Een categorische variabele is een grootheid die op nominale schaal gemeten is of op ordinale schaal, maar waarvan de waarden geen meetbare hoeveelheden voorstellen, die dus niet gesommeerd kunnen worden tot totalen. De waarden die een categorische variabele kan aannemen, bestaan dus slechts uit namen, al dan niet de namen van de categorieën waartoe de waarden behoren. Voorbeelden zijn vanzelfsprekend namen, zoals voornaam, achternaam, woonplaats, de uitkomsten 'kruis' en 'munt' bij een worp met een munt, ook 'succes' en 'mislukking' geheten, de maand van geboorte, kleuren, de schaal van Richter, de schaal van Beaufort, de gewichtsklassen bij sommige sportwedstrijden, enz.

Tegenover de categorische variabele staat de kardinale of continue variabele, die gemeten wordt in intervalschaal of ratioschaal.

Kansrekening