2. Wat maakt dividend interessant?
4. Slimmer spreiden
8. Zonne- en windenergie
BEDRIEGLIJKE KALMTE?
De onverwachte verkiezingsoverwinning van Donald Trump joeg in eerste instantie schokgolven door financiële markten. Maar deze markten herstelden verbazingwekkend snel.
Léon Cornelissen,
Zorgen over de negatieve gevolgen van het waarschijnlijk doorscheuren van handelsovereenkomsten en een mogelijke handelsoorlog met China, maakten plaats voor optimisme. De nieuwe president streeft immers ook naar forse lastenverlaging voor het bedrijfsleven, het drastisch opvoeren van investeringen door de overheid in onder meer infrastructuur en ruim baan voor het bedrijfsleven in de financiële en de energiesector.
Veel is nog onduidelijk over de prioriteiten van president Trump en de samenstelling van zijn team. Financiële markten zullen de komende weken en maanden echter naar aanwijzingen blijven zoeken naar de meest waarschijnlijke richting van het beleid. Zonder onrust op financiële markten is een renteverhoging door de Fed in december waarschijnlijk. Lopen spanningen op, dan zal de Fed uiteraard een afwachtende houding aannemen.
Na Brexit krijgen de Verenigde Staten een populistische president. Liggen meer politieke schokken op dit vlak in het verschiet? De peilingen – maar ach, wat zijn peilingen tegenwoordig waard? – suggereren een nederlaag voor premier Matteo Renzi in het komende referendum over de Italiaanse staatkundige hervormingen. Nu hoeft dit niet onmiddellijk tot nieuwe verkiezingen te leiden en een verdere opmars van de eurosceptische vijfsterrenbeweging, maar een positieve ontwikkeling kan dit al met al niet genoemd worden. De Italiaanse president zal het parlement waarschijnlijk niet ontbinden en daarmee is het politieke risico voorlopig bezworen.
Groter zijn de politieke risico's in Frankrijk, waar in het voorjaar van 2017 Marine le Pen een gooi naar het presidentschap doet. Consensus is nu dat zij grote kans maakt de eerste verkiezingsronde te winnen, maar het dan zal afleggen tegen een establishment kandidaat, zeg de centrumrechtse politieke veteraan Alain Juppé. Maar de onverwachte overwinning van Trump geeft toch te denken: een Le Pen-presidentschap lijkt ineens niet helemaal ondenkbaar. Een overwinning van de zelfbenoemde madame Frexit zou de Europese Unie in een existentiële crisis storten met alle negatieve economische gevolgen van dien.
Na het Lehman-debacle leken de wereldleiders de lessen uit de jaren dertig ter harte te hebben genomen. Zij richten geen tariefmuren op. Integendeel, zij probeerden zelfs door nieuwe verdragen (TPP en TTIP) de dynamiek van de wereldeconomie te vergroten. Maar die verdragen gaan waarschijnlijk terug in de ijskast. De onzekerheid over de ontwikkeling van de wereldeconomie is al met al toegenomen, net als de neerwaartse risico's. Een gebalanceerde, zeer goed gespreide portefeuille is hierdoor sterk aan te bevelen.