Plasmodium knowlesi is een parasiet die malaria veroorzaakt bij apen (makaken). Deze wordt herkend als veroorzaker van een ernstige vorm van malaria bij mensen in Zuidoost-Azië. P. knowlesi wordt op mensen overgedragen via muggen van het geslacht Anopheles (bijvoorbeeld Anopheles latens).

De infectie wordt op vergelijkbare wijze opgelopen als de andere plasmodium soorten. De overdracht van P. knowlesi naar de mens vindt eigenlijk alleen plaats in die regenwouden waar zowel de geschikte muggensoorten voorkomen, die apen én mensen steken, als apen die met deze parasiet besmet zijn.

Ziektebeeld 
Malaria veroorzaakt door P. knowlesi geeft dezelfde symptomen als malaria veroorzaakt door andere plasmodiumsoorten: koorts, hoofdpijn, spierpijn, misselijkheid, braken, diarree. Omdat P. knowlesi zich elke 24 uur vermenigvuldigt kan de parasitemie snel stijgen. Hierdoor kan ernstige malaria ontstaan die onbehandeld dodelijk kan aflopen. De behandeling is dezelfde als bij de andere malariasoorten.

Waar komt deze malariasoort voor? 
Infectie met deze parasiet gebeurt meestal in het tropisch regenwoud, het leefgebied van de Java-aap en de Anopheles latens-mug, die de malariaparasieten overbrengt. Aanvankelijk werd gedacht dat P. knowlesi-infecties in Zuidoost-Azië zeer zeldzaam waren, maar onderzoek toonde aan dat P. knowlesi infecties vrij regelmatig voorkomen in Zuidoost-Azië.

De ziekte trad ook op in gebieden buiten Zuidoost-Azië. Zo zijn er toeristen besmet geraakt. Een 38-jarige Nederlandse man die een tijd in Borneo woonde werkte, werd in januari 2009 met hoge koorts in het Harbour Hospital and Institute of Tropical Diseases te Rotterdam opgenomen. Ook bij hem werd deze ziekte geconstateerd.

Externe links 
 Plasmodium knowlesi - Fifth Malarial Parasite
 Nederlandse Vereniging voor Parasitologie : NVP Parasieten factsheet: Humaan : Plasmodium knowlesi

Literatuur 
  et al.: The primate malarias. Bethesda: U.S. National Institute of Allergy and Infectious Diseases, 1971. 26, pp. 317: Plasmodium knowlesi
 : Knowlesi malaria: newly emergent and of public health importance? In: Trends Parasitol. 2008 Sep;24(9):406-10.

Beelden 

Parasiet