De geelwitte russula (Russula ochroleuca) is een paddenstoel uit de familie Russulaceae. De soort komt algemeen voor in loof- en naaldbossen. Hij komt met name voor op (matig) voedselarme, zure bodems. Hij is bestand tegen de toenemende humus- en strooiselophoping in ouder wordende bossen.

Beschrijving

Uiterlijke kenmerken 
Hoed
De hoed is glad en matgeel met een grauwe of groenige zweem. Hij is circa 5 tot 12 cm breed en wat afgeplat van vorm. 

Lamellen
De lamellen staan tamelijk wijd uiteen en hebbeneen witte kleur. Bij veroudering kleurt hij grijs.

Steel
De steel is witte of wat gelig gekleurd, broos en breekt als een krijtje. De lengte ervan is 3 tot 7 cm en de diameter van 1 tot 2 cm.

Smaak
De zwam wordt als eetbaar beschouwd maar is niet erg smakelijk.

Sporenprint
Ook de sporee is wittig.

Microscopische kenmerken 
De sporen zijn rond tot elliptisch, overwegens netvormig en meten 6,8–9,3 × 6,1–7,9 µm. De Q-waarde (quotiënt van lengte en breedte van de sporen) is 1,1 tot 1,2. De sporenornamentatie bestaat uit tot 1,25 µm hoge, stekelige wratten, die meestal min of meer netwerkachtig met elkaar verbonden zijn door aders of ribben. Het apiculus meet 1,25–1,37 × 1,25–1,5 µm en de hilaire plek is amyloïde.

De meestal 4-sporige, knotsvormige basidia meten 38-55 × 10-13 µm. De sterigma's zijn 10 tot 12,5 µm lang. Spindelvormige, 40 tot 70 µm lang en 5 tot 7 µm breed cheilocystidia worden gevonden op de lamellaire randen. De gelijkvormige pleurocystidia meten 50-107 x 6-11,5 µm.

Verspreiding 

De soort is wijdverspreid en komt voor in Israël, de Kaukasus, Oost-Siberië en het Verre Oosten tot Japan en Korea, Noord-Amerika (VS), Noord-Afrika (Marokko) en Europa. In Europa is de zwam wijdverbreid in bijna alle landen van de Middellandse Zee tot de Hebriden, Scandinavië, Finland en Spitsbergen. Ook in Nederland en België komt de geelwitte russula zeer algemeen voor. Hij is niet bedreigd en staat niet op de rode lijst.

Russula
Schimmelsoort