Hoe kan ik je troosten? Wanneer goedbedoelde hulp vervelend wordt - Bedrock
Home » Mind » Hoe kan ik je troosten? Wanneer goedbedoelde hulp vervelend wordt
Manon Sikkel Mind 4 apr 2017
Hoe kan ik je troosten? Wanneer goedbedoelde hulp vervelend wordt
De dag nadat mijn vader was overleden stond de buurvrouw op de stoep met een pan champignonsoep. Blij met dit troostende gebaar aten mijn moeder en ik de soep. De dag erna stond de buurvrouw er weer, dit keer met een pan nasi. Opnieuw bedankten we haar en aten alles keurig op. Na de nasi volgden groenige gehaktballen met heel veel aardappelpuree en jus, daarna speklapjes met bietjes. Er kwam geen einde aan de stroom middelmatige gerechten.
Omdat mijn moeder te aardig was en ikzelf nog te jong, durfden we niet te zeggen dat we haar eten niet lekker vonden en liever zelf kookten. Daarom gooiden we het meestal weg. Ons schuldgevoel werd zo groot, dat het ons verdriet bijna oversteeg.
Er was nog een ander bijeffect: we konden veel en hard lachen om de wonderlijke schotels die we elke dag stipt om zes uur kregen aangeleverd. En lachen, zo ontdekten we, hielp ook goed tegen ellende.
Hoe mooi de bedoelingen van de buurvrouw ook waren: wat zou het fijn zijn als er ongeschreven regels waren die bepalen wat je wel en niet kunt doen om iemand bij te staan in zware tijden. Die regels zijn er ook, zegt Beatrijs Ritsema, sociaal psycholoog en etiquettedeskundige.
Soms pakt etiquette in de praktijk uit als een stel stijve, van buitenaf opgelegde regels, zoals aan welke kant van de gastvrouw je aan tafel mag zitten en of je de koning een hand of een zoen moet geven. 'Maar de basis van etiquette is eigenlijk altijd: rekening houden met anderen en het leven voor elkaar zo prettig mogelijk maken.'
De regels van fatsoen bepalen dat er grenzen zijn aan hulpvaardigheid
Omdat er in de meesten van ons wel een Moeder Teresa steekt, willen we graag steunen en opbeuren. Maar vaak zijn we bang om het verkeerde te zeggen. Want wat zeg je in vredesnaam tegen iemand die doodgaat, of iemand die net haar geliefde heeft begraven? Daarom houden veel mensen maar liever hun mond. Toch is het beter om wél iets te zeggen, als je het maar doet met goede bedoelingen.
Probeer je daarbij te verplaatsen in de ander: het gaat om zíjn of háár gevoel. Misschien vindt je zelf een miskraam minder dramatisch dan het verlies van een kind, maar je kunt wel degelijk een luisterend oor bieden aan een vriendin die net een miskraam heeft gehad. En ook al is de dood van een huisdier voor jou niet al te ingrijpend, je kunt nog steeds je medeleven tonen aan iemand die zijn kat heeft laten inslapen.
[pullquote]De meeste mensen hebben de neiging om bij tegenspoed een ander op te vrolijken[/pullquote]
De meeste mensen hebben de neiging om bij tegenspoed een ander op te vrolijken. Niet iedereen zit daarop te wachten. Want een aardig bedoeld 'Ah joh, het komt wel goed,' kan heel erg misplaatst zijn. Ook hebben sommige mensen de neiging om de ander te trakteren op eigen ervaringen. Een vrouw die kanker heeft en nu chemokuren krijgt, komt voortdurend vrienden en bekenden tegen die haar kankerverhalen vertellen uit hun eigen omgeving. 'Mijn tante had dat ook… De buurman van mijn neef had een heel ernstige vorm…'
'Val iemand die ziek is niet lastig met je eigen horror- of succesverhalen', raadt Ritsema aan. 'Rustig, zonder wijsneuzig commentaar luisteren naar wat een ander te vertellen heeft' is haar advies. 'Geef iemand die echt opgesloten zit in zijn eigen misère de ruimte en laat hem alleen over zichzelf praten.' Praten helpt de ander bij het verwerken van het onvermijdelijke.