Oostenrijkse keuken: Karottenkuchen (wortelkoek) - Tallsay.com
Oostenrijkse keuken: Karottenkuchen (wortelkoek)
Wortelen zijn een veelzijdige groente, die in verschillende delen van de wereld, behalve in hartige, ook wel in zoete gerechten worden verwerkt. Gebak, bereid met lichtzoete wortelen, is in Midden-Europa al geruime tijd bekend èn populair. Zowel Duitsland (Möhrenkuchen), Oostenrijk (Karottenkuchen) als Zwitserland (Rüeblitorte) -kennen er een heerlijk recept van, maar daarbij moeten andere versies met wortelen niet worden vergeten, zoals bijvoorbeeld een Tjechische (onder meer met in rum gedrenkte rozijnen) of een Poolse (met bijvoorbeeld maanzaad en yoghurt), die eveneens heerlijk zijn.
Zoals met wel meer succesvolle gerechten, reisden de recepten ervan van de ene streek naar de andere en van het ene land naar het andere, waarbij ingrediënten naar plaatselijke beschikbaarheid werden aangepast. Andere recepten bleven echter onveranderd en kenmerkend voor het gerecht en/of het land. Zo hebben een aantal Midden-Europese emigranten hun recepten waarschijnlijk ook ooit mee overzee genomen, waardoor de populaire worteltaart ook vaste voet aan de grond kreeg in onder meer Noord-Amerika en Australië.
Geen Rüeblitorte maar Karottenkuchen en wel uit Oostenrijk!
De Zwitserse Rüeblitorte is zo'n beetje een signatuurtaart uit de Zwitserse keuken. De cake is verfijnd (onder meer bereid met gesplitste en apart opgeklopte eieren, gemalen hazelnoten of amandelen en met een zoete (abrikozen-) jamlaag in het midden), wordt eigenlijk altijd mooi gegarneerd met marsepein en gepresenteerd als een geheel versierde taart. De Oostenrijkse Karottenkuchen lijkt in vergelijking een veel simpelere versie hiervan te zijn. Toch klopt dat niet helemaal.
In Oostenrijk maakt men de wortelkoek met vrijwel dezelfde ingrediënten als de Zwitsers dat voor hun taart doen. De Oostenrijkers splitsen of verwerken echter de eieren niet apart, maar doen die er in het geheel in. Verder gebruiken ze eigenlijk standaard gemalen hazelnoten en garneren alleen de bovenkant van de Karottenkuchen, die overigens zowel rond (als een taart) of recht (als een cake) kan zijn. Die garnering is over het algemeen eenvoudig: alleen poedersuiker, een suikerglazuur of een chocoladelaagje. De Karottenkuchen mag er dan wellicht wat rustieker uitzien, de smaak ervan is er zeker niet minder om en alleszins de moeite van het bakken waard.
Wortelen of Karotten, what's in a name?
De Duitsers hebben hun Möhrenkuchen en de Zwitsers hun Rüeblitorte. Oostenrijk heeft een eigen versie, namelijk de Karottenkuchen. Opvallend daaraan is niet alleen, dat overal dezelfde zoetig smakende wortelgroente in is gebruikt, maar ook dat in de Duitstalige landen verschillende benamingen voor dezelfde groente in omgang zijn, namelijk respectievelijk Möhren en Karotten, met daarnaast nog Rüebli (een verkleinwoord van Rüeb voor knolgewas en waarschijnlijk een afgeleide van 'raap', zoals in koolraap).
In het noorden van Duitsland heeft men het bij de betiteling van de oranje wortelgroente eigenlijk steevast over Möhren, hetgeen dan qua taal wel weer wat lijkt op het Zweedse Morötter. In het zuiden van Duitsland en in Oostenrijk wordt in dit verband standaard gesproken over Karotten. Deze benaming lijkt dan qua taal weer heel sterk op het Engelse carrots en het Franse carottes.
Een dergelijke verscheidenheid voor één en hetzelfde product kennen we overigens ook in het Nederlands, waar wortelen ook wel peen of peeën worden genoemd (en misschien nog wel andere benamingen hebben). Een en ander kan dus verschillen per streek en per land, maar we bedoelen er allemaal hetzelfde mee, namelijk de stevige, sappige, lichtzoete en meest oranje gekleurde wortelgroente, die het ook zo goed doet in deze Oostenrijkse koek.
250 gram geraspte wortel (ongeveer ¾ van een bos bospeen)
200 gram pecannoten (of tradtioneel Oostenrijks: hazelnoten)
Verder nodig: een grove rasp, een schilmesje en/of dunschiller, een zeef, een mengkom, een staafmixermolen, een handmixer, een spatel, een taartpan of bakvorm, een invetkwastje, bakpapier.
Knip een rondje uit het bakpapier ter grootte van de bodem van de taartpan of bakvorm
Vet de taartpan of bakvorm door middel van het invetkwastje in met wat zachte boter of olie
Leg vervolgens het rondje bakpapier op de bodem (het zal door de boter of olie goed blijven plakken en de Karottenkuchen zal gemakkelijker, zonder te beschadigen, uit de bakvorm komen)
Bestuif de rand van de taartpan nog met wat bloem
Maak de wortels schoon (door ze te schrappen of te schillen) en rasp ze dan op een grove rasp
Maal de pecannoten in de staafmixermolen fijn
Voeg er achtereenvolgens de olie, de suiker, de vanillesuiker en het snufje zout aan toe
Meng het geheel met de handmixer door elkaar
Voeg dan de geraspte wortel en de gemalen pecannoten toe
Meng ook dit eerst met de handmixer goed door elkaar
Zeef als laatste de bloem en het bakpoeder in de mengkom
Meng nog één keer alles met de handmixer door elkaar tot een homogene massa
Giet het koekbeslag vervolgens in de ingevette taartpan of bakvorm
Bak de Karottenkuchen in de oven in ongeveer 55-65 minuten op 180-190 °C af
Laat de Karottenkuchen een kwartiertje afkoelen
Bestuif de koek dan desgewenst nog met poedersuiker en/of kaneel.
Neem in plaats van oranje wortelen eens zogenaamde regenboogwortelen; door de andere kleuren krijgt de Karottenkuchen een heel ander uiterlijk, maar kan wel iets minder zoet zijn; voeg dan zo nodig nog wat suiker toe.
Traditioneel wordt de Karottenkuchen in Oostenrijk bereid met gemalen hazelnoten. In dit recept heb ik gekozen voor pecannoten, omdat ik simpelweg geen hazelnoten, maar wel pecannoten in huis had voor het maken van deze koek. Wil je de originele versie, kies dan voor hazelnoten. Wil je eens een andere notensoort proberen, kies dan bijvoorbeeld eens voor gemalen walnoten, amandelen, kastanjes of een (ongezouten) notenmix.
Voor een donkerder gekleurde koek: vervang de witte basterdsuiker een keer door de lichtbruine of donkerbruine versie ervan.
Neem in plaats van basterdsuiker eens honing of (appel-) stroop om deze koek te maken voor iets heel anders.
Vervang de bloem desgewenst door speltmeel of volkorenmeel voor wat meer 'bite' van de koek.
Kies bij de olie het liefst voor een soort met een neutrale smaak, zoals bijvoorbeeld zonnebloemolie, arachide-olie, rijstolie of maïskiemolie.
Bak de Karottenkuchen niet in een ronde bakvorm, maar eens als cake in een rechte cakevorm.
Garneer de Karottenkuchen in plaats van met poedersuiker eens met een suikerglazuur of een chocoladelaagje.
Serveer de Karottenkuchen als traktatie bij de koffie of de thee.
Serveer de Karottenkuchen als (zoet) tussendoortje.
Serveer de Karottenkuchen eventueel als nagerecht na de warme maaltijd.
Serveer de Karottenkuchen eventueel met vanillevla, vanilleroom, een toef slagroom of een bolletje (noten-) ijs.
Lijkt heel lekker
en interessante achtergrondinformatie weer
Heerlijk bedankt voor dit mooie artikel en recept
De carrot cake en de Rüeblitorte kende ik al wel, maar de andere versies - en ook de Karottenkuchen - nog niet. Mooi recept.