Sluiscomplex kan er weer even tegen | Technisch Weekblad
Bart Stam | vrijdag 17 juni 2005
IJmuiden Met trampolinespringers en muziek sloot Rijkswaterstaat vorige week de grootscheepse renovatie (1985-2005) van het sluizencomplex in IJmuiden af, goed voor 230 miljoen euro. 'De vier sluizen zijn weer klaar voor de komende vijftig jaar', aldus projectleider Peter van der Molen van Rijkswaterstaat Noord-Holland.
Na de voltooiing van het Noordzeekanaal heeft de rijksoverheid de vier sluizen in fasen aangelegd. In 1876 gingen de Kleine en de Zuidersluis in bedrijf, in 1896 gevolgd door Middensluis (225 meter lang). In 1929 volgde de Noordersluis, destijds met 400 x 50 meter de grootste sluis ter wereld.
In de jaren tachtig bleek dat de sluizen dringend aan modernisering toe waren. Daarbij ging het niet alleen om achterstallig onderhoud en vervanging van verouderde systemen, maar ook om de aanpassing van het complex tot Deltahoogte. Daarom heeft Rijkswaterstaat onder andere de sluisdeuren van de Noordersluis verhoogd naar +5.85 m NAP. Dat het project zo lang heeft geduurd, komt doordat de scheepvaart zo min mogelijk hinder mocht hebben van alle werkzaamheden. Dat speelde vooral bij de Noordersluis, die van cruciaal belang is voor grote vracht en cruiseschepen naar de haven van Amsterdam. Jaarlijks passeren 19.000 zeeschepen en 23.000 binnenvaartschepen de sluizen.
Terwijl de scheepvaart doorging, kreeg de Noordersluis een nieuwe railconstructie op de bodem. Drie sluisdeuren uit 1929 werden vervangen door moderne keringen die gemakkelijk uitwisselbaar zijn. Ook herstelde Rijkswaterstaat de oorlogsschade uit 1944-1945, toen de Duitsers de Noordersluis probeerden op te blazen.
Ook de andere sluizen zijn onder handen genomen. Zo heeft de Middensluis nieuwe betonnen keermuren gekregen, terwijl de Kleine en Noordersluis zijn uitgerust met dubbelkerende puntdeuren en een nieuw elektrisch bedieningssysteem. De Kleine Sluis heeft verder een Uvormige betonnen sluiskolk gekregen ter versteviging van een tussenmuur.
Tijdens de feestelijke afsluiting bleek dat vooral het Gemeentelijk Havenbedrijf en scheepvaartbedrijven zo snel mogelijk met de bouw van een tweede zeesluis in IJmuiden willen beginnen. Het Centraal Planbureau (CPB) ziet vooralsnog weinig in een tweede sluis en denkt dat met een slimme logistiek de capaciteit van Noordersluis tot 2017 voldoende is.
Ook hoofdingenieur ing. H.D. Dronkers (Rijkswaterstaat) ziet nog wel mogelijkheden om meer zeeschepen in de Noordersluis te schutten: 'Uit de CPB-studie blijkt dat de Noordersluis 85 procent van zijn maximale capaciteit heeft bereikt. Met just in time, lichteren (overslag naar binnenvaartschepen) en sturing van de havengelden zijn er mogelijkheden.'
Maar volgens mr. J.J. Heusdens (ORAM) is de huidige capaciteit bijna uitgeput, gezien de enorme groei van de Amsterdamse haven 'Lichteren is een enorme milieubelasting en kapitaalvernietiging. Ik geloof ook niet in sturing van havengelden door een voorkeurbehandeling van voor cruiseof containerschepen. Die tweede sluis moet er zo snel mogelijk komen.' Heusdens zal tot 2008 geduld moeten hebben. Dan is er weer overleg tussen regering, de provincie Noord-Holland, de gemeente Amsterdam en het bedrijfsleven.