Archive for category: Remaining topics (Page 2)
De economie van IJsland heeft in 2008 en 2009 flinke klappen gekregen. De IJslandse regering pakte de crisis echter beter aan dan veel andere landen. Ze lieten de banken failliet gaan, de kroon depreciëren en worden tegenwoordig als voorbeeld gezien om een crisis aan te pakken. Uit cijfers van halverwege 2011 blijkt dat de werkloosheid slechts 5,8% bedraagt, er sinds 2009 weer een overschot op handelsbalans is en het begrotingstekort waarschijnlijk 3% bedraagt in 2011 en er een overschot op de begroting komt in 2013.
Had IJsland in 2008 geen kroon maar de Canadese dollar gehad dan hadden deze cijfers er heel anders uitgezien. IJsland kon dan en kan in de toekomst met de dollar niet aansturen op inflatie. Ze zouden dan net als Griekenland vastzitten in een monetaire gevangenis. Politici zullen natuurlijk zeggen dat IJsland nooit meer in zo'n positie als in 2008 zal komen en waarschijnlijk zal dat de eerste jaren ook zo zijn. Deze crisis zit nu nog te vers in het geheugen om dezelfde fouten te maken. Maar wat over 30/40/50 jaar?
Aan de andere kant kan het scenario ontstaan dat IJsland haar financiën prima op orde heeft terwijl Canada minder verstandig met haar financiën omspringt. Canada zou dan willen aansturen op inflatie. In dit geval zou het spaarzame IJsland daar onder lijden omdat haar tegoeden zouden luiden in Canadese dollars. IJsland zou dan inflatie importeren.
Kortom, IJsland, houd je eigen munt. Wees niet bang dat de kroon nu weinig vertrouwen geniet ten opzichte van andere munten. Vertrouwen komt te voet en gaat te paard. Je zal het moeten verdienen en door verstandig met je natuurlijke reserves om te springen kan je een stabiel economisch fundament voor de kroon ontwikkelen.
De belastingverlaging kan wel eens in strijd zijn met de net in de grondwet opgenomen regels om begrotingstekorten en staatsschulden tegen te gaan. En natuurlijk heb je dan een oppositie (die precies hetzelfde zou proberen als zij in de regering zat) die je met deze grondwet om de oren wil slaan.
Hier leren we dus precies de les die ik in de vorige artikelen wou proberen uit te leggen. Deze wet tegen overheidstekorten zal een regering dwars zitten. Nu zou ik dat op dit punt niet heel erg vinden, belastingverlagingen voor betere verkiezingen passen bij het korte termijn denken van politici en naïviteit van de kiezers, maar als we een overheid nodig hebben die moet ingrijpen in de markt dan zitten we verkeerd bij de regering met zo'n grondwettelijke keten aan haar handen en voeten.
Verder hebben we in de ECB-jaren nooit gezien dat iets 'op de bon' moest omdat er een tekort aan was. In de jaren '70 was echter de benzine op de bon vanwege de oliecrisis en liepen door het tekort aan olie prijzen uit de hand. Niet bepaald iets waar een centrale bank wat aan kan doen, ze printen geld, geen olie.
Wij hebben een beter zicht op de risico's voor Griekse staatsobligaties dan de ratingbureaus dus kunnen wij dit rechtvaardigen. Banken krijgen nooit voor €10 mln aan onderpand een lening van €10mln. De ECB eist een veiligheidsmarge en die eis is wel groter geworden voor Griekse staatsobligaties. Ik erken wel dat de ECB meer risico's neemt bij het aannemen van onderpanden dan eerder.