Kanttekeningen bij het Joods Monument in Utrecht: 7 mei
Na alle media-aandacht van de laatste dagen, nu - in afwachting van het vervolggesprek met de gemeente Utrecht, eind deze maand - weer verder met het onderzoek naar de namen op het Joods Monument in Utrecht.
Ai, wederom een verkeerde naam/spelling. Het is de 28e fout in Utrecht.
Gretel Nussbaum staat ten onrechte op het Utrechtse monument als 'Gretel Straus-Nussbaum'.
De 20-jarige Gretel Nussbaum in een Duits modeblad (1931)
Waarom is de vermelding op het monument onjuist?
Ten eerste: de man waarmee ze in 1935 trouwt, heet Stefan Strauss, met twee S'en.
Ten tweede: ze scheidt in 1938 van hem.
Hier de annonces van het huwelijk.
Ze vluchtten in november van datzelfde jaar naar Nederland.
De enkele S is wel te verklaren. In de Nederlandse administratie viel er een S weg bij 'Strauss'. Het werd hier 'Straus'.
Op 16 december 1938 scheidt het stel in Den Haag. Zie de verandering van de H (van Huwelijk) in S (van Scheiding) op de persoonskaart hierboven. Ze heet vanaf dat moment dus weer Gretel Nussbaum.
In juni 1941 woont Gretel met haar zoontje Hans Joachim en haar ouders in het deel van Maartensdijk dat tegenwoordig deel uitmaakt van Utrecht. Ze komen allevier in 1944 om in Auschwitz.
In Keulen is voor Gretel in 2016 een struikelsteen geplaatst op de Spichernstrasse.
In het bestand van het in 2018 in Amsterdam te verschijnen Holocaust Namenmonument komt de naam van Gretel Nussbaum voor. Haar naam is als zodanig te adopteren. Maar... óók de verkeerde naam 'Gretel Straus-Nussbaum'. Ze staat er dus twee keer in, één keer goed en één keer verkeerd. Wederom een aanwijzing dat het bestand van het Namenmonument niet accuraat is.
PS. De secretaris van het Holocaust Namenmonument stuurde me een reactie op het bovenstaande. Ze schrijft me dat gerenommeerde instanties (Herinneringscentrum Westerbork, Oorlogsgravenstichting en Joods Monument) nog bezig zijn met een onderzoek naar de namen en dat de database daarom nog niet accuraat is.
Vervolgens meldt ze dat het Holocaust Namenmonument totaal niet te zitten te wachten op mijn mailtjes met verbeteringen en commentaren. Ze gaan alleen af op professionele instellingen. Ze sluit af met de opmerking dat ze geheel achter de woorden van haar voorzitter staat.
Positief vind ik dat er nauw wordt samengewerkt door de instanties. Deze zinnen erna zijn echter zeer teleurstellend. Voorzitter Grishaver had het twee weken geleden in dezelfde krant over 'die lastige Terlingen'. Jammer, onnodig en slecht voor het Namenmonument, deze houding.