Een dak is een oppervlakte waar doorgaans weinig mee wordt gedaan nadat een gebouw is opgeleverd. Het plaatsen van een zonnepaneleninstallatie op een dak leidt tot dubbel ruimtegebruik. De zonnepanelen liggen niemand in de weg, zijn niemand tot last en verdringen geen andere dakgebruikers. Wanneer er tevens meteen een groen dak wordt aangelegd, leidt dit zelfs tot driedubbel ruimtegebruik omdat de riolering daardoor ook wordt ontlast. Tevens leidt een groen dak tot een hoger energetisch rendement van de zonnepanelen doordat deze koeler blijven in de zomer.
Op het moment dat zonnepanelen worden aangesloten op een reeds bestaande aansluiting, hoeven er geen nieuwe kabels te worden aangelegd. Wanneer een zonnepaneleninstallatie goed wordt gedimensioneerd én rekening wordt gehouden met zowel het verbruiks- als het opwekprofiel, leidt dit ter plekke tot zowel een ontlasting van het elektriciteitsnet als tot forse vermeden kosten per kilowattuur (kWh). Deze zijn bij grootverbruikers (aansluitingen groter dan 3 x 80 Ampère) al snel twee cent per kWh.
Het initiatief van de gemeente is zo mooi omdat er geen excuus meer is. Voor grootverbruikers is het investeren in zonnepanelen eigenlijk een no brainer. Dankzij de landelijke subsidieregeling SDE+ maak je als grootverbruiker makkelijk 12% rendement op je eigen vermogen wanneer je zelf investeert in zonnepanelen en een deel bancair financiert of crowdfundt. De terugverdientijd zit rond de acht jaar terwijl de SDE+ minimaal vijftien jaar wordt uitgekeerd en de installatie zeker twintig jaar meegaat.
Mocht dit rendement toch onvoldoende zijn, dan zijn er genoeg partijen, zoals Greencrowd, die deze investering dan wel wil doen en de duurzame stroom wil leveren aan de dakeigenaar in de vorm van een operational lease. Op deze manier kan de dakeigenaar toch verduurzamen zonder zelf te investeren én realiseert hij meteen een besparing op zijn energiekosten.
Wanneer de dakeigenaar niet wil investeren én de duurzame energie niet af wil nemen, kan hij zijn dak beschikbaar stellen aan derden. In dat geval wordt er een nieuwe aansluiting gerealiseerd waarmee de zonnestroom aan het net wordt geleverd. Er moet dan wel een dakhuurovereenkomst en/of Recht van Opstal worden afgesloten tussen de dakeigenaar en de investeerder(s) in zonnepanelen. Deze constructie wordt heel vaak toegepast bij postcoderoosprojecten maar ook bij ons SDE+-project in Delft, waar Greencrowd het dak huurt van WoonGoed 2-duizend, wordt deze constructie toegepast.
Een convenant van duurzame-dak-eigenaren is daarom een mooi initiatief, want er is geen excuus meer. Of toch?
Er zijn natuurlijk wel wat aandachtspunten wanneer een ander dan de dakeigenaar investeert in de zonnepanelen.
De eerste is uiteraard het dakonderhoud. Wie is waar verantwoordelijk voor en wat gebeurt er op het moment dat er grootschalig dakonderhoud uitgevoerd moet worden en de zonnepanelen verplaatst moeten worden. Wie draagt de kosten en wie zorgt ervoor dat ze weer goed op hun plek komen?
In de tweede plaats is er eventuele schade. Wat als er een flinke storm komt en de panelen van het dak waaien? Stel dat tijdens het plaatsen van de zonnepanelen lekkage wordt veroorzaakt. Wie draagt de kosten voor reparatie en hoe zit het met gevolgschade? Is de investeerder voldoende verzekerd?
Wat als de dakeigenaar failliet gaat? Als je een eigen aansluiting en een Recht van Opstel hebt, is er weinig aan de hand maar als de stroom via een operational lease wordt geleverd, heb je opeens een discussie met de curator. Wat als de zonnepanelen niet leveren wat er beloofd is? Hoe ga je daarmee om?
Bij Greencrowd hebben we dagelijks met dit soort vragen te maken en hebben we ze allemaal al meerdere keren beantwoord. Toch zien we ook nog regelmatig projecten voorbijkomen waar de dakeigenaar besluit zijn dak toch maar niet beschikbaar te stellen. Vaak gaat het dan om initiatieven van lokale initiatieven die nog onvoldoende ervaring hebben met dit soort investeringen én dit soort gesprekken met dakeigenaren.
Het zou het mooiste zijn als iedere gemeente een duurzaam-dak-convenant afsluit. Het is wel van belang dat de gemeente (of misschien zelfs wel de VNG) vooraf alle scenario's schetst en doorneemt en eventuele vragen op voorhand beantwoordt. Hiermee voorkomen ze dat dakeigenaren op voorhand afhaken en het initiatief een valse start heeft.