Mohammed Mahdi Akef (1928-2017) was flexibel in het nieuwe Egypte | Trouw
Mohammed Mahdi Akef (1928-2017) was flexibel in het nieuwe Egypte
Mohammed Mahdi Akef, leider van de Egyptische Moslimbroederschap, verruilde op 22 september zijn cel voor het graf. Beeld AP
Toen Mohammed Mahdi Akef in 2004 benoemd werd tot leider van de Egyptische Moslimbroederschap, ging menig wenkbrauw omhoog. Een generatiekloof spleet de islamistische beweging, en de slenk tussen de gesloten oude garde en de hoogopgeleide hervormingsgezinde jongerenvleugel leek onoverbrugbaar. Van de nieuwe, 75 jaar oude murshid werd weinig opbeurends verwacht.
Jetteke van Wijk 2 oktober 2017, 19:34
Maar Akef paste zich snel aan. Nadat hij in maart 2005 een vijfde termijn voor president Hosni Mubarak nog zei te steunen, bestempelde hij twee maanden later diens regime als corrupt, tiranniek en falend. De Broederschap sloot zich aan bij de seculiere Kifaya-beweging, die massale straatprotesten voor meer vrijheid en democratie organiseerde, en poetste zo het eigen imago op.
Die tolerantere, meer betrokken versie sloeg aan. Bij de parlementsverkiezingen in september breidden de onafhankelijken hun macht uit van veertien naar 112 van de 454 zetels, waarvan er 88 bezet werden door moslimbroeders. Daarmee kende het Egyptische parlement voor het eerst sinds de revolutie van 1952 een substantiële oppositie.
Akef werd geboren in 1928, het jaar dat Hassan al-Banna de beweging oprichtte, en sloot zich op zijn twaalfde aan. Al-Banna selecteerde Akef op zijn zeventiende voor paramilitaire missies gericht tegen de bij het Suezkanaal gelegerde Britse troepen.
In 1954 belandde hij voor het eerst in de gevangenis wegens hulp aan de man die werd verdacht van een moordaanslag op president Gamal Abdel Nasser. Toen hij twintig jaar later door president Anwar Sadat werd vrijgelaten, kreeg hij een ministeriële post. Daarna organiseerde hij vanuit Saudi-Arabië wereldwijd islamitische jeugdkampen en leidde hij in München een islamitisch centrum.
Akef was een van honderden leiders die werden opgepakt nadat Mohamed Morsi, de eerste moslimbroederpresident, in 2013 werd afgezet. Op 22 september verruilde hij de cel voor het graf.