Met de samenwerking tussen Sustainder en Luminext (onderdeel van Eneco) is een start gemaakt om stapsgewijs de smart city te ontwikkelen. Voor Jan van de Ven, Manager Smart Outdoor bij Eneco, zijn de lantaarnpaal en een open ecosysteem de sleutels in deze ontwikkeling: “We gaan de urban operator van Nederland worden.”
Slimme verlichting is in eerste instantie een energiebesparende oplossing voor gemeenten. Parallel aan die stap gaan we de lantaarnpalen met elkaar laten communiceren, waardoor er nieuwe mogelijkheden ontstaan. De lantaarnpalen zijn de opstelpunten voor allerlei sensoren die metingen kunnen doen in de openbare ruimte. Waar we tot dusver nog niet verder kwamen dan meters en sensoren aan de paal bevestigen (clip-ons), worden deze sensoren volledig geïntegreerd in de armatuur. Zo zie je dat we niet in één stap naar een ‘full flashy smart city’ gaan, zoals je in veel presentaties voorbij ziet komen, maar dat het een stapsgewijs proces is. In Nederland zijn we net in de fase van de clip-ons aangekomen. Met het nieuwe open systeem van Sustainder en Luminext kunnen we daar snel doorheen.
Tot dusver waren er nog geen goede smart outdoor producten die connectiviteit en verlichting integreren in een mooi ontworpen en goed functionerende armatuur. Wij willen groeien van een energiebesparende armatuur naar een product waar nieuwe functionaliteiten aan gekoppeld kunnen worden. Daar heb je software én hardware voor nodig. Het is heel lastig om dat los van elkaar te maken en daarom is deze samenwerking gestart. Luminext heeft kennis over de software voor het beheer en onderhoud van dynamische systemen, maar niet de ambitie om verlichtingsarmaturen te maken. Sustainder heeft kennis van de hardware en de nieuwe functionaliteiten. Beide partijen weten goed waar het in de de nabije toekomst naartoe gaat. Sustainder heeft een instapversie gemaakt die je gemakkelijk kunt upgraden. Het biedt gemeenten de gelegenheid om nu al een eerste stap te maken, terwijl de investering relatief beperkt is om klaar te zijn voor de toekomst.
Nee, Luminext blijft ook voor andere armatuurfabrikanten werken en de Sustainder armaturen kunnen ook op een ander beheerplatform worden aangesloten. Je bent niet gebonden aan de beheer- en besturingsomgeving van Luminext om Sustainder armaturen aan te sturen, maar je bent gek als je het niet doet. Wanneer je voor de combinatie kiest, dan haal je het optimale uit de armatuur. Zo kan de verlichting met de software van Luminext aan vier zijden op afstand worden bediend en wordt de armatuur optimaal benut. Sustainder kan zo aan klanten garanderen dat de verlichting werkt zoals het zou moeten en vice versa.
Naast dat de vier verlichtingssegmenten onafhankelijk van elkaar geschakeld en gedimd kunnen worden, monitort de armatuur zijn eigen functioneren. Bij uitval krijgt de beheerder een melding. Dat scheelt veel tijd met schouwen. Ook wordt het werkelijke energieverbruik gemeten en inzichtelijk gemaakt. De armatuur kan op basis van de standaard ‘ambient sensor’ schakelen bij de beschikbare hoeveelheid daglicht. De armatuur weet exact wanneer het licht aan moet zodra de schemering intreedt. Een andere standaard sensor detecteert wanneer de lantaarnpaal een onnatuurlijke beweging maakt, bijvoorbeeld bij scheefstand of een aanrijding.
Je kunt nog veel meer van dit soort functionaliteiten aan een opstelpunt van een armatuur toevoegen. De mogelijkheden zijn eindeloos. Dat maakt deze ontwikkeling zo interessant. In een iPhone zit een vast aantal sensoren die het mogelijk maken om ontelbare applicaties op te ontwikkelen. Het idee is dat Luminext hét open ontwikkelplatform gaat worden voor dit soort toepassingen. Dat derde partijen op basis van de sensoriek applicaties kunnen bedenken. Een voorbeeld daarvan is Triggi. Zij maken een koppeling tussen diverse slimme apparaten. Zo zou je de ambient sensor in de lantaarnpaal kunnen gebruiken om de verlichting in je huis aan te laten gaan. Dat gaat vandaag nog niet gebeuren, maar dat zijn wel de ontwikkelingen waar we naar kijken.
Onder ‘open’ versta ik onder andere dat de architectuur zo gemaakt is dat er geen ‘vender lock in’ ontstaat. We moeten de kwaliteit en de veiligheid van het systeem kunnen waarborgen. We hebben straks diverse partijen die armaturen maken (in de toekomst smart city hubs) en je hebt allerlei sensor leveranciers. Wij willen toe naar een model waarbij al die sensoren ín de hubs geplaatst kunnen worden. Mijn idee is dat daar straks een standaard voor wordt ontwikkeld. Op basis van de data die over het netwerk gaan, gaan we zelf een aantal standaard applicaties leveren (bediening, workflowmanagement, assetmanagement). We weten welke data waar verzameld kunnen worden en dat is heel interessant voor derde partijen. Het RIVM zou bijvoorbeeld een aanvullende applicatie kunnen ontwikkelen om iets te doen met de fijnstofmeter die in elke armatuur komt. En zo worden we de ‘urban operator’ van Nederland.