Van speculaasplanksnijder tot beenbewerkers; het uitoefenen van oude ambachten in Nederland dreigt in rap tempo te verdwijnen. Daarom gaat onder meer het Nederlands Centrum voor Volkscultuur en Immaterieel Erfgoed (VIE) uit Utrecht zich vooral komend jaar richten op het behoud van in eerste instantie tientallen oude ambachten.
Doel is komende jaren in ieder geval 70 oude ambachten op de nationale lijst immaterieel cultureel erfgoed in Nederland te krijgen. 'We hebben nu contact met 70 organisaties achter die oude ambachten. Aan deze clubs moeten we in ieder geval aandacht gaan besteden. Niet zozeer om de oude handwerken te conserveren, maar ze juist levendig te houden'', licht directeur Ineke Strouken van het centrum toe.
Als bijvoorbeeld ook oude scheepstechnieken afzonderlijk op de lijst moeten komen, gaat het om een veelvoud van oude ambachten die gered moeten worden. De laatste decennia zijn er al verscheidene verdwenen. 'In veel gevallen is al niet eens meer de kennis te achterhalen die nodig is om het ambacht uit te oefenen'', zegt Strouken.
Bij het in stand houden van deze oude culturen is ook het Fonds voor Cultuurparticipatie betrokken. Dat stelt voor komend jaar 800.000 euro beschikbaar om onder meer bedreigde ambachten in leven te houden. Zo dreigt Hindelooper schilderwerken te verdwijnen, evenals het maken van klompen, Goudse pijpen en gouden oorijzers en allerlei scheepstechnieken. 'Zo steunen wij komend jaar een project van het Gilde van Vrijwillige Molenaars om molenaars op te leiden', licht directeur Jan Jaap Knol van het fonds toe.
Probleem voor veel 'oude ambachtslieden' is dat er weinig mensen zijn die het handwerk willen voortzetten. Wil een ambacht op de lijst immaterieel cultureel erfgoed komen, dan moet er een zogeheten erfgoedzorgplan zijn, waarin uiteen wordt gezet hoe het ambacht in leven wordt gehouden en hoe het wordt doorgegeven aan volgende generaties. De komende jaren moeten honderden tradities, rituelen en ambachten op de erfgoedlijst terechtkomen.