Vereniging De Joodsche Invalide
De Joodsche Invalide was een tehuis dat in 1912 in Amsterdam werd geopend en onderdak, dus hulp, bood aan bejaarden, lichamelijk gehandicapten, blinden, doven en stommen. Minder validen dus waarvoor tot dan toe geen enkele vorm van opvang was geregeld.
Rabbijn de Hond nam in februari 1911 het initiatief om een apart tehuis voor Joodse invaliden op te richten, hij kon de erbarmelijke toestanden niet langer aanzien en vond dat er voor deze fatsoenlijke, eerlijke, ooit hardwerkende mensen gezorgd moest worden en dat ze niet aan hun lot overgelaten mochten worden omdat ze toevallig arm of invalide waren geworden of geen familie meer hadden om naar ze om te kijken.
Op 10 december 1912 werd aan de Nieuwe Keizersgracht 70 een tehuis geopend, het bood samen met een dependance aan de overkant plaats aan 80 mensen.
Meijer de Hond kwam uit het hart van de Joodse buurt, de Ververstraat, de straat waar ik later als jongetje vanuit mijn ouderlijk huis op keek. Op 23 juli 1943 werd hij om het leven gebracht in Sobibor. De brug over de Nieuwe Achtergracht (hoek Weesperstraat) draagt zijn naam.
Een nieuw gebouw in 1926 en in 1938
Naarmate dat de vraag naar een plek in het tehuis groeide ontstond er een lange wachtlijst dus moest men uitwijken naar een nieuw onderkomen. Dat kwam er aan de Nieuwe Achtergracht 98, waar 150 invalide bejaarden konden wonen maar al snel bleek ook dit pand te klein. Onder de Duitse Joden die naar Amsterdam vluchtten zaten ook enkele invaliden, daarop besloot men een terrein op de hoek van de Nieuwe Achtergracht en het Weesperplein aan te kopen.
Op 19 september 1937 werd het gebouw 'Het Glazen Paleis' in gebruik genomen waar driehonderd minder validen werden gehuisvest. Toen de Duitsers Nederland binnenvielen leek er aanvankelijk geen vuiltje aan de lucht. Maar dat veranderde in 1943.
256 bewoners en verplegers werden door de Gestapo uit de 'Joodsche Invalide' gehaald en op transport gezet, ze kwamen nooit meer terug. Slechts een enkeling wist te ontsnappen of keerde terug. Doordat hierdoor het gebouw leeg kwam te staan gebruikte de gemeente Amsterdam het als ziekenhuis.
De Vereniging bleef bestaan en nam op 3 juni 1945 het gebouw weer in gebruik, maar op veel financiële steun van de gemeente hoefde men niet te rekenen waarop de vereniging bijna failliet ging en in 1952 noodgedwongen moest verhuizen naar de Portugees-Israelietische Gemeente aan de Henri Polaklaan 6-10.
In 1959 kocht de vereniging een pand aan de Henri Polaklaan nr. 24 dat als dependance werd ingericht. In 1961 waren er inmiddels meer dan 1300 verpleegden in de verschillende vestigingen van de 'Joodsche Invalide' aan de Henri Polaklaan.
Na de oorlog kreeg het gebouw op het Weesperplein een herdenkingsplaquette: 'Mede uit het ijzer hunner ketenen werd de staat Israël gesmeed'.