Uitgestrekte heidevelden tot aan de horizon
Het Dwingelderveld is één van de weinige gebieden in Nederland die een tastbare geschiedenis tot 14000 jaar geleden heeft.
Nationaal Park Dwingelderveld kenmerkt zich door uitgestrekte heidevelden tot aan de horizon, oude bossen en vennen die het landschap sieren. Het Dwingelderveld is één van de weinige gebieden in Nederland die een tastbare geschiedenis tot 14000 jaar geleden heeft. Ondanks de sterke invloeden van de bewoners van het gebied heeft men nog steeds het gevoel dat de tijd hier stil heeft gestaan. Dankzij de nabij gelegen authentieke esdorpen wordt het gevoel 'terug te gaan in de tijd' extra versterkt. De Drentse boerderijen, bloemrijke graslanden en akkers vol kruiden zijn een lust voor het oog.
Niet voor niets is het Dwingelderveld het grootst aaneengesloten natte heidegebied van Noord-West Europa.
Door de jaren heen heeft het Dwingelderveld verschillende ingrepen ondergaan. De mens is in dit gebied heel lang actief geweest. Men heeft zich hier een kleine 14000 jaar geleden gesetteld. De sporen van de oerbewoners zijn nu nog steeds zichtbaar.
Gevonden sporen van vuursteengereedschap en vuursteenafval wijzen erop dat de oude beschaving heeft geleefd van de jacht op rendieren. Een van de oudste vondsten van deze beschaving is de 'boot van pesse'. Dit is een drie meter lange boomstamkano die als een van de oudste boten ter wereld wordt gezien.
Toen het koude toendraklimaat warmer werd, vestigden de bewoners in het gebied zich in de buurt van water. Men ging over op het verzamelen van voedsel en geleidelijk aan op het bewerken van land. Landbouw werd later het belangrijkste middel van bestaan. De boeren gebruikten de gebieden in die tijd voor hun vee en teelden graan erop. Hierdoor ontstonden er uitgestrekte open velden. Dat is vandaag de dag nog te zien in de vorm van uitgestrekte heidevelden.
Ook de invloeden van de grafheuveltradities zijn nog steeds zichtbaar in het gebied. In het Dwingelderveld liggen verschillende grafheuvels, uit onder andere de Middenbronstijd.
Natuur in de ban van geschiedenis
Door de jaren heen heeft de mens gezorgd voor een authentiek landschap met uitgestrekte velden, bossen en vennen. De sporen van de oorspronkelijke bewoners zijn te zien in de vorm van grafheuvels, pittoreske dorpjes en akkers met kruiden.
De helft van het Nationaal Park Dwingelderveld bestaat uit uitgestrekte heidevelden. Die worden afgewisseld door natte slenken en droge zandruggen, ontstaan in de ijstijd. In de natte gebieden gedijen dopheide, veenpluis en klokjesgentiaan goed. Op de droge vlaktes doen struikheide en muizenoor het goed.
Een zestigtal vennen en vennetjes blijven intact door het regenwater. Ook de natuurlijke groei van hoogveen blijft intact. Dit proces zorgt voor de groei van verschillende planten en trekt bovendien watervogels aan, zoals doderaars.
De bossen in het Nationaal Park Dwingelderveld zijn gevarieerd en natuurbeschermers helpen een handje mee om die variatie in stand te houden. Zo worden grote grazers als de Schotse Hooglanders in het gebied losgelaten en omgevallen bomen blijven liggen en zorgen voor nieuw leven.
Het afwisselende landschap maakt een bezoek aan het gebied altijd bijzonder. We kunnen haast zeggen dat het een kleine reis door de geschiedenis van het gebied is.