Operculum (Latijn: deksel) is in de biologie een deksel. Onderdelen van verschillende, niet met elkaar verwante planten of dieren worden ermee aangeduid.

 operculum (bekerplant), een deksel voor de vangbeker van bekerplanten
 operculum (bloemen), een deksel over de knoppen van sommige bloemplanten
 operculum (hersenen), bedekking van de insula, een deel van de hersenen
 operculum (insecten), bedekking van een opening in de eitjes van sommige insectensoorten
 operculum (kokerworm), een afsluiting van de woonbuis bij kokerwormen
 operculum (mollusken), een afsluiting van het slakkenhuis van veel kieuwslakken
 Epifragma, een niet permanente operculum dat met name bij tuinslakken voorkomt. De termen epifragma en operculum worden met name bij de wijngaardslak wisselend gebruikt.
 operculum (mos), een deksel aan de top van het sporenkapsel van veel mossen
 operculum (poliep), een afsluiting van het omhulsel van poliepen

 kieuwdeksel, een beenachtige plaat die de kieuwen van vissen bedekt