mandarte - Beaufort04-5 M Couta
The Wanderer 2012
Duinen/zeedijk Sint André (Oostduinkerke)
Ongenaakbaar hoog, buitengewoon standvastig, in wind en weer, staat een man met opengesperde mond boven de duinen. Hij heeft een gouden hoorn op zijn voorhoofd en twee gouden vissen in zijn hand.
The wanderer is de titel van het beeld. Een faun legt de wandelgids uit. Zwerver is de eerste vertaling uit het Engels. Faunus is in de Latijnse oudheid dezelfde als de Griekse god Pan, een bosgod met twee hoorns op zijn kop en bokkepoten. Beschermer van al (Pan betekent alles) wat leeft in de natuur. En natuurlijk uitvinder van de panfluit, verleider en wellusteling.
Melita heeft haar eigen interpretatie gegeven. Hier is het een goddelijk mooie man met de gouden hoorn van de eenhoorn uit zijn voorhoofd. Ondanks het voorover hellen van zijn benen staat hij rechtop, in evenwicht. En schijnbaar in rust, wachtend tot de eerste regendruppels in zijn mond zullen vallen. De vissen in zijn hand reiken naar de zee, daar beneden, vlak voor hen. Gaat hij ze er heen brengen, of heeft hij ze er zojuist uit gehaald? De bosgod is tot zeegod geworden, die de wandelgids verbindt met 'oude gebruiken en het bijgeloof van vissers'. Welke dat precies zijn wordt niet vermeld.
Nieuwsgierig ben ik gaan zoeken in de geschiedenis van de vlaamse visserij:
'De vissers hadden een grote schrik voor de zeeduivel Roeschaard die plots uit zee kon opduiken om hen in zee te sleuren, hun boot te doen kapseizen, de netten te scheuren... Roeschaard kon alle mogelijke gedaanten aannemen als een oude vrouw, zwarte kat of vogel, duivel... Een van de meest typische gedaanten was een grote kwade kabeljauw... Om Roeschaard te misleiden kregen de vissers als lavertje (leerjongen) een nieuwe naam (lapnaam). Wanneer de zeeduivel dan plots voor hen verscheen en vroeg : "Ben jij visser X ?", antwoordde de visser dan : "Neen, ik ben Y (lapnaam)". Roeschaard dacht toen dat hij de verkeerde voor had en verdween.'
Het artikel is zeer de moeite waard en gaat nog veel verder, maar een Faun of Pan heb ik er niet gevonden. Wel allerlei andere prachtige onderwerpen die te maken hebben met de Belgische zee, de duinenkust en Beaufort.