Johann Strauss III, voluit Johann Eduard (Maria) Strauss, bijnaam binnen de familie Edi (Wenen, 16 februari 1866 - Berlijn, 9 januari 1939), was een Oostenrijks componist en dirigent.

Biografie 
Johann III was een zoon van Eduard Strauss. Zowel zijn vader, zijn twee ooms Johann jr. en Josef als zijn grootvader Johann sr. waren componisten. Nadat hij de leiding over de Strauss-kapel in 1901 van zijn vader overnam, werd er gehoopt dat hij de traditie van de familie zou voortzetten. Zijn talent kwam tijdens zijn leven echter niet tot volle bloei, mede omdat de muzieksmaak zich wijzigde en  componisten als Oscar Straus en Franz Lehár de Weense muziekscene domineerden.

Op 23 december 1898 ging in Wenen zijn operette in drie akten Katze und Maus in première. Deze werd slecht ontvangen. Critici raadden hem zelfs aan om verder te werken onder een pseudoniem om de naam van zijn familie niet verder te besmetten. Hij wist zich hierna nog wel enigszins te herstellen en bracht twee afzonderlijke walsen voort (opus 1 en 2) die publieke aandacht wisten te trekken.

Ondanks zijn matige begin is hij zijn leven lang blijven componeren. Een deel van zijn werk, opus 10 tot en met 23, is mogelijk niet bewaard gebleven. Later in zijn leven heeft hij toch enkele stukken geschreven waarmee hij meer succes had. Voorbeelden hiervan zijn Dem Mutigen gehört die Welt (opus 25) en de koningswals waarmee de kroning van koning Edward VII van Engeland werd gevierd.
 

Johann Strauss III wordt echter meer herinnerd vanwege zijn dirigeertalent. Hij verliet de Strauss-kapel in Wenen en vertrok naar Berlijn, waar hij Stehgeiger (vioolspelend kapeldirigent) werd. Door de ontwikkeling van de techniek werd hij de eerste Strauss die muziek op platen van een gerenommeerde platenmaatschappij uitbracht. In 1903 dirigeerde hij muziek van zijn familieleden voor het Johann Strauss Orchester. Deze opnames verschenen op acht enkelzijdige 78 toerenplaten van Deutsche Grammophon.

Johann Strauss III overleed in 1939 in Berlijn. Hij werd 72 jaar oud. Aan zijn werk en dat van andere muzikale familieleden wordt sinds 2015 herinnerd in het Museum der Johann Strauss Dynastie in Wenen.

Composities 
Op de lijst van composities van Johan Strauss III staan 40 opusnummers en twee ongenummerde werken. Van de opusnummers 10 t.m. 23 is niets bekend. Deze composities uit de jaren 1898-1900 zijn vermoedelijk verloren gegaan.
     

1898 Katze und Maus (operette), geen opusnummer
1898 Sylvianen (wals), opus 1
1898 Leonie (wals), opus 2
1898 Comme it faut (polka française), opus 3
1898 Rococo (Gavotte), opus 4
1898 Empire (polka Mazur), opus 5
1898 Schlau-Schlau (polka schnell), opus 6
1898 Dragoner (mars), opus 7
1898 Katze und Maus (quadrille), opus 8
1898 Musette, opus 9
Opus 10 t.m. 23 zijn niet bekend
1900 Gruß aus Wien, (wals), opus 24
1900 Dem Mutigen gehört die Welt (wals), opus 25
1900 Budapester-polka, opus 26
1906 Frisch durch's Leben (galop), opus 27
1900 Rosige Laune (mazurka), opus 28
1900 Mit vereinten Kräften (mars), opus 29
1900 Unter den Linden (wals), opus 30
1900 La Patineuse - Die Schlittschuhläuferin (wals), opus 31
1901 Wiener Weisen (wals), opus 32
1901 Mariana Valse (wals), opus 33
1902 Im Galopp, opus 34
1902 Ludmilla (Mazurka), opus 35
1902 In der Blütezeit (wals), opus 36
1902 Mit freudigem Herzen (polka), opus 37
1903 Dichterliebe (wals), opus 38
1901 Wilhelminen-Walzer, opus 39
1902 Krönungs-Walzer, opus 40 (voor de kroning van Edward VII van Engeland)
1936 Lob der Heimat (wals), geen opusnummer

Externe links 
 Biografie Strauss-dynastie
 150. Geburtstag von Johann Strauss III - Die Strauss-Dynastie, Westdeutscher Rundfunk
 Stamboom, Wiener Institut für Strauss-Forschung

Oostenrijks componist
Oostenrijks dirigent