Cornelis en het Latijnse Cornelius zijn jongensnamen. De oorsprong van de naam is onzeker, maar mogelijk komt deze naam van het Latijnse woord cornu, wat hoorn betekent. De naam "Cornelis" staat dan voor de gehoornde. Deze verklaring is al te vinden bij de Griekse historiograaf Plutarchus, in zijn Moralia (Caput IV - Quaestiones Romanae), maar het is niet wetenschappelijk aantoonbaar dat deze correct is.

De naam komt ook voor als achternaam.

Varianten 
De volgende mannennamen (o.a.) zijn varianten of afgeleiden van Cornelis/Cornelius:
 Cees, Cor, Corné, Cornee, Corneel, Kees, Kezen, Korneel, Neel, Nelinus, Nelis.

De naam komt ook in andere talen voor:
 Duits: Cornelius, Kornel, Nellies, Niels
 Engels: Cornelius, Niles
 Frans: Cornelius, Corneille
 Fries: Knelis, Knillis, Knjillis, Kors, Krelis, Neeldert, Neelke, Neelt, Nele, Nelis, Nelle
 Hongaars: Kornel

Vrouwelijke vormen zijn onder meer Cornelia, Cokkie, Cokky, Connie, Conny, Cor, Cora, Coreline, Corlijn, Cornelieke, Cornelien, Cornelisje, Cornelijne, Corrie, Corry, Kee, Keesje, Keet, Keetje, Kornelia, Neel, Neeltje, Neely, Nel, Nele, Nelia, Nelie, Nelina, Neline, Nelke, Nella, Nellie, Nelly

Heiligen 
 Paus Cornelius, Italiaans paus, martelaar en heilige

Bekende naamdragers

Corné 
 Corné Klijn, Nederlands radio-dj
 Corné van Zeijl, Nederlands vermogensbeheerder en beurscommentator

Corneel 
 Corneel Heymans, Belgisch wetenschapper
 Corneel van Kuyck, Belgisch (jeugd)schrijver

Cornelis 
 Cornelis Andries Backer, Nederlands botanicus
 Cornelis Bakker, Nederlands natuurkundige
 Cornelis Blaauw, Nederlands architect
 Cornelis Corneliszoon, Nederlands uitvinder
 Cornelis Cruys, Noors-Nederlands zeevaarder
 Cornelis de Vos, Vlaams kunstschilder
 Cornelis Floris De Vriendt, Belgisch architect
 Cornelis Dirkszoon, Nederlands burgemeester en zeevaarder
 Cornelis Drebbel, Nederlands uitvinder
 Cornelis Dopper, Nederlands componist en dirigent
 Cornelis Engebrechtsz., Nederlands kunstschilder
 Cornelis Evertsen de Jongste, Nederlands admiraal
 Cornelis van den Haag, Nederlands kunstschilder
 Cornelis Cornelisz. van Haarlem, Nederlands kunstschilder en tekenaar
 Cornelis Haga, Nederlands diplomaat
 Cornelis Hooft, Nederlands bestuurder
 Cornelis van Hout, Nederlands crimineel
 Cornelis Houtman (theoloog), Nederlands theoloog
 Cornelis de Houtman, Nederlands ontdekkingsreiziger
 Cornelis Huysmans, Belgisch schilder
 Cornelis Johannes Kieviet, Nederlands onderwijzer en schrijver van jeugdboeken
 Cornelis Kiliaan, Zuid-Nederlands taalgeleerde en dichter
 Cornelis Kruseman, Nederlands kunstschilder
 Cornelis Lely, Nederlands minister en waterbouwkundige
 Cornelis van der Lijn, Nederlands burgemeester en gouverneur-generaal van de Vereenigde Oostindische Compagnie
 Cornelis Adriaan Lobry van Troostenburg de Bruyn, Nederlands scheikundige
 Cornelis Felix van Maanen, Nederlands politicus
 Cornelis Musius, Nederlands priester
 Cornelis Outshoorn, Nederlands architect
 Cornelis Pijnacker, Nederlands cartograaf, hoogleraar en diplomaat
 Cornelis Pot, Nederlands ondernemer
 Cornelis Schell, Nederlands operazanger
 Cornelis Schut, Zuid-Nederlands kunstschilder, tekenaar en graveur
 Cornelis Speelman, Nederlands gouverneur-generaal van de Vereenigde Oostindische Compagnie
 Cornelis Springer, Nederlands kunstschilder
 Cornelis Tromp, Nederlands admiraal
 Cornelis Troost, Nederlands kunstschilder
 Cornelis Van Leemputten, Belgisch kunstschilder
 Cornelis Verdonck, Zuid-Nederlands polyfonist
 Cornelis Veth, Nederlands auteur
 Cornelis Vreeswijk, Nederlands-Zweeds zanger
 Cornelis Vrij, Nederlands onderwijzer
 Cornelis van der Waal, Nederlands predikant en theoloog
 Cornelis de Witt, Nederlands baljuw en burgemeester

Cornelius 
 Cornelius Gemma, Vlaams arts, astronoom en astroloog
 Cornelius Jansenius, Vlaams theoloog en bisschop
 Cornelius Jansenius, Zuid-Nederlands priester, theoloog en bisschop
 Cornelius Johnson, Amerikaans atleet
 Cornelius Ryan, Iers-Amerikaans journalist en historicus
 Cornelius Scepperus, Zuid-Nederlands diplomaat
 Cornelius Vanderbilt, Amerikaans ondernemer
 Cornelius Vanderbilt III, Amerikaans generaal, uitvinder en ingenieur
 Cornelius Warmerdam, Amerikaans atleet
 Cornelius Wessels, Nederlands jezuïet
 Cornelius Hermanus Wessels, Zuid-Afrikaans politicus

Fictief figuur 
 Cornelius Chesterfield, personage uit de stripreeks De Blauwbloezen
 Cornelis Droebel, personage uit de Harry Potterboeken
 Cornelis Paradijs, pseudoniem van Frederik van Eeden als auteur van de Grassprietjes
 Cornelis Prul, personage uit Donald Duck

Externe link 
 Populariteit, verspreiding en verklaring van de naam Cornelis, Corné, Corneel, Cornelius en Korneel , Nederlandse Voornamenbank, Meertens Instituut.

Jongensnaam