SURFSPIN: educatief netwerk voor groep 7 en 8. Drenthe.
een van de mooiste provincies van ons land
Drenthe is al duizenden jaren bewoond. De hunebedden zijn daarvan het bewijs. Je kunt er ook grafheuvels uit de bronstijd zien. En er zijn nog veel meer archeologische en historische bezienswaardigheden, zoals het monumentendorp Orvelte, het oude vestingstadje Coevorden en de havezate* Mensinge bij Roden.
Het grootste deel van Drenthe ligt op het Drents Plateau. En plateau is een vlak gebied dat hoger ligt dan zijn omgeving. In het oosten van Drenthe ligt de Hondsrug. Deze heuvelrug strekt zich uit van Emmen in het zuiden tot Groningen in het noorden. Al in de prehistorie liep er een belangrijke verbindingsroute over de Hondsrug. Op sommige plekken kun je de karrensporen nog zien!
Veel Drentse dorpen hebben een brink. Een brink is een groot, rechthoekig grasveld dat is begroeid met hoge eiken. Vroeger werden de schapen van de boeren uit het dorp 's ochtends bijeengedreven op de brink. De dorpsschaapherder nam de kudde mee de hei op. De brink was ook de plaats waar de dorpsfeesten en markten werden gehouden.
Slag bij Ane. De bisschop van Utrecht liet Drenthe besturen door een leenman: de kastelein (kasteelheer) van Coevorden. Kastelein Rudolf trok zich echter weinig van zijn leenheer aan. In 1227 kwam bisschop Otto met een legertje naar Drenthe, om zijn ongehoorzame leenman een lesje te leren. Maar het bisschoppelijke leger liep bij het dorpje Ane vast in het moeras en kon zo door Rudolf en zijn Drentse boeren in de pan worden gehakt. Ook de bisschop zelf sneuvelde!
In de middeleeuwen was Drenthe een graafschap. Het behoorde eerst tot het Duitse keizerrijk, net als veel andere delen van wat nu Nederland is. In 1046 schonk keizer Hendrik III Drenthe aan het bisdom Utrecht. Toen werd de bisschop dus de baas. Daar kwam een eind aan met de reformatie*. Na de Tachtigjarige Oorlog werd Drenthe een wingewest dat rechtstreeks onder de Staten-Generaal (de regering in Den Haag) viel. Drenthe werd pas een provincie in 1815.
In de gouden eeuw gingen rijke kooplieden geld investeren in de ontginning van de Drentse veenmoerassen. In veenderijen staken turfstekers het hoogveen tot 'broodjes'. Die broodjes veen werden gedroogd en zo kreeg je turfjes. Turf was brandstof: je kon er de kachel en het fornuis mee stoken. De meeste turf werd met turfschepen naar Meppel gebracht en daarvandaan over de Zuiderzee naar Holland. Dit ging zo eeuwen door. Maar na 1900 werd turf verdrongen door steenkool uit Limburg. Veel Drentse turfstekers raakten werkeloos. De werkelozen moesten bomen planten op de heidevelden en de zandverstuivingen. Daardoor vind je in Drenthe nu veel bos. De overgebleven heide is een toeristische trekpleister geworden. Tegenwoordig wordt er juist weer landbouwgrond omgevormd tot natuurgebied. Drenthe is misschien wel de enige provincie van ons land die mooier wordt in plaats van lelijker!
* Een havezate is een groot, oud landhuis. Vroeger woonde de Drentse adel in havezaten.
* De reformatie is de overgang van het katholieke naar het protestantse geloof. De Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden was protestant.