De Japanse centrale bank moet nu in actie komen - NRC
De Japanse centrale bank moet nu in actie komen
De nieuwe premier van Japan heeft de centrale bank van het land geconfronteerd met een uitdaging van maar liefst 117 miljard dollar.
De regering van Shinzo Abe heeft op 11 januari het initiatief genomen in de strijd tegen de deflatie door het grootste stimuleringspakket aan te kondigen sinds de crisis van 2008. Daardoor heeft de Bank van Japan geen excuus meer om een hogere inflatiedoelstelling nog langer uit te stellen. Momenteel mag de jaarlijkse inflatiegroei niet meer dan 1 procent bedragen.
De bestedingsimpuls van 10,3 biljoen yen van de centrale regering heeft tot doel de reële economische groei met 2 procentpunten te laten stijgen. De regering zal dit begrotingsjaar nog eens voor 5 biljoen yen aan staatsobligaties uitgeven, en daar zal het niet bij blijven. Om te voorkomen dat de risicovrije rendementen gaan stijgen, zal de centrale markt het overtollige aanbod op de obligatiemarkten moeten opkopen met nieuw bijgedrukt geld. Het lijkt een uitgemaakte zaak dat de Bank van Japan tijdens haar volgende vergadering over het monetair beleid op 21 en 22 januari een uitbreiding van het aankoopprogramma van staatsobligaties bekend zal maken. De verdubbeling van de inflatiedoelstelling naar 2 procent, waartoe Abe de bank heeft geprobeerd te bewegen, is eveneens vrijwel zeker.
Maar hoewel de combinatie van een verhoging van de overheidsuitgaven en het bijdrukken van geld een stap in de goede richting is, zou overleg tussen de fiscale en de monetaire autoriteiten over het wisselkoersbeleid de economie misschien beter van dienst zijn.
Als de wisselkoers van de yen zou uitkomen op ongeveer 100 yen per dollar – zo'n 12 procent lager dan het huidige niveau – zou de Japanse export, die de afgelopen jaren fors aan concurrentiekracht heeft ingeboet, een flinke impuls krijgen. Een krachtiger exportsector zou de werkgelegenheid en de lonen ten goede komen, wat weer tot opwaartse druk op het prijspeil zou leiden. Het inwisselen van nieuw gedrukte yen voor dollars zou de inflatieverwachting doen stijgen door het geldaanbod te vergroten.
Maar in Japan neemt het ministerie van Financiën de beslissingen over valuta-interventies, terwijl de centrale bank de geldpers laat draaien. In afwachting van overleg tussen deze twee instanties heeft Abe het beste gedaan wat in zijn vermogen lag.
De stimulans zal de staatsschuld verder doen groeien, die nu al het verbluffende niveau van 237 procent van het bruto binnenlands product heeft bereikt. Maar het zou een vergissing zijn geweest om terug te schrikken voor extra bestedingen. De prognose van Abe is correct: zonder economische opleving zal Japan zijn begroting niet in evenwicht kunnen brengen en ook geen echte toekomst meer hebben.