De Nederlandse onderzoekster Marion van San verschijnt vandaag voor de commissie Radicalisering in het Vlaams Parlement om haar visie op de Syrië-strijders te geven. In een opiniestuk in De Standaard zet ze zich aftegen de stelling dat jongeren die naar Syrië trekken vooral het slachtofferzijn van een samenleving die hen niet accepteert.
‘Ook de Belgische gezinnen waaruit jongeren vertrokken zijn, zijn niet allemaalafkomstig uit de lagere klasse’, zegt Van San in het opiniestuk. ‘De jongeren die vertrokken zijn, zijn niet allemaal laaggeschoolden en gefrustreerden en voor de discriminatie waarvan zij het slachtoffer geweest zouden zijn, is op casusniveaumeestal weinig empirisch bewijs te vinden.’
Van San doet al enkele jaren beschrijvend onderzoek bij families van jongerendie naar Syrië zijn afgereisd, waardoor ze nauwe contacten heeft met zowatnegentig betrokken gezinnen. Het gaat om heel diverse, vaak harmonieuslevende families. Uit de contacten blijkt dikwijls de onmacht van de ouders om de radicalisering van hun kind terug te draaien.
Van San voelt meer voor de stelling dat ‘hoe beter jongeren geïntegreerd zijn, hoe groter de kans is dat zij radicaliseren’. De kinderen en kleinkinderen van immigranten zijn hier geboren en opgegroeid, en willen geaccepteerd worden.‘Het gevolg daarvan is dat zij hogere maatschappelijke verwachtingen hebbendan anderen en vaak gevoeliger zijn voor uitsluiting en (vermeende) discriminatie’, schrijft Van San.
Ze vindt bewijs voor die stelling in het feit dat geradicaliseerde jongeren voorhun radicalisering vaak erg ‘westers georiënteerd’ zijn, uitgaan, alcohol of drugs gebruiken, en zich later hebben bekeerd’. In veel gevallen hebben ze hun school afgerond en is hun vriendenkring etnisch gemengd.
Tot slot waarschuwt ze om met ‘schijnoplossingen’ het probleem van radicaliserende jongeren te bestrijden. ‘Dit is geen pleidooi om te morrelen aande fundamenten van het armoedebeleid of geen werk meer te maken van de al veelvuldig aangetoonde discriminatie op de arbeidsmarkt. Maar men moet niet de illusie koesteren dat die maatregelen radicalisme en extremisme zullentegengaan.’
Jongeren die vanuit ons land gaan vechten in Syrië, zijn niet allemaallaaggeschoolden of gefrustreerden, zegt Marion van San. Heel wat jongeren die radicaliseren, komen uit de middenklasse, zelfs uit de hogere klasse. Pas als we dat begrijpen, kunnen we radicalisme ook aanpakken.
‘Men moet niet de illusie koesteren dat men radicalisme en extremisme kantegengaan door jeugdwerkloosheid of discriminatie te bestrijden’, vindt de Nederlandse onderzoekster Marion van San.
Intussen werden Belkacem en co. met veel uiterlijk vertoon in de boeiengeslagen. Van San ergert zich aan die steekvlampolitiek die wellicht moetverdoezelen dat justitie en politiek jarenlang niks hebben gedaan. Volgens haarheeft men nog altijd geen zicht op de achtergrond van die jongeren. “Hoe geraken die jongeren geradicaliseerd? Wat is hun thuissituatie? Waar komen zein die oorlog terecht en wat voor opleiding krijgen ze ginder?” We weten het niet. “Is het een kleine groep? Dat zou ik op dit moment niet durven beweren.Dat zei men destijds ook van de Marokkaanse jongens die op het verkeerde pad terechtkwamen, en vervolgens bleek dat de helft van de Marokkanen tussen 18 en 23 jaar in Rotterdam al eens in contact gekomen is met de politie voor één of meerdere misdrijven…” Zou de situatie in Brussel, Antwerpen of Mechelenminder dramatisch zijn? De vraag stellen is ze beantwoorden. Maar exactecijfers zijn er niet, omdat ‘etnische registratie’ in België verboden is. Maar hoe kan je een probleem aanpakken, als de juiste gegevens ontbreken of gewoontaboe zijn? Dat geldt niet alleen voor de meervoudige handtasdief, maar ookvoor jihadisten of ‘martelaars’