Het aanvragen en afsluiten van een hypotheek is voor de meeste mensen geen eenvoudig verhaal. Het voelt spannend en ingewikkeld. Met het kopen van een huis is veel geld gemoeid en meestal komt er een flink hypotheekbedrag bij kijken. Verkeerde beslissingen bij het afsluiten van de hypotheek kunnen grote financiële gevolgen hebben voor later. Het is dan ook vooral belangrijk dat je zorgt dat je goed begrijpt wat er precies gebeurt. Dat je weet waar je voor tekent en wat het allemaal betekent.
Het traject van het afsluiten van een hypotheek heeft verschillende stappen:
Hypotheekofferte van de bank
Deze stappen lichten we hieronder toe.
Stap 1: Oriënteren op jouw hypotheek
Het beste moment om je te oriënteren op een hypotheek is zodra je overweegt om een huis te kopen. Dan heb je nog alle tijd en is er geen druk om overhaaste beslissingen te nemen. Deze oriëntatie doe je idealiter nog voordat je op Funda naar huizen gaat kijken, maar zéker voordat je woningen gaat bezichtigen.
Bij de oriëntatie draait het nog om de grote lijnen. Om het berekenen van jouw maximale hypotheek, het nadenken over het bedrag aan maandlasten dat voor jou acceptabel is en het berekenen van de maandlasten bij het hypotheekbedrag dat jij in gedachten hebt.
Ook is het hier slim om jezelf de vraag te stellen hoe je de hypotheek uiteindelijk wilt gaan regelen. Daarvoor heb je verschillende mogelijkheden:
Helemaal zelf doen - zonder advies en begeleiding van een specialist. Dat maakt de keuze beperkt, lang niet alle banken staan open voor 'execution only'.
Bij jouw bank. De bankadviseur weet alles van hypotheken in het algemeen en specifiek die van de eigen bank. Je krijgt prima begeleiding - echter met een beperkte keuze qua hypotheken.
Met een onafhankelijke hypotheekadviseur. Daarbij heb je de meest uitgebreide keuze, krijg je professionele begeleiding bij het nemen van beslissingen en wordt de aanvraag helemaal voor je verzorgd.
Na de oriëntatie is het tijd om jouw eigen hypotheekplaatje in te vullen. Hierbij is het vooral belangrijk dat je niet achteroverleunt en gewoon maar iets tekent. Zorg dat je precies weet wat je doet en alles begrijpt. Blijf vragen stellen totdat alles duidelijk is. In deze fase beslis je over:
Nationale Hypotheek Garantie of niet
Hypotheekbank en specifiek product
Verzekeringen zoals de overlijdensrisicoverzekering en de woonlastenbescherming
Deze fase kun je al door voor een groot deel doorlopen voordat je een woning hebt gekocht. Dan weet je het exacte hypotheekbedrag nog niet, maar verder is het voorbereiden van jouw hypotheekaanvraag dan al heel goed mogelijk. En verstandig, want dan verloopt het aanvragen van jouw hypotheek na een werkelijke aankoop veel sneller. Bovendien kun je vooraf in alle rust overal over nadenken en al jouw vragen stellen, terwijl er na de aankoop vaak een gevoel van druk en stress ontstaat.
Stap 3: Hypotheekofferte aanvragen
De werkelijke hypotheekofferte kan pas aangevraagd worden als je een woning hebt gekocht. Voor die offerte zijn namelijk ook gegevens van de woning waarop de hypotheek komt te rusten van belang. Deze aanvraag kan heel snel gaan als deze al voorbereid was.
Vergelijken hypotheekrentes en voorwaarden
De eerste vraag is bij welke aanbieder je de hypotheek wilt gaan afsluiten. Daarvoor ga je de hypotheekrentes en hypotheekvoorwaarden vergelijken. Doe dat samen met jouw hypotheekadviseur: die heeft inzicht in de markt met alle mogelijkheden die de verschillende geldverstrekkers bieden.
Vroeger kreeg een aanvrager eerst een vrijblijvende hypotheekofferte, leverde daarna de stukken aan en na goedkeuring van alle documenten (finaal akkoord) was de hypotheek rond. Tegenwoordig werkt het iets anders.
De bank verstrekt vaak (maar niet altijd) eerst een renteaanbod, dat is wat we nu zien als de vrijblijvende (of voorlopige) hypotheekofferte. Daarin staat het maximaal te lenen bedrag, de rente, de rentevastperiode en een lijst met aan te leveren stukken.
Om jou definitief een hypotheek aan te bieden wil de bank bewijzen zien van allerlei gegevens die van belang (kunnen) zijn voor de beoordeling van jouw aanvraag. Hieronder vind je een overzicht van gegevens die van toepassing kunnen zijn en gevraagd zouden kunnen worden:
Legitimatiebewijzen van aanvrager(s)
Inkomen (hierbij hangt het af welke vorm van inkomen van toepassing is):
Jaarstukken eigen bedrijf
Lopende financiële verplichtingen:
Koopakte / eigendomsbewijs / koop-aanneemovereenkomst
Opgave verbouwingskosten / meerwerk
Bewijs van eigen geld
Gegevens huidige eigen woning (waardebepaling & huidige hypotheek)
Na het aanleveren en de positieve beoordeling van alle stukken krijg je een bindend aanbod - dat is de definitieve hypotheekofferte. Daarmee zegt de bank tegen jou dat zij je de hypotheek willen verstrekken. Het enige dat jij dan nog hoeft te doen is het plaatsen van jouw handtekening, dan is de hypotheek geregeld.
De tijd die nodig is om van aanvraag tot bindend aanbod te komen loopt nogal uiteen. Hoe lang het duurt is per bank verschillend. Bovendien is de doorlooptijd mede afhankelijk van jouw eigen voorbereiding en snelheid van aanleveren. In sommige situaties - bijvoorbeeld bij een woningaankoop zonder voorbehoud, of als de ontbindende voorwaarden bijna verlopen - is snelheid heel belangrijk. Dan kun je een speciaal Spoedtraject overwegen.
Stap 4: Hypotheekakte bij de notaris
Dan komt het moment dat je de hypotheekakte gaat tekenen bij de notaris. Bij de aankoop van een woning is dat direct voordat je de leveringsakte tekent: voordat je de eigendom kunt krijgen moet er natuurlijk betaald zijn. Dat geld staat allemaal klaar bij de notaris en is beschikbaar om te gebruiken zodra jouw handtekening onder de hypotheekakte staat.
Concepten goed doornemen
Voordat je naar de notaris gaat krijg je een concept van de hypotheekakte en een concept van de financiële afrekening van de notaris. Neem de tijd om deze allebei goed door te nemen en stel over alles wat je niet begrijpt vragen aan jouw adviseur of aan de notaris. En als je eigen geld moet inbrengen, zorg ervoor dat het op tijd op de rekening van de notaris staat!
De geldstromen van jouw hypotheek worden in eerste instantie geregeld door de notaris. Die zorgt ervoor dat de verkoper z'n geld krijgt en eventuele facturen die via de notaris lopen (makelaar, taxatie, hypotheekadviseur) betaald worden.
Incassodatum hypotheeklasten
Vervolgens is het voor jezelf natuurlijk belangrijk dat het betalen van de maandelijkse hypotheeklasten altijd goed gaat. Zorg er dus voor dat er op de incassodatum zeker weten genoeg geld op de rekening staat.
Bovendien is het goed om te kijken of je een Voorlopige Teruggave wilt aanvragen bij de Belastingdienst. Daarmee krijg je dan niet eens per jaar het belastingvoordeel van de hypotheekrenteaftrek terug, maar elke maand een deel. Zo verlicht je de maandlast van jouw hypotheek.
Verzekeringen regelen en checken
Check ook of alle verzekeringen op orde zijn. Ten aanzien van de woning zijn dat natuurlijk vooral de woonhuisverzekering (opstal) en de inboedelverzekering. Rondom de hypotheek heb je al aandacht besteed aan de overlijdensrisicoverzekering en de woonlastenbescherming. Tot slot kan het geen kwaad om ook jouw rechtsbijstandverzekering en aansprakelijkheidsverzekering even na te kijken.
Dan is alles geregeld en kun je financieel ontspannen gaan wonen in jouw nieuwe huis. Vergeet niet om de hypotheek elke paar jaar goed door te nemen met jouw hypotheekadviseur. Bij een grote verandering in de gezinssamenstelling of inkomen doe je dat natuurlijk direct: wellicht is het verstandig om de hypotheek (en vergeet de Voorlopige Teruggave niet!) aan te passen aan de nieuwe situatie. Zo zorg je ervoor dat de hypotheek altijd aansluit bij jouw leven en wensen.