Ptolemaeus Philadelphus (Grieks: Πτολεμαῖος ὁ Φιλάδελφος, de broederliefhebbende, augustus/september 36 v.Chr. – 29 v.Chr.) was de jongste zoon van Cleopatra en Marcus Antonius. Hij is de halfbroer van Ptolemaeus XV Caesarion en de broer van Alexander Helios en van Cleopatra Selene II. Ptolemaeus werd aan het eind van 34 v.Chr. aangesteld als heerser over Syria, Fenicië en Cilicië. 

Zijn ouders werden verslagen tijdens de zeeslag bij Actium, Griekenland door Octavianus Caesar (later bekend als Augustus) in 31 v.Chr.. Tijdens Octavianus' invasie van Egypte een jaar later pleegden Ptolemaeus' ouders zelfmoord. Ptolemaeus, Alexander en Cleopatra werden meegenomen naar Rome om als trofee mee te lopen in de victoriemars in Rome.

Het is onbekend hoe en waar Ptolemaeus is overleden. Ptolemaeus wordt niet meer genoemd in bronnen. Alleen van Marcus Antonius Antyllus is bekend dat deze is vermoord door Octavian Caesar. De andere kinderen van Marcus Antonius werden met rust gelaten. Vermoed wordt dat Ptolemaeus is overleden tijdens de winter van 29 v.Chr., maar er zijn geen bronnen die dit kunnen bevestigen.

Stamboom 

Ptolemaeën
Gens Antonia
Persoon in de 1e eeuw v.Chr.