De hond van Hercules ontdekt het purper is een olieverfschilderij van de hand van Peter Paul Rubens. Het werk meet 28 x 34 cm en is geschilderd op een paneel. Het schilderij is te bezichtigen in het Musée Bonnat te Bayonne.

De afgebeelde scène is afkomstig uit het Onomasticon van Julius Pollux, een Grieks-Romeins sofist uit de tweede eeuw. In deze lijst worden namen van personen en plaatsen verklaard. 

Het verhaal van de ontdekking van de verfstof purper speelt zich af in de Fenicische stad Tyrus. De hond van de held Hercules liep over het strand en beet daar in de schelp van een zeeslak. Daardoor kleurde zijn bek purper. De hond van Hercules wordt door deze legende dus genoemd als ‘uitvinder van het verven met purper’. Overigens is de afgebeelde schelp niet de juiste en klopt ook de tint purper niet. Daarbij is de stof die uit die klier van de slak komt vuilgeel en zou een verkleuring pas later optreden.

In het Prado in Madrid is een gelijkaardig schilderij te vinden, van de hand van Theodoor van Thulden. Dit schilderij is nog preciezer en gedetailleerder. Vooral de weergave van de schelpen op het Tyrreense strand is ongewoon. Naast dit werk zijn in het museum nog drie andere werken beschikbaar over de geschiedenis van Hercules. 

Werk van Rubens
Werk gebaseerd op Grieks-Romeinse mythologie
1620-1629