Zwitsers stemmen tegen Alpen-Brexit | Buitenland | bndestem.nl
Een man is in de weer met een poster van de SVP: 'Te veel is te veel'. © EPA
Zwitserse kiezers hebben vandaag in een referendum met een ruime marge het voorstel van de rechtse Volkspartij verworpen om het vrije verkeer van werknemers tussen Zwitserland en EU-landen te beëindigen. 63 procent van de kiezers sprak zich uit tegen het voorstel, volgens een prognose van de Zwitserse omroep SRF.
Bob van Huet 27-09-20, 13:26 Laatste update: 13:50
Geïnspireerd door de Brexit wilde de conservatieve Zwitserse Volkspartij (SVP) ook uit het akkoord met de Europese Unie over vrij verkeer van personen stappen. Zwitserland is geen lid van de EU maar er zijn verregaande bilaterale afspraken over het vrije verkeer van burgers. Daar moest een einde aan komen en Zwitserland moest de controle over immigratie terugkrijgen in eigen handen, aldus de SVP. De partij zegt dat de huidige liberale regeling gemiddeld 75.000 EU-burgers per jaar binnenlaat. Dat zou leiden tot 'overbevolking, stijgende huisvestingskosten en een overbelast welzijnssysteem'.
'Initiatief voor beperking' noemde SVP van de Zwitserse Volkspartij haar plan. De uitwerking daarvan is simpelweg minder buitenlanders toe te laten, inclusief degenen uit EU-landen.
,,Wij zijn vrij en hebben geen oorlog... Mijn vader zegt dat onze cultuur heel belangrijk is... Mijn grootvader zegt dat we moeten oppassen steeds meer mensen willen van ons werk profiteren... Steeds meer mensen willen naar Zwitserland, ook al hebben we niet voor iedereen ruimte. Ik kan niet meer voor mijn huis spelen", klaagt een meisje in een SVP-video.
Momenteel wonen er een kleine negen miljoen mensen in Zwitserland, waaronder bijna anderhalf miljoen uit de EU of Noorwegen, IJsland of Liechtenstein. Veel te veel, vindt de SVP.
De argumenten en de toon van de SVP doen denken aan de slogan 'take back controle' (controle terugnemen) waarmee voorstanders van Brexit ten strijde trokken: met dit initiatief wordt u weer baas in uw eigen land, aldus de SVP. Buitenlanders uit de EU worden ervan beschuldigd de Zwitserse sociale fondsen 'te plunderen'.
De Zwitserse regering en alle andere grote partijen, bedrijfsverenigingen en vakbonden waarschuwden dringend om niet voor een Alpen-Brexit te stemmen. De Zwitserse economie is te veel afhankelijk van het vrije verkeer van mensen om voldoende geschoolde werknemers te vinden. De EU is verreweg de belangrijkste handelspartner van Zwitserland. Het initiatief brengt banen in gevaar.
De laatste opiniepeilingen voorspelden al dat de kiezers het voorstel zouden afwijzen. Volgens een recent onderzoek vindt bijna twee derde van de kiezers dat het schrappen van de overeenkomst tussen Zwitserland en de EU het tekort aan geschoolde werknemers alleen maar zal verergeren wat de toekomst van de Zwitserse economie op het spel zou zetten.
Omgekeerd zou een ferme afwijzing van het SVP-voorstel een nieuwe impuls kunnen geven aan besprekingen tussen de EU en Zwitserland, mensen waarnemers. Er wordt onderhandeld over een kaderovereenkomst om deze en andere moeilijke bilaterale kwesties te regelen. Zwitserland is geen lid van de EU en conservatieven vrezen dat een deal het land geleidelijk aan EU-wetgeving zal onderwerpen.
Ook verschillende andere kwesties kwamen in het referendum aan bod, waaronder de invoering van twee weken vaderschapsverlof, de aanschaf van straaljagers en versoepeling van beperkingen op het neerschieten van wolven. Ongeveer 5,3 miljoen mensen konden hun stem uitbrengen.