Ik ben Adriana en nam dit jaar voor de tweede keer deel in het project als tolk. Ik geniet er ieder jaar meer en meer van. Deze keer waren we in het SOS kinderdorp en de ervaring was dit jaar anders dan in het weeshuis vorig jaar. Het was een nieuw instituut, nieuwe kennis en nieuwe kinderen. We hebben ongeveer een week doorgebracht aan zee met een groep van 15 kinderen. Zij hebben genoten van alle activiteiten die we voor hen hebben georganiseerd en wij genoten van hun vrolijke en lachende gezichten. Dit project is geweldig, omdat je ziet hoe alles er in de praktijk aan toe gaat. De informatie die je opdoet van de kinderen en het personeel is denk ik kostbaarder dan wel boek dan ook. Van de andere kant, alle liefde, lachen en knuffels, die de kinderen je geven, doen je heel goed. Een ander ding waar ik heel erg van genoten heb, was het kostbare gezelschap van de groep. Deze vier meiden maakten het project nog specialer voor mij. We hebben een hele goede tijd samen doorgebracht en ik ben blij dat ik voor het tweede jaar deel uit mocht maken van dit project.
Faleminderit! (bedankt!) want zonder jullie steun was ons Albanië project afgelopen zomer niet zo’n enorm succes geweest. We zijn alweer een tijdje terug op Nederlandse bodem dus hoog tijd om jullie te vertellen over onze avonturen. Daarom hier een poging om al onze prachtige ervaringen in een verhaal te proppen. Enjoy!
We begonnen ons project in 2013 met de volgende missie: ‘Simpelweg zorgen voor een lach op het gezicht van de Albanese weeskinderen’. Het klinkt zo mooi, maar hoe gaan we dit aanpakken? We hebben dan ook vele avonden met onze handen in het haar gezeten. Grootse plannen, maar hoe geef je die een vorm? Hoe gaan we potentiele sponsoren benaderen? Mailen, bellen of toch maar langsgaan waardoor men direct een gezicht bij ons doel heeft? Hoe komen we in godsnaam aan een bedrag van minstens €4.000? Na veel brainstormen en netwerken, sleepten we onze eerste grote inzamelingsactie binnen. We mochten een sponsorloop organiseren bij onze oude middelbare school, het Overbetuwe College in Bemmel. Na de sponsorloop bij het OBC in Bemmel, leek het hek van de dam. In de maanden die volgden zijn we super druk geweest met het bedenken van allerlei activiteiten om het bedrag bij elkaar te krijgen. Naast de sponsorloop, hebben we o.a. mee gerend met de Marikenloop, tuinhuisjes geschuurd, auto’s gewassen, poffertjes verkocht, hamburgers gebakken, met bitterballen rondgelopen op een borrel, bier gedronken voor het goede doel bij café ‘We Gaan Beginnen’ en als klap op de vuurpijl een Benefietdiner georganiseerd in de Nijmeegse Waagh. Eerlijk is eerlijk, het is best stressen geweest tijdens het op poten zetten van onze acties, maar des te groter is dan ook de kick als het allemaal lukt.
Op 18 juni was het dan eindelijk zo ver. De koffers waren gepakt en op Schiphol stond ons vliegtuig naar de Albanese hoofdstad Tirana te wachten. Na een voorspoedige reis zetten we voor het eerst voet op Albanese grond en werd ons project eindelijk tastbaar. Op het vliegveld kregen we een gezicht te zien bij de stem die we vaak aan de telefoon gehoord hadden: Alban, de directeur van het Home of Hope weeshuis. Na een warm ontvangst werden we in een busje gepropt en naar het weeshuis gebracht. Op deze manier maakten we meteen goed kennis met de Albanese manier van leven. Alle verkeersregels die wij kennen zijn in Tirana niet van toepassing en al toeterend en slingerend bereikten we na een flinke rit het dorpje Elbasan. Daar maakten we kennis met onze geliefde Polly, de verzorgmoeder van het weeshuis. Met een constante stroom van Albanese woordenbrij begroette ze ons alsof we haar lang verloren dochters waren en werden we volgestopt met Albanese lekkernijen. Een warmer onthaal konden we ons niet voorstellen.
Natuurlijk keken we allemaal het meest uit naar de ontmoeting met de kinderen zelf. De dag dat we vertrokken naar onze vakantiebestemming moesten we vroeg uit de veren. Toen wij nog maar half wakker waren stroomde het weeshuis al vol met dolenthousiaste kinderen die met hun ingepakte tassen klaar waren voor vertrek. Daar waren ze dan, de 25 kinderen die wij de week van hun leven wilde geven. Heel spannend en bijzonder om ze eindelijk te ontmoeten. Een heel divers gezelschap van jongens en meisjes tussen de 5 en 13 jaar oud. Nadat we onszelf hadden voorgesteld en ze verlegen onze handen schudden werden we in de bus met vier kinderen op twee stoelen tegelijk gepropt. De bagage paste er nog maar net bij. Met een half werkende airco en oorverdovende Balkan muziek knallend uit de speakers van het busje kwamen we in ieder geval goed in de Oost-Europese sferen. Na een hobbelige maar gezellig reis van 2 uur kwamen we aan in Spille Beach, het plaatsje aan de Albanese kust waar we een week lang ons zomerkamp zouden houden.
Dankbaar verliet iedereen de bus voor wat frisse zeelucht. De zon brandde fel maar gelukkig waren wij als Hollandse bleekscheten goed voorbereid met onze factor 50. Het weer beloofde veel goeds. In het hotel waar we de hele week verbleven werd iedereen verdeeld over verschillende kamers. Wij kregen onze eigen kamer met balkon en prachtig uitzicht op de zee. Kortom een perfecte locatie!
Nadat iedereen een beetje bijgekomen was van de reis, verzamelden we ons rond een papier wat in de gang van het hotel werd opgehangen met de dag planning er op. Gelukkig kregen wij de vertaalde versie. Die begon als volgt: iedere ochtend om 8 uur opstaan, half 9 fris aan het ontbijt. Daar kreeg iedereen de keuze uit brood met jam en boter of ei en kaas. Een lastig dilemma waar we iedere ochtend voor stonden, we hadden namelijk al gemerkt dat Albanese kaas op geen enkele manier lijkt op onze Nederlandse gatenkaas. Daarbij kreeg iedereen een overheerlijk kopje warme melk inclusief vel, die de kinderen gulzig naar binnen slurpten maar wij vriendelijk bedankten. Na het ontbijt maakten we ons klaar om naar het strand te gaan. Bikini aan, handdoek over de schouder en in een lange rij hand in hand liepen we naar het strand. Een bikini was alleen niet voor iedereen zo vanzelfsprekend. Veel van de kinderen die meegingen waren nooit eerder op vakantie of naar het strand geweest en hadden simpelweg geen zwemkleding maar zwommen in hun T-shirt. De tweede dag hebben we voor deze kinderen zwemkleding gekocht op de lokale markt zodat ze optimaal konden genieten van het strand. En dat gebeurde zeker. Samen gingen we voetballen, volleyballen, zandkastelen bouwen, kaarten, haar invlechten, memory spelen of boekjes lezen. Zodra het tijd was om te zwemmen stonden wij als politieagenten in de zee de kinderen tegen te houden zodat ze niet te ver gingen terwijl ons ondertussen allerlei Albanese spelletjes geleerd werden. Multitasking, maar wel enorm leuk. De zwembandjes die we hadden meegenomen kwamen goed van pas want de meesten konden niet zwemmen. Als echte Nederlanders en onze waterpolo ster Mandy onder ons hebben we ze natuurlijk ook wat zwemles gegeven. Vaak deden we na het zwemmen een spelletje aan de waterlijn georganiseerd door Ariana een van de leden van de staff van het weeshuis. De tijd vloog telkens voorbij en rond half 1 liepen we dan met z’n allen weer terug naar het hotel om daar te lunchen.
Gelukkig werd bij de lunch de warme melk met vel overgeslagen maar het alternatief was niet veel beter. Vaak wisselden we een veelbetekenende blik met elkaar over de bordjes die we voorgeschoteld kregen. Een kleine greep uit het culinaire assortiment: te lang doorgekookte groenten met yoghurt, vlees in yoghurt, salade en brood met yoghurt en oh ja yoghurt. De lunch is in Albanië de hoofdmaaltijd van de dag . Dus als verwende Hollanders was het even wennen maar na een hele ochtend fanatiek spelen op het strand ging zelfs de combinatie van vlees met yoghurt ons smaken. Na de lunch was het tijd voor de Albanese siësta om de ergste hitte te ontwijken. Slapen, chillen of een boekje lezen, alles was toegestaan. Dus wij gaven graag toe aan onze after lunch dip. Om half 5 vertrokken we vervolgens weer naar het strand om daar de actieve dag af te sluiten.
De avond was gereserveerd voor ‘devotion time’. Nadat alle kinders het zand uit hun oren hadden gewassen verzamelden ze zich buiten achter het hotel op het gras en luisterden aandacht naar verteller Amir. Hij vertelde Bijbelse verhalen en gaf de kinderen levenswijsheden mee. Alban, de directeur, vertaalde alles voor ons. Gelijk na de devotion time gingen we aan tafel voor een lichte warme maaltijd. Pasta of rijst met je raadt het al: yoghurt.
Geloof is erg aanwezig in Albanië en het merendeel is Christelijk. Uit respect hiervoor waren wij dan ook aanwezig bij de devotion time. Ook al voelde het voor ons soms wat geforceerd aan als onze mening over God gevraagd werd. Er waren ook andere cultuurverschillen waar we wel aan moesten wennen. Zo is de Albanese cultuur erg door mannen gedomineerd en dat merkte je soms in omgang. In Nederland zijn we natuurlijk anders gewend maar gelukkig konden we altijd gemoedelijk discussiëren over politiek geloof en andere cultuurverschillen waar we allemaal veel van hebben geleerd.
Na het avondmaal wordt er in Albanië gedanst! Alban had een blinde man ingehuurd om te zorgen voor de livemuziek iedere avond. Zijn keyboard en stemgeluid voorzagen half Spille Beach van muziek, het volume stond namelijk loei hard. Dat blijkt hier normaal te zijn. Wij moeten er een paar dagen aan wennen want we kunnen elkaar niet meer verstaan. Gelukkig was daar ook geen tijd voor omdat we meteen de dansvloer opgetrokken werden. En dat hebben we geweten, als je eenmaal inhaakt blijf je dansen tot het bittere end. Ze leerden ons de Albanese variant van de Sirtaki maar als we die eindelijk onder de knie hebben blijken er nog drie andere varianten te bestaan waar we weer onze benen over struikelen.
Om 10 uur ’s avonds gaan de kinderen naar bed en blijven wij over met de staff van het weeshuis. We praten, lachen, dansen en zingen nog even na en rond middernacht zoeken wij ook onze bedden op om ondanks de harde achtergrondmuziek in een diepe coma te vallen. De volgende ochtend ging immers de wekker weer om 7:30.
Zo vlogen de dagen in dit ritme voorbij. Omdat we de hele dag met de kinderen bezig waren leerden we ze snel beter kennen. Het enige grote obstakel bleef de taalbarrière. Gelukkig nam de staff veel werk voor ons uit handen door onze activiteiten te vertalen. We hebben de kinderen ook Engelse taallessen gegeven. Aan het einde van de week spraken sommige kinderen best een goed woordje Engels en wij probeerden zoveel mogelijk Albanees te onthouden. Het is een beetje blijven steken bij: ‘je bofte mir!’ (eetsmakelijk!)
Alle 25 kinderen zijn stuk voor stuk ontzettende lieverds. Ze hebben weinig nodig om de hele dag met een glimlach van oor tot oor rond te lopen. We kwamen er al snel achter dat de kinderen niet zonder reden bij het Home of Hope weeshuis zijn aangesloten. Ze hebben heftige dingen meegemaakt of zitten in een moeilijke thuissituatie.
V. is een bijzonder meisje die bij haar oom in Elbasan leeft. Voordat ze bij haar oom werd ondergebracht heeft ze in het Home of Hope weeshuis gewoond. Haar ouders zijn niet in staat om voor haar te zorgen. De moeder van V. is zwakbegaafd en leefde op straat met haar opa en V. De medewerkers van het Home of Hope weeshuis hebben V. van straat gehaald en ondergebracht in het weeshuis. V. zat onder de luizen en om daarvan af te komen was de enige optie: het haar eraf scheren. Op dat moment was V. 5 jaar oud. Nu vraag je je misschien af waar de vader in dit verhaal is. De maatschappelijk werkers vermoeden dat de opa van V’s moeder tevens de vader is omdat haar moeder destijds met haar opa op straat leefde. De moeder van V. sliep met vele mannen, waardoor ze telkens zwanger raakte en vervolgens een miskraam kreeg of abortus moest plegen. De maatschappelijk werkers hebben nog geprobeerd om V’s moeder aan de anticonceptie te krijgen. Helaas is haar moeder te zwakzinnig om dit te kunnen begrijpen. Er is toen besloten om de moeder van V. onder te brengen bij haar broer. Ze mag niet meer alleen de straat op omdat de angst bestaat dat ze weer zwanger raakt. Wel mocht ze V. onder begeleiding in het Home of Hope weeshuis bezoeken. Toen V. 7 a 8 jaar was zijn de maatschappelijk werkers met V. naar het ziekenhuis gegaan. Ze merkte dat haar gedrag anders was dan van haar leeftijdsgenootjes. In het ziekenhuis hebben ze een hersenscan gemaakt. Hieruit bleek dat V. qua ontwikkeling gelijk loopt met een 4/5-jarige. V. is nu 13 jaar oud en begint zich lichamelijk te ontwikkelen als vrouw. Je merkt echter dat haar geest en gedrag achter lopen op haar lichaam. Het Home of Hope weeshuis betaalt zo ongeveer alles voor V. zoals kleding, schoolgeld, boeken en soms zelf eten.
Toen wij V. aan het begin van de week voor het eerst zagen zag ze er slecht uit. Haar sterke lichaamsgeur verraadde dat ze zichzelf niet goed verzorgde. Net als veel van de andere kinderen poetste ze ook nooit haar tanden. De tandenborstels en die wij ze aan het begin van de week gaven vonden we bij sommige dan ook netjes opgeborgen terug in hun koffers. We hebben V. geleerd zichzelf beter te verzorgen door een kam voor haar te kopen en haar eigen gebit te bekijken. Door deze kleine dingen leefde ze steeds meer op. Ze was super lief voor de kleine kinderen en soms lukte het haar al een paar woordjes Engels met ons te spreken. Aan het eind van de week ging ze met een stralende lach op haar gezicht bij ons weg.
Ook leerden we C. kennen, een meisje uit de Albanese Roma gemeenschap. Samen met haar broertje en nog twee andere jongens was zij door Alban uitgenodigd ook mee te gaan op onze vakantie. Het Home of Hope weeshuis organiseert veel activiteiten waar naast weeskinderen ook arme kinderen bij betrokken worden.
Mini pocahontas, dat was het eerste wat in ons opkwam toen we haar zagen. Ze is een prachtig meisje, wat in de Roma cultuur betekent dat je een gewilde bruid bent. Het is in deze gemeenschap normaal om als meisje op 12-jarige leeftijd te trouwen. De jongens zijn dan meestal rond de 15 jaar oud. Vaak raken de meisjes rond hun 14e al zwanger. C. is nu 8 jaar oud maar er werd nu al veel interesse getoond in C. vanwege haar prachtige grote bambi ogen en lange zwarte haar wat tot haar knieën reikt. Op jonge leeftijd wordt er al veel aandacht besteed aan het uiterlijk van Roma meisjes. C’s haar werd extra zwart geverfd en haar nagels waren prachtig gelakt. Ariana van het weeshuis verwachtte dat C. binnenkort al uitgehuwelijkt zal worden. Dit is voor C’s familie een grote eer. In onze ogen is C. nog maar een kind die zich binnenkort als volwassenvrouw moet gaan gedragen. Vooral als we met haar aan het spelen waren op het strand was het soms een heftige realisatie dat haar leven op haar 8e al helemaal bepaald is. Er is vanuit het weeshuis wel eens geprobeerd om met de ouders hier over te spreken maar het is een sterke cultuur die lastig te doorbreken is.
Dit was de eerste keer C. en de andere jongens zonder hun moeder buiten het Roma dorp kwamen. In het begin heeft ze daardoor veel heimwee gehad maar naarmate de week vorderde voelde ze zich steeds meer op haar gemak. Het is erg fijn om iets goeds te kunnen doen voor deze kinderen en ze voor even hun zorgen te laten vergeten.
De laatste dag zaten we met een dubbel gevoel in onze maag. We hadden behoefte aan rust (en een goede maaltijd zonder yoghurt) maar zagen ook enorm op tegen het afscheid van de kinderen. Na een week zo intensief met ze opgetrokken te hebben waren we erg aan ze gehecht geraakt. Daarnaast wisten we dat de meesten weer naar hun onrustige thuissituaties terug moesten.
Nadat we Spille Beach vaarwel hadden gezegd en weer terugreden naar Elbasan hebben we C. en de andere Roma jongens thuis afgezet in hun eigen buurt. In het begin waren we een beetje huiverig om ons gezicht daar te laten zien omdat het een gesloten gemeenschap is. C’s familie woont in een simpel betonnen huisje en ze hebben niet veel bezit maar we werden ontzettend gastvrij en warm onthaald en bij iedereen naar binnen gevraagd. Trots stelde C. ons voor aan haar familie en liet haar huis zien. Ondanks de vooroordelen over hun manier van leven merkte je wel dat veel mensen daar gelukkig zijn.
Het afscheid met de andere kinderen viel ons ook zwaar. Nadat we nog een laatste groepsfoto hadden gemaakt en iedereen 3 keer hadden geknuffeld zwaaiden we ze uit. Zij met een lach, wij met een kleine traan.
We zijn ontzettend dankbaar voor deze fantastische ervaring en alle inzet en moeite die we er ingestoken hebben waren het meer dan waard. Maar naast onze eigen inzet hebben we veel onmisbare lieve mensen om ons heen gehad. Want wauw, wat heeft iedereen ons goed geholpen om dit project tot een goed einde te brengen. Het streefbedrag hebben we dik behaald en we hebben zelfs budget om de bakkerij op te knappen en de mogelijkheid om de kinderen extra te verwennen met mooie nieuwe spulletjes. We zullen zeker contact blijven houden met alle kinderen via Alban en zijn er van overtuigd dat ze deze vakantieweek nooit meer zullen vergeten.