Het arrest Foglia / Novello is een uitspraak van het Europees Hof van Justitie van 16 december 1981 (zaak 244/80), inzake
een proefproces
voor een Italiaanse rechter
inzake een Franse verbruiksbelasting op likeurwijn.
Uiteindelijk ging het procespartijen om:
de geldigheid van een Franse wettelijke regeling betreffende een verbruiksbelasting op likeurwijn,
waarover een Italiaanse rechter zou moeten beslissen in een proefproces tussen twee Italiaanse personen,
om een prejudiciële uitspraak van het Hof uit te lokken.

Casus 
Mariella Novello bestelt enige dozen met verschillende soorten Italiaanse likeurwijn bij Pasquale Foglia, wijnhandelaar in Piëmont (Italië), die in Menton (Frankrijk) moeten worden afgeleverd. Danzas bezorgt de bestelling. Novello ontvangt van Foglia een factuur voor (1) de koopsom van de likeurwijn en (2) de verzendkosten die Danzas in rekening heeft gebracht, inclusief (3) een bedrag aan Franse verbruiksbelasting op likeurwijn, dat Danzas heeft betaald.

Novello weigert echter het bedrag van de Franse verbruiksbelasting aan Foglia te betalen, omdat in de koopovereenkomst een bepaling was opgenomen "dat onwettige of onverschuldigde belastingen niet ten laste van Novello komen".
De vervoersovereenkomst tussen Foglia en Danzas bevatte een soortgelijke clausule "dat onwettige of onverschuldigde belastingen niet ten laste van Foglia komen". Desondanks had Foglia de factuur voor de verzendkosten volledig en zonder enig protest betaald.

Procesgang 
Foglia vordert betaling van het restant: het bedrag van de Franse verbruiksbelasting.
In de loop van de procedure vraagt Novello een declaratoir vonnis dat zij niets meer verschuldigd is.
De rechter in het hoofdgeding, de Pretore te Bra, verzoekt het Europees Hof van Justitie om een prejudiciële beslissing.
Dit is de eerste verwijzingsbeschikking.

Dezelfde rechter heeft het Hof opnieuw verzocht om een prejudiciële beslissing. Dit is de tweede verwijzingsbeschikking.

Rechtsvraag 
Bevoegdheid van het Hof.

Uitspraak Hof 
Het Hof blijft bij zijn standpunt dat het niet bevoegd is.

Foglia/Novello