A1 (Bosnië-Herzegovina) - Wegenwiki
A1 (Bosnië-Herzegovina)
(Doorverwezen vanaf A1 (Bosnië en Herzegovina))
Prenja (gepland)
De A1 is een autoput in Bosnië-Herzegovina. De autosnelweg moet een noord-zuidroute gaan vormen door het land, en zowel beginnen als eindigen aan de grens met Kroatië. De snelweg wordt onderdeel van de noord-zuidroute vanaf Budapest naar de havenplaats Ploče en zal over 340 kilometer over Bosnisch grondgebied verlopen. Momenteel is 84 kilometer snelweg opengesteld tussen Zenica, Sarajevo en Tarčin, alsmede een klein stukje van 10 kilometer vanaf de Kroatische grens in het zuiden en 10 kilometer tussen Odžak en Svilaj in het noorden.
In september 2013 ging de noordelijkste 11 kilometer van de A1 in aanleg, tussen de grens met Kroatië en Odžak. Dit deel moest eind 2014 opengesteld worden, maar is vertraagd door de overstromingen begin 2014 en uiteindelijk is het 10 kilometer lange deel tussen Svilaj en Odžak op 11 december 2017 geopend.[4] Hiermee was voor het eerst meer dan 100 kilometer van de A1 opengesteld voor het verkeer.
De contracten voor de ontbrekende brug over de Sava werden op 15 juli 2016 getekend[6] en de bouw begon op 14 september 2016.[7] De brug kost € 27 miljoen en moet in eind 2019 worden opengesteld.[8]
Het noordelijkste deel van de A1 in Bosnië-Herzegovina is nog in planning. De status van het deel in Srpska is onduidelijk, voor Srpska heeft de A1 minder belang. De bouw van 11 kilometer A1 rond Zenica startte in augustus 2016.[9][10] Dit deel werd in 2018 opgeleverd, maar kan pas worden geopend als de rest van de A1 rond Zenica opengesteld wordt. Het contract voor dit deel werd op 8 november 2018 getekend, met een geplande opening in september 2021.[11] In april 2019 begon de aanbesteding van 5,7 kilometer A1 tussen Nemila en Vranduk, aan de noordkant van de regio Zenica.[12]
Een verdere verlenging van Tarčin naar Mostar moet later gerealiseerd worden, waarbij het deel tussen Jablanica en Mostar door de canyon in eerste instantie in half-profiel wordt aangelegd met één rijbaan met tegenverkeer. Op dit traject zijn 38 tunnels gepland, de langste is de 6,5 kilometer lange Prenj-tunnel, mits er gekozen wordt voor het tracé dat Jablanica niet aan zal doen. Mogelijk begint begin 2019 de bouw van de snelweg tussen Tarčin en Ivan, inclusief een 2 kilometer lange tunnel.[13][14]
Het deel tussen Međugorje en de Kroatische grens is opengesteld. De volgende fase is de aanleg van de snelweg tussen Mostar en Međugorje, de A1 zal hier het diepe dal van de rivier de Neretva kruisen via een groot dalviaduct ten noorden van Počitelj. Het was gepland dat het deel tussen Počitelj en Međugorje in 2016 in aanleg zou gaan,[15] maar in maart 2017 is de aanbesteding van dit deel stopgezet.[16] In mei 2017 is een nieuwe aanbesteding voor dit deel gestart.[17] In oktober 2018 begon de bouw van 20 kilometer A1 tussen Mostar-jug en Počitelj. Dit deel moet medio 2020 worden geopend.
Er is een 65 kilometer lange zijtak in het noordoosten van het land tussen Žepče en Tuzla gepland. In 2013 en 2014 is hiervoor een technische studie uitgevoerd.[18]
Op grote delen van de A1 moet tol worden betaald. De snelweg is in het beheer van JP Autoceste.[19]. De hoogte van het bedrag is op het noordelijk deel afhankelijk van de afstand en de voertuigcategorie, op het zuidelijk deel alleen van de voertuigcategorie.
Sinds 2008 wordt er tol geheven op de A1, sinds 2015 aan de hand van een gesloten tolsysteem (daarvoor was het een open systeem met twee tolstations). Er is nu een tolstation ten noorden van Sarajevo, de rest van de tolstation bevindt zich aan de afritten. Op 28 april 2014 werd de naam van tolstation Jošenica hernoemd in Sarajevo-sjever.[20]
De rit van Sarajevo-sjever naar Zenica-jug kost 6 Mark, omgerekend rond de 3 Euro, voor een personenauto. Dit komt neer op 5 cent per kilometer.[21] Een passage van het tolstation Zvirići op het zuidelijke deel kost 1,2 Mark voor personenwagens, ongeveer 60 cent.
Voor de tarifering worden 4 categorieën gehanteerd:[22]
In 2010 was de dagelijkse verkeersintensiteit bij tolstation Jošanica (tegenwoordig genaamd: Sarajevo-Sjever) 11.750 voertuigen.[23]
In 2015 verscheen het boek "The first 100 kilometres" over de bouw van de A1 in Bosnië-Herzegovina. Dit boek is ook digitaal te lezen.[24]