Toen digitale media nog nieuw waren: Bevroren online: de online ijstijd (9)
Bevroren online: de online ijstijd (9)
De audio CD werd in 1982 gepresenteerd en is tot op de dag van daag nog de muziekdrager, al heft het medium zware concurrentie gekregen van internetdiensten, eerst Napster, toen iTunes en RealPlay en vandaag van Spotify en Deezer. Ook krijgt de audio CD enige concurrentie van vinyl platen, vanwege de andere geluidskwaliteit en het artwork.
De audio CD was echter de aanleiding om ook te kijken naar compact discs als dragers van data en specifiek van multimedia. CD-ROM was de eerste drager, waarvan de eerste producten tekstdragers waren en na 1992 de schijven dragers van multimedia werden.
Tussen 1990 en 1996 was er verwarring in de markt. De multimedia CD-ROM werd niet erkend als volwaardig product. Vele fabrikanten van consumenten elektronica en software bedrijven propageerden hun eigen multimedia oplossing; de meeste voorstellen hiertoe bleven steken op de tekentafel. Sony had vanaf 1990 een eigen productlijn lopen, namelijk e-boek. Hoewel e-boek direct de associatie opriep met tekst toonde Sony Duitsland met het Bertelsmann EB Lexikon een elektronische versie van de encyclopedie voorzien van grafiek, foto's en muziek (30 seconden van elk volkslied). De multimedia CD-ROM werd niet erkend als volwaardig product. Philips en Sony waagden de sprong naar CD-interactive als huiskameroplossing. Maar hieraan kwam in 1996 een einde, toen Philips zich terugtrok uit de content business en beperkte zich tot hardware.
CD-i kreeg een vervolg in de Digitale Video Disc (DVD) met twee variaties, de filmversie en de minder gebruikte ROM versie. Maar ook DVD kreeg snel een opvolger in Blu-ray, die voornamelijk als drager van films dienst doet.
De periode overziend hebben de optische media ruim 20 jaar overleefd, van 1982 tot 2004. Vanaf 2002 begon het bevroren online te ontdooien. De ijstijd van online liep ten einde. Er werden steeds minder CD producten verkocht. De CD en DVD worden nog gebruikt om particuliere en bedrijfsarchieven op te slaan.
Het is wonderlijk dat de CD-media zulke korte levenscycli hebben gekend. De hele ijstijd van online heeft ruim 20 jaar geduurd. De audio CD heeft hierin lang als product overleefd. De DVD met haar opvolger Blu-ray heeft gediend als serieuze drager voor films. Maar de vergroting van capaciteit in online heeft de CD media steeds meer op de achtergrond gedrukt.
CD-Dom, uitgeverij Het Spectrum (© foto Jak Boumans Collection; CD eigendom Jak Boumans Collection)
Wat heeft de ijstijd van online opgeleverd? Via het maken van de CD-ROM en CD-i producties werd ervaring opgedaan met het multimedia productieproces, de marketing van elektronische producten en de distributie van multimedia producties. Deze multimedia ervaring kwam van pas bij het produceren van internet sites zoals portalen en blogs met tekst, grafiek, beeld, video en geluid. De ervaring met het scheppen van multimedia CD producten kwam nog meer van pas in het produceren van mobiele apps. Op CDs werden afgeronde verhalen afgeleverd, terwijl nu met apps ook verhalen in tekst, grafiek, beeld, video en geluid worden afgeleverd voor de mobiele telefoons en tablets.