Vrouwen in de techniek: een kansrijke toekomst - Platform Talent voor Technologie
Vrouwen in de techniek: een kansrijke toekomst
Het is één van snelst groeiende sectoren wereldwijd: de techsector. Het aantal banen stijgt exponentieel en een opleiding verzekert je van een kansrijke toekomst. Helaas krijgen veel bedrijven de vacatures niet gevuld, en dat terwijl veel talent onbenut blijft. Zeker als het gaat om vrouwen in deze sector. Het Platform Talent voor Technologie (PTvT) organiseerde een webinar over vrouwen en meiden in de technologie en ICT. Op 26 januari bespraken we recente onderzoeken over dit thema, voorbeelden en kansen.
De cijfers laten geen onduidelijkheid bestaan over vrouwen in de Nederlandse techsector: ze zijn sterk in de minderheid. Bij verschillende keuzemomenten (keuze voor een technisch profiel, opleiding en het betreden van de sector) haken ze af. Nina Terpstra, projectleider data en onderzoek bij PTvT, deelt in een presentatie inzichten van verschillende onderzoeken: "Al bij het kiezen van een profiel ontstaat er een kloof tussen mannen en vrouwen, met name in het vmbo- bb/kb: 36 procent van de jongens kiest voor een technisch profiel, tegenover slechts 4 procent van de meiden. Op de havo en het vwo zien we veel minder verschil in de keuze van jongens en meisjes."
Het tweede keuzemoment is het kiezen van een opleiding. Terpstra: "Hier zien we wederom een negatieve trend bij meiden: van de leerlingen met een technisch profiel, stromen minder meiden dan jongens door naar een technische opleiding. Dit fenomeen zien we bij het vmbo, havo en vwo." Een interessant gegeven: er is minder uitval van mannen in techniekopleidingen, als het aandeel vrouwen in een technische opleiding meer dan 25 procent is.
Ook op de werkvloer gebeurt iets interessants: hier zien we een groot verschil in achtergrond: van de mannen met een technisch beroep heeft 60 procent een technisch diploma. Maar van de vrouwen met een technisch beroep heeft slechts 28 procent een technische achtergrond. Terpstra vraagt zich hardop af: "Wat gebeurt er in de loopbanen van mannen en vrouwen, dat dit verschil in opleidingsachtergrond zo groot is?"
Iemand die hierover kan meepraten is Agnes Vroegh, procesoperator bij Darling Ingredients. Zij is op haar afdeling 'de enige vrouw in een mannenwereld'. Iets wat zij lang geweten heeft. Vroegh: "Het heeft acht, misschien wel tien jaar geduurd voordat de scherpe kantjes er op de werkvloer vanaf waren. Ik heb een fikse strijd moeten voeren voordat ik door de meeste mannelijke collega's geaccepteerd werd."
Agnes wist uiteindelijk het hoofd boven water te houden, maar dat lukte dat niet iedereen: "Een andere vrouwelijke werknemer, die op dezelfde afdeling werkte, heeft het niet gered. Zij is overspannen vertrokken. Of eigenlijk: bewust overspannen gemáákt. Door bijvoorbeeld een afsluiter stiekem open te draaien die zij net dicht had gemaakt, waardoor de boel overstroomde."
Agnes is gemotiveerd om verandering te brengen op de werkvloer. Daarom deelt zij haar verhaal regelmatig tijdens het speeddaten met meisjes van het vmbo over schoolloopbaankeuzes, opleiding en werk: "Meiden hebben veelal geen beeld van vrouwen die in de techniek werken, want dat zijn er nog gewoon te weinig. Maar als rolmodel kun je aan meiden laten zien dat er mogelijkheden zijn. De techniek ingaan is geen verplichting, maar wel een mogelijkheid!"
Als het gaat om rolmodellen, biedt het onderwijsproject "Miss IT" van het ROC van Amsterdam ook inspiratie. Door studentes van de ICT opleiding in te zetten als ambassadeur van de opleiding en studentes in de opleiding kennis te laten maken met vrouwelijke professionals is het percentage meiden dat een ICT-opleiding volgt op het ROC van Amsterdam en Flevoland gestegen.
Sjoerd Veltman, werkzaam als projectleider Cyber Security bij de ROC van Amsterdam, vertelt: "In onze PPS, een samenwerking met onderwijs, overheid en organisaties, merkten we dat bedrijven echt zaten te springen om mensen. Maar we merkten dat er een doelgroep was die vervolgens niet benaderd werd, namelijk de meisjes."
Het project werd opgezet met vrouwelijke docenten en studenten binnen de ICT-opleidingen, met als doel om meer meiden te werven voor de opleiding. Wat we doen, is zorgen dat de meiden herkenbaar zijn als 'MISS IT'. Bijvoorbeeld tijdens open dagen sprongen zij er echt uit, met hun kraam, eigen logo en kleding. Zij gingen het gesprek aan met meiden die op zoek waren naar een opleiding. Dus zo hielpen we studenten met het maken van een keuze." Wat leverde dit op? Veltman: "Het aantal meiden is gestegen van drie naar zes procent, wat in absolute aantallen betekent dat we nu 120 meiden hebben in onze opleidingen."
Beweging op alle niveaus
PTvT heeft ambities om voorbeelden zoals MISS IT een groter podium te geven. Projectleider Dominiek Veen: "De techsector is wereldwijd de sterkst groeiende sector. Dus de urgentie is groot om meer meiden en vrouwen te enthousiasmeren. Niet alleen om de tekorten in de techniek op te lossen, maar ook omdat het belangrijk is dat we onze technische en digitale wereld gezamenlijk vormgeven. Het is mooi om te zien dat 167 personen die werkzaam zijn binnen ministeries, het onderwijs en het bedrijfsleven zich hebben aangemeld voor dit webinar, dat geeft aan dat het thema leeft! Dat is belangrijk omdat de omvang van dit vraagstuk vraagt om beweging op alle niveaus in de samenleving."
"Ook met de geluiden die vanuit Brussel komen voelt het alsof er een momentum aan het ontstaan is op dit thema. Het mooie is; we hebben de kennis over hoe we meer meiden en vrouwen kunnen enthousiasmeren en behouden voor de sector, in de vorm van studies en praktijkvoorbeelden. Daarnaast hebben we via de EU STEM Coalition toegang tot voorbeelden uit heel Europa. PTvT gaat zich inzetten om deze kennis te verspreiden en succesvolle initiatieven op te schalen."