Hedera helix L. | Klimop | A.Vogel plantenecyclopedie
home > plantenencyclopedie / Hedera helix L. - Klimop
In het oude Egypte was hij aan Osiris, de god van de vruchtbaarheid en heerser van het dodenrijk, gewijd. In de Griekse en Romeinse mythologie was de klimop naast de wijnrank een attribuut van de wijngoden Dionysos en Bacchus. Ook in de vroegchristelijke symboliek en in de Middeleeuwse kathedralen komen we het klimopmotief steeds tegen. Hedera is de Latijnse naam van Efeus, die al door Virgilius en Plinius gebruikt werd. Hij zou van het Griekse hédra, dat "zitten" betekent en betrekking heeft op het plakken van de wortels, afgeleid zijn. Het Griekse helix betekent "gewonden" of "spiraalvormig". Vanuit botanisch oogpunt is deze soortnaam verkeerd, omdat klimop geen ranken heeft en zich niet om een steun windt. Hij houdt zich enkel en alleen aan zijn wortels vast. De herkomst van de Duitse naam Efeu is niet eenduidig te verklaren. Deze benaming is sinds de 9e eeuw gedocumenteerd en heeft zich volksetymologisch uit het Oudhoogduitse ebihouui via ebah, ephew, efheu en vele tussenvormen ontwikkeld. De medische toepassing van klimop is goed gedocumenteerd. Al in Hippocratische geschriften werden de wortel, bladeren en bessen van de klimop als geneesmiddel voor inwendig en uitwendig gebruik beschreven.
Klimop is een tot 20 m hoge, zeer winterharde klimplant, die zich met plakwortels aan bomen, rotsen en muren vastklemt. Hij is geen parasiet! Het afsterven van met klimop begroeide bomen wordt teruggevoerd naar het "boomwurgen", omdat de klimop verhout en het groeien van de boom beperkt. Er bestaan tot wel 500 jaar oude klimopexemplaren met stammen van tot wel 2 m doorsnede.
Uit de houtachtige wortelstok groeien ronde vertakte twijgen met drie- tot vijf lobbige donkergroene bladeren. De op de bovenzijde glanzende, met heldere nervatuur doortrokken, leerachtige bladeren zijn winterhard. In de herfst hebben de bovenste twijgen groenachtige, onopvallende bloemenschermen, waaruit in het voorjaar de eerst groene en dan blauwzwarte, giftige bessen rijpen. De bloemdragende twijgen bezitten een andere bladvorm
( = bladdimorfie). Zij zijn eivormig- lancetvormig en ongedeeld. Klimop vormt alleen bloemen, als hij op warme, beschutte plekken groeit en de plant acht tot tien jaar oud is. Hij plant zich grotendeels vegetatief voort. De bloeitijd is van september t/m oktober. De zaadvorming vindt plaats in het daarop volgende voorjaar.
Klimop is inheems in West-, Midden- en Zuid-Europa en in Zuidwest-Azië. Hij prefereert loofbossen, warme rotsen en muren en gedijt op plaatsen tot op 1800 m hoogte. Door zijn klimeigenschappen is hij in tuinen zeer geliefd als sierplant en muurbedekking. Klimop is de enige bij ons inheemse vertegenwoordiger van de Araliazeae en als zodanig verwant aan de Ginsengs uit het Verre Oosten.
Bioforce gebruikt het alcoholische extract uit de verse, onverhoute loten van de bloeiende plant uit inzamelingen in het wild. De inzameltijd is in de herfst. Het bereiden van thee is niet gebruikelijk. De bladeren van de klimop worden echter wel gebruikt in homeopathische verdunningen.