Eind oktober 1573 sloegen de Spanjaarden het beleg rond Leiden. Hun plan was de stad uit te hongeren. Dat ging niet zo makkelijk, want er waren flinke voorraden in de stad. Brood en bier, de twee pijlers van het menu van de Leidenaren, waren niet meteen in gevaar. Eind maart 1574 trokken de Spaanse troepen bij Leiden weg. Willem van Oranje was met een leger Limburg binnengevallen, om slag te leveren met de Spanjaarden. Twee maanden later, in de nacht van 25 op 26 mei 1574, keerde de Spanjaarden naar Leiden terug. Het tweede deel van het beleg begon. Nu was de uitgangssituatie heel anders, want het stadsbestuur had in de twee maanden dat de Spanjaarden weg waren de voorraden niet aangevuld.
Toch probeerden de belegerde Leidenaren ook die zware laatste periode van het beleg nog iets drinkbaars te brouwen. Jan Orlers vertelt daarover in zijn stadsgeschiedenis van Leiden uit 1614. Bij gebrek aan brouwgraan werd bier van haverdoppen gebrouwen en van 'stinkende bostel'. In plaats van hop gebruikten de brouwers de kruiden alsem en wijnruit. Dat zijn allebei kruiden met een bittere smaak, net als hop. Alsembier was in de zeventiende eeuw een tamelijk normaal bier en wijnruit was een van de kruiden die werd gebruikt om bier smaak te geven. Het laat zien dat moeite werd gedaan om een alternatief voor het drinken van water te bieden. Anderen, waarschijnlijk mensen die dit slechte bier niet konden betalen, vermengden hun drinkwater met azijn. Ook dat was een teken dat het drinkwater van een belabberde kwaliteit was. Het zorgde er ook voor dat in de stad al snel de azijn opraakte.