Vijftig jaar na Nixon shock van 1971. Wat deed Europa? - Geotrendlines
Het is vandaag precies vijftig jaar geleden dat de Amerikaanse regering onder leiding van president Richard Nixon de koppeling tussen de dollar en goud verbrak. Het veroorzaakte een schok.
Eerder al hadden verschillende Europese landen grote hoeveelheden dollars omgewisseld voor goud. Ook de Engelsen vertrouwden het daarvoor al niet meer en eisten op 12 augustus voor $3 miljard aan goud terug.
Nixon riep daarop direct zijn team van economische adviseurs voor overleg bijeen op Camp David. Tijdens dit crisisberaad werd hij geadviseerd de inwisselbaarheid van dollars in goud op te schorten. Hij moest dit nieuws zondagavond primetime op televisie bekendmaken. Iedereen zou dan op de hoogte zijn voordat de aandelenbeurzen op maandag weer zouden openen.
Nixon weigerde in eerste instantie, omdat hij bang was dat het kijkerspubliek geïrriteerd zou raken als zij Bonanza, destijds de meest populaire televisieserie, moesten missen en in plaats van hun geliefde Hoss, hem te zien zouden krijgen. Maar uiteindelijk zwichtte de president onder druk van zijn adviseurs. Het nationale belang ging boven dat van de Bonanza-fans.
Die zondagavond, 15 augustus 1971, maakte Nixon het nieuws bekend op televisie. Het sloeg in als een bom. De goud-dollarstandaard hield op te bestaan en de navelstreng die goud verbond met de dollar was doorgeknipt. De dollar was niet langer 'as good as gold'. Voortaan werd de geldhoeveelheid niet meer beperkt door de hoeveelheid goud en kreeg de dollar vrij baan. Europese landen bleven achter met dollars die ze niet langer konden omwisselen voor goud. Hun vrees was werkelijkheid geworden.
Was 1971 het keerpunt?
De mainstream visie is nog steeds dat de wereld na 1971 plotsklaps veranderde, maar in feite waren verschillende ontwikkelingen al veel eerder in gang gezet. Een paar jaar eerder was de London Gold Pool al uit elkaar gevallen, namelijk in 1968. De vraag naar goud was na een devaluatie van het Britse pond zo groot dat centrale banken de prijs niet meer op $35 per troy ounce konden houden. De goudmarkt in Londen moest zelfs twee weken lang haar deuren sluiten.
Bovendien was er achter de schermen al een nieuw internationaal geldsysteem opgetuigd, dat meer geldgroei mogelijk maakte en dat al snel de boventoon voerde in het internationale monetaire systeem. Daarover schreven we eerder al op Geotrendlines Insider. In dit artikel gaan we terug in de geschiedenis. Wat deed Europa na het uiteenvallen van Bretton Woods?