Tschüss Tirol! 'Cultureel skiën' in Turkije in opkomst « Turkije Correspondent
Turkse inhaalslag wintersport
Turkije heeft de euro's en dollars van de buitenlandse toeristen nodig. Dus investeert de Turkse stad Kayseri 450 miljoen euro om wintersporters aan te trekken. "Daar de zon, hier de sneeuw – en dat in één dag!"
Kinderlijk blij dollen toeristen uit Maleisië in de verse sneeuw aan de voet van het Turkse skiresort Erciyes. Enthousiast kneden ze sneeuwballen. Een sneeuwballengevecht volgt. Selfies en foto's van vrienden en familieleden leggen de vakantiepret vast om straks via social media te delen met het thuisfront. "Dit is de eerste keer in mijn leven dat ik sneeuw zie", zegt Danny (63) uit Kuala Lumpur opgewonden.
Logeren doen ze in het sprookjesachtige Cappadocië, een uur met de bus van hier. Miljoenen jaren geleden spuwde de Erciyes vulkaan bij talloze uitbarstingen tufsteen, as en modder over de wijde omgeving. Regen en wind slepen en schuurden het uitgebraakte materiaal tot surrealistische, grillige rotsformaties, die als paddenstoelen met kaboutermutsen in het landschap omhoog steken.
In de tufsteenkegels zijn ondergrondse woningen, kloosters en kerken uitgekapt. Daarin zijn nog overblijfselen te zien van christelijke muurschilderingen.
"Deze combinatie van natuur en cultuur bieden we nu aan als een nieuw toeristisch concept dat we 'cultureel skiën' noemen", zegt Murat Cingi, algemeen directeur van het bedrijf dat de ontwikkeling van de wintersportfaciliteiten op Erciyes coördineert in opdracht van de gemeente Kayseri.
Klinkt goed, zulke verkooppraatjes. Maar slaan ze ook aan? "Iedereen denkt bij Turkije alleen maar aan zon, zand en zee. Wanneer je het ook als bestemming voor wintersport noemt, kijken ze je aan alsof je het over Jupiter of Mars hebt", zegt Murat Bilal van de reisorganisatie ID Travel, op dit moment de enige Nederlandse aanbieder van wintersportvakanties in Turkije.
In de hoogtijdagen van het Turkse toerisme boekten zo'n 400 Nederlanders een wintersportvakantie via ID Travel. Vorig jaar maar een gezin.
Terroristische aanslagen, de vluchtelingencrisis, de ruzie met en de toerismeboycot door Moskou, en de mislukte staatsgreep in de zomer van 2016 stortten de toerismesector in een diepe crisis. Vorig jaar kreeg het toerisme langzaam weer kleur op de wangen. Dit jaar verwacht Turkije een recordaantal van tegen de 40 miljoen toeristen, zegt minister van Cultuur en Toerisme, Mehmet Ersoy. Het laatste record dateert van 2014 toen 36,8 miljoen buitenlanders in Turkije vakantie vierden.
Toeristen betalen in euro's of dollars en die harde valuta heeft de in crisis verkerende Turkse economie, met enorme schulden in euro's en dollars, hard nodig.
De stad Kayseri, bekend als een van de 'Anatolische Tijgers' wegens zijn talloze succesrijke ondernemers – onder meer in de productie van jeans voor alle wereldmerken en meubels – besloot tien jaar geleden de potentie van het wintersporttoerisme te gaan ontwikkelen om zijn economische basis te verbreden.
Oostenrijkse adviesbureaus voerden een haalbaarheidsstudie uit en ontwikkelden een masterplan. Alleen het beste van het beste en het modernste van het modernste was goed genoeg, zo besloten de autoriteiten van Kayseri. De gemeente kocht al de benodigde grond op en zorgde voor de infrastructuur. "In totaal wordt hier voor 450 miljoen euro geïnvesteerd", zegt directeur Murat Cingi in zijn nieuwe kantoor dat uitkijkt op de wintersportfaciliteiten van Erciyes (letterlijk: witte berg).
Er is sprake van een inhaalslag en het wintersportresort is een 'work in progress'. Er zijn nu drie nieuwe hotels operationeel. Onder meer het Nederlandse all inclusive boetiekhotel Amalia – met skipas, hamam, sauna's, massageruimtes – dat op de piste ligt, vlakbij de gondellift, en het luxe vijfsterren hotel Ramada, dat geen alcohol schenkt en zich richt op gasten met een islamitische levensstijl.
Over vijf jaar zullen er 18 hotels moeten staan met een capaciteit van 6.000 bedden per dag.
Erciyes timmert aardig aan de weg. Het was al drie keer de locatie voor een van de wedstrijden in de competitie voor het wereldkampioenschap snowboarden, twee keer organiseerde het de Europacup voor sneeuw volleybal, en sneeuwkiters komen langs voor een van de wedstrijden voor hun wereldcup.
Sinds 2012 begon het aantal toeristen te groeien, vooral Turkse bezoekers. Slechts een op de tien kwam om te skiën. Dat aantal neemt nu stevig toe, met zo'n 50 procent per jaar. Ook uit het buitenland. Vorig jaar arriveerden er 2.000 Russen per week met charters die direct tussen Moskou en Kayseri vliegen.
"Er is net een contract getekend voor een chartervlucht per week uit Warschau en een uit Kiev", zegt Eray Dursun, general manager van het Novotel in Kayseri. "Daarmee worden nu elke week uit drie landen toeristen aangevoerd: Rusland, Oekraïne en Polen."
Het is tekenend voor de dynamiek en de groei van dit wintersportgebied. "Waar Oostenrijk en Zwitserland honderd jaar over deden – het ontwikkelen van goed functionerende skiresorts – proberen wij hier in tien jaar op te bouwen", zegt directeur Murat Cingi.
Burak (28) uit Venlo is met zijn moeder met de gondellift naar 2.400 meter gekomen. Zijn hippe sneakers en blote enkels maken duidelijk dat skiën niet zijn passie is. "Ik hou niet echt van sneeuw, maar van strand en zee", zegt Burak lachend. "We zijn op vakantie in Cappadocië en komen uit nieuwsgierigheid gewoon eens een kijkje nemen. Daar de zon, hier de sneeuw. Dan heb je het allebei in één dag!".
Vakantieskiër Ahmet Çakar (48), die in Zwolle een autobedrijf heeft, komt hier wel voor de winterpret. De afgelopen drie winters vierde hij met zijn vrouw en twee dochters vakantie op de witte schouders van de bevroren vulkaan.
"Wij zijn beginners", zegt hij. "Het is er mooi en rustig. Je hoeft nooit lang te wachten bij de liften. En als het slecht weer is, brengt een shuttlebusje ons naar de andere kant van de berg. We hebben er elke dag kunnen skiën".
Ook de Urkse visser Klaas Kramer (64) en zijn vrouw Jannemarie (61) reizen eind deze winter weer richting Turkse sneeuw. In 2014, toen ze 35 jaar getrouwd waren, hebben ze dat een week lang met de kinderen gevierd tijdens een skivakantie op de Erciyes.
Zij staan al 40 jaar op de lange latten. Kramer: "We skieden in alle Alpenlanden, in de Pyreneeën, Slowakije, Chili, en Libanon. Ook in de Turkse skigebieden Uludag, Kartalkaya en Palandöken zijn we geweest, maar nu bevalt ons Erciyes het beste".