De Cercle d'Études Mythologiques is een vereniging met belangstelling voor de legenden en lokale mythen in Noord-Frankrijk. Het leuke gidsje verwijst naar zestien verschillende plaatsen die een aanknopingspunt bieden voor een of ander fantastisch verhaal: de Zwarte Madonna in Kassel, de schat van de Tempeliers in Zegerscappel, de landelijke Vampierkapel in Eringhem, enz. Deze plaatsen worden via een summiere routebeschrijving aan elkaar verbonden. Het vertrekpunt is Belle en de reis gaat tot Sint-Winoksbergen, waar rechtsomkeer wordt gemaakt tot in Watten. (L.V.)
A. Verhulst, Landschap en landbouw in middeleeuws Vlaanderen. - Brussel: Gemeentekrediet, 1995. - 191 p.: ill.
De Gentse historicus Adriaan Verhulst is onbetwistbaar de grote kenner van de landschapsgeschiedenis in Vlaanderen. Op basis van talrijke detailstudies gaf hij al in 1965 reeds Het landschap in Vlaanderen in historisch perspectief uit. Dit nieuwe boek is de herziene editie, waarin de nieuwste bevindingen zijn verwerkt. Nieuw is ook dat de middeleeuwse landbouwgeschiedenis aan bod komt, althans de aspecten die het nauwst met de landschapsgeschiedenis zijn verweven. Bovendien werd veel aandacht besteed aan de illustraties met talrijke uitstekende kleurenreproducties van oude kaarten. Inhoudelijk gaat de meeste aandacht naar de periode vanaf de 5de/6de tot de 13de/14de eeuw, de tijd waarin het basispatroon van ons landschap werd gelegd. In het eerste gedeelte (p. 9-102) zijn de kuststreek en de polders langs de Noordzee en de Westerschelde aan de orde (p. 9-102). Het binnenland (tot aan de Maas) wordt in het tweede deel behandeld. Vooral in het eerste gedeelte wordt geregeld de link met Frans-Vlaanderen gelegd. Zo zijn er onder meer de oudste duinenrij tussen Ghyvelde en Adinkerke, de talrijke toponiemen die eindigen op -kerke en -kapelle en de gegevens over de middeleeuwse landbouw. (L.V.)
A. Wouters, Bataven in Watten? Een nieuwe kijk op de elfde eeuwse uuatananglosse, in: Naamkunde, jrg. 28 (1996), p. 1-31
In deze uitvoerige bijdrage verricht de auteur onderzoek naar de stamnaam Bataven, die als uuatanan staat geglosseerd in een elfde-eeuws Orosiushandschrift afkomstig uit Sint-Omaars. De conclusie is dat met deze glosse wel degelijk het Noord-Franse Watten is bedoeld. Andere bronnen omstreeks 1100 leggen overigens ook het verband tussen Watten en de Bataven. Het aansluitende artikel in het tijdschrift Naamkunde heeft betrekking op het toponiem Watten (J. van Loon, p. 33-39). Het betreft een zeer oud Germaans toponiem. Dit is opvallend, omdat het merendeel van de Frans-Vlaamse toponiemen duidelijk een veel jonger stempel draagt. De naam zou verwijzen naar de scherpe berg die reeds van oudsher lag op het tracé van de Romeinse heerbaan Kassel-Boulogne. (L.V.)