Brigitte Mira (Hamburg, 20 april 1910 - Berlijn, 8 maart 2005) was een Duitse actrice en cabaretière.

Carrière 
Brigitte Mira was de dochter van de uit Rusland geëmigreerde pianist Siegfried Mira en zijn echtgenote Elisabeth Strässner. Volgens de nationaalsocialistische denkwijze was ze een half-joodse, maar dit verborg ze met valse identiteitspapieren. Ze groeide op in Düsseldorf en startte reeds vanaf 8-jarige leeftijd met ballet- en zangonderricht. In de periode 1928/1929 werd ze als groepsdanseres onder het pseudoniem Valencia Stramm bij het Stedelijk Theater in Düsseldorf gecontracteerd en schakelde met bijna de gehele dansgroep over naar de volgende periode als lid van het danskoor van het Opernhaus Köln, waar ze meewerkte aan de allereerste opvoering van Le Sacre du printemps van Igor Stravinsky buiten de Ballets Russes. Aan het eind van de jaren 1920 debuteerde ze als zangeres in de rol van Esmeralda in Die verkaufte Braut van Bedřich Smetana in Keulen. Na de eerste verbintenis in 1931 als soubrette onder de naam Gitta Mira in Bremerhaven volgden meerdere verbintenissen met Duitstalige theaters, waaronder in 1931 het Operettentheater Leipzig, in 1932 en 1933 in Reichenberg  met zomerse verplichtingen naar Kolberg en Mariënbad, in 1934 bij de Städtische Bühnen Graz en van 1935 tot 1939 in het Kieler Stadttheater. Daar werkte ze samen met sterren als Richard Tauber, Fritzi Massary, Leo Slezak en Lizzi Waldmüller. In Hamburg was ze te zien in de première van de operette Giuditta van Franz Lehár. In 1941 ging ze naar Berlijn en werkte daar bij het Theater am Schiffbauerdam, waar haar talenten werden ontdekt door Willy Schaeffers, die ze naar het Kabarett der Komiker haalde.

Haar eerste ervaringen bij de film verzamelde Mira in de als nationaalsocialistische propaganda bedoelde serie Liese und Miese, die als bijprogramma van de Deutsche Wochenschau werd vertoond. Daarin was Liese, gespeeld door Gisela Schlüter, (in de zin van de nazi-propaganda) de goede, terwijl Miese, gespeeld door Brigitte Mira, alles verprutste, zoals luisteren naar vijandelijke zenders, schelden en zich inlaten met spionnen. Ze speelde die rol zo goed, dat het propagandaministerie de serie na 10 afleveringen beëindigde. 

Na het einde van de Tweede Wereldoorlog speelde Mira in het Theater am Schiffbauerdamm, in opvoeringen van Walter Felsenstein in het Hebbel-Theater, later bij de Komische Oper in Berlijn. Ze had zangrollen bij diverse radiostations, waaronder diverse operettes bij de Bayerischer Rundfunk. Haar open, onverbloemde karakter bracht haar ook op cabaretpodia, waaronder bij Die Insulaner van Günter Neumann. Haar speelfilmdebuut had ze in 1948 in een kleine rol in de naoorlogse satire Berliner Ballade, met Gert Fröbe als Otto Normalverbraucher. Naast haar toneel-activiteiten in muzikale komedies en volksstukken werkte ze vanaf de jaren 1950 ook mee in schlagerfilms en komedies. Terwijl ze in films voor langere tijd bijrollen kreeg als rare tante of huishoudster, was ze in operettes, opera's en amusementsuitzendingen op tv de soubrette van dienst. 

In 1972 ontdekte Rainer Werner Fassbinder haar in het Schauspielhaus Bochum. Hij zorgde ervoor dat ze met het drama Angst essen Seele auf haar doorbraak maakte als internationaal gewaardeerde actrice. Op het Filmfestival van Cannes van 1974 werd ze algemeen bekend dankzij haar rol als de weduwe en poetsvrouw Emmi, die verliefd werd op een twintig jaar jongere Marokkaan. In hetzelfde jaar werd ze onderscheiden met de Deutscher Filmpreis als beste actrice. Bij het tv-publiek was ze vooral bekend door haar rol van Oma Färber in de serie Drei Damen vom Grill, die werd uitgezonden van 1977 tot 1991.

In 1989 werd Mira voor haar langdurige en voortreffelijke werk bij de Duitse film gehuldigd met de Filmband in Gold. In 1998 gaf ze tijdens het jubileumgala ter gelegenheid van het 50-jarig bestaan van de Berlijnse Komische Oper een geweldig optreden. Aan het eind van de jaren 1990 ging ze op hoge leeftijd met Evelyn Künneke en Helen Vita op tournee met het stuk Drei alten Schachteln, dat onverwachts werd beëindigd door het overlijden van Helen Vita (2001). Kort daarna overleed ook Evelyn Künneke. Mira, die tien jaar ouder was dan haar overleden collega's, stelde daarna een eigen soloprogramma samen, waarmee ze onder meer optrad in het Theater Madame Lothár in Bremen. Daar nam ze in juni 2002 ook deel aan een galashow ter gelegenheid van het tienjarig theaterjubileum.

Brigitte Mira symboliseerde zoals geen andere acteur, het oude West-Berlijn, net als Günter Pfitzmann en Harald Juhnke, die samen met haar ook in Drei Damen vom Grill speelden.

Privéleven en overlijden 
Brigitte Mira was vijf maal getrouwd, de eerste keer met de acteur Peter Schütte in 1940, de tweede keer met de leidinggevende Paul Cornelis. De derde keer was met de reporter Reinhold Tabatt en de vierde keer met een ingenieur. In 1974 trouwde ze voor de vijfde keer met de regisseur Frank Guerente, met wie ze tot zijn dood in 1983 getrouwd bleef. Haar beide zonen Thomas en Robert waren uit het derde huwelijk met Reinhold Tabatt.

Brigitte Mira overleed op 16 maart 2005 in de leeftijd van 94 jaar aan de langdurige gevolgen van een flauwte. Ze werd bijgezet op de Luisenfriedhof in Berlijn-Westend. De grafplaats behoort tot de eregraven van de stad Berlijn.

Onderscheidingen 
 1974: Deutscher Filmpreis voor haar representerende prestatie in Angst essen Seele auf
 1981: Verdienstkreuz Erster Klasse van de bondsrepubliek Duitsland
 1989: Filmband in Gold voor haar langjarig en voortreffelijke werk in de Duitse film
 1992: Bambi
 1995: Großes Verdienstkreuz
 1996: Verdienstorden van het Landes Berlijn
 1999: Silbernes Blatt van de Dramatiker Union
 2000: Goldene Kamera voor haar levenswerk
 2003: Goldener Wuschel van Brisant voor haar levenswerk
 2005: Berliner Bär (B.Z.-cultuurprijs) voor haar levenswerk
 2012: Ster op de Boulevard der Stars in Berlijn

Filmografie 

 1943: Liese und Miese (propagandistische Wochenschau-korte filmen)
 1948: Berliner Ballade
 1957: Und abends in die Scala
 1958: Wehe, wenn sie losgelassen
 1958: Der Stern von Santa Clara
 1958: So ein Millionär hat’s schwer
 1959: Schlag auf Schlag
 1959: Du bist wunderbar
 1960: Im Namen einer Mutter
 1961: Die Marquise von Arcis
 1962: Ich kann nicht länger schweigen
 1962: Jedermannstraße 11
 1962: Bubusch
 1962: So toll wie anno dazumal
 1963: Jack und Jenny
 1965: Unser Pauker (tv-serie, 20 afleveringen)
 1966: Wilhelmina (tv-serie, 6 afleveringen)
 1966: Wie lernt man Reisen?
 1966: Bei Pfeiffers ist Ball
 1968: Der Partyphotograph
 1970: Das Stundenhotel von St. Pauli
 1970: Drüben bei Lehmanns
 1971: Zwanzig Mädchen und die Pauker: Heute steht die Penne kopf
 1971: Wir hau’n den Hauswirt in die Pfanne
 1972/1973: Acht Stunden sind kein Tag
 1973: Die Zärtlichkeit der Wölfe (Ulli Lommel) (tv-serie)
 1973: Sechs unter Millionen (tv-serie, 13 afleveringen)
 1974: 1 Berlin-Harlem
 1974: Angst essen Seele auf (Rainer Werner Fassbinder)
 1974: Jeder für sich und Gott gegen alle (Werner Herzog)
 1975: Wie ein Vogel auf dem Draht
 1975: Angst vor der Angst (Rainer Werner Fassbinder)

 1975: Faustrecht der Freiheit (Rainer Werner Fassbinder)
 1975: Mutter Küsters' Fahrt zum Himmel (Rainer Werner Fassbinder)
 1975: Der Geheimnisträger
 1976: Jeder stirbt für sich allein (Alfred Vohrer)
 1976: Satansbraten (Rainer Werner Fassbinder)
 1976: Chinesisches Roulette (Rainer Werner Fassbinder)
 1976: Anita Drögemöller und die Ruhe an der Ruhr
 1976: Die Unternehmungen des Herrn Hans
 1977: Adolf und Marlene
 1977: MS Franziska (tv-serie, een aflevering)
 1976–1991: Drei Damen vom Grill (tv-serie)
 1978: Die Frau gegenüber
 1979: Fabian
 1979: Leute wie du und ich (tv-serie)
 1979: Derrick – Ein Todesengel
 1979: Die Protokolle des Herrn M. – Schlesier-Grete (tv-serie)
 1980: Berlin Alexanderplatz (Rainer Werner Fassbinder) (tv-serie)
 1980: 101 Dalmatiërs (nieuwe synchronisatie)
 1980: Lili Marleen (Rainer Werner Fassbinder)
 1981: Nach Mitternacht
 1981: Primel macht ihr Haus verrückt
 1981: Cap und Capper (animatie met synchroonstem)
 1981: Kein Reihenhaus für Robin Hood
 1982: Ab in den Süden
 1982: Trouble im Penthouse
 1982: Kamikaze 1989
 1982: Zwei Tote im Sender und Don Carlos im PoGl
 1982: Die Murmel
 1982: Leben im Winter
 1982: Drei gegen Hollywood
 1983: Die wilden Fünfziger
 1983: Der Tod kommt durch die Tür

 1984: Sigi, der Straßenfeger
 1985: Einmal Ku’damm und zurück
 1986: Wenn der Wind weht (animatie met sprekerstem)
 1986: Was zu beweisen war
 1986: Vicky und Nicky
 1986: Der Schwarzwald (korte film)
 1986: Unternehmen Köpenick (tv-serie)
 1986: Tödliche Liebe
 1986–1991: Die Wicherts von nebenan (tv-serie)
 1988: Im Schatten der Angst
 1989: Derrick - Die blaue Rose
 1990: Rosamunde
 1989: Spreepiraten
 1990: Praxis Bülowbogen – Unerwartete Begegnungen
 1991: Mörderische Entscheidung
 1991: Gesucht wird Ricki Forster
 1992: Gute Zeiten, schlechte Zeiten (gastrol)
 1993: Die Spur führt ins Verderben
 1993: Der Showmaster
 1993: Klippen des Todes
 1994: Cafe Scandal
 1995: Kanzlei Bürger (tv-serie)
 1996: Willi und die Windzors
 1999: Großstadtrevier – Abrakadabra
 1999: Dr. Sommerfeld – Neues vom Bülowbogen – Der Traum vom Süden
 1999: Der Clown – Mayday
 2000: Streit um drei
 2000: Ein lasterhaftes Pärchen
 2001: Aszendent Liebe
 2002: Angst isst Seele auf (korte film)
 2004: War’n Sie schon mal in mich verliebt?, documentairefilm van Douglas Wolfsperger
 2004: In aller Freundschaft – Vergesslichkeiten

Duits acteur