Er is op die vraag maar één antwoord mogelijk. De jury 2009 vindt het gehele Nederlandstalige thrillerlandschap de moeite waard. Ze stelt zich op als overijverige gids in een wildpark, bereid om alle facetten te tonen: het is rijk hier en groot en gevarieerd, kijk maar! Het is een jury van liefhebbers die pal achter de Nederlandstalige thriller staat.
De eeuwige verwarring die Stropjury’s parten speelt is of ze een spannend of een goed geschreven boek moet bekronen. Of iets breder: wat is het literaire gehalte van thrillers en hoe moet je dat waarderen? De jury 2007 koos het radicale literaire uiterste en besloot daarom dat het niveau van de inzendingen te laag was om het volle aantal nominatieplekken te benutten. De jury 2009 doet het tegenovergestelde.
Die enthousiaste houding is bewonderenswaardig en terecht. Alleen al uit de nominaties van dit jaar blijkt dat wie de polderthriller serieus neemt – en hem dus op zijn eigen merites beoordeelt! – in ons taalgebied heel wat moois en genietbaars kan vinden. Het scoren van dat punt is wel een paar scheve gezichten waard, al blijft het moeilijk te verteren dat de prachtige boeken van Willem Asman, Jac. Toes en Felix Thijssen ook moesten sneuvelen.
Ja, de jury 2009 is moedig, maar welbeschouwd is ze overmoedig. In haar rapport bij de shortlist meldt de uit thrillerfanaten bestaande jury: ‘enkele hooggewaardeerde misdaadromans waren niet ingestuurd. Maar dit is niet ten koste gegaan van de gemiddelde kwaliteit.’
Dat is uit statistisch oogpunt een lastige zin. Als de hooggewaardeerde boeken het gemiddelde niet verhogen behoren ze immers op hun best tot de middenmoot. Waarom zijn ze dan hooggewaardeerd? Het spreekt voor de jury dat ze de statistiek, de wiskunde en de logica overboord wil zetten, omdat het haar enorme enthousiasme verraadt. Ze bedoelt met die onhandige zin natuurlijk niets anders dan dat de Nederlandstalige thriller zich gemiddeld op een hoog niveau bevindt.
Dat het palet van de Nederlandstalige thrillerschrijvers breed is, weet de jury goed aan te tonen. Ze doet dat onder andere met de nominatie van Judith Vissers roman Stuk, een psychologische roman over het getroebleerde bestaan van het middelbareschoolmeisje Elizabeth. De verwarde puber verandert gaande het boek in een soort She-Devil à la Fay Weldon, in staat tot een even emotieloze als gruwelijke moord.