Nederland wist uit de puinhopen van de Tweede Wereldoorlog te herrijzen. Tussen 1940 en 1965 werden zo'n 2,5 miljoen bouwwerken neergezet. Bij het herstel van de immense oorlogsschade is ook de kans gegrepen om vernieuwingen door te voeren in de architectuur.
De vroeg-naoorlogse bouwwerken zijn over het algemeen economisch afgeschreven, technisch en fysiek verouderd en aan modernisering toe. Aanpassingen en hergebruik zijn meestal goed mogelijk, maar vaak wordt besloten tot sloop en vervangende nieuwbouw. Hierdoor dreigt waardevol erfgoed van de wederopbouw te verdwijnen.
De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed onderzoekt, waardeert en selecteert de architectuur en stedenbouw uit de periode 1940-1965. De beste bouwwerken worden aangewezen als rijksmonument. Het gaat om excellente bouwwerken in de ontwikkeling van de architectuur, bouwtechniek of ruimtegebonden kunst.
Uit de periode 1940-1958 zijn 100 bouwwerken geselecteerd en (op een paar na) op de rijksmonumentenlijst geplaatst.
In 2013 zijn nog 89 kenmerkende gebouwen uit de periode 1959-1965 geselecteerd; begin 2015 wacht nog een aantal hiervan op de officiële monumentenstatus.
Zie ook de Top 100 monumenten en 89 bouwwerken op de website van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.
Video: Monumenten van herrezen Nederland Ter gelegenheid van de aanwijzing van 18 Rotterdamse rijksmonumenten