Er waait een polletje van de sfinx Mitterrand - NRC
Er waait een polletje van de sfinx Mitterrand
Of ik van de brandweer ben. De dochter des huizes staat in de deuropening, moeder leunt uit het raam. Beiden houden met één hand hun vestje hooggesloten tegen de hals, tegen de kou en de rukwind, die om ons heen buldert.
Van de brandweer, hoezo? Nou, er waaien weer overal bomen om, althans takken van de bomen, heb ik dat dan niet gezien?
Jawel, maar ik kom voor het monument: wat vinden ze daarvan? Simultane achteloze gebaren, waarna hun handen weer haastig naar vestkraagjes grijpen. Van het monument vinden ze niks, het staat immers achter het huis. Ze zien het niet.
Mitterrandolâtrie à raison van 163.525 francs, ongevraagd neergezet door de socialistische burgemeester Jean-Marie François, een door alle media breed uitgemeten controverse: dát is Het Monument. De aandacht ervoor is in overeenstemming met de proporties van de buste van de overleden oud-president François Mitterrand die enkele weken geleden, op de dag af negentien jaar na zijn aantreden, werd onthuld. Een stenen kop met een vastberaden glimlach, een overhemd en stropdas eronder, bijna vier meter hoog.
Dat is nog niet alles. Kop en borst rijzen op uit een met gras overdekte terp van twaalf meter breed: de president draagt een groene jas. Hij is een sfinx in de wei.
Zondag waren de ,,duizenden'' dagjesmensen er niet die volgens de kranten een bedevaartsoord maken van het bescheiden nieuwbouwwijkje in Outreau, een buurtgemeente van Boulogne-sur-mer, aan de Normandische kust. Over die kust raasde een hevige storm, die de brandweer honderd keer deed uitrukken en die trouwens ook enkele verse pollen van de presidentiële schouders rukte. De huisjes waarvan de daken op foto's nauwelijks boven de kruin van het borstbeeld uitkomen, waren en bleven potdicht.
Maar de verontwaardiging laat zich zo ook raden. Nauwelijks tien meter van enkele van de huisjes verwijderd, torent dat rare beeld uit een grasveldje omhoog – van de weeromstuit overigens in werkelijkheid minder imposant dan de camera's doen geloven. Het belemmert niettemin het uitzicht, het is bepaald een Fremdkörper in dit buitenwijkje. Bovendien is de geportretteerde in het sinds zijn hoogtijdagen ingrijpend veranderde Frankrijk allang geen heilige meer, en de kosten zijn natuurlijk navrant in dit door werkloosheid geteisterde gebied waar de petrochemische en agrarische fabrieken hun voortbestaan danken aan nog al te vers in het geheugen liggende massa-ontslagen. Ook is het veranderde Frankrijk gewend geraakt aan inspraak.
Blij met het omstreden kunstwerk is eigenlijk alleen de maker, beeldhouwer Bruno Maillard. Hij is zomaar uit de anonimiteit getreden, deze schepper van talloze andere onopgemerkt gebleven artistieke toevoegingen aan de openbare ruimte.
Hoewel, er zijn nog andere gunstige geluiden. Een deur gaat open, twee dik ingepakte bewoners komen naar buiten. Ach, weet u, schreeuwen ze boven het gebulder van de wind uit, een voordeel van ,,dat ding'' is, dat het Outreau op de kaart zet. De Michelin-gids gaat er misschien wel melding van maken. En, je kunt zeggen wat je wilt, maar het lijkt wel. Het is te groot en het hoort hier niet, akkoord, maar mooi is het wel.