'Gelukkig wil niet elke student meer in loondienst' | Het Parool
'Gelukkig wil niet elke student meer in loondienst'
Hoe komt de Amsterdamse economie in haar derde gouden eeuw? Joost Reimert, die de knapste studenten van de UvA leert hoe ze hun eigen bedrijf beginnen, gelooft in Science Park - ons eigen Silicon Valley.
Bart van Zoelen 6 september 2017, 10:40
Joost Reimert: 'Het team achter de start-up is bepalend voor het slagen ervan. En dat is maakbaar.' Beeld Linda Stulic
Na haar overnamebod voor de Eindhovense chipfabrikant NXP (43 miljard euro!) ontfermde de Amerikaanse chipgrootmacht Qualcomm zich deze zomer ook over de Amsterdamse start-up Scyfer. Zo snel kan het gaan - nog maar vier jaar geleden ging het in kunstmatige intelligentie gespecialiseerde bedrijf van start op Science Park als spin-off van de Universiteit van Amsterdam.
Scyfer is daarmee een schoolvoorbeeld van wat Science Park in huis heeft, zegt Joost Reimert. Als 'entrepreneur in residence' begeleidt hij studenten die hun eigen bedrijf willen beginnen. Daar is zijn werkgever Amsterdam Center for Entrepreneurship (ACE) ook voor opgericht. Scyfer behoorde in 2013 tot de eerste lichting start-ups in het programma van ACE.
Scyfer blinkt uit in 'machine learning', technologie die zelf lessen kan trekken uit grote databestanden. Voor Tata Steel leerde de computer bijvoorbeeld oneffenheden opmerken in staalplaten die uit de hoogovens komen. Voor de ANWB voorspelde de computer waar en wanneer behoefte ontstaat aan pechhulp.
Qualcomm wil de kunstmatige intelligentie verwerken in chips, waardoor het ook werkt zonder internetverbinding. Een overnameprijs is niet bekendgemaakt. Wel onderstreepte Qualcomm meteen dat Scyfer in Amsterdam blijft.
"Supergaaf natuurlijk. En het heeft zich allemaal hier afgespeeld," zegt Reimert in het containerdorp waar de start-ups op loopafstand van de bètafaculteit een werkruimte kunnen huren. "Het onderzoek, het management rond hoogleraar Max Welling en de aanwas van personeel komt allemaal van de universiteit."
"Ik moet zeggen: Scyfer had al wel wat ervaring. De meeste teams van studenten zijn jonger, priller. Juist als het gaat om ondernemerschap kunnen ze nog veel leren."
"Wat is je product? Wie zijn je klanten? Waar moet je op letten? Waarschijnlijk heeft ook Scyfer een aantal dingen sneller gedaan dan wanneer ze helemaal zelf hun weg hadden moeten vinden."
"Het idee dat ze niet per se in loondienst gaan komt al steeds meer tussen de oren. Inmiddels steekt 20 procent van de studenten zijn vinger op als ze wordt gevraagd wie een bedrijf wil beginnen. Dat was 7 procent."
"Dat is ook het mooie van het succes van Scyfer. Dat studenten denken: ik kan nu naar huis gaan, ik kan ook nog een uurtje doorwerken. Maar er schuilt ook een gevaar in alle succesverhalen die je hoort over start-ups. Slechts 1 op de 200 gaat in vijf jaar naar de 10 miljoen."
"Daarin lopen we wat achter. Dat het niet gelukt is, wordt als best heftig gezien. Ik ben zelf met een bedrijf onderuitgegaan nadat ik er eerst twee goed had verkocht, maar iedereen begint altijd over het laatste. Maar het is goed om dat te vertellen. Dan nemen nieuwe ondernemers dat risico toch. Dat was in de eerste Gouden Eeuw ook zo, hoor. Tegenover die paar heel grote successen stonden twintig mislukkingen."
U bent 'entrepreneur in residence'. Wat is dat?
"Dat is een Amerikaanse term voor een ondernemer die een aantal keer een bedrijf heeft opgezet en namens een investeerder gaat meedraaien in een start-up, om te zorgen voor een groeisprong. Bij ACE zijn we geen investeerder, maar onze rol is een beetje hetzelfde, door ons bootcampprogramma voor start-ups en het programma Ready2scale, voor die start-ups die klaar zijn voor een groeispurt. We willen de bedrijven in korte tijd een zet in de rug geven."
"Best veel startende ondernemers zijn erbij gebaat als ze eerst eens met iemand kunnen sparren. Uit onderzoek en als je rondkijkt in Silicon Valley blijkt wel dat het team achter de start-up bepalend is voor het slagen, voor minstens tachtig procent. En dat team is maakbaar. Bij de start doe je het met de mensen die je hebt, maar daarna wordt de kans van slagen snel groter door uitbreiding van het team, wat sturing en coaching, zeker als je gaat opschalen."
"Plekken waar nieuwe dingen worden uitgevonden, trekken mensen aan en dat is hoe dan ook goed voor de stad. Denk alleen al aan de horeca. Maar scale-ups leveren de meeste banen op. We moeten Science Park en de universiteit ook gaan zien als de plek waar over twintig jaar de werkgelegenheid vandaan komt. Omdat dit soort technologie nou eenmaal toonaangevend wordt in de economie. En die zit hier."
"Scyfer blijft hier, maar dat is wel een uitzondering. Meestal wordt het team weggeplukt en dan ben je het kwijt. Des te belangrijker is begeleiding."
"Om bedrijven als Scyfer hier te houden moeten we ook de toegang tot kapitaal verbeteren en groter gaan denken. Minstens Europees. Nederland is niet heel groot, dus wordt nu al gauw naar Londen of Amerika gekeken waar grote potten geld klaarstaan."
"Daar komt bij: door grenzeloze ambitie, snel uitbouwen met veel geld en tromgeroffel, neem je ontzettend veel risico. Je moet snel gaan en je wordt compleet geleefd door je bedrijf. Studenten zeggen hier wel dat ze hechten aan balans tussen werk en vrije tijd. Je kunt nog steeds een goed bedrijf neerzetten zonder dat je de hele dag roept dat je de wereld gaat veroveren. Dan is het nog steeds keihard werken, trouwens."
"Als dat zo is, zou dat heel mooi zijn. Dat ze zien waar Scyfer ontstaan is. Door hier te blijven houden ze nauw contact met de universiteit. Max Welling is een van de grote meneren in de wereld als het gaat om kunstmatige intelligentie en die zit hier. En wat ook meespeelt, Amsterdam wordt internationaal door veel studenten en expats genoemd als prettige plek om te werken. We zijn net met vijftien ondernemers naar Silicon Valley geweest. Dat is natuurlijk het walhalla, maar als je daar mensen spreekt dan is de kwaliteit van leven wel wat anders dan hier. Nederlanders zeiden ons: het is fantastisch en ik verdien veel geld, maar ik ben nooit thuis en ik woon nog steeds in een voorstad van San Francisco, niet eens in een mooi huis."
"De spijker op zijn kop. Zij denken veel groter, op Amerikaanse schaal. In Amsterdam kraakt het als het gaat om huisvesting. Dat gaat een probleem worden: kunnen we genoeg talent aantrekken om te werken in de nieuwe Scyfers? Maar dan moeten we niet zo eng naar Amsterdam kijken. Meer als regio gaan denken: Leiden, Alkmaar, Haarlem, Almere. Met Science Park liggen we al half in de polder! En meer samen optrekken. In Silicon Valley nemen de universiteiten Berkeley en Stanford een centrale plaats in. Investeerders, universiteiten en het bedrijfsleven moeten meer in elkaar overvloeien. Hier zijn het nog gescheiden werelden."
"We denken dat het allemaal van de andere kant van de wereld komt, maar de technieken die hier worden bedacht komen nu al terug in onze telefoontjes. Maar ja, anders dan de faculteiten op Roeterseiland en de Oudemanhuispoort zitten we toch een beetje aan de rand van de stad. De burgemeester noemde Science Park al eens het bestbewaarde geheim van Amsterdam."