Tussen salon en souterrain. Gouvernantes in Nederland 1800-1940 | vijfeeuwenmigratie.nl
Tussen salon en souterrain. Gouvernantes in Nederland 1800-1940
Amsterdam: Bert Bakker,
Op een van die mistige dagen in de herfst van het jaar 1816, waarin Europa zich probeerde te herstellen van de verwoestende oorlogen van de voorgaande jaren, ging zij op reis naar het vreemde land om een nieuw thuis te vinden. Holland, Pays-Bas, laag, vlak... De tocht vanuit Zwitserland was haar zwaar gevallen. Maar nu naderde zij haar bestemming: Huis Verwolde bij Laren, waar zij haar werk als gouvernante zou beginnen.
Tussen salon en souterrain gaat over een verdwenen beroep, over verloren opvoedingsidealen, over lang vervluchtigde lessen in particuliere huizen. De gouvernante. Ze verdiende haar eigen brood in de tijd waarin dat voor vrouwen in burgerlijke milieus als het hare ongebruikelijk was. Er is dan ook nauwelijks een geschikter onderwerp denkbaar om zicht te krijgen op sekseverhoudingen en standsbesef in de negentiende eeuw. Toch toonden historici tot nu toe nauwelijks interesse voor haar werk, en haar rol als pedagoge bleef lange tijd onderbelicht.
Daarom ging Greddy Huisman op zoek naar sporen van gouvernantes, hun werkgevers en hun leerlingen. Ze schetst een sfeervol een liefderijk beeld van vrouwen die nog het best omschreven kunnen worden als buitenstaanders: ze verkeerden in kringen van de elite, maar hoorden er nooit echt bij.