Hardvochtige pater familias van een muzikaal wondergezin | Trouw
Zijn gitaar was de stille getuige van zijn gesneefde ambitie als bluesmuzikant, en niemand die het instrument beroeren mocht. Groot was dan ook zijn toorn toen Joe Jackson op een avond bij thuiskomst ontdekte dat er een snaar was gesprongen.
Jet van Wijk 30 juni 2018, 10:00
Zijn drie oudste zoons biechtten schoorvoetend op het instrument stiekem te bespelen, waarna hun vader de negenjarige Tito mistrouwig uitdaagde een riedeltje te spelen. Diens gitaarkunsten bleken exceptioneel, en de volgende dag overhandigde Jackson zijn kinderen een rode, elektrische gitaar opdat ze hun talenten ten volste konden ontplooien.
De kraanmachinist in de plaatselijke staalfabriek in Gary, nabij Chicago, had er zijn schaarse spaargeld aan besteed en het was dan ook allesbehalve een presentje voor de leuk. Jackie, Tito en Jermaine werden dagelijks urenlang blootgesteld aan een regime van muzikale exercities dat de Jackson Brothers moest klaarstomen voor talentenjachten en optredens in nachtclubs. Jongere broertjes Marlon en Michael, zes en vijf, keken de danspasjes af, zongen de liedjes mee en werden al snel aan de band toegevoegd, die nu verder ging als The Jackson 5.
Zelf groeide Joe Jackson op in kilte als oudste kind van een leraar die tucht als deugd beschouwde. Toen zijn ouders op zijn twaalfde scheidde, bleef hij bij zijn vader wonen terwijl zijn vier broers en zussen bij zijn moeder introkken. Jackson, een stille jongen met een schamel aantal vrienden, maakte zijn school niet af en droomde van een carrière als bokser en later musicus tot zijn almaar aanwassende kinderschare hem de fabriek in dirigeerde.
De ijzige discipline van zijn jeugd omklemde ook zijn eigen negental. Wee het kind dat een danspasje miste, droomde van buitenspelen of hem papa noemde in plaats van Joseph. Hij zat met priemende ogen en een riem of een zweep in de hand bij elke oefensessie en ranselde er bij iedere fout op los. Voor de afwisseling liet hij de ondeugdelijke telg urenlang bouwblokken van de ene kant van de tuin naar de andere versjouwen. Genegenheid was taboe.
Met name Michael Jackson, het grootste talent dat Joe en zijn vrouw Katherine voortbrachten, had het zwaar te verduren. Niet alleen werd hij in zijn eentje vaker afgetuigd dan al zijn broers bij elkaar, ook stak zijn vader publiekelijk de draak met zijn uiterlijk. Toen hij doorhad dat zijn puberzoon zich schaamde over zijn neus, werd big nose zijn nieuwe naam.
Toch leek de methode succesvol. The Jackson 5 - later The Jacksons - scoorden vanaf 1969 de ene hit na de andere, en manager Joe zorgde er kundig voor dat ook hun beeltenissen in allerlei vormen en maten geld opleverden. Het Volkswagenbusje waarmee hij de kinderen naar hun eerste optredens reed werd een limousine, de tweekamerwoning in Gary een villa in Californië. Jongste zoon Randy verving Jermaine, en ook dochters La Toya en Janet begonnen een zangcarrière onder het toeziend oog van vader Joe.
Maar zijn aanpak keerde zich uiteindelijk tegen hem. Michael Jackson ontsloeg zijn vader als manager, en Janet idem dito. La Toya schreef een schandaalboek over haar jeugd. De andere kinderen trouwden jong, en vaak tegen de zin van Joe. En ook Katherine keerde zich na een sliert aan affaires en zeker één buitenechtelijk kind van hem af. Zoon Michael liet zijn vader in 2009 niets van zijn miljoenen na in zijn testament.
Joe Jackson probeerde zijn groeiende schulden te plempen door Michael Jacksonparfum te verkopen in winkelcentra, maar kon niet bewijzen dat hij diens naam of beeltenis mocht voeren. Hij vocht zijn zoons testament vergeefs aan en wilde de oude gezinswoning in Gary omtoveren tot een kaskrakend bedevaartsoord voor Jacksonfans. Voor 50.000 dollar kon hij worden ingehuurd als gastspreker, maar belangstelling ontbrak.