Pskov | Vakantiearena
Gunstig gelegen op de handelsroutes in de hoge middeleeuwen bestond Pskov al in de 9e eeuw. Met een eerste vermelding in een document van 903 is het met Novgorod een van de oudste steden in Rusland. Omdat het in de eeuwen daarna in een nogal betwiste regio lag is de stad verschillende malen blootgesteld aan verwoestende oorlogshandelingen, van Duitse ridders, Poolse en Zweedse legers tot aan de Wehrmacht in 1941. Heel belangrijk voor de zelfstandigheid van de stad was de overwinning van Aleksandr Nevski op de Teutoonse ridders in 1242 op het ijs van het Peipus-meer.
De karakteristieke torens en massieve muren bleven daarna wel gespaard (mede door de afstand) voor de verwoestende aanvallen van de Tataren. Van de ringmuren uit verschillende tijden is op vele plekken nog iets te zien. Pskov was aanvankelijk een buitengewest van Novgorod, maar had sinds het midden van de 14e eeuw een onafhankelijke positie en eigen vorsten. Als handelsstad hadden ook hier, evenals in Novgorod, de kooplui een doorslaggevende stem in de plaatselijke stadsraad, de vetsje. Pas in 1510 moest deze raad zich schikken naar de wil van het machtigere Moskou. Zeker na de stichting van Sint-Petersburg werd Pskov een stille provinciestad. In het begin van de 20e eeuw kwam de stad nog even in het nieuws. Hier maakte in maart 1917 Nikolaj II namelijk zijn troonsafstand bekend.
Het oudste deel van Pskov is zoals altijd in Rusland weer het kremlin, hier Krom genaamd. Het is relatief klein en ligt op een hoge rotspunt boven de samenvloeiing van de rivieren Pskova en Velikaja. Boven de muren uit torent de magnifieke Troitski sobor uit 1138, maar in zijn huidige vorm daterend uit 1699. Eigenlijk zijn het twee kerken op elkaar, want de hoge bovenkerk wordt in de zomer gebruikt voor diensten, terwijl men in de winter de begane grond gebruikt met zijn veel lagere plafond. Hier liggen de vorsten van Pskov begraven. De Krom werd niet bewoond door een vorst of bisschop, het diende eigenlijk alleen als opslagplaats van voorraden en toevluchtsoord in gevaarlijke tijden. Tegen de zuidelijke muur van het kremlin ligt de 'stad van Dovmont', genoemd naar een 13e-eeuwse Litouwse grootvorst. Dit deel werd van het kremlin gescheiden door een in 1393 met de hand in de rots gehakte diepe kloof. Hier liggen de fundamenten van talrijke kerken, die langzaamaan gerestaureerd worden.
Stad van Dormont
Buiten de muren van het kremlin ligt de koopmansstad. Ook deze is nog grotendeels omringd door middeleeuwse muren. Het marktplein lag in die tijd voor de ingang van de 'stad van Dormont'. Aan dit plein staat de Archangelski sobor, waar in 1510 het verdrag van de onderwerping aan Moskou werd getekend. Dit stadsdeel onderging tijdens WO II zware verwoestingen, 95 % van de gebouwen werd beschadigd. De wederopbouw geschiedde in de rechtlijnige Sovjetstijl. Het stratenpatroon van de reconstructie loopt dwars door het vroegere middeleeuwse stadsplan. Veel gerestaureerde kerkjes staan verdwaald tussen de fantasieloze grijze flats.
De interessantste kerken in de oude stad, die nog enigszins de luister van vroeger aanduiden, zijn de Vasilievski tserkov uit 1413 en de Nikolski sobor uit 1536. Midden in dit stadsdeel staat ook het zeer interessante Historisch museum van Pskov dat is gevestigd in het woonhuis van de 17e-eeuwse koopman Pogankin. Zij dreven handel, maar inden tevens de belastingen en waren schatbewaarder. Het museum beschikt over een grote hoeveelheid iconen in de typische stijl van Pskov. Die onderscheidt zich door eenvoudige lijnen en sprekende kleuren met vooral veel diepgroen.
Mirozjski-klooster
Aan de overkant van de rivier Velikaja, buiten de stadsmuren staat sinds de 11e eeuw het Mirozjski Monastyr. De Preobrazjenski sobor in dit klooster met de enorme koepel bevat fresco's uit de 12e eeuw, die worden beschouwd als de meest complete bijbelse vertellingen van voor de tijd van de Mongolen.