De meeste bijdragen zijn uitwerkingen van referaten die uitgesproken werden op het op 2 november 2012 gehouden symposium ‘Redenen van het hart. Levensbeschouwelijke aspecten van het werk van Willem Jan Otten’, aangevuld met een vijftal kortere commentaren bij teksten van Otten en de weergave van het publieke gesprek dat Marjoleine de Vos die dag met hem voerde.
In zijn inleiding stelt samensteller Johan Goud (hoogleraar ‘Religie en zingeving in literatuur en kunst’ aan de Universiteit Utrecht) dat Ottens werk te lezen is als een onderzoek naar wat Pascal de ‘redenen van het hart’ noemde. Diens ‘esprit de finesse’, een subtiele en nuancerende geesteshouding die de rationaliteit niet terzijde schuift, maar eerder verruimt en zo de met intuïtie gewapende geest ontvankelijk maakt voor het geloof en onverschilligheid en wanhoop weert, is ook bij Otten aan te treffen. In veel van zijn teksten worden expliciet of impliciet antwoorden geformuleerd op levensbeschouwelijke vragen: Wie ben ik en wie is de ander, waarom besta ik, wat of wie is God, wat is geloven.