In de veiling: Willem de Merode, Ganymedes, met zes houtsneden van Johan Dijkstra (1924)
[Het was bijna te voorspellen: toen ik in september een stukje wijdde aan een vroege litho van Jan Wiegers die op een noordelijke veiling was verkocht, kreeg ik dringende verzoeken om zoiets een volgende keer toch vooral vóór de veiling te publiceren. Mijn afwegingen om dat na afloop te doen heb ik destijds bij wijze van voorwoord aan het stukje toegevoegd. Maar goed, by popular demand dus vanaf nu toch een preview in plaats van een terugblik. Selectie geschiedt naar eer en geweten, maar op strikt persoonlijke titel, dus, ontevreden veilingklanten en boze veilinghouders: over de uitslag kan helaas niet worden gecorrespondeerd.]
In 1922 kwam Johan Dijkstra in contact met de dichter Willem de Mérode, pseudonym van Willem Edward Keuning, die net een lang gedicht had voltooid met de titel Ganymedes, gebaseerd op het mythologische verhaal van de schone jongeling die door Zeus werd ontvoerd naar de Olympus. Dijkstra bood aan het verhaal te voorzien van illustraties en maakte een serie van zes houtsneden. De publicatie van de bundel werd echter vertraagd door het feit dat De Mérode, die werkzaam was als onderwijzer in Uithuizermeeden, werd gearresteerd op beschuldiging van het onderhouden van homoseksuele contacten met een van zijn leerlingen en werd veroordeeld tot acht maanden gevangenisstraf. Ondanks de druk van de uitgever, die de publicatie wilde uitstellen tot na het proces, daarbij gesteund door Dijkstra, die vreesde dat sommige houtsneden tijdens het proces belastend zouden kunnen werken, kwam het boek in het najaar van 1924 toch uit. Ondanks het feit dat het soberder werd uitgevoerd dan Dijkstra voor ogen stond, wordt het toch algemeen beschouwd als een van zijn fraaiste publicaties. De oplage bedroeg 125 exemplaren, alle gesigneerd door de dichter en de kunstenaar. Een zeldzame en kwetsbare uitgave, die in goede staat zeker het aanraden waard is.
[Het bovenstaande is een zeer beknopte samenvatting van de passage die Wim Koops in de Dijkstra- monografie wijdt aan de toegepaste grafiek ( pp 135-36). Meer informatie over De Mérode is te vinden op de website www.willemdemerode.nl en op die van zijn biograaf Hans Werkman (www.hanswerkman.nl).