'Ik heb mijn werk niet kunnen afmaken' | De Tijd
Eefje de Visser (tweede van links) tijdens de repetities voor haar concertfilm. Die is opgenomen in haar loft in Gent, die ook dienstdoet als muziekstudio. ©Brecht Van Maele
27 juni 2020 Vandaag om 06:45
Van alle werkloze muzikanten die het coronaleed verzachten met alternatieven voor de fysieke concertbeleving schudde zangeres Eefje de Visser het creatiefste idee uit haar mouw: een concertfilm opnemen in haar woonkamer. 'Is dit geen coole plek misschien?'
Het moest het jaar van Eefje de Visser worden. Drie jaar had de zangeres gewerkt aan haar nieuwe album. De recensies waren uitstekend. 'Een album dat haar weemoedige en gestileerde elektropop ook in Vlaanderen definitief moet lanceren', schreef deze krant toen 'Bitterzoet' in januari verscheen. Op een showcasefestival in Nederland maakte ze een prima indruk op de buitenlandse pers. Op een korte tournee met Balthazar geraakte een Duitse boekingsagent zwaar gecharmeerd door de 34-jarige Nederlandse en haar band. Er leek zowaar iets mogelijk in Duitsland voor hun filmische Nederlandstalige pop.
De trailer van de concertfilm 'Bitterzoet'.
Eerst zouden Vlaanderen en Nederland eraan geloven. Van haar clubtournee waren 16.000 kaartjes verkocht. De AB in Brussel en de Paradiso in Amsterdam zouden volstromen. Op 3 juli moest de concertreeks een orgelpunt bereiken op Rock Werchter. De pandemie zette evenwel alles op zijn kop. Weg voorjaar en zomer. De ondernemende zangeres liet zich echter niet doen en bedacht een origineel antwoord op de coronastilte: een concertfilm opgenomen in haar huis in Ledeberg (Gent), die symbolisch in première gaat op de dag van de afgelaste Werchtershow.
Eefje de Visser (34)
Eefje de Visser is een Nederlandse zangeres die in Gent woont. Ze maakt filmische elektropop gezongen in het Nederlands. In januari verscheen haar vierde album 'Bitterzoet'. Door de coronacrisis vielen haar voorjaarstournee en festivalzomer in duigen. Als reactie draaide de zangeres in haar huis een concertfilm. Met de opbrengsten wil ze haar team door deze financieel onzekere periode helpen.
Voor dat huis staan we nu met haar tourmanager Tim. Het is vrijdagnamiddag, de slotdag van de repetities. De twee volgende dagen wordt gefilmd in de loft van de zangeres en haar man, die geluidstechnicus en producer is. De loft was de jongste jaren deels woonruimte, deels muziekstudio. De twee liepen in elkaar over, en nu nog meer. We wandelen een open ruimte binnen met verschillende vloerverhogingen. Achter een wit doorschijnend gordijn ligt een dubbele matras met een kitscherig zilverkleurig dekbed. Op het verhoog ernaast staat een drumstel, in een hoek naast de deur zien we synthesizers die de band niet kan meenemen naar optredens wegens te zwaar of gammel. Ideaal voor een thuisconcert.
Door het brede raam valt het avondlicht naar binnen. 'We hopen morgenavond op een mooie zonsondergang, want het licht is heel mooi in dit huis', roept de zangeres boven een klanktapijt van bassen en klavieren. 'De lichtinval wordt cruciaal voor de sfeer van de film. We hebben geluk: het wordt dit weekend mooi weer.'
De Visser en haar bandleden hebben nog een half uurtje werk. Terwijl haar hoge, hypnotiserende stem door de ruimte davert, installeren we ons tussen de studiomonitoren en videoschermen in de controlekamer. Haar man Pieterjan stelt op enkele mengpanelen de zoetige klanken uit de woonkamer bij. De band blijkt 'Stilstand' te repeteren, een nummer uit 'Bitterzoet' dat toevallig verscheen in het begin van de lockdown. 'Dit is stilstand, waarom slaap je? Waarom jaag je niet? Buiten in het hart van de jungle', horen we haar unheimisch zingen, terwijl de achtergrondzangeressen een laatste keer hun choreografie inoefenen.
'Is dit geen coole plek misschien?', vraagt de zangeres monter na afloop van de repetitie, terwijl ze zich in een zeteltje neervlijt. Ze vertelt dat ze al voor corona met het idee speelde een film te maken van haar shows, die deels concert en deels choreografie zijn. De quarantaine bracht het project in een stroomversnelling. Zo zou het voorbereidende werk niet verloren gaan. Maar het in een lege concertzaal doen, zonder publiek, lag te veel voor de hand. Dus waarom de film niet draaien op de plek waar ze leeft, muziek maakt en de lockdown doorbracht?
Bizar maar heerlijk
Hoe was het om in deze loft annex muziekstudio afgezonderd te zitten van de buitenwereld? 'Bizar, al vond ik het in het begin heerlijk. De periode rond een release is meestal chaotisch. Tijdens de lockdown merkte ik: ik heb dit zó gemist. Eindelijk rust in dit huis. We hadden heel vaak bands en vrienden over de vloer, terwijl ik vrij introvert ben. Ik moet altijd even bekomen van sociale dingen.'
Na een paar weken groeide het besef dat de stilstand niet tot de zomer zou duren, maar een stuk langer. Misschien wel een jaar, als het vaccin uitblijft. Dat de festivalzomer in het water viel, was een slag. Maar tranen zijn niet gevloeid. 'Ik dek me goed in tegen teleurstellingen. Bij elke plaat die ik uitbreng, hou ik er rekening mee dat niemand de muziek goed gaat vinden.' Ze weet wel niet hoe ze had gereageerd als ze haar album had moeten uitstellen door corona: 'Dan had ik mijn momentum pas echt gemist.'
Een buzz vervliegt
Momentum is een woord dat vaak valt bij artiestenplanningen. Het is wat muzikanten hopen te bereiken door via singles en promocampagnes naar een albumrelease toe te werken, om dan met dat album te touren. Een momentum creëer je om te vermijden dat je snel oud nieuws wordt.
Elke artiest moet daarover nadenken in een wereld waarin artiesten en trends elkaar in sneltempo opvolgen. De Visser: 'Een buzz is zeldzaam voor een artiest. We beseffen allemaal dat die snel vervliegt en dat we ons dan van onze beste kant moeten laten zien om een nieuwe stap vooruit te zetten. Ik heb mijn werk niet kunnen afmaken. Stel dat we met deze plaat weer de boer op mogen volgend jaar: gaan de journalisten erover schrijven terwijl tegen dan een hoop nieuwe muziek is verschenen? Zal Rock Werchter me terugvragen? Voelt de muziek voor ons dan nog even urgent als nu? Willen de mensen me nog aan het werk zien? Ik ben een grote fan van Bon Iver. Zijn nieuwste album draai ik altijd grijs, tot ik het op een gegeven moment aan de kant leg voor het volgende. Dat doen mensen natuurlijk ook met mijn muziek.'
Stel dat we met deze plaat de boer op mogen volgend jaar: gaan de journalisten ero over schrijven terwijl tegen dan een hoop nieuwe muziek is verschenen? Zal Rock Werchter me terugvragen?
Het ijzer smeden als het heet is, gaat even niet door corona, vandaar ook de concertfilm. En vanuit een verantwoordelijkheidsgevoel tegenover haar muzikanten en management. Als de film goed loopt, verdienen haar bandleden toch iets deze zomer. Bij haar management heeft de Visser dan weer een flinke schuld openstaan van de investeringen in het album en de clubshows. 'Die verantwoordelijkheid vind ik misschien wel het allerlastigst.'
'Het momentum kan ik relativeren. Ik zou het erger vinden als ik die investeringen niet kan terugverdienen, of mijn muzikanten financieel in de problemen komen. Ik besta bij gratie van deze prachtige mensen. Zij zien nu harder af dan ik. Mijn tourmanager heeft een job als administratief bediende aangenomen om te voorkomen dat zijn bedrijf failliet gaat. Toch stond hij elke dag klaar voor mij. Een van mijn achtergrondzangeressen heeft een beginnende band. Gaat er nog geld zijn in de muziekindustrie om haar te betalen, als dit voorbij is? Muzikanten verdienden al geen vetpotten vóór corona.'
Over dat laatste heeft ze de afgelopen maanden vaak nagedacht. Al die gratis huiskamersessies om onder de aandacht te blijven, en na de zomer concertjes afhaspelen voor een beperkt publiek dat 1,5 meter afstand moet houden: is het dat allemaal waard als muzikant? 'We kunnen de kaartjes niet duurder maken, maar het mag ook geen vrijwilligerswerk worden. Als we het voor minder blijven doen dan we waard zijn, maken we onze eigen markt kapot. Hoe raken we dan ooit op het punt waarop we stonden voor de crisis?'
'Stilstand' van Eefje de Visser: onverhoopt lockdownlied.
Bij het wegrijden hebben de laatste stralen van de ondergaande zon de hemel boven Gent in vlammend oranje gezet. 'Het diep is eindeloos diep. Maar wat gooi je weg?', horen we haar zingen in ons hoofd. We hopen op eenzelfde onheilspellend schemerlicht tijdens de opnames.
De concertfilm 'Bitterzoet' gaat vrijdag 3 juli om 21 uur in première in een aantal Belgische bioscopen en Nederlandse concertzalen. De film kan alleen dan ook thuis worden gestreamd. Tickets op www.eefjedevisser.com