Philip, Henry, Alice en de anderen: Sir Edmund Orme
Als nieuwe vertaling deze maand een verhaal van Henry James dat het oude boekenkatern van de Volkskrant in herinnering roept: 'Sir Edmund Orme'.
Net als 'Owen Wingrave' van vorige maand is dit een spookverhaal—een populair genre in de negentiende eeuw, dat ook door serieuze schrijvers werd beoefend. (Ook het beste verhaal van Thomas Hardy is een spookverhaal.)
Net als in James' beroemdste verhaal in dit genre, The Turn of the Screw, lijken de bovennatuurlijke verschijnselen hier voort te komen uit een vorm van seksuele repressie. En net zoals in die befaamde novelle is de strekking van het verhaal vrij dubbelzinnig: wordt de door een spookverschijning achtervolgde vrouw door de verteller van die bezoeking gered? Of wordt door hem juist haar duistere lot voorgoed bezegeld?
Wie in het slot nog een sprankje hoop meent te ontwaren, herleze immers het begin van het verhaal, waar het grimmige vervolg van hun hele romance al is aangestipt. Bij herlezing van het vervolg valt dan op hoezeer in het hele verhaal steeds sprake is van milde vormen van dwang. Zodat wellicht de vraag rijst waartoe je als vrouw in de victoriaanse tijd beter veroordeeld kon zijn: tot een lauw huwelijk of tot levenslange achtervolging door een spookverschijning.
'Sir Edmund Orme' verscheen in 1891 in het kerstnummer van het blad Black and White en werd in 1892 opgenomen in The Lesson of the Master and Other Stories. Daarna werd nog een herziene versie van het verhaal opgenomen in deel 17 van de New York Edition (1907-1909). De brontekst voor deze vertaling is de eerste boekuitgave, beschikbaar op Wikisource.
De omslagillustratie is een uitsnede uit een decorontwerp (1906) van Edvard Munch (1863-1944) voor een opvoering van Spoken (1881) van Henrik Ibsen.
'Sir Edmund Orme' is te koop bij Kobo en Bol.com.
Ik heb me voorgenomen om dit jaar elke maand een verhaal van Henry James in vertaling online te zetten. Dit is het zevende verhaal in die reeks. Alle verhalen zijn op dit blog bij elkaar te vinden onder het label James-project.