Hoogbejaarde Mugabe raakt steeds meer macht kwijt | Trouw
Hoogbejaarde Mugabe raakt steeds meer macht kwijt
oppositie | Zijn positie is al verzwakt door protesten en nu laten ook veteranen de Zimbabwaanse president vallen.
VAN ONZE REDACTIE BUITENLAND 23 juli 2016, 1:53
Voor het eerst in de 36 jaar dat hij aan de macht is, kan de 92-jarige Mugabe niet meer rekenen op de steun van de veteranen van de onafhankelijkheidsoorlog in zijn land. Die voelen zich aan de kant gezet nu Mugabe meer aanschurkt tegen de jongerenliga van zijn partij Zanu-PF.
De nationale vereniging van vrijheidsstrijders (Zimbabwe National Liberation War Veterans) schrijft in een open brief dat de toenemende dictatoriale houding van de president en diens handlangers niet langer aanvaardbaar zijn. Dat zij tot voor kort zelf die handlangers waren, laten ze weliswaar niet onvermeld - "We veroordelen de wrede onderdrukking van de vrijheid van meningsuiting door onszelf of wie dan ook" - maar belangrijker vinden de oud-strijders dat 'de waarden van de bevrijdingsstrijd van weleer worden uitgehold'.
De veteranen vochten in de jaren zeventig samen met Mugabe tegen het racistische en koloniale bewind van het toenmalige Zuid-Rhodesië, Mugabe's nabijheid tot de veteranen verschafte hem het imago van anti-imperialistische oorlogsheld. Een van de redenen dat hij sinds 1980 regeert, is de hulp van de veteranen - of zij die zich voor veteraan uitgaven - die geregeld op gewelddadige wijze werden ingezet tegen de oppositie. Maar Mugabe verkiest tegenwoordig dus vaker de spierkracht van de jeugdliga dan die van zijn oude strijdmakkers van zestigplus.
De veteranen noemen de 92-jarige leider in hun brief 'manipulatief' en 'egocentrisch' en zullen hem niet steunen bij de presidentsverkiezingen van 2018. Hoewel Mugabe heeft aangekondigd weer te zullen deelnemen en dat ambt tot zijn dood te willen vervullen, is het nog maar zeer de vraag of hij die verkiezingen haalt. Er gaan geruchten dat hij aan prostaatkanker lijdt en dementerend is.
De breuk komt niet geheel onverwacht. Eerder dit jaar demonstreerden de veteranen tegen de president vanwege een conflict rond zijn opvolging. Ze werden met traangas en waterkanonnen uit elkaar gedreven.
Maar de scheuring komt wel op een voor Mugabe zeer ongelukkig moment. Burgeropstanden tegen zijn bewind zijn in jaren niet zo hevig en massaal geweest als de laatste tijd. Door het hele land staakten leraren, artsen, verpleegsters en taxichauffeurs tegen de aanhoudende economische malaise. Er is bijna geen geld meer beschikbaar en lonen worden vaak niet uitbetaald.
De politie pakte de protestleider, de 39-jarige predikant Evan Mawarire, op, maar de rechter oordeelde niet veel later dat die arrestatie onterecht was. Ook al iets dat onder Mugabe meestal niet voorkomt.
Op een andere steunpilaar voor zijn langdurige macht, het leger, kan Mugabe wellicht ook niet meer rekenen. Want ook de huidige militaire top onderschrijft de kritiek van de veteranen volgens de BBC. En binnen Zanu-PF wordt openlijk over Mugabe's opvolging geruzied.