Historiek - Kasteel van Gaasbeek
KasteelHistoriekLaat je verleiden door het verleden!
Net buiten Brussel maar middenin de glooiende heuvels van het Pajottenland troont het Kasteel van Gaasbeek. De middeleeuwse burcht kende een bewogen geschiedenis en evolueerde van strategisch bolwerk naar riant buitenverblijf. De graaf van Egmond was een van de bekendste eigenaars. Het huidige gebouw kreeg zijn romantische restyling op het einde van de negentiende eeuw dankzij de excentrieke markiezin Arconati Visconti.Zij richtte het kasteel in als museum voor haar enorme kunstcollectie en bespeelde het als historisch theaterdecor. De droomburcht die toen ontstond, heeft ook nu nog iets van een tijdmachine. Je dwaalt er door historiserende interieurs en ontdekt er wandtapijten, schilderijen, meubilair, beelden en andere waardevolle objecten.
Een bezoek aan het kasteel prikkelt al je zintuigen. We streven ernaar, onze bezoekers een beklijvende ervaring te bieden. Verrassende tentoonstellingen waarin historisch erfgoed op een creatieve manier 'vertaald' wordt naar vandaag, dompelen je onder in steeds wisselende decors. Ook concerten en evenementen zorgen ervoor dat hier altijd iets te beleven valt.
Een eerste versterkte burcht werd in het midden van de dertiende eeuw opgetrokken om Brabant te beschermen tegen invallen uit Vlaanderen en Henegouwen. Dit slot werd echter verwoest in 1388. De heropbouw, waarvan een aantal buitenmuren nog te zien is, duurde twee eeuwen. Tijdens het eerste kwart van de zeventiende eeuw liet Renaat van Renesse een Franse tuin, een barokpaviljoen en een kapel optrekken in het domein. In 1695 werd een kasteelvleugel in puin geschoten door de troepen van Lodewijk XIV. Van 1887 tot 1897 werd het slot grondig gerestaureerd in romantische neostijl en werd het huidige uitzicht bepaald. Hiervoor deed markiezin Arconati Visconti een beroep op architect Charle-Albert. Zo ontstond de huidige 'droomburcht', die terecht beschouwd wordt als het 'Vlaamse Pierrefonds'. Gebouw en historiserende interieurs vormen samen een uitzonderlijk gaaf voorbeeld van de toenmalige stijlopvattingen; het geheel werd gerestyled tot een minutieus gepland Gesamtkunstwerk. De interieurs bieden een staalkaart van neostijlen, van neogotiek over neorenaissance tot neorococo.
In 1921 schonk de laatste eigenares van het kasteeldomein, markiezin Arconati Visconti, het park met het kasteel en volledige inboedel aan de Belgische Staat. Drie jaar later zette het tot museum omgevormde gebouw - zoals bij testament bepaald - zijn poorten open voor het publiek. Bij de staatshervorming van 1980 werd het kasteeldomein overgedragen aan de Vlaamse Gemeenschap. De DAB (Dienst met Afzonderlijk Beheer) 'Kasteeldomein van Gaasbeek' maakt vandaag deel uit van het agentschap Kunsten en Erfgoed binnen de Vlaamse overheid.
Meer over Markiezin Arconati Visconti
Elfi De Vos maakte in het kader van de tentoonstelling Markiezin zkt. kunst (2008) een kortfilm met een biografische impressie van het leven van Markiezin Marie Arconati Visconti. Bekijk hier de kortfim 'Souvenir' van Elfi De Vos. Lees hier de tekst van de kortfilm 'Souvenir'.
Het kasteel wordt vaak als decor gebruikt voor films, televisiereeksen en reclamespots, van het in de jaren zestig erg populaire Johan en de Alverman tot recente afleveringen van Zonde van de Zendtijd ... . Bekijk hier 'The Saus of Music' uit Zonde van de Zendtijd.
Om de intensiteit van een kasteelbezoek voor het publiek nog te versterken, worden naast de klassieke visuele impulsen (het bekijken van gebouw en collectie) ook olfactorische elementen gebruikt: historische parfums, door de eerbiedwaardige Officina Profumo – Farmaceutica di Santa Maria Novalla vervaardigd volgens eeuwenoude recepten waarvan sommige teruggaan tot de Medici, hullen de zalen in een geur van mysterie en sensualiteit. Geschiedenis laat zich ook ruiken, weten we sinds Patrick Süsskind, en dat hoeft allerminst een muffe bedoening te zijn … Daar zorgen Florentijnse iris, rozen uit Damascus, kostbaar amber en Toscaanse kruiden voor.