Het Nederlands Zouavenmuseum is een museum in de Noord-Brabantse plaats Oudenbosch over de Pauselijke Zoeaven.

Museum en collectie
Het museum is ondergebracht in het voormalige raadhuis aan Markt 31, een uit 1776 daterend, bakstenen rijksmonument.

Het museum belicht het conflict tussen de Paus en de Risorgimento vanuit een ongebruikelijk perspectief: dat van de vrijwilligers die voor de Paus vochten. Het museum bevat een aantal zoeavenuniformen, enkele schilderijen, onder andere één waarop Pieter Janszoon Jong in volle actie is afgebeeld. Er zijn vaandels en dergelijke, en een groot aantal persoonlijke documenten.

Achtergrond

Negentiende-eeuwse ontwikkelingen als de vorming van moderne natiestaten en de scheiding van kerk en staat bedreigden de wereldlijke macht van de Paus. Paus Pius IX deed daarom een oproep aan katholieke vrijwilligers wereldwijd om dienst te nemen bij de Pauselijke Zoeaven, een infanterie-eenheid die samen met de Zwitserse Garde het leger van de Kerkelijke Staat vormde. De grootste bijdrage aan dit leger kwam uit Nederland. Oudenbosch was van 1864 tot 1870 het verzamel- en vertrekpunt van deze zoeaven. In 1870 viel de Kerkelijke Staat in handen van Giuseppe Garibaldi en kon de Italiaanse eenheidsstaat worden gerealiseerd. De mensen die dienst hadden genomen bij de Pauselijke Zoeaven kregen vrije aftocht en met hen kwamen veel voorwerpen naar Nederland. 

Het museum is een initiatief van de broeder Christofoor van Langen (1893-1968), die als geschiedenisleraar was verbonden aan de kweekschool van het Instituut Saint-Louis. Hij verzamelde voorwerpen die betrekking hadden op de Pauselijke Zoeaven. In 1947 opende in de voormalige kweekschool een museum. In 1968 overleed broeder Christofoor en werd de verzameling in bruikleen gegeven aan de gemeente. Op 1 mei 1975 werd het museum heropend op de nieuwe locatie, het voormalige raadhuis van Oudenbosch, waar het zich ook tegenwoordig nog bevindt.

Externe link
Officiële website

Museum in Noord-Brabant
Bouwwerk in Halderberge
Katholicisme in Nederland