influential – Taalbank
De 'Definitie van de Dag' komt vandaag voor rekening van Özcan Akyol, die influencer in het Algemeen Dagblad omschrijft als 'een modewoord voor iemand met meer dan duizend Facebookvrienden'. Aanleiding voor deze omschrijving is de Facebookactie van – zoals Akyol schrijft – 'Bekende Nederlanders uit Amsterdam in een T-shirt met daarop de tekst: ZWARTE PIET IS RACISME'. Akyol oordeelt: 'Het is preken voor eigen parochie. De marginale schrijvertjes, eeuwige b-acteurs en notoire ruziezoekers gaan niemand op nieuwe gedachten brengen door met minachting het latente racisme van anderen aan te kaarten. Ze zijn losgezongen van de realiteit.'
Zo'n definitie zou je als woordenboekmaker niet kunnen maken. Een woordenboekdefinitie hoort neutraal, niet grappig en zeker niet neerbuigend te zijn en Van Dale (de online-editie) omschrijft influencer dan ook als 'iemand die, bv. via sociale media, invloed uitoefent op een bepaalde doelgroep'. Deze definitie identificeert het woord als een persoonsaanduiding (iemand), noemt de functie van de betreffende persoon (invloed uitoefenen) en het domein (sociale media) waarin deze persoon met name opereert. Een tikje saai misschien, maar wel adequaat.
Een modewoord is het trouwens niet (anders stond het níét in Van Dale): al sinds de jaren negentig wordt influencer aangetroffen in Nederlandse kranten. Aanvankelijk vooral op de economiepagina, want influencer begon zijn loopbaan in onze taal als marketingterm. Het klopt wel dat het woord het afgelopen jaar omarmd is door het grote publiek. Daarom is het eerder dit jaar opgenomen in Van Dale.
Een vergelijkbaar 'modewoord' is influential. Ook dat is het afgelopen jaar populair geworden bij het grote publiek en zal daarom in het woordenboek worden opgenomen. Influential figureerde aanvankelijk vooral in berichtgeving over de Angelsaksische wereld en was lange tijd duidelijk een 'vreemd' woord: het werd gecursiveerd, tussen haakjes gezet en vaak meteen verklaard.
Sinds begin dit jaar wordt influential in de kranten niet meer gecursiveerd en niet meer meteen verklaard. Voor een woordenboekmaker is dat een indicatie dat een woord van vreemde herkomst de sprong van 'vreemd woord' naar 'leenwoord' heeft gemaakt. Dat is een criterium om een woord op te nemen in een Nederlands woordenboek. Zo krijgt het Engelse leenwoord influencer nu dus concurrentie van het eveneens Engelse leenwoord influential. Vroeger (op de sociale media is 'vroeger' ongeveer hetzelfde als 'vorige week') noemden we zo'n influencer of influential nog een opiniemaker (vertaling van opinion maker) of gewoon een beïnvloeder.
Influential was trouwens in het Engels lange tijd, vanaf circa 1650 tot 2000, vrijwel alleen in gebruik als bijvoeglijk naamwoord. Sterker nog: de Engels-Nederlandse Van Dale behandelt influential nog steeds alleen als bijvoeglijk naamwoord. Het woord is uiteindelijk teug te voeren op het middeleeuws Latijnse woord influentialis, dat afgeleid is van het Latijnse woord voor invloed: influentia.