Coen Teulings: 'Overheid moet jaarlijks 15 miljard euro extra uitgeven' | NPO Radio 1
De overheid zou jaarlijks miljarden meer moeten uitgeven, ook als de staatsschuld daardoor flink oploopt. Dat zegt hoogleraar economie en voormalig directeur van het Centraal Planbureau, Coen Teulings, in 1 op 1. "Nederland zou jaarlijks ruwweg 15 miljard meer uit kunnen geven."
In plaats van een eenmalig investeringsfonds zou de overheid ervoor kunnen kiezen structureel meer geld uit te geven, en dat steken in lastenverlichting en het ophogen van de budgetten van de verschillende ministeries. "Die weten er vast een goede bestemming voor", zegt Teulings.
Volgens de oud-CPB-voorman dreigt het investeringsfonds van dit kabinet - het WopkeWiebesfonds – te worden besteed aan 'onzinnige' projecten: "Zo'n fonds suggereert dat het geld gaat naar grote projecten. Maar de vraag is of die het meest wenselijk zijn."
Als voorbeelden noemt Teulings Schiphol in Zee en de Lelylijn (een snelle treinverbinding naar Groningen, red). "Dat zijn alle twee onzinnige projecten. Daar is uitvoerig naar gerekend. Een aparte lijn naar Groningen is eigenlijk weggegooid geld. En Schiphol in zee ook. Je kunt je afvragen of dat geld überhaupt nog wordt terugverdiend."
"Het gevaar van zo'n fonds is bovendien dat je er aparte bureaucratie mee optuigt, die moet gaan beslissen hoe dat geld uit te geven."
Hogere staatsschuld
Om extra geld in de Nederlandse economie en samenleving te stoppen kan probleemloos de staatsschuld worden verhoogd. "In de Europese Unie is de afspraak gemaakt dat die niet boven de 60 procent van het Bruto Binnenlands Product (BBP) mag komen. Gemiddelde in Europa is de staatsschuld ongeveer 80 procent. Als die langzaam zou oplopen tot ongeveer tachtig procent, zou dat verkeerd zijn."
"De overheid gaat nooit dood, dus schuld hoeft in zekere zin nooit terugbetaald te worden. De huidige staatsschuld is nu bijvoorbeeld veel groter dan in de jaren 80, toen iedereen vond dat-ie veel te groot was en moest worden teruggebracht." Zolang er maar economische groei is, waardoor de schuld en het BBP in verhouding blijven.
Dat verklaart ook waarom een hoge staatsschuld in het geval van Italië wél een probleem is, zegt Teulings: "De Italiaanse economie groeit niet, en anderzijds is de rente daar hoger."
Volgens de oud-CPB-directeur is er een andere reden om de staatsschuld te verhogen: "De staatsschuld is op dit moment te klein om in de behoefte van pensioenfondsen te voorzien. Ook daarom kan het niet kwaad de staatsschuld iets te verhogen."