Nationaliteit Syriëstrijders afnemen en laten berechten in Irak is motie van wantrouwen tegen Belgisch systeem.
In eerste instantie, mag men niet uit het oog verliezen dat de nationaliteitsontneming juridisch niet steeds mogelijk zal zijn. Onder de Belgische wet kunnen Belgen immers niet van hun nationaliteit ontnomen worden indien dat hun enige nationaliteit is. Er zal altijd eerst nagegaan moeten worden of ze een tweede nationaliteit genieten, anders ligt deze optie sowieso niet op tafel. Minstens in een deel van de gevallen verhindert het recht de lege lata dus dat dit voorstel wordt toegepast.
In de hypothese dat nationaliteitsafname juridisch mogelijk is, dringt de vraag hoe we het voorstel van N-VA dan dienen te evalueren? In het beste geval houdt dit een motie van wantrouwen tegen het eigen systeem in; een veronderstelling dat het Belgische strafsysteem onvoldoende slagkracht heeft. De bezorgdheid dat ex-Syriëstrijders ooit op vrije voeten in onze samenleving zullen terugkeren, is terecht. Het antwoord daarop ligt echter niet in het proberen ontlopen van de eigen verantwoordelijkheid door hun berechting door te schuiven. Een responsabilisering van ons strafrechtelijk apparaat en de uitbouw van een pertinent deradicalisatieprogramma is dit wel.
In het slechtste geval, doet de filosofie aan dit voorstel terugdenken aan Guantanamo Bay of de befaamde CIA black sites, namelijk 'terroristen' koste wat het kost buiten de jurisdictie van een democratisch functionerende staat houden.
Hoewel N-VA zich hiervan uitdrukkelijk distantieerde, kan uit de verklaringen van zowel voorzitter Bart De Wever als Kamerlid Koen Metsu begrepen worden dat men deze misdadigers misschien toch liever buiten het bereik van het eigen apparaat en bijhorende waarborgen houdt. 'Ik zou m'n joker willen inzetten omdat ik principieel tegen de doodstraf ben. Maar men wist heel goed waar men aan toe was', zo klonk het bij Koen Metsu toen hij op Radio 1 voor de keuze werd gesteld tussen 'de doodstraf in Irak of terugbrengen naar België'.