Breda en alles daaromheen - Bron: BN-DeStem De Hubertuskapel van Strijbeek - Korte verhalen van toen en nu
De Hubertuskapel van Strijbeek
Onduidelijkheid over oorspronkelijke Hubertuskapel
Deze tekening van de kapel is afkomstig uit het archief van de familie De Constant Rebecque.
De oudste tekening van de Sint Hubertuskapel is van Maas van Altena.
Deze maakt deel uit van de Brabant-Collectie.
Morgen is het 199 jaar geleden dat Hendrik Verhees de Sint Hubertuskapel tekende.
Het origineel ligt in het archief van het bisdom Den Bosch.
In de Baronie van Breda zijn vorige week weer
de nodige hubkes (Hubertusbroodjes) gezegend.
Volgens de overlevering zijn de eters weer een jaar lang beschermd tegen hondsdolheid. De kleine broodjes zijn genoemd naar de heilige Hubertus. Volgens een legende ging de uit Zuid-Frankrijk afkomstige Hubertus op Goede Vrijdag jagen. Hij kwam oog in oog te staan met een hert dat een lichtgevend kruis in zijn gewei had. Daarbij hoorde hij een stem die hem zei niet te jagen op Goede Vrijdag. Door dit visioen bekeerde Hubertus zich tot het christendom. Hij werd de eerste bisschop van Luik. Na zijn dood in 729 groeide hij uit tot patroon van de jacht. Hij wordt ook aangeroepen bij hondsdolheid. Veel kerken en kapellen dragen zijn naam.
In Strijbeek staat ook een Sint Hubertuskapel.
Het kleine kapelletje is in 1872 gebouwd.
Maar de verering van Hubertus in Strijbeek gaat veel verder terug. Al in 1518 bouwde de bevolking van Strijbeek een kapel. Deze werd aan Hubertus gewijd, de Heilige Maagd en aan Cornelius, patroonheilige van het hoornvee. Om alle gelovigen van Strijbeek te kunnen herbergen werd het een vrij grote kapel van 22 bij vijftien meter. Aan het einde van de 18de eeuw raakte de kapel buiten gebruik. Bijna een eeuw later, in 1872, besloot men de kapel af te breken en van het sloopmateriaal een kleinere kapel van ongeveer drie bij zes meter te bouwen. Dat is het kapelletje dat vandaag de dag in volle glorie aan de weg van Breda naar Hoogstraten staat.
De kapel is een veel gefotografeerd object in Strijbeek en
de geschiedenis van deze kapel is goed gedocumenteerd.
Dat geldt minder voor de voorganger uit 1518. Er zijn geen rekeningen, bouwtekeningen of foto's. Wel zijn drie tekeningen bekend. De oudste, uit 1789, is van Maas van Altena. In november 1809 tekende Hendrik Verhees uit Boxtel de kapel. Verhees was een duizendpoot; hij werkte onder meer als cartograaf, landmeter, waterstaatkundige, architect en vrederechter. Tijdens zijn reizen maakte hij veel tekeningen van gebouwen die zijn aandacht trokken. De tekeningen verschenen in het in 1975 uitgegeven boek: "Het Schetsenboek van Hendrik Verhees." Vorig jaar vond de familie De Constant Rebecque uit Ulvenhout een originele tekening van de kapel in het familiearchief. Jan de Constant Rebecque: "De tekening is gemaakt door H. Hora Siccama, een ver familielid van ons. Hij maakte deel uit van het leger van koning Willem I der Nederlanden en was in mei 1831 in Strijbeek gelegerd. We weten helaas niet precies wie hij was en wat hij gedaan heeft. Wel dat hij meedeed aan de tiendaagse veldtocht in augustus 1831. Waar hij later naar toe is gegaan en wat er van hem terecht is gekomen, is onbekend. Zijn tekenboek is bij mijn voorouders gebleven. Mijn broer en ik vonden het vorig jaar terug op oma's zolder. Het staat vol met schetsen van de omgeving."
De tekening van Verhees toont een andere kapel dan de tekening uit het archief van De Constant Rebecque. Kees Leijten, conservator heemkundemuseum Paulus van Daesdonck ziet meer overeenkomsten dan verschillen. "De verschillen zijn wel opvallend. Verhees tekende meer steunberen. Zowel Verhees als Hora Siccama tekende drie ramen in de zijmuur maar plaatsten deze anders. De tekening van Maas Altena biedt geen uitkomst." Leijten vindt de tekening van Hora Siccama mooier, maar gezien de grondigheid van Verhees tekende hij waarheidsgetrouwer. "Er zijn voldoende objecten bewaard gebleven waaruit blijkt dat Verhees misschien niet mooi kon tekenen maar de details wel nauwkeurig weergaf."