Het officiële staatsieportret van Emmanuel Macron, bestemd om in alle openbare gebouwen te hangen, kan de toets met het drie eeuwen eerder geschilderde portret van zonnekoning Lodewijk XIV vlekkeloos doorstaan. Ja, na François Hollande hadden de Fransen behoefte aan wat vertoon en grandeur, vooral omdat de “herboren as Parijs-Berlijn” hen de illusie geeft dat ze weer de eerste viool spelen op Europees en wereldvlak. Berlijn zal de euro’s leveren, Parijs de cultuur, dat is de verzwegen premisse van heel die op luchtkussens zwevende entente.
Het portret is nu al iconisch voor de nieuwe politieke cultuur, de zoveelste in de reeks, die zogezegd de bakens zal verleggen, de violen zal gelijkstemmen en de grote klok eindelijk eens juist zet. Europa juicht, de bestaande regimes verademen opgelucht. Alles ruikt naar verandering, maar ook naar stabiliteit,- een paradox die je alleen kan waarmaken door recht in de camera te kijken, met een onberispelijk maatpak, een open raam achter je en nog een half dozijn symbolen die macht uitstralen en vertrouwen opwekken.
Het portret straalt inderdaad lef en daadkracht uit, maar ook schone schijn en opgesmukte leegte: Emmanuel Macron lijkt wel een met de juiste rekwisieten omhangen etalagepop die de verwachtingen van de doorsnee Fransman in bange tijden perfect belichaamt. Een figuur die uit een gesofisticeerd algoritme zou kunnen tevoorschijn komen na een grootscheepse dieptepeiling van het electoraat tussen Le Havre en Marseille. Cynisch genoeg moet men vaststellen dat zoiets ook werkt: de ontgoochelde burger wil het allemaal anders, maar zoekt tegelijk ook houvast en geborgenheid. De nieuwe Franse president is een deus-ex-machina met de allures van een fluwelen monarch. Wie weerstaat aan zoiets?
Meteen groeit in ons eigen, door schandalen en manifeste bestuursonkunde geteisterde land de roep naar een “Belgische Macron”, een witte ridder die boven de vermaledijde politique politicienne staat en tegelijk een soort centrumradicalisme uitstraalt, niet links, niet rechts, maar gewoon positief en eerlijk. Een charismatische outsider die de tegenstellingen lijkt te verzoenen en het collectief bewustzijn repareert na een zware crisis.