Zeer besmettelijke vogelgriep geconstateerd op pluimveebedrijf in Gelderland | De Volkskrant
Bij een pluimveebedrijf met 35 duizend dieren in het Gelderse Altforst is een zeer besmettelijke vorm van de vogelgriep vastgesteld. De sector reageert gealarmeerd, omdat de besmetting dit jaar vroeg is en bovendien is binnengedrongen in een stal waar hoge hygiënestandaarden gelden.
Pieter Hotse Smit 29 oktober 2020, 09:36
Commerciële pluimveehouders met meer dan 250 kippen moesten hun kippen al binnenhouden. Beeld ANP
'Wat staat ons nog te wachten', vraagt Hennie de Haan, voorzitter van de Nederlandse Vakbond Pluimveehouders (NVP), zich af. 'De vogeltrek, waarmee het virus zich via wilde dieren verspreidt, is pas net begonnen. Bovendien gaat het hier om een bedrijf waar zeer zorgvuldig wordt gewerkt en de dieren ook niet buiten komen. Dat het daar toch binnen is gedrongen stelt ons voor een raadsel en maakt ons bezorgd.'
Het is de vierde keer in zeven winters dat vogelgriep wordt vastgesteld in Nederland. Nooit werd het zo erg als in 2003, toen de sector ten dode opgeschreven leek. Honderden pluimveebedrijven werden getroffen en miljoenen dieren moesten worden geruimd. Net als nu ging het toen om de ernstige, zogeheten hoogpathogene variant van de vogelgriep; zeer besmettelijk en vrijwel acuut dodelijk voor pluimvee.
Hoogleraar gezondheidszorg landbouwhuisdieren Arjan Stegeman (Universiteit Utrecht) vindt de zorgen vanuit de sector terecht. 'Een enorme amplificatie van het virus is mogelijk', zegt hij. 'Het is reëel te denken dat meerdere besmettingen zullen volgen.' Het is volgens Stegeman nu zaak dat pluimveehouders extra goed op hygiëne letten.
Hij noemt het aannemelijk dat ontlasting van wilde watervogels via bijvoorbeeld een laars van het weiland de stal in Altforst is binnengedrongen. 'Dit kan gebeuren in het rivierengebied, waar dragers zoals smienten foerageren.' De besmette dieren komen vermoedelijk overgevlogen vanuit Rusland, waar eerder al uitbraken waren.
Hoewel mensen maar sporadisch worden geïnfecteerd door de variant van het huidige virus, krijgen medewerkers van het bedrijf in Altforst uit voorzorg een griepprik. In 2003 sloeg het virus wel over op de mens, maar alleen bij betrokkenen die zeer intensief hadden gewerkt rond de besmette dieren. Een Nederlandse dierenarts overleed destijds aan de gevolgen van de vogelgriep.
Het bedrijf in Altforst, met kippen en hanen voor de productie van broedeieren voor de vleesindustrie, zal worden geruimd. In de omtrek van een kilometer liggen geen bedrijven, waardoor preventief ruimen niet nodig is. Voor de 25 pluimveehouders in een straal van 10 kilometer geldt wel een vervoersverbod en binnen 3 kilometer zullen ze worden onderzocht op vogelgriep.
'Deze uitbraak heeft per direct grote economische gevolgen voor onze exportpositie', zegt Gert-Jan Oplaat van de vereniging van de Nederlandse pluimveeverwerkende industrie. 'Landen gaan grenzen voor ons op slot doen.' Producten buiten de afgesloten zone mogen officieel worden geëxporteerd, maar volgens Oplaat 'zijn er altijd landen die zeggen: Nederland is klein, daar halen we niks meer vandaan'.
Voor alle commerciële pluimveebedrijven gold sinds een week al de verplichting om kippen en andere vogels binnen te houden. Dit gebeurde nadat in de provincie Utrecht bij twee wilde knobbelzwanen vogelgriep was vastgesteld.
Bij de vorige ophokplicht, in februari na een besmetting in Duitsland, kreeg Landbouwminister Schouten het verwijt dat ze te traag reageerde. 'Ze trekt nu gelukkig alle registers open', zegt De Haan. In aanvulling op de commerciële ophokplicht, moeten dierentuinen, kinderboerderijen en eigenaren van hobbyvogels ook verplicht hun pluimvee en watervogels gaan afschermen om te voorkomen dat deze dieren in contact komen met de voor het virus zeer gevoelige wilde watervogels en hun uitwerpselen.
De vogelgriep kwam in 1996 voor het eerst voor in China, waarna het zich verspreidde en in Zuidoost Azië vervolgens niet goed werd bestreden. 'Het gaf het virus de kans voortdurend over te springen op wilde vogels', zegt hoogleraar Stegeman. 'Uiteindelijk paste het virus zich aan aan wilde watervogels, die er zelf weinig last van ondervinden.'