InterviewMichael Driscoll
Michael Driscoll riep tijdens zijn ziekte de hulp in van Titus Brandsma: 'Titus, you gotta take care of me'. Beeld
Stijn Fens 11 mei 2022, 14:00
Toen Titus Brandsma op 3 november 1985 als martelaar van het geloof in Rome zalig werd verklaard, zat de Sint-Pieter helemaal vol met pelgrims uit verschillende landen, onder wie maar liefst tweeduizend uit Nederland. Zo gaven alleen al 37 familieleden van Titus acte de présence bij deze belangrijke stap op weg naar zijn heiligverklaring.
Nadat paus Johannes Paulus II had uitgesproken dat de 'Eerbiedwaardige Dienaar Gods Titus Brandsma' vanaf dan zalig genoemd kon worden ("In de naam van de Vader, de Zoon en de Heilige Geest"), antwoordden alle aanwezige gelovigen met 'amen'. Drie keer nog wel. Een van hen was een toen nog onbekende ordegenoot van Brandsma, de dan 44-jarige Amerikaanse pater Michael Driscoll.
"Ik vond het geweldig dat Titus zalig werd verklaard en had toen geen idee dat ik ooit de reden zou zijn dat hij daadwerkelijk heilig zou worden verklaard", zegt Driscoll per telefoon vanuit de Amerikaanse staat Florida, waar hij woont. "Natuurlijk ben ik zondag in Rome bij zijn heiligverklaring aanwezig."
'Titus werd al snel een voorbeeld voor ons'
Driscoll vertelt dat hij al vroeg in zijn leven over zijn beroemde ordegenoot hoorde. "Al op het kleinseminarie van de karmelieten – op de middelbare school dus – kregen wij de verhalen te horen over Titus Brandsma. Wij kregen les van de Nederlandse karmeliet Paulus Schmit, die in het Nijmeegse klooster woonde waar Brandsma in 1942 werd gearresteerd door de Duitsers. Hij vertelde ons alles over Titus en hij werd al snel een voorbeeld voor ons. Er is een gezegde dat als je de wereld wilt winnen voor Christus, je het conflict met die wereld moet aangaan. Dat deed hij, moedig als hij was, door in de oorlog in verzet te komen tegen de nazi's en op te komen voor de waarheid."
Je zou kunnen zeggen dat Brandsma, nadat Driscoll in 1961 intrad bij de karmelieten, op de achtergrond voortdurend in zijn leven aanwezig bleef. Als jonge priester schreef hij een stuk over 'Taitus' voor een Amerikaans tijdschrift dat onder collega-priesters veel gelezen werd. "Ik wilde hem meer bekendheid geven, want nog niet zoveel mensen in Amerika wisten wie hij was."
Dat veranderde natuurlijk in 1985 na de zaligverklaring. Titus Brandsma (1881-1942) was al gedurende lange tijd een inspirerende katholiek. Om ervoor te zorgen dat hij ook heilig kon worden verklaard, was een medisch onverklaarbaar wonder op zijn voorspraak nodig. Daar was ook Michael Driscoll zich van bewust.
En toen werd hij ernstig ziek.
Een Ierse huid
"Mijn hele leven heb ik bij dermatologen gelopen. Ik ben van Ierse komaf en heb een gevoelige huid die vaak voor problemen zorgde. Een echte Ierse huid zal ik maar zeggen. In 2004 zat ik achter in een auto en ik viel in slaap. Ik moet tijdens die rit het raam hebben geraakt, want toen ik uitstapte zat er een kleine, pijnlijke bult op mijn voorhoofd."
Driscoll vertrouwde het niet en ging naar zijn dermatoloog. Die besloot een biopt af te nemen. De uitslag was niet goed. "Hij vertelde mij dat ik een melanoom had met uitzaaiingen, maar ze wisten niet hoe erg het was. Later bleek dat ik uitzaaiingen had tot in mijn nek. Een melanoom komt normaal gesproken terug na minimaal twee en maximaal vijf jaar, zeiden de artsen. 'Maar we weten niet wat er met jou gaat gebeuren.' "
Eind juli 2004 werden bij Driscoll tijdens een elf uur durende operatie 84 lymfklieren uit zijn nek weggenomen en een speekselklier aan de rechterkant van zijn mond. Vervolgens werd Driscoll 35 keer bestraald. Maar niet alleen medisch gezien werd alles uit de kast gehaald.
Een vriend liet tweeduizend gebedskaartjes drukken en de plaatselijke bisschop riep de gelovigen op te bidden voor genezing van pater Driscoll op voorspraak van Titus Brandsma. Zelf besloot Driscoll, een maand voor zijn operatie, ook de hulp in te roepen van zijn bekende ordegenoot in de hemel. "Ik zei: 'Titus, you gotta take care of me'."
Hij bad tot Titus en hield daarbij een reliek van de Nederlander – een stukje stof van diens habijt – tegen de plek op zijn hoofd en in zijn nek waar de kwaadaardige kankercellen zich bevonden. "Wij katholieken geloven dat zo'n reliek ons verbindt met iemand die dicht bij God is. In dit geval Titus. Niet de reliek of het aanraken daarvan zorgt voor genezing – dat zou bijgeloof zijn – maar het geloof in degene tot wie je bidt. Je moet geloven dat God erin voorziet."
'We kunnen het niet verklaren. Je had al dood moeten zijn.'
Keer op keer ging Driscoll terug naar zijn arts voor controle, tot die op een gegeven moment zei: "Je bent genezen. We kunnen het niet verklaren. Je had al dood moeten zijn."
De genezing van Driscoll kwam ook onder de aandacht van het hoofdkwartier van zijn orde in Rome. Die besloot de 'zaak' aanhangig te maken bij het Vaticaan. Dit zou weleens het wonder kunnen zijn waar Titus en zijn orde lang op moesten wachten. Het bisdom in Florida waar Driscoll woonde, installeerde een kerkelijke rechtbank en deed onderzoek. Uiteindelijk erkende het Vaticaan vorig jaar november het wonder en was de weg vrij naar de heiligverklaring.
Driscoll hoopt dat de nieuwe heilige zijn orde wat nieuwe leden bezorgt. Ook in de Verenigde Staten neemt het aantal roepingen voor het religieuze leven af. Hoe dan ook: de betekenis van Titus Brandsma is volgens Driscoll actueler dan ooit. "Hij was moedig genoeg om zich uit spreken tegen de gruwelijkheden die de nazi's begingen tegen de bevolking van Nederland en de rest van Europa. Nu hebben we de oorlog in Oekraïne. Daar gebeuren ook allerlei gruwelijkheden, van sommige hebben we nog geen weet. Dus ook nu weer hebben we Titussen nodig. Of ze nu orthodox, katholiek of joods zijn."