verband tussen literaire verschijnselen, ook tegen de achtergrond van de internationale verschijnselen. Historisch verband dan altijd, want met een door het eigentijds oordeel verduisterde blik op dat verband kan men de historische werkelijkheid behoorlijk geweld aandoen. Dat betekent tevens dat waarde-oordelen zoveel en zolang mogelijk buiten de deur moeten worden gehouden. Anbeek laat in zijn inleiding doorschemeren dat subjectiviteit niet te vermijden is en inderdaad zit alleen al in de keuze van wat wel en wat niet een plaats krijgt binnen zijn ‘verhaal’ zo'n persoonlijke keuze. Toch laat hij zich bij sommige auteurs wat meer gaan dan bij anderen, zoals uit zijn bespreking van het werk van Gorter, Leopold en Nijhoff bijvoorbeeld blijkt.
Is daarmee nu gezegd dat Anbeeks Geschiedenis van de Nederlandse literatuur, 1885-1985 een ideaal voorbeeld is van een alternatief voor oudere literatuurgeschiedenissen? Nee, dat nu ook weer niet. Daarvoor zijn er toch te veel haken en ogen aan zijn aanpak en de uitkomsten ervan. Om een voorbeeld van dat laatste te geven: ik voel weinig voor zijn wel heel beperkte beschrijving van het symbolisme. Die wordt grotendeels bepaald door de norm ‘suggestieve werking’ en op elk moment dat er enige uitleg volgt van de dichter over die suggestiviteit ziet Anbeek dat als een afwijking van het symbolisme. Mij dunkt dat hij daarmee de mazen van zijn net wat erg ruim geknoopt heeft zodat de vangst uiteindelijk wel erg mager wordt. Dat hij de Tachtigers buitensluit, akkoord, maar dat hij Verwey, Boutens en Van Eyck nog maar ternauwernood als symbolisten kan zien, gaat mij weer wat ver. Dat leidt er bovendien toe dat hij om toch onderscheid te maken termen als neoromantiek en neoclassicisme van stal moet halen die volgens mij weinig bruikbaar zijn om een deel van het proza en de poëzie van vlak na 1900 te kenschetsen. Soms zijn neoclassicistische opvattingen heel goed in te passen in het normsysteem dat door symbolisten wordt gehanteerd. En ook een aantal van de verschijnselen die Anbeek neoromantisch noemt, lijken toch wel heel sterk op wat symbolisten nastreefden. Het kan toch ook nauwelijks toeval zijn dat de genoemde stromingen in dezelfde periode vallen, waarmee ik overigens niet wil zeggen dat ze om die reden onder één noemer gebracht moeten worden. Mijns inziens is hier eerder sprake van een accentverschil dan van een totaal verschillend zijn. Het lijkt erop dat Anbeek symbolistisch proza bijvoorbeeld als volstrekt onmogelijk ziet.