Jongeren moéten vreemdgaan! - De Standaard
Jongeren moéten vreemdgaan!
29 april 2009 om 00:00 uur | Saïd El Khadraoui
In Leuven is de tweejaarlijkse ministeriële onderwijsconferentie over het Bolognaproces aan de gang. Onderwijsspecialisten, beleidsmakers en jongeren waren het in alle kranten roerend eens: vreemdgaan doet jongeren goed. Ze zouden het eens meer moeten proberen.
Zo een 10 % van onze jongeren waagt zich nu aan een buitenlands educatief verantwoord avontuurtje. Dat is veel te weinig. Iedereen zou een buitenlandervaring moeten hebben, ongeacht de sociale achtergrond ...
Zo een 10 % van onze jongeren waagt zich nu aan een buitenlands educatief verantwoord avontuurtje. Dat is veel te weinig. Iedereen zou een buitenlandervaring moeten hebben, ongeacht de sociale achtergrond of het inkomen van de ouders. Ik pleit ervoor dat er, bovenop een meer uitgebreid beursstelsel, sociale leningen komen zodat op termijn alle jongeren een buitenlandse ervaring kunnen hebben. Verder moeten jongeren beter geïnformeerd worden over de uitwisselingsmogelijkheden én zou er in alle onderwijsinstellingen een internationaliseringscultuur moeten ontstaan.
Op dit moment gaat in Vlaanderen 1 student op 10 met een Erasmusbeurs naar het buitenland. Dat is zeker geen slecht gemiddelde. Meer nog, in Europa zijn we daarmee bij de koplopers. Maar het kan nog veel beter. Ik vind dat elke jongere, voor hij aan zijn loopbaan begint, een tijdje in het buitenland moet doorbrengen. Niet enkel studenten die hogere studies doen, maar evengoed stagiairs uit het technisch onderwijs, jonge kunstenaars of vrijwilligers. Met andere woorden: de mogelijkheden moeten fors uitgebreid worden én beter gepromoot worden. Ook voor jonge mensen die al een job hebben zouden uitwisselingsprogramma's bedacht moeten worden.
Het is meer dan ooit belangrijk dat Europa investeert in het talent van jonge mensen. Zij zijn het eerste slachtoffer wanneer het economisch minder goed gaat. Zo steeg de werkloosheid onder jongeren in Vlaanderen het afgelopen jaar bijna dubbel zo sterk als de algemene werkloosheidsstijging. In maart 2009 telde Vlaanderen 39 280 werklozen van - 25 jaar. Dit is zo een 35% meer dan een jaar voordien.
Voor het eerst sinds jaren zullen in juni een pak jongeren die op de arbeidsmarkt komen, veel moeite hebben om werk te vinden. Om de wereldwijde competitie aan te kunnen, moeten we ervoor zorgen dat nieuwelingen ijzersterk op de arbeidsmarkt verschijnen. Onderzoek toont aan dat niet alleen de talenkennis er op vooruit gaat; jongeren die een uitwisseling achter de rug hebben, nemen meer initiatief, hebben een groter aanpassingsvermogen, gaan beter om met diversiteit en hebben bovenal een meer internationale blik op de maatschappij. Volgens een recente studie van de Europese Commissie blijkt overigens dat een groot deel van de werkgevers een sollicitant met buitenlandervaring als superieur ziet tegenover een sollicitant zonder die ervaring.
Jongeren moeten beter geïnformeerd worden over de uitwisselingsmogelijkheden én er zou in alle onderwijsinstellingen een internationaliseringcultuur moeten ontstaan. Maar, koken kost geld. Als de Europese uitwisselingsprogramma's uitgebreid worden, moet er ook meer geld voorhanden zijn. De beschikbare bedragen werden de afgelopen jaren al fors opgetrokken. Zo wordt dit jaar alleen al voor Erasmus bijna 450 miljoen euro vrijgemaakt om 150.000 jongeren op pad te sturen. Een vertienvoudiging van de budgetten lijkt moeilijk haalbaar. En daarom moeten we creatief naar oplossingen zoeken. Ik wil een lans breken om sociale leningen mogelijk te maken - bovenop een uitgebreid beursstelsel - voor jongeren die een tijdje naar het buitenland gaan.
En waarom ook niet voor onze oplossingen over de grens kijken? In Italië en Hongarije liepen de afgelopen jaren twee proefprojecten waarbij lokale banken (Italië) of de overheid (Hongarije) studieleningen aanbieden aan studenten. De Europese Investeringsbank staat dan garant voor zeer lage rentetarieven. Jongeren kunnen dan de lening terugbetalen wanneer ze daar de financiële ruimte toe hebben, wanneer ze bijvoorbeeld een job gevonden hebben. Via een systeem van sociale correctie kunnen we jongeren die het extra moeilijk hebben om een buitenlandervaring te financieren een extra duwtje in de rug geven.
Een deel van de rente zou zelfs kunnen gedragen worden door de gemeenschap. Of door de banken: die mogen ook wel eens een geste doen. In ieder geval moet de mogelijkheid tot lenen neutraal zijn ten opzichte van de soort van uitwisseling. Er moet op de lening ook een plafond komen. In Italië is dat nu reeds het geval. Daar mogen jongeren niet meer dan 5000 euro per jaar lenen. Een dergelijk sociaal gecorrigeerd leningenstelsel kan enkel slagen met hulp van een nationale of regionale overheid, die optreedt als coördinator en die garant kan staan voor een goedkoop en eerlijk systeem. Een dergelijk proefproject voor Vlaanderen kan voor veel jongeren een kans zijn. Misschien zelfs het begin van een Europees leningenstelsel. In Italië en Hongarije werden de proefprojecten alvast positief geëvalueerd.
Aan Vlaanderen om haar rol van voortrekker op het uitwisselingspad verder waar te maken. Een ideale manier ook om Vlaanderen, dat meer en meer een kerktorenimago dreigt te krijgen, positief in de kijker te zetten.