Hoeveel vermogen moet mijn warmtepomp kunnen leveren - Duurzaam-verwarmen
Hoeveel vermogen moet mijn warmtepomp kunnen leveren?
Duidelijk is te zien dat de COP bij 55 °C aanvoertemperatuur veel lager is dan bij 35 °C.
Bij de keuze van een warmtepomp is het belangrijkste uitgangspunt: Hoe groot moet deze warmtepomp zijn. Is mijn huis überhaupt wel geschikt voor een warmtepomp?
Belangrijk is om te beseffen dat een warmtepomp alleen geschikt is voor laagtemperatuur verwarming, denk aan vloer- of wandverwarming, laagtemperatuur radiatoren of over gedimensioneerde traditionele radiatoren. Dit heeft er mee te maken dat een warmtepomp niet in staat is om heel warm cv-water te maken. Meestal maximaal ca. 60 °C. Echter het rendement bij 60 °C is niet best. Dit is veel beter bij lagere temperaturen, bij voorbeeld bij 35 °C voor de vloerverwarming. Indien dit bekend is, kan men het vermogen bepalen a.h.v. de warmteverliezen van de woning. Belangrijk is dat u eerst uw huis goed isoleert, anders wordt het woonklimaat met laagtemperatuursystemen zoals een warmtepomp als onaangenaam ervaren, en het energieverbruik schrikbarend hoog. Verder is belangrijk dat u een geschikt afgiftesysteem, bijvoorbeeld vloerverwarming heeft (zie ook het afgiftesysteem). In dit item gaan we nu kijken hoe we de juiste warmtepomp selecteren.
De transmissie van de woning
De transmissie van een woning is het aantal kilowatts dat benodigd is om de woning ook in de winterperiode tot een aangename temperatuur te kunnen verwarmen. Er bestaan rekenmodellen om de transmissie te bepalen. Dit heeft te maken met de oppervlakte van de woning en de warmteverliezen van de woning. Hoe beter geïsoleerd, hoe minder vermogen er benodigd is om de woning te verwarmen. We maken onderscheid tussen bestaande bouw en nieuwbouw woningen.
Voor nieuwbouw woningen is het verpicht om een transmissieberekening te maken waaruit de uiteigenlijke epc-waarde komt. Men kan aan de hand van deze berekening vrij nauwkeurig het vermogen van de warmtepomp bepalen. De warmtepomp zal voor nieuwbouw woningen standaard deel uit maken van de epc-berekening.
Er zijn enkele veel toegepaste vuistregels om een goede indicatie van de transmissie voor verwarming te krijgen:
Woningen gebouwd tussen 2005 en 2011 (EPC 0,8)
Vrijstaande woning: 54 Watt/m²
Hoekwoning: 50 Watt/m²
Tussenwoning: 43 Watt/m²
Woningen gebouwd tussen 1 januari 2011 en 1 januari 2015 (EPC 0,6)
Vrijstaande woning: 50 Watt/m²
Hoekwoning: 46 Watt/m²
Tussenwoning: 39 Watt/m²
Woningen gebouwd vanaf 1 januari 2015 (EPC 0,4)
+ extra voorzieningen zoals WTW, zonnepanelen, warmtepomp etc.
De epc geeft aan hoe veel minder energie een woning gebruikt t.o.v. een woning uit 1990. Een epc van 0,4 betekend dat die woning maar 40% energie nodig heeft vergeleken met de woning uit 1990.
Algemene regels voor woningen buiten de voornoemde categoriën om een schatting te kunnen maken:
BENG (Bijna EnergieNeutraal Gebouw): 35 W/m²
Modern zeer energiezuinig huis (epc = 0,2): 40 W/m²
Normaal energiezuinig huis: 50 W/m²
Goed geïsoleerd huis: 60 W/m²
Normaal geïsoleerd huis: 90 W/m²
Ouder huis (zonder bijzondere isolatie): 120 W/m²
Indien men ook warm water maakt met de warmtepomp dient men hier ook een toeslag voor op te nemen.
Met de gegevens van uw eigen huis kunt u een transmissieberekening maken en een warmtepomp configureren.
Indien u nu in een woning woont die verwarmd wordt met een gas-ketel kunt u ook op basis van het gasverbruik de transmissie bepalen. Hiervoor zijn drie methoden die men kan gebruiken:
1. Op basis van het jaarlijks gasverbruik en vollast draaiuren
2. Op basis van het jaarlijks gasverbruik en graaddagen. Neem wel de graaddagen die corresponderen met de datum van de meteropname van uw energierekening. Of haal het verbruik uit de slimme meter van 1 januari t/m 31 december. Heeft men geen slimme meter, dan kan men ook iedere 1 januari de meterstanden noteren.
3. op basis van het dagelijks gasverbruik en de gemiddelde buitentemperatuur. Deze laatste methode kan men eigenlijk alleen goed uitvoeren als men een uitleesbare slimme meter bezit. Door hier in een excelsheet naast het dagverbruik de temperatuurgegevens van het KNMI te zetten kan men op dagen dat het – 10 °C geweest is het gasverbruik voor verwarming van die dag delen door de stookduur. Dit is het vermogen wat uw warmtepomp minimaal moet kunnen leveren.
Hoe groot moet uw warmtepomp zijn? Onderstaand indicatieberekening:
Raadpleeg altijd de vermogensgrafiek van de warmtepomp in relatie met de buitentemperatuur. Indien men alleen een warmtepomp gebruikt voor verwarming is het vermogen bij -10°C bepalend.
Dit is een vrij eenvoudige vuistregel, maar op deze website zijn uitgebreidere berekeningen te vinden op basis van gasverbruik en graaddagen, op basis van het woningtype en de daarbij behorende kengetallen uit de praktijk, alsmede een berekening op basis van het energielabel van de woning. Voor meer informatie over de berekeningsmethodiek die hier is toegepast kan men kijken op de 'pagina inzicht in gasverbruik'.
Vermogen warmtepomp bepalen op basis van woningtype en kengetallen uit de praktijk
Vermogen warmtepomp bepalen op basis van het huidige gasverbruik
Vermogen warmtepomp bepalen op basis van het energielabel van de woning
1. Ik heb een cv-ketel van 24 kW. Waarom kan ik die niet vervangen door een warmtepomp van 24 kW?
Overgedimensioneerde warmtepompen leveren in korte tijd de benodigde warmte en slaan dan af. Daardoor ontstaan korte looptijden van de warmtepomp, en gaat de warmtepomp pendelen. Door dit gedrag is de slijtage hoog en zal de levensduur van de warmtepomp beduidend korter zijn dan een goed gedimensioneerde warmtepomp. Daarom is het zeer belangrijk om een warmtepomp niet te groot te kiezen, maar het juiste vermogen nauwkeurig te bepalen. Let ook op het modulatiebereik, dit is belangrijk, ook in het voor- en naseizoen als wat minder warmte benodigd is. Installateurs hebben de neiging een soort angsttoeslag op het warmtepompvermogen los te laten om er zeker van te zijn dat er genoeg warmte geleverd kan worden. Bij cv-ketels kan men dat doen, bij warmtepompen niet.
Eigenlijk is dit niet verstandig. Warm water voor de douche brengt men op 60 °C. Dit is voor een warmtepomp een ongunstig hoge temperatuur die hij met een lage COP zal maken. Omdat het vaak niet anders kan omdat er maar een warmteopwekker in de woning is wordt de warmtepomp toch vaak ingezet om warm water te maken.
Volgende pagina: Transmissieberekening
Waarom geniet een laagtemperatuur verwarmings afgiftesysteem, zoals vloerverwarming, de voorkeur bij toepassing van een warmtepomp?
Vanwege een hoger rendement.
Vanwege minder vollast draaiuren.
Het is dan wel belangrijk om het aantal graaddagen te nemen van de periode die op de rekening staat van het energiebedrijf. Men kan natuurlijk ook ieder jaar per 1 januari de meterstanden noteren of, als men een slimme meter heeft, deze uitlezen uit de slimme meter.