Een broodfonds voor iedereen?! | Basisinkomen Partij
Wanneer je als zelfstandige gaat werken dan laat je een aantal regelingen los die voor mensen in loondienst vanzelfsprekend zijn. Eén daarvan is een voorziening wanneer je arbeidsongeschikt wordt (geheel of gedeeltelijk). Als zelfstandige betaal je al snel een paar honderd euro per maand aan premie om die af te dekken. De praktijk leert daarom dat veel zelfstandigen zich hier niet voor verzekeren. Te duur, te ingewikkeld, (vaak) te hoge eisen om sowieso te kunnen verzekeren.
Hoe het broodfonds werkt
Broodfondsen zijn vooral gebaseerd op vertrouwen. Een broodfonds bestaat uit minimaal twintig en maximaal vijftig ondernemers, die elke maand geld opzij zetten op hun persoonlijke broodfondsrekening. Wie langdurig ziek is, krijgt van de anderen in zijn broodfonds maandelijks schenkingen om van rond te komen. Vrijwel alle zieke ondernemers zijn binnen twee jaar weer aan het werk, daarom duren deze schenkingen maximaal twee jaar. Er is ook een eigen risico: de eerste maand na ziekmelding is voor eigen rekening.
In ieder broodfonds bestaan verschillende inkomens naast elkaar. Deelnemers kiezen hun schenkingsniveau en zetten elke maand het bedrag opzij dat bij dat inkomen hoort. Wie een hoog schenkingsniveau kiest, schenkt hogere bedragen dan iemand die voor een laag schenkingsniveau kiest. De voorwaarden zijn voor iedere deelnemer gelijk. De schenking moet passen bij het maandinkomen dat iemand heeft. In een broodfonds neem je samen de besluiten. Deelnemers besturen hun eigen broodfonds en hebben direct invloed op het beleid. Dat werkt nu al goed voor duizenden zelfstandigen in heel Nederland.
Het voert te ver om in dit artikel precies uit te leggen hoe het Broodfonds werkt. Wil je dat weten dan verwijs ik graag naar de website van het Broodfonds. Het gaat mij nu vooral om het principe; hoe kunnen we dit principe wellicht breder en vooral lokaal invoeren? Er werd al gesteld dat Broodfondsen vooral gebaseerd zijn op vertrouwen. Wanneer iemand in zijn of haar woonplaats is aangesloten bij een Broodfonds dan kennen de deelnemers elkaar persoonlijk. Ben je dan toch aan het werk dan kunnen de andere deelnemers dat zien en je daarop aanspreken. Een mooiere en effectievere manier om misbruik te voorkomen en elkaar hierop aan te spreken. Solidariteit is voor mij het sleutelwoord in een Broodfonds.
Een broodfonds voor iedereen
Een grotere uitdaging wordt het om op brede schaal Broodfondsen in te voeren. Bijvoorbeeld: Vrijwel alle zieke ondernemers zijn binnen twee jaar weer aan het werk, daarom duren deze schenkingen maximaal twee jaar. Dit uitgangspunt kun je niet zomaar op elke willekeurige Nederlander leggen. Wat bijvoorbeeld als mensen chronisch ziek zijn? Toch kan ik mij voorstellen dat er ook op lokaal niveau zulke initiatieven gaan ontstaan van mensen die bijvoorbeeld in dezelfde buurt wonen. Dat 20 tot 50 mensen een coöperatie vormen die hetzelfde beoogt als het Broodfonds voor ondernemers. Deze mensen kunnen dan afspraken maken met een lokaal ziekenhuis, fysiotherapeuten, huisarts in de wijk enzovoorts. De sociale controle kan helpen om misbruik te voorkomen of te beperken. Wanneer we dit combineren met een gegarandeerd basisinkomen onvoorwaardelijk voor iedereen die geen ander bron van inkomsten heeft dan worden de mogelijkheden nog groter. Een arbeidsongeschiktheidsverzekering wordt dan "overbodig" omdat iedereen al een inkomen heeft. Op dat moment zou het gebruikt kunnen worden als ziektekostenverzekering, geheel of aanvullend. Wanneer dit dan op lokaal niveau vorm krijgt dan kunnen de kosten een heel stuk lager worden. Naast het feit dat heel veel ziektekosten stress- en armoedegerelateerd zijn, zal ook het misbruik afnemen. Wanneer je voor elkaar de kosten moet gaan dragen en dit zichtbaar wordt in stad of buurt, zullen mensen minder geneigd zijn om oneigenlijk gebruik te maken van voorzieningen.
Er is veel meer te zeggen over dit onderwerp. Bovenstaande is vooral bedoeld als een eerste aanzet om met elkaar tot een grondige doordenking te komen hoe dit vorm kan krijgen.