GaiaZOO is een dierentuin gelegen in Kerkrade, in het zuidoosten van de Nederlandse provincie Limburg. GaiaZOO werd in 2005 geopend en is vernoemd naar Gaia, godin van de aarde. Tot 2011 heette de dierentuin GaiaPark.

Het park van (netto) 18,5 hectare ligt in de Anstelvallei en is onderdeel van de toeristische zone Parkstad Limburg, waar ook attracties zijn te vinden als Snowworld en Megaland.

Geschiedenis 
In 2001 wordt bekend dat er plannen zijn voor het bouwen van een dierentuin in Kerkrade, hierbij wordt ook de naam GaiaPark vrijgegeven. De kosten voor de bouw van de eerste fase van het park bedraagt 19 miljoen euro, de drie stichters van het park Apenheul, de gemeente Kerkrade en Moraco NV steken elk 1,6 miljoen euro in het park, terwijl de rest van het bedrag bijeen gehaald wordt door subsidies. Op 1 juni 2005 werd het park officieel geopend door Prinses Margriet, al konden bezoekers al vanaf 23 april dat jaar het park bezoeken.

Tijdlijn 
 2005 juni: Op 1 juni 2005 wordt het park officieel geopend door prinses Margriet. Op 19 juni wordt de grens van 100.000 bezoekers gepasseerd, twee maanden nadat de eerste bezoekers in het park verwelkomd werden. 
 2006 januari: Op 1 januari 2006 weet een van de cheeta's over een muur van zijn verblijf te springen en komt terecht in het savanneverblijf. De verzorgers weten het ontsnapte dier vrij snel te vangen, waardoor de bezoekers en dieren nooit in gevaar geweest zouden zijn. 
 2006 juni/augustus: Op 2 juni arriveert een nieuw gorillavrouwtje in Kerkrade, genaamd Sanga. Ze is zes jaar oud. Twee maanden later bevalt gorilla Irala van de eerste gorilla in GaiaPark, het jong krijgt de naam Gaia mee.
 2008 april: In april 2008 ontvangt het park de eerste twee witte neushoorns, Bantu en Rafika. Ze krijgen de beschikking over een nieuw verblijf naast de al bestaande savanne, om ruimte hiervoor te maken krijgen de cheeta's ook een nieuw verblijf. 
 2009 mei: In mei 2009 wordt de DinoDome geopend, een grote binnenspeeltuin met een prehistorisch thema.
 2010 mei: Voor het derde jaar op rij wordt Gaia Park uitgeroepen tot "Mooiste grote dierentuin van de Benelux" bij de ZooSite Awards.
 2011: Men verandert de naam van het park van GaiaPark naar GaiaZOO. Ook wordt dit jaar de GaiArenA geopend, waar vanaf dan roofvogeldemonstraties worden gehouden met onder andere monniksgieren en Amerikaanse zeearenden. 
 2011 juni: Vanaf juni 2011 heeft het park wederom een nieuwe publiekstrekker: drie leeuwen nemen hun intrek in een nieuw verblijf in het savannegebied. Tegelijkertijd wordt de indeling van het park vervangen naar Savanna, Limburg, Taiga en Rainforest.
 2012 augustus: In augustus 2012 was er enig succes met de fok van trompetvogels. Uit een nest van drie eieren werd één gezonde trompetvogel geboren. Een ander ei was leeg en uit het laatste ei kwam een zwak exemplaar, dat overleed.
 2013: Het park wordt door de ANWB uitgeroepen tot "Leukste uitje van Nederland".
 2014 april: Op 26 april 2014 – Koningsdag – kwam de dierentuin in het nieuws doordat drie leeuwenwelpjes werden opgegeten door een van de volwassen dieren. De welpjes waren vlak voor Koningsdag geboren en vernoemd naar de drie dochters van koning Willem-Alexander en koningin Máxima.
 2014 juni: In 2014 ging ook een deel van het Taigagebied op de schop. Op de plek waar eerst onder andere de bocharaherten te vinden waren worden nieuwe verblijven gebouwd voor onder andere wolven, wasberen en een volière met "vreemde vogels". 
 2015: Dit jaar bestaat GaiaZoo alweer 10 jaar, dit wordt gevierd met 10 nieuwe diersoorten in de collectie. Onder andere reuzenmiereneters en vogelspinnen krijgen een plekje in het park. Ook passeert dit jaar de miljoenste bezoeker de poorten van het park en verkoopt Apenheul haar aandelen aan de twee andere aandeelhouders van het park; die zijn daardoor vanaf nu elk voor de helft eigenaar. 
 2016: Dit jaar breidt het park uit met een nieuwe diersoort: de berberaap, tegelijkertijd krijgen ook de lynxen een nieuw verblijf. Ook wordt de Taigavolière geopend, een twaalf meter hoge volière waar bezoekers onder andere monniksgieren, valken en meer vogelsoorten kunnen ontdekken. Door de bouw van deze volière verdwijnt de GaiArenA. Tevens werd een deel van de dierentuin in het najaar van 2016 gebruikt voor opnames voor de bioscoop film Dikkertje Dap.
 2018 maart: Begin maart 2018 mag GaiaZOO de eerste vrouwelijke neushoorn in het park verwelkomen. Wazi zal een koppel gaan vormen met het al aanwezige mannetje Thabo. Aan het eind van deze maand gebeurt er een drama op de savanne: de vierjarige giraffe Philani struikelt en komt met haar hoofd vast te zitten in een boomstam, ze overleeft dit niet.
 2018 september: De twee nog aanwezige cheetabroers overlijden, op dat moment zijn ze de oudste van hun soort in Europa. Het betekent ook dat deze soort uit het park verdwijnt. 
 2018 oktober: In het najaar van 2018 opent men het LimburgHUIS, een huis waarin de focus ligt op de regio waar het park in ligt. Op de bovenverdieping is een educatieve ruimte te vinden met veelal opgezette dieren. Op de benedenverdieping ligt de nadruk op de bedreigde diersoorten in Limburg en ziet men onder andere vuursalamanders en Europese rivierkreeften. Het gebouw is volledig natuurinclusief gebouwd waardoor ook wilde dieren er gebruik van kunnen maken.
 2019: In 2019 opent het park een volière voor 400 flamingo's. Het heeft daarmee de grootste groep flamingo's in gevangenschap van Europa. Het verblijf wordt gebouwd op de plaats van het verblijf van de Afrikaanse wilde honden, die op hun beurt weer verhuizen naar het leegstaande cheetaverblijf.
2021: De muskusossen vertrekken uit GaiaZOO. Het Nederlandse klimaat blijkt steeds minder geschikt voor deze soort. Als gevolg van het vertrek wordt het gebied wat aangepast: de rendieren krijgen toegang tot het muskusossenverblijf en een deel van het rendierenverblijf wordt opnieuw ingericht en bij de zone Rainforest getrokken. Zo ontstaat er een flinke uitbreiding voor o.a. de laaglandtapirs en worden nandoes en vicuña's toegevoegd aan de collectie.
2022: Het park realiseert een nieuw bezoekerscentrum bij de ingang. Ook wordt er een 17 meter hoge uitkijktoren bij de ingang gebouwd, die tijdens openingstijden vrij toegankelijk is, ook voor wie geen kaartje heeft.

Gaia-hypothese 
De naam Gaia verwijst naar de Griekse godin van de aarde en naar de Gaia-hypothese die ervan uitgaat dat de aarde één groot levend organisme is. Onderdeel van dit grote organisme zijn de planten en dieren, het water, de lucht en de bodem. De zogenaamde Gaia-gedachte is onderdeel van het marketingconcept van de dierentuin.

Indeling
De dierentuin is ingedeeld in vier thema's, genaamd Savanna, Taiga, Rainforest en Limburg. Daarnaast is er een binnenspeeltuin die DinoDome heet.

Taiga 
Het Taigagebied is het gebied waar bezoekers bij binnenkomst als eersten in terecht komen. Het gebied richt zich op diersoorten uit de noordelijke wereld tussen de toendra's en de steppe. In dit gebied zijn onder andere de wolvenvallei, lynx en berberapen te vinden. Ook biedt het plaats aan de veelvraten, een diersoort die uniek is in Nederland.

Limburg 
Het limburggebied ligt centraal in het park en toont de bezoekers diersoorten uit de streek waar het park ligt. Het grootste gedeelte van dit gebied is een kinderboerderij met onder andere dwergezels en Hollandse landgeiten.

Savanna 
Het Savannagebied is het gebied helemaal achter in het park. De diersoorten die hier gehouden worden zijn soorten die men kan tegen komen op de Afrikaanse savannes. Centraal in dit gebied ligt een vlakte met onder andere giraffes en struisvogels. Daaromheen liggen onder andere verblijven voor de Afrikaanse leeuwen, witte neushoorns en flamingo's.

Rainforest 
Het Rainforestgebied is bij binnenkomst te vinden in het linkergedeelte van het park. Het gebied kenmerkt zich doordat het zich richt op diersoorten die voorkomen in de regenwouden van Congo en de Amazone. Grote publiekstrekkers in dit deel van het park zijn de gorilla's, reuzenmiereneters en de dwergnijlpaarden.

DinoDome 
Sinds 2009 beschikt GaiaZOO over een binnenspeeltuin met de naam DinoDome. Het door architectenbureau Arc2 architecten uit Almere ontworpen gebouw wordt gekenmerkt door een houten geodetische koepel. Met een oppervlakte van 2.500 vierkante meter is het Europa's grootste binnenspeeltuin (2009).

Dierencollectie 
In GaiaZOO verblijven ongeveer honderdvijftig verschillende diersoorten. Naast bekende dierentuindieren als gorilla's, neushoorns, en leeuwen verblijft er ook een aantal soorten die weinig tot niet in andere Nederlandse dierentuinen voorkomen, zoals de boshond uit het Amazone-regenwoud, de veelvraat van de koude toendra en de grootoorvos van de droge savanne.

GaiaZOO is lid van de Europese Associatie van Dierentuinen en Aquaria (EAZA) en participeert al dan niet succesvol in verschillende fokprogramma's. Het park zelf beheert vijf van deze fokprogramma's, die van de puna-ibis, goudbuikmangabey, kuifmangabey, berberaap en de Springbok. 

Hieronder wordt een overzicht gegeven van de in het park gehouden diersoorten. De lijsten van vissen en ongewervelden zijn onvolledig. Soorten die onderdeel zijn van een EEP zijn gemarkeerd met een *.

Zoogdieren

Vogels

Koudbloedigen

Bezoek en personeel 
GaiaZOO trekt jaarlijks ongeveer 450.000 bezoekers naar de dierentuin, voornamelijk uit Nederland, België en Duitsland. Het park telt ongeveer vijftig vaste medewerkers, aangevuld met evenveel vrijwilligers.

Afbeeldingen

Externe link 
 GaiaZOO

Dierentuin in Nederland
Bouwwerk in Kerkrade
Recreatie in Limburg (Nederland)