Gepost door De laatste vuurtorenwachter op 15:48
Rik Deconinck is beroepshalve erg met dat onderwerp bezig. Hij geeft een aanvullingen op het stuk.
1- Reeds in de vorige congressen van de Internationale kwam het vredesthema telkens weer ter sprake. Ook in 1907, 1910...Iedere keer weer was men even gedecideerd.
2- De belangrijkste vraag voor mij blijft: waarom hebben de Duitse sociaal-democraten die kredieten massaal goedgekeurd (op een paar uitzonderingen na)? De enige reden die ik plausibel vind is dat ze bang waren dat hun organisaties (vakbonden, coöperaties, socio-culturele...)zouden verboden worden/ de wind van voren krijgen.
3- Daarnaast blijft het verbazen dat zovelen vol enthousiasme naar de aanwervingskantoren trokken.
4- Stockholm: ik vind dat een - in moderne termen uitgedrukt - overgemediatiseerd evenement. Ik heb eens nagegaan hoeveel vredesinitiatieven er niet genomen werden door telgen van koningshuizen, door de paus, door ....en dan is het Stockholminitiatief maar één van de vele. Wel belangrijk omdat ze kon teren op de steun van enkele politici en regeringsleiders in de neutrale landen. In de loop van 1915 en 1916 had Huysmans al meerdere pogingen gedaan om de socialistische leiders bij mekaar te brengen, maar hij slaagde er maar in om ofwel de socialistische leiders uit de entente-landen, ofwel die uit de centrale landen, ofwel die uit de neutrale landen bijeen te brengen. Zielig.
Misschien was dat zijn antwoord op Zimmerwald en Kienthal.
Maar ze allemaal bijeenbrengen, nee dat lukte niet. Groot obstakel was : wie gaat betalen voor al die schade, en wie gaat gebieden verliezen.
Huysmans probeerde voordurend om de krijtlijnen voor een toekomstige vrede vast te leggen zodat de socialisten een mondje zouden kunnen meespreken tijdens de vredesonderhandelingen NA de oorlog. Maar ondertussen zaten al die leiders gevangen in de logica van eerst de vijand op de knieën krijgen en dan opleggen dat de Duitsers moeten betalen (van de Ententekant bezien) of andersom dat de Duitse invloed in Europa groter wordt (van de Centrale kant bezien). Ik denk trouwens dat de Duitsers hoopten om Vlaanderen in protectoraat (of een andere aanhorigheid) te nemen.
Doordat de Russen de tsaar buitengooiden in februari 1917 leek het Huysmans, Troelstra, Branting e.a. toe dat er meer kans bestond om een vredesconferentie te houden. Vandervelde heeft Huysmans daarin enigszins gesteund. Want het ging over onderhandelingen voor de periode na de oorlog, maar ondertussen moesten de Duitsers wel aan twee fronten aan de praat gehouden worden, dus ook aan het Russische front. Daarom trokken Vandervelde en De Man naar Rusland, om die oorlogsmoeë Russen te overtuigen om verder te vechten. En dan zouden de Duitsers wel in een status quo komen te staan en uiteindelijk vrede willen.
Kerenski was hun gastheer. de bolsjewieken van hun kant stelden dat er maar één mogelijkheid was om de oorlog te beëindigen: naar huis gaan...
Gans de zomer van 1917 hoopte Huysmans op de komst van voltallige delegaties, maar ofwel hadden ze geen zin om te komen, ofwel lieten ze zich afschepen door hun regering die hen geen reispas wou geven. Stockholm leidde dus tot niets.