Cutting Edge | Dave Eggers, 'De parade'
Dave Eggers, 'De parade'
De parabel van de onzelfzuchtige goede daad
In een niet nader genoemd land moeten twee niet bij naam genoemde arbeiders een weg asfalteren tussen het landelijke Zuiden en de hoofdstad in het verstedelijkte Noorden. De weg zou een brug moeten slaan tussen de twee gebieden en zou de kloof tussen Noord en Zuid moeten dichten. Maar ook nu creëert Eggers een kil en meedogenloos universum waarin de mens er niet in slaagt te verzoenen of onbaatzuchtig voor anderen te zorgen.
Er worden geen namen genoemd. 'De parade' kan zich in feite in eender welk land afspelen. En ook de personages moeten het stellen met een cijfer als aanspreking. Vier en Negen. Dat heeft met veiligheidsoverwegingen van het bedrijf te maken – arbeiders krijgen geen eigen identiteit en het wordt hun verboden om zich te mengen met de plaatselijke bevolking – maar het verleent de roman ook een symbolisch cachet.
Ook tussen beide arbeiders onderling zou een brug geslagen kunnen worden. Vier is de consciëntieuze arbeider die zich strikt en braaf aan alle bedrijfsvoorschriften houdt. Hij wil de klus klaren en hij houdt de planning nauwlettend in het oog. Negen is Viers tegenpool. Een wildebras die alle regels aan zijn laars lapt en op een heerlijke manier wordt geïntroduceerd met de woorden: "Ik kom zo!" Vier ergert zich mateloos aan Negen, maar de onmacht om hem daarmee te confronteren is voor de lezer even frustrerend als het gedrag van Negen zelf.
In zijn roman hanteert Eggers de taal van Vier. Sec. Clean. Rechtlijnig. Even egaal als de asfaltweg die erin centraal staat. Dit had evengoed door Willem Elsschot geschreven kunnen zijn. Met 'De parade' levert Eggers een kort boekje af, maar het is er één dat opnieuw tot denken aanzet. Zoals steeds legt hij pijnpunten uit de samenleving bloot. In 'De monnik van Mokka' was dat de worsteling van Jemenitische burgers in San-Francisco, in 'De cirkel' ging het dan weer over de grenzen van onze privacy. Nu ligt de focus op inmenging van multinationals in ontwikkelingshulp. En op alle ethische vragen die dat met zich meebrengt. Wat betekent het om iemand te helpen? Is argwaan de juiste houding ten aanzien van een vreemde die hulp aanbiedt?
Vier probeert zich van de buitenwereld af te sluiten door zich in de cabine van de asfalteermachine terug te trekken, door oortjes in te stoppen en op play te drukken. De apathie en de koelheid waarmee hij de gruwel om zich heen probeert te plaatsen heeft iets weg van Vonnegut. So it goes...
Met 'De parade' heeft Eggers een korte maar krachtige parabel geschreven waarin hij ons leert dat het geen zin heeft om oogkleppen op te zetten en je van de buitenwereld af te schermen, dat confrontatie deel uitmaakt van het leven en dat er in onze wereld niet zoiets bestaat als een onzelfzuchtige goede daad.