Taalpotentieel: benut de diversteit | NIEUWE WERKWIJZEN
Megatrend: Snelle ontwikkeling wetenschap en technologie
Taalpotentieel: benut de diversteit
De Commissarissen van de Koning van Limburg, Overijssel, Drenthe en Groningen gaan met minister Bussemaker van Onderwijs praten over het behoud van het vak Duits op het mbo. Duits biedt volgens hun grote kansen in de grensgebied. Dit onderwerp leeft breder.
Vroeger werd in het onderwijs veel gedaan aan taalbeheersing; Frans Duits Engels was de basis. Het ging daarbij vooral om passieve taalbeheersing. Achterliggende gedachte was vooral dat dit nodig was voor de handel ( de "HBS"), daarnaast ook voor de wetenschap. Geleidelijk is dit opgeschoven naar versmalling tot Engels, maar wel met ook actieve taalbeheersing. Daar zit een vooronderstelling in dat je met Engels overal terecht kunt en ook effectief kunt zijn. Dat is een grote misvatting. Niet alleen spreken veel mensen geen Engels, maar ze willen het soms ook niet. Waarom zou je als Duitser of Fransman jezelf een nadeel bezorgen – taalbeheersing – in een gesprek met iemand die iets van jou gedaan wil krijgen? Dieper zit daar ook het punt in dat je met taal ook iets leert over de ander zijn cultuur en omgangsvormen. De directheid van Nederlanders bijvoorbeeld wordt niet overal op prijs gesteld.
Als de doelstellingen zijn om Nederland een stevige positie te geven in de wereld ( handel, wetenschap, "Europa"….) dan is het logisch te investeren in de beheersing van talen en kennis van de bijbehorende cultuur om effectief te kunnen zijn. De actie voor het behoud van Duits op de scholen getuigt dan ook van visie.
Breder is dan de vraag op welke scholen welke talen moeten worden gegeven? Een nieuwe werkwijze zou kunnen zijn:
– Een centraal voorgeschreven deel Nederlands en Engels.
– Maatwerk bij andere talen. Daarbij is een interessante vraag of bijvoorbeeld bedrijven daarbij een stem kunnen krijgen. Het voorbeeld voor de grensstreek maakt dat duidelijk.
– Individualisering. We redeneren teveel vanuit de Nederlandstalige autochtoon. We hebben een breed scala van andere native speakers ( Chinees, Marokkaans, Pools…). Het zou een goede investering zijn om hun taalbasis te behouden cq op te vijzelen tot het gewenste niveau. Wat is er logischer dan dat wanneer een Chinese native speaker mbo-handel volgt, deze zijn Chinees op dat niveau leert? Een extra kans voor hem en voor Nederland en vele malen efficienter en effectiever dan wanneer je een Nederlandstalige native speaker Chinees gaat leren. Benut het potentieel van de diversiteit.