5x bijzondere gebouwen in Utrecht - ERA De Bree
Geplaatst op december 8, 2016 door Joost De Bree in Utrecht
Utrecht is een historische stad met een rijk verleden. De architectuur in de stad is een uitgebreide mix van oude gebouwen en nieuwe ontwerpen. In dit artikel zetten we vijf bijzondere gebouwen in Utrecht voor je op een rij.
5. De Inktpot
De Inktpot is een bakstenen gebouw naast het Centraal Station. Het is aan het begin van de twintigste eeuw gebouwd in opdracht van de NS. Tegenwoordig wordt het gebruikt door ProRail.
Onder Utrechters staat het gebouw vooral bekend als "het gebouw met de UFO". Dat komt omdat ten tijde van de kunstmanifestatie Panorama 2000 een 12 meter brede UFO op het dak geplaatst is. Dit kunstwerk is nog steeds aanwezig en zorgt voor een surrealistische aanblik.
Ook op architectonisch vlak is De Inkpot een bijzonder gebouw. Het is het grootste bakstenen gebouw in Nederland. Voor de bouw zijn 22 miljoen stenen, 4000 kubieke meter eikenhout en 21 kilometer aan oude spoorstaven gebruikt. Om al deze benodigdheden te kunnen leveren kocht de NS twee steenfabrieken, een houtbedrijf, drie schepen en een Limburgs bos op.
4. Gevangenis Wolvenplein
De Gevangenis Wolvenplein is een voormalige gevangenis die in het Noord-Oostelijke hoekje van de historische binnenstad ligt. Het gebouw was tot 2014 daadwerkelijk in gebruik als gevangenis, maar werd vanwege bezuinigingen gesloten. Het gebouw bevindt zich op een opvallende plaats: het wordt grotendeels omsloten door de singel omdat het op een van de bastions van de voormalige stadswallen gebouwd is.
Tegenwoordig is het Wolvenplein ook toegankelijk voor niet-gedetineerden. Het is tegenwoordig een hotspot met werkplekken, horeca, cultuur en evenementen.
Utrecht kent meer historische gebouwen die met een bepaald doel zijn gemaakt, maar die tegenwoordig een andere bestemming hebben. Zo zijn verschillende watertorens en kerken omgebouwd tot woonhuis of appartementen. In de Maria Minorkerk, die is omgebouwd tot biercafé, is zelfs het kenmerkende orgel nog aanwezig.
3. Huisje van Sluijmer
Hate it or love it: het huisje van Sluijmer. Over dit woonhuis lopen de meningen sterk uiteen. De woning wordt vaak 'het kleinste huis van Utrecht' genoemd, maar die bewering is niet geheel juist. Het huis is weliswaar gebouwd op een kavel van slechts vijftien vierkante meter, maar heeft een woonoppervlakte van maar liefst 117 vierkante meter. De grond werd tientallen jaren gebruikt als parkeerplaats. Het duurde tien jaar voordat architectenbureau Sluijmer en Van Leeuwen toestemming van de rechter kregen om op dit stukje grond een woning te bouwen.
Het huis is voorzien van verschillende werfkelders met uitzicht op de gracht. Een van de werfkelders is omgedoopt tot woonkamer. De woning heeft twee badkamers en twee keukens. De slaapkamer bevindt zich op de bovenste verdieping. Dankzij het vele gebruik van glas heb je altijd uitzicht op de Dom én op de sterrenhemel.
Van dit gebouw zal de naam niet onbekend in de oren klinken: het Rietveld Schröderhuis. Dit huis in Utrecht-Oost is in het begin van de vorige eeuw ontworpen door de bekende architect Gerrit Rietveld. De opdrachtgever was weduwe Schröder: zo is de woning aan zijn naam gekomen.
Kenmerkend aan het Rietveld Schröderhuis is het gebruik van strakke en sobere vlakken, gecombineerd met felle kleurstellingen. Ook het interieur van de woning is in deze stijl ontworpen. De woonkamer is voorzien van panelen waarmee de ruimte naar eigen inzicht ingedeeld kan worden. Gerrit Rietveld heeft enkele van zijn bekende meubelontwerpen, zoals de zigzagstoel, speciaal voor dit huis ontworpen.
Tegenwoordig is de woning toegankelijk voor bezoek. Ondanks dat de meeste Utrechters dit gebouw wel bij naam kennen, zijn het vooral toeristen die binnen een kijkje komen nemen.
Bij een opsomming van 5 bijzondere gebouwen in Utrecht mag de Domtoren natuurlijk niet ontbreken. Deze markante kerktoren – de hoogste kerktoren van Nederland – is ruim 112 meter hoog en is voltooid in het jaar 1382. Gedurende de eerste eeuwen was de Domtoren verbonden aan de Domkerk. Toen in 1674 een herfststorm over Utrecht raasde, is echter het middenschip van de Domkerk ingestort. Sindsdien staat de toren los van de kerk en worden de twee gescheiden door het Domplein.
Interessant weetje: in studentenkringen gaat het verhaal dat een lid van studentenvereniging Veritas ooit van de Domtoren is afgesprongen en terechtkwam op een lid van het Utrechtse Studenten Corps. Het corpslid zou dit niet hebben overleefd, terwijl het Veritaslid in leven bleef. Sindsdien hebben corpsleden de gewoonte om niet onder de Dom door te lopen. Toen in de vorige eeuw een tramlijn onder de Dom door liep, stapten corpsleden uit de tram bij de laatste halte voor de Domtoren, om vervolgens naar de eerstvolgende halte ná de Domtoren te rennen en hier weer in te stappen.