Carl Nielsen componeerde zijn Prelude, thema en variaties in 1923. De compositie is opgedragen aan zijn schonzoon, de violist Emil Telmányi, die wel meer premières gaf van vioolwerk van de componist.

De compositie kent eenzelfde opzet als de sonates en partitas van Johann Sebastian Bach; die werken had Telmányi het voorafgaande jaar uitgevoerd en de componist was er van onder de indruk. Hij componeerde daarom dit werk om uit te voeren in Londen, waar Nielsen (als dirigent) en Telmányi (als solist) Nielsen’s vioolconcert zouden uitvoeren. Telmámyi klaagde bij Nielsen over deel 8 (variatie 7). Nielsen heeft daarop dat deel gereviseerd, waarbij de moeilijkheid aanmerkelijk was opgevoerd; het wordt nu vergeleken met de stukken die Niccolò Paganini componeerde voor viool. Het bestaat bijna geheel uit vierenzestigste noten in tempo presto. Bijkomend probleem voor de solist was dat Nielsen dat deel pas opleverde toen de koffers voor de reis al gepakt stonden.

Delen
 Poco adagio e con fantasia
 Thema: Andante
 Variatie 1: Piu mosso
 Variatie 2: Andantino quasi allegretto
 Variatie 3: Andante espressivo
 Variatie 4 : Poco allegro, olto ritmico
 Variatie 5 : Piu mosso
 Variatie 6 : Tempo giusto
 Variatie 7 : Presto
 Variatie 8 : Poco adagio
 Tempo di tema

Bron en discografie
 Uitgave Dacapo : Tue Lautrup (viool)

Compositie voor viool solo
Compositie van Carl Nielsen