Zachtkoraal op een steile rifwand in het water rond de Malediven
Zachte koralen zijn heel prominent aanwezig op het rif en zijn voor een groot deel verantwoordelijk voor het feit dat koraalriffen het aanzien hebben van fleurige bloementuinen. Sommigen lijken, als ze zich volledig hebben ontvouwd, op suikerspinnen vanwege al hun verschillende roze-roodachtige kleuren. Deze kleuren worden opgewekt door de in hun lichaamsweefsel aanwezige ééncellige algen (Zoöxantellen).
Hun structuur is voor een groot gedeelte te vergelijken met dat van steenkoralen. Beide bestaan uit kolonies poliepen die met hun, met netelcellen uitgeruste, tentakeltjes het dierlijke plankton uit het water zeven.
Verschillende soorten zachtkoraal in de Rode zee
Het verschil tussen hard en zachtkoraal is, zoals hun naam al suggereert, dat zachte koralen niet zijn uitgerust met een kalkhoudend skelet. Daarvoor in de plaats hebben zij een stam met een vlezige structuur die verstevigd is door een matrix van microscopisch kleine kalkdeeltjes. Het is een beetje te vergelijken met de structuur van een spons.
Een ander verschil met de harde koralen, maar daar heb je wel een vergrootglas bij nodig, zijn de zijtakjes op de tentakeltjes van de poliep die, en dat is ook een verschil, bestaan uit acht tentakeltjes (Octocorallia). De enige vertegenwoordiger van deze groep, die bij ons in Zeeland voorkomt, is de dodemansduim. De zachte koralen in de tropen kunnen op bepaalde momenten heel verschillende verschijningsvormen hebben. Dat komt omdat ze in staat zijn, vanwege die sponsachtige structuur, zichzelf in te trekken of uit te vouwen.