Het duurde even voor ik echt wist welk punt ik wilde maken met deze blog over ‘verpleegkundig leiderschap’. Want, wat is het nu, of beter wat betekent het voor jou, de patiënt, de organisatie waarvoor je werkt en onze beroepsgroep. Ik heb de luxe om daar regelmatig over te mijmeren, bijvoorbeeld tijdens het schrijven van mijn proefschrift, het boek dat ik samen met andere auteurs heb geschreven of hardop tijdens de talloze lezingen met bevlogen verpleegkundigen in het land. Maar wanneer denk ik er niet aan. Als ik ‘aan het werk ben’, ofwel, mijn ronde doe in de wijk. Dan ben ik bezig met de cliënten, familie, mantelzorgers, transfer uit het ziekenhuis, contact met de huisarts of afstemmen met de zorgverzekeraar. Dus, daarom, in de regen op de fiets door mijn wijk een reflectie over ‘wat is verpleegkundig leiderschap’ en ‘waarom is het zo belangrijk’. Belangrijkste conclusie, houd het dicht bij je patiënten en cliënten, maak ons ‘onzichtbare werk’ zichtbaar voor iedereen, werk nauw samen met andere disciplines en laat je horen tot ver buiten klapdeuren van je afdeling of de grenzen van je regio.
Er zijn vele definities van verpleegkundig leiderschap. Onze definitie is: "Het samen met collega’s van eigen en andere disciplines én met patiënten en familie werken aan waardevolle zorg, passend bij de situatie. Voor ons hoort verpleegkundig leiderschap bij je dagelijks werk, waarbij je invloed uitoefent op zowel de zorg dichtbij de patiënt als de strategische richting van de zorgorganisatie waarin je werkt en daarbuiten."
een grote mate van bewustzijn van (het effect van) de eigen professionele rol te midden van andere rollen (en andere rollen kennen en herkennen)
als rolmodel verschil te maken voor uitkomsten van patiënten, collega-medewerkers, zorgorganisatie en maatschappij
Verpleegkundig leiderschap hoeft niet ‘hoogdravend’ te zijn. Je onderscheiden en onderbouwd denken en handelen is de basis.
In gelijkwaardigheid leiderschap tonen is een belangrijke competentie van ons als verpleegkundige. Zeker in mijn rol als casemanager dementie.
Leiderschap heeft niets te maken met de baas zijn, maar wie ben jij in de samenwerking met anderen. Bewust handelend vanuit kennis, ervaring en nieuwsgierigheid. Nieuwsgierig naar de achtergrond, wensen en behoeften van de cliënt. Nieuwsgierig naar het waarom. Nieuwsgierig naar de ander en hoe je elkaar kunt versterken in de samenwerking. Ook wel onderzoekend vermogen genoemd.
Het besef dat goede zorg niet ophoudt voorbij het bed maar goede zorg bewerkstelligd wordt op alle niveaus en jij daar een rol in kan spelen.
Wat fijn dat zoveel knappe onderzoekers hun krachten hebben gebundeld om een peperduur boek op de markt te brengen, waarin ze een hippe term koppelen aan competenties die voor iedereen die ook maar een klein beetje heeft feeling voor zijn vak, volkomen vanzelfsprekend zijn. Competenties die tevens al talloze keren in talloze verschillende competentieprofielen zijn beschreven. Bravo, het vergt flink wat leiderschap om op deze manier geld en middelen te verspillen die je ook had kunnen steken in het verbeteren van de kwaliteit van zorg!
Veel te veel, haast absolute waarde wordt gehecht aan evidence based practice. Dient sterk gerelativeerd te worden. Ben reeds 40 jaar werkzaam in de GGZ. De wetenschappelijkheid en de waarde voor mijn alledaagse praktijk is beperkt. Ik begeleid kwetsbare, ‘moeilijke mensen’. Ik hecht grote waarde aan onderzoek, maar voor de problemen waar de ‘moeilijke mensen’ (en ik) voor staan, heb ik niet heel veel aan dit conclusies en uitkomsten van dit soort onderzoeken.