De rode draad van de klassieke hiërarchische projectmodellen is het zoveel mogelijk beperken van de eigen verantwoordelijkheid en daaraan inherente risico’s. Hoewel men bij het werken met geïntegreerde contracten al meer geneigd is tot samenwerken, een doel is dat nog allerminst.
Inmiddels worden, ook in Nederland, de op Anglo-Amerikaanse leest geschoeide contractenmodellen gebruikt die primair gericht zijn op samenwerking: alliance- of partneringcontracten. Een belangrijk kenmerk van alliantiecontracten is het (ver)delen van risico’s en inherente pain&gain op basis van tevoren afgesproken benchmarks uitgedrukt in geld en tijd. Bij partnering ligt de nadruk meer op het gezamenlijk optimaliseren van een project, bijvoorbeeld op basis van overeengekomen key performance indicators (KPI’s).
In de kern komt dit soort contracten er op neer dat de partners, inclusief de opdrachtgever, er (financieel) belang bij hebben om het project binnen budget en gestelde planning op het gewenste kwaliteitsniveau te realiseren. Daardoor hebben partners geen belang bij ‘meerwerk’ of kostenverhogende factoren, zoals vertraging. Iedereen is er immers bij gebaat dat er aan het eind van de rit zoveel mogelijk in de pot zit om te verdelen. Eigenlijk heel simpel.
Inmiddels zijn diverse grootschalige infrastructurele projecten met succes op basis van allianties gerealiseerd (bijv. de Waardse alliantie, toegepast voor een deel van de Betuweroute of Alliantie SAAL van ProRail voor het traject Schiphol-Amsterdam- Almere-Lelystad, etc.). De kern van dergelijke succesvol gerealiseerde projecten spruit voort uit een goed geregelde samenwerking, inclusief een heldere keten van op elkaar afgestemde contracten verstevigd met een gezonde prikkel om optimaal te (blijven) presteren door slimme KPI’s en bonusmalus regelingen.
De Netwerkgroep Contracteren KetenSamenWerking heeft in 2016 twee sets modellen voor Intentieovereenkomsten en Samenwerkingsovereenkomsten gelanceerd