Oud met nieuw in Gemeentehuis Bloemendaal - Architectuur.nl Oud met nieuw in Gemeentehuis Bloemendaal - Architectuur.nl
Architectuur.nl > Projecten > duurzaamheid, gemeentehuis, NEXT Architects, nieuwe werken, Rudy uytenhaak > Oud met nieuw in Gemeentehuis Bloemendaal
Door: Petra Starink	| 30-06-2015
Rudy Uytenhaak architecten en NEXT architects ontwierpen voor de gemeente Bloemendaal een nieuw gemeentehuis. Het ontwerp is een dialoog tussen oud en nieuw en waar duurzaamheid en het nieuwe werken centraal staat.
Op 25 juni is het Gemeentehuis Bloemendaal geopend. De realisatie is de sluitsteen van een proces dat met de 'vereniging' van de gemeentes Bloemendaal en Bennebroek in januari 2009 in gang gezet is. Met deze centrale huisvesting krijgt de gemeentelijke organisatie, die nu de kernen Bloemendaal, Overveen, Aerdenhout, Vogelenzang en Bennebroek omvat, ook een fysieke uiting. Eén adres, één gezicht, één identiteit. Gelegen op de grens van duin en veen, bouwde de landschapsarchitect J.D. Zocher in 1820 hier een landhuis, een wit gepleisterde villa in neo-klassieke stijl. In 1950 werd de buitenplaats aangekocht door de gemeente Bloemendaal met de intentie het landhuis uit te breiden. Deze beoogde uitbreiding werd nooit gerealiseerd en in 1966 werd een nieuw gebouw gebouwd waarbij een getrouwe kopie van de originele villa als voorgevel opgenomen werd.
Behoud van karakteristieke identiteit
In 2011 lijkt deze geschiedenis zich te herhalen: Uytenhaak en NEXT kregen de opdracht het bestaande gemeentehuis uit 1966 te revitaliseren, te verduurzamen en geschikt te maken voor het nieuwe werken. Het ontwerpproces, dat start met de intentie het gebouw beperkt uit te breiden met een penthouse boven de uitgekernde oudbouw, leidt uiteindelijk tot de beslissing om het voorhuis en de voorgevel te behouden en op beperkte afstand van deze voorgevel een nieuw ruimtelijk en compact gebouw te maken. De architecten slagen er daarmee in om het nieuwe programma te realiseren bínnen de contouren van het oude gebouw, mét behoudt van de karakteristieke identiteit. Met het ontwerp is de geschiedenis van de buitenplaats leesbaar geworden. Het oorspronkelijke en het nieuwe gebouw komen op een gelaagde wijze samen; het ontwerp is een dialoog tussen oud en nieuw, tussen de geschiedenis en het heden.
Ontwerp met slimme vondsten
De kracht van het ontwerp zit in een aantal slimme vondsten. Het duinlandschap is gedeeltelijk afgegraven om het niveau waar voorheen de kelder zat, te ontsluiten voor het publiekscentrum en de burgerzaal. Het landschap, ontworpen door landschapsarchitect Peter de Ruyter, plooit omlaag en daarmee werd aan de zuidzijde, in de voeg tussen het oude en het nieuwe gebouw, een nieuwe entree gemaakt. Terwijl de karakteristieke voorgevel haar functie blijft behouden als ceremoniële entree, krijgt het nieuwe gemeentehuis hier aan de zuidzijde een nieuwe toegang.
In de oostgevel is een uitkragende serre van de raadzaal prominent aanwezig en vormt een echo van de neo-klassieke zuilenrij in de westgevel. Waar voorheen het gebouw zich met haar kenmerkende architectuur primair deze westgevel oriënteerde, is het nu een gebouw geworden met vier representatieve gevels.
De Burgerzaal, een lichte en grote ruimte vormt het centrum van het nieuwe gebouw. De raadzaal, gelegen op laag 1, staat in open verbinding met de burgerzaal. Samen vormen zij het democratisch hart van het gebouw. Vides en een patio brengen daglicht tot diep in het gebouw. Daarmee lukt het om een heel compact gebouw te realiseren waarin het daglicht toch genereus binnenkomt.
Lichte en natuurlijke materialen
Met het nieuwe gebouw maakt de gemeentelijke organisatie ook de stap naar het nieuwe werken. Het interieur ontwerp, dat ook gemaakt is door Uytenhaak en NEXT, gaat uit van een flexfactor van 0,7 wat wil zeggen dat het ruimtegebruik per medewerker gereduceerd is tot 70%. De architecten ontwikkelden daartoe een ontwerp waarin elk type werkplek een eigen sfeer heeft gekregen. Gebruik van lichte en natuurlijke materialen zoals bamboe en subtiele kleuraccenten in het meubilair, maken van het interieur een prettige omgeving. De architecten ontwikkelde speciaal voor het gemeentehuis een serie tapijten die in kleurgebruik en uitstraling aansluiten op de kunstcollectie van de gemeente.
Duurzaamheid vormt een integraal onderdeel van het nieuwe gemeentehuis. Door middel van een breed scala aan technische toepassingen is er sprake van slim energiemanagement. Hiermee wordt de totale milieubelasting zo laag mogelijk gehouden. In de eerste plaats wordt dit gerealiseerd door gebruik van onder meer gerecycled materiaal, door demontabel te bouwen en door te streven naar een hoge mate van efficiëntie in het onderhoud. Om het energieverbruik op een zo laag mogelijk niveau te krijgen wordt gebruik gemaakt van een warmte- koude opslag, van zonnepanelen en van slimme verlichting.