Mindfulness krijgt de laatste jaren veel aandacht. Wereldwijd hebben tienduizenden mensen de cursus gevolgd. Uitgebreid wetenschappelijk onderzoek toont aan dat zeer uiteenlopende klachten sterk afnemen en deelnemers flexibeler en creatiever om kunnen gaan met allerlei vormen van stress.
Ook mensen die minder geleefd willen worden door oude gedragspatronen of meer uit zichzelf willen halen, ervaren de aandachttraining als bijzonder waardevol.
Toch is het niet zo makkelijk om Mindfulness kort te omschrijven. Mindfulness- of aandachttraining heet in het Engels voluit 'Mindfulness Based Stress Reduction' (MBSR). Letterlijk vertaald betekent dit: stressreductie op basis van het trainen van aandacht. Dat is dan ook wat in een Mindfulness-cursus gebeurt: het trainen van de geest, het oefenen van aandacht. De deelnemers oefenen om aandachtig aanwezig te zijn bij dít moment, bij het 'nu', in plaats van steeds meegesleept te worden door gedachten over het verleden of te piekeren over de toekomst.
Mindfulness is niet iets nieuws, het bestaat al minimaal 2500 jaar en vindt zijn oorsprong in het boeddhisme. De Mindfulness methode is in 1979 in de Verenigde Staten ontwikkeld door Dr. Jon Kabat-Zinn onder de naam Mindfulness Based Stress Reduction (MBSR). Kabat-Zinn defineert Mindfulness als een manier om aandacht te geven, bewust, in dit moment, zonder oordeel.
Leven met aandacht in het hier en nu bewerkstelligt dat we inzien dat we vaak in beslag worden genomen door onze gedachten en gevoelens en in ons hoofd leven. Door hier bewust van te worden kunnen we afstand nemen en weer contact maken met ons lichaam en wie we zijn; en dat zijn niet onze gedachten.
Mindfulness kunnen we onder andere vertalen als opmerkzaamheid, bewust zijn, attent zijn, aandachtig zijn, wakker zijn, alert zijn en aanwezig zijn.
Mindfulness kan ons leren om helder en objectief waar te nemen aan wat er nu is aan gedachten, lichamelijke gewaarwordingen of emoties, zonder daarover te hoeven oordelen, erover te fantaseren of te piekeren. Dat is bewustwording, en daar begint het mee. Als je meer 'in het moment' leeft, gaan gedachten, lichamelijke gewaarwordingen en gevoelens vervolgens ook minder makkelijk met je op de loop. Je kunt ze - mild, met wat afstand en wat humor - waarnemen zoals ze komen, én ook weer gaan. Je kunt er op een nieuwe, meer ondersteunende manier mee omgaan omdat je je er minder door laat meeslepen. Ook wordt dan duidelijk dat je niet altijd op dezelfde, automatische manier hoeft te reageren: je gaat opmerken dat je kunt kíezen hoe je reageert op een situatie, een gevoel of een gedachte. Daardoor geeft mindfulness veel mensen ook een gevoel van keuzevrijheid, van ruimte.