De kieuwpootkreeftjes of bladpootkreeftjes (Branchiopoda) vormen een primitieve klasse van de kreeftachtigen. Hiertoe behoren onder andere de watervlooien, kopschildkreeftjes en de pekelkreeftjes. Branchiopoden kenmerken zich door hun bladvormige poten met kieuwaanhangsels. Vrijwel alle branchiopoden zijn kleine kreeftachtigen die in zoet of zout water leven. De meeste soorten zijn filtervoeders die algen, bacteriën en organisch materiaal uit het water opnemen.

Wereldwijd zijn ruim 1100 soorten beschreven, maar door hun onopvallende levenswijze kunnen er nog vele honderden soorten worden verwacht. Kieuwpootkreeftjes zijn algemeen in bijna alle typen stilstaande wateren en langzaam stromende binnenwateren. Ze zijn een belangrijke voedselbron voor vissen en vogels en vormen daarom een essentiële schakel in het voedselweb.

Anatomie 
Kieuwpootkreeftjes bezitten een variabel aantal segmenten en aanhangels op de thorax (borststuk). Het achterlijf (abdomen) is meestal vrij van aanhangsels en het telson bezit vrijwel altijd een paar caudale vertakkingen.

Eerste en tweede maxilles zijn vaak gereduceerd en maxillipeden zijn altijd afwezig. De rest van de aanhangsels zijn ongedifferentieerde bladachtige pootjes. Sommigen bereiken een lengte van 10 cm, maar het merendeel blijft veel kleiner. De aanhangsels dragen fijne borstels, waarmee voedseldeeltjes uit het water worden gefilterd. Veel soorten bezitten de rode bloedkleurstof hemoglobine en vertonen een roze verkleuring.

Leefwijze
Hun manier van voortbeweging kan ritmisch of vloeiend zijn bij gebruik van de pootaanhangsels, maar ook schokkerig, vooral bij watervlooien die hun tweede antennenpaar gebruiken. Sommige soorten kunnen uitdroging overleven.

Voortplanting en ontwikkeling
Binnen deze klasse komt een speciale vorm van ongeslachtelijke voortplanting voor, namelijk parthenogenese. De vrouwtjes zetten meerdere legsels af van elk honderden eitjes. Uit deze rusteieren komen onder geschikte omstandigheden de larven. Het aantal vervelling dat het jonge dier ondergaat gedurende zijn ontwikkeling verschilt sterk per groep: Triops vervelt veertig maal, maar de watervlooien (Daphniidae) slechts twee tot zeven maal voordat het volwassen stadium is bereikt. De levenscyclus van veel soorten is sterk afhankelijk van temperatuur en voedselaanbod.

Verspreiding en leefgebied
Dieren uit deze klasse komen wereldwijd voor in zoet water, maar ook in brak of zout water zijn ze te vinden.

Taxonomie 
De volgende taxa zijn bij de Branchiopoda ingedeeld:
 Onderklasse Calmanostraca , 1969
 Orde Notostraca (Kopschildkreeftjes) , 1867
 Familie Triopsidae , 1909
 Onderklasse Diplostraca
 Infraklasse Cladoceromorpha
 Superorde Cladocera (Watervlooien)
 Orde Anomopoda , 1902
 Familie Bosminidae , 1845
 Familie Chydoridae , 1967
 Familie Daphniidae , 1820
 Familie Eurycercidae
 Familie Ilyocryptidae , 1971
 Familie Macrothricidae , 1867
 Familie Moinidae , 1968

 Orde Ctenopoda , 1865
 Familie Holopediidae , 1865
 Familie Pseudopenilidae , 2008
 Familie Sididae , 1850
 Orde Haplopoda , 1865
 Familie Leptodoridae , 1900
 Orde Onychopoda , 1865
 Familie Cercopagididae , 1968
 Familie Podonidae , 1968
 Familie Polyphemidae , 1845
 Orde Cyclestherida , 1899
 Familie Cyclestheriidae , 1899
 Orde Laevicaudata , 1945
 Familie Lynceidae , 1845
 Orde Spinicaudata
 Familie Cyzicidae , 1910
 Familie Leptestheriidae , 1923 
 Familie Limnadiidae , 1849 
 Onderklasse Sarsostraca Tasch, 1969
 Orde Anostraca (Pekelkreeftjes) Sars, 1867
 Onderorde Artemiina Weekers, Murugan, Vanfleteren, Belk and Dumont, 2002
 Familie Artemiidae Grochowski, 1896
 Familie Parartemiidae Simon, 1886
 Onderorde Anostracina Weekers, Murugan, Vanfleteren, Belk and Dumont, 2002
 Familie Branchinectidae Daday, 1910
 Familie Branchipodidae Simon, 1886
 Familie Chirocephalidae Daday, 1910
 Familie Streptocephalidae Daday, 1910
 Familie Tanymastigitidae Weekers, Murugan, Vanfleteren, Belk and Dumont, 2002
 Familie Thamnocephalidae Packard, 1883
 Orde  Lipostraca Scourfield 1926

Galerij