Schaduwkind - P.F. Thomese | Met stomheid geslagen | Literair Nederland
P.F. Thomese schreef een over het overlijden van zijn dochtertje Isa. Mag je daarover schrijven? Mag je dat lezen? Die vragen blijven bij me hangen, hoe prachtig en aangrijpend Thoméses zoektocht naar wat hij heeft verloren heeft is. Of misschien juist daarom. Zo stom geslagen als hij is, zo wanhopig en nauwgezet als hij probeert zijn verlies en de verlorene te beschrijven, haar op te roepen, tastend, zoekend met woorden, zo wanhopig voel je je ook terwijl je zijn woorden leest. Zijn beelden, zijn bedes maken je deelgenoot van iets waarvan je geen deelgenoot zou mogen zijn. Daarom ook leg je het boek telkens weer even weg om het vervolgens toch weer op te pakken, omdat het zo ongelooflijk mooi en dicht op de huid geschreven is.
Tegelijkertijd doe je Schaduwkind onrecht wanneer je het alleen leest als een boek over, een verslag van verlies. Het stijgt daar ver bovenuit en toch kun je het er niet los van zien. Omdat het onderwerp nu eenmaal een gegeven is. De wisselwerking tussen die twee kanten van het boek is echter juist wat het boek zijn geladenheid geeft.
"Schrijven is zinnen uitproberen om te zien wat ze kunnen betekenen. Nieuwkomer zijn in het taaleigen, beginneling worden en vragen naar de onbekende weg. Het is vinden wat niet kon worden gezocht, omdat het pas bestond op het moment dat het gevonden werd."
Met dit uitproberen tracht Thomése steeds weer zijn dochtertje te vinden. Hij heeft er een klein, wit en ijl monument mee opgericht, dat vervliegt en toch weer niet.
"En weer vind ik je, en weer ben je er niet. De herinnering heeft steeds weer nieuwe woorden nodig, dat was ik even vergeten, ze moeten kunnen blijven bewegen. Niet verstarren, geen foto's please. Een herinnering heeft de ruimte nodig om te kunnen blijven ontstaan. Ze moet zich kunnen verstoppen op plekken waar niemand kijkt. In woorden waar ze niet wordt verwacht. (…) Niet iets proberen vast te houden dus, ook het mooiste niet, juist het mooiste niet. Het steeds proberen los te laten, steeds bijtijds de verwijdering onder ogen zien. Altijd met lege handen durven staan, dan kun je beter vangen als het nodig is."