Een keurmerk of label is een  beeldmerk of logo op een product dat visueel op één oogopslag verklaart dat een product of dienst aan bepaalde kwaliteitseisen voldoet. Voor een betrouwbaar keurmerk is het noodzakelijk dat het keurend bedrijf zelf ook werd gekeurd waardoor het zeker onafhankelijk en deskundig beoordeelt. 

Voordat een keurmerk op een product wordt aangebracht heeft de fabrikant eerst de toestemming nodig van de keureigenaar, dit kan een persoon of rechtspersoon zijn. De keureigenaar zal dit vaak uitbesteden aan een certificerende instelling (CI) of auditbureau met accreditatie omdat een geaccrediteerde CI de meeste betrouwbare vorm van keuringen zijn.

Dienstverleningen voor reisbureaus, installateurs, vervoer, zorg, verhuizers, enz. worden erkend via erkenningsregeling met keurmerk zodat zij ook kunnen aantonen dat hun activiteiten voldoen aan de vooropgestelde voorwaarden. Een keurmerk en erkenningsregeling is niet hetzelfde als een certificaat op een document.

Nut van keurmerken 
Een keurmerk heeft nut voor zowel de consument (afnemer) als de leverancier van het product / de dienst.

Een keurmerk helpt de consument bij het beslissen over een aankoop. Dit is vooral nuttig als de consument onzeker is, en een eventuele miskoop tot behoorlijke schade kan leiden, bijvoorbeeld bij dure of onbekende producten en diensten (wasmachines, buitenlandse reizen, medische hulpmiddelen e.d.). Keurmerken zijn ook inzetbaar voor goede doelen, zoals producten die beter zijn voor het milieu, of die diervriendelijk zijn geproduceerd. Gerenommeerde merken, zoals ANWB, Nokia en Postbank, kunnen hetzelfde effect hebben als een keurmerk: consumenten hebben er zoveel vertrouwen in dat ze een onafhankelijk keurmerk niet meer nodig hebben. Deze merken zullen dan ook niet zo gauw een keurmerk aanvragen.

De leverancier onderscheidt zich met een keurmerk van zijn concurrenten, en kan zo proberen meer klanten aan te trekken. Uit de beoordeling die aan keurmerkverlening voorafgaat, leert de leverancier bovendien of zijn product / dienst aan algemeen aanvaarde eisen voldoet, en op welke punten nog verbetering nodig is. Een leverancier die een keurmerk heeft dat goed bekend is bij het publiek, hoeft minder reclame te maken om zijn klanten te overtuigen, want dat doet het keurmerk al.

Kenmerken 
Keurmerken zijn op verschillende manieren in te delen:
soort: totaalkeurmerk of deelkeurmerk
beheer: opstellen eisen, uitvoeren keuringen, en dergelijke
toegekend aan: product / dienst, bedrijf of persoon
De catalogus van keurmerken van het Keurmerkinstituut bevat de meeste Nederlandse keurmerken en erkenningsregelingen voor niet-levensmiddelen, en diverse verwijzingen naar andere soorten keurmerken.

Totaal- of deelkeurmerk
Een totaalkeurmerk stelt eisen aan alle eigenschappen die voor de consument (afnemer) van belang zijn. Voorbeelden zijn Goedgekeurd Keurmerkinstituut en het GQ-keurmerk voor producten voor ouderen en gehandicapten. Een deelkeurmerk stelt alleen eisen aan een of enkele eigenschappen. Voorbeelden zijn het Milieukeur (een ecolabel) en KEMA-KEUR.

Beheersvorm
Goede keurmerken worden beheerd door een organisatie die onafhankelijk is van de leveranciers (aanvragers van het keurmerk), de afnemers (consumenten) inspraak geeft bij het opstellen van de keuringseisen, en de keuringen laat uitvoeren door onafhankelijke en deskundige onderzoekinstellingen en inspecteurs/keurmeesters. Ook moeten de producten/diensten met keurmerk regelmatig worden gecontroleerd, en er moet een goede klachten- en geschillenregeling zijn. Als aan al deze eisen is voldaan, kan het keurmerk worden erkend door de Raad voor Accreditatie. Dit is een vrijwillig keurmerk voor keurmerkverlenende organisaties. De meeste keurmerken hebben echter geen RvA-erkenning, velen omdat ze niet aan de RvA-eisen voldoen, anderen omdat ze er geen moeite voor willen doen of zich de kosten willen besparen.

Toegekend aan: product/dienst, bedrijf of persoon 
Keurmerken worden niet alleen toegekend aan producten en diensten voor consumenten, maar ook wel aan de interne organisatie van een bedrijf, of aan een persoon. Bij bedrijven gaat het meestal om ISO 9001, of een daarvan afgeleid certificaat. Bij personen is het certificaat meestal een diploma, dat wordt toegekend op basis van een examen.

Betrouwbaarheid omtrent keurmerken

Europese Unie 
Elk land in de Europese Unie heeft één nationale accreditatie-instantie. Daarnaast geldt er een verbod op oneerlijke handelspraktijken, waar het onterecht voeren van een keurmerk onder valt.

Nederland 
De rol van de overheid is het aanmoedigen van de betrouwbaarheid van keurmerken dat voorzien zijn met:
 Algemene informatie over keurmerken
 Informatie over specifieke keurmerken van MilieuCentraal en het Voedingscentrum
 Goedkeuring van de raad voor Accreditatie (RvA). De overheid heeft bepaald dat de RvA de nationale accreditatie-instantie is voor Nederland.
 Een verbod op oneerlijke handelspraktijken steunt.

Keurtekens 
Ook na grondig onderzoek van edelmetalenvoorwerpen wordt er vaak een keurteken geplaatst wanneer het edelmetaal voldoet aan de gestelde vereisten. Ook kan een gehalteteken worden geplaatst om het soort en het gehalte van het edelmetaal uit te drukken. Het is belangrijk dat keurtekens en gehaltetekens ook aan bepaalde wettelijke vereisten voldoen.

Zie ook 
 Keurmerkinstituut
 Harmonisatie Kwaliteitsbeoordeling in de Zorgsector (HKZ)

Externe links 
 Lijst van alle geaccrediteerden in Nederland
 De nationale accreditatie-instanties binnen Europa

Certificaat
  Keurmerk