Tijdelijk werken tot in de eeuwigheid, d | biekeverlinden
Tijdelijk werken tot in de eeuwigheid, dat moet stoppen
Dit opiniestuk is verschenen bij De Morgen
Een groeiende groep mensen voert als 'tijdelijke kracht' langdurig werk uit in eeuwigdurende dag- en weekcontracten. Vaak gelokt met het uitzicht op een vast contract stappen ze vol goede moed in de wereld van de flexibele uitzendarbeid. Een wereld waar veel werkgevers dol op zijn. Want daar kunnen ze met een vingerknip mensen aan de deur zetten, zonder invloed op ontslagcijfers. Alles is zo geregeld dat je interim-arbeiders naar believen kan vervangen of aan het lijntje houden.
Uitzendarbeid kan 'bij tijdelijke vervanging van een werknemer, bij tijdelijk meerwerk in een bedrijf, bij het uitvoeren van uitzonderlijk werk, met het oog op een aanwerving, voor artistieke prestaties of in het kader van een tewerkstellingstraject'. Kortom: het kan tijdelijk en mag wettelijk, zolang het niet langer dan één jaar duurt voor een welbepaalde job. Hoe komt het dan dat Els al negen jaar lang aan het lijntje wordt gehouden in die stresserende job-loterij?
Zo werd Els de voorbije negen jaar bij maar liefst elf interimkantoren aangesloten. En zo doet ze al negen jaar hetzelfde 'tijdelijke' werk. Die praktijk is onrechtvaardig en fout. Het is een bron van burn-out, stress en onderlinge concurrentie tussen collega's, met alle negatieve gevolgen van dien. En het speelt zich allemaal af onder de radar van de economische inspectie.
Het kan nog grover: grote bedrijven hebben vaak zelf een aantal interimkantoren in huis, waardoor je als uitzendkracht nooit aan één jaar bij hetzelfde kantoor komt. Bovendien is er geen controle op de motieven van bedrijven voor uitzendarbeid. Zo kan 'tijdelijke vermeerdering van werk' altijd het motief zijn. Die hele constructie is veel duurder dan mensen via de normale weg aanwerven, maar dat is de vrijheid om mensen als pionnen te kunnen inzetten blijkbaar waard.
Uit het jaarrapport van Federgon Vlaanderen, de federatie van de HR-dienstverleners, blijkt dat in 2017 liefst 20,4% van de uitzendkrachten langer dan 1 jaar aan het werk was via uitzendarbeid. Met geen woord wordt gerept over het aantal uitzendbureaus per uitzendkracht. Er bestaan geen cijfers over wie waar tewerkgesteld is en wat 'langer dan 1 jaar' precies wil zeggen. Uit de cijfers van 2018 concludeerde Federgon dat interimcontracten het bedrijven makkelijk maken om bij een dipje in de economische groei snel te kunnen snoeien in de personeelsuitgaven. Het mag dan ook niet verbazen dat er steeds meer verhalen opduiken over de benarde en uitzichtloze situaties van uitzendkrachten.
Hoe blijft dit allemaal verborgen? Bedrijven kopen uitzendarbeid in 'as a service', net als IT, HR of onderhoud. Maar wie die werknemers zijn, wordt nergens geregistreerd binnen het bedrijf. Die gegevens blijven achter in het interimkantoor. Voor het bedrijf is de uitzendkracht niet meer dan koopwaar: iemand die er werkt, maar niet op de payroll staat. Beslist men om een afdeling naar het buitenland te verhuizen of acht men de tewerkstelling niet langer nodig, dan valt niet op dat uitzendkrachten niet vervangen worden. Zo bestaat er geen registratie van de negen jaren die Els al aan de slag is op haar werkplek. En kan men misbruik blijven maken van haar precaire situatie.