Studenten en spoorbonden: ÉÉN FRONT | De Morgen
Studenten en spoorbonden: ÉÉN FRONT
Dat de spoorbonden drie van hun vijf stakingsdagen uitstellen, betekent nog niet dat hun acties worden opgeschort. Daarover moet maandag de definitieve beslissing vallen. De stakingsmachine nog stoppen, wordt hoe dan ook moeilijk.
✦Exclusief voor abonnees door 24 december 2015, 00:00
Aan creativiteit geen gebrek bij de spoorbonden. Wordt de stakingsaanzegging van vijf dagen volgende maand opgeheven of niet? Al voor de tweede keer deze week zat iedereen te wachten op een definitief antwoord. En voor de tweede keer kwamen ze met een antwoord dat niemand zag aankomen.
Maandag vroegen ze om een 'ontmijner' om het sociaal conflict op te lossen, wat werd afgeketst door de regering. Gisteren kondigden ze aan dat de drie laatste stakingsdagen (21, 22 en 23 januari) worden uitgesteld tot na de examenperiode. De bonden gaan graag in op de vraag van de overkoepelende Franstalige studentenvereniging Unecof.
Een 'regendans', noemt Open Vld-vicepremier Alexander De Croo het gekronkel van de bonden. Het is eerder een paso doble, een Zuid-Amerikaanse dans gebaseerd op stierenvechten. Aanvallen en schijnbewegingen wisselen elkaar af. Iedereen op het verkeerde been met een dubbelpas.
De zet van de bonden is weldoordacht. Zo pareren ze de vaakst gehoorde kritiek. Minister van Mobiliteit Jacqueline Galant (MR) foeterde omdat studenten niet op de universiteiten of hogescholen zouden geraken voor hun examens. Dat argument vervalt nu, want de studenten scharen zich zelfs achter de syndicale eisen.
Opaline Meunier, vertegenwoordiger van Unecof, heeft zij aan zij met de vakbondstoppers haar expliciete steun uitgesproken. "We zijn tegen een verhoging van de ticketprijzen. Daarnaast worden in het hervormingsplan van de NMBS een aantal lijnen van en naar afgelegen gebieden, zoals Luxemburg, beperkt."
Meunier nam zelf contact op met de bonden, met de vraag de staking uit te stellen. Na een eerste gesprek contacteerde ze haar collega Jonathan Hooft, voorzitter van de Vlaamse Vereniging van Studenten. Die is blij dat er uitstel komt, maar schaart zich niet achter de politieke uitspraken. "Wij nemen geen standpunt in."
Er zijn nog andere gaten in het vakbondsverhaal. Waarom worden de stakingsdagen op 6 en 7 januari niet uitgesteld? Op dat ogenblik is op verschillende universiteiten en hogescholen de examenperiode al bezig. "De studenten hebben voor die dagen al hun voorzorgen getroffen", klinkt de officiële uitleg van Ludo Sempels van ACOD Spoor.
Als de directie voldoende toegeeft, dan kan de staking tot 48 uur voor aanvang worden afgeblazen, geeft Marianne Lerouge van ACV Transcom aan. Maar eigenlijk zijn de voorbereidingen voor die twee actiedagen al veel te ver gevorderd om ze af te blazen. Vergaderingen over stakingspiketten zijn volop aan de gang.
Bovendien blijven de niet-studerende pendelaars keihard getroffen. Met uitstel tot begin februari zijn zij niets gebaat. En de eerste twee dagen, die (voorlopig) overeind blijven, voelen ze ook. "Nu zeggen dat het onmogelijk is om die af te zeggen, dat gaat er bij mij gewoon niet in", stelt Jan Van Severen van reizigersorganisatie TreinTramBus.
Het is ook maar een halfslachtige toegeving. De regering verwacht een afzegging van alle stakingsdagen. Dat is en blijft de absolute voorwaarde opdat minister van Werk Kris Peeters (CD&V) een team van sociale bemiddelaars het veld instuurt om het conflict op te lossen. Voor alle duidelijkheid: daarover is nog niets beslist. Maandag maken de bonden duidelijk of de stakingen definitief doorgaan, na overleg met de achterban.
Momenteel wordt achter de schermen druk overlegd. Zowel ACV-topman Marc Leemans als zijn ABVV-collega Rudy De Leeuw mengt zich in de debatten. Deze staking overstijgt ruimschoots de spoorwegen. Bij de bonden zijn ze ervoor beducht dat de regering ze aanwendt om de syndicale macht te breken.
Leemans heeft daarbij een streepje voor. Hij heeft via het kabinet-Peeters direct contact met de regering. Met Michel Bovy, directeur van HR Rail en oud-ACV'er, heeft hij iemand die hij rechtstreeks kan bellen bij de spoorwegtop. Maar hun macht is relatief. Het is niet zo dat zij onder hun drietjes een deal zullen sluiten, het gaat eerder om masseerwerk. Zelfs Leemans kan zijn afdeling niet van bovenaf opleggen om de staking af te blazen.
De spoorbonden hebben dan wel enige goodwill getoond, veel meer dan dat is het niet. De eerste twee dagen staking nog afwenden, wordt een krachttoer. De machine draait op volle toeren en zeker in Franstalig België blijft de bereidheid groot. Als maandag de staking niet definitief wordt afgeblazen, dan stevenen we af op de totale confrontatie. Dan kunnen de bonden geen extra danspasje meer uit de mouw schudden. Dan raast de vakbondsstier recht op de torero af. En we weten allemaal wie dan meestal wint.