De Joop Witteveenprijs is een prijs die sinds 2013 wordt uitgereikt door de Universiteit van Amsterdam voor het beste historische onderzoek op het gebied van eetcultuur in Nederland en Vlaanderen. Joop Witteveen (1928-2016), culinair historicus, oprichter van de Gastronomische Bibliotheek (SGB) zat tot het jaar 2016 zelf in de jury. Juryleden zijn Katarzyna Cwiertka, Sytze van der Veen, Daniëlle De Vooght, Marleen Willebrands, Steph Scholten (tot 2017, tevens voorzitter van de jury) en Marike van Roon (vanaf 2017, voorzitter van de jury).
 
De prijs werd tot de uitreiking van 2017 jaarlijks uitgereikt tegelijk met de Johannes van Damprijs, een internationale onderscheiding voor een persoon die zich buitengewoon verdienstelijk heeft gemaakt voor de verspreiding van de kennis van de internationale gastronomie, tijdens het Gala van het kookboek. Vanaf 2017 wordt de prijs eenmaal in de twee jaar uitgereikt als onderdeel van het Amsterdam Symposium on the History of Food in de Aula van de Universiteit van Amsterdam. Jaaraanduiding van de Joop Witteveenprijs: van 2013-2017 is de jaaraanduiding het jaar voorafgaande aan de prijsuitreiking. Vanaf 2019 valt de jaaraanduiding samen met het jaar van de uitreiking.

Winnaars 
 2022: Christianne Muusers en Marleen Willebrands (m.m.v. Alexandra van Dongen) voor het boek: Het excellente kookboek van doctor Carolus Battus uit 1593.
 2019: Maarten Hell voor het boek: De Amsterdamse herberg 1450-1800: geestrijk centrum van het openbare leven. 
 2016: Dr. Leen Beyers en Dr. Ilja Van Damme, voor het boek: Antwerpen à la carte: eten en de stad, van de middeleeuwen tot vandaag '.
 2015: Dr. Jet Pijzel-Dommisse, conservator van het Gemeentemuseum Den Haag - en mederedacteurs - voor het boek: Nederland dineert: Vier eeuwen tafelcultuur.
 2014: Jon Verriet MA van de Vrije Universiteit Brussel voor zijn onderzoek: Ready meals and cultural values in the Netherlands, 1950-1970.
 2013: Prof. dr. Claudia Goldstein van de William Paterson University in Wayne (New Jersey) voor haar onderzoek: Pieter Bruegel and the Culture of the Early Modern Dinner Party.
 2012: Dr. Daniëlle De Vooght van de Vrije Universiteit Brussel voor haar onderzoek: The King Invites: Performing Power at a Courtly Dining Table

Nederlandse wetenschapsprijs
Joop Witteveenprijs