U bent hier: Voor patiënten › Klachten en ziektebeelden › Delier (Ouderen) › Wat is een delier?
Bij een delier is sprake van een plotseling optredende ernstige verwardheid die een lichamelijke oorzaak heeft, zoals bijvoorbeeld een infectie. Als de oorzaak is gevonden kan de delier snel worden verholpen.
Door een delier gedraagt u zich ineens anders dan normaal. U bent plotseling verward en praat onsamenhangend. U verliest door het delier de grip op de werkelijkheid. U heeft geen vat meer op uzelf of uw omgeving. Een gesprek is vaak moeilijk te voeren.
De delier uit zich op verschillende manieren:
onrust (hyperactief): u bent opgewonden. U bent niet helder van geest en reageert niet normaal op uw omgeving. Het kan zijn dat u denkbeelden heeft die niet overeenkomen met algemeen geaccepteerde opvattingen of u heeft ideeën waarvan u niet meer af bent te brengen met logisch redeneren (wanen). Of u ziet, hoort of ruikt dingen die er niet zijn (hallucinaties). Vaak raakt u hierdoor in paniek, u wordt achterdochtig, schrikachtig, kwaad of agressief.
apathisch (hypoactief): u bent stil, trekt u terug en reageert niet of niet normaal op uw omgeving. Door wanen en hallucinaties kunt u zo angstig worden dat u niets meer durft te zeggen of te doen.
gemengd: hierbij komen beide uitingsvormen voor. U bent bijvoorbeeld overdag heel rustig en teruggetrokken, maar raakt in paniek zodra het donker wordt en u bent dan moeilijk te kalmeren.
Lichamelijke aandoening vaak oorzaak
Een delier komt vaker voor bij het ouder worden. Ook mensen met dementie zijn gevoeliger voor het ontwikkelen van een delier. Een delier wordt meestal veroorzaakt door een lichamelijke aandoening zoals een infectie, bijwerkingen van bepaalde medicijnen of ontwenningsverschijnselen (van alcohol of drugs). Dit laatste noemt men delier tremens. Maar ook bij overmatig alcoholgebruik, na een operatie of tijdens de terminale fase van ziekten als kanker en aids ontstaat soms een delier. Een bekend voorbeeld van een delier is het koortsdelirium ('ijlen' ).