'Alleen adequate bejaging kan Zeevang nog redden' - Nieuwe Oogst
Interview Noord-Holland Bert Hartman 18 dec 2019 om 11:16 uur
De ganzenschade in de polder Zeevang stijgt jaarlijks gemiddeld met een ton. In 2018 werd 1,2 miljoen euro uitgekeerd. Volgens taxateur Joop Verheul is het tij alleen te keren door adequate bejaging van ganzen. 'Anders wordt het bijna ommogelijk om daar nog te boeren.'
Verheul was er enkele maanden geleden bij, toen natuurgedeputeerde Esther Rommel een kijkje kwam nemen in het gebied. 'Net zoals ik wel vaker bij werkbezoeken ben betrokken om de ernst van de zaak uit te leggen. Meestal schrikken de mensen daar dan van, maar helaas verandert er vervolgens maar weinig.'
'Als er niks wordt gedaan, zie ik het somber in voor toekomst van de Zeevang'
Wat heeft u zelf met het gebied?
'Ik ben precies vijftien jaar bij de Zeevang betrokken. Als taxateur word ik ingehuurd door Taxatiebureau Overheul.'
Wat kenmerkt de Zeevang?
'Het is een uitzonderlijk gebied als het gaat om de ganzenoverlast. Zo dichtbij de Oostvaardersplassen en direct aan het IJsselmeer weten tienduizenden ganzen de Zeevang prima te bereiken.'
'Het gaat om structureel duizend tot tweeduizend ganzen per bedrijf. Dat is werkelijk ongekend. Voor het overgrote deel van de ondernemers die schade melden, functioneert het systeem van taxeren goed. Maar in de Zeevang zitten zo waanzinnig veel ganzen, dat het niet meer volstaat. Behalve de vraatschade holt ook de botanische samenstelling achteruit. Dat is minstens zo essentieel. Op meerdere plekken blijft er alleen nog witbol, straatgras en muur over. Met zulk gras kan niet worden geboerd. Zulk extreem kwaliteitsverlies kan in de huidige taxatiesystematiek onvoldoende worden meegenomen.'
'Zeker vijftien bedrijven lijden extreme schades. Daar wordt bij de eerste cruciale snede 2,5 tot 4 ton minder droge stof per hectare geoogst. Dat betekent dat de ondernemers voor een vermogen extern ruwvoer moeten bijkopen. En ze zijn voortdurend bezig met het bestrijden van onkruid en doorzaaien van vers gras, wat ook weer grote extra kostenposten zijn. De schade per bedrijf is gemiddeld getaxeerd op 70.000 tot 80.000 euro, maar ligt door het kwaliteitsverlies van het gras eigenlijk nog veel hoger.'
'Allereest zouden de boeren veel meer gecompenseerd moeten worden voor alle schade die ze lijden. Of nog beter: de ganzen zouden adequaat moeten worden bejaagd. Anders is duurzaam boeren daar onmogelijk.'
Waarom lukt dat bejagen onvoldoende?
'Het agrarische deel van de Zeevang grenst aan een Natura2000-gebied. De regels die daar gelden, maken bejaging heel moeilijk, zo niet onmogelijk. Verjagen levert niks op, want ze vliegen gewoon een perceel verder. De ganzen moeten massaal worden gevangen om serieus effect te bereiken.'
De verlenging van het natuurbeheer voor de Zeevang met vijf jaar staat daar toch haaks op?
'Precies. Ik vind dat waanzin, ook omdat ik me niet kan voorstellen dat natuurorganisaties dit soort schrale en eenzijdige graslanden willen. Daar zit amper nog voederwaarde in. En de ondernemers krijgen het niet meer op peil, ondanks dat ze jaarlijks massaal doorzaaien.'
Wat betekent de beoogde verhoging van het eigen risico door de provincie?
'Voor deze bedrijven betekent het dat ze zo'n 15.000 euro extra mislopen. Geld waar ze gewoon recht op hebben. Het argument van de politiek om boeren daarmee extra te stimuleren om de ganzen meer te verjagen, is stuitend. De ondernemers zijn met handen en voeten gebonden. Welke boer kiest ervoor om een vergoeding te pakken, om er vervolgens elders bij te moeten kopen? Dat leidt alleen maar tot grote verliezen. De inkomsten per bedrijf lopen al fors terug, dus als er niks wordt gedaan, dan zie ik het somber in voor de toekomst van de Zeevang. En dat kan toch nooit de bedoeling zijn van dit beleid?'