Soundtrack voor de held die sprak met zijn gitaar | Trouw
Soundtrack voor de held die sprak met zijn gitaar
Sinti-gitarist | Django Reinhardt was een jazzlegende en voor sologitarist Stochelo Rosenberg zelfs een halfgod. Met het Rosenberg Trio maakte hij de soundtrack van de film 'Django' die morgen in Berlijn in première gaat.
BELINDA VAN DE GRAAF 8 februari 2017, 1:33
Hij viel over een stoeprand en brak zijn pink. Daarmee was sologitarist Stochelo Rosenberg (49) van het vermaarde Rosenberg Trio maandenlang uitgeschakeld. Een klein drama, omdat hij middenin de opnames zat voor de filmmuziek van 'Django', waarmee morgen het internationale filmfestival in Berlijn opent. "Ik moest toen nog vijf stukken opnemen en dat ging natuurlijk niet."
Een vervanger werd gevonden, maar die wist toch niet de sound te maken die paste bij het onderwerp van de film: de wereldberoemde jazz-gitarist Django Reinhardt (1910-1953), de pionier van de gypsy swing. Dus besloot de Franse regisseur Etienne Comar te wachten tot Stochelo's pink genezen was.
Django was altijd een groot voorbeeld voor Stochelo die al ruim een kwart eeuw met zijn neven Nonnie (contrabas) en Nous'che (ritmegitaar) het Rosenberg Trio vormt. Net als hij groeiden zij op in een woonwagenkamp (in het Brabantse dorpje Nuenen) en bespelen ze wereldwijd concertzalen. "Ik was tien jaar toen ik voor het eerst een solo van Django uitzocht, dat was een opname van 'Sweet Georgia Brown' uit 1947. Ik deed dat op gehoor. Ik kon geen noten lezen, en kan dat nog steeds niet. Onze hele muzikale carrière is gestoeld op gehoor en gevoel."
De vraag was om voor de film de muziek van Django opnieuw op te nemen?
"Ja, dit is gek genoeg pas de eerste bioscoopfilm over Django. Terwijl hij een van de belangrijkste jazzmuzikanten is, met een heel eigen stijl. Duke Ellington en Louis Armstrong waren grote bewonderaars.
"Punt is, denk ik, dat Django een vrij mysterieuze figuur was. Hij is relatief jong gestorven, op 43-jarige leeftijd. En er is, op een klein zwart-wit filmpje na, geen bewegend beeld van hem. Hij sprak ook niet zo veel. Dat wil zeggen: hij sprak met zijn gitaar. Daardoor heeft iedere fan in zijn hoofd zijn eigen Django gecreëerd."
Woody Allen is ook een liefhebber. In 'Sweet and Lowdown' speelt Sean Penn een jazzgitarist die zichzelf de beste vindt, maar die ook weet dat ene Django in Parijs de allerbeste is.
"Ja, dat is erg leuk gedaan, al moet ik zeggen dat het gitaarspel van Sean Penn voor geen meter klopte. Voor een gitarist was het niet om aan te zien. Dat is door Reda Kateb, de hoofdrolspeler van 'Django', wel beter gedaan. Hij is ook geen muzikant, maar hij heeft wel gitaarles gehad en hij legt er gevoel in. Hij was erg nerveus toen hij ons ontmoette, de Django-experts, maar ik heb hem gewoon wat dingen uitgelegd. Dat ging prima."
Voelde het als een grote verantwoordelijkheid om Django's muziek goed te spelen?
"Ja, ik kom uit een heel muzikale familie waarin Django een halfgod was. Ik ben opgegroeid met zijn gitaarspel. Toen ik de geselecteerde songs voor de film onder ogen kreeg, ben ik eerst maandenlang zoet geweest met het uitzoeken van alle solo's. Ik wilde ze echt doorgronden. Daarna zijn we naar Parijs gegaan, waar we twee weken hebben gerepeteerd. Vervolgens hebben we tien dagen in de studio gezeten. Vrij uniek is, dat de regisseur pas daarna aan het werk is gegaan, en de filmscènes op de muziek heeft geschreven. Meestal gaat het andersom, en wordt er muziek bij bepaalde scènes gezocht, achteraf."
De film behandelt een specifieke periode uit Django's leven, de oorlogstijd.
"Ja, Django had in die periode veel succes. Het is de tijd waarin hij 'Nuages' componeerde, een van zijn bekendste nummers, en tegenwoordig een jazz standard. Wij spelen 'Nuages' nog regelmatig, evenals 'Belleville', ook uit die tijd.
"In 1941 en 1942 was hij echt een beroemdheid. Toch moest hij in 1943 vluchten uit Parijs. De Duitsers hadden het niet alleen op Joden gemunt, ook op zigeuners. Django was een Sinti-zigeuner, precies zoals wij. Hij is uiteindelijk in Zwitserland terecht gekomen. Ontsnapt aan de nazi's. Wat niet geldt voor heel veel andere zigeuners. Aan het slot van de film zit een montage van kleine zwart-wit foto's. Het zijn zigeuners die in de oorlog zijn omgekomen. Heel pijnlijk, en heel ontroerend."
Heeft de wereldpremière van 'Django' in Berlijn voor u een extra lading?
"Ja, dat denk ik wel. Neem de grootmoeder van mijn neven Nonnie en Nous'che Rosenberg. Ze is 102, overlevende van Auschwitz, en een van de vele Europese zigeuners die tijdens de oorlog zijn vervolgd."
'Django' opent morgenavond de 67ste editie van de Internationale Filmfestspiele Berlin, en komt op 4 mei in de bioscoop.