G.Z.C. voorheen en thans (1949)
G.Z.C. voorheen, betekende vóór alles: waterpolo.
G.Z.C. van nu betekent in de eerste plaats: waterpolo, maar meer dan in de oude tijden wordt er nu het snel zwemmen beoefend.
Denkt nu niet, dat er vroeger niet aan het zwemmen werd gedaan; de feiten spreken een andere taal en dan denk ik aan U tegenwoordige voorzitter als rugslagzwemmer of aan Willem Bokhoven als lange baancrack. Maar nog minder dan in het heden was toen de G.Z.C. een club, die er op uit trok naar zwemwedstrijden. Ook thans geschiedt dit onvoldoende, maar het materiaal er voor zou er nu wel zijn, zij het, dat een vrij bescheiden plaats het doel van de club zou zijn.
Nu en vroeger is er één ding, dat zijn absorberende werking uitoefent: de beoefening van het waterpolospel.Wil men echter tegenstellingen? Vroeger was een competitiewedstrijd van het eerste zevental een plaatselijke gebeurtenis, zoiets als een strijd van de stad Gouda tegen een andere stad in Nederland. Thans is een competitiewedstrijd van het eerste een belangrijke gebeurtenis in een veel beperkter kring.Voorheen de grote tribunes in het zwembad aan de Houtmansgracht volgeladen met publiek als 't eerste speelde, thans een wel volle overdekte, maar niet meer de G.Z.C. kennis maakte. De tijden van wijlen Jan den Boer, van Willem en Sybrand Smit, van Dik IJsselstein en van Willem Bokhoven; de tijden van het zwaarwichtige eerste zevental en van het plaats- en positiespel, dat die grote sterkte kerels zó tot in de perfectie wisten te spelen, dat het hen een Nederlands kampioenschap bracht. Ik zie ze nog voor mij, de slanke sterke IJsselstein met het dodelijke schot, de blonde reus Bokhoven, ook al zo'n gevaarlijke heer, de stoere onverzettelijke rots in de branding van de vijandelijke aanvallen, die Jan den Boer was.Ik hoor nog die zelfde Jan zeggen tegen Gé Bohlander, toen deze Y-midvoor hem een keer was ontsnapt en van de vleugel een doelpunt maakte: "Dat is niet eerlijk Gé, we hadden afgesproken, dat we bij elkaar zouden blijven."
Ziet, dit typeert de afgrond, die er gaapt tussen het spel van nu en dat van voorheen, die er gaapt tussen het waterpolospel in het algemeen uit vervlogen jaren en dat uit de tegenwoordige tijd.
Het G.Z.C.-zevental van nu is een zwemmend zevental en eigenlijk herinnert slechts Wout den Boer aan de dagen van weleer. Maar alle verschillen ten spijt, toch zijn er altijd nog punten van overeenstemming. Kracht is nog steeds een factor, evenals de vaak verbluffend gemakkelijke wijze waarop de bal behandel wordt. Geen ingewikkelde situaties zoeken, maar een streven naar eenvoudige effecti viteit, lijkt nog steeds het Goudse spel te typeren en soms, als ik de G.Z.C. aan het werk zie, dan is het of de tijd heeft stilgestaan, of de afgrond gedempt is.
Nu nog heeft G.Z.C. - als in vroeger jaren - een eigen stijl en ik ben er zeker van, dat de overeenkomstige punten met het verleden nog sterker tot uiting zouden komen, indien weer gespeeld zou kunnen worden op een waterpoloveld van grote afmetingen, in plaats van in het voor serieus waterpolo ongeschikte Spaardersbad.
Ik wil dan ook besluiten met de waarschuwing; zorg voor een zwembad, waarin een poloveld van maximale afmetingen uitgelegd kan worden. Zorg daarvoor op straffe van een onvermijdelijke achteruitgang van het Goudse spel, dat nog verbonden is - wellicht verbonden moet zijn - aan een stijl, die ruimte nodig heeft en die zeker niet in een soort van aquarium zal kunnen gedijen.