22 jul Het recht op inzage
Geplaatst op 15:23h in Erfrecht	door	webbrouwer
Het recht op inzage is een belangrijk recht in het erfrecht. Immers is het vaak pas mogelijk om een concrete vordering te berekenen indien men beschikt over alle stukken die iets over de waarde van de nalatenschap kunnen zeggen. Anders wordt het toch gissen wat de vordering is.
Het huidige erfrecht (sinds 2003)
In het huidige erfrecht zijn voor diverse rechtsposities (erfgenamen, maar ook legitimarissen die geen erfgenaam zijn) diverse rechten in het leven geroepen om dergelijke inzage af te dwingen. Zoals is voor kinderen en de langstlevende echtgenoot bepaald dat zij naar elkaar toe verplicht zijn alle benodigde informatie te verstrekken die voor de vaststelling van hun aanspraken nodig is. Ook zijn zij verplicht medewerking te verlenen om derde partijen het mogelijk te maken informatie te verstrekken omtrent de nalatenschap. U kunt dan bijvoorbeeld denken aan de boekhouder van de erflater. In het oude erfrecht was een dergelijke verplichting niet opgenomen.
In de meeste testamenten die zijn opgesteld vóór het nieuwe erfrecht is de zogeheten ouderlijke boedelverdeling vervat. Alle goederen van de overleden echtgenoot gaan over op de langstlevende echtgenoot en kinderen krijgen slechts een niet-opeisbare vordering ter hoogte van hun erfdeel. Tegenwoordig is de ouderlijke boedelverdeling de wettelijke verdeling geworden, zodat het niet meer nodig is om een testament op te stellen om een dergelijke regeling in de praktijk te verwezenlijken.
Recht op inzage volgens de rechtbank Amsterdam
In 2009 heeft de rechtbank Amsterdam een uitspraak gewezen over een zaak waarin een testament met een ouderlijke boedelverdeling onder het oude erfrecht was opgesteld en waarbij de erflater voor het ingaan van het nieuwe erfrecht was overleden. Een van de kinderen van de erflater vroeg in deze zaak inzage in alle stukken van de erfenis van de andere kinderen én van de echtgenote van één van de vooroverleden kinderen en hun kind (kleinkind van de erflater dus).
En wat denkt u? Moeten zij volgens de rechtbank inzage verstrekken? De rechtbank Amsterdam oordeelt dat de nieuwe regeling uit het huidige erfrecht van toepassing is op de "oude" ouderlijke boedelverdeling en dat de kinderen conform de huidige bepaling inzage moeten verstrekken.
Maar deze regeling geldt toch alleen voor kinderen en langstlevende echtgenoten? Dat klopt, maar de rechtbank legt deze bepaling zo ruim uit dat het ook geldt voor echtgenoten van vooroverleden kinderen en kinderen van die kinderen. Kortom, iedereen moet in deze zaak inzage verstrekken aan het ene kind zodat deze zijn (overigens niet-opeisbare) vordering kan berekenen.
Hopelijk is deze eisende partij wel verteld dat de langstlevende echtgenoot de volledige erfenis kan opmaken, zodat wellicht niets meer resteert van de vordering bij het overlijden van deze langstlevende. Dat deze langstlevende ook nog eens de stiefouder is zal daarbij ook niet helpen.