Titel: Dromen van vrijheid
Uitgever: Amnesty International, Levendig Uitgever
Vrijheid is meer dan afwezigheid van oorlog. Het is het recht op menselijke waardigheid. In dit boek hebben kunstenaars hun vrijheidsdromen uitgebeeld. Over vrijheid van meningsuiting en vrijheid om jezelf te zijn en te genieten van het leven, over vrijheid door onderwijs en vrijheid door vrede. Uitspraken van dichters, journalisten en vrijheidsstrijders inspireerden bekende illustratoren tot prachtige platen, elk in hun eigen unieke stijl. Vanwege het grote formaat leent het boek zich uitstekend voor een klassikale aanbieding en bespreking. Het boek bevat citaten van onder anderen Nelson Mandela, Anne Frank en Aung San Suu Kyi en de Dalai Lama. Achterin is achtergrondinformatie opgenomen over de schrijvers en illustratoren. Een deel van de opbrengst van het boek gaat naar Amnesty International Nederland.
Laat de kinderen voorafgaand aan het boek hun eigen associaties met het begrip 'vrijheid' delen. In kleine groepjes kunnen ze elkaar vervolgens vertellen over een situatie waarin ze zich erg vrij of juist onvrij voelden. Daarna kunnen klassikaal enkele dromen op het gebied van vrijheid worden geformuleerd: die dromen kunnen betrekking hebben op hun eigen leven of op het leven van anderen. Natuurlijk bedenken jullie ook welke stapjes jullie zouden kunnen nemen om die dromen dichterbij te brengen. Inventariseer de dromen en associaties op het bord. Vertel dat in het boek de vrijheidsdromen van anderen aan bod komen.
Presenteer niet het hele boek ineens, maar beperk je tot één plaat en uitspraak per keer.
Plak bij de aanbieding eventueel de tekst in het begin af en laat de kinderen eerst reageren op de plaat. Vraag: Wat gebeurt er? Waar zie je dat aan? Welk gevoel roept het bij je op? Vat elke observatie kort samen en stimuleer steeds om nog meer dingen te benoemen en te reageren op wat anderen zeggen. Op deze manier krijgen de kinderen de kans om hun eigen kijkervaring te verdiepen. Vraag pas dan met welke 'vrijheidsdroom' de plaat te maken zou kunnen hebben. Laat vervolgens de uitspraak zien. Bespreek de plaat nu in de context van de uitspraak en laat de kinderen daarna hun eigen associaties met elkaar delen. Tot slot kunt u nog iets vertellen over de achtergrond van de uitspraak. Hierbij kunt u gebruikmaken van de informatie achterin.
Voer een filosofisch gesprek naar aanleiding van een uitspraak. Laat de kinderen eerst spontaan op de uitspraak reageren. Welke valt hen op? Waar doet het hen aan denken? Welke vragen roept het bij hen op? Kies dan gezamenlijk een startvraag om langer over door te praten. Ga niet inhoudelijk op de reacties in, maar stel verdiepingsvragen en stimuleer de kinderen om op elkaar te reageren. Bij het filosoferen gaat het om het denkproces, niet om een gemeenschappelijke eindconclusie.
Laat kinderen in tweetallen of kleine groepjes een uitspraak en plaat kiezen die hen bijzonder aanspreekt. Deze mogen ze op hun eigen manier presenteren aan de klas. Laat ze daarbij ook onderzoek doen naar de achtergrond van de uitspraak. Verwijs hiervoor naar de informatie achterin, maar stimuleer de kinderen ook om via internet nog meer te weten te komen.
Bekijk het onderstaande Youtube-filmpje over kinderrechten. Bespreek welke kinderrechten in het filmpje aan bod komen. Laat de kinderen daarna een poster maken bij een zelfgekozen kinderrecht met een uitspraak en een bijpassende illustratie.
Vertel de kinderen over de 'Universele Verklaring van de Rechten van de Mens' (zie www.amnesty.nl) en vertel hoe Amnesty International zich hiervoor inzet. Amnesty International heeft ook lesprogramma's voor de basisschool.
Heeft u belangstelling voor uitgewerkte lessuggesties of een compleet project rond het boek Dromen van vrijheid ?