Het zou kunnen, verzekert Weiler, dat op een dag de Britten willen breken met de nationale Kerk, zoals de Zweden gedaan hebben, of dat de Italianen op democratische wijze besluiten om een laïcistische staat te vormen. Maar voor elk van deze landen “komt deze keuze hen toe, niet aan dit eerwaardige Hof, en het Verdrag werd nooit geïnterpreteerd op een manier die het zou verplichten om het te doen, dat is zeker”. “De eisende partij, Mevrouw Lautsi, verwacht van dit Hof niet dat het het recht van Italië erkent om laïcistisch te zijn, maar dat het dit oplegt als een plicht. Dit heeft geen wettelijke basis. ”
Maar hoe zit het met de culturele identiteit van Europa op een ogenblik dat immigranten van zeer verschillende herkomst en godsdienst toestromen? “(…) de boodschap van verdraag­zaamheid jegens de andere mag niet vertaald worden in een boodschap van onverdraagzaam­heid jegens zijn eigen identiteit” . Dit vereist evenmin “dat de Staat zich van een deel van haar culturele identiteit zou moeten ontdoen, met als enige reden dat de uitingen van die identiteit religieus zouden kunnen zijn of van religieuze oorsprong” .
Professor Weiler is van mening dat het standpunt van het Hof in zijn vonnis, niet overeenstemt met het systeem van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens. Het vertolkt veeleer de waarden van een seculiere staat. Het aanvaarden van dit standpunt zou “de veramerikanisering van Europa veronderstellen , (…) op twee manieren: allereerst één enkele regel voor iedereen; vervolgens een strikte scheiding, in Amerikaanse stijl, tussen Kerk en Staat, alsof men er niet op kan vertrouwen dat de volkeren van de lidstaten met een niet-seculiere identiteit, de principes van verdraagzaamheid en pluralisme zouden kunnen beleven”.
De tweede fout die Weiler in het vonnis van het Hof identificeert is “de praktische en conceptuele verwarring tussen laïcisme, scheiding van Kerk en Staat, en neutraliteit” .
“Heden is de voornaamste maatschappelijke scheiding met betrekking tot de godsdienst in onze staten niet de tegenstelling tussen katholiek en protestant, maar die tussen gelovig en laïcistisch”. Het laïcisme is geen lege categorie die eenvoudigweg afwezigheid van geloof betekent. Velen beschouwen het als een breed standpunt dat ondermeer de politieke overtuiging ondersteunt dat godsdienst alleen maar in de privésfeer gewettigd is”.
Het laïcisme is volgens Weiler “een achtenswaardig politiek standpunt, maar zeker niet ‘neutraal'. (…) Het wil een ‘gestript' openbaar domein, klaslokalen die van elk religieus symbool ontdaan zijn. Het is juridisch oneerlijk om een politiek standpunt in te nemen dat onze maatschappij verdeelt en te beweren dat dit enigszins neutraal is”.
Er is geen enkele reden om de aanwezigheid van een kruisbeeld in de klas als dwang te ervaren: “(…) het gevolgde leerprogramma hoort de context uit te leggen en kinderen in Italiaanse klassen verdraagzaamheid en pluralisme te onderwijzen. Ook andere oplossingen zijn denkbaar, zoals bijvoorbeeld het tonen van symbolen van verschillende godsdiensten, of andere leervormen om de boodschap van het pluralisme aan bod te laten komen.
De oplossingen kunnen van land tot land verschillen, stelt Weiler voor. “Gezien de verscheidenheden van Europa op dit punt is het duidelijk dat er geen algemene oplossing kan zijn die aan elke lidstaat, elke klas en elke situatie aangepast wordt. Men moet rekening houden met de politieke en sociale werkelijkheid van de verschillende plaatsen, hun demografie, hun geschiedenis en hun gevoeligheden, alsmede met de gevoeligheden van de ouders. Maar met een kruisbeeld aan de muur is Frankrijk niet meer Frankrijk. Italië zonder het kruisbeeld aan de muur is niet meer Italië. Hetzelfde geldt voor Engeland zonder God Save the Queen.”