De essen / Tien elementen | Dorpsonderzoekannen.jouwweb.nl
Home » Tien elementen » De essen
Naar Annen wordt op deze website vaak verwezen als esdorp. Wat een esdorp precies inhoudt en hoe Annen ontstaan is, is op de pagina Annen vroeger uit een gezet. De essen van Annen zijn kenmerkend voor het ontstaan van het dorp; zonder de essen was Annen niet wat het vandaag de dag is.
Op deze pagina wordt er wat meer ingezoomd op de essen van Annen. Want waar lagen deze essen nou eigenlijk? En wat is er nog van over in 2015?
De essen in het begin van Annen
Op de afbeelding hiernaast (Musch, 1995) is Annen te zien toen het net was ontstaan als dorp. Als u op de afbeelding klikt wordt deze groter. Op de afbeelding is Annen te zien, omringd door de brinken. Ten zuiden van het dorp, op de foto onder het dorp, zien we de oude zuid es. Deze es diende als hoofdakker. Er is op de afbeelding te zien dat de es hoger ligt dan de omgeving. Voor de es werd een hoger punt uitgekozen dan de rest van het dorp; men wilde niet dat de akker onder water kwam te staan bij overstromingen. Daarnaast werd de es ook vaak bestrooid met mest. Ook dit maakte de es wat hoger dan de omgeving. Opvallend aan deze afbeelding is dat er nog maar één es is bij het dorp Annen.
De essen in 1811/1813
Op de afbeelding hiernaast (Hommes, Musch, 1995), die te vergroten is door er op te klikken, zien we een plattegrond van hoe Annen er in het jaar. 1811/1813 uit heeft gezien. De kaart is genummerd; onderin is te zien waar welk nummer voor staat. Rechtsboven is de oude brinkgordel nog te zien; het dorp begint hier langzaam uit te groeien. Nummer 6 geeft aan hoe de oude zuid es was. De nummers 11 en 12 zijn hier uitbreidingen van; het is duidelijk dat de es wat te klein werd. Uiteindelijk moest de es nog verder worden uitgebreid. De omgeving ten zuiden van Annen leende zich hier echter niet goed voor. Om deze reden begon men ook met het aanleggen van een nieuwe es ten noordwesten van het dorp. Dit is echter niet op deze plattegrond weergegeven, omdat dit pas na 1811/1813 gebeurde.
De essen in de jaren '70
In de jaren 1970 (ruim 150 jaar na de vorige afbeelding) is de noord es duidelijk zichtbaar in Annen. Op de afbeelding hiernaast (Hommes, Musch, 1995), die vergroot wanneer u er op klikt, is de es in de linker bovenhoek te zien. De es is erg duidelijk zichtbaar; hij is inmiddels omringd door wegen.
In de jaren '70 zal dit deel van Annen bebouwd worden, te beginnen met een aantal bejaardencomplexen. Ook het zwembad van Annen is op de vroegere noord es gebouwd. De bouw hiervan is rechts bovenin de es te zien, tussen de laatste stukken bos. Tegenwoordig is de gehele noord es gevuld met woningen.
De essen in 2015
Op de afbeelding hiernaast (EduGis, 2015/ http://kaart.edugis.nl/nederland.html#45 ) zijn de essen te zien zoals ze vandaag de dag in en rondom het dorp liggen. Als u op de afbeelding klikt wordt deze groter.
De oranje vlakken stelen de essen voor. In het zuidoosten van het dorp, is de zuid es te vinden. Deze es is nog intact; hij is (voorlopig) nog onbebouwd. Deze es is op de tweede afbeelding op deze pagina te herkennen aan de nummers 8, 11 en 12. Als u de vormen van de es op beide afbeeldingen vergelijkt, is te zien dat deze nog steeds overeen komen.
Ten noordwesten van de zuid es, vinden we de noord es. Deze is tegenwoordig opgegaan in woonwijken. In het noordwesten van de voormalige es vinden we het zwembad dat in de afbeelding uit 1971 klaar was om gebouwd te worden. Als de woonwijk goed bekeken en vergeleken wordt met de foto ui 1971, is te zien dat de randen van de voormalige noord es nog steeds zichtbaar zijn in het stratenpatroon.
De noord es speelt dus ook vandaag de dag nog een rol in Annen, ook al is deze subtieler dan die van de zuid es. Want de zuid es is, honderden jaren na haar aanleg, nog steeds onaangeraakt en een belangrijk historisch kenmerk van het esdorp Annen,