Universele oplader: 8 vragen over de Europese plannen
iCulture » Thema » Accessoires » Universele oplader: wanneer wordt usb-c de standaard en wat betekent het voor jou?
Na jaren aanmodderen ligt er opnieuw een voorstel voor een universele oplader voor smartphones, tablets en andere elektronische apparaten. Gaat het deze keer lukken? Dit moet je weten over de universele oplader die de EU wil invoeren:
#1 Wanneer komt er een universele oplader?
#2 Welke oplader wordt standaard?
#3 Wat betekent het voor Apple?
#4 Wat betekent het voor jou?
#5 Wat zijn de voordelen van een universele oplader?
#6 Komt er binnenkort weer een andere standaard?
#7 Waarom duurt het allemaal zo lang?
#8 Universele oplader of oplaadpoort?
Er wordt al sinds 2009 gesproken over een universele oplader voor smartphones, tablets en andere apparaten. Ook in 2021 staat het weer op de agenda, deze keer in de vorm van een wetsvoorstel van de Europese Commissie. Deze moet nog worden goedgekeurd door het Europese Parlement en de Raad. Daarna volgt een overgangsperiode van 24 maanden, waarin fabrikanten de tijd krijgen om hun producten aan te passen. Als alles meezit kan het nog steeds tot 2024 duren voordat de universele oplader verplicht is.
Europa heeft gekozen voor usb-c. Dat is op zich een prima keuze, want veel Android-toestellen werken al met deze opladers en Apple kiest er ook steeds vaker voor.
Het oorspronkelijke idee was om micro-usb de standaard te maken, dat in 2009 veel werd toegepast. Apple-producten waren in die tijd voorzien van 30-pins connector. Maar de voorstellen voor een universele lader namen zoveel tijd in beslag, dat fabrikanten inmiddels waren overgestapt neer een nieuwe standaard, usb-c. Apple koos in 2012 voor de Lightning-aansluiting, dan nu nog steeds de standaard is op iPhones en op diverse accessoires, zoals de AirPods-oplaaddoosjes en de MagSafe Battery Pack.
Apple zal de iPhones en de standaard iPad moeten aanpassen en voorzien van usb-c. Die plannen lagen er waarschijnlijk toch al, maar Apple leek geen haast te maken. Overigens is het milieubewuste Apple tegenstander van de universele oplader. Ze hebben de afgelopen jaren meermaals gezegd dat het innovatie in de weg staat.
De overgangsperiode voor Apple-gebruikers zal relatief lang zijn. De nieuwste iPhone 13-modellen werken nog met Lightning-aansluiting en we zijn gewend dat Apple's toestellen zeker vijf jaar in gebruik blijven, al dan niet opgeknapt als refurbished iPhones. Als de verplichte overstap naar usb-c pas in 2024 wordt doorgevoerd, zullen nog tot 2030 de toestellen met Lighting-aansluiting in gebruik blijven. Zo heel abrupt zal de overgang dus niet zijn. Vroeger had je ook speakers met geïntegreerde 30-pins connector die in één klap onbruikbaar werden (tenzij je een adapter gebruikte), maar dat komt nauwelijks meer voor.
Ben je al overgestapt op recente iPhones en iPads, dan heb je waarschijnlijk al een paar usb-c-kabels liggen. Zit je nog helemaal in het 'Lightning-ecosysteem' dan betekent het dat gaandeweg de Lightning-kabels niet meer kunt gebruiken. Je kunt ze het beste weggeven aan iemand die nog wel een iPhone met Lightning-aansluiting gebruikt, om te voorkomen dat er toch nog elektronisch afval op de afvalberg terechtkomt.
Europa wil de hoeveelheid elektronisch afval verminderen, door ervoor te zorgen dat kabels voor meerdere apparaten geschikt zijn. Ook speelt mee dat het gemakkelijker is dat je nog maar één type kabel nodig hebt. Consumenten zouden gefrustreerd zijn over de groeiende berg ongeschikte opladers die ze thuis hebben liggen. Bij Apple-gebruikers valt dat overigens wel mee: aan Lightning en usb-c heb je genoeg. Invoering van een universele oplader moet naar schatting 11.000 ton elektronisch afval voorkomen. Maar het invoeren van de wetgeving betekent ook dat er tijdelijk extra afval ontstaat, namelijk omdat mensen oudere adapters en kabels weggooien op het moment dat usb-c de standaard wordt. Recycling is een optie, maar dat zal lang niet altijd gebeuren.
De kans is aanwezig dat er op termijn wéér een andere standaard voor de universele opladers komt. Maar de kans is groot dat dit ook weer de vormfactor van usb-c zal hebben. De Europese Commissie moedigt fabrikanten aan om samen te werken om usb-c verder te verbeteren. Een ontwikkeling is bijvoorbeeld ondersteuning voor Thunderbolt, zoals onlangs nog gebeurde bij de iPad mini.
Een andere ontwikkeling is dat je de oplaadpoort in je toestel steeds minder nodig hebt. Je kunt je toestel ook draadloos opladen en dat opent de mogelijkheden voor een toekomstige iPhone zonder fysieke oplaadpoort.
Europa heeft de fabrikanten eerst de kans gegeven om met eigen oplossingen te komen. Het aantal verschillende opladers daalde daardoor van dertig naar drie, maar dat is nog niet genoeg. Daarna volgde voorstel na voorstel om te komen tot een universele oplader.
In 2018 pakte de EU het plan opnieuw op, nadat het jarenlang in de ijskast was gezet. Ook nu is de knoop nog niet definitief doorgehakt, maar de kans dat het Europees Parlement en de Raad hun goedkeuring geven is vrij groot. Er is voor de Europese politici weinig reden om tegen te zijn.
In de discussie over universele opladers wordt vaak afwisselend gesproken over universele opladers en oplaadpoorten. Dat kan tot verwarring leiden. Gaat het nu over een oplader? Of over de oplaadpoort in apparaten? Zo zit het.
De wetgeving van de EU heeft betrekking op een universele oplader, oftewel een kabel die je in een stroomadapter, usb-hub of ander accessoire kunt steken, waarmee je alle gangbare smartphones en tablets kunt opladen. De EU wil voorschrijven welke connector er aan het einde van deze kabel zit en dat heeft uiteraard ook consequenties voor de oplaadpoort in de iPhone. De EU kiest voor een kabel met usb-c-connector, dus dat betekent dat Apple de Lightning-poort in de iPhone zal moeten vervangen door usb-c.
Het feit dat Apple al een universele oplader in de winkel verkoopt, is niet genoeg. Je kunt bij Apple al de 20 Watt adapter van €25 en de usb-c-oplaadkabel van €25 aanschaffen, maar die kun je alleen gebruiken voor bepaalde iPads, niet voor de iPhone.