Wist u dat de tarieven van de erfbelasting in Vlaanderen oplopen tot 27% voor partners en kinderen en tot 65% voor anderen? Goed om te weten is dat het ook anders kan. Via een schenking van roerende goederen bijvoorbeeld. Hét middel bij uitstek om aan successieplanning te doen. Lees hier waarom, hoe en voor wie.
Let wel: sommige roerende goederen kan u enkel schenken met tussenkomst van een notaris, zoals aandelen op naam of deelbewijzen van een burgerlijke maatschap. Verder kunnen bepaalde voorwaarden, zoals een voorbehoud van vruchtgebruik of een restschenking, enkel worden voorzien bij notariële akte. Ook voor goederen waarvoor geen notariële akte vereist is, kan u bij een notaris terecht.
Wanneer een roerende schenking plaatsvindt voor een Belgische notaris, wordt de schenking automatisch geregistreerd. Met een schenkbelasting als gevolg.
Risicotermijn bij niet-­registratie
Daarom wordt er voor de schenking van roerende goederen soms een beroep gedaan op andere technieken, zoals de onrechtstreekse schenking (bankgift) of de schenking voor buitenlandse notaris. Die gebeurt bij notariële akte, maar wordt niet automatisch in België geregistreerd. Daardoor zal er geen schenkbelasting van toepassing zijn. U betaalt dus enkel de notariskosten.
Let wel. Dergelijke niet-­geregistreerde schenkingen voor buitenlandse notaris worden toch onderworpen aan de erfbelasting indien de schenker binnen de drie jaar overlijdt. Deze 'risicotermijn' bedraagt zeven jaar bij de schenking van een familiale onderneming of familiale vennootschap.
Wanneer men tijdens de risicotermijn ernstig ziek wordt, dan kan men nog altijd de buitenlandse akte laten registreren en de schenkbelasting betalen. Om niet aan de hogere tarieven van de erfbelasting onderworpen te worden, moet de registratie wel gebeuren vóór het overlijden. Men moet hierbij ook rekening houden met de (beperkte) openingsuren van de registratiekantoren.
Buitenlandse notaris buiten spel?
Vroeger werd vaak een beroep gedaan op een buitenlandse (veelal Nederlandse) notaris door mensen die een effectenportefeuille wilden schenken maar het vruchtgebruik wilden behouden. In dat geval mag de schenker de portefeuille blijven beheren (d.w.z. beslissen over verkoop/aankoop/herbelegging) en heeft hij recht op de inkomsten (interesten, dividenden) van de roerende goederen. Niét op het kapitaal. Bij dergelijke schenking met voorbehoud van vruchtgebruik voor Nederlandse notaris was men enkel de notariskosten verschuldigd als de schenker tot drie jaar na de schenking in leven bleef.
De Vlaamse fiscus heeft in een standpunt van 21 maart 2016 beslist dat er – ongeacht het tijdstip van overlijden van de schenker – op een schenking met voorbehoud van vruchtgebruik vanaf 1 juni 2016 altijd erfbelasting verschuldigd is als er geen registratie gebeurde.
Wanneer men vandaag wil schenken met voorbehoud van vruchtgebruik, moet men de schenking steeds registreren. Een schenking met voorbehoud van vruchtgebruik voor een buitenlandse notaris heeft dus geen zin meer.
De buitenlandse notaris kan nog wel zijn nut hebben wanneer u aandelen op naam wenst te schenken of een restschenking wil doen zonder schenkbelasting te betalen. Hiervoor is immers een notariële akte vereist maar is geen verplichte registratie nodig.
Er is ook een alternatief voor de notariële schenking. Dat is de zogenaamde onrechtstreekse schenking door middel van een bankoverschrijving (bankgift). Er wordt hierbij gewerkt met aangetekende brieven en/of een bewijsdocument bankgift (pacte adjoint). Net zoals aan een notariële schenking kan u aan een bankgift allerlei voorwaarden koppelen. Het vruchtgebruik kan enkel voorbehouden worden via notariële akte. Bij een bankgift kan u wel alternatieve voorwaarden voorzien waarbij u als schenker toch nog een inkomen uit en het beheer over het geschonken vermogen kan behouden.
Bij verdere vragen hierover kan u steeds contact opnemen met onze juridische dienst op het nummer 03 241 09 99. Of daag ons uit met uw vraag.
Op 1 augustus 2016 trad het nieuwe systeem van fiscale regularisatie in werking. Particulieren, vennootschappen en 'economisch begunstigden van een juridische constructie' kunnen opnieuw hun fiscale toestand regulariseren door een aanvraag in te dienen via het Contactpunt Regularisaties. De krachtlijnen van de nieuwe regeling werden besproken in de KSJ van januari 2016 en kunnen ook worden teruggevonden op onze website.
De inwerkingtreding liet zo lang op zich wachten omdat er discussie was over de bevoegdheidsverdeling tussen het federale en het gewestelijke niveau. Voorlopig zijn enkel regularisaties voor uitsluitend federale belastingen mogelijk. Vooraleer er regularisaties kunnen plaatsvinden die geheel of gedeeltelijk betrekking hebben op gewestelijke belastingen (zoals bijvoorbeeld de erfbelasting – de vroegere "successierechten") zijn voorafgaandelijke samenwerkingsakkoorden met de drie gewesten nodig. Op heden zijn die samenwerkingsakkoorden er nog niet.