'Levensmiddelenrecht waarborgt onze voedselveiligheid'
Franca Damen is advocate en heeft zich gespecialiseerd in verschillende vormen van bestuursrecht, waaronder levensmiddelenrecht. Voor Nederland Voedselland schrijft ze regelmatig over de voedselwetgeving. Maar wie is Franca eigenlijk en wat houdt levensmiddelenrecht in?
"Al vanaf mijn vijftiende wilde ik advocaat worden. Daarom ben ik na de middelbare school rechten gaan studeren in Nijmegen. In het laatste jaar van mijn studie heb ik stagegelopen bij een advocatenkantoor in Tilburg. Daar mocht ik tijdens mijn studie blijven werken als juridisch medewerker en ook na het afronden van mijn studie als advocaat. Op dat moment was de werkdruk bij de vakgroep bestuursrecht het hoogste en dus werd ik daar ingezet. Dat vakgebied – dat veel verschillende specialisaties, zoals levensmiddelenrecht, omvat – bevalt nog steeds ontzettend goed. Na ongeveer zes jaar bij dat advocatenkantoor gewerkt te hebben, heb ik de overstap gemaakt naar Kneppelhout & Korthals Advocaten in Rotterdam. Daar werk ik nu ruim een jaar met veel plezier."
Wat moeten mensen weten over levensmiddelenrecht?
"Levensmiddelenrecht gaat over alle regels die betrekking hebben op onze voeding, zodat de voedselveiligheid wordt gewaarborgd. Die regels gaan bijvoorbeeld over het produceren, importeren, verwerken of vervoeren van levensmiddelen, over het schoon houden van bedrijfsruimten en apparatuur en over verpakkingen en de veiligheid van levensmiddelen. Bedrijven moeten alle stadia die een product doorloopt kunnen verantwoorden bij de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA), van productontwikkeling tot het moment dat het product daadwerkelijk in de schappen ligt. Dit is vaak een gedetailleerd proces waaraan de overheid strenge eisen verbindt."
Dus als een levensmiddelenbedrijf te maken heeft met de overheid, kan ik hen – samen met mijn collega's – bijstaan
"De regels over de veiligheid van levensmiddelen gaan bijvoorbeeld over microbiologische criteria. Dat zijn criteria omtrent onder andere bacteriën en virussen in levensmiddelen. Bedrijven moeten daaraan voldoen om ervoor te zorgen dat levensmiddelen veilig zijn. Een voorbeeld betreft de criteria omtrent listeria. Listeria kan vooral voorkomen in kant-en-klare levensmiddelen [red.: kan optreden in rauwe voedingsmiddelen, ongepasteuriseerde melk of vleeswaren]. Die levensmiddelen kennen een houdbaarheidsdatum. Die datum is onder andere nodig om te waarborgen dat aan de criteria omtrent listeria wordt voldaan en dus om de voedselveiligheid te waarborgen."
"In levensmiddelrecht zijn verschillende specialisaties binnen het recht aan de orde. Bij Kneppelhout & Korthals Advocaten werken advocaten die gezamenlijk al die verschillende specialisaties beheersen. Bij mijn eigen specialisatie gaat het steeds om regels waarbij de overheid om de hoek komt kijken. Dus als een levensmiddelenbedrijf te maken heeft met de overheid, kan ik hen – samen met mijn collega's – bijstaan. Namens de overheid houdt de NVWA toezicht op levensmiddelenbedrijven. Bij een overtreding van de regels is de NVWA bevoegd om daartegen handhavend op te treden. Wij staan die levensmiddelenbedrijven dan bij om hen juridisch te ondersteunen. Wij gaan bijvoorbeeld na of de NVWA een controle volgens de regels uitvoert en of de NVWA de regels waaraan levensmiddelenbedrijven moeten voldoen op een juiste manier uitlegt en toepast."
Voor levensmiddelenbedrijven zelf én voor consumenten is het belangrijk dat aan de regels wordt voldaan
Hebben wetgeving en mening ooit elkaar in de weg gezeten?
"Nee, want uiteindelijk zijn de regels bepalend. In een juridische procedure wordt daar ook aan getoetst. Over de uitleg van die regels en het al dan niet voldoen daaraan kan natuurlijk wel discussie bestaan. Als advocaat vind ik het belangrijk om klanten daarover duidelijk en eerlijk te adviseren."
"Voor levensmiddelenbedrijven zelf én voor consumenten is het belangrijk dat aan de regels wordt voldaan. Beide hebben belang bij voedselveilige producten. Voor bedrijven geldt dat zij zonder veilige producten geen bestaansrecht hebben, en daarbij kunnen de boetes voor een onveilig productieproces flink oplopen."
"De levensmiddelenindustrie en de wetgeving zijn steeds in ontwikkeling. Het is belangrijk om die ontwikkelingen goed in de gaten te houden zodat je klanten goed kunt adviseren en bijstaan. Een voorbeeld van een aankomende ontwikkeling is een aanpassing van het informatieblad van de NVWA over microbiologische criteria. In dat informatieblad geeft de NVWA aan hoe de regels over microbiologische criteria volgens de NVWA moeten worden uitgelegd. Dit is voor de praktijk natuurlijk belangrijk."
"Al die ontwikkelingen zorgen ervoor dat levensmiddelenrecht continu in beweging is. Dat is een van de dingen die ik zo leuk vind aan mijn werk. Voor mij als advocaat zijn ontwikkelingen ten aanzien van de regels natuurlijk het meest interessant. Door daar goed van op de hoogte te zijn, kun je klanten optimaal adviseren en bijstaan. En dát is natuurlijk waarom ik advocaat ben geworden: klanten goed juridisch bijstaan. Kennis en betrokkenheid zijn daarbij voor mij twee essentiële aspecten. Die vormen samen ook een belangrijke basis voor vertrouwen."
Lees ook: Geregeld: de balans tussen gezond en lekker
Lees ook: Eisen voor het vaststellen van de THT-datum
Wil je meer weten over het werk van Franca Damen, of heb je vragen naar aanleiding van dit interview? Stel je vraag hieronder.