Roy Villevoye (Maastricht, 1960) is een Nederlands beeldend kunstenaar. Villevoye werkt met (video-)films, installaties, fotografie en sculpturen.

Biografie 
Villevoye volgde van 1979 tot 1984 de Rijksakademie in Amsterdam, waaraan hij later als adviseur is verbonden. Van 1984 tot 1990 werkte hij als assistent van de Amerikaanse minimalistisch-conceptuele kunstenaar Sol LeWitt. Sinds 2012 is Villevoye ook supervisor voor PhDArts - een doctoraatstraject voor beeldend kunstenaars, verbonden aan Universiteit Leiden.

Tot 1990 werkte hij vooral als schilder. Tijdens een eerste reis - in 1992 - naar het Indonesische Papua werd vooral fotografie, en later ook film een belangrijk medium. Villevoye werkt voor filmprojecten ook regelmatig samen met beeldend kunstenaar Jan Dietvorst. Zij maakten verschillende films die zich afspeelden in en rond de Asmat-cultuur en de Eerste Wereldoorlog. Roy Villevoye leeft en werkt in Amsterdam.

Over het werk

Solo 
Na een succesvolle carrière als schilder, de tweede helft van de jaren '80, begon hij een nieuwe artistieke richting te volgen. Vooral sinds 1992, toen hij regelmatig buiten Europa begon te reizen, meestal naar Papua, het voormalige Nederlands Nieuw-Guinea. Vanaf dat moment inspireerde zijn frequente verblijf bij de Asmat, een inheemse Papoea-cultuur hem tot het creëren van een verscheidenheid aan werken - eerst nog schilderijen, geleidelijk ook foto's en werken in andere media - over kleur, culturele codificatie en identiteit. Zijn werk heeft zich geleidelijk ontwikkeld als een getuigenis van - soms ongemakkelijke - ontmoetingen en dialogen tussen twee asynchrone culturen, voorbij het vereenvoudigde schema van vooruitgang, de primitieve en de mythische en de conventionele beoordeling van waarden en manieren. Het weerspiegelt de onderlinge afhankelijkheid en complexiteit van deze interacties. Dit is ook een motief in een aantal van de films die hij sinds 1998 heeft gemaakt, vaak in samenwerking met Jan Dietvorst.

De sculpturen van Villevoye bestaan vaak uit zeer realistische mensfiguren - enkele zijn afgietsels van vrienden en bekenden, en van hemzelf. Een werk, The Clearing (2010) beeldt bijvoorbeeld de kunstenaar zelf uit, in een houding die gebaseerd is op een foto waarbij Villevoye midden in de oerwouden van de Asmat op de grond ligt. Een ander werk is Madonna (after Omomá and Céline), 2008, een minutieuze 'reproductie' van een bevriende Asmat, die Villevoye's dochter - een baby nog - vasthoudt.

Met Jan Dietvorst 
Sinds 2000 werkt Villevoye regelmatig samen met beeldend kunstenaar Jan Dietvorst (Bergen op Zoom, 1953). Hun films begeven zich op de grens van antropologische documentaires en beeldende kunst. Vaak ontbreekt een voice-over, en is het beeldmateriaal suggestief of niet-lineair. Zij maakten onder meer reeksen films over de Asmat (en daaraan gerelateerd over aspecten van de missie) en over de Eerste Wereldoorlog.

Gezamenlijke tentoonstellingen en filmvertoningen (selectie) 
 2017 International Ethnographic Film Festival of Quebec (FIFEQ), Montreal, Canada
 2017 Evidence, argos, Brussel
 2016 Amsterdam Art Weekend at IDFA, EYE, Amsterdam
 2016 SONSBEEK '16, transHISTORY, Museum Arnhem, Arnhem
 2012 It's a poor sort of memory that only works backwards, SMAK, Gent
 2011 Harvard University, MA, US
 2010 Argos, Brussel
 2009 Holland Doc 24
 2008 Netherlands Media Art Institute, Amsterdam
 2007 Impakt Festival, Utrecht
 2001 Kriterion, Amsterdam

Gezamenlijke videowerken 
 2016 The New Dress
 2015 The Double (Team Work Award, 30th Stuttgarter Filmwinter - Festival for Expanded Media - Wand 5, Stuttgart, D / Nominatie Tiger Shorts Award, 45e International Film Festival Rotterdam)
 2014 “Geef me zeep. Geef me een handdoek.”
 2012 After the Battle
 2011 War is Over
 2009 Pressure 
 2009 The Scrap-Iron Age
 2008 Phantom
 2008 And the Trumpet Shall Sound 
 2007 Owner of the Voyage
 2006 Winter Prayers (Golden Impakt Award 2007, Impakt Festival, Utrecht)
 2004 The New Forest
 2003 Jac & Jeri
 2002 Pupís
 2002 The Bishop & The Doctor
 2001 us/them

Tentoonstellingen 
Een selectie van opvallende tentoonstellingen:
 1987 Recent werk, Bonnefantenmuseum, Maastricht, solotentoonstelling
 1990 Spatie, Schilderijen / Paintings 1988-1990, Museum Boijmans Van Beuningen, Rotterdam, solotentoonstelling
 2001 Hunting and Gathering, Galerie Fons Welters, Amsterdam, solotentoonstelling
 2004 Propeller, De Hallen, Haarlem, solotentoonstelling
 2007 Black Box, Argos, Brussel, solotentoonstelling
 2009 Questioning History, Fotomuseum Rotterdam
 2010 Stedelijk Museum, Amsterdam
 2011 De Nederlandse identiteit? De Kracht van Heden, Museum de Paviljoens, Almere, NL
 2011 Soms onsnapt er kunst, Centraal Museum, Utrecht, NL
 2013 Space of Exception, Artplay, Center for Art and Design, Moskou, Rusland
 2013 Viennale, Wenen, Oostenrijk
 2014 Meer macht, Museum De Fundatie, Zwolle
2014 Costume Bureau, Framer Framed, Amsterdam
 2015 Schaamte, Museum Ghislain, Gent
 2015 Ways of Imagination, Witteveen Visual Arts Centre, Amsterdam
 2015 Beursschouwburg, Brussels
 2016 Reiskoorts / Wanderlust - Dutch Artists’ Urge to Travel since 1850, De Hallen, Haarlem
 2016 Amongst Treasures, De Nederlandsche Bank, Amsterdam
 2017 Power and other Trouble: Indonesians and Others, Europalia, Bozar, Brussels
 2019 Vrijheid / Freedom - Fifthy Key Dutch Artworks Since 1968, Museum de Fundatie, Zwolle, NL

Prijzen en nominaties 
(Selectie)
 1984 Willem F.C. Uriot-prijs, Stichting Kunstprijs / Rijksakademie van beeldende kunsten, Amsterdam
 1985 Shortlist Prix de Rome
 1988 Charlotte Köhler Prijs voor beeldende kunst
 1997 Edmond Hustinxprijs, Stichting Edmond Hustinx, Maastricht
 2002 Sandbergprijs, Stichting Amsterdams Fonds voor de Kunst, Amsterdam
 2002 David Röell Prijs / Prins Bernhard Cultuurfonds Prijs voor Beeldende Kunst, (Oeuvre Award), Prins Bernhard Cultuurfonds, Amsterdam
 2006 Juicy Meadows Beamsystems Award 2006, Impakt Festival 2006, Utrecht
 2006 Tiger Award for Short Films, 35 th International Film Festival Rotterdam
 2013 Nominatie Hollandse Nieuwe Prijs / Avro’s Kunstuur, Museum De Lakenhal, Leiden
 2014 Nominatie Dutch Doc Award 2014, Tropenmuseum, Amsterdam
 2015 Nominatie Tiger Shorts Award, 44 th International Film Festival Rotterdam
 2016 European Competition, Go Short – 8th International Short Film Festival Nijmegen

Nederlands beeldend kunstenaar