De grens over met … – Onbegrensd
Foto: Tom Vennink
Iedere week in de grens over met … vertelt een buitenlandcorrespondent over de huidige situatie en hoe deze door het coronavirus is gevormd in het land waar hij of zij werkt. Deze week vertelt Tom Vennink over de huidige situatie in Rusland.
''Moskou was het epicentrum van het coronavirus, daar ontstonden de eerste besmettingen. Vanaf eind maart zijn de eerste maatregelen in de stad van kracht gegaan. Daarna volgde de rest van het land. Alles was gesloten: winkels, restaurants en veel bedrijven. Alleen mensen met vitale beroepen mochten de straat op om te gaan werken of om boodschappen te doen. President Poetin heeft alleen nooit gesproken van een lockdown maar van 'niet-werkdagen'. De president liet het lijken alsof iedereen thuis zat met betaald verlof. Niets was minder waar: alleen mensen die voor staatsbedrijven werkten, kregen doorbetaald. Andere werknemers of ondernemers zaten onbetaald thuis.
Een echt sociaal vangnet kent het land niet. Er bestaan uitkeringen maar die zijn minimaal. Het gaat om bedragen van ongeveer €200,- per de maand. Werkgevers konden wel een soort werktijdverkorting aanvragen. Zij kregen 25 procent van het loon vergoed. Veel kleinere bedrijven en ondernemers raakten hierdoor in de problemen. Nu alles weer langzaam opengaat, is duidelijk te zien welke bedrijven het niet hebben gered. Veel mensen in Rusland werken in de informele sector. Deze mensen hebben nu helemaal geen inkomen. Zij kunnen ook geen aanspraak doen op een uitkering omdat ze niet kunnen aantonen dat zij hun baan en dus ook hun inkomen zijn verloren. Bovendien hebben acht van de tien Russen geen spaargeld. Omdat er geen sociaal vangnet is, nauwelijks uitkeringen zijn, mensen hun baan hebben verloren en de Russen bijna geen spaargeld hebben, belanden veel mensen nu tijdens de coronacrisis heel snel in de armoede. Nederlanders zijn om maar een voorbeeld te nemen erg bezig met of ze dit jaar wel op vakantie kunnen, de Russen zijn vooral bezig met de vraag: hoe gaan we dit overleven?
Olie zorgt voor grote reserves
Een grote inkomstenbron van Rusland is de olie- en gaswinning. De raffinaderijen en boorplatformen bleven tijdens de 'niet-werkdagen' gewoon open en er werd doorgewerkt omdat dit van groot belang was voor de overheid. 40 procent van de overheidsinkomsten van het land komt uit de olie- en gaswinning. Door de coronacrisis is de prijs van olie enorm gekelderd. Voor Rusland is dit een economische ramp, bovenop de coronacrisis. Nu maken ze daar verlies op omdat ze de olie niet kwijtraken. De vraag is enorm afgenomen in heel de wereld en ze krijgen er veel minder geld voor. Dat zorgt voor een heel groot probleem bij de overheidsfinanciën. Het is wel zo dat Rusland een gezonde overheidshuishouding heeft. Het land heeft hele grote reserves voor momenten zoals dit. Ze hebben wel iets om op terug te vallen. Plus ze hebben een hele kleine staatsschuld. De situatie is op korte termijn niet kritisch, maar als de olieprijs zo blijft, dan is dit een heel groot probleem voor de Russische economie.
Deel het maar uit
Voor de overheid is het geen kritische situatie maar voor veel burgers wel. Zij zijn dan ook van mening dat als de staat zo'n grote reserves heeft opgebouwd, waarom worden die nu niet uitgekeerd aan de inwoners? De overheid is heel voorzichtig met uitgaven van de reserves. Zeker nu zij ook zien dat de olieprijs is gekelderd en als dat zo blijft krijgt de overheid problemen met het rondkrijgen van de begroting. De ontevredenheid neemt nu echt toe. Dat is merkbaar. De overheid is heel voorzichtig met het 'uitdelen' van het geld. Gezinnen met jonge kinderen krijgen meteen geld uitgekeerd. Niet veel maar wel wat. Daarentegen krijgen de meeste mensen niets en dat is het hele probleem.
Half mei liet Poetin weten dat het tijd was om terug te keren naar 'normaal'. Terwijl de piek nog niet was bereikt. De overheid wil zo snel mogelijk terug naar normaal. Ook om de economie weer op gang te krijgen. Hoe dat dan gaat, is niet belangrijk. Bovendien is het nog niet bekend. De situatie wordt van week tot week bekeken. Het is nog niet duidelijk wanneer de grenzen weer opengaan. Rusland zit op slot. Tot op heden is er niet aangekondigd wanneer ze met een plan komen hoe het nu verder moet.''