Geneesmiddelpromotie en het gebruik van sociale media - PiL
Geneesmiddelpromotie en het gebruik van sociale media
Door P.J.M.M. Toll op 26-05-2011
Facebook en Twitter hebben in korte tijd veel gebruikers aan zich gebonden. 60% van de Amerikanen zoekt eerst op internet als hij vragen over gezondheid heeft. Toch maakt de farmaceutische industrie op zeer bescheiden schaal gebruik van deze ontwikkelingen: slechts 4% van het beschikbare budget voor publieksgerichte promotie werd in 2008 besteed aan sociale media.
De geneesmiddelindustrie heeft er steeds voor gekozen te wachten op expliciete richtlijnen van de FDA voordat nieuwe communicatietechnieken werden ingevoerd. De FDA heeft bij haar promotionele beleid altijd een eerlijke balans tussen geclaimde werking en bijwerkingen nagestreefd. Zij liet zich hierbij leiden door de bijsluitertekst. Toen gedrukte, rechtstreeks op de patiënt gerichte reclame werd toegestaan, wachtte men totdat de FDA een richtlijn had opgesteld voor een korte samenvatting over de risico's. Reclame voor uitsluitend receptgeneesmiddelen op radio en televisie was zeldzaam, totdat voor meer informatie verwezen kon worden naar een gratis telefoonnummer of een website. Eind 2009 organiseerde de FDA een openbare gedachtewisseling over het gebruik van internet voor geneesmiddelreclame.
Greens en Kesselheim plaatsen hier kritische kanttekeningen bij. Zij wijzen erop dat het publiek een goede indruk moet kunnen krijgen van de voor- en nadelen van het gebruik van geadverteerde geneesmiddelen. Het moet mogelijk zijn met één muisklik de nadelen/bijwerkingen op te vragen. Echter de inbreng van derden in discussies, al dan niet georkestreerd, is moeilijk te controleren en kan van grote invloed zijn op de beeldvorming van het geneesmiddel.
De FDA zou reclame via het internet voor geneesmiddelen kunnen verbieden, omdat deze niet strookt met de belangen van de gezondheidszorg. Waarschijnlijker is dat er regels komen, waarna de reclame zich op dit vlak snel zal ontwikkelen. De industrie en de FDA moeten gezamenlijk verantwoordelijk gehouden worden voor een geloofwaardige voorlichting over de voor- en nadelen van geneesmiddelen. Het mooiste zou zijn als de reclame vooraf door de FDA gekeurd wordt, waarna men de mogelijke goedkeuring op de website met een digitale stempel aangeeft. Waarschijnlijk gaat dit de capaciteit van de FDA te boven. Ook zou het mogelijk moeten zijn om de betrouwbaarheid en de eventuele financiële belangen van de bron te achterhalen. Belangenverstrengelingen zouden net zo openbaar moeten zijn als momenteel voor toonaangevende tijdschriften gebruikelijk is.
De nieuwe sociale media zijn complexer dan de middelen die tot nu toe voor communicatie met de patiënt ter beschikking stonden. Vanwege de belangrijke invloed die reclame in de sociale media zou kunnen hebben op onze gezondheid, moeten overheid en bedrijfsleven gezamenlijk de verantwoordelijkheid nemen om dit in goede banen te leiden.
Opmerking referent: dit referaat is gericht op de Amerikaanse situatie. In Europa is directe reclame naar de patiënt toe niet toegestaan, maar ook hier zullen vele patiënten hun informatie over geneesmiddelen van internet halen. Beïnvloeding zou daarom ook hier plaats kunnen vinden.
Greens J, Kesselheim A. Pharmaceutical marketing and the new social media. N Engl J Med 2010;363:2087-9.