Uitleg vereist - Sestra
Geschreven door Paulien Honkoop at 4 december, 2018
Het is toetsweek en op het programma staat een biologietoets over 'voortplanting'. Totale onzin en een raar, raar onderwerp, aldus het lerende kind. Om vervolgens gedetailleerd en in geuren en kleuren de inhoud van de lessen uit de doeken te doen.
Ik kijk ontzet naar de illustraties bij de lesstof. 'Hebben jullie het eigenlijk ook over liefde en trouw gehad?' vraag ik ongerust aan mijn zoon. Het antwoord had ik kunnen weten: 'nope', natuurlijk. Zodoende weet klas twee nu wel hoe je soa's kunt voorkomen, maar nog niet hoe je verkering moet vragen.
Zoon denkt dat de school dat verhaal over 'liefde en zo' meer iets voor de ouders vindt. Nu waren wij er in ons opvoedcurriculum nog niet precies aan toe, maar vooruit, ik ben de beroerdste niet. En terwijl hij de menstruatiecyclus opdreunt, bezin ik me op een passend, pakkend en vooral kort en goed verhaal.
'Jullie hebben ons trouwens vroeger helemaal niet voorgelicht,' merkt hij – tussen het koper- en hormoonspiraaltje door – op. Wat? Huh? Wij waren juist steengoed in voorlichten. Onze kinderen wisten van de hoed en de rand, nog voordat ze goed en wel naar school gingen. Maar onze zoon denkt daar duidelijk anders over. 'Toen ik uiteindelijk het héle verhaal hoorde, van de jongens in groep acht, dacht ik: er móét nog een andere manier zijn om kinderen te krijgen.' Zijn ogen worden groot bij de herinnering. 'Ik dacht: het kán niet waar zijn dat mijn vader en moeder dít met elkaar doen.'
En zo belanden wij, ouders, in de bak van afgedane heiligen, naast Sinterklaas, die een paar jaar eerder van het dak en zijn schimmel en zijn voetstuk viel.
Als de toetsstof erin gestampt is, leg ik direct mijn liefde-en-trouw-verhaal maar op tafel. Voor het evenwicht. Ik vertel over kwetsbaarheid en trouw en bescherming. Over het belang van een verbond en de waarde van zelfbeheersing. 'Denk maar eens aan Jakob,' zeg ik. 'Die wachtte wel zéven jaar op zijn Rachel. Pas toen trouwde hij.' (Met Lea, ook dat nog, maar dat laat ik voor de overzichtelijkheid maar even buiten beschouwing.)
Zéven jaar wachten. Dat vinden wij lang. Heel erg lang. En dat vragen we tegenwoordig – in onze met erotische prikkels overladen samenleving – dan ook eigenlijk niet meer van jongeren. Wachten is goed, maar de weerbarstige afstand tussen ideaal en praktijk wordt op grote schaal met de mantel der liefde bedekt.
Eén ding houdt mij de laatste tijd bezig. Er is een groep 'Jakobs' die niet op Rachels valt. Ze voelen zich aangetrokken tot een 'René' of een 'Jan'. Ze zitten in de kast of zijn er heel voorzichtig uit gekomen. We discussiëren in de kerken wat over hen af. Over wat 'ze' mogen en vooral: wat níét. En terwijl we het celibaat voor hetero's al ruimschoots en massaal bij de onhaalbare idealen hebben geparkeerd, verwachten we van hen soms dat ze niet zeven jaar wachten, maar zeventig. Hun hele leven.
Ik heb weleens gehoord dat we er een mening over kunnen hebben, tot het moment dat een van onze eigen kinderen uit de kast komt en verliefd wordt op iemand van zijn of haar eigen geslacht. Want pas dán worden we echt geconfronteerd met de diepte van het gevoelsleven en de oprechtheid van het verlangen. Dan vallen al onze vanzelfsprekendheden van hun voetstukken. Tot die tijd houden de Jakobs zich vaak stilzwijgend op de achtergrond. Ze wachten. Tot wij er klaar voor zijn naar hen te luisteren zoals Salomo luisterde: met een horend hart. Ik voel me er steeds vaker verdrietig over. En boos. En ik weet niet eens precies op wie. Ik denk: op mezelf. Dat ik het niet eerder zag.
Ik weet nog niet zo goed hoe ik dat aan mijn kind zal gaan vertellen.
Tip: Als je meer wilt lezen over dit onderwerp, lees dan eens het boek De veilige kerk van John Lapré, over acceptatie van seksuele diversiteit binnen de christelijke geloofsgemeenschap. Of kijk dit filmpje van de Amerikaanse predikant Tony Campolo.