Zwarte lijst, grijze zone | De Morgen
Zwarte lijst, grijze zone
Ik besef dat ik hiermee geen vriend(inn)en ga maken, en voor ik eraan begin, laat mij zeggen dat ik er eveneens mee blijf worstelen: moet het - vanaf deze week in de zalen - slavendrama The Birth of a Nation een eerlijke kans krijgen?
et antwoord zou simpel moeten zijn: ja, want hoe onevenwichtig ook, het is een intense film over hoe racisme diep in de Amerikaanse samenleving geworteld zit. Maar is The Birth of a Nation ook niet die film van Nate Parker, een (zwarte) man die zeventien jaar geleden, samen met zijn coscenarist Jean Celestin, werd beschuldigd van de verkrachting van een (blank) meisje dat dertien jaar later zelfmoord pleegde? Euh, ja.
Sinds het verhaal van de verkrachting vorige zomer aan het licht kwam, zag de toen nog sterk gehypte film zijn Oscar-kansen in die mate slinken dat hij dit awards season zelfs geen cameorol meer te pakken krijgt. Aan de Amerikaanse box-office ging The Birth of a Nation intussen ook roemloos ten onder. Omdat niemand zat te wachten op een zoveelste slavendrama? Of omdat er protestacties van vrouwenorganisaties waren in de week van de première en de film op IMDb op een bepaald moment een user rating van 3,5/10 had, nadat een paar duizend mensen hem - voor hij in de zalen kwam - een score van 1/10 hadden gegeven?
En Polanski en Affleck en...
Het is niet dat ik die hevige reacties niet begrijp. Ja, Parker werd vrijgesproken, in tegenstelling tot zijn coscenarist, wiens veroordeling in beroep weliswaar ook teniet werd gedaan. Ja, sinds vorige zomer zijn mensen naar voren gekomen die zeiden dat de politie zich wel erg hevig in hun zaak - zwarte mannen verkrachten blank meisje - heeft vastgebeten. Maar ook: ja, Parker had zich in interviews, waaronder een aflevering van het gerenommeerde 60 Minutes, iets minder als een gebeten hond kunnen gedragen. En ja, hoe onnozel kun je - in zijn geval - zijn om aan een historisch drama een cruciale, maar compleet verzonnen verkrachtingsscène toe te voegen?
Het ding is echter dat ik niet weet of Parker schuldig is, ook al blijf ik met een hoop vragen zitten en heb ik problemen met de manier waarop hij het onderwerp in interviews heeft proberen te begraven.
Wat ik wel zeker weet, is dat Roman Polanski schuldig werd bevonden aan de verkrachting van een dertienjarig meisje, en dat hij sindsdien een Oscar en een hoop andere awards kreeg. Of dat onlangs aan het licht kwam dat Casey Affleck een onfrisse zaak over seksuele intimidatie in der minne heeft geregeld, en dat hij daar in interviews nog de eerste vraag over moet krijgen, laat staan dat het hem uit de Oscar-race lijkt te slaan. Hij wordt nog altijd beschouwd als koploper voor beste acteur, voor Kenneth Lonergans voortreffelijke Manchester by the Sea.
Nu, is Nate Parker op zo'n - ja, kijk - zwarte lijst geraakt omwille van zijn huidskleur? Daarmee leid je te veel de aandacht af van een ander ernstig probleem: geweld tegen vrouwen. Maar de gretigheid waarmee de Amerikaanse pers zich in Parkers zaak heeft vastgebeten, roept op zijn minst ernstige vragen op. Dezelfde vragen die ook The Birth of a Nation stelt, en ruimschoots beantwoordt.