De centrale vraag van het symposium was wat de Nederlandse taal vandaag is en wat haar waardevol maakt. Er werd in elk geval duidelijk dat het Nederlands geen monolithisch blok is, maar een taal waarin diversiteit welig tiert. Op het symposium, dat werd geleid door de Nederlandse, maar in Parijs wonende schrijver Adriaan van Dis, kwamen mensen aan het woord uit Vlaanderen, Suriname, de Antillen en Indonesië, naast anderstaligen die het Nederlands goed kennen. Je kunt je afvragen waarom er buiten de inleider geen Nederlander aan het woord kwam die had kunnen vertellen waarom men in Nederland het Nederlands waardevol vindt. Is Nederland echt ‘ten prooi [...] aan minachting voor onze taal’, zoals de inleider beweerde? In ieder geval zullen de reeks buitenlandse stemmen op dit symposium de Nederlanders ervan overtuigd hebben dat die taal van hen toch niet zo onbelangrijk is.
De eerste stem was afkomstig uit Afrika en vertelde over een verre neef van het Nederlands, het Afrikaans. Een taal met dezelfde wortels, maar zeker niet dezelfde taal. Een taal met totaal andere problemen ook. Het Afrikaans is voor velen nog altijd de taal van de Apartheid. Toch wordt het voornamelijk door kleurlingen gesproken. In het debat over het Afrikaans stelt de dichteres Antjie Krog twee leemtes vast: de afwezigheid van de opinie van de gekleurde Afrikaanstaligen en van een links-intellectueel geluid. Zij pleit ervoor Afrikaanstalige kleurlingen een legitieme plek te geven binnen de taal. Voor de toekomst van Zuid-Afrika is een veelvormig Afrikaans van onschatbare waarde. Krog ziet dus zeker nog een plaats voor het Afrikaans in Zuid-Afrika. Breyten Breytenbach is veel negatiever. Voor hem is het te laat. De teerling is geworpen. Hij noemt het zelfs een ‘unieke ervaring om tijdens je leven te zien hoe een taal ten onder gaat die de weerslag was van een bijzonder stuk geschiedenis.’ Tenzij het verzet weer opvlamt, want ‘velen onder ons heb-