In de beleidsvormingsfase besluit de lokale overheid of er een windpark komt en zo ja, waar en hoe. In beginsel is dat de gemeente, maar dat kan ook de provincie zijn.5 In deze fase hoeft er nog geen initiatiefnemer voor een windpark bekend te zijn, of zijn er meerdere initiatieven op verschillende locaties, en dient er nog een locatiekeuze gemaakt te worden. In de beleidsvormingsfase bestaat nog veel ruimte voor keuzes.
Verantwoordelijke stakeholders zijn de overheden (provincie en gemeenten).
Start en einde beleidsvormingsfase
Start fase
Einde fase
Klimaatdoelstelling Klimaat- /windbeleidsplan/ structuurvisie vastgesteld
Eventueel: een initiatief voor een windpark PlanMER opgesteld
Locatie bekend
Initiatiefnemer bekend
Uitdagingen en participatie-instrumenten
De navolgende tabel koppelt de verschillende uitdagingen in deze projectfase aan een plan van aanpak en participatie-instrumenten.
Uitdagingen
Plan van aanpak
Participatie-instrumenten
1 Voorkomen slepende processen, want dan haken mensen af. Zorg voor een duidelijk, objectief en transparant proces, met duidelijke processtappen, planning, beslismomenten. Betrek de omgeving bij het formuleren en invullen van dat proces waardoor er commitment ontstaat. Leg het proces goed vast en laat het bewaken.
Inspraak en advies bij opstellen participatieplan
2 Vertraging door verkiezingen Zorg voor een goed geborgd (transparant en objectief) proces dat niet door tussenkomst van verkiezingen ter discussie komt te staan.
Inspraak en advies bij opstellen participatieplan
3 Ervoor zorgen dat besluitvorming op feiten is gebaseerd en niet op emoties Zorg voor een objectieve en gedegen informatievoorziening zodat alle betrokkenen hun afweging kunnen maken.
Communicatie en informatievoorziening
4 Bouwen aan maatschappelijk draagvlak en politieke wil Creëer een brede betrokkenheid in alle lagen van de bevolking. Luister naar de omgeving om de grootste zorgen en vragen te identificeren. Zorg voor het zorgvuldig en objectief informeren van de omgeving over nut en noodzaak windenergie, het proces en de consequenties van windenergie.
Klankbordgroep / adviesgroep
Communicatie en informatievoorziening
Enquête / opinieonderzoek
5 Zorg dragen voor representatieve en betrouwbare gesprekspartner (namens de omgeving). Vaak zal de (neutrale) omgeving nog niet georganiseerd zijn. Bewaak dat alle stakeholders vertegenwoordigd zijn en die ook erkend worden door de omgeving. Zorg ook voor duidelijke aanspreekpunten vanuit overheid en ontwikkelaar.
Klankbordgroep / adviesgroep
6 Vertalen van politieke en soms ambitieuze lange-termijndoelen (klimaatdoelstellingen) – soms van hogere overheden – naar praktische en realistische mogelijkheden voor de realisatie van windenergie Betrek de omgeving bij de vertaalslag, formuleer de randvoorwaarden waaraan een windplan dient te voldoen maar houd wel de (financiële) haalbaarheid in de gaten. Schep geen valse verwachtingen. Doe in de beleidsvormingsfase geen toezeggingen die uiteindelijk niet (door een ontwikkelaar) kunnen worden waargemaakt, bijvoorbeeld over financiële participatie.
Ontwerpateliers
Beleidsplan en/of Structuurvisie
Planschade
PlanMER
7 Kiezen voor de meest geschikte locatie Zorg voor een zorgvuldig, objectief en transparant onderzoek naar de verschillende locatie-alternatieven. Houd bij de locatiekeuze rekening met de financiële haalbaarheid.
Ontwerpateliers
PlanMER
8 Kiezen voor de meest geschikte ontwikkelaar Betrek de omgeving bij het opstellen van de gunningscriteria.