Studie | STbijDIS
Schematherapie bij DIS
Schematherapie beschouwt het ontstaan van DIS als gevolg van chronische vroegkinderlijk mishandeling, misbruik en/of verwaarlozing in de kinderjaren bij personen die gevoelig zijn voor het ontwikkelen van dissociatieve reacties op stress. De wisselingen in gedrag en emoties worden gezien als uiting van verschillende vaak terugkerende, rigide gemoedstoestanden of schemamodi. Het switchen tussen verschillende toestanden kan gepaard gaan met een sterk gevoel van discontinuïteit in emotionele beleving en in het denken over zichzelf en anderen.
Het doel van de behandeling is om de patiënt in de kindmodi te laten groeien door aan basale behoeften tegemoet te komen en door traumaverwerking, de straffende en kritische modi te laten plaatsmaken voor functionelere gewetensfuncties en streefniveaus, om meer controle te krijgen over andere dysfunctionele modi, en tenslotte om het gezonde deel van de patiënt te laten groeien.
Schematherapie (ST) is een integratieve behandeling waarbij cognitieve gedragstherapeutische (denken en doen), interpersoonlijke (therapeutische relatie) en experientiële (ervarings-) technieken worden gecombineerd. De functie van het gedrag in verschillende modi en de hieraan ten grondslag liggende emotionele basisbehoeften staan centraal.
Schematherapie voor DIS is aangepast aan de specifieke behandelbehoeften van deze patiënten, waarbij er onder meer aandacht is voor de extreme vermijding die deze patiënten parten speelt o.a. door een sterke nadruk op experiëntiële technieken. Metaforen en verhalen helpen bij het begrijpen en valideren van basale behoeften, gevoelens, gedachten en gedrag. Traumatische ervaringen worden verwerkt door middel van Imaginaire Rescripting.
Deze aanpak biedt een geïntegreerde benadering in relatief korte tijd. De behandeling is niet alleen gericht op het stabiliseren van symptomen maar besteedt relatief snel ook aandacht aan het verwerken van trauma's, overwinnen van klachten en verder herstel.
Er is erkenning van de ervaringen van DIS-patiënten van identiteitsfragmentatie en amnesie, terwijl er niet wordt uitgegaan van aparte, autonoom functionerende persoonlijkheidstoestanden met ieder een eigen geheugensysteem.
Bron: GGZ Zorgstandaard Dissociatieve stoornissen
Het design van het onderzoek
Het onderzoek heeft een zogenoemd single-case-series design. In dit type design worden cliënten op de voet gevolgd; er vinden zeer regelmatig metingen plaats. Het design is een 'binnen-subjects' design; er wordt niet tussen personen of groepen een vergelijking gemaakt, maar er wordt binnen personen een vergelijking gemaakt en wel in het functioneren tijdens de baseline (geen behandeling), tijdens de exploratiefase (geen actieve behandeling, maar wel aandacht voor de klachten/problemen) en het functioneren tijdens de actieve behandeling alsook na de behandeling. Grofweg gesteld is een behandeling voor deze persoon effectief als er een duidelijk verschil is tussen het functioneren in de baseline- versus exploratiefase en het functioneren daarna.
Deze studie is mogelijk gemaakt door Stichting tot Steun VCVGZ, RINO Zuid, en de betrokken instellingen.