H.H. ter Balkt (1938-2015): dichter vol extatische taalvreugde | TROUW
Rob Schouten– 16:52, 9 maart 2015
Harry ter Balkt won in 2003 de PC Hooftprijs. © anp
Harry ter Balkt, van oorsprong onderwijzer in het oosten des lands, is op 76-jarige leeftijd overleden. Hij was een van onze meest aardse maar tegelijk een van onze meest barokke dichters. Al direct bij zijn debuut in 1969, 'Boerengedichten ofwel Met de boerenbijl', riep hij een soort oer-Nederland op, vol extatische taalvreugde maar ook met een profetische kracht.
Zijn vroegere pseudoniem Habakuk II de Balker wijst daar al op. Het was een wereld waarmee de moderne mens de band leek te zijn kwijtgeraakt; tegen machines en technologie zette hij de kracht van het verleden in. Maar zijn maatschappelijk verzet was vooral ook een poëticaal verzet tegen de mooischrijvers van zijn tijd: 'Snel de korf van de loze kunst uit' snauwde hij nog in de late bundel Vliegtuigmagneet uit 2011.
Als een van de nazaten van de Vijftigers schreef de onvermoeibare Ter Balkt poëzie voor het hart, voor de stentor en voor de dikke gebaren. Tezamen met zijn karakteristieke stemgeluid en ongekunstelde voorkomen maakte het hem tot een onuitwisbare figuur in de Nederlandse naoorlogse dichtkunst. Tot zijn belangrijkste werk behoren de Laaglandse hymnen, waarvan hij verschillende edities uitbracht. Waren zijn vroege gedichten vaak een soort boerendansen van taal, in het latere werk keerde hij steeds meer terug naar de vaderlandse historie, die hij de lezer in soms langademige verzen als een soort spiegel voorhield.
Compromisloos als hij was hield hij tot het eind niet op te foeteren op de teloorgang van onze wereld. Hij kreeg er vrijwel alle poëzieprijzen voor, waaronder in 2003 de P.C. Hooftprijs.