De composities van MOPDTK (allemaal van de hand van bandleider en contrabassist Moppa Elliott) zijn gekenmerkt door stevige hardboplijnen, een besmettelijke swing, verscheurde referenties en polyfone communicatie. Hun rebelse aanpak van jazzstandards klinkt echter nooit zwaar op de hand. De composities zijn een nieuwsgierig groeiproces waarin humor centraal staat. Hun onwaarschijnlijk technische bagage en virtuositeit staat altijd in dienst van de muziek en niet van persoonlijke eer.
Sporadisch maakt drummer Shea ook gebruik van electronica, hoge spacepiepjes in ‘Blue Ball’, snerpende klankjes in de erg experimentele versie van ‘St. Mary’s Proctor’, maar deze niet humane details zijn net niet consistent of uitgewerkt genoeg om een nieuwe volwaardige muzikale laag te creëeren en kunnen evengoed achterwege gelaten worden.
Drummer Shea trapt de plaat af met stevig geroffel en een cimbaalzwangere intro voor ‘Drainlick’, een nummer dat verscheen op hun Ornette Coleman persiflage ‘This is Our Moosic’. Het nummer is een redelijk agressieve keuze om de plaat mee te openen. Het thema is redelijk klassiek en vrolijk, maar lang blijven de heren van MOPDTK daar ook niet bij stil staan. Na enkele herhalingen schakelt de band over naar een trage blues die ontaardt in gewelddadige improvisaties na een vrolijke intermezzo van swingende mardi grass. Heftige vrije saxofoonimprovisatie, nerveus drumgeroffel en razende trompetsolo’s slaan de luisteraar murw. Tegen het einde van de compositie integreert de band ouder werk en zetten ze het nummer ‘Shamokin’ in.
In het epische ‘Blue Ball’ gaan de ruimtevogeltjes van Shea gaan nog wel even ritmisch in discussie met een sterk solerende Irabagon. Irabagon grijpt nu eens naar ranzige saxofoonsolo’s van Amerikaanse familiedrama’s, dan weer schakelt hij over naar melodieuze hardbop à la Charlie Parker of naar hoge, overblazen vogelpiepjes. Na een dik kwartier vol bebop, bossa nova en wat niet al neemt het kwartet de voet van het pedaal en schakelt ze over naar een sloom, dissonant toonspel dat ophoudt wanneer de twee blazers een mooie harmonie vinden. Wanneer Evans en Irabagon weer teruggrijpen naar een moeizaam microtonaal gekreun, bereidt Shea zich voor op een heerlijk subtiele drumsolo die uitmondt in een stevige swingende bossa nova baslijn en een op speed gespeelde versie van ‘A Night in Tunesia’.
Ook ‘Round Bottom, Square Top’, dat op ‘Forty Fort’ staat, wordt volgeladen met referenties. De heren kijken ook over de grenzen van de jazz. De humoristische ornamenten gaan van vrolijke trompetlijnen uit Pink Floyds ‘Another Brick On the Wall’ over naar een uitgebreide baslijn van N.E.R.D.’s pompende r’n’b -kanjer ‘Lapdance’, wanneer het nummer samensmelt met een verkorte verse van ‘Fagundus’, een stuk dat op hun ‘This Is Our Moosic’ staat.
Live valt ook op hoe elk bandlid een evenwaardige creatieve bijdrage levert. Bij elke beluistering komt een nieuwe favoriet naar voren. Nu eens valt het veelzijdige drumspel van Shea op, dan weer zijn de messcherpe dialogen tussen trompettist Peter Evans en saxophonist Jon Irabagon.
Irabagon schittert in ‘St. Mary’s Proctor’. Na de groepsintroductie van het thema zet de saxofonist een donker aboriginalmoment in. Met behulp van circulaire ademhaling haalt hij een diepe didgeridootoon uit zijn instrument, waarover hij polyfone overtonen laat glijden en geklik van zijn kleppen. Elliott zet dan een vadsige swing in waarover Irabagon ijle melodieuze lijnen laat vloeien. Innig in dialoog met de contrapunt van Evans, blijft de saxofonist spelen in een beperkt bereik en hebben zijn bewegingen veel weg van een toonladderoefening. Het claustrofobische effect dat hiermee wordt bereikt groeit naar een hoogtepunt waarin de twee een versnelling hoger schakelen en wilde hardboplijnen eruit smijten die tegen elkaar opboksen. En al die tijd lijkt het of saxofonist Irabagon met 9 paar longen speelt. De band sluit het nummer af met een reeks lollige referenties en clichématige stops uit de muziekgeschiedenis.
De virtuositeit en vanzelfsprekendheid waarmee dit kwartet aan de slag gaat op ‘The Coimbra Concert’ is op zich al bewonderenswaardig. De vrijmoedigheid en ongedwongen attitude waarmee ze musiceren is dat des te meer. Hun cartooneske aanpak van de jazz omarmt een allesomvattende, onconventionele esthethiek die vooruit raast met de furrie van een wilde mustang.