Beste Scenario – Mennologica
Er zijn twee prijzen te verdelen in deze categorie; original en adapted. Die laatste is – ik hoef het waarschijnlijk niet uit te leggen – voor filmscenario's die zijn gebaseerd op bijvoorbeeld boeken, (korte)films of theaterstukken.
Om deze categorieën te kunnen voorspellen kijk ik naar vier graadmeters: de Golden Globes, de Critics' Choice Awards, de BAFTA's en de Writers Guild Awards. Maar daar moeten wel direct enkele kanttekeningen bij gezet worden:
Hier wordt maar één prijs uitgereikt, dus alle scenario's worden op één hoop gegooid, of ze nou origineel zijn of gebaseerd op eerder werk.
Tot aan 2001 werden hier twee prijzen uitgereikt volgens dezelfde verdeling als de Oscars. Tussen 2001 en 2008 besloten ze echter om maar één prijs te geven om vanaf 2009 weer terug te gaan naar de oude situatie.
Dit zijn Britse prijzen en dat betekent dat ze hier soms de voorkeur geven aan een Britse schrijver of een Britse film. Daarbij wil het ook nog een enkele keer voorkomen dat een film nog niet uit is gebracht in Groot-Brittanië en dus pas een jaar later mee mag doen.
Om deze prijs te mogen krijgen moet de filmstudio die de film uitbrengt – om het simpel te zeggen – de Writers Guild ondersteunen. Dat betekent dat het regelmatig voorkomt dat een film niet in aanmerking komt voor een Writers Guild Award, maar wel voor een Oscar.
Met dat in ons achterhoofd kunnen we naar het wonderland der statistieken, waar nerds vrij kunnen rondgrazen en een bril met jampotglazen de must have accessoire is van dit – en alle voorgaande – seizoenen! Je kunt de volgende alinea dus overslaan als je niet tot die doelgroep behoort…
Het scenario dat een Golden Globe wint, wint – sinds 2000 – in 76% van de gevallen ook de Oscar in de categorie waarin die genomineerd is (dat was in 35% van de gevallen een origineel script en in 41% een script gebaseerd op eerder materiaal). Bij de Bafta's was het 71% (original) en 41% (adapted) en bij de WGA 65% (original) en 71% (adapted). De Critics' Choice Awards is dus een geval apart; in de jaren dat er gesplitst werd waren de percentages 89% (original) en 44% (adapted). In de periode dat ze niet opsplitsten won in 75% van de gevallen de winnaar ook één van de twee Oscars.
Niet-nerds kunnen weer verder lezen! In het kort komen de cijfers er op neer dat eigenlijk geen één van de graadmeters super-betrouwbaar is.
Er zijn jaren dat de Oscarwinnaar geen een andere grote prijs won (bijvoorbeeld The Pianist of Precious), ze allemaal in de wacht sleepte (Sideways en The Social Network bijvoorbeeld) en er zijn jaren dat een film helemaal niets wint tot die uit het niets door de schrijvers van het gilde worden verkozen tot winnaar en daarna de Oscar winnen (Argo en The Imitation Game, om even twee recente gevallen te noemen).
Wel een sterk punt is dat het sinds 2000 slechts vier keer voorkwam dat de film die tot Beste Film werd uitgeroepen niet ook een scenarioprijs won. Als we ervan uitgaan dat La La Land gaat winnen (en daar mogen we van uitgaan) is de kans dus groot dat de prijs voor origineel scenario ook naar die film zal gaan.
En daarmee zijn we aangekomen bij de genomineerden van dit jaar en hun kansen:
Hell or High Water won dit jaar geen prijzen, evenals The Lobster en 20th Century Women. In deze categorie won La La Land de Golden Globe en de Critics' Choice Award. Die laatste moesten ze delen met Manchester by the Sea die ook de Bafta mee naar huis nam. De Writers Guild kroonde Moonlight tot winnaar, maar daar is iets geks mee aan de hand…
…de Academy heeft namelijk Moonlight genomineerd in een andere categorie dan de rest (in het kort: Moonlight is lichtjes gebaseerd op een toneelstuk dat nooit in productie is gegaan, alle andere organisaties vonden dat te zwak om te zeggen dat de film een versie van iets anders is, de Academy niet). Arrival won de Writers Guild en de Critics' Choice, Lion won de Bafta. De andere twee genomineerden (Fences en Hidden Figures) bleven tot op heden met lege handen achter.
Bij de originele scripts gaat het dus tussen La La Land en Manchester by the Sea, en bij de scripts die gebaseerd zijn op eerder werk tussen Moonlight, Arrival en (in mindere mate) Lion.