Top 40 van de Gouden Eeuw – 37b – Neerlandistiek
Posted on 25 juli 2020 3 juli 2020 by Kees de With
Misericordiam & iudicium
De Gentse dichter Jan Utenhove (1516-1566) heeft voor de protestantse vluchtelingengemeenschap in Londen een aantal psalmen en gezangen berijmd, die daar veel gezongen werden. Voor psalm 101 koos hij de mooie melodie van psalm 6 uit het Geneefse Psalter. Toen in 1553 de hervormingsgezinde Engelse koning werd opgevolgd door de katholieke Mary Tudor, moesten de Nederlandse protestanten vluchten. Zij vonden asiel in Embden, waar zij een boekje met 25 psalmen en gezangen van Utenhove lieten drukken (1557). In de tekst van psalm 101 lezen we de belofte van David als nieuwe koning van Israël in Jeruzalem. Het gaat om een soort eed die hij aflegt bij de aanvaarding van zijn koningschap. David belooft alle boosdoeners en bedriegers te verdrijven en alleen trouwe dienaren aan te stellen die hem bijstaan in zijn nieuwe ambt. Zo zal vanuit een gezuiverde stad Jeruzalem over de hele wereld Gods woord verkondigd kunnen worden.
Men moet God prysen, ende uyt der herten dat goddelick is soucken ende dat boos is haeten.
Zou je graag op willen letten?
One thought on "Top 40 van de Gouden Eeuw – 37b"
28 juli 2020 om 04:58
– In het Geneefse Psalter en in de kerkelijke liedboeken is -lick in regel 4 geen a maar een bes (zie https://www.liedboekcompendium.nl/lied/1009-o-lieve-heer-geef-vrede-9_6_6). De a bij Utenhove moet een vergissing zijn.
– David belooft niet trouwe dienaren aan te stellen maar mensen die leven vanuit het geloof (door het ghelove wercken).
– 'Aen allen kant' betekent hier niet 'overal ter wereld'; beter is 'alom, wijd en zijd'. In het hele oude testament is er geen sprake van een streven om Gods woord buiten Israel te verkondigen; het zendingsidee is iets van het christendom. Hier wordt dus bedoeld 'in het hele land, onder het hele volk'.