Joodse genealogische bronnen – JGS Belgium
Standaardfiche opgesteld tijdens de Holocaust door de Belgische gemeentelijke administratie voor de joden. Het omvat de naam (Mozes Pinkas Apsel), geboorteplaats en –datum (Doliniany, 11 November 1909), beroep (handelsreiziger), nationaliteit (Pools), informatie over de vader (Markus, geboren te Olchowiec in 1880), informatie over de moeder (Pepa Apsel, geboren te Doliniany in 1878), de vader van de vader (Salomon Apsel). Informatie over de andere grootouders ontbreken. (© Joods Museum van België)
Een van de belangrijkste informatiebronnen zijn begraafplaatsen. Vanaf het tweede gedeelte van de 19de eeuw bestaan er in begraafplaatsen van sommige Belgische gemeenten Joodse percelen die beheerd werden door joodse gemeenten. Wij winden ze ondermeer in Aarlen, Dilbeek, Evere, Gent, Hoboken, Kraainem, Marcinelle, Oostende, Robermont, Ukkel en Wezembeek-Oppem.
Er zijn ook 'Joods-Belgische' begraafplaatsen in Nederland. Putte heeft 3 Joodse begraafplaatsen verbonden aan Joodse gemeenten in Antwerpen. De begraafplaats van de Shomre Hadas van Antwerpen, de begraafplaats van de Machzike Hadas van Antwerpen en Brussel en de begraafplaats van de Frechie Stichting van Antwerpen.
In Eysden (Nederland) heeft de joodse gemeente van Luik een begraafplaats.
Historici hebben lang geleden een aantal interessante bronnen ontdekt in archieven van overheidsinstellingen, namelijk de volkstellingen van 1756, 1803, 1815, 1829 en 1835, waar joden worden vernoemd als dusdanig zonder enige bijbedoelingen.
Vanaf het begin van de bezetting vaardigden de Duitsers een verordening uit op 28 Oktober 1940, waarbij zij de Belgische gemeentelijke administraties verplichtten alle joden,ouder dan vijftien jaar en woonachtig in België, zich te registreren in een specifiek jodenregister met een gedetailleerde beschrijving van de samenstelling van het gezin, woonplaats, beroep, godsdienst, namen en voornamen met geboorteplaats en –datum van ouders en grootouders, gedateerd en getekend. Meer dan 57.000 fiches vulden 212 classeurs en worden beheerd door de Service Social Juif de Bruxelles; het volledig register bevindt zich sinds 1991 in het Joods Museum van België. De Kazerne Dossin heeft ook de volledige lijst in haar bezit. Spijtig genoeg kennen we vandaag het lot van het merendeel van deze ingeschreven personen evenenals hun familie.
Publieke toegang tot deze database is verboden, maar directe nazaten van een geregistreerd persoon kunnen een schriftelijke aanvraag indienen om volledige informatie in te winnen over deze specifieke persoon (zie Joods Museum van België en Kazerne Dossin)
Veel gegevens en archieven zijn verloren geraakt tijdens de Holocaust. Maar zelfs vandaag verdwijnen nog regelmatig archieven vanwege gebrek aan interesse voor bewaring en door de lakse houding van de leiders van joodse gemeenten en instellingen.
Op onze website vindt U de belangrijkste al dan niet joodse instellingen en verenigingen die genealogische en joodse gegevens bijhouden, evenals nationale, provinciale en lokale instellingen die gegevens over de burgerlijke stand bewaren: geboorten, huwelijken, scheidingen en overlijdens. Notariële en gerechterlijke dosssiers hebben in dit geval een specifieke meerwaarde.