Toch zullen maar weinig van deze patiënten in de apotheek over hun hoofdpijn beginnen. Ze zijn het gewend; het hoort bij hen. Ze gebruiken hun pijnstillers en ze realiseren zich daarbij niet dat de hoofdpijn of de medicatie oorzaak of gevolg kan zijn van andere aandoeningen, of van geneesmiddelen die ze gebruiken. Ook kan het zijn dat ze buiten de apotheek geneesmiddelen kopen tegen de hoofdpijn, zonder zich te realiseren dat hierdoor wisselwerking kan optreden met andere geneesmiddelen of dat andere ongewenste effecten kunnen optreden.
Er zijn verschillende typen hoofdpijn. Van de Nederlandse bevolking zegt 60 tot 90% (afhankelijk van de rapportagemethode) wel eens last te hebben van spanningshoofdpijn. Een misleidende term, want vaak is stress geen oorzaak van dit type hoofdpijn. Spanningshoofdpijn wordt in deze nascholing niet verder behandeld, buiten het onderscheiden van dit type hoofdpijn van migraine. Zo’n 15% van de vrouwen en 5% van de mannen heeft last van migraine, een aanvalsgewijze aandoening. De hoofdpijnaanvallen duren tussen 4 en 72 uur met twee van de volgende elementen: 1) ernstig, 2) eenzijdig, 3) bonzend/pulserend, en 4) toename bij lichamelijke activiteit. Daarbij moet er of sprake zijn van misselijkheid of braken of van zowel foto- als fonofobie (niet verdragen van licht of geluid). Een derde type hoofdpijn is chronische (dagelijkse) hoofdpijn. Belangrijk is vast te stellen wanneer er sprake is van chronische hoofdpijn: wanneer hoofdpijn op meer dan vijftien dagen per maand voorkomt. Bij ruim 75% van de patiënten die last hebben van chronische hoofdpijn, komt dit door medicatieovergebruik. Bij de overige 25% gaat het bijna altijd om chronische spanningshoofdpijn, chronische migraine zónder medicatieovergebruik is zeer zeldzaam.
* In iedere AccreDidact-nascholing wordt eveneens aandacht gevraagd voor het bespreken van (aandachtspunten in) de lesstof met collega’s en apothekers. Dit overleg bevelen we vanwege de implementatie van cursusstof warm aan, het betreft echter een facultatief onderdeel: de tijdsbesteding hiervan is niet opgenomen in de studiebelastinguren (SBU).
Carolijn Huizinga is openbaar apotheker in Amersfoort en Bunschoten. Zij ontwikkelt daarnaast al vele jaren scholingsmateriaal voor met name apothekers en apothekersassistenten.
Frans Dekker is huisarts, gepromoveerd op hoofdpijn, eerste auteur van de NHG-Standaard Hoofdpijn en participeert of heeft geparticipeerd in de Nederlandse richtlijn Aangezichtspijn en de richtlijn Hoofdpijn van de Nederlandse Vereniging voor Neurologie. Hij is voorzitter van de Commissie Wetenschappelijk Onderzoek van het NHG. Hij heeft eerdere werkervaring bij het NHG, Zorginstituut Nederland (Farmacotherapeutisch Kompas) en deed wetenschappelijk onderzoek in het LUMC te Leiden.
Algemeen leerdoel: na afronding van deze nascholing kun je mensen met vragen over hoofdpijn of over hoofdpijnmedicatie aan de balie goed helpen.
de belangrijkste kenmerken en problemen bij uitvoering van de aanvalsbehandeling van migraine kunt benoemen;