De Schaal schittert in Rotterdam – Feyenoord in Beeld
De Schaal schittert in Rotterdam
De schaal is de heilige graal in voetballand. En heel Feyenoord smacht naar deze tinnen trofee.
De Schaal. De Magische Schaal! Maar meteen even een misverstandje uit de wereld helpen, zegt schalenmaker Martijn van Zon (36) van het bedrijf 't Oude Ambacht in Alphen. "De schaal is niet van zilver, zoals veel mensen denken, maar van tin. Dat is weliswaar een minder edel metaal, maar wel natuurlijker."
Al tientallen jaren fabriceert deze Gelderse tin gieterij de hoofdprijs voor de kampioen van de eredivisie, de absolute heilige graal in voetballand. Eerst was zijn oom – en oprichter van het bedrijf – verantwoordelijk voor dit in Rotterdam inmiddels aanbeden smeedwerk en sinds 2008 is het Van Zon zélf die dit klusje klaart.
Een mooi karwei, elk jaar weer, vertelt hij. Te beginnen met een ronde plaat tin, met een doorsnede van 55 centimeter, 2 millimeter dik. "Die gaat dan tussen een soort draaibank. En wrijven we 'm met stalen ijzers in de juiste vorm", klinkt het. En daarna is het polijsten geblazen. "Dat doen we met behulp van een speciale borstelmachine, of met de hand. Blijven poetsen tot ie glimt. ,,Daar ben ik wel een half dagje zoet mee. Dit is echt vakwerk."
Stap drie is graveren. Voor de liefhebbers: dat gebeurt met de CNC graveermachine. "Die is computergestuurd. Aan de bovenkant zetten we Kampioen van Nederland. En onderaan eredivisie, met twee sterretjes. In het midden staat het logo van de KNVB en data, om welk seizoen het gaat. Dit jaar zijn de lettertjes verguld, omdat de eredivisie zestig jaar bestaat."
Ze maken bestek bij 't Oude Ambacht, relatiegeschenken, lampen, kandelaars, sculpturen, uurwerken. Maar de Schaal is iets bijzonders, stelt Van Zon. "Het is één van onze producten, maar wel een heel aparte. Als ik ermee bezig ben, gaat ie ook met me mee naar huis. Dan leg ik 'm onder m'n bed, of in de kluis. Want het is toch een waardevol voorwerp."
En net als de KNVB-beker – de eveneens felbegeerde Dennenappel – heeft ook deze tinnen relikwie nogal wat te lijden, nadat hij bij de rechtmatige eigenaar is aanbeland. "Bij Ajax hebben ze hun exemplaar wel eens laten vallen en is dat onder de spelersbus terecht gekomen. De hele zijkant zat in de prak. Dat hebben ze maar zo gelaten."
Nadat de Schaal een week of twee, drie door het land heeft gereisd, komt Van Zon weer bij 't Oude Ambacht terug. "Bij ons prepareren we hem voor de prijzenkast. Krassen werken we weg, deukjes halen we eruit, drankvlekken en vette vingers poetsen we eraf. Da's allemaal in een paar dagen gepiept."
Mocht er een tweede titelkandidaat in het spel zijn – zoals dit seizoen Ajax – is het dubbel prijs voor Van Zon: dan maakt hij een replica. Oók van tin, net zo mooi, alleen zijn de letters goud gelakt en niet verguld. Rest de prangende vraag wie zijn favoriet is, morgen, op de bloedverziekend spannende zondagmiddag, als de vaderlandse competitie tot een apotheose komt.
Martijn van Zon, na een korte stilte: "Feyenoord. Die gaat het echt niet meer weggeven. Of ik veel schade aan de Schaal verwacht? Nou, hij kan wel wat hebben hoor. Als ze er maar niet mee gaan gooien."
Schalenmaker Martijn van Zon wrijft zijn kunstwerk nog eens extra op. Dit jaar mocht hij zelfs twee exemplaren produceren.