De Britten erkenden de onafhankelijkheid van de Oranje Vrijstaat op 17 februari 1854, en het land werd onafhankelijk op 23 februari 1854, met de ondertekening van het Contract van Bloemfontein. De Vrijstaat was genoemd naar de Oranjerivier, dat op zijn beurt weer vernoemd was naar het Nederlandse vorstenhuis.

Op 11 maart 1854 verlieten de Britten het gebied van deze nieuwe staat. De vertegenwoordigers van de burgers uit de Oranje Vrijstaat verkozen daarop Josias Philip Hoffman tot voorzitter van de voorlopige regering. Na de voltooiing van de ontwikkeling van de staatstructuur werd Josias Hoffman in april van dat jaar die eerste staatspresident van de Oranje Vrijstaat.

De Oranje Vrijstaat heeft slechts zes normaal verkozen staatspresidenten gehad gedurende de 48 jaar van zijn bestaan. Tussen regeringen en gedurende afwezigheid van de staatspresidenten werd een waarnemend staatspresident door de Volksraad aangewezen. Gewoonlijk werd een minister (ook wel staatssecretaris genoemd), de voorzitter van de Volksraad of een prominent lid van de Volksraad benoemd tot waarnemend staatspresident. Daarnaast werd het presidentschap ook verscheidene keren waargenomen door een speciale commissie.

Staatspresidenten van de Oranje Vrijstaat (1854-1902) 

Geschiedenis van Vrijstaat
Oranje Vrijstaat
Staatspresidenten