Italië en Brussel stevenen af op een harde confrontatie over de begroting van het land. Hoe gaat dit aflopen? De Italiaanse regering heeft gelijk dat een fiscale stimulering op korte termijn de economie een sterke bestedingsimpuls geeft. Op lange termijn verandert er alleen niets, behalve dat de schuldenberg nog groter wordt.
In Nederland hebben we het tegenovergestelde gedaan. In 2012 hebben wij bezuinigd in tijden dat de Europese economie het zwaar had. Daarom deed de Nederlandse economie het nog slechter dan de economieën van de ons omringende landen. Uiteindelijk zijn we sterker uit de crisis gekomen. Maar dan moet je het wel aandurven om de problemen vanuit de lange termijn te bekijken. En dat is niet een sterk punt van populistische partijen.
Er is maar een aantal partijen die de Italiaanse regering tot rede kunnen brengen. Om te beginnen de Italiaanse kiezer. Maar die steunen juist de plannen van hun regering. Wie wil er nu geen lagere belastingen, een basisinkomen en een lagere pensioenleeftijd? In de opiniepeilingen is de steun voor de regeringspartijen Lega en Vijfsterrenbeweging naar 59% gestegen. Beide partijen zien daarin het bewijs dat ze op de goede weg zijn.
Ook de Europese Commissie zou 'Rome' op andere gedachten kunnen brengen. 'Brussel' kan keihard de Italiaanse begroting afkeuren en het land een boete van €3,5 mrd geven. Met de aanstaande Europese verkiezingen in mei lijkt dat geen verstandige strategie.
Italië zou ook bakzeil kunnen halen door Mr. Market. Als de rente echt hard oploopt moet de regering wel terugkrabbelen. Maar daar zijn we nog lang niet. Een rente van 3,5% doet pijn, maar is nog dragelijk.
Een aanjager van een verdere rentestijging zou bijvoorbeeld het opstappen van minister van financiën Giovanni Tria kunnen zijn. Hij lijkt soms de enige verstandige man in een speeltuin met kleuters.
Of de Italiaanse rente stijgt vanwege een verdere onbalans tussen vraag en aanbod. Dat kan. Vanaf januari koopt de Europese Centrale Bank (ECB) geen staatsobligaties meer op als onderdeel van stimuleringsprogramma QE. De Italiaanse banken durven niets meer te kopen en hebben al een flink verlies op de grote posities die ze in Italiaanse obligaties hebben. Dan blijft alleen nog de Italiaanse Jan Modaal over als koper. Maar heeft hij genoeg geld om de complete financiering van de Italiaanse staat, circa €20 mrd per maand, te dragen? Ik denk het niet. Nee, ondanks de flink gestegen rente zou ik van Italiaanse obligaties afblijven. Dit is een incidente sta per accadere, oftewel een ongeluk waar je op kunt wachten. De wal zal het schip keren, jammer dat dit met zoveel schade gepaard gaat.