Deil – Knooppunt in Nederland
Knooppunt Deil
Type klaverblad
Opengesteld 1957
Het knooppunt Deil is een knooppunt in Nederland, uitgevoerd als klaverblad. Het knooppunt ligt in de westelijke Betuwe, niet ver van Geldermalsen in de provincie Gelderland. Hier kruist de A2 de A15.
Het knooppunt is vernoemd naar het dorpje Deil, dat aan de rivier de Linge ligt, circa 3 kilometer ten noordoosten van het knooppunt. Op ongeveer gelijke afstand liggen de grotere kernen Waardenburg en Geldermalsen.
Het knooppunt is een klassiek voorbeeld van een klaverblad met rangeerbanen. De A15 gaat hier over de A2 heen en in en rond het knooppunt ligt een kunstmatig bos. Door het noordelijk deel van het knooppunt verloopt de Betuweroute over een viaduct. Alle verbindingswegen op het knooppunt zijn enkelstrooks, alle doorgaande verbindingen zijn op zijn minst 2-strooks. De aansluitende delen van de A15 tellen beiden 2×2 rijstroken, de A2 naar het noorden telt vanaf eind 2010 2×4 rijstroken en 2×3 rijstroken naar het zuiden. Het knooppunt ligt circa 4 meter boven zeeniveau.
Reeds in 1939 werd de rijksweg 15 met één rijbaan opengesteld tussen Arkel en Meteren. Destijds was hier een regulier kruispunt met de rijksweg 16 Utrecht – 's-Hertogenbosch. Op 31 augustus 1957 opende het knooppunt Deil als rotonde, een knooppunt vorm die in die tijd nog vrij gebruikelijk was. Later dat jaar, op 6 december 1957 opende de A2 met 2×2 rijstroken tussen Beesd en knooppunt Deil. In 1958 werd het deel van knooppunt Deil naar Waardenburg omgebouwd naar een 2×2 autosnelweg A2. Op 2 juli 1968 werd de A15 tussen Arkel en knooppunt Deil verbreed naar 2×2 rijstroken en was er sprake van een knooppunt tussen twee autosnelwegen. Op 22 juli 1970 volgde het deel tussen knooppunt Deil en Meteren. Het knooppunt was voorbereid op een fly-over voor de A2 over de rotonde heen, maar die fly-over is er nooit gekomen. De files namen namelijk ook op de A15 voor de rotonde steeds verder toe, wat tot het besluit heeft geleid om bij de ombouw te kiezen voor een complete ongelijkvloerse afwikkeling op beide snelwegen. Het project werd halverwege de jaren '80 in uitvoering genomen, waarna op 8 september 1989 het huidige klaverblad voor het verkeer is vrijgegeven.
Op 18 januari 1996 werd de A2 verbreed opengesteld met 2×3 rijstroken tussen knooppunt Deil en Zaltbommel, inclusief de nieuwe Martinus Nijhoffbrug over de Waal. Omstreeks 2004 werd het viaduct van de Betuweroute over het noordelijk deel van knooppunt Deil gebouwd.
Sinds 2007 wordt de A2 tussen het knooppunt Everdingen en knooppunt Deil volledig opnieuw aangelegd, met 2×4 rijstroken. Hiermee verdubbelt de capaciteit van de snelweg in één klap. Origineel waren er plannen om de A2 enkel met één rijstrook per richting te verbreden, maar er werd al snel duidelijk dat 2×3 op de lange termijn niet genoeg zou zijn voor deze belangrijke transportader en tijdens de bouw zijn de procedures begonnen om de snelweg direct te verbreden naar 2×4 rijstroken. In december 2009 werd het tracébesluit voor deze verbreding onherroepelijk. Eind 2010 moet de verbreding voltooid zijn. Knooppunt Deil wordt hierbij aangepast: er komt een directe verbindingsboog vanaf Utrecht richting Tiel. Daarmee wordt het knooppunt een klaverturbine.