Jan van Marnix (Brussel, tussen 14 februari 1537 en 14 februari 1538 – Oosterweel, 13 maart 1567) was een Zuid-Nederlandse edelman, broer van Filips van Marnix van Sint-Aldegonde.

Biografie 
Jan van Marnix (Frans: Jean de Marnix), heer van Toulouse, was lid van het Eedverbond der Edelen, waarin hij het calvinistisch-adellijk element vertegenwoordigde. Hij maakte het ontwerp voor het eerste Smeekschrift der Edelen en was een van de eerste geuzenleiders. Op 1 maart 1567 probeerde hij zich met Jan Denys en Pieter Haeck meester te maken van Fort Rammekens en Vlissingen, wat mislukte. Ze keerden terug naar hun geuzenkamp in Oosterweel ten noorden van Antwerpen. Daar werden ze op 13 maart 1567 door de regeringstroepen aangevallen. De hulp vanuit de stad werd onmogelijk gemaakt omdat Oranje en het stadsbestuur besloten de poorten te sluiten. Marnix sneuvelde vrij gewelddadig in de Slag bij Oosterweel, nadat hij tevergeefs zijn leven probeerde te redden door losgeld aan te bieden.

Voorouders

Literatuur 
Johannes van Vloten, Twee Geuzenbroeders in: Volksalmanak voor het jaar 1874 uitgegeven door de Mij. tot Nut van 't Algemeen, 1873, p. 102-114
D. Jacobs, "Marnix (Jean de)" in: Biographie Nationale de Belgique, vol. III, 1894-1895, kol. 778-800
C.E.H.J. Verhoef, Philips van Marnix. Heer van Sint-Aldegonde, 1985. ISBN 9062621929
Anton van der Lem, Marnix, heer van Toulouse, Jan van, website Dutch Revolt (Universiteit Leiden)
Pieter Serrien, In opstand! De geuzen in de Lage Landen (1565-1578), 2022.

Voetnoten 

Staats militair in de Tachtigjarige Oorlog
Zuid-Nederlandse adel (voor 1830)
Adel in de Nederlanden in de 16e eeuw
16e-eeuws militair