Hemodialyse - Nierdialyse.nl
Dialyse maakt gebruik van de principes van diffusie, osmose en ultrafiltratie. Bij hemodialyse wordt het bloed in de kunstnier gescheiden van de spoelvloeistof door een half-doorlaatbaar membraan. Door diffusie en osmose verplaatsen bepaalde stoffen in het bloed zich door het membraan naar de spoelvloeistof.
Ook kan vocht aan het bloed worden onttrokken door een drukverschil aan te brengen tussen het bloed en de spoelvloeistof. Het vocht gaat vanuit het bloed door het membraan heen naar de spoelvloeistof.
Voorafgaand aan de eerste hemodialyse behandeling wordt er een shunt in de arm aangebracht. Bij deze operatie wordt een slagader op een ader aangesloten. In de ader gaat meer bloed stromen waardoor deze makkelijk is aan te prikken en de behandeling beter verloopt. Als iemand vanwege acute nierproblemen snel met een behandeling moet starten, dan wordt er onder plaatselijke verdoving een katheter ingebracht. Op een later tijdstip kan dan eventueel worden besloten tot het aanleggen van een shunt. Een shunt ziet er als volgt uit:
Mensen die een hemodialyse behandeling krijgen, doen dit drie tot vijf keer per week. Een behandeling duurt gemiddeld drie tot vier uur per keer. Dialyse heeft een werking die gelijk is aan ongeveer 10% van de functie van goed functionerende en gezonde nieren. Daardoor blijven er vaak toch nog afvalstoffen achter in het lichaam. Dit zorgt ervoor dat patiënten zich vaak niet optimaal voelen. Ook kunnen vervelende bijkomende klachten zoals een 'dialysekater', rusteloze benen of problemen met de shunt, het leven van de patiënt zwaarder maken. De shunt kan namelijk dicht gaan zitten (dichtslibben), waardoor er geen bloed meer kan stromen en de shunt vervangen moet worden.
Hemodialyse kan op diverse plaatsen worden uitgevoerd. Dit kan in het ziekenhuis, maar door nieuwe technieken ook heel goed bij mensen in de thuissituatie. Hier kunt u meer lezen over de zogenoemde centrumdialyse en thuis hemodialyse.
De uitvinding van de kunstnier
De kunstnier is een uitvinding van de Nederlander Willem Johan Kolff. Prof. Dr. Kolff was tijdens zijn opleiding in Groningen diep onder de indruk geraakt van de afschuwelijke dood van een patiënt met nierontsteking. Kolff vond dat er een apparaat moest komen om overtollig ureum dat zich bij nierpatiënten ophoopt, uit het bloed te spoelen. In 1943 werd de eerste versie van de kunstnier ontwikkeld die helaas nog geen succes was. Na een aantal mislukkingen was de kunstnier in 1945 zo goed geworden, dat een patiënt die last had van tijdelijk nierfalen, helemaal herstelde. Op de afbeelding rechts staat één van de eerste dialyse-apparaten. Dit exemplaar is uit 1946.