#020today: nationale molendag — Hart Amsterdammuseum
#020today: nationale molendag
Frederik Hendrikbuurt was ooit Zaagmolenbuurt
Jan (I) Sluijters, Molen 'Het Luipaard' in de Kostverlorenbuurt, 1908
Vanwege 'Nationale Molendag' van komend weekend (10 en/of 11 mei 2014), is hier ons museumobject van de dag het schilderij 'Molen Het Luipaard in de Kostverlorenbuurt' van Jan Sluijters uit 1908. De molen was gelegen aan de toenmalige Achterweg, de huidige Frederik Hendrikstraat in de Frederik Hendrikbuurt.
In deze periode had de schilder een atelier in deze buurt, die toen was gelegen aan de westelijke stadsrand. Molen Het Luipaard maakte oorspronkelijk deel uit van een groep van twaalf houtzaagmolens, die hier tussen 1630 en 1638 waren gebouwd ten behoeve van de levering van hout aan scheepswerven en voor woningbouw in de stad. Deze buurt werd van oudsher toepasselijk de Zaagmolenbuurt genoemd.
Begin 20ste eeuw waren hiervan nog maar enkele molens over waaronder ook Het Luipaard. Op de Beeldbank van het Stadsarchief zien we op een prentbriefkaart van omstreeks 1900 molen Het Luipaard met op de achtergrond de oprukkende stad. Op het schilderij van Sluijters van enkele jaren later begint Het Luipaard door de nieuwbouw al in het gedrang te komen. Door de uitbreiding van de stad moesten uiteindelijk vrijwel alle zaagmolens in deze buurt het veld ruimen; dit was ook het geval met Het Luipaard.
Tegenwoordig resteert nog maar één molen van dit oorspronkelijke dozijn houtzaagmolens: molen De Otter aan de huidige Gillis van Ledenberchstraat, die inmiddels al vele jaren staat ingeklemd tussen hoge gebouwen, waardoor de molen amper wind kan vangen. Er is veel te doen geweest om de vraag of deze molen wel of niet verplaatst zou moeten worden.