Hierbij de preek van Witte Donderdag 1 april 2021
«Hoe kan ik mijn dank betuigen voor al wat de Heer mij gaf?»
Op deze heilige donderdag gedenken we de drievoudige gave die de Heer ons deed: de gave van de Eucharistie waarin onder de gedaanten van brood en wijn wij zijn Lichaam en Bloed ontvangen; de gave van het sacrament van het Priesterschap dat ons laat delen in de Eucharistie; en de gave van de vorm waarin de Eucharistie tot ons moet komen, namelijk als een bewijs van zijn liefde tot het uiterste toe. En deze gave wordt ons gegeven, zoals we vanavond in het Evangelie hebben vernomen, in de atmosfeer van nederig dienstwerk. Jezus wast de voeten van zijn leerlingen, het werk dat een slaaf behoorde te doen!
Met nederigheid schenkt Hij ons de drievoudige gave tot het einde der tijden. Daarom baden we met de psalm 115: «Hoe kan ik mijn dank betuigen voor al wat de Heer mij gaf?» Inderdaad, hoe kunnen we de Heer danken voor wat Hij ons gaf op de avond voor zijn lijden, de gave van Eucharistie, Priesterschap en nederige Naastenliefde? Is er een maat voor onze dankbaarheid voor zo een groot geschenk, kunnen we ooit zeggen dat we hiervoor voldoende hebben gedankt? Het antwoord op deze vraag bevindt zich al in de naam die het geschenk heeft gekregen: het Griekse woord eucharistie betekent immers dankzegging. Door bij de Eucharistie aanwezig te zijn, het Allerheiligst Sacrament te aanbidden en te ontvangen wanneer mogelijk, geven blijk van dankbaarheid. Dat is heel goddelijk! Door het geschenk te ontvangen tonen we ons dankbaar. En hoe vaker, hoe meer dankbaar, dat is rechtlijnige logica.
En het priesterschap dan? Hoe zijn we daar dankbaar voor? Omdat de Eucharistie niet zonder priesterschap kan, zijn we de Heer dankbaar op dezelfde wijze als tevoren genoemd: bij de Eucharistie aanwezig zijn, actief aanwezig bij de hernieuwing van het Offer dat Hij ons aanbiedt, het aanbidden en ontvangen zijn wijzen om dankbaar te zijn voor het dienstwerk waarmee hij sommigen uitrust.
Vergeten we niet dat Jezus in de nacht waarin Hij werd overgeleverd brood nam, een dankgebed uitsprak, het brak en het hun gaf. Hij nam het brood dat door mensenhanden is gemaakt. De Zoon van God wilde het dagelijkse voedsel nemen om het te maken tot een geschenk voor ons. Het alledaagse moet door ons als uitgangspunt worden genomen om iets goddelijks te worden. Niet alleen het dagelijks brood, maar alle dagelijks brood, alle bezigheden, heel ons leven moet brood worden. Zodat Jezus het kan maken tot een geschenk dat wij geheiligd ontvangen. Maar Jezus nam het brood door mensenhanden gemaakt en Hij brak het. Het brood moet behapbaar worden gemaakt. Ons brood moet gebroken worden om te kunnen dienen. Ons leven moet gebroken worden in delen zodat ze voor God kunnen dienen, onze eigen plannen moet passend gemaakt worden voor het grote plan van God. De eigen plannen worden gebroken zodat er het plan van God mee kan worden gerealiseerd. Dat geldt zo voor de gewijde priester, maar geldt zo voor elk van ons. Het brood moet worden gebroken zodat het tot gave kan worden. Want er kan geen naastenliefde zijn zonder gave, bijzonder de zelfgave.
In het heilig jaar van sint Jozef willen we op voorspraak van deze Patriarch en van de heilige Maagd Maria de Heer vragen als uiting van onze grote dankbaarheid voor zijn gave: Heer, geef ons priesters, heilige priesters, die ons voorzien van het heilig Altaarsacrament. Amen.