Het Gouden Penseel is een literatuurprijs die sinds 1973 jaarlijks wordt toegekend aan het best geïllustreerde kinderboek van het afgelopen jaar. De prijs wordt uitgereikt door de Stichting CPNB. 

Het Gouden Penseel kan alleen worden uitgereikt aan een kinderboek dat in Nederland is uitgegeven. In 2011 werd voor het eerst het werk van een buitenlandse illustrator bekroond met het Gouden Penseel, namelijk van Blexbolex (Bernard Granger) uit Frankrijk.

Daarnaast kan de jury sinds 1981 nog twee boeken bekronen met het Zilveren Penseel, waarvoor ook buitenlandse kunstenaars in aanmerking komen, mits het werk waarvoor zij bekroond worden in het Nederlands is gepubliceerd. Ook wordt het Gulden Palet uitgereikt aan een jong talent.

Gelauwerden

Gouden Penseel 
 2023 - Djenné Fila voor Een kleine geschiedenis van de mens door dierenogen | Over heilige koeien, ruimteapen en de roep van de kakapo, geschreven door Joukje Akveld (Lannoo)
 2022 - Raoul Deleo, voor Terra Ultima, geschreven door Noah J. Stern 
 2021 - Ludwig Volbeda, voor Hele verhalen voor een halve soldaat, geschreven door Benny Lindenlauf
 2020 - Yvonne Jagtenberg, voor Hup Herman!
 2019 - Yvonne Jagtenberg, voor Mijn wonderlijke oom
 2018 - Ludwig Volbeda & Floortje Zwigtman, voor Fabeldieren
 2017 - Martijn van der Linden, voor Tangramkat
 2016 - Harriët van Reek, voor Lettersoep
 2015 - Alice Hoogstad, voor Monsterboek
 2014 - Floor Rieder, voor Het Raadsel van alles wat leeft en de stinksokken van Jos Grootjes uit Driel , geschreven door Jan Paul Schutten
 2013 - Sylvia Weve, voor Aan de kant, ik ben je oma niet!, geschreven door Bette Westera
 2012 - Sieb Posthuma, voor Een vijver vol inkt met gedichten, geschreven door Annie M.G. Schmidt
 2011 - Blexbolex, voor Seizoenen
 2010 - Marije Tolman & Ronald Tolman, voor De Boomhut
 2009 - Sieb Posthuma, voor Boven in een groene linde zat een moddervette haan
 2008 - Charlotte Dematons, voor Sinterklaas
 2007 - Joke van Leeuwen, voor Heb je mijn zusje gezien?
 2006 - Marit Törnqvist, voor Pikkuhenki
 2005 - Annemarie van Haeringen, voor Beer is op Vlinder
 2004 - Jan Jutte, voor Een muts voor de maan
 2003 - Thé Tjong-Khing, voor Het woordenboek van vos en haas, geschreven door Sylvia Vanden Heede
 2002 - Willemien Min, voor Ik schilder je in woorden, geschreven door Hans Hagen
 2001 - Jan Jutte, voor Tien stoute katjes, geschreven door Mensje van Keulen
 2000 - Annemarie van Haeringen, voor De prinses met de lange haren
 1999 - Annemarie van Haeringen, voor Malmok, geschreven door Sjoerd Kuyper
 1998 - Margriet Heymans, voor De wezen van Woesteland
 1997 - Max Velthuijs, voor Kikker is Kikker
 1996 - Geerten Ten Bosch, voor De verjaardag van de eekhoorn, geschreven door Toon Tellegen
 1995 - Harrie Geelen, voor Het beertje Pippeloentje, geschreven door Annie M.G. Schmidt
 1994 - Jan Jutte, voor Lui Lei Enzo, geschreven door Rindert Kromhout
 1993 - Max Velthuijs, voor Kikker in de kou
 1992 - Friso Henstra, voor Waarom niet?, geschreven door Sylvia Hofsepian
 1991 - Peter Vos, voor Lieve kinderen hoor mijn lied, geschreven door Rudy Kousbroek
 1990 - Dick Bruna, voor Boris Beer
 1989 - Alfons van Heusden, voor Dat Rijmt, geschreven door Ivo de Wijs
 1988 - Margriet Heymans, voor Annetje Lie in het holst van de nacht, geschreven door Imme Dros
 1987 - Dieter Schubert, voor Monkie  
 1986 - Max Velthuijs, voor Klein-Mannetje vindt het geluk
 1985 - Thé Tjong-Khing, voor Kleine Sofie en Lange Wapper, geschreven door Els Pelgrom
 1984 - Wim Hofman, voor Aap en Beer
1983 - niet toegekend
 1982 - Joost Roelofsz, voor Voor en Achter
 1981 - Piet Klaasse, voor Sagen en Legenden van de Lage Landen, geschreven door Eelke de Jong

 1980 - Joke van Leeuwen, voor Een huis met zeven kamers
 1979 - Tom Eyzenbach, voor Het wonderlijke verhaal van Hendrik Meier, geschreven door Roald Dahl
 1978 - Jan Marinus Verburg, voor Tom Tippelaar, geschreven door Annie M.G. Schmidt
 1978 - Thé Tjong-Khing, voor Wiele wiele stap, geschreven door Miep Diekmann
 1977 - Max Velthuijs, voor Het goedige Monster en de Rovers
 1976 - Lidia Postma, voor Sprookjes en vertellingen, geschreven door Hans Christian Andersen
 1975 - Paul Hulshof, voor Iolo komt niet spelen, geschreven door Alet Schouten
 1974 - Wim Hofman, voor Koning Wikkepokluk de merkwaardige zoekt een rijk
 1973 - Margriet Heymans, voor Hollidee de Circuspony

Literatuur (keuze)
 Vijfentwintig jaar Gouden Penselen & het Oeuvre Penseel voor Fiep Westendorp: 1973-1997 [samenst. Stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek]. Amsterdam, 1997. Uitg. ter gelegenheid van het 25-jarig bestaan van het Gouden Penseel.
 Voor altijd jong: 50 jaar kinderboekenweek [tekst Just Enschedé; Anthon Beeke beeldessay]. Amsterdam, 2004.

Externe links
 CPNB
 Bibliotheek van de Universiteit van Amsterdam

Zie ook
 Gouden Griffel
 Zilveren Griffel

Nederlandse literatuurprijs