De Staatsopera van Tatarstan brengt vanaf 14 oktober Bizets opera Les pêcheurs de perles in Nederland. Het gezelschap toert tot en met 22 november langs vele theaters in het land, met een productie van de hand van Vernon Mound.
De Staatsopera van Tatarstan maakt, inmiddels al ruim twintig jaar lang, ieder seizoen één of meerdere tournees door Nederland. Meestal zet het gezelschap uit Kazan, de hoofdstad van de autonome republiek Tatarije, de bekendste titels uit het operarepertoire op het toneel. Dit keer kiest het voor een opera waar vooral één aria en één duet heel bekend uit zijn: ‘Je crois entendre encore’ en ‘Au fond du temple saint’.
De Staatsopera belooft “een fantastische enscenering” (van de hand van Vernon Mound), met “topsolisten, een groot orkest en prachtige decors en kostuums”. Dat alles moet het oosterse sprookje van Georges Bizet tot een “onvergetelijke operabelevenis” maken.
De tournee van Les pêcheurs de perles begint op dinsdag 14 oktober in Theater De Tamboer in Hoogeveen en eindigt op 22 november in Theater De Lievekamp. Daartussen zijn er vrijwel dagelijks voorstellingen.
De Staatsopera van Tatarstan verzorgt vanaf 29 maart in vijf theaters 'A Night at the Opera'. Op het programma staan bekende aria's, duetten, koorstukken en ouvertures uit het operarepertoire.... [...]
Onder het motto “wat de Reisopera doet, doen wij ook!” Vorig seizoen de Barbier, dit jaar de Parelvissers.
Wanneer een Nederlands componist luide toejuichingen krijgt voor een nieuw werk, dan moet het wel erg goed zijn. Willem Jeths beleefde die bijval op 11 maart in het Amsterdams Concertgebouw voor zijn nieuwe Requiem, dat uitgevoerd werd in de NTR ZaterdagMatinee.
Op de aloude woorden van de Latijnse dodenmis schreef Willem Jeths een meditatie over de dood voor sopraan, bariton, koor en groot orkest, in dit geval het Radio Filharmonisch Orkest geleid door James Gaffigan. Groot vanwege de uitgebreide groep slagwerkinstrumenten en de inzet van een krachtige koperblazerssectie, plus het orgel van het Concertgebouw. Volop munitie dus om te daveren en te denderen, teneinde de schrikwekkende kanten van het doodsmysterie uit te beelden.
Zulke momenten waren er beslist. In de openingspassage van het introïtus ‘Requiem aeternam’ groeide vanuit een donkere, zachte inzet een enorm crescendo, alsof zich een helse afgrond opende. De tekst ‘Dies irae’ werd als een dramatische uitroep door het Groot Omroepkoor de zaal in geslingerd, ondersteund door het orgel en aangevuurd door een batterij pauken. Met felle accenten in de koorzang en met liefst vier klappen door een grote houten hamer op een kist (maxi-Mahler-effect) werd de siddering bij het laatste oordeel er letterlijk ingehamerd.
Over het geheel genomen drukte Jeths zich echter meer uit in mildere klanken. Hij liet zich in het befaamde ‘Tuba mirum’ bijvoorbeeld niet verleiden om in felheid te concurreren met vooral romantische collega’s. Met zachte koorzang in een harmonisch zoete zetting, begeleid door trompet, trombone en trom, ontplooide zich het beeld van “het schepsel dat zal verrijzen om voor de rechter rekenschap af te leggen”. Een passage die in versierende stijl en liefdevolle melodie werd gezongen door de ranke en expressieve stem van bariton Andreas Wolf.
Wolf had zich al fraai gemanifesteerd in het ‘Kyrie eleison’, een smeekgebed dat Jeths in grote schoonheid liet uitzingen, op verrassende wijze begeleid door een blokfluit, bespeeld door Erik Bosgraaf, een meester op dit on-orkestrale instrument. De blokfluit riep het beeld op van afbeeldingen uit de middeleeuwen met de dood als fluitende leider in een dodendans.
Jeths benutte het nog verrassender in het afsluitende ‘In paradisum’, waarin de blokfluit in een verrukkelijk wisselspel met een fluitregister op het orgel de paradijselijke sfeer inkleurde. Indrukwekkend hoe de compositie toewerkte naar het sublieme moment dat de dode de heilige stad Jeruzalem wordt binnengeleid. Een juichzang op het steeds herhaalde woord ‘Jerusalem’.
Hier en ook in andere passages werden frases uitgekauwd, geproefd als in een meditatie die Jeths, blijkens zijn uitspraken over de aard van het sterven, zelf beleeft en heeft omgezet in kleurrijke orkestraties en direct aansprekende zanglijnen. Zoals in het ‘Recordare’ en het ‘Lacrimosa’, waarin sopraan Kelly God met gloedvolle stem deelde in Jeths magische verbeelding.
Die verbeelding ontplooide zich onder één lange boog, doordat alle onderdelen van de dodenmis aan elkaar schakelden. In de rijkdom van de orkestrale kleuren en effecten, van de spannende harmonieën en effectvolle melodieën in koor- en solozang toonde Jeths zijn origineel meesterschap als componist. Dit requiem verdient het om wereldberoemd te worden.
Wat ben ik blij met dit goed geschreven en vakkundige uiteenzetting rond de eerste uitvoering van het Requiem van Willem Jeths door Franz Straatman. Wetende dat Franz miet over een nacht ijs zijn impressie neer schrijft en dan ook zo genuanceerd, heeft hij bijna letterlijk verwoord wat velen met mij bij deze uitvoering in het Kon. Concertgebouw door twee top solisten, koor en orkest hebben gevoeld. Ik ging diep onderde indruk naar huis met al die nieuwe intervallen aan harmonieën na zinderend door mijn hoofd. De componist mag zich verzekerd zijn dat, wat hij aan de bezoekers heeft geschonken, naast emotionele- als ook troostende en hemelse momenten, dat de verstilste passages in het Requiem voor mij de handrijking was naar het eeuwige Paradijs!