Roy Dames – Pagina 8 – Roy Dames – documentaires
Roy Dames - documentaires
Igor Malitski, mijn leven is 'geschiedenis' / Igor Malitski, my life is 'history'
9 januari 2018 door Roy Dames
Igor Malitski, 94 jaar, afkomstig uit Charkov, Oost Oekraïne en overlevende van Auschwitz. Voor het eerst ontmoet ik hem in Merseburg, nabij Leipzig in 2016. Er verschijnt een springlevende man, zijn ogen schitteren. Zijn borst vol met medailles. Ik beschouw hem als iemand die de hel heeft gezien, iemand van een andere planeet. Igor vertelt uitvoerig over het kampleven in Auschwitz 1 en over zijn ultieme drang te overleven. "Zonder die drang was je verloren, je kon het zo aan iemands ogen zien, die gingen naar binnen staan, dof". En hij vertelt over zijn 'kongsies' met andere gevangenen: hoe te zorgen dat je achter in de rij stond bij het soep uitdelen, de beste soep zat immers onderin de ketel. Of om te zorgen dat je in de ziekenboeg terechtkwam, dat scheelde weer iets van de beestachtige behandeling. En natuurlijk vooral 'niet opvallen'. Er was natuurlijk geen sprake van 'liefde'. Hoogstens een schouderklopje van een kapo (een gevangene die een soort opzichter, voorman was voor een ploeg gevangenen). Hij vertelt dat de mens volledig was ontdaan van opsmuk, daar was niets meer van over, het maakte niets uit wat je vroeger voorstelde. De volledig naakte mens, overgeleverd aan de willekeur van anderen.
Begin januari 1945 werd Igor per trein getransporteerd naar Mauthausen, het gevreesde 'doodskamp'. Op 2 februari 1945 was hij één van de ongeveer 500 Sowjet gevangenis die ontsnapten uit het kamp. Uiteindelijk hebben 11 daarvan, waaronder Igor, het einde van de oorlog gehaald.
Hij werd opgepikt door een Russische tank, ingelijfd in het Sowjet leger en naar het front met Japan gestuurd. Na de bevrijding heeft Igor nog 6 jaar in het Sovjetleger gediend. Hij ging daarna 'techniek' studeren, en is leraar geworden aan een technische school in Charkov. De laatste jaren geeft hij advies aan de Oekraïnse artillerie aan het front met de Russisch gezinde separatisten en moedigt ze aan.
Igor: "Mijn leven is begonnen in de oorlog en eindigt in oorlog, de cirkel is rond".
In de film zullen we, op het eerste gezicht, een oude, vermoeide man zien. In zijn flatje, op de hoogste verdieping, zonder lift. Zijn woning is een museum, overal oude foto's, onderscheidingen aan de muur. Igor tuurt naar het computerscherm, het is zijn 'lijntje' naar de buitenwereld. Langzaam ontrafelt Igor zijn verleden, voor een deel 'het verleden van de Oekraïne', aan de kijker. We zien Igor zijn dagelijkse leven, met veel moeite de trap naar beneden voor boodschappen, naar de dokter. Igor met oude vrienden uit het kamp voorlichting geven over zijn oorlogsverleden aan studenten. Soldaten aan het front motiveren 'vol te houden'. En fanatiek tot in de late avond met veteranen over de huidige politiek discussiëren.
Het is voor de buitenwereld een 'oorlogsheld', maar in zijn armoedige flatje 'een oude eenzame man'.
Igor: "laten ze in plaats van mij onderscheidingen op te spelden, wat geld geven".
Igor Malitski
Igor discussing with army veterans
Igor Malitski, 94 years old, from Charkov , East Ukraine and survivor from Auschwitz. For the first time I meet him in Merseburg near Leipzig in Germany in 2016. A energetic man appears, with sparkled eyes. His chest full of medals. I regard him as someone who has seen hell, someone from another planet. Igor talks extensively about the camp life in Auschwitz 1 and about his ultimate urge to survive. Igor: "Without that urge you were lost, you could see it in someone's eyes, they went inside, dull". He talks with other prisoners: how to make sure you were in line for the soup, the best soup was at the bottom of the kettle. Or to make sure you ended up in the ward. That saved something in the beastly treatment. And of course especially 'not stand out'. There was no question of 'love'. At most a pat on the back by a kapo (a prisoner who was a kind of overseer, foreman for a team of prisoners). Igor says that the human being was completely stripped of embellishment, there was nothing left, it did not matter what your status was before the war. The completely naked man, at the mercy of others.
Early January 1945 Igor was transported by train to Mauthausen, the most feared 'death camp'. On February 2nd 1945, he was one of about 500 Soviet prisoners who escaped from the camp. In the end, 11 of them, including Igor, have reached the end of the war.
He was picked up by a Russian tank, incorporated into the Soviet army and sent to the front with Japan. After the liberation, Igor served for another 6 years in the Soviet army. He then went on to study 'technology', and became a teacher at a technical school in Charkov. In recent years he gives advice to the Ukrainian artillery at the front with the Russian-minded separatists and encourages them.
Igor: "My life started in war and ends in war, the circle is complete".
In the film we will see, at first glance, an old, tired man. In his apartment, on the top floor, without a lift. His house is a museum, old photographs everywhere, decorations on the wall. Igor peers at the computer screen, it is his 'line' to the outside world. Slowly Igor unravels to the viewer his past, a part is 'history of the Ukraine'. We see Igor's daily life, with a lot of difficulty going down the stairs for messages, to the doctor. Igor and his old camp friends give presentations about their war experiences to students. Igor motivate the soldiers at the front to 'persevere'. And finally with veterans fanatically discussing current politics until late in the evening
Igor: "Instead of pining up awards, give some money".
It is for the outside world a 'war-hero', but in his shabby flat 'an old lonely man'……..
Ik hoop en verwacht de film begin 2019 op te kunnen leveren.
I hope and expect to deliver the film in early 2019.
'Rob Scholte'
Ik heb de documentaire wedstrijd van de NCRV/KRO gewonnen met het voorstel 'de strijd van Rob Scholte met de gemeente Den Helder voor behoud van zijn Rob Scholte Museum'. De werktitel is 'Opstand in Palermo aan Zee', mogelijk zal die veranderen. De producent is Pieter van Huystee.
Rob Scholte, eind 2017
Een gevecht, theater op straat
Diane Elshout, Janine Toussaint en Noud Verhave vormen samen Moving Arts Project (MAP). Met de stad als bron van inspiratie én podium maken zij community arts vanuit het hart van de wijk. MAP wil letterlijk en figuurlijk mensen bewegen.
Sinds oktober 2015 volgt Roy Dames Diane, Jeanine en Noud met de camera. Het moet een documentaire worden waarin deze theatergroep met 'bloed, zweet en tranen' proberen de mensen uit de wijken meer bewust te maken van hun maatschappelijke vragen en die bespreekbaar te maken.
Zie ook http://movingartsproject.nl
'Romeo en Julia', een voorstelling van MAP in de stadsschouwburg in Amsterdam, oktober 2015
Oorlog tot in het graf
Een documentaire door de van oorsprong Beverwijkse filmmaker Roy Dames over 3 ex dwangarbeiders Beverwijk en IJmuiden uit de 2de WO. Leen van IJmond, Jaap Epskamp en Arie Kooiman uit Beverwijk. Ze werden opgepakt tijdens de grote razzia op 16 april 1944.
Centraal staat de vraag "waarom overleeft de ene dwangarbeider wel het kamp en de ander niet? En hoe vergaat hun leven na de oorlog?"
Vanaf 2012 zijn er opnames gemaakt van de ex dwangarbeiders.
Jaap Epskamp en Leen van IJmond, beide uit IJmuiden zijn inmiddels overleden.
Er waren 8 miljoen dwangarbeiders uit bezet gebied in Duitsland in de 2de WO. Een half miljoen Nederlanders, en 30.000 daarvan kwamen nooit meer terug.
Zie ook https://www.facebook.com/oorlogtotinhetgraf/
Arie Kooijman, een van de weinige nog levende slachtoffers van de razzia op 16 april 1944 in Beverwijk en Velsen Noord. De heer Kooijman is hoofdpersonage van de af te maken film 'Oorlog tot in het graf'.
Een pelgrimage in Irak
Het gaat om de Arbaeen-pelgrimage die elk jaar in november plaatsvindt van Najaf naar Karbala in Irak, een afstand van tachtig kilometer. Die is binnen de shia-richting van de islam van grote betekenis. Arbaeen is de afsluiting van een jaarlijkse rouwperiode van veertig – in het Arabisch arbaeen – dagen. Het is een evenement ter verering van de kleinzoon van de Profeet, Hoessein ibn Ali. Die werd in 680 bij de Slag van Karbala gedood.
Als goede sjiiet wordt je geacht te voet vanaf je huis te vertrekken. Sommige gelovigen zijn al maanden onderweg, vanuit landen als Afghanistan, India en China. Maar veel mensen lopen alleen wat je het kerntraject zou kunnen noemen: Najaf-Karbala. En dat is dus ook wat de pelgrims uit Nederland doen. Bij iedere stap zullen je duizend zonden worden vergeven.
Vorig jaar deden er volgens het Iraakse Ministerie van Transport 26 miljoen mensen mee. Maar in elk geval 20 miljoen mensen. Arbaeen blijkt vorig jaar de op een na grootste mensenmassa ooit te hebben opgeleverd.
Het idee is van Robbert van Landschot, en samen met Roy Dames zal hij in november 2018 van de pelgrimage een 30-tot 50 minuten documentaire maken. Hierbij zullen een aantal Nederlandse bedevaartgangers gevolgd worden, waar eerder opnames van zijn gemaakt tijdens een bijeenkomst in Rotterdam in november 2016.
Eerder heeft de maker in samenwerking met Van Landschot de film 'Afrikaanse Bruid', http://www.josdriessen.nl/Film%20per%20pagina/Afrikaanse%20bruid.html gemaakt, deze zal in het najaar van 2018 uitkomen.