Een eenvoudig en bruikbaar principe om je eten goed te kiezen, is: hoe minder er met mijn eten gebeurd is sinds het geleefd of gegroeid heeft, des te meer voedingsstoffen zitten erin. En voedzaam eten kiezen is handig, want dan is je lichaam met minder eten tevreden zodat je ook minder honger voelt. En je voelt je fit omdat je alles krijgt wat je nodig hebt.
Als mensen dit principe gaan toepassen, lopen ze wel eens tegen vragen aan. Is roggebrood beter dan volkoren tarwebrood? Is een gekookt ei beter dan een gebakken ei? Is melk beter dan yoghurt? Enzovoort. Misschien goed om eerst te beseffen: er zullen altijd weer nieuwe vragen komen. Soms is er niet eens met zekerheid een antwoord te geven. Bijvoorbeeld: is verse spinazie die gekoeld vervoerd is nou beter of slechter qua voedingswaarde dan spinazie die direct na het oogsten wordt ingevroren? Als je het antwoord niet kunt vinden, geeft dat eigenlijk niet, want het gaat dan echt over details. Het feit dat je spinazie gaat eten – van die groene blaadjes, niet iets voorbewerkts met spinaziesmaak – is veel belangrijker dan of je het antwoord op zo’n detailvraag kunt vinden.
Dit is een belangrijk gegeven: let op de hoofdlijnen en raak niet gestrest van de details. Als iets nou ongezond is, dan is het wel stress… Het opvangen van stress kost ook nog eens veel voedingsstoffen en je wordt er zwaarder van, dus alle reden om het bij de hoofdlijnen te houden. ;-)
Natuurlijk ook wat toelichting bij de concrete vragen die ik noemde.
Melk en yoghurt zijn qua voedingswaarde redelijk gelijkwaardig (niet gelijk, want de samenstelling is verschillend, maar wel gelijkwaardig). Bij yoghurt worden ‘levende’ yoghurtculturen toegevoegd om van de melk yoghurt te maken. De voedingswaarde neemt dus niet af.
Volkoren tarwebrood is in principe niet meer of minder voedzaam dan bijvoorbeeld volkoren roggebrood. Wel is het zo dat wij in Nederland erg veel tarwe eten (in brood, koek en pasta bijvoorbeeld). Dus roggebrood zorgt voor afwisseling en meer verschillende voedingsstoffen.
Als het meel voor brood wordt gezeefd, verdwijnen er voedingsstoffen. Wit en licht brood zijn dus minder voedzaam dan volkoren. Maar kijk zeker eens op het etiket van een brood als je het interessant vindt. Dan kun je ontdekken dat veel donker brood gewoon wordt gekleurd met b.v. caramel en dat ‘volkoren’ soms betekent dat ze zemelen toevoegen, in plaats van onbewerkt meel te gebruiken.
Bij zowel het koken als bakken van eten ga je het verhitten. Als dat ongeveer even lang gebeurt en op dezelfde temperatuur, heb je het weer over details als het gaat om de voedingswaarde die verdwijnt. Bij het bakken voeg je waarschijnlijk wel iets toe (boter of olie) wat je bij het koken niet toevoegt. Bij zowel koken als bakken kun je veel of weinig zout toevoegen. Als je over de hele linie teveel vet en zout eet, zal dat een effect hebben op je gezondheid en je gewicht. Maar dat hangt natuurlijk niet alleen van dat dat ene product dat je kookt of bakt.
Er is dus geen algemene regel over wat je moet doen. Behalve misschien wat ik aan het begin zei: de hoofdlijnen zijn het belangrijkst. En genieten van je eten is ook essentieel, dus raak niet verstrikt in regels en nadenken maar proef vooral goed.