Uitdaging en keuzevrijheid voor excellente rekenaars in het basisonderwijs
Home > Vormgeving van leerprocessen > Uitdaging en keuzevrijheid voor excellente rekenaars in het basisonderwijs
A.E. Smale-Jacobse & R. Hoekstra
obs De Braskorf, Veendam
GION, 2013
978-90-6690-526-9
Goede leerlingen op de basisschool worden in het rekenonderwijs onvoldoende uitgedaagd. Dit heeft vanzelfsprekend ook effect op hun motivatie. Mogelijkerwijs speelt dit probleem zelfs al bij leerlingen in groep 5. Het is de vraag of het oefenen met uitdagender opgaven deze leerlingen gemotiveerder kan maken en hun rekenprestaties kan verbeteren. Daarnaast is onbekend of het geven van feedback tijdens het oplossen van opgaven en het vrij kiezen van oefenstof bij deze leeftijdsgroep tot een extra verbetering kan leiden.
Bovenstaande vragen zijn onderzocht door middel van een experiment in groep 5. In een computerprogramma werd een groot aantal uitdagende probleemoplossingsopgaven aangeboden. Eén groep leerlingen maakte deze opgaven in een vaste volgorde en in de andere groep mochten leerlingen zelf kiezen met welk rekenonderwerp zij wilden oefenen.
Deze tweede groep kon daarnaast ook hints gebruiken. Verwacht werd dat alle leerlingen gemotiveerd zouden worden door het oefenen met uitdagende opgaven, en dat hun prestaties gedurende de lesweken zouden toenemen. Daarnaast werd verwacht dat het mogen kiezen leerlingen extra zou motiveren en dat het gebruik van hints een positief effect op prestaties zou hebben.
Na vijftien lessen bleken de leerlingen inderdaad gemotiveerder te zijn over rekenen, en bleken ze erg enthousiast over het maken van de opgaven in het computerprogramma. Velen gaven zelfs aan de opgaven juist leuk te vinden omdat ze moeilijk waren. Bovendien gingen de leerlingen in beide groepen sterk vooruit in hun rekenprestaties. Tegen de verwachting in gebruikten leerlingen die zelf mochten kiezen het programmaniet heel anders dan de leerlingen die de opgaven in een vaste volgorde maakten. Ook maakten leerlingen weinig gebruik van de hints. Beide groepen leerlingen gingen dan ook ongeveer even veel vooruit. Deze bevindingen illustreren het belang van uitdagende oefening voor de prestaties en motivatie van excellente rekenaars in het basisonderwijs.