De dokter en ethiek 2018 - Medisch Contact Live
De dokter en ethiek 2018
Over alledaagse artsendilemma's
15 mei t/m 15 december 2018, Nijmegen
15 mei 2018, Nijmegen
Nathanja van Moppes
Culturele knelpunten: normaal is 'anders'
De Nederlandse arts ziet steeds vaker patiënten met een niet-westerse achtergrond. Niet alleen taalbarrière, maar ook verschillen in opvattingen, normen en waarden vormen vaak een barrière bij deze contacten. De normen van deze 'andere' patiënten brengen onvermijdelijk vragen met zich mee over onze eigen professionele Nederlandse normen en waarden, vragen die onlosmakelijk verbonden zijn met identiteit, in- en uitsluiting van individuen en groepen en met ethiek, vragen die niet eenvoudig en eenduidig te beantwoorden zijn. Onderzoek heeft aangetoond dat artsen geneigd zijn het onbekende als 'niet passend' te beoordelen en daarbij belangrijke overeenkomsten over het hoofd te zien. Aan de hand van casuïstiek krijgt u zicht op eigen vooroordelen en onuitgesproken normen, maar vooral krijgt u zicht op raakvlakken die kunnen helpen bij begeleiding van die 'andere' patiënten.
Nathanja van Moppes is huisarts / huisarts-docent en onderzoeker (AMC-UvA).
Wilsbekwaamheid: do's & don'ts
'Geen behandeling zonder informed consent' is een kernbeginsel in de gezondheidszorg. Consent is slechts dan geldig, wanneer de patiënt wilsbekwaam is. Maar hoe stel je wilsbekwaamheid vast, en wat zijn openstaande vragen en discussiepunten?
Gerben Meynen is psychiater en bijzonder hoogleraar ethiek en psychiatrie (VU).
Eigen schuld, dikke bult? Ethische vragen rond ongezond leven.
Er is steeds meer bekend over de gevolgen van leefstijl voor onze gezondheid. Mag je bijvoorbeeld mensen die roken, obesitas hebben, weinig sporten, (te)veel drinken, of onveilig vrijen daarvoor verantwoordelijk houden? En wat zouden de consequenties van die verantwoordelijkheid zijn? Aan de orde komen: zondebokken, health freaks, verzachtende omstandigheden, nudges, straffen en de rol van de dokter in dit debat.
Inez de Beaufort is hoogleraar gezondheidsethiek (Erasmus MC).
Lees ook: https://www.medischcontact.nl/nieuws/laatste-nieuws/artikel/ik-verveel-me-ontzettend-snel.htm
Bas ter Meulen
Ethiek in de spreekkamer.
De centrale vraag bij ethiek in de spreekkamer is: wat is goede zorg? Bas ter Meulen, neuroloog Zaans MC (Zaandam) en OLVG (Amsterdam), gespreksleider moreel beraad en lid Leiden Islam Academie staat stil bij alledaagse ethische dilemma's, waar je als zorgverlener mee geconfronteerd wordt. Dit vanuit zijn aandachtgebied 'chronische pijn'. Chronische pijn is een aandoening die ongeveer 2 miljoen Nederlanders treft, en die veel impact heeft. Denk bijvoorbeeld aan psychische klachten als depressie of verslaving en verlies van werk en inkomen. Daarbij vallen patiënten vallen geregeld tussen 'wal en schip', vooral de groep met lage gezondheidsvaardigheden ('health illiteracy'). Een ervaringsverhaal vanuit ethisch perspectief.
Het geneesmiddelenonderzoek komt naar u toe, doet u mee?
De randomized controlled trial (RCT) was lange tijd de gouden standaard voor het onderzoek met geneesmiddelen. Dit onderzoek speelde zich vooral af in academische ziekenhuizen in streng gecontroleerde settings. Inzicht in de beperkingen van RCTs en de mogelijkheden van grootschalige dataverzameling veranderen de onderzoekspraktijk: pragmatische trials en BigData onderzoek krijgen volop aandacht. Dit type onderzoek zit dicht op de huid van de zorg, en dat roept ethische vragen op. (Hoe) verandert de integratie van onderzoek de zorgpraktijk? Moeten artsen de rol van behandelaar en onderzoeker combineren? Met welke overwegingen - anders dan het belang van de patiënt – krijgt de arts te maken?
Ghislaine van Thiel is universitair hoofddocent (UMC Utrecht) en onderzoeker medische ethiek.
Ziek van gezondheid. Over lot, lijden en toeval
Modern zijn, kunnen we samenvatten als een aangehouden poging om het lot of toeval zo veel mogelijk uit te sluiten. Maakbaarheid staat daarbij centraal en niet lotservaring, zo schrijft ook Odo Marquard in zijn Apologie des Zufälligen. In het bijzonder is dit vandaag de dag te zien op het terrein van de gezondheid. De tijd dat we gezond waren tot het tegendeel was bewezen, is al lang voorbij, en bovendien is onze lichamelijkheid het speelterrein van onze identiteit geworden. Het zorgt ervoor dat onze conditie in een permanente beweging van onrust is terechtgekomen, zonder limiet van bovenaf. De medische wereld heeft en geeft de middelen om aan dat verlangen ons lot te ontsnappen tegemoet te treden, maar de neveneffecten zijn helaas niet langer te miskennen: vanuit een marktgerichte gezondheidszorg en het stimuleren van een consumentenhouding, wordt ons dagelijkse leven en ons gedrag steeds verder gemedicaliseerd, met overdiagnostiek en overbehandeling tot gevolg. Steeds meer mensen krijgen een pil die ze niet nodig hebben voor een ziekte die ze niet hebben, zowel omdat ze er zelf om vragen of in die richting gestuurd worden. Zo dreigt gezondheid zelf een probleem te worden. En dat is een probleem.
Ignaas Devisch is professor in filosofie, medische filosofie en ethiek.
Lees ook: https://www.medischcontact.nl/nieuws/laatste-nieuws/artikel/de-maakbaarheid-van-het-leven-is-een-mythe.htm