De schets van het ontstaan van de huidige markt spreekt vaak nog meer aan. Die historie hadden wij nodig om de huidige markt en zijn omgeving te verklaren. Dat is gelukt maar er is ook “bijvangst”, want volgens lezers zitten er in die geschiedenis veel lessen die we kunnen gebruiken om herhalingen te voorkomen.
Menigeen refereert daarbij aan de intergemeentelijke samenwerking van de jaren ‘80 en de bijbehorende poging tot coöperatief opdrachtgeverschap die de naam ‘SOAG’ droeg. Samen software laten ontwikkelen door een regionaal gemeentelijk rekencentrum en die software (gratis) beschikbaar stellen aan de andere regionale centra en hun gemeenten, dat was het plan van VNG/IBA; in grote lijnen het KING van de jaren ’70 en ’80. Het hedendaagse initiatief “Coöperatief vernieuwen” heeft vergelijkbare kenmerken en daarom heb ik in mijn blog van mei jl. gepleit voor het leren van het verleden om een déjà vu te voorkomen.
De regionale centra en het toenmalige KING (IBA) overleefden het SOAG-initiatief niet, omdat men elkaars kwaliteiten onvoldoende vertrouwde en geen overeenstemming bereikte over de verdeling van kosten en opbrengsten. Waar ik toen geen aandacht aan heb besteed is de architectuur die de regionale centra hadden gekozen. De kostbare eigen servers (toen ‘mainframes’ genaamd) moesten immers aan het werk blijven. Nieuwe computervarianten met bijbehorende businessmodellen werden daarom genegeerd. De workload nam daardoor heel snel af. Binnen 5 jaar was het einde oefening voor de regionale centra. De markt werd vanaf 1990 gedomineerd door zogenaamde “particuliere leveranciers” die de voormalige regionale centra graag opslokten toen de gemeenten ervan af wilden.
Jos, een lezer van “De Gijzeling”, merkte onlangs op dat het wel leek alsof de geschiedenis zich aan het herhalen is. “Menig ICT SSC krijgt een omvangrijker portefeuille, naast de technische infrastructuur steeds vaker ook de I-kant met alle applicatiesoftware. Ze gaan lijken op de regionale centra van toen.” Ik gaf aan dat het volgens mij niet zo’n vaart zal lopen. Daar was Jos het niet mee eens: “Volgens mij worden die ICT SSC’s in de komende jaren volledig buitenspel gezet door de softwareleveranciers met hun private cloud. Ik ben benieuwd wanneer het eerste ICT SSC wordt overgenomen door een particuliere leverancier.”
Dat zette mij aan het denken. De meeste ICT SSC’s zijn volgens mij nog geen “pain in the ass” van de gemeenten die het grootste aandeel in de kosten dragen. Maar dat kan snel veranderen door de populariteit van de private cloud en door andere samenwerkingsverbanden, o.a. op het gebied van belastingen, milieu en het sociaal domein. Die maken meestal geen gebruik van hetzelfde SSC. Daardoor kan de workload voor een SSC snel afnemen en moet opnieuw worden onderhandeld over de kostenverdeling. Het verleggen van het accent van de infrastructuur naar opdrachtgeverschap betreffende software, kan van meerwaarde zijn voor de deelnemende gemeenten als harmonisatie en processtandaardisatie de boventoon voeren. Maar het kan ook een overlevingsstrategie zijn voor het SSC, die kan uitgroeien tot doodsteek als complexiteit vanwege verschillen blijft bestaan. Voorwaardelijk is dat hedendaagse managers en gemeentebesturen bereid zijn te leren van de fouten die hun collega’s in de jaren ’80 maakten. Anders wordt een ICT SSC wederom een hoofdpijndossier. Daar zit niemand op te wachten. Ook Jos niet.
Bron: https://www.binnenlandsbestuur.nl/ingovernment/opinie/columns/ict-ssc-hoofdpijndossier.9553176.lynkx.