Onzichtbare magnetische veldlijnen die lijken op een DNA-molecuul dragen een steentje bij aan de geboorte van sterren, zo suggereert een nieuw model. Het model, dat is ontwikkeld door Antonio Chrysostomou van de Universiteit van Hertfordshire en zijn collega’s, toont aan dat het overvloedige materiaal en de overvloedige energie die een protoster in de beginfase van zijn leven bezit via spiraalvormige magnetisch veldlijnen weet te ontsnappen. Deze stellaire uittocht sleept genoeg impulsmoment met zich mee om de wolk van gas en stof waaruit sterren gevormd te laten doen instorten.
Nieuwe sterren ontstaan uit enorme wolken van gas en stof die onder invloed van hun zwaartekracht instorten en dichte bollen worden. De ingepakte kernen worden door thermonucleaire reacties aangestoken. Als zij instorten roteren de wolken net als een ijshockeyer die zijn of haar armen tegen het lichaam aandrukt als deze ronddraait. De omwentelingsnelheid van de wolk neemt toe als deze kleiner wordt. Een deel van de energie die bij deze rotatie vrijkomt, ook wel bekend als het impulsmoment, moeten worden verdreven alvorens de ster geboren kan worden. Hoe dit gebeurt was eerder een raadsel.
Ons melkwegstelsel is gevuld met magnetisch velden, die continu ontstaan wanneer geladen deeltjes door het universum reizen. Het nieuwe model voorspelt dat de veldlijnen rond een stellaire ‘baarmoeder’ door de omwenteling van de uterus verdraaid worden.
Het model van het team is gebaseerd op infrarood-observaties van het Anglo-Australian Observatory. De ontelbaar veel deeltjes die de protoster HH 135-136, een ster die ruim 9000 lichtjaar van de aarde staat, omringen stoten namelijk voortdurend infrarood licht uit. Het nieuwe model voorspelt dat de spiraalvormige magnetische veldlijnen rond HH 135-136 zich op een afstand van 50.000 AU, wat gelijk is aan ongeveer 7500 miljard kilometer, bevinden. Eén AU is gelijk aan de afstand tussen de aarde en de zon. Het materiaal wordt door deze spiralen met zo’n honderd kilometer per seconde de interstellaire ruimte in geslingerd, waardoor de wolk van gas en stof instort en er een nieuwe ster wordt geboren.
Dankzij een nieuwe studie hebben onderzoekers de eerste nauwkeurige schatting van hoeveel sneller de kern van de aarde in vergelijking met de rest van de planeet draait weten te maken. Het was al langer bekend dat de aardkern sneller draaide, maar men heeft nu ontdekt dat eerder gemaakte schattingen onjuist waren en dat de kern veel langzamer beweegt dan eerder werd verondersteld – slechts één graad in een miljoen jaar in plaats van één graad per jaar.
Geofysici hebben dit weten te bepalen door gebruik te maken van seismische ruimtegolven die zich door het binnenste deel van de aardkern verplaatsen – ongeveer 5200 kilometer onder het aardoppervlak – en vergeleken hun reistijd met die van golven die afkomstig zijn van het oppervlak van de binnenkern. Met behulp van het verschil tussen de reistijden van deze golven kon men de verschuiving van de grenzen van de twee halfronden en de snelheid waarmee de binnenste kern groeit in kaart brengen en aan de hand hiervan kon een schatting van rotatiesnelheid gemaakt worden.
Hoewel het binnenste deel van de aardkern zich ver onder onze voeten bevindt, is de invloed van zijn aanwezigheid op het aardoppervlak groot. Door de groei van de binnenkern komt er warmte vrij wanneer het materiaal stolt, hetgeen voor convectie in de stroming in het buitenste deel van de kern zorgt. Dit proces genereert het aardmagnetisch veld. Zonder het magnetisch veld zou het aardoppervlak niet beschermd worden tegen zonnestraling en zou het leven op onze planeet niet kunnen bestaan.