Op Marker Wadden ontstaat een totaal nieuw ecosysteem. Voor onderzoekers een unieke kans om het verloop daarvan te volgen.
Voor onderzoekers is Marker Wadden een uniek experiment. Bijna nooit eerder werd op zo’n grote schaal een totaal nieuw ecosysteem gebouwd. Hoe reageert de natuur daarop?
De natuur in het Markermeer komt onvoldoende tot ontwikkeling door de ‘slibdeken’ die het bodemleven verstikt. Natuurlijke leefgebieden voor planten en dieren, zoals oevers, land - waterovergangen en ondiepe zones ontbreken.
Met de aanleg van Marker Wadden brengen we hier verandering in. We gebruiken slib, zand en klei uit het Markermeer om eilanden en natuurlijke oevers te maken. Rond de eilanden wordt slib ingevangen, waardoor het water hier helderder wordt en het onderwaterleven weer op gang komt. Boven water profiteren planten en dieren van het nieuwe, gevarieerde land.
Marker Wadden biedt onderzoekers een unieke kans ruimte om de aanleg van natuureilanden en de ontwikkelingen van de natuur ter plekke te volgen. Je kunt het zien als een groot experiment dat niet in een laboratorium, maar in het echt plaatsvindt. En dat op grote schaal.
In dit ‘living lab’ krijgen we via onderzoek zicht op het verloop van de bouw van de eilanden en de natuurontwikkeling. Deze kennis gebruiken we bij de verdere aanleg van natuureilanden – hier of in andere gebieden – en bij het beheer van Marker Wadden.
In maart 2018 is een intentieverklaring getekend over de opzet van een Kennis- en Innovatieprogramma Marker Wadden (KIMA). Dit is een initiatief van Rijkswaterstaat, Ecoshape, Deltares en Natuurmonumenten. Andere organisaties zijn welkom om aan te sluiten.
Het doel van KIMA is om de maatschappelijke meerwaarde van Marker Wadden te vergroten. Daarmee versterken we de toonaangevende positie van Nederland op het gebied van ecologie en waterbouw. Onder dit programma vallen verschillende onderzoeken en de monitoring van tal van gegevens.
Het is een wereldprimeur dat er gebouwd wordt met slib, zand en klei. Hoe maken we eilanden met dit slappe materiaal? welke dynamiek treedt daar op? Hoe werken de zandige randen van de eilanden? Hoe ontwikkelt zich hier een nieuw ecosysteem? Hoe komt de productie op gang en wat voor een voedselweb ontstaat er? En hoe regel je de samenwerking en sturing van een innovatief project met verschillende partners? Belangrijke vragen die onderzocht worden.
Met deze onderzoeken brengen we veel kennis en expertise samen. De ervaringen die we hier opdoen, zijn later toepasbaar bij andere natuurontwikkelingsprojecten in grote wateren.
Marker Wadden biedt bij uitstek de kans om te bestuderen hoe de natuur zich ontwikkelt van een kale vlakte tot moeraslandschap. Wat bepaalt bijvoorbeeld wanneer de eerste planten, insecten en andere dieren zich hier vestigen? En hoe beïnvloeden deze soorten zichzelf en hun omgeving? Hoe werkt de aanwezigheid van moeraslandschappen door in de voedselkringloop? Profiteren vissen en watervogels hier daadwerkelijk van?
Door inzicht te krijgen in dergelijke processen kunnen we natuurherstel en -ontwikkeling beter op weg helpen. Een consortium van de Rijksuniversiteit Groningen, Radboud Universiteit Nijmegen en het Nederlands Instituut voor Ecologie volgt de ecologische ontwikkelingen daarom op de voet.
Dit ‘Natuur in Productie-onderzoek’ wordt medegefinancierd door het Gieskes-Strijbis Fonds, een particulier onderzoek fonds.
In de aanloop naar Marker Wadden zijn Universiteit Utrecht, Wageningen University & Research en Technische Universiteit Delft al een onderzoek gestart naar de bodem- en vegetatieontwikkeling op slap materiaal. Dit ‘Smart Ecosystems-onderzoek’ is eind 2018 klaar en levert de eerste inzichten en handvatten op die we op Marker Wadden kunnen gebruiken.
De wandelroutes van Natuurmonumenten brengen je naar de mooiste plekjes in de natuur. We hebben meer dan 250 routes uitgestippeld met afstanden die variëren van één tot twintig kilometer. Verspreid over heel Nederland liggen de routes voor je klaar. Struinen, wandelen met kinderen, hardlopen, lange afstanden lopen? Download een route en trek de natuur in! In onze route app vind je nog meer mooie routes.
"Heerlijk wandelen op een bijna onbewoond eiland. Genieten van de vele vogelgeluiden, de wind in je haren en de zon op je gezicht. Deze keer één van de blauwe routes gekozen, maar je kan ook buiten de (gebaande) paden het eiland verkennen!"
Natuurmonumenten zet zich graag in voor mensen die actief de natuur in willen en faciliteert met paden, voorzieningen op startpunten, evenementen en routes. Onze boswachters zorgen ervoor dat de paden er piekfijn bij liggen. Daar komt heel wat bij kijken; overhangende takken of struiken verwijderen, repareren slechte stukken, voorzien van wegwijzers, controleren op gevallen takken en bomen, afval opruimen. Dankzij dit zorgvuldige onderhoud zijn de routes veilig, goed begaanbaar en schoon, ideaal voor een wandeling in de natuur.