Meer musea in Denemarken Dik Kruithof
Varde is een stadje ten noorden van Esbjerg, waar wij vanwege de reparatie van onze auto naar toe moesten. Altijd een leuke gelegenheid om een gemiddeld museum te bekijken. Het bleek gevestigd in een fraai gerestaureerd pand, ik meen het oude stadhuis.
Op de eerste verdieping was een tentoonstelling van werk van de Deense kunstenaar Otto Frello, een fantastische fijnschilder, daarmee bedoel ik dat hij totaal gefantaseerde landschappen in zeer gedetailleerde vormgeving op het doek zette. Hij is net op 90 jarige leeftijd overleden en werd schilder, graficus, cartoonist en illustrator genoemd. In 2004 kreeg hij de prijs voor de beste sciencefictionschilder. In de tentoonstelling kwamen al die kanten duidelijk naar voren.
In het 'gewone' museumgedeelte kwam heel veel van de geschiedenis van de kuststreek naar voren, in een soort flitsen uit het verleden met als samenbindend element het gebruik van aardewerk. Met heel oude grafvondsten, de in de late middeleeuwen in dit gebied belangrijke pottenbakkerijen en een prachtige oude rode baksteen onder de tekst: Ein Neuer, Phantastischer Stein. Leuk museum.
Ribe is, naast het oudste stadje van Denemarken, ook het oudste van geheel Scandinavië. Het werd in 710 na Chr. gesticht als marktplaats van Friezen en Vikingen. Er is een heel beroemde Domkerk (de Deense Vikingkoning Knoet heeft zich ooit bekeerd tot het christendom). Ribe heeft het grootste Vikingenmuseum en dat is fascinerend, althans het gedeelte dat over de Vikingen gaat. Daar wordt op een degelijke traditionele manier, met veel kaarten en tekst, uitgelegd hoe de Vikingen zo belangrijk werden. Dat heeft minstens zoveel te maken met handel als met oorlog voeren, hoewel ze daar ook wel goed in waren.
Waar de Friezen de handelaars waren op de Noordzee waren de Vikingen dat op de Oostzee en dan tot diep in Rusland. Ribe werd als de stapelplaats van die twee handelslijnen belangrijk. Met muntvondsten wordt gedemonstreerd hoe die handelslijnen in elkaar overliepen: Friese munten zijn tot ver in Rusland teruggevonden. Het museum laat ook mooi de geschiedenis zien van de Vikingen als scheepsbouwers, in hun beste jaren staken ze zelfs de Atlantische oceaan over. Het gedeelte over de middeleeuwen ziet er dan ineens heel gewoon uit, maar in die geschiedenis lijken Denemarken en Nederland ook wel op elkaar. Bovenin het museum nog een mooie vergelijking van denken over dood en leven in de tijd van de oude Vikingen en in het latere Christelijke tijdperk.
Esbjerg is de grootste stad van West-Denemarken. Het is de havenstad die het Deense koninkrijk in 1868 besloot te bouwen nadat Denemarken door de Tweede Duits-Deense Oorlog (1864) de hertogdommen Sleeswijk en Holstein was kwijtgeraakt en daarmee ook Altona, zijn grootste Noordzeehaven. Het is dus een vrij jonge stad, heeft ruim 70.000 inwoners en alle voorzieningen van een regionale hoofdplaats, zoals ook een Kunstmuseum.
Het museum ligt aan de haven, vlak onder de oude vuurtoren die het symbool van de stad was en heeft een gemeenschappelijke entree met de Muziekhal. Vandaar waarschijnlijk dat er een speciale tentoonstelling was waarin een verband werd gelegd tussen muziek en schilderkunst. Ofwel: bij ieder kunstwerk werd een speciaal muziekstuk genoemd, bij speciale gelegenheden ten gehore gebracht. Mijn bezoek werd niet als zodanig beschouwd. Wel mooie, heel moderne, kunst. De collectie van het Museum is gericht op de Deense moderne kunst van de vorige eeuw en uitstekend voorzover ik dat kan beoordelen. Richard Mortensen en Albert Mertz, die wij al zagen in Aarhus, waren ook hier weer goed vertegenwoordigd en in het gezelschap van gelijkwaardige tijdgenoten. Uniek in dit museum is dat je als bezoeker ook kunt grasduinen in de depots, 'open stores' noemt het museum dat. Wil je meer zien van een schilder dan kun je alles opzoeken en te voorschijn trekken in een systeem met bijna 50 rijdende wanden die aan twee kanten behangen zijn met alles wat er is. Een prachtige bezigheid!