Rapport van Agrarische Natuur- en Landschapsvereniging Geestgrond: Bollenvelden broed- en leefgebied voor typische bollenvogels De bollenvelden zijn een belangrijk broedgebied voor typische bollenvogels als de veldleeuwerik, de kievit
Rapport van Agrarische Natuur- en Landschapsvereniging Geestgrond: Bollenvelden broed- en leefgebied voor typische bollenvogels
Typische bollenvogels
Secretariaat: B.J. van der Kooij
De Hoop 18 - 2223 BZ Katwijk
Tel . 071 403.15.45, Mobiel 06-51.42.67.28.
e-mail : bj.vd.kooij@planet.nl
Persbericht 24 november 2004
Rapport van Agrarische Natuur- en Landschapsvereniging Geestgrond:
Bollenvelden broed- en leefgebied voor typische bollenvogels
De bollenvelden zijn een belangrijk broedgebied voor typische bollenvogels als de veldleeuwerik, de kievit, scholekster, tureluur en gele kwikstaart. Ook andere vogels gebruiken de bollenvelden, de zandsloten en hagen als leef- en fourageergebied. De bollenteelt draagt dus bij aan het in stand houden van deze soorten.
Dat blijkt uit het rapport Bollenvogels, dat de Agrarische Natuur- en Landschapsvereniging Geestgrond op 23 november jl. presenteerde tijdens de viering van haar eerste lustrum. Geestgrond, waarvan zowel agrariërs als andere natuurliefhebbers lid zijn, neemt al vijf jaar initiatieven voor de kwaliteitsverbetering van natuur en landschap in de Duin- en Bollenstreek.
Weidevogelbeheer is al decennia gebruikelijk, het blijkt echter dat ook de bollenvelden vogels aantrekken die bescherming behoeven. Daarom is in 2000 het project Bollenvogels van start gegaan. In de jaren 2000 tot en met 2003 heeft een groep bollentelers en vogelkenners tellingen verricht om in kaart te brengen welke vogelsoorten de bollenvelden gebruiken als broedterrein en als foerageergebied. De vogels zijn geïnventariseerd op 19 bollenbedrijven in Hillegom, Lisse, Noordwijkerhout, Noordwijk en Voorhout. Daaraan is ook meegewerkt door de Vereniging voor Natuur- en Vogelbescherming Noordwijk. Het onderzoek is uitgevoerd met subsidie van de provincie Zuid-Holland en het ministerie van LNV.
In de bollenvelden broeden weidevogels als de veldleeuwerik, de kievit, scholekster, tureluur en gele kwikstaart. Maar ook een typische akkervogel als de patrijs en een watervogel als de wilde eend broeden tussen de bollen. Deze combinatie van vogelsoorten is zo typerend voor de bollenvelden dat deze groep wel "bollenvogels" genoemd mag worden.
De broedvogels hebben de voorkeur voor tulpen- en hyacinthenvelden, waar de gewassen hen veel beschutting en rust bieden. Juist in het broedseizoen (1 maart tot 1 juli) zijn er weinig activiteiten op het land, terwijl er in de weidegebieden dan al gemaaid wordt. De broedvogels foerageren meestal aan de randen van de velden. Uit de tellingen blijkt dat de veldleeuwerik, de patrijs en de gele kwikstaart in de bollenvelden in grotere dichtheden voorkomen dan elders in Nederland.
Ook rond de bollenvelden zijn allerlei vogels te vinden. In de bollensloten en op de oevers broeden futen, meerkoeten, waterhoenen, knobbelzwanen en wilde eenden. Bovendien fourageren er blauwe reigers, aalscholvers, visdiefjes en af en toe zelfs lepelaars en ijsvogels. Zij leven van de oeverbegroeiing en van de waterplanten en insecten die in en rond de zandsloten leven.
De heggen en hagen bieden een broedplaats voor kleine vogels als de ringmus, kneu en het winterkoninkje. In de houtsingels leven de heggenmus, mezen en de tjiftjaf en zelfs de zeldzame geelgors is gesignaleerd. Ook eksters, turkse tortels, kauwen, sperwers en buizerds worden boven het bollenland gezien. Rond de bollenschuren leven vogels die ook rond boerderijen veel voorkomen, zoals zwaluwen, de witte kwikstaart en de zwarte roodstaart.
De bollenvelden in de Duin- en Bollenstreek blijken dus voor veel vogels een oase van rust. Uit het onderzoek, maar ook uit gegevens van Natuur- en Vogelbescherming Noordwijk, blijkt helaas ook dat het aantal broedvogels achteruit gaat. Die negatieve trend is te wijten aan uitbreiding van de bebouwing met loodsen, kassen en tunnelkassen en aan een intensiever gebruik van het land. Door het omspuiten van weidegrond tot bollenland verdwijnen foerageergebieden. Een andere oorzaak is het roven van eieren en jongen door kraaien, eksters, katten en vossen.
Geestgrond pleit er daarom voor om het open bollenland zoveel mogelijk te behouden en de resterende graslanden te bewaren. Ook de bollenkwekers zelf kunnen maatregelen nemen om de broedvogels te beschermen door het bollenland langer met rust te laten en een natuurvriendelijker beheer van slootkanten en perceelranden toe te passen. Ook de aanplant van inheemse meidoornhagen of een elzensingel langs de sloot leveren veel broedgelegenheid op.
Geestgrond hoopt dat het rapport Bollenvogels de bollentelers aanzet tot een vogelvriendelijker beheer van hun gebied en dat we met andere ogen naar de bollenvelden gaan kijken. Bollenvelden zijn niet alleen economisch, landschappelijk en toeristisch interessante gebieden, ze mogen ook gewaardeerd worden omdat ze een broedgebied voor bijzondere vogels vormen.
Voor meer informatie over het rapport Bollenvogels kunt u contact opnemen met:
Kees Langeveld: tel. 0252 – 52.46.89 ('s avonds en in het weekend, op wo. en vr. ook overdag)
E-mail: langevl@xs4all.nl
of met Jelle van Dijk van de Vereniging voor Natuur- en Vogelbescherming Noordwijk: tel. 071-361.08.33