Agent Smith: Volgens sommige de Anti-Christus, maar dit ligt eraan vanuit welk perspectief je het gaat bekijken. In The Matrix Reloaded bestuurt Smith een auto met het nummerbord: “IS 5416” in de bijbel staat onder Isaiah 54:16 “Valt men heftig aan, dan gaat dat van Mij (God) niet uit; wie u aanvalt, zal over u vallen. Zie, Ik ben het, die de smid (Smith) geschapen heb, die het kolenvuur aanblaast en naar zijn kunst het wapen vervaardigt, maar Ik ben het ook, die de verderver geschapen heb om te vernielen. Elk wapen dat tegen u (Sion) gesmeed wordt, zal niets uitrichten… luidt het woord van God.
De makers schromen er niet van om het verhaal te doorspekken met de Boeddhistische en Hindoeïstische leerwijze. Zeker als men de films een aantal keren zal bekijken, zullen er veel voor de leek verborgen oosterse wijsheden geopenbaard worden. Het Zenboeddhisme is prominent aanwezig: “There is no spoon.” Zoals in Gnostische Christendom gaat het Boeddhisme ervan uit dat de mens gevangen zit in een beperkte wereld van illusie.
En dat er een verlosser of Bodhisattva ( Neo, The One) zal verschijnen die de kennis zal delen om een ontsnapping te creëren aan die beperkte wereld, mits je capabel genoeg bent deze kennis te begrijpen.
De samenhang van film en religie begint al met de titel “The Matrix”, zoals wordt verteld is de Matrix een gevangenis voor je geest, de constructie van deze Matrix is dat je niet bewust bent van een valse realiteit, maar van je eigen behoeftes die via de soft en hardware wordt gerealiseerd. Dit is in essentie het Boeddhistische idee van Samsara, waarin verteld wordt dat de wereld van ons dagelijks leven geconstrueerd is door sensorische impulsen die gevormd zijn door onze individuele behoeftes.
Dus volgens Boeddhisme en `The Matrix`is het idee van realiteit gebaseerd op sensorische ervaringen, onwetendheid en behoefte die de mens vastketent in deze illusie.
En pas zodra zij ontketent zijn van deze valse realiteit zal men de perceptie op hun verkeerde identiteit achter zich kunnen laten en verlichting bereiken.
De film suggereert dat verlichting alleen te bereiken valt door middel van individuele moeite, zoals Morpheus duidelijk maakt aan Neo; kan hij niet vertellen wat de Matrix is maar dat Neo dat zelf moet ondervinden. Morpheus kan hem alleen de deur laten zien, hij is degene die door de deur moet lopen. Volgens de Boeddhistische leer is de emancipatie/verlichting van de mens te verkrijgen door middel van de een eigen realisatie van de Waarheid. Niet dankzij de gratie van een God die de mens beloond voor gehoorzaam en goed gedrag.
Het spreken over kringloop, het gevoel dat alles al eens eerder is gebeurd, de onvermijdelijkheid (inevitability) van de dingen en met name het versmelten van Neo en Smith heeft meer te maken met een oosterse verzoening van licht en donker, goed en kwaad dan met een radicale overwinning van het kwade door het goede (zoals die in veel christelijke leren aan de orde is). Yin en Yang, Smith als de donkere kant van Neo (en omgekeerd) zijn voor de makers veel crucialer dan de referentie naar de kruisiging van de Jezus.
Gechargeerd gezegd: De kruisigingsdood van Jezus (zijn offer) wordt hier opgenomen in een oosters beschouwelijk referentie kader.