De Friesenbrücke was een spoorbrug in Duitsland over de Eems tussen Weener en Westoverledingen. Het bouwwerk was 335 meter lang, enkelsporig en de langste bascule-spoorbrug van Duitsland.

Geschiedenis 
De brug is in 1950-1951 uit staal opgebouwd, nadat de oude rolbasculebrug was vernietigd in de laatste dagen van de Tweede Wereldoorlog. Deze rolbasculebrug lag hier sinds 1926 en verving een draaibrug uit 1876.

De brug lag in de spoorlijn Ihrhove - Nieuweschans. Deze spoorlijn maakte tot 1945 deel uit van de kortste verbinding tussen Amsterdam en Hamburg. Daarna was de verbinding vooral van regionaal belang. Arriva gebruikte hem voor de passagierstrein tussen Groningen en Leer. Sinds Arriva de exploitatie verzorgde, reden er gemiddeld 14 treinen per dag over de brug. Er liep ook een voet- en fietspad.

Voor de scheepvaart moest de brug geopend worden. Dit duurde 10 minuten of meer, afhankelijk van de lengte van het schip. De doorgangsbreedte bedroeg 25 meter, wat niet genoeg was voor de meeste cruiseschepen van de Meyer Werft, op weg van Papenburg naar de Eemsmonding. In dit geval werd een gedeelte, naast het oorspronkelijke opengaande deel, verwijderd door kraanschip Triton. De brug kon in deze situatie niet meer dicht, waardoor de treindienst werd vervangen door busvervoer.

De brug werd in de avond van donderdag 3 december 2015 om 18.40 uur geramd door het vrachtschip Emsmoon. De brug liep zware schade op waardoor hij voor onbepaalde tijd moest worden gesloten voor alle verkeer. Daardoor is geen treinverkeer tussen Weener en Leer meer mogelijk. De brug moet geheel vervangen worden. Het treinverkeer tussen Groningen en Leer zal daardoor langdurig worden vervangen door een busdienst.

Vervanging 
In december 2015 verwijderde kraanschip Triton het vernielde beweegbare brugdeel. Rederij Wagenborg voerde de berging uit, het opruimen duurde vier dagen. Het 280 ton wegende contragewicht bleek moeilijk te bergen.

Begin 2016 werd bekend dat het herstel van de kapotte spoorbrug minimaal vijf jaar gaat duren. De verzekering keerde vier miljoen euro uit, terwijl een simpele versie met een nieuwe klapbrug enkele tientallen miljoen euro gaat kosten. Onderzoek of de bestaande pijlers een nieuw brugdeel kunnen dragen was in september 2016 afgerond. In oktober 2016 maakte Deutsche Bahn bekend de spoorbrug te zullen herstellen. De Friesenbrücke zou niet eerder dan in 2020 heropend kunnen worden voor het treinverkeer.

Latere berichten spreken van een geheel nieuwe spoorbrug. De geschatte kosten bedragen 49 miljoen euro in plaats van de eerder berekende 29 miljoen. Omdat de bouw niet eerder dan in 2020 kan beginnen, is de heropening vermoedelijk in 2024. Dan zou het mogelijk zijn om twee keer per uur een trein te laten passeren. Het wordt echter betwijfeld of de treinverbinding tussen Groningen en Leer in 2024 is hersteld. Volgens Bernd Althusmann, minister van Economische Zaken van de Duitse deelstaat Nedersaksen, zal het mogelijk tot 2028 duren voor een nieuwe brug gereed is.

Met een lengte van 160 meter krijgt de spoorlijn tussen Groningen en Leer de langste draaibrug van Europa. De Nederlandse regering wilde aan het project meebetalen mits het enkelspoor zou worden uitgebreid tot geëlektrificeerd dubbelspoor en er een directe en frequente verbinding zou komen van Groningen via Leer en Oldenburg naar Bremen. Wunderline voor het noorden heette het Nederlandse voorstel. Het werd in de regio verwelkomd, maar de Duitse autoriteiten houden het bij enkelspoor.

Volgens de planning van september 2021 komt er een gecombineerde hef- en draaibrug. Over de brug komt de spoorlijn weer (enkelsporig) te lopen, met ernaast, evenals voor 2015, een voet- en fietspad.

De nieuwbouw van de Friesenbrücke valt nog duurder uit en moet ruim 200 miljoen euro gaan kosten, daar waar in 2021 nog werd uitgegaan van 125 miljoen euro. De beschadigde brug is in 2021/22 afgebroken.

Afbeeldingen 

Spoorbrug in Duitsland
Vakwerkbrug
Basculebrug