Keizer Karel V - Postzegelblog
« Botanische tuinen in Nederland: "Bescherm en bewonder."
Zoo van Antwerpen (deel 4) »
Home » Bloggers » Cees Janssen » Keizer Karel V
Tijdens mijn bezoek aan Madrid ter gelegenheid van de internationale postzegeltentoonstelling ESPAÑA 2000 heb ik het Prado bezocht. Het Prado is het nationale kunstmuseum van Spanje en bezit een grote collectie schilderijen uit de 14de tot de 19de eeuw. En een van de schilderijen die enorme indruk maakte was 'Karel V te paard'. Geschilderd door Titiaan zo was vermeld, na de Slag in Mühlberg in 1547. Maar was het wel Karel V die was afgebeeld?
Die vraag kwam bij me op toen ik eens een berichtje las dat het zeer waarschijnlijk een 'model' was geweest, een raadsheer of hoge ambtenaar in dienst van Karel V. Op 24 februari 2000 was door de Belgische Postdienst een tweetal postzegels en een blokje uitgegeven ter gelegenheid van de geboorte van Karel V. Dat was op 24 januari 1500 in Gent.
Het schilderij in het Prado dat ik toen zag was (of leek) veel donkerder dan de afbeelding op het blokje. Het blokje toont een fragment van het schilderij met een gewijzigde achtergrond. Geen boslandschap maar een wereldkaart. Karel was de oudste zoon van Filips de Schone en Johanna van Aragon. Na de dood van Filips volgde Karel zijn vader al op zesjarige leeftijd op als landsheer van de Nederlandse gewesten. In 1516 werd hij koning van Spanje als Karel I en in 1519 heerser over het Heilige Roomse Rijk. In 1520 werd hij in Aken als Karel V (Carlos V) tot keizer van het Heilig Roomse Rijk gekroond.
Dat enkele postadministraties het idee hadden om zogenoemde 'gemeenschappelijke uitgiften' te realiseren was in de vorige eeuw al volop in de praktijk. Ook de Belgische en Spaanse postdiensten hadden dit plan omarmd en op dezelfde uitgiftedag, 24 februari 2000, verscheen in Spanje een identiek blokje met daarin echter een Spaanse zegel.
Naast de blokjes waren ook twee postzegels verkrijgbaar waarbij een van de vele portretten van Karel V werd gebruikt voor de gemeenschappelijke uitgifte. Door de breedte van de Spaanse postzegel is van die portretten minder te zien dan op de Belgische zegels. Maar beide zegels tonen slechts een detail van een groter schilderij.
Het portret dat is afgebeeld op de postzegels van België en Spanje met de hoger waarden is ontleend aan een schilderij van een onbekende schilder dat zich bevindt in Kasteel Ooidonk. Een oude waterburcht gelegen ten zuiden van het Belgische dorp Sint-Maria-Leerne tussen Deinze en Gent aan de rivier de Leie. Het kasteel werd in 1864 aangekocht door Henri 't Kint de Roodenbeke. Het kasteel, thans een privaat domein dat kan worden bezocht in de zomermaanden, is rijk ingericht en bevat vele schilderijen. Zo ook een houten paneeltje van slechts 17 bij 15 centimeter waarop Karel V in olieverf is afgebeeld. Het paneeltje is te zien op de website van BALaT, Belgian Art Links and Tools.
Wat doet u als verzamelaar bij een gemeenschappelijke uitgifte van postzegels? Ook de zegels aanschaffen die door het andere land zijn uitgegeven? En de herinneringsblaadjes en kaarten met daarop geplakt de beide postzegels voorzien van een afdruk van het stempel van de eerste dag van uitgifte van de twee landen? Het is wel een rage geworden onder de postadministraties, vind u niet?
• Historisch • Spanje • Gemeenschappelijke uitgiften • Schilderkunst
Gemeenschappelijke uitgiften,
Kastlen,
Franc Rossi op 17 april 2017 om 12:53
Binnen een landverzameling zou ik die van het andere land niet op nemen, in een thema kan het volgens mij een toegevoegde waarde hebben als de afbeelding betekenis heeft voor die landen wat hier dus het geval is.
hennepnetel op 17 april 2017 om 18:21
Soms zijn de zegels van beide landen gedrukt in de zegeldrukkerij van een der landen. Poolse zegels gedrukt in de Belgische Zegelwerkplaats horen in beide landverzamelingen thuis …
Cees op 18 april 2017 om 09:56
@Hennepnetel, leg eens uit? Moeten dan bijvoorbeeld de Belgische zegels uit 1919 type Albert I met Helm opgenomen worden in de landenverzameling Nederland omdat ze gedrukt zijn bij Joh. Enschedé in Haarlem?
Patrick Lava op 18 april 2017 om 11:46
Het komt me voor dat dit best een interessante verzameling zou kunnen opleveren: de "buitenlandse" productie van Joh. Enschedé. In de jaren na WO I zijn nogal wat Belgische postzegels geproduceerd in Haarlem omdat de eigen zegelwerkplaats in puin lag. Heeft Enschedé ook voor andere postadministraties gewerkt? Is daar documentatie over?
Cees op 18 april 2017 om 12:15
Joh. Enschedé was (en is) een commerciële drukkerij en heeft inderdaad voor vele tientallen postadministraties de postzegels gedrukt of minstens een aantal series. Zo ook voor de Britse Postdienst, Zwitserland (staking drukkerij aldaar), enkele Portugese koloniën, Luxemburg, het voormalige Perzië, eigenlijk te veel om op te noemen. In catalogi is vaak aangegeven door welke drukkerij de zegels zijn vervaardigd. Of hiervan ooit een overzicht is gemaakt per drukkerij is mij ook niet bekend.