Het kabinet heeft de afgelopen weken nog flink geknutseld aan de begrotingsplannen voor volgend jaar. De koopkrachtplaatjes voor 2019 zien er daardoor wat beter uit dan afgelopen zomer gedacht.
Het was dé opdracht die Rutte III zich stelde: zorgen dat Nederlanders in de portemonnee zouden voelen dat 'we uit de crisis zijn'. Daarin lijkt het kabinet - mondjesmaat - te slagen.
In augustus ging iedereen nog uit van een zuinige 1,3 procent gemiddelde koopkrachtstijging. Dat wordt een tikkeltje meer: 1,5 procent. Het geldt bovendien voor meer mensen dan eerder werd becijferd.
Niet 93, maar 96 procent van de Nederlanders moet gaan profiteren. Dat betekent dat het kabinet die groep nog heeft laten groeien door de begroting aan te passen.
Dat blijkt allemaal uit de Macro Economische Verkenningen, onderdeel van de Prinsjesdagstukken, die deze krant inzag. Uit de gedetailleerde koopkrachtcijfers blijkt dat lagere inkomens er komend jaar het minst op vooruit gaan. Middeninkomens en alleenverdieners houden het meeste over in hun portemonnee.
Tijdens de begrotingsonderhandelingen van de afgelopen weken hebben de ministers geprobeerd de voorspellingen voor gepensioneerden er op Prinsjesdag iets mooier uit te laten zien dan in de laatste plannen van augustus. Mochten ze aanvankelijk rekenen op een mager plusje van 1,1 procent extra koopkracht, op Prinsjesdag zal bekend worden dat dit in doorsnee uitkomt op 1,5 procent.
Werkenden gaan er in de plannen 1,6 procent op vooruit. Uitkeringsgerechtigden komen er in de berekeningen het bekaaidst af. Zij moeten het doen met een doorsnee koopkrachtwinst van 0,9 procent. Dat is wel hoger dan de 0,5 procent waarop ze in augustus nog op leken uit te komen.
Overigens krijgen niet alle uitkeringsgerechtigden er iets bij; 7 procent levert zelfs in. Ter vergelijking: van de gepensioneerden gaat 97 procent er komend jaar op vooruit, het grootste aandeel van alle groepen.
De koopkrachtcijfers moeten altijd met een korreltje zout genomen worden. Het gaat om een gemiddelde, dat bij elk huishouden anders uitpakt. Bovendien is het een voorspelling die vaak niet uitkomt. Zo voorzag het kabinet twee jaar geleden voor 2017 een gemiddelde koopkrachtstijging van een procent. Achteraf kwam die niet boven 0,5 procent uit, werd donderdag bekend.
Het kabinet rekent er volgens de gelekte stukken nu op dat de afschaffing van de dividendbelasting grofweg een half miljard meer gaat kosten dan de 1,4 miljard waar eerder op werd gerekend.
Rutte III dicht dat gat door de winstbelasting minder te verlagen dan aanvankelijk de bedoeling was: het tarief daalt van 25 naar 22,25 procent in plaats van naar 21 procent. Het verlaagde tarief voor winsten tot 200.000 euro gaat wel 'gewoon' naar beneden van 20 naar 16 procent. Het midden- en kleinbedrijf wordt op die manier ontzien.
Al eerder meldden bronnen dat het kabinet extra geld uittrekt voor de politie en het bestrijden van cybercrime. Volgend jaar komt er eenmalig 30 miljoen euro beschikbaar voor het aanpakken van digitale dreigingen. De politie kan rekenen op nog eens 58 miljoen euro. Dat geld komt bovenop de ongeveer 260 miljoen die al wordt geïnvesteerd in de politie.
Ook werd al eerder duidelijk dat een fiets van de zaak fiscaal net zo interessant moet worden als een leaseauto. Het kabinet gaat daarom de regels versimpelen. Een werknemer kan dan op een e-bike van 2000 euro rijden voor een paar tientjes per jaar.
Negatief nieuws lekte al eerder uit: de zorgpremie gaat in 2019 omhoog met gemiddeld ruim 10 euro per maand, verwacht het kabinet.