Evangelische Alliantie Vlaanderen - Eerlijk omgaan met migranten
NieuwsInternationaalEerlijk omgaan met migranten
Eerlijk omgaan met migranten
Er zijn veel moeilijke vragen rond de vluchtelingencrisis waar we in Europa al verschillende jaren mee geconfronteerd worden. Dat is geen reden om ze uit de weg te gaan. In 2016 publiceerde de Europese Evangelische Alliantie (EEA) haar standpunt rond migratie. Dit jaar gaf ze een update van dat document uit. In de inleiding daarvan schrijft Algemeen Secretaris Thomas Bucher: "Als evangelischen zouden we ons niet moeten laten leiden door angst en vermijding, maar door liefde, medelijden, rechtvaardigheid en het perspectief van het goede voor allen. Niet alleen voor Europa, maar ook voor de landen waar de vluchtelingen vandaan komen. Op die manier zullen minder mensen gedwongen worden om te vluchten, of het verlangen hebben om hun land te verlaten." Hij roept ook op tot gebed voor de vluchtelingen en de hulpverleners. Hieronder een samenvatting van de standpunten.
In de afgelopen jaren zijn er overweldigend veel vluchtelingen naar Europa gekomen. Gemeenschappen werden erdoor ondersteboven gegooid. Heel wat Europeanen hebben gastvrijheid betoond en migranten de kans gegeven om zich te integreren. Op die manier hebben tallozen een nieuw en beter leven kunnen opbouwen. De kerken hebben heel wat nieuwe 'vluchtelingengelovigen' mogen ontvangen. Toch loopt niet ieder verhaal goed af. Velen werden gescheiden van hun familie, werden uitgebuit of zijn verdronken. Heel wat christenen werden teruggestuurd naar hun land van herkomst en werden daar onmiddellijk gearresteerd. De solidariteit tussen de landen van de EU stelde dikwijls niet veel voor. De EEA realiseert zich dat er geen gemakkelijke antwoorden zijn op de humanitaire vragen, maatschappelijke uitdagingen en politieke omstandigheden. Veel landen zijn uitgeput als gevolg van de inspanningen die ze hebben moeten leveren om de vluchtelingen goed te ontvangen. Al snel wordt er dan gezegd dat we de Europese waarden moeten verdedigen en ze niet laten bedreigen door vreemdelingen. Maar wat is er eigenlijk gebeurd met de Europese waarden van gastvrijheid, solidariteit en compassie? Ieder menselijk leven is kostbaar – we mogen op dat vlak geen onderscheid maken. We mogen het lijden niet als normaal accepteren en de crisis uitsluitend als een bedreiging voorstellen.
Standpunt 1: Te vaak is de nationale en internationale respons onvoldoende en zelfs beschamend geweest.
Sommige landen en politici hebben veel gedaan om tot werkbare werkbare oplossingen te komen. Dit werd gedaan ondanks moeilijke economische omstandigheden en ondanks het gebrek aan steun van andere landen. Maar de EEA is ervan overtuigd dat, in het licht van Bijbelse en wettelijke standaarden, en met het oog op goed beleid, er heel wat moreel, legaal en politiek falen is geweest. We zouden beschaamd moeten zijn over oneerlijkheid en onnodig lijden. De Europese Alliantie roept daarom alle christenen om het standpunt van hun eigen land grondig te overwegen, te bidden en een vriendelijke, maar duidelijke stem te laten horen. Onze houding, ons beleid en onze acties moeten gebaseerd zijn op de overtuiging dat ieder mens geschapen is naar Gods beeld en recht heeft op een waardige behandeling. Het is onaanvaardbaar dat Europese landen – die allemaal de Conventie van Genève ondertekend hebben – er niet in slagen de regels toe te passen. De naties hebben zich ertoe verbonden iedereen die slachtoffer is van discriminatie of vervolging, te beschermen. Daarom mogen ze vluchtelingen niet terugsturen naar gevaarlijke situaties. Het is tragisch dat de lidstaten van de Europese Unie geen manier hebben gevonden om samen te werken aan een eerlijke oplossing. Als de inspanningen beter verdeeld hadden kunnen worden, was de last beter te dragen geweest. Als landen weigeren om meer vluchtelingen op te nemen, wordt het probleem elders groter. Zo heeft het terugsturen van bootvluchtelingen naar Libië er onrechtstreeks toe geleid dat mensen in moderne slavernij terecht zijn gekomen.
De EEA spreekt zich ook uit tegen de manier waarop sommige mensen, die gevlucht zijn om geloofsredenen, behandeld worden in Europa. Aan moslims die zich tot het christendom bekeren, worden onmogelijke vragen gesteld. Pasbekeerden krijgen een soort theologische ondervraging waarop ze geen antwoorden op kunnen geven. Op grond daarvan wordt hun bekering in vraag gesteld. Voorgangers die het geloof van deze mensen kunnen bevestigen, worden vaak genegeerd. Het gevolg is dat veel christenen werden teruggestuurd naar landen als Afghanistan of Iran, waar christenvervolging heel gewoon is … Christenen in het Midden-Oosten zijn over het algemeen heel kwetsbaar en verdienen bescherming.
Standpunt 2: We moeten erkennen dat er een limiet is aan de generositeit van 'ontvangende landen'.
Het zou natuurlijk heel vriendelijk zijn wanneer we argumenteren dat alle migranten, niet alleen de vluchtelingen, verwelkomd moet worden. Dat zou alleen kunnen wanneer we onze economie en levensstijl totaal anders organiseren. Dat is politiek gezien onmogelijk – de overheid heeft een moeilijke taak. De EEA is van mening dat het verkeerd is dat vluchtelingen een houding aannemen die er van uit gaat dat opvang een recht is en dat hulpverlening vanzelfsprekend is. Vluchtelingen moeten gestimuleerd worden om zo snel als het kan iets bij te dragen aan hun nieuwe land. Dat moet niet beschouwd worden als een plicht, maar als een zaak van zelfrespect en een verlangen om niet afhankelijk te worden. Er moet zoveel mogelijk aan integratie worden gewerkt.
Er zijn miljoenen mensen die in afschuwelijke omstandigheden leven en oorlog of de dreiging ervan ervaren. Hun aantal zal wellicht in de komende jaren alleen maar toenemen. Het is naïef om te denken dat Europa die allemaal kan opvangen. Het is begrijpelijk dat landen die al grote inspanningen geleverd hebben, het gevoel hebben dat ze niet meer aankunnen. Als regeerders bepaalde beslissingen voor meer opvang nemen, moeten ze ook gesteund worden door hun bevolking. Maar als landen in verhouding slechts weinig vluchtelingen hebben opgevangen, is dat iets wat aangepakt moet worden. Je kunt de migranten nu eenmaal niet zomaar terug de zee op sturen …
Er zijn verschillende categorieën immigranten. Sommigen verlaten hun land vanwege de moeilijke omstandigheden, andere vertrekken om een betere opleiding of job te krijgen. Er zijn er die hun familie willen vervoegen, of op zoek zijn naar een hogere levensstandaard. Verschillende omstandigheden vereisen ook verschillende regels wat betreft de vraag of een migrant de toelating moet krijgen om te blijven. De vluchtelingenstatus moet alleen gegeven worden aan mensen uit landen waar hun veiligheid niet gegarandeerd kan worden. Verder mogen mensen alleen maar teruggestuurd worden als ze voldoende gerecupereerd zijn van de ontberingen die ze onderweg geleden hebben – en ze mogen zeker niet terechtkomen in onveilige situaties.
Standpunt 3: Stellen dat migranten altijd een bedreiging vormen en gevaarlijk zijn, is onwaar en moreel verkeerd.
Wat de politici en media verklaren over vluchtelingen, en zeker de manier waarop, is bijzonder belangrijk. De geschiedenis heeft duidelijk laten zien zien waartoe het demoniseren van minderheden toe kan leiden. Maar, aan de andere kant, als we pretenderen dat de opvang van vluchtelingen geen maatschappelijk uitdaging is, zijn we ook niet eerlijk. De EEA roept op tot een balans in woorden en beleid.
Het is verkeerd om zomaar te stellen dat alle migranten – of moslims – gevaarlijk zijn en niet weten hoe ze zich moeten gedragen. De gebeurtenissen van de jaren 1930 leren ons dat we wars moeten zijn van het beschuldigen van godsdienstige en etnische minderheden. Tegelijk zouden migranten zich ver moeten houden van verkeerd gedrag. Illegaal gedrag moet grondig onderzocht worden, volgens de juridische procedures, en bestraft worden waar nodig. In ernstige gevallen kan dat tot deportatie leiden, maar dan alleen naar veilige locaties. Het verzwijgen van problemen met migranten is verkeerd, maar als we erover spreken, moeten we er voor oppassen dat we geen stereotypen versterken.
Standpunt 4: Het principe van godsdienstvrijheid moet voorop staan.
De EEA vindt het alarmerend wanneer de godsdienstvrijheid niet voor iedereen wordt gerespecteerd. We begrijpen dat het bedreigend kan overkomen wanneer een gemeenschap wordt geconfronteerd met een toevloed van mensen met een ander geloof. Echter, godsdienstvrijheid is een mensenrecht en moet ook verleend worden aan vluchtelingen. Vrijheid van gedachte, geweten en religie of overtuiging zou door iedereen en overal gerespecteerd moeten worden. God zoekt iedereen en wil dat allen die verloren zijn, gered worden, maar gedwongen bekeringen gaan volledig in tegen Gods wil. Vluchtelingen mogen niet gediscrimineerd worden vanwege hun geloof – of het gebrek daaraan. Iedereen moet de mogelijkheid hebben om zijn/haar geloof te praktiseren in een vluchtelingenkamp. Het verhinderen van de vrije beoefening van ieders geloof is niet alleen verkeerd, het bemoeilijkt ook de integratie. Maar ook de vluchtelingen moeten leren om de godsdienstvrijheid te respecteren en iedereen het recht toekennen om van godsdienst te veranderen.
De kwetsbaarheid van de vluchtelingen mag niet misbruikt worden om ze tot een godsdienst te bekeren, ook niet het christendom. Mensen die met vluchtelingen werken moeten het recht hebben om over geloof te spreken, zolang dit op een correcte manier gebeurt. Gesprekken verbieden in naam van het zogenaamde 'neutrale secularisme' is onnodig en een blijk van intolerantie.
Standpunt 5: De principes met betrekking tot integratie
De Bijbel laat duidelijk zien dat enerzijds de vreemdelingen de plicht hebben om zich te integreren en anderzijds de gastheren hen moeten verwelkomen en hen de mogelijkheid te bieden om zich te vestigen. Als een van beide aspecten niet aanwezig is, zal dat leiden tot intolerantie en spanningen, met ernstige maatschappelijke problemen tot gevolg. Er zijn rechten en plichten voor beide partijen. Dat mensen zich onzeker voelen is begrijpelijk, maar intolerantie moet aangepakt worden. Politici en journalisten moeten voorzichtig zijn met hun taalgebruik – de maatschappelijke opinie moet verbeteren, niet verslechteren.
Kerken kunnen een belangrijke rol spelen bij de integratie. Vluchtelingen kunnen ondersteund worden door vriendschap. Tegelijk moeten ze ook de taal leren en de maatschappelijke gewoonten, ze moeten zowel hun rechten als hun plichten kennen. Kinderen van vluchtelingen moeten naar school gaan en vrienden kunnen worden met hun klasgenoten. Migranten moeten worden uitgenodigd worden aan culturele, sociale en economische activiteiten. Dat betekent een stap van integratie naar inclusie. Toch moeten migranten een bepaalde culturele eigenheid kunnen behouden, als ze dat willen. Als mensen zich veilig voelen in hun eigen identiteit, staan ze doorgaans ook meer open voor de cultuur van anderen. Als christenen moeten we alles in het werk stellen om de nieuwkomers te helpen. Daarbij mogen de behoeftigen van het eigen volk uiteraard ook niet vergeten worden. De uitdaging is om in de hele problematiek een goede balans te vinden.