Vliegtuigwrakken uit de Tweede Wereldoorlog die in de Nederlandse bodem liggen, moeten op kosten van het Rijk worden geborgen. Regeringspartijen CDA, ChristenUnie en VVD nemen het initiatief tot een Nationaal Bergingsprogramma.
Hanneke Keultjes 30-05-18, 07:00
Facebook
Whats App
Quote
Een veld is géén laatste rustplaats. Ik wil een echt graf voor mijn oom. Dit is het enige wat ik nog voor hem kan doen
Rebecca Dutton, Nichtje van Maurice S. Pepper
Sergeant Maurice S. Pepper stierf op 10 september 1942. Maar officieel is hij nog steeds missing in action; vermist. Maar zijn nichtje Rebecca Dutton uit Stratford-upon-Avon weet bijna precies waar de stoffelijke resten van de sergeant liggen. In een veld, in het Limburgse Echt. Net als de Short Stirling bommenwerper waar Pepper met vijf collega’s in vloog. Onderweg naar Düsseldorf – waar ze nooit aankwamen.
Dutton wist lange tijd heel weinig over haar oom. ,,Mijn moeder was heel close met hem, maar had het nooit over hem. Te pijnlijk.” Inmiddels weet ze dat haar oom één van de gevaarlijkste taken had bij de Britse luchtmacht. Hij zat bij de Pathfinders, een eenheid die andere bommenwerpers naar doelen moest dirigeren. ,,Ze moesten laag vliegen en waren zo een makkelijk doelwit. Eigenlijk was het een zelfmoordmissie.”
Dat bewijst het feit dat Pepper voor zijn fatale vlucht al eerder uit de lucht werd geschoten. Die aanval overleefde hij; de Brit werd in zijn hand en knie geschoten. Voor die missie kreeg hij de Distinguished Service Medal, weet Dutton. ,,Koning George reikte de onderscheiding uit op Buckingham Palace. Dat was heel bijzonder in die tijd.”
Een echt graf
Volledig scherm
Rebecca Dutton © prive
Van die hoge onderscheiding voor ‘exemplarische moed in oorlogstijd’ kon hij slechts zes maanden genieten. Sinds Dutton een paar jaar geleden hoorde dat het toestel van haar oom was gelokaliseerd, wil ze dat het wordt geborgen en dat zijn stoffelijke resten worden herbegraven in Engeland. ,,Een veld is géén laatste rustplaats. Ik wil een echt graf voor mijn oom”, zegt ze. ,,Dit is het enige wat ik nog voor hem kan doen.”
Ze schreef brieven naar de gemeente en naar de landeigenaar, een abdij. De gemeente geen reden voor berging, terwijl er wél een positief bergingsadvies ligt. De abdij wil de grafrust in ere houden. ,,Ze wijzen naar elkaar, zeggen dat de nabestaanden niet geïnteresseerd zijn. Maar dat hebben ze verkeerd.” Dutton valt even stil, van woede, zegt ze. ,,Het gaat ons enorm aan het hart. Het is familie.” Dutton denkt dat de kosten één van de redenen zijn dat berging wordt geweigerd. ,,Ik heb geleerd dat alles in het leven om geld draait.”
Bergen
Volledig scherm
Sergant Maurice S. Pepper kwam om het leven toen de bommenwerper waar hij inzat in de Tweede wereldoorlog neerstortte in het Limburgse Echt © prive
Quote
Deze piloten zijn gesneuveld voor onze vrijheid. We hebben de kans om ze te identifice­ren, te herbegra­ven en hen zo de laatste eer te bewijzen
Stieneke van der Graaf, ChristenUnie
Die drempel willen CDA en ChristenUnie, met steun van de VVD, nu weghalen. Als het aan de drie regeringspartijen ligt, wordt het toestel van Dutton’s oom binnenkort geborgen – op kosten van het Rijk – net als 30 tot 35 andere vliegtuigwrakken met vermiste soldaten. Het is maar een deel van de zo’n 6000 vliegtuigen die in de luchtoorlog boven Nederland is neergestort. Alle wrakken bergen is onmogelijk. In sommige gevallen is berging lastig – als er bijvoorbeeld een hele woonwijk overheen is gebouwd of een bommenwerper bij de crash is geëxplodeerd.
Maar de Studiegroep Luchtoorlog, die alle wrakken in kaart heeft gebracht, stelt dat berging in deze ongeveer dertig gevallen ook mogelijk is én dat er een grote kans is dat stoffelijke resten gevonden kunnen worden. ,,De vliegtuigwrakken liggen bij wijze van spreken bij boer Jansen achterin de wei”, stelt Ivo de Jong, voorzitter van de studiegroep die uit 300 vrijwilligers bestaat.
Nu gebeurt berging vooral op verzoek van nabestaanden of als er een gevaar is voor de veiligheid door onontplofte bommen. Gemeenten moeten toestemming geven voor een berging, die vervolgens uitgevoerd door de vliegtuigbergdienst van de luchtmacht en enkele tonnen tot een miljoen per wrak kost. Daarvan neemt de overheid 70 procent voor zijn rekening. De overige kosten – 30 procent – komen voor rekening van de gemeente. ,,Dat is – vooral voor een kleine gemeente – veel geld”, zegt CDA-Kamerlid Harry van der Molen. ,,Zij zullen dat niet snel toegeven, maar het kan een reden zijn om zo’n verzoek af te wijzen.”
Dat zou niet zo moeten zijn, vindt ChristenUnie-Kamerlid Stieneke van der Graaf, die samen met het CDA het initiatief nam voor het Nationaal Bergingsprogramma. Dat hoeft volgens de drie regeringspartijen geen extra geld te kosten, zolang de berging van de toestellen over een periode van 10 jaar wordt uitgesmeerd. ,,Defensie heeft ook maar een capaciteit om drie tot vijf toestellen per jaar te bergen”, stelt Van der Molen. Van der Graaf noemt het ‘een erezaak’. ,,Deze piloten zijn gesneuveld voor onze vrijheid. We hebben de kans om ze te identificeren, te herbegraven en hen zo de laatste eer te bewijzen.”
Oorlogsgraf
De Britse overheid stelt zich echter op het standpunt dat de plek van een wrak een oorlogsgraf is, dat in principe ongemoeid moet blijven. Maar daarvan wordt in de praktijk al vaak afgeweken, zegt Van der Graaf, als nabestaanden dat willen. ,,Een weiland waar mest over wordt uitgestrooid, vinden veel nabestaanden niet de meest eervolle plek. Die wens moet zwaar meewegen.”
Hoewel Dutton haar oom nooit heeft gekend, gruwt ze van het idee dat zijn stoffelijk overschot ergens in een veld ligt. ,,Ik ben zo ontzettend trots op hem. Tegenwoordig vereren we reality-tv-sterren die beroemd zijn geworden om niks. Deze militairen brachten het hoogste offer en zij worden vergeten – begraven in een akker.”
Gratis onbeperkt toegang tot Showbytes? Dat kan!
Log in of maak een account aan en mis niks meer van de sterren.
Ja, ik wil gratis onbeperkt toegang
Lees Meer
Ollongren bezoekt mensen uit gebombar­deerd Hawija: ‘Bijzondere en goede gesprekken’
Minister van Defensie Kajsa Ollongren bezocht deze week Irak en de Nederlandse troepen, én sprak met mensen uit het door Nederland gebombardeerde Hawija. ,,Bijzonder en goed’’, noemde ze de gesprekken die ze daar had.
19:35
PREMIUM
landbouwminister
Piet Adema emotioneel: ‘Zit bij boeren aan tafel die niet weten wat hun toekomst is’
Piet Adema is bijna twee maanden bezig als minister van Landbouw, een baan die hij eigenlijk nooit wilde. ,,De verantwoordelijkheid is groot. Nee: zwáár, dat is een beter woord.”
25 november
Koken & Eten
Besparen? Annemarie (die acht kinderen heeft) koopt slim in: ‘Ik ga er vrijdag voor zitten’
Wat kunnen we leren van het wel en wee van grote gezinnen op het gebied van boodschappen en koken? Slim inkopen doen moet wel als je zoveel monden te voeden hebt. Zeker in tijden van extreem hoge prijzen. Annemarie Geerts, bekend van het tv-programma Waar doen ze het van, heeft acht kinderen. Hoe let zij op de kleintjes?
28 november
Ministers in het nauw door eerlijke en directe kinderen: ‘We komen niet weg met saaie antwoorden’
Het waren dit keer geen stoffige politici die ministers mochten bevragen in de Tweede Kamer, maar kinderen van vijf basisscholen uit het hele land. De taal was simpel, eerlijk en direct en dat was niet altijd makkelijk voor de bewindslieden.
23 november
PREMIUM
Wat zegt de wetenschap
Wie te veel vitamine­pil­len eet, moet oppassen voor vergifti­ging
In de donkere wintermaanden slikken we vaker vitaminepillen omdat we hopen zo een mogelijk vitaminetekort tegen te gaan. Maar zijn deze pillen wel nodig?
11:53
CDA, CU en GL willen geld voor ‘vertelstem’ bij programma’s NPO: ‘We sluiten nu mensen uit’
Slechtzienden en blinden moeten meer programma’s van de publieke omroep kunnen volgen via audiodescriptie, waarbij een stem vertelt wat in beeld is te zien. Daarvoor moet de komende vier jaar 4 miljoen euro extra worden uitgetrokken.
28 november
Getest: Dit is de beste al­les-in-1 kleuren­prin­ter
Wat is de beste alles-in-1 kleurenprinter? En welke heeft de beste prijs-kwaliteitverhouding? De Consumentenbond geeft antwoord.
27 november
D66 zit niet te wachten op discussie over minder asiel
De leden van regeringspartij D66 willen dat de partij niet te veel toegeeft aan coalitiepartner VVD in de discussie over de toekomst van het Nederlandse asielbeleid.
19 november
Play
Camerabeel­den tonen hoe auto meters in de lucht vliegt bij tolstation in China
Play
Spookrij­der duikt op uit de mist op N62
Play
Achtervol­ging bij snelweg in Antwerpen, verschil­len­de schoten gelost
Net binnen
18:55 Ollongren bezoekt mensen uit gebombardeerd Hawija: ‘Bijzondere en goede gesprekken’
17:16 ‘Kabinet wil twee nieuwe kerncentrales in Borssele’
15:59 Minister Helder draagt speldje in plaats van OneLove-band, Qatari maken wél statement met armband
14:53 Kabinet gaat ‘geen noodpakketten uitdelen’, wel komt er een speciale website
14:51 Aantal fraudedossiers in de zorg is verdubbeld: ‘Sommigen maken tonnen winst, krankzinnig’
Bekijk alle artikelen
Speel hier gratis puzzels, quizzen en spelletjes
Meest gelezen
PREMIUM
Iedereen een noodpakket in huis, adviseert NCTV: ‘Nederland extra kwetsbaar’
Play
Met video
Sportminister verlaat debat voor bezoek aan WK Qatar: ‘Ze hoeft van mij niet meer terug te komen’
PREMIUM
Gebruik drinkwater moet omlaag, maar meer dan regenwater in je toilet hoef je niet te doen
Kabinet gaat ‘geen noodpakketten uitdelen’, wel komt er een speciale website
PREMIUM
Interview
Nederland onvoldoende bewust van dreiging: 'China wil machtigste land ter wereld worden’
AD Webwinkel
WEEKDEAL: World of Dinos
Voor €13,50
MAANDDEAL: Wollen 4-seizoenen dekbed Romy
Van €199,00 voor €149,00
WO II in kleur deel 1: Onheil
Voor €29,95
TINA - De Tina Turner Musical - tot 25,- voordeel
Voor €33,95
Disney's Aladdin - Tot 20 euro voordeel
Voor €44,00
Bezoek de webwinkel
Luister hier alle afleverin­gen van de podcast Politiek Dichtbij
Meest gedeeld
PREMIUM
Iedereen een noodpakket in huis, adviseert NCTV: ‘Nederland extra kwetsbaar’
Play
Met video
Sportminister verlaat debat voor bezoek aan WK Qatar: ‘Ze hoeft van mij niet meer terug te komen’
Kabinet gaat ‘geen noodpakketten uitdelen’, wel komt er een speciale website
PREMIUM
Onder politici
Boete uit Brussel als ons land er niet snel een wet doorheen jast
PREMIUM
Gebruik drinkwater moet omlaag, maar meer dan regenwater in je toilet hoef je niet te doen
Onder Politici
PREMIUM
Onder politici
Boete uit Brussel als ons land er niet snel een wet doorheen jast
27 november
PREMIUM
Onder politici
Roos is de tweede griffier op rij die opstapt, in 2017 was het Voss die na twee jaar vertrok
PREMIUM
Onder politici
De tol van jarenlang regeren: na jarenlang compromis­sen sluiten is VVD uitgehold
PREMIUM
Onder politici
121
Onderzoek naar Khadija Arib werkt als boemerang voor Vera Bergkamp
Alle artikelen
Volg het AD op social media
AD logo
Meld je aan voor de nieuwsbrief Wil je elke dag de Dagelijkse nieuwsupdate nieuwsbrief van AD ontvangen via e-mail?