ProRail gebruikt computermodel bij inzet van blustrein in Rotterdamse haven | SpoorPro.nl
ProRail gebruikt computermodel bij inzet van blustrein in Rotterdamse haven
Gepubliceerd op 09-12-2021 om 08:19
ProRail gaat bij de vijf emplacementen in de Rotterdamse haven gebruikmaken van een computermodel dat bepaalt of er onder verschillende weersomstandigheden op elk spoor kan worden geblust. De uitkomsten van het model zijn inmiddels gebruikt bij de blustrein en bij de aanleg van de calamiteitenvoorzieningen op Waalhaven-Zuid.
De blustrein is een tijdelijke oplossing voor Waalhaven Zuid, omdat in september 2019 bleek dat de permanente blusvoorzieningen niet bleken te voldoen aan de lokale normen. In januari 2023 moet er een permanente oplossing komen. Welke oplossingen er op de lange termijn gaan komen, is volgens ProRail nog onduidelijk.
Veilig blusssen
Als er een treinbrand op een emplacement ontstaat, moet er goed, snel en veilig kunnen worden geblust. Zeker wanneer het gaat om ladingen met gevaarlijke stoffen. Het heeft de voorkeur om dan geen brandweerlieden met slangen en zware apparatuur de sporen in te sturen. Voor de vijf emplacementen in de Rotterdamse haven maakt ProRail gebruik van een computermodel om te bepalen of je onder verschillende weersomstandigheden op elk spoor kunt blussen.
Een veilig alternatief zoals blussen op afstand met schuim- of waterstralen moet mogelijk zijn, stellen de Omgevingsdienst, de Veiligheidsregio en de Arbeidsinspectie. ProRail had de opdracht om hier een oplossing voor te vinden, 'de perfecte balans tussen aantallen sporen en calimiteitswegen'.
De calamiteitswegen bevinden zich zowel aan de randen van elk emplacement als tussen de sporenbundels. Alle emplacementen hebben al calamiteitenwegen maar het zag er naar uit dat er meer aangelegd moesten worden, wat ten koste zou gaan van gewone spoor. Dat zou betekenen dat op sommige emplacementen vier tot vijf sporen moesten verdwijnen. Het uitgangspunt is dat de brandweer veilig onder alle weersomstandigheden het gehele emplacement kan bereiken met blusapparatuur.
ProRail ging, in nauwe afstemming met de Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond en de Milieudienst Rijnmond, op zoek naar de optimale lengte van blusstralen onder verschillende omstandigheden. De uitdaging van dit project was dat je onmogelijk iedere factor in de praktijk kon testen. Want hoe zit het met verschillende windkrachten? Wat doet die blusstraal bij verschillende windrichtingen? Heb je die wind mee of tegen? En daarbij moet je zowel rekening houden met het blussen met water als met schuim, want gevaarlijke stoffen blus je met schuim. Schuim is wel weer milieubelastend dus je kunt niet zomaar overal met schuim gaan testen in de praktijk.
Een model op basis van numerieke stromingsleer, of Computational Fluid Dynamics (CFD), bleek de uitkomst. "Een computersimulatie geeft de waarden van relevante grootheden," vertelt Marcel van Brussel werkzaam bij ProRail Incidentenbestrijding in het aandachtsveld Brandweerzorg en Risicobeheersing ProRail. "Met dit model kunnen we aan alle knoppen draaien: een knop windrichting, een knop windkracht, meer of minder druk, meer of minder schuim, wat voor type bluseenheid. Je kunt echt alles simuleren." De uitkomsten worden gebruikt om de calamiteitenwegen op die emplacementen efficiënter te benutten, zodat minder goederensporen plaats hoeven te maken voor extra calamiteitenwegen.
Schuimdruppeltjes die gaan klonteren
"Op een gegeven moment zit je om de tafel met iedereen te praten over hoe kleine schuimdruppeltjes zich gedragen in de lucht," zegt Van Brussel. "Wanneer gaan die klonteren? Wanneer vallen ze uit elkaar? Hoe gedragen ze zich in de wind? Discussies op natuurkundig niveau op punten en komma's. Er is tijd voor nodig om dat heel goed door te spreken." En uiteraard is er toch ook getest.
"We hebben eigenlijk vooraf een soort omgekeerde test gedaan met water en met schuim," zegt Jack. "De waardes die daaruit kwamen, hebben we gebruikt als referentie voor ons model. Zo hebben we het model gevalideerd."