Preek op 26-10-2014, 30e zondag door het jaar A, pastoor Frank Domen
Vorige week zaterdag hadden wij een Surinaams feestje in de parochiezaal. Een parochiaan was 80 geworden en vierde dat met zijn familie en vrienden.
Halverwege het feest was er klein en mooi meisje, een kleindochter van de jarige, een jaar of 9, dat met een van haar ouders eerder weg moest. Alle gasten kwam zij even een knuffel geven. Ook de pastoor kreeg er een. En terwijl zij mij nog met beide armen omklemde, keek zij naar mij omhoog met haar lieve en onschuldige gezichtje. Ik dacht: Wat gaat zij zeggen? "Jij lijkt op mister Bean", zei ze.
Nou, dat was me een onverwacht 'compliment'. Natuurlijk moest ik lachen, maar – met alle respect voor mister Bean – lieve mensen, zeg dat het niet waar, op hem wil ik toch niet lijken. Wij, christenen, horen op Christus te lijken. Niet uiterlijk, maar innerlijk.
En dat is ook de diepste reden, dat wij hier zijn samengekomen: om ons in woord en sacrament te laten voeden, zodat wij meer op Jezus Christus gaan lijken, in ons spreken, in ons denken, ons doen en laten. Onze wereld kan alleen maar een betere wereld worden als de Geest van Christus weer terugkomt.
God kan die heilige Geest opnieuw over de wereld uitstorten. Maar zolang dat nog niet gebeurt, kunnen wij die Geest in ons dagelijkse leven zelf uitdragen.
Laat ons bidden. God, Gij zijt eeuwig; wij zijn aan tijd gebonden. Gij zijt almachtig; wij zijn zonder U tot niets in staat. Doordring ons van uw menslievendheid, zodat begrip en goedheid het winnen van vooroordeel en misverstand. Geef, dat onze liefde tot U en tot de naaste, ook bevrijding brengt in deze tijd en aanzet wordt van het eeuwig leven. Door onze Heer Jezus Christus… . Amen.
Beste mensen, vandaag gaat het evangelie weer eens over de liefde, het meest bezongen onderwerp. Maar niet alles wat liefde wordt genoemd heeft per se iets met christelijke liefde te maken.
Misschien dat sommige mensen een beetje moeite hebben met de zegswijze 'het gebod van de liefde'. Een gebod is dan iets wat moet. En liefde is toch iets wat niet moet, maar uit je hart komt. Misschien zouden zij liever willen spreken van het 'wonder van de liefde'.
Op de eerste plaats hebben wij ons bestaan aan God te danken. Wijzelf, maar ook die prachtige wereld om ons heen. En jawel, ook onze vijanden, de mensen, die ons tegenwerken, die ons teleurstellen… hebben hun bestaan aan God te danken. En omdat lang niet alle mensen die laatste groep mensen van harte liefhebben – ikzelf heb er soms ook nog moeite mee – zegt Jezus in het evangelie van vandaag: Denk eraan: de liefde is een gebod, je moet liefhebben, dat wil zeggen: openstaan voor de noden van een ander.
Het eerste gebod luidt dus: Gij zult de Heer, uw God, beminnen met geheel uw hart, geheel uw ziel en geheel uw verstand. Met heel ons wezen, met alles wie we zijn en wat we hebben, moeten wij liefhebben. Als wij God hebben aanvaard, beseffen wij, hoe wij hier op aarde zijn gekomen, beseffen wij waarnaartoe wij op weg zijn.
Beste mensen, één van de grootste gaven, die wij, mensen, hebben ten opzichte van de rest van de geschapen wereld is onze vrije wil: wij kunnen kiezen. Maar dat houdt ook in, dat mensen niet alleen kunnen kiezen voor een bestaan mét God, maar ook voor een bestaan zónder God en er zijn zelfs boosaardige groepen van mensen, die verkiezen tégen God te zijn, leden van de Satanskerk e.d.
En ons wordt vele keren per dag gevraagd om onze keuze te hernieuwen. Ik maak het zelf weleens mee, dat ik eindelijk even lekker zit, een goed boek lees en dan gaat de telefoon of de deurbel. En niet één keer, maar een aantal keren achter elkaar. Het lijkt wel of iedereen gewacht heeft op het moment, dat je even rustig meende te kunnen zitten. Dan wordt er echt een keuze van je gevraagd: Reageer je geërgerd of vol liefde? Wie dien je: jezelf… of God en de naaste?
Wij moeten goed zien, broeders en zusters, dat die naaste inderdaad is geschapen naar het beeld van God. Zoals een muntstuk het beeld van de koning draagt – dat zagen wij vorige week in het evangelie; het beeld van de keizer – zo dragen onze naasten het beeld van God in zich, geen dood beeld, maar een levend. Als wij onze naasten te woord staan – óók als het niet uitkomt – staan wij God zelf te woord. Als wij de naaste helpen, vermeerderen wij de glorie van God. Dat is toch wat wij iedere zondag bidden: Eer aan God in den hoge.
Voor God zijn alle mensen gelijk. Als jijzelf liefde verdient, verdient ook je naaste liefde, en wel minstens even veel. Wij horen echt bij elkaar, wij vormen één familie. En als wij echt geloven, dat God de bron is van alle liefde, dat de liefde zijn werk is – het is immers geen menselijke uitvinding – dan weten wij, dat het goede werk van de één voor de ander óók Gods werk is.
Maar – zoals reeds gezegd – God heeft ons ook de schepping toevertrouwd. Het is het werk van zijn handen, maar Hij heeft de aarde aan ons gegeven om er zelf van te genieten en… om haar te bewaren voor het nageslacht. Als je van iemand van wie je houdt iets krijgt, ga je er zuinig mee om, geef je het een ereplaats. Daarom, werken aan een schone wereld is ook een onderdeel van onze godsdienst.
Zo heeft onze menselijke natuur ook een godsdienstige kant: wij voelen ons goed als wij een tijdje lang niet voortdurend voor onszelf hebben gekozen, maar voor God en de naaste.