Wie verder kijkt, ziet een weerbarstiger werkelijkheid. Grote bedrijven of bedrijven uit andere regio's winnen vaak een aanbesteding, soms zelfs door onder een kostprijs te werken. Bedrijven uit de regio die al jarenlang het werk deden, staan met lege handen.
Het duidelijkste voorbeeld hiervan in deze weken is taxibedrijf Waaksma uit Kootstertille. Het bedrijf verloor de aanbesteding voor het leerlingen- en WMO-vervoer en het Opstapper-vervoer in Achtkarspelen, Dantumadiel, Dongeradeel, Ferwerderadiel, Kollumerland en Tytsjerksteradiel. Veel van dit werk wordt nu nog uitgevoerd door Waaksma, maar in de toekomst door VMNN en Taxi Dorenbos uit Assen, Taxi Witteveen uit Lemmer en Taxi NOF uit Kollumerzwaag.
Het is echter de vraag of de gemeenten in Noordoost-Fryslân hiermee op de langere termijn niet duurder uit zijn. Als Waaksma dit werk verliest - het bedrijf heeft de gunning aangevochten bij de rechter en die zaak loopt nog - kan het bedrijf niet al het huidige personeel behouden. De winnende taxibedrijven zijn wegens de OPOV-regeling wel verplicht om ten minste drie kwart van de 55 betrokken personeelsleden van Waaksma een aanbod te doen om voor hen te werken, maar die voorwaarde kunnen ze gemakkelijk ontwijken. Bijvoorbeeld door vergaande eisen te stellen aan de chauffeurs, waar die niet aan willen of kunnen voldoen.
Waar de verantwoordelijk wethouder eerst nog sprak over een 'harde eis´ dat het personeel van Waaksma niet de dupe zou worden van deze aanbesteding, gaf de advocaat van de Friese gemeenten in de rechtbank openlijk toe toe niet te verwachten dat alle chauffeurs van Waaksma worden overgenomen door de concurrerende taxibedrijven. Een deel van hen blijft waarschijnlijk bij Waaksma, dat niet voldoende werk meer heeft en hen dan moet ontslaan.
Extra wrang hierbij is dat het gaat om vaak oudere chauffeurs, die al jarenlang bij Waaksma in dienst zijn. Zij dachten baanzekerheid te hebben, maar die staat nu plotseling op losse schroeven. Jongere en goedkopere krachten nemen hun werk over. Maar ook niet voor altijd: bij de volgende aanbesteding kunnen ook zij weer worden ingeruild voor nog goedkopere krachten.
Wie wint hier eigenlijk nog? Niet de cliënten, want die zullen - in elk geval deels - afscheid moeten nemen van hun vertrouwde chauffeur en moeten wennen aan een nieuwe. Niet de taxibedrijven: door deze wijze van aanbesteden worden zij gedwongen hetzelfde werk te leveren voor steeds minder geld. Hierdoor wordt het voor hen moeilijker om chauffeurs vaste contracten te bieden, aangezien de toekomst van het bedrijf bij elke nieuwe aanbesteding weer onzeker is.
En uiteindelijk winnen ook niet de gemeenten: deze wijze van aanbesteden kan leiden tot een toename van het aantal oudere werklozen in de regio en zo tot hogere kosten aan uitkeringen. Bovendien wordt het vertrouwen van veel mensen in de overheid geschaad. Hoog tijd dus om een wijzer beleid te voeren bij aanbestedingen.