Trouwens de beeldspraak zelf wijst ons dit zoo duidelijk mogelijk aan. Waar toch is minder verwachting van dan van een tronk, die is afgehouwen, en waar de plaats nauwelijks meer van te vinden is? En wie weet niet, tot welk een lagen staat, voor het uitwendige, het koninklijk geslacht van David was vervallen, toen éénmaal de volheid des tijds aanbrak?
Aan niemand zou men minder vermoed hebben dan juist aan de bekende Jozef en Maria, dat beide afstamden uit een koninklijk geslacht. Prinsen en prinsessen logeeren in den regel in geen beestenstal. Voor hen is er o, zoo licht plaats in een betere herberg.
Doch als de Christus zal geboren worden onder de nederigste omstandigheden, zoo volstrekt van allen aardschen glans en luister ontbloot, dan zal ‘t goddelijk licht der aloude heilsprofetie in hemelschen glans gloren aan de kribbe van dat wonderkindeken te Bethlehem, en ‘t geloof zal amen zeggen op de vervulling naar het Woord des Heeren.
Wat klein en gering in beginsel schijnt te zijn, dat zal groot zijn voor den Heerr. Wat niet alleen tot onvruchtbaarheid, maar tot den dood scheen opgeschreven, dat zal levenskracht voortbrengen. Wat, in één woord gezegd, zonder verwachting scheen te zijn, daar zal een naam van uitgaan over de geheele aarde.
De vraag, of dit niet anders kan, en of deze wijze van openbaring niet in strijd is met de hooge af komst van don hier bedoelden Persoon, is alreede beantwoord in den eersten regel van deze meditatie. Voor het natuurlijk verstand, dat de dingen, die des Geestes Gods zijn, niet verstaat, is de H. Schrift een boek vol met allerlei klippen, waarde godsdienst der rede zich aan stoot en ergert.
At staat dan de Christus der schriften midden onder de menschen, en al bewijst hij door zijne leer en wonderteekenen onwederlegbaar, dat Dij waarlijk de Christus is, dan nog vraagt de trots van den farizeër: »is deze niet de zoon des timmermans ?” Alleen door het geloof kunt ge doordringen tot de heilige mysteriën, tot die diepe verborgenheden Gods, waarvan nok een Jesaja getuigenis geeft in de aankondiging van het rijsje, dat is van dat teedere takje of spruitje, dat uit den afgehouwen tronk van Isaï zal voortkomen.
Diepe vernedering en luistervolle heerlijkheid zien we in dit profetisch woord allernauwst aan elkander verbonden, — vernedering bij de gedachte aan den geheel eenigen Persoon, wiens komst onder deze beeldspraak wordt geteekend.
Aangemerkt in ‘t licht van al de profetiën, omtrent Hem voorhanden, dan weten we, dat met dat rijsje niemand anders wordt bedoeld dan Christus de Heere, die de eenige Zoon des eenigen Vaders is. Gelet op de vrucht, die deze scheut, uit dorre wortelen gesproten, zal voortbrengen, dan lezen we onder meer in hoofdstuk 4 : 2 van ditzelfde profetieën boek:
»Te dien dage zal des Heeren spruit zijn tot sieraad en tot heerlijkheid, en de vrucht der aarde tot voortreffelijkheid en tot versiering dengenen, die het ontkomen zullen in Israël.”
Daarom is de voorspelling zoo heilvol, en voor allen, die het door Gods genade verstaan, de inhoud dier voorspelling van zulk een onschatbare waarde. Het is een lichtstraal in een donkere diepte.
Het zijn de tonen van de heerlijkste muziek, aangeheven in het oord van tranen en smarten. Het is de verzekering van ‘s Heeren wege, dat er hulpe besteld is bij een Held, dat voor de gebrokenen van harte en bitterlijk bedroefden van geest verlossing zal dagen.
Al moeten dan ook nog vreeselijke oordeelen daaraan voorafgaan, al moet Israëls grootheid en luister, naar het uiterlijke, verdwijnen, al moet, naar het schijnt, de laatste hoop op herleving ontzinken, toch zal de belofte des Heeren vervuld worden op haren tijd.
Geen wonder dan ook, dat Gods overblijfsel naar die vervulling met smachtend verlangen bleef uitzien. Geen wonder, dat we zelfs ten tijde der vervulling in gelootsworsteling nog hooren: »wij hoopten, dat Hij ‘t was, die Israël verlossen zoude.”
Was de stam Adam een dorre boom geworden, uit welke in eeuwigheid geen vrucht meer is te verwachten, het rijsje, dat de proleet op ‘t oog heeft, zal worden tot een vruchtdragenden boom.
Groeide deze vrucht in ‘t gesloten paradijs, dat voor geen sterveling meer is te bereiken, dan was ‘t ijdelheid, zich met die vrucht als met een genietbare en verkrijgbare weldaad te verblijden.
Nu niet in, maar buiten dat paradijs deze boom des levens zal voortkomen, groenen en vrucht dragen, en dat alles tot heerlijkheid Gods en tot zaligheid van arme zondaren, die niet anders dan den dood en het eeuwige verderf hebben verdiend, nu betaamt het ons Gode te danken voor deze onuitsprekelijk heerlijke gave. Als ge overal op deze aarde distelen en doornen ontmoet, als al het aardsche en het vergankelijke ongenoegzaam blijkt tot verkwikking van uw arme hart, en ge moogt de hand des geloofs naar deze gezegende vrucht uitstrekken, dan zal vrede en vreugde uw deel zijn, dan zult ge de genezende en verkwikkende kracht van deze alleruitnemendste vrucht genieten en u kunnen verheugen in den God van uw heil.
Wat Jesaja aankondigt als iets, dat gebeuren zal, daaromtrent leert ons, die in betere tijden leven, de geschiedenis, hoe en op wat wijze des Heeren woord en belofte is vervuld geworden.
En als we weldra gedachtenis hopen te vieren van deze dingen, dan sta het ons helder en levendig voor den geest, hoe reeds ia de oudheid, eeuwen te voren, door den Heiligen Geest, die in da profeten sprak, aan ‘t volk der belofte is aangekondigd, dat Hij, op Wien de Geest des Heeren zou rusten, zou voortkomen als een rijsje uit Isaï’s tronk.
Het Koninkrijk der hemelen komt niet met uiterlijk gelaat, al is het ook, dat van uiterlijk gewaad door duizenden zooveel wordt verwacht. Was men op de rechte wijze werkzaam geweest met hetgeen de Heere in Zijn Woord had geopenbaard, dan hadden de schriftgeleerden van weleer niet zoo smadelijk gevraagd: »Kan uit Nazareth iets goeds zijn?« Men kende in die dagen het door Jesaja aangekondigde Rijsje niet, men kende den Spruit uit David niet, hoe duidelijk deze ook in alle bijzonderheden was geteekend.
Naar haar uiterlijke gestalte geoordeeld, zwart als de tenten van Kedar, zoo fel door de zon beschenen.
De Bruid van Christus is evenals haar hemelsche Bruidegom, in Diens vernedering aangemerkt, zonder gedaante en zonder heerlijkheid. »Niet vele wijzen, niet vele rijken, niet vele edelen,» zegt het Apostolische woord.
Wat was de Christelijke Kerk in haar opkomen slechts gelijk aan een hutje in den wijngaard, en aan een nachthutje in den komkommerhof.
Niet slechts bij den aanvang, toen een twaalftal mannen van geringe af komst uitgingen om de wereld op te eischen voor hun Koning, maar ook zoo menigmaal als het den Heere behaagde, na diep verval, en na ontzettende vernedering, zijn geestelijken tempel wederom te bouwen, ten einde ook deze als een scheut uit een afgehouwen tronk vrucht te doen voortbrengen.
En wat nietig en gering is naar het oordeel van stervelingen, daaruit doet God als de Almachtige groote dingen voortkomen.
Hoe zeldzaam klein was het getal dergenen, die in dat Kindeken in Bethelems kribbe de heerlijkheid Gods hebben aanschouwd.
Maar wie nog heden ten dage in den geest big die kribbe toeft, en zich daarbij laat voorlichten door ‘t woord der profetie, die vindt stof te over, om met dezen zelfden profeet op de vraag: Wie is dat kindeken? uit te roepen: »Men noemt Zijnen Naam Wonderlijk, Raad, Sterke God, Vader der eeuwigheid, Vredevorst!«