Steeds meer mensen kiezen voor een crematie. In Nederland is het momenteel een vaker gekozen optie dan een begrafenis. Hoe gaat een crematie eigenlijk in zijn werk?
Een overledene mag vanaf 36 uur na het overlijden gecremeerd worden, maar niet later dan zes werkdagen na het overlijden. Dit geeft de nabestaanden tijd om de uitvaart te regelen. Eerder of later cremeren is in uitzonderlijke gevallen mogelijk, maar alleen met toestemming van de burgemeester. Voor een vervroegde crematie is bovendien toestemming van de officier van justitie nodig.
Bij het regelen van een crematie komt veel kijken. De nabestaanden hoeven dit niet alleen te doen; het is gebruikelijk dat een uitvaartverzorger helpt om alle wensen op een rij te zetten. De uitvaartverzorger maakt bijvoorbeeld afspraken met het crematorium, regelt het vervoer en de verzorging van de overledene en helpt bij het opstellen van rouwkaarten en rouwadvertenties.
De nabestaanden van de overledene bepalen waar de herdenkingsdienst plaatsvindt. Dit kan in het crematorium zijn, maar bijvoorbeeld ook in een aula op een andere locatie. Vaak kunnen de naasten voor de herdenkingsdienst samenkomen in een speciale familiekamer. Daar kunnen zij zich in rust voorbereiden op het afscheid van hun dierbare.
De invulling van de afscheidsplechtigheid gebeurt zoveel mogelijk naar de wens van de overledene en de nabestaanden. Zij kunnen bijvoorbeeld keuzes maken over de sprekers, de muziek of zang, de bloemen en het projecteren van foto's of video's. Ook beslist de familie of de kist van de overledene tijdens de dienst open of dicht blijft.
Na de dienst kan de familie van de overledene de bloemen meenemen, maar deze kunnen ook in het crematorium achtergelaten worden. Veel crematoria hebben een bloemenveld of een soortgelijke herdenkingsplek.
Na de afscheidsplechtigheid wordt de overledene naar de ovenruimte gebracht. Op de kist wordt een vuurvast steentje met een uniek nummer geplaatst, zodat er geen misverstanden kunnen ontstaan over de identificatie. De overledene wordt vervolgens op een speciale wagen de oven ingevoerd bij een temperatuur van 800 graden.
Het komt regelmatig voor dat de familie aanwezig wil zijn bij het crematieproces in de ovenruimte, maar dat hoeft niet. Soms willen nabestaanden voorwerpen achterlaten in de kist, zoals bloemen, tekeningen of knuffels. Elk crematorium hanteert hiervoor zijn eigen regels. Meestal is het gewoon toegestaan. De crematie is tegenwoordig vaak geautomatiseerd, maar er is altijd een medewerker van het crematorium aanwezig om het proces te overzien.
Na de crematie worden alle niet-verbrande overblijfselen, zoals chirurgisch metaal en het vuursteentje, uit het as gehaald. Daarna wordt de as van de overledene in een asbus verzameld.
Na de herdenkingsdienst is er vaak de behoefte om bij elkaar te komen en na te praten. Dat kan in de condoleanceruimte van het crematorium of op een andere locatie. Ook kan er wat gegeten en gedronken worden. Koffie, thee, cake en broodjes zijn het meest gangbaar, maar de catering kan naar wens uitgebreid worden.
Uitstrooien of bijzetten?
Een maand na de crematie mag de familie van de overledene de as ophalen in een speciale asbus. Deze kan thuis in een urn geplaatst worden, maar ook begraven worden. De nabestaanden kunnen de urn ook bijzetten in een urnenmuur. Daar is ook vaak ruimte voor bloemen, foto's of andere kleine, dierbare voorwerpen.
Een andere mogelijkheid is om de as van de overledene uit te strooien, bijvoorbeeld op een speciaal veldje bij het crematorium. Of misschien had de overledene een favoriet plekje in de duinen, het bos of aan zee. Het uitstrooien kan op die plek extra betekenisvol zijn, maar is niet altijd toegestaan. Vraag vooraf daarom toestemming aan de eigenaar van de grond.