Vier minuten stilte bovenaan de hitlijsten | Trouw
Vier minuten stilte bovenaan de hitlijsten
Seije Slager 20 november 2010, 0:00
Je zou denken dat een nummer-1-hit het hoogste is dat je als popmuzikant kunt bereiken. Maar ook binnen die nummer-1-hits heb je weer een hiërarchie. In Groot-Brittannië is het nummer dat met Kerst op één staat de officieuze winnaar van het popjaar.
Dat is vaak iets beschaafds, passend bij de tijd van het jaar. In december kabbelt er door de luidsprekers van 's lands winkelcentra een liedje van Cliff Richards, een benefietje van Band Aid, of het muzikale behang van de winnaar van televisieshow X-Factor.
Het was vorig jaar dan ook even schrikken toen de funkmetal van de linkse oproerkraaiers Rage Against The Machine ineens op één binnenkwam. Het gevolg van een spontane actie op Facebook, waar honderdduizenden mensen met elkaar afspraken om in de week voor Kerstmis het nummer 'Killing in the name' aan te schaffen.
Misschien was die lawaai-eruptie wel een storm voor de stilte. Dit jaar is er namelijk een vergelijkbare Facebook-actie opgestart, om 4'33 van componist John Cage op de eerste plaats van de hitlijsten te krijgen. Een stuk voor een solopianist, die echter geen noot speelt tijdens de 4 minuten en 33 seconden die het stuk duurt.
De actie past in een trend waarbij hitparades steeds vaker gemanipuleerd worden door gerichte acties. In Nederland behaalde Dries Roelvink onlangs eindelijk zijn felbegeerde eerste plaats op de hitparade na een Twitter-campagne. Doordat er steeds minder muziek verkocht wordt, slagen zulke acties steeds makkelijker.
Soms hoor je dan gemopper over de teloorgang van de hitparade: die zou niet langer de smaak van het volk weerspiegelen, maar de slimste onder de marketingacties. Nogal een romantisch beeld: de Engelse hitparade-oorlogen tussen Blur en Oasis in de jaren negentig waren ook tot in de puntjes georkestreerd. Het verschil is dat, dankzij de sociale media, grote platenmaatschappijen niet langer het monopolie hebben op dit soort manipulatie.
En dus zou het kunnen dat er straks ruim vier minuten stilte bovenaan de Engelse hitlijsten prijkt. Voor John Cage was zijn compositie overigens niet slechts een ludiek grapje. Hij bedoelde het stuk vooral als een oefening in goed luisteren: volledige stilte bestaat namelijk niet, je hoort altijd bijgeluiden.
Zo zal het ook zijn als straks in al die Engelse winkelcentra de speakers een paar minuten stilvallen: dan vallen de bijgeluiden die altijd al bij de hitparade hebben gehoord des te beter op: de schallende intercoms met de laatste aanbiedingen, en het gerinkel van de kassa's.