Johann Olav Koss (Drammen, 29 oktober 1968) is een Noors voormalig langebaanschaatser, die grote successen kende in de jaren negentig.

Schaatscarrière 
Koss behoorde tot de wereldtop in de eerste helft van de jaren 90. Hij werd wereldkampioen allround in 1990, 1991 en 1994 en Europees kampioen allround in 1991. In 1992 won hij goud op de 1500 meter en zilver op de 10.000 meter bij de Olympische Spelen in Albertville. In 1994 won hij drie keer goud (1500, 5000 en 10.000 meter) bij de Spelen in Lillehammer.

Hij was naast Roberto Sighel de enige schaatser, die de Nederlandse hegemonie (Bart Veldkamp, Falko Zandstra, Rintje Ritsma en Ids Postma) in het allround schaatsen heeft kunnen onderbreken. Door de jaren heen is Koss goed bevriend geraakt met Bart Veldkamp.

Vooral het wereldrecord op de tien kilometer bij de Olympische Spelen in 1994 was een grootse prestatie. Zijn tijd 13.30,55 was veruit de beste. Dit record werd pas verbeterd na de introductie van de revolutionaire klapschaats.

In 1997 voltooide hij als toerrijder de Elfstedentocht.

Right To Play 
Op het hoogtepunt van zijn carrière in 1994 is hij gestopt met schaatsen, om zich te richten op het afronden van zijn studie en het werk voor de organisatie Right To Play, waar hij initiatiefnemer van is. Met deze organisatie wil hij zich inzetten voor de rechten van het kind, in de meest achtergestelde gebieden van de wereld, door ze te laten sporten en te spelen. De organisatie is anno 2005 actief in 21 landen waaronder Oeganda en Israël/Palestijnse gebieden met 41 projecten en betrekt wereldwijd topsporters als ambassadeurs bij de activiteiten. De organisatie heeft kantoren in Nederland, Noorwegen, Zwitserland, Italië, Engeland, USA en Canada – waar ook het hoofdkantoor is gevestigd. Koss was er dagelijks bij betrokken als CEO en President tot 2018, toen hij aankondigde niet langer over de wereld te willen reizen. Hij gaat in zijn woonplaats Toronto een investeringsfonds oprichten, maar blijft op afstand betrokken bij Right To Play.

Effect 
Koss heeft een boek geschreven (Effect, over communicatie en teambuilding) waarin hij beschrijft hoe het communicatiemodel dat hij met de gezusters Ihlen maakte voor een belangrijk deel heeft bijgedragen aan zijn successen: op het ijs, en daarbuiten.

Records

Persoonlijke records

Wereldrecords

Wereldrecords laaglandbaan (officieus)

Adelskalender

Resultaten 

- = geen deelname

Medaillespiegel 

Noors langebaanschaatser
Noors olympisch kampioen
Wereldkampioen langebaanschaatsen
IOC-bestuurder