Militaire junta Myanmar verklaart alle oppositie de oorlog | Trouw
Betogers in de grootste stad van Myanmar, Yangon, maken een gebaar met drie vingers. Dat is het symbool geworden van het verzet tegen de militaire junta van Myanmar, die afgelopen februari de macht greep. Beeld AFP
Ghassan Dahhan 16 juni 2021, 13:11
Het Myanmarese leger heeft weliswaar weer alle macht in handen, maar zijn gezag brokkelt in rap tempo af. De junta heeft slechts één machtsmiddel en dat is geweld. Maar met een louter repressief antwoord op alle problemen in het land, maakt het regime ook veel vijanden.
De junta trekt zich al langer niets meer aan van internationale kritiek of druk en voert de strijd tegen de oppositie op. En daarbij wordt niemand gespaard.
Zo begon maandag het controversiële strafproces tegen oud-leider Aung San Suu Kyi. Haar partij won de verkiezingen van november vorig jaar overtuigend, waarna het leger op 1 februari besloot om de macht te grijpen en haar en andere partijleden te arresteren.
Suu Kyi wordt officieel verdacht van onder meer het illegale gebruik van walkietalkies, 'opruiing' en het overtreden van de coronaregels, maar onafhankelijke experts beschouwen haar vervolging als een showproces. De oud-leider is sinds de coup ook niet meer in het openbaar gezien en het proces vindt plaats achter gesloten deuren. Bij haar komst in de rechtbank maandag wekte de 75-jarige politica volgens ooggetuigen de indruk dat ze ziek was, maar haar advocaat meldde dinsdag dat ze 'even veerkrachtig is als altijd' en dat ze alleen last had van een kies.
Naast Suu Kyi staan ook andere leden van haar partij (National League for Democracy) terecht, onder wie de eveneens afgezette president Win Myint. Hij wordt ook vervolgd voor het overtreden van de coronaregels.
Het Zuidoost-Aziatische land Myanmar, het vroegere Burma. De belangrijkste rebellenbeweging in de deelstaat Kayah, KNDF, besloot dinsdag om tijdelijk de aanvallen op het Myanmarese leger te staken. De militie zegt dat de prijs van de gevechten voor de burgerbevolking te hoog wordt. Beeld Louman & Friso
De harde repressie lijkt ook ingegeven door nervositeit en paranoia bij de militaire leiding. Steeds meer mensen buiten de politieke arena worden gearresteerd. Zo werd maandag bekend dat het voormalige hoofd van het coronavaccinatieprogramma is opgepakt. Htar Htar Lin verdween op 10 juni en wordt nu verdacht van onder meer 'hoogverraad' en lidmaatschap van een terreurbeweging.
Haar arrestatie komt op een moment dat de besmettingen in het land hard oplopen en de gezondheidszorg dreigt te imploderen. Ook de economie ligt in duigen. De prijs van levensmiddelen schiet omhoog en het Wereldvoedselprogramma waarschuwde onlangs dat 3,4 miljoen Myanmarezen, vooral in de steden, op korte termijn mogelijk niet meer in staat zullen zijn om voedsel te kopen.
Intussen ontbrandt ook op het platteland een strijd. Myanmar telt officieel 135 etnische minderheden, en door de toenemende repressie neemt ook onder hen het verzet toe. In de grensgebieden en in verschillende deelstaten zijn milities actief, zoals in Kayah en Kayin. Die staan tegenover een superieur regeringsleger, dat de laatste tijd luchtaanvallen uitvoert en veel doden maakt onder de burgerbevolking.
De belangrijkste rebellenbeweging in Kayah, KNDF, besloot dinsdag om tijdelijk de aanvallen op het Myanmarese leger te staken. De militie zegt dat de prijs van de gevechten voor de burgerbevolking te hoog wordt. Door vergeldingsacties van het regeringsleger zijn al meer dan honderdduizend burgers in de deelstaat op de vlucht geslagen en zijn honderden woningen vernield.
In sommige delen van het land, veelal in de grensregio's, vormen zich de laatste tijd nieuwe milities of 'zelfverdedigingsgroepen', die zich verzetten tegen de legercoup. Ze beschikken nog over weinig wapens, die meestal ook nauwelijks geschikt zijn voor een langdurige strijd, zoals jachtgeweren. In de afgelopen weken voerden ze al wel kleinschalige hinderlagen uit tegen het leger. Onder de nieuwe strijders bevinden zich ook opvallend veel stedelingen, die op die manier gevechtservaring willen opdoen.
Militairen bezetten scholen
Hulporganisatie Save the Children heeft felle kritiek op het Myanmarese leger, dat volgens de organisatie sinds maart zeker 60 scholen heeft bezet. Er circuleren foto's op het internet van militairen die in het klaslokaal kinderen lesgeven in het vasthouden van vuurwapens. Volgens Save the Children zijn alleen al in de maand mei minstens 103 scholen en onderwijsinstellingen het doelwit geweest van gewapende aanvallen, ook door rebellengroepen, die bijvoorbeeld militairen in een schoolgebouw op de korrel namen. Bij de aanvallen werd vooral gebruikgemaakt van boobytraps en handgranaten.
Veel minderheden in Myanmar zijn decennialang gediscrimineerd door de grootste etnische groep de Bamar. Maar nu hebben ze een gezamenlijke vijand: de militaire junta