De pilvaren-associatie (Pilularietum globuliferae) is een associatie uit het verbond van waternavel en stijve moerasweegbree (Hydrocotylo-Baldellion). Het is een soortenarme, amfibische plantengemeenschap van vochtige heideterreinen, recente en tijdelijke poelen.

Meestal vindt men er pilvaren en knolrus en een combinatie van grasachtige planten, moerasplanten en oeverplanten.

Naamgeving en codering 
 Natura2000-habitattypecode (EU-code): H3130
 Syntaxoncode voor Nederland (rVvN): r06Ac01

De wetenschappelijke naam Pilularietum globuliferae is afgeleid van de botanische naam van de kensoort pilvaren (Pilularia globulifera).

Ecologie 
Deze plantengemeenschap vindt men in kleine oppervlaktes aan en in vennen en slenken in vochtige heideterreinen, in pas gegraven of uitgebaggerde poelen en sloten, en in tijdelijke plassen in zand- en leemgroeven en op zandige akkers. 

De bodem is meestal licht basisch tot zwak zuur, oligotroof, zandig of lemig, het water afkomstig van neerslag of van kwel. De waterstand is variabel, met tijdelijke droogte in de zomer.

Symmorfologie 
De pilvaren-associatie is een lage vegetatie zonder boom- en struiklaag, een ijle tot vrij dichte, weinig soortenrijke kruidlaag met vooral pilvaren en grasachtige planten als knolrus, en enkele overblijvende moeras- en oeverplanten.

Een moslaag is meestal afwezig.

Diagnostische taxa voor Nederland en Vlaanderen 

Deze associatie is bijzonder soortenarm. Ze wordt vooral bepaald door haar enige kensoort, de pilvaren, en door de klassekensoort knolrus.

Als meest voorkomende begeleidende soorten vindt men egelboterbloem, mannagras en gewone waternavel.

 Boomlaag  geen soorten

 Struiklaag  geen soorten

 Kruidlaag 

 Moslaag  Geen soorten.

Verspreiding 
De pilvaren-associatie kent een Atlantische en Subatlantische verspreidingsgebied, ze kan gevonden worden van Zuid-Zweden tot Noord-Spanje.

In Nederland komt ze vrij zeldzaam voor in de Pleistocene districten, aan de kust en in het rivierengebied.

In Vlaanderen is ze beperkt tot de Kempen.

Bedreiging en bescherming 
De associatie is vrij goed bestand tegen tijdelijke, zomerse droogteperiode, doch niet tegen langdurige verdroging. Ze kan floreren in natte, door kwel gevoede laagtes en slenken in natuurontwikkelingsgebieden op voormalige landbouwgebieden.

Pilvaren-associatie