En nu nog acht miljoen Belgen vaccineren | De Morgen
✦Exclusief voor abonnees doorFreek Evers 16 november 2020, 21:45
Nu ook het Amerikaanse bedrijf Moderna als tweede grote farmaceut met hoopvol nieuws komt over een werkend vaccin (dat volgens het bedrijf 94,5 procent doeltreffend is), worden ook de krijtlijnen van de vaccinatiestrategie in België zichtbaar. Net zoals bij andere sterk aanbevolen vaccins in ons land zullen de coronavaccins gratis aangeboden worden. Een prima plan, denkt vaccinoloog Pierre Van Damme (UAntwerpen). "Ten eerste herkennen mensen die aanpak van bij vaccins voor zuigelingen en jonge kinderen. Ten tweede zien we dat die strategie in België zeer goed werkt." De vaccinatiegraad ligt hoog in ons land.
Dat neemt niet weg dat er een slim uitgedachte communicatiecampagne nodig zal zijn om de vooropgestelde 8 miljoen te halen en groepsimmuniteit te bereiken. Er heerst immers wel wat bezorgdheid over de coronavaccins. Er zijn mensen die zich afvragen of die vaccins niet te snel ontwikkeld werden, ten koste van de veiligheid. "We zullen mensen moeten uitleggen dat vaccinonderzoekscentra zoals het onze heel het jaar door prioriteit gegeven hebben aan onderzoeken naar coronavaccins. Daardoor hebben we 2,5 jaar kunnen winnen", zegt Van Damme.
Een nieuwe taskforce moet de uitrol van de vaccinatie in goede banen leiden. Die groep, onder leiding van professor Dirk Ramaekers, medische directeur van het Jessa Ziekenhuis in Hasselt, staat voor een aantal stevige opdrachten. Er zullen niet meteen voldoende vaccins zijn voor 8 miljoen Belgen. Dus moeten er prioriteiten gesteld worden. Vlaams minister van Welzijn Wouter Beke (CD&V) zegt dat die bepaald zullen worden op basis van wetenschap en maatschappelijk debat.
"Dat zorgend personeel prioriteit krijgt, is een no-brainer", zegt Pierre Van Damme. Wie nadien aan bod komt, hangt van meerdere vragen af. "Wat wil je precies bereiken met het vaccin? Individuele bescherming? Of wil je ook de transimissiekansen verkleinen? Wil je in de eerste plaats de overlijdens aanpakken?"
Dat zijn ethische kwesties waar het vaccin zelf ook zijn zeg over heeft. "Stel dat uit de data blijkt dat de vaccins die vandaag al werden aangekondigd goed werken bij 65-plussers, dan lijkt het logisch om het vaccin eerst aan hen toe te dienen." Dat zijn ook de mensen die meestal in het ziekenhuis en op intensieve zorg belanden. Op die manier ontlast je meteen de ziekenhuizen en kan de niet-COVID19 zorg worden verder gezet.
Hoe dan ook wacht een logistiek huzarenstukje. Het Pfizer-vaccin moet getransporteerd worden bij een temperatuur van min 70 graden Celsius. Op dat vlak doet het Moderna-vaccin het beter: het vaccin blijft een maand goed in een koelkast tussen de 2 en 8 graden.
"Registratie wordt nog een heikel punt bij vaccins die uit verschillende dosissen bestaan", zegt Van Damme. "De tweede dosis moet van dezelfde fabrikant komen als de eerste dosis." Er moet met andere woorden een databank komen die misverstanden vermijdt.
De eerste vaccins worden begin volgend jaar verwacht. Vanaf dan kan het nog maanden duren vooraleer 8 miljoen Belgen gevaccineerd zijn. Vaccins zullen er alleszins genoeg zijn, zegt federaal minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (sp.a). "We leggen onze eieren in verschillende mandjes."