schenen tevreden1). Maar een jaar later reeds was het weder treurig gesteld in het gewest, ook in verband met de toenemende verwijdering tusschen prins Willem Frederik en De Witt, die met Rengers en den eveneens hier zeer invloedrijken Rudolf van Inn- und Knyphausen (Lutzborg) in voortdurende betrekking bleef. De twee ommelander heeren vormden, als naar gewoonte in dit gewest, opnieuw een ‘ligue’, waarbij zich vele jonkers aansloten en die voornamelijk ten doel had om alle gewichtige ambten voor zich en de hunnen te veroveren. In Augustus zette deze ligue in de Ommelanden alle ambtenaren, die niet tot haar behoorden of zich aan haar onderwierpen, af, soms door eenvoudig haren invloed op de stemmende bevolking te doen gelden, soms door omkooping, soms ook met hulp van soldaten hare tegenstanders verjagend of bedreigend. Het schrikbewind der beide heeren leidde op den landdag, waar de stad zich het lot der slachtoffers aantrok, tot heftige twisten, ja zelfs tot openlijke vechtpartijen in die hooge vergadering, waar men eindelijk alle wapenen verbood en een wacht plaatste. De partij van Rengers had met dat al weldra de overhand, maar het verzet der oppositie was toch zoo sterk, dat bijna iedere Statenvergadering hevige onlusten veroorzaakte, ook al verwijderde men, als voorbehoedmiddel, alle lakeien en bedienden uit het Provinciehuis. Bij de verkiezing van ambtenaren in Februari 1657 was de verwarring zoo groot, dat de stedelijke afgevaardigden weigerden den landdag te laten doorgaan en de tusschenkomst der Staten-Generaal weder inriepen, klagend over de schending van het reglement van 1655 door de thans in de Ommelanden uitsluitend heerschende partij2). De afgevaardigde namens de stad in de Staten-Generaal, de bekwame maar weinig vertrouwbare Johan Schulenborgh, werd belast met de leiding der poging om de Staten-Generaal tot tusschenkomst te bewegen. Tegen deze plannen der stadsregeering werden nu door Rengers en Lutzborg de gilden in beweging gebracht, die bij een goede verstandhouding met de Ommelanden groot belang hadden, aangezien de stad de markt van het geheele gewest was. Tegelijk wisten zij Schulenborgh om te koopen en zoo de door de stadsregeering gewenschte bezending nog tegen te houden.
Een ernstige volksbeweging te Groningen, door Warendorp geleid, begon zich nu te verheffen, weldra overgaand in een formeel oproer, dat zich tegen de stadsregeering, met name tegen de burgemeesters Tjassens en Coenders richtte en, in weerwil van de komst van Willem Frederik in de stad, onder plundering van huizen en mishandeling van regeeringsleden de stadsregeering dwong de eischen der ommelander ligue in te willigen. De bezending der Staten-Generaal bleef uit, de ligue triomfeerde, Rengers en Lutzborg wisselden elkander rustig af in de belangrijkste posten, die van afgevaardigde ter Staten-Generaal en luitenant der Hoofdmannenkamer. Het gewest was voorloopig geheel in hunne handen en er begon een periode van oogenschijnlijke rust, tijdens welke de leden der ommelander ligue - en het meest hare hoofden - de gelegenheid te baat namen om zich zooveel mogelijk te verrijken en hunne tegenstanders buiten alle posten te houden. Het is evenwel natuurlijk, dat deze laatsten, alleen voor geweld zwichtend, wachtten op een gelegenheid om het verlorene te herwinnen. En die gelegenheid kon niet uitblijven, daar de ligue den wensch der gilden naar vermeerdering van invloed niet inwilligde en zoo hare bondgenooten spoedig ontstemde. Het kwam dan ook weldra weder tot onaangename