PBL: 'Niet btw, maar belasting inzetten voor vergroening' | Change Inc.
02 augustus 2016, 14:50
In het vandaag gepubliceerde rapport Belastingverschuiving: meer vergroening en minder complexiteit? stelt het PBL dat het te ambitieus is om het belastingstelsel te vergroenen en minder complex te maken en tegelijkertijd de belastingdruk te verschuiven van arbeid naar consumptie. Daarom is het volgens het PBL verstandiger om in plaats van btw groene belastingen in te zetten om onder meer milieuvervuiling te verminderen.
Doel van dit onderzoek is om een bijdrage te leveren aan het debat over de herziening van het belastingstelsel door bruikbare informatie te leveren, waardoor beleidsmakers en politici goed onderbouwde keuzes kunnen maken.
Groene belastingen beter inzetten
Het PBL beschrijft in het rapport de wens vanuit de politiek om het belastingstelsel te hervormen van 'arbeid en winst' naar 'consumptie en duurzaamheid'. Dit zou een hogere opbrengst voor de schatkist en een passende prijs voor milieuvervuiling opleveren. Daarnaast zou het belastingstelsel minder complex worden. Om deze hervorming mogelijk te maken, onderzocht het PBL de btw en de bestaande groene belastingen op energie, verkeer en vervoer.
Uit de studie blijkt dat het bestaande lagere btw-tarief voor een aantal arbeidsintensieve diensten, zoals reparatiediensten, opweegt tegen de extra administratieve lasten hiervan. Hierdoor gaan producten langer mee, wat de ontwikkeling van de circulaire economie bevordert, aldus het PBL.
Specifieke producten onder de btw een aparte behandeling geven, zoals een verlaagd of nultarief voor biologische producten, is echter in strijd met het principe van de btw om opbrengsten te genereren. Om de belastingmix te verschuiven van arbeid naar consumptie, stelt het PBL voor om te kijken naar andere mogelijkheden, zoals het beter inzetten van groene belastingen.
Verschillen wegwerken
Uit de studie blijkt dat groene belastingen de prijs van de vervuilende activiteit verhogen, waardoor deze in omvang moet afnemen. Naast de belastingen op verkeer en vervoer, zoals de brandstofaccijnzen en de bpm, zijn extra maatregelen denkbaar.
Als voorbeelden noemt het PBL het inmiddels voorgenomen hogere mrb-tarief voor oude dieselauto's zonder roetfilter, een brommerbelasting, kilometerbeprijzing van het vrachtvervoer en brandstofaccijnzen voor de binnenvaart, zeevaart en luchtvaart. Ook dragen belastingen voor energie bij aan duurzaamheid, stelt de organisatie.
Uit het onderzoek blijkt echter dat de tarieven voor elektriciteit relatief hoog zijn in vergelijking met de tarieven voor aardgas. Verder betalen grootverbruikers veel minder dan kleinverbruikers. Volgens het PBL is er vanuit milieuperspectief weinig reden voor de verschillen in tarieven voor groot- en kleinverbruikers. De uitstoot van een ton CO2 door een grootverbruiker veroorzaakt dezelfde schade aan het milieu als de uitstoot van een kleinverbruiker, stelt het PBL.