Oncologiefysiotherapie kan worden ingezet in alle fases van kanker. In de curatieve fase is alles gericht op het genezen van kanker. De oncologiefysiotherapeut kan in deze fase helpen bij het beperken en bestrijden van conditieverlies en vermoeidheid, het verbeteren van bewegingsbeperkingen als gevolg van een operatie en daarnaast het verlichten van spanningsklachten. In de herstelfase gaat het om herwinnen van beweeglijkheid, kwaliteit van leven en het herwinnen van controle over de activiteiten van het dagelijkse leven.
De oncologiefysiotherapeut richt zich onder meer op het behandelen van bewegingsproblemen die ontstaan door de kanker zelf of door de medische behandeling van de kanker (operatie, chemotherapie, radiotherapie, immunotherapie en hormoontherapie). Voorbeelden van problemen waarvoor een oncologisch fysiotherapeut geraadpleegd kan worden:
• stug littekenweefsel en fibrose
• AWS (Axillary Web Syndrome of cording)
• problemen met het uitvoeren van de dagelijkse bezigheden
• veranderd lichaamsbeeld
Therapeutisch Oncologisch Programma : TOP
Een intergraal multi-disciplinair leefstijl- en zorgprogramma, genaamd het TOP-programma, zal aan oncologische patiënten worden gebonden in Gezondheidscentrum Kloosterveen te Assen. Doel hiervan is om gerichte ondersteuning te geven en vermindering van klachten, die optreden vroeg of laat na diagnostiek en/of behandeling van kanker.
Bovenal is het programma erop gericht om de deelnemers zowel fysiek als geestelijk te bekrachtigen door hen een individueel leefstijl en zelfzorg programma aan te bieden. Met als doel verbeteren en/of optimaliseren van kwaliteit van leven en betere participatie in het dagelijkse leven.
Oncologie patiënten, die in opzet curatief zijn behandeld ( in opzet lange termijn ziekte vrij en/of stabiele ziekte situatie). Aanbod wordt gedaan na het nazorg traject in het ziekenhuis. Er zal in dit programma geen onderscheid worden gemaakt in de soort kanker; iedere oncologie patiënt, die hieraan wil deelnemen is welkom.
Aangezien de fysiotherapie een belangrijk onderdeel zal zijn van het aangeboden leefstijl programma, zal afhankelijk van de patiënt en diens zorgverzekeraar/ lees aanvullende verzekering per individu worden gekeken naar instroom mogelijkheden. Patiënten die korter dan 1 jaar geleden radio of chemotherapie hebben gehad icm een aanvullende verzekering kunnen zeer waarschijnlijk direct instromen.
De incidentie en ook prevalentie van kanker neemt wereldwijd toe. Toegespitst op Nederland is de prevalentie van kanker in 2020 naar verwachting 666.000 ( het aantal mensen dat de ziekte kanker heeft). Dat is 4% van de huidige Nederlandse bevolking.
De korte en langere termijn gevolgen en behandeling van kanker zijn groot. Meer dan 50% van de patiënten met kanker heeft last van vermoeidheid, 30-50% heeft last van milde/matige vorm van depressie en angst, meer dan 30% heeft geen werkhervatting en 15 % van de mensen met kanker houden andere langdurige klachten eraan over (IKNL, oncologische revalidatie 2011). Patienten met kanker hebben behoefte aan goede op maat geboden zorg, zoals fysieke ondersteuning oa ter voorkomen/verminderen van gewichtsverlies, vermoeidheid en optimaal herstel te bevorderen. Tevens is er regelmatig behoefte aan psycho oncologische en sociale begeleiding. Daarnaast is er een grote noodzaak om goedkope kosteneffectieve interventies te ontwikkelen.
Ook is er vraag naar gedegen voeding en leefstijl adviezen. Recent onderzoek heeft aangetoond dat tot 50% van alle kanker soorten voorkomen had kunnen worden door leefstijl veranderingen (KWF 2009, Parkin 2011, WCRF 2014).