Een volwassen plant produceert 75.000 - 200.000 zaadjes. De plant komt thans in alle streken van Nederland voor. De plant verspreidt zich extra snel doordat hij wordt/werd uitgezaaid, met name door waterschappen en beheerders van bermen, natuur en wegen.
De plant is enorm giftig voor zoogdieren, inclusief mensen. Het is pas giftig als het wordt ingenomen; alle delen van het kruid bevatten uiterst giftige glycosiden (alkaloïden) welke leiden tot ongeneeslijke leverschade. Volwassen planten dragen 25-50 procent van het gif in de bladeren, de bloemen bevatten tenminste twee keer zoveel als de bladeren.
De meeste dieren mijden de plant, maar het wordt anders wanneer dit gewas terecht komt in hooi- of kuilvoer; de dieren herkennen de plant niet meer en eten het gewoon op. Anders dan de meeste andere giftige planten verliest jacobskruiskruid zijn giftige werking niet na droging en blijft het dus ook in hooi onverminderd gevaarlijk.
In de landen waar jacobskruiskruid voorkomt sterven jaarlijks vele paarden, koeien en ander vee na het eten van hooi- of kuilvoer waarin dit kruid zat. In de landen waar jacobskruiskruid al langer voorkomt is de plant dan ook sterk gevreesd, zijn de gevaren goed bekend, en geldt vaak zelfs een verdelgingsplicht: Grondeigenaren zijn verplicht om dit onkruid te bestrijden als er risico bestaat voor de voedselketen voor dieren (dit is bijvoorbeeld zo in Engeland).
Het gif heeft een cumulatieve uitwerking; er is geen “ongevaarlijke hoeveelheid”. Ieder klein hapje telt mee. (Noot: het niet erg als je paard incidenteel een hapje neemt, maar wel als het regelmatig gebeurt.)
Hooiland wordt niet altijd vooraf goed gecontroleerd op het voorkomen van jacobskruiskruid en het eenmaal gemaaide kruid komt terecht in het hooi- of kuilvoer en verricht van daaruit zijn vernietigende werking op de levers van de dieren die dit voer consumeren. Bovendien is het uitermate lastig om Jacobskruiskruid op afstand te spotten in een grote weide, zeker zolang de plant nog niet in bloei staat en het meeste hooiland wordt de eerste keer geoogst voordat Jacobskruiskruid bloeit.
Let op: Het is niet alleen jacobskruiskruid dat giftig is, ook andere kruiskruidsoorten bevatten hetzelfde gif.
Het grootste gevaar van jacobskruiskruid is dat het gif geen incidentele maar cumulatieve werking heeft. Er bestaat geen “maximale veilige hoeveelheid” die een dier binnen kan krijgen zonder ziek te worden; het gif wordt permanent opgeslagen in de lever en brengt daar grote schade aan. Iedere inname, hoe weinig dan ook, wordt opgenomen door de lever en “telt dus mee”. Na inname van een zekere hoeveelheid sterft het dier. De dodelijke hoeveelheid is voor het paard ongeveer 1-10% van het lichaamsgewicht. Jonge dieren ondervinden eerder de kwalijke gevolgen van het kruid dan volwassen dieren. Een tegengif bestaat niet, genezing is onmogelijk.