Wie de film The Day After Tomorrow (2004) heeft gezien, kan zich de beelden van de enorme vloedgolf die New York overspoelde wellicht nog herinneren. Rennende mensen, dobberende taxi's en brokstukken werden meegesleurd door het kolkende water. Nu, vijftien jaar later, lijkt zo'n modern scenario opeens dichterbij dan ooit.
Met het kunstwerk Atlantis, drukt kunstenaarsduo Utskottet ons met de neus op de feiten. Hoge wolkenkrabbers met hun verlichte ramen schijnen je toe vanaf het water. Even lijkt de skyline je bekend voor te komen, tot je in dit kunstwerk iconische gebouwen van wereldsteden over de gehele wereld begint te herkennen. Wie goed kijkt, kan onder meer het Empire State Building ontwaren in het donker. Straten of mensen zijn onzichtbaar, want halverwege de gebouwen klotst donker water. Met het kunstwerk Atlantis – de titel is een verwijzing naar het verhaal over het eilandenrijk dat ten onder ging aan een serie natuurrampen – wil Utskottet ons waarschuwen voor een soortgelijk doemscenario.
Het stijgende zeeniveau en de toename van extreem weer zijn gevolgen van onze roekeloze omgang met de aarde. Als we nu niets doen, vergaat het onze wereldsteden misschien wel net zoals Atlantis. Utskottet: "Een overstroomde metropool is iets waar veel mensen zich toe kunnen verhouden. We hebben zo'n scenario al in veel rampenfilms gezien, maar nog nooit op zo'n schaal in het echt. Dit is onze bescheiden manier om te laten zien waar het naartoe gaat als we niets veranderen." Door verschillende beeldbepalende gebouwen van over de hele wereld samen te voegen tot een mondiaal stadsbeeld geven de kunstenaars ons het belangrijke signaal af dat de dreiging van een totale ondergang ons allemaal aangaat. De gebouwen werden door de kunstenaars volledig op de computer ontworpen, om ze vervolgens in het echt te vervaardigen.
"Veel van de gebouwen zijn uniek, waardoor we voor al deze gebouwen een eigen tekening moesten produceren. In totaal bevat onze installatie meer dan 60.000 raampjes."
Dat het kunstwerk zich deels onderwater bevindt vormde een technische uitdaging voor Utskottet. Toch liet het collectief zich niet uit het veld slaan. Met een knipoog voegen de kunstenaars toe: "Dat grote delen van Nederland onder het zeepeil liggen was dus een plus voor onze installatie."
Olof Wiese (SE, 1976) en Edvin Buregren (SE, 1978) vormen samen ontwerpstudio Utskottet ('de commissie' of 'de uitwas'). Ze ontwerpen en bouwen interactieve kunstwerken voor de publieke ruimte die draaien om licht, geluid en beweging. Zo ontwierpen ze bijvoorbeeld schommels die muziek maken op de bewegingen van schommelaars, en levensgrote blokken met woorden waarmee je je eigen gedicht kunt samenstellen. Beide kunstenaars beschikken over een grote technische kennis en bouwen de kunstwerken zelf in hun atelier.