingsontwikkeling

Geboren 

 Justinus Sjuck Gerrold Juckema van Burmania Rengers (1773-1832), politicus
 Egbert Sjuck Gerrold Juckema van Burmania Rengers (1745-1806), politicus
 Bernard Walraad van Welderen Rengers (1777-1823), bestuurder
 Hilbrand Boschma (1893-1976), zoöloog, hoogleraar en museumdirecteur
 Bartele Broer Bakker (1918-1988), tweede stuurman
 Feike Boschma (1921-2014), acteur en theatermaker
 Anne-Marie Lampe (1970), Nederlands model
 Sandor van der Heide (1978), profvoetballer en trainer

Overleden 

 Sjuck van Burmania Rengers (1713-1784), grietman, dijkgraaf, lid Raad van State
 Johan Edzart van Welderen Rengers (1877-1963), veefokker en politicus
 Jan de Rapper (1907-1988), voetballer en Nederlands verzetsstrijder

Zie ook
 Lijst van rijksmonumenten in IJsbrechtum

Externe link 
 Dorpswebsite

Plaats in Friesland
Geografie van Súdwest-Fryslân