'Mensen komen erachter dat ze steeds meer te vertellen hebben', stelt Henriette Bier. De professor en onderzoeker aan de Technische Universiteit Delft richt zich op 'Robotic Building'. Een prototype van haar nieuwste ontwerp was te zien op de Dutch Design Week in Eindhoven: de Variable Stiffness Chaise Longue is een 4D-geprinte stoel 'en op elke mogelijke manier door toekomstige klanten te personaliseren.'
[tekst] '4D printen gaat nog een stap verder dan 3D printen, legt Bier uit. 'Terwijl een gewone 3D-geprinte stoel statisch is, beweegt deze stoel, gemaakt van thermoplastic polymeer (TPE), mee met de gebruiker; de rugleuning beweegt bijvoorbeeld mee met de gebruiker, naar achteren en weer terug naar voren. Bij het printen van de stoel moet je dus rekening houden met iemands gewicht. De stoel werkt als een spons. Ook kun je bepaalde onderdelen van de stoel flexibeler maken door de gaten in de stoel in het ene deel groter te printen en bij het andere deel weer kleiner. Wanneer iemand bijvoorbeeld wat meer vering wil, maken we de cellen groter. Bij behoefte aan een harde stoel, maken we die weer kleiner.'
'Voor het maken van de stoel is nauwelijks mankracht nodig', vertelt Bier. De stoel wordt namelijk gemaakt met een robotarm. 'En die werkt onafgebroken, 24 uur lang door. Het prototype was binnen dertig uur gemaakt.' Het materiaalgebruik is ook minimaal. 'Wanneer je bij 3D printen een hoek van meer dan 45 graden wil maken, heb je normaal gesproken extra materiaal nodig om de verbinding tussen de twee onderdelen te kunnen maken. Dat moet je normaliter weer printen. Wij hebben een algoritme ontwikkeld, waarbij we de stoel in één keer, zonder het gebruik van ondersteunend materiaal kunnen printen. Dit scheelt materiaal én tijd.' Bij elkaar opgeteld, maakt dat de stoel bijzonder geschikt voor verkoop. 'Door weinig mankracht en materiaalgebruik, en de snelle productie van de stoel, wordt de prijs ook niet al te hoog', aldus Bier.
De onderzoeker ziet dat haar stoel duidelijk aansluit bij een opkomende trend. 'Het is vrij eenvoudig om het basisontwerp van de stoel aan te passen aan de wensen van de klant. De kleur, flexibiliteit, lengte en vorm zijn allemaal makkelijk in te stellen. En dat is ook nodig, want we zijn in een nieuw tijdperk beland', zo stelt ze. En dat is? 'Het tijdperk waarbij de gebruiker zelf de ontwerper wordt. Bij kleding en sieraden zie je al regelmatig dat de klant onderdelen zelf kan aanpassen. En dat is nu ook in de interieurwereld in opkomst. Wij willen de komende jaren verder gaan kijken naar andere meubels, maar ook naar wat we kunnen doen met componenten voor gebouwen. Mijn verwachting is dat deze trend zich de komende jaren flink zal door ontwikkelen.'