Verdwenen in Vukovar - NRC
Verdwenen in Vukovar
Harrison's Flowers speelt zich af op een moment dat de oorlog in het voormalige Joegoslavië door de internationale politiek nog werd beschouwd als een te verwaarlozen conflict.
Het is herfst 1991 en oorlogsfotograaf Harrison Lloyd (David Strathairn) wordt door het Amerikaanse blad Newsweek naar Kroatië uitgezonden om eens te kijken wat daar aan de hand is. Het is opmerkelijk dat de regisseur van een film die dit Amerikaanse vertrekpunt heeft, uit Frankrijk komt, het land waar de publieke opinie, aangevoerd door tot popsterren verheven intellectuelen als Bernard- Henri Lévy, als eerste lucht gaf aan de overtuiging dat het hier om meer dan schermutselingen ging. Maar Chouraqui lijkt Amerika niet op inhoudelijke gronden te hebben gekozen, maar meer omdat de meeste hoofdrolspelers van zijn Engelstalige film daar vandaan komen. Amerika is voor hem, net zoals later Kroatië, alleen maar een decor. Chouraqui creëert op meer punten afstand tot het onderwerp van zijn film. Lijkt het er aanvankelijk op dat hij met de figuur van oorlogsfotograaf gekozen heeft voor het perspectief van een getuige, al snel verplaatst hij de oorlog zelf naar de achtergrond. Dan gaat het hem nog alleen om een liefdesgeschiedenis waarin de echtgenote van Harrison illegaal de streek rond Vukovar intrekt om haar vermiste man op te sporen. Daarbij is het moeilijk om je aan de indruk te onttrekken dat de modder wel erg decoratief op de wangen van Andie MacDowell is aangebracht.
Chouraquis naïeve verlangen om een film te maken over een oorlog die inmiddels nog steeds aan de gang is (kijk maar naar Albanië en Macedonië) is op zichzelf te prijzen. Op enkele films als Underground, Before the Rain en Welcome to Sarajevo na, is de oorlog in het voormalige Joegoslavië nog niet tot een verwerking in fictie gekomen. Wat echter het meeste stoort aan Harrison's Flowers, is dat de regisseur zich met zijn opinie uit de film heeft teruggetrokken, zonder daar een scala van opvattingen tegenover te zetten dat de toeschouwer zijn eigen weg kan wijzen. De oorlog maakt plaats voor een niet bijster origineel liefdesverhaal, dat tegen het einde van de film doorsneden wordt met documentair aandoende interviewsituaties waarin de werkelijkheid van duizenden verliezen tegenover die ene, particuliere en weinig identificeerbare winst wordt geplaatst.
Harrison's Flowers. Regie: Elie Chouraqui. Met: Andie MacDowell, David Strathairn, Elias Koteas, Adrien Brody, Brendan Gleeson, Marie Trintignant. In: Tuschinski Arthouse, Ketelhuis, Amsterdam; Metropole, Den Haag; Lantaren/Venster, Rotterdam; Alhambra, Enschede.