Docentenhandleiding Feest! Weet wat je viert voor groep 6, 7 en 8 - PDF Free Download
Download "Docentenhandleiding Feest! Weet wat je viert voor groep 6, 7 en 8"
1 Docentenhandleiding Feest! Weet wat je viert voor groep 6, 7 en 8
2 Beste docent, Deze handleiding is bedoeld om op school het bezoek aan Feest! Weet wat je viert in Museum Catharijneconvent Utrecht voor te bereiden. Al het voorbereidende lesmateriaal is opgenomen in deze digibordmodule. Het is bedoeld ter inspiratie en als ideeënwijzer vooraf aan het bezoek. De vragen en opdrachten in de digibordmodule kunnen gebruikt worden om kennis te activeren, nieuwsgierigheid te prikkelen of een gesprek op gang te brengen. U kunt zelf kiezen welke opdrachten u met de klas wilt doen en wanneer. U kunt het uitgebreide, vakoverstijgende pakket doen of alleen het maken van het eigen Feestschilderij. Het is belangrijk dat de leerlingen het feestdrieluikje maken. Ze mogen het luikje tijdens het bezoek in het museum ophangen. Tijdsduur voorbereidende les maximaal 1 uur. Tijdsduur creatieve les, minimaal 1 uur. 1. Inleiding 2. Doelgroep, doelstelling, kerndoelen 3. Opzet lesmateriaal 4. Lessen Les 1: Feest! Weet wat je viert Les 2: Maak je eigen feestschilderij Les 3: Museumbezoek Les 4: Verwerkingsles 5. Achtergrondinformatie bij de lessen 6. Werkbladen 1. Inleiding De meeste kinderen zijn wel bekend met feestdagen zoals Kerst of Sinterklaas. Maar weten uw leerlingen ook dat kerstmis niet alleen te maken heeft met cadeautjes en de kerstman, maar ook met de geboorte van Jezus? Weten ze welke gebeurtenis er met Pinksteren gevierd wordt? En hoe zit het eigenlijk met feesten van andere godsdiensten? Is vasten bijvoorbeeld alleen iets wat de moslims doen en is Holi Phagwa iets wat alleen je hindoestaanse buurjongen viert? Om samen met uw leerlingen op zoek te gaan naar antwoorden op deze en andere vragen rondom religieuze feesten kunt u terecht bij Feest! Weet wat je viert. Feest! Weet wat je viert is een educatief programma over feestdagen. De leerlingen maken kennis met feesten uit verschillende religies, ze denken na over de rituelen die bij feesten horen en ontdekken wat de functie van feesten is. Ook laat het ze reflecteren op henzelf en hun klasgenootjes. Welke feesten vier je, welke niet en wat zegt dat over jezelf? Het lesmateriaal bestaat uit een introductie, een creatieve opdracht, informatie over de museumles en een verwerkingsles. 2
3 2. Doelgroep, doelstelling, kerndoelen Doelgroep Feest! Weet wat je viert is ontwikkeld voor leerlingen van groep 6, 7 en 8 van het primair onderwijs. Het programma is geschikt voor alle soorten scholen, zowel openbaar, katholiek, christelijk als islamitisch. Het lesprogramma kan naar eigen inzicht worden afgestemd op de achtergrondkennis van de leerlingen. Via de leerlingen kunnen bovendien ouders en andere gezinsleden worden bereikt. De website is bijvoorbeeld ook geschikt om buiten schoolverband te gebruiken. Doelstelling van het programma Het programma Feest! Weet wat je viert heeft de volgende doelen: Leerlingen raken vertrouwd met achtergronden en verhalen van religieuze feesten in Nederland en de invloed van deze feesten op de ordening van het kalenderjaar. Leerlingen leren belangrijke begrippen en kenmerken van de godsdienstige stromingen. Leerlingen leren welke overeenkomsten en verschillen er zijn tussen feesten in verschillende religies. Leerlingen leren de tradities en feesten van andere religies respecteren en waarderen. De leerlingen leren respectvol omgaan met verschillen in opvattingen van klasgenoten. Daarnaast bieden de digibordmodule en de museumles aanknopingspunten om kinderen met gedragsregels (normen) om te laten gaan. Hoe bezoek je een museum, welke regels gelden daar? Als je samen met je groepje opdrachten gaat maken in het museum, durf je dan je eigen mening te geven en respecteer je de mening van je medeleerling? Aansluiting bij kerndoelen Het lesprogramma is vakoverstijgend kan worden ondergebracht bij de leergebieden Oriëntatie op jezelf en de wereld, Nederlands en Kunstzinnige oriëntatie, Geschiedenis en Godsdienst/Levensbeschouwing. 3. Opzet lesmateriaal Het programma Feest! Weet wat je viert bestaat uit vier lessen: A. Twee voorbereidende lessen op school In twee lessen wordt de voorkennis van de leerlingen geactiveerd, halen zij herinneringen en associaties op en gaan ze aan de slag met een creatieve opdracht. B. Museumles in het Catharijneconvent 3
4 Onder begeleiding van een museumdocent gaan de leerlingen op verkenningstocht in het museum. Ze zien kunstwerken en voorwerpen en leren over verschillende aspecten van de feesten. C. Verwerkingsles op school In de verwerkingsles herhalen de leerlingen de opgedane kennis in de vorm van een creatieve schrijf opdracht en een spel. Modulaire lessen De lessuggesties voor op school zijn modulair van opzet en kunnen op verschillende momenten in aanloop naar en na afloop van de museumles worden uitgevoerd. Hieronder vindt u per les instructies voor de voorbereiding en uitvoering. Aan het eind van de handleiding vindt u inhoudelijke achtergrondinformatie over de lessen, feesten en religies. Het is raadzaam om de website feestweetwatjeviert.nl en de bijbehorende digibordmodule vooraf door te nemen zodat u vertrouwd raakt met de structuur en inhoud van de lessen. 4. De lessen Algemene voorbereiding Boek de museumles via bij Aanmelden van het bezoek. Bekijk de website en de verschillende lesonderdelen van de digibordmodule. 4
5 Les 1: Feest! Weet wat je viert In de eerste les ligt de nadruk op de kennismaking met het programma Feest! Weet wat je viert en het activeren van de voorkennis. Bekijk de onderdelen in de digibordmodule (selecteer Museum Catharijneconvent, Feest! Weet wat je viert en vervolgens het eerste blokje linksboven. : Feesten Feestfilmpjes Feestdagenquiz Hoe vier je feest? Spel: Weet hoe je heet! Feestdagenkalender De werkbladen: Feesten, Verjaardagen en naamdagen, Hoe vier je feest, de handleiding Kijken naar kunst met kinderen en Achtergrondinformatie over verjaardagen, naamdagen en heiligen. Het project gaat in op vragen als: wat zijn feesten? En waarom vieren we eigenlijk feest? En wat heeft de kalender met feest te maken? Kies een van de feestfilmpjes en start het filmpje op het digibord. Test de kennis van de klas met de Feestdagenquiz op het digibord. Vul samen de verjaardagen van de leerlingen in op de Feestkalender. Hoe vier je feest? Start op het digibord de feestrituelenquiz: welk feest hoort bij de afbeelding? Bespreek welke rituelen en gerechten er horen bij feestdagen, bijvoorbeeld: Pasen, Oud & Nieuw, Suikerfeest? Meer informatie over feestgerechten vindt u bij Feestdagen van A tot Z op de website. Kijken naar een Feestkunstwerk met leerlingen. Download de handleiding Kijken naar kunst met kinderen. Kies een object uit, zet het op het digibord en begin. Introduceer de opdracht Hoe vier je feest? en deel het werkblad uit. Verjaardagen en naamdagen Bespreek met de klas het vieren van verjaardagen en de rituelen die daarbij horen. Maak een woordspin op het digibord zodat er een overzicht komt van welke verjaardagsrituelen er zijn. Bespreek met de klas de betekenis van een voornaam, wat een naamdag is en een naamheilige. U kunt samen met de leerlingen bij het spel Weet hoe je heet hun naam opzoeken of de datum van hun verjaardag invullen om te zien welke heilige aan die dag is gekoppeld. Introduceer de opdracht Verjaardagen en naamdagen en laat de leerlingen het werkblad invullen. 5
6 Les 2: Maak je eigen Feestschilderij Bekijk de onderdelen: In de digibordmodule/maak je eigen feestschilderij: Ontdek een bijzonder feestschilderij Wie was Lucas van Leyden? De werkbladen Het drieluik en Wie was Lucas van Leyden Feestdagen van A tot Z op de website In de digibordmodule, onder docentenhandleiding: De achtergrondinformatie 2a, 2b over het Drieluik en een feestluikje maken Ontdek een bijzonder Feestschilderij Bekijk samen met de leerlingen het drieluik met de Nederdaling van de Heilige Geest. De afbeelding is een klikplaat: u kunt op verschillende plekken (hotspots) van het drieluik inzoomen en meer informatie vinden. Bespreek met de leerlingen vragen als: waarom heet dit schilderij een drieluik? Waarom zou het symbool drie belangrijk zijn? Welke feesten staan erop? Hoe heeft de schilder het verhaal van Hemelvaart en Pinksteren uitgebeeld? Hoe lang zouden er al drieluiken worden gemaakt? En waarom zou iemand een drieluik willen hebben? Door op de hotspots op de plaat te klikken kunnen de antwoorden op bovenstaande vragen worden gevonden. Introduceer de opdracht Het drieluik en deel het werkblad uit. Lucas van Leyden Bekijk samen het portret van Lucas van Leyden: hij heeft het drieluik waarschijnlijk gemaakt. Vertel wie hij was en vertel over zijn werk. Introduceer de opdracht Wie was Lucas van Leyden en het werkblad. Aan de hand van de teksten in de digibordmodule kunnen de leerlingen zelf op onderzoek uit. In de digibordmodule onder Maak je eigen feestschilderij: Bekijk de voorbeelden van gemaakte feestluikjes. Print het A4 sjabloon van het drieluik en het tekstbordje op 200 grams papier In de digibordmodule onder docentenhandleiding: Lees de achtergrondinformatie over het maken van feestluikjes. Zet de volgende materialen klaar: tijdschriften en knipbladen, verf, kwasten, penselen en sponsjes oude doeken 6
7 kleurpotloden, stiften glitters, stickers etc. Achtergrond maken Laat op het digibord enkele voorbeelden zien van feestluikjes, die ook door kinderen zijn gemaakt. Leg uit dat de kinderen zelf ook een feestluikje gaan maken en dat ze zelf de luikjes in het museum mogen ophangen. Vertel dat de leerlingen eerst de achtergrond van het feestluikje gaan maken en daarna de voorgrond. Laat de leerlingen nadenken over welke feestdag ze een feestluik willen maken. Bespreek aan de hand van de digibordmodule met de leerlingen de verschillende elementen van een feestdrieluik, zoals: de achtergrond (waar speelt het zich af), het kleurgebruik (veel of weinig kleuren, vrolijk of juist gedempte kleuren), de personages: wie wordt er op het feestluikje afgebeeld het verhaal: welke momenten in de tijd je wilt afbeelden, begin midden eind van het feest? de techniek: verven, tekenen, collage maken Bespreek welke materialen de leerlingen kunnen gebruiken (verf, kwasten en penselen, oude doeken, sponsjes). Voorgrond maken Laat enkele technieken zien aan de hand van digitale voorbeelden. Achter in de handleiding vindt u aanvullende informatie en tips over de technieken. Laat voorbeelden zien van composities. Bespreek met de leerlingen wat goed werkt en waarom. Tekstbordjes maken Bespreek met de leerlingen: wat heeft een kunstwerk nodig om in een museum te kunnen hangen? Hoe is te zien dat het kunstwerk van jou is? Bespreek wat er op een tekstbordje moet staan: wat zou jij over een schilderij willen weten dat in een museum hangt? in ieder geval de volgende informatie: titel, naam van de maker, jaartal en school. Eventueel kan er ook een korte toelichting bij. Dit is bij andere schilderijen in een museum ook altijd het geval. Laat de leerlingen zelf het tekstbordje schrijven of maak het met de computer. 7
8 Les3: Museumbezoek Bekijk de museumregels Zorg voor voldoende begeleiding: één begeleider op de tien tot vijftien kinderen. Museumregels Om een bezoek aan het museum prettig te laten verlopen, heeft het museum enkele huisregels opgesteld. U blijft als docent verantwoordelijk voor het gedrag van de leerlingen. Om misverstanden te voorkomen vragen wij u om leerlingen en begeleiders voorafgaand aan het bezoek op de hoogte te stellen van de huisregels: Begeleiding Van de begeleiders / docenten vanuit school verwachten wij een actieve bijdrage en dat zij bij de leerlingen blijven. U blijft als docent verantwoordelijk voor het gedrag van de leerlingen. Begeleiders zijn welkom en hebben gratis toegang. Garderode: Alle rugtassen, paraplu s, tassen en jassen worden opgeborgen in speciale Feestkapstokken. Camera s en mobiele telefoons: Het maken van foto s zonder flits is toegestaan. Graag in de zalen van het museum de mobiele telefoons op stil te zetten. Tijdig beginnen: Wanneer u een groepsbezoek brengt vragen wij u tijdig aanwezig te zijn. Houdt u rekening met toiletbezoek en het ophangen van jassen en tassen. Eten en drinken Als u met uw klas in het museum de tussendoortjes of lunch wilt eten, wilt u dit dan bij uw reservering aangeven? We zoeken dan naar een geschikte ruimte. In de zalen mag niet gegeten en gedronken worden. Regels op de zaal In de museumzalen gelden de volgende regels: Door niet te rennen of duwen stoor je je medeleerlingen niet Door niet te schreeuwen kan iedereen zich goed concentreren Door niet aan de kunstwerken komen, beschadig je deze kostbare voorwerpen niet (denk aan de scherpe punt van het potlood!) Door niet op de vitrines leunen geef je anderen ook de kans om te kijken 8
9 Voorbereiding museumbezoek: Tijdens de museumles gaan de kinderen onder leiding van een museumdocent aan de slag met het Feestzoekpapier (opdrachten). Deel de klas op in groepjes van drie leerlingen Neem de gemaakte Feestluikjes mee Les 4: Verwerking Tijdens deze laatste les blikken jullie samen terug op het bezoek aan de tentoonstelling Feest! en de lessen in de klas. Bekijk op de website de Feestdagenquiz Print het werkblad Recensie schrijven. Nabespreking museumbezoek Bespreek het bezoek aan de tentoonstelling Feest!: wat vonden de leerlingen goed en wat niet? Welk voorwerp of onderdeel was het mooist of leukst? Bespreek het project: wat was er leuk of niet leuk? Test opnieuw de kennis van de klas door middel van de Feestdagenquiz. Kies voor een moeilijker spelniveau dan aan het begin van het project. Wat heeft de klas geleerd? Recensie schrijven Bespreek met de leerlingen: wat is een recensie? Wat hoort er in een recensie thuis? Introduceer de opdracht Recensie schrijven en deel het werkblad uit: laat de leerlingen individueel of in tweetallen een recensie schrijven van het museumbezoek. Laat de leerlingen op het werkblad invullen wat ze leuk vonden aan het project, wat ze hebben geleerd en wat misschien beter kon of minder leuk was. TIP: U kunt samen met de klas een gebedshuis in buurt bezoeken. Wat vinden de kinderen van het bezoek? Wat valt ze op? Zien ze overeenkomsten met andere religies? Tot slot Graag horen wij van u hoe het bezoek en de voorbereiding geweest zijn. Daarvoor sturen wij u een enquêteformulier. 9
Werken met tradities. Uw project voor. Erfgoedspoor: 3. Toelichting. invul-lesmodel. Titel van het project: 1. Leerjaar:
Werken met tradities invul-lesmodel Werken met is een (digitale) serie lesmodellen waarmee erfgoedinstellingen gemakkelijk hun eigen project voor Erfgoedspoor kunnen samenstellen. Op de volgende pagina