De vraag die plots weer opdoemt: kan Dutroux straks vrijkomen? | De Morgen
Marc Dutroux begin dit jaar. De kans – hoe klein ook – dat hij ooit de gevangenis mag verlaten, zorgt voor schokgolven. Beeld Sudpresse
Kan Marc Dutroux nog vrijkomen? De onwaarschijnlijke vraag leeft nu de veroordeelde moordenaar deze week voor een tribunaal van experts verschijnt, die over zijn psychiatrische toestand moeten oordelen. Slachtoffer Laetitia Delhez en Jean-Denis Lejeune klagen in een brief aan dat ze te veel buitenspel worden gehouden.
✦Exclusief voor abonnees door Yannick Verberckmoes 15 oktober 2019, 6:00
"Wat mijn cliënten betreuren is dat ze een minieme plaats hebben gekregen in dit debat", staat in de brief van advocaat Georges-Henri Beauthier, waarover de krant La Dernière Heure heeft bericht. Daarin klaagt hij aan dat de slachtoffers te weinig betrokken worden bij de zitting van donderdag, waarbij experts Dutroux zullen verhoren om een psychiatrisch profiel van hem op te stellen.
De brief is ondertekend door Laetitia Delhez, die destijds uit het huis van Dutroux is bevrijd, en Jean-Denis Lejeune, de vader van het vermoorde meisje Julie. Nog tegenover de krant geeft Delhez aan dat het idee dat Dutroux zou kunnen vrijkomen haar kwelt.
De hoorzitting, die achter gesloten deuren plaatsvindt in de gevangenis van Ittre, is er gekomen op vraag van de verdediging van Dutroux. Bruno Dayez, zijn advocaat, heeft zichzelf tot doel gesteld om hem tegen 2021 vrij te krijgen. Dutroux, die in 2004 veroordeeld is tot levenslang met terbeschikkingstelling van de strafuitvoeringsrechtbank, zou dan in totaal 25 jaar achter de tralies hebben doorgebracht.
Volgens de krant heeft Dayez voor de zitting drie experts naar voren geschoven. Het parket zou dan nog twee andere experts aanduiden. Het psychiatrische profiel is een eerste stap naar een eventuele vrijlating onder voorwaarden. Om te weten of Dutroux daarvoor in aanmerking kan komen, moet er onder meer vastgesteld worden of er een risico bestaat op recidive: het gevaar dat hij opnieuw strafbare feiten zou plegen.
Michelle Martin, zijn voormalige vrouw, is al in 2012 onder voorwaarden vrijgekomen. En enkele weken geleden is ook beslist dat Michel Lelièvre, de handlanger van Dutroux, vervroegd wordt vrijgelaten. Lelièvre heeft nu 23 jaar in de cel gezeten.
Maar de kans – zelfs al is die echt heel klein – dat ook Dutroux vrij zou komen, stuurt schokgolven door het land. Om hun ongenoegen te uiten over de vrijlating van Lelièvre – en ook om een duidelijk signaal te geven over Dutroux – willen betogers op 20 oktober de straat op gaan voor een 'Marche Noire'. Op die dag in 1996 trokken tijdens de Witte Mars 300.000 mensen door Brussel.
"We willen daarmee aangeven dat we geen seksuele roofdieren in onze samenleving willen", zegt Aurore Van Opstal, een Franstalige journaliste en regisseuse, die aan de Zwarte Mars zal deelnemen. "Dutroux is een psychopaat en kan dus niet genezen, maar veel mensen zijn bang dat hij zou kunnen vrijkomen. Ook voor Lelièvre vind ik het verbazingwekkend dat hij vrijgelaten wordt, zonder dat hij alles heeft verteld over zijn aandeel in de hele zaak."
Dat Dutroux ooit echt vrij komt, is zo goed als uitgesloten, zegt strafrechtprofessor Joachim Meese (Universiteit Antwerpen). "Er zijn een aantal gevangenen in België van wie we weten dat zoiets vermoedelijk nooit zal gebeuren", zegt hij. Een ander voorbeeld is Freddy Horion, die in 1980 samen met Roland Feneulle is veroordeeld voor de moord op het gezin Steyaert. Horion zit nog steeds achter de tralies."Dutroux zal de facto nooit meer vrijkomen, omdat het gevaar op recidive bij hem waarschijnlijk te groot is."
Maar in theorie moet die mogelijkheid altijd wel bestaan voor een gevangene die levenslang is veroordeeld. "Nederland is door het Europees Hof voor de Rechten van de Mens al veroordeeld omdat een levenslange gevangenisstraf daar doorgaans ook echt levenslang betekent", zegt Meese. "Maar iemand zijn hele leven van zijn vrijheid beroven, moet echt de uitzondering blijven. Ik snap dat het ook lastig is voor de slachtoffers dat zij nu met zo'n procedure geconfronteerd worden, maar dat is nu eenmaal eigen aan het systeem."