De delicate rol van de VRT in een Vlaams Netflix | De Tijd
Help een aanjager van de schuldenspiraal de wereld uit
De delicate rol van de VRT in een Vlaams Netflix
De beroemde uitzendtoren van de VRT aan de Reyerslaan.
14 februari 2020 Vandaag om 12:04
De Vlaamse televisie wacht een heuse make-over in het najaar, wanneer Telenet en DPG Media een nieuwe streamingdienst op de kijker loslaten. De VRT moet een evenwicht zoeken tussen verschillende verantwoordelijkheden, als het wil meedoen.
Het 'Vlaamse Netflix'. Bij gebrek aan een betere term gaat de Vlaamse streamingdienst die in het najaar wordt verwacht voorlopig zo door het leven. Daarin bundelen de entertainmentgroep Telenet en het mediabedrijf DPG Media (VTM, Q2, Vitaya) hun audiovisueel aanbod in één gezamenlijk streamingplatform, dat een lokale dam moet opwerpen tegen het internationale geweld van platformen als Netflix, Disney+, Prime Video of Apple TV+.
Met de programma's van de Vlaamse commerciële zenders, aangevuld met het betalend aanbod van Telenet - vooral van HBO - kan de samenwerkende vennootschap straks met een aantrekkelijke propositie naar de kijker. Maar wat het aanbod echt onweerstaanbaar voor de streamende Vlaming kan maken, is een toevoeging van de catalogus van de VRT.
De openbare omroep liet al voorzichtig weten open te staan voor gesprekken in die richting. Het Vlaams regeerakkoord wil een samenwerking in het audiovisuele landschap zelfs stimuleren. Toch wacht de VRT een moeilijke denkoefening, waarin 'het Huis van Vertrouwen' een evenwicht moet zoeken tussen verschillende verantwoordelijkheden.
'Bij de VRT spelen steevast verschillende dimensies', drukt professor Media Tom Evens (UGent) het uit. 'Enerzijds moet de openbare omroep de juiste beslissingen nemen op bedrijfsniveau. Anderzijds is er een normatieve component. De VRT heeft als opdracht dat de programma's, die met belastinggeld zijn gemaakt, universeel toegankelijk zijn. Mag je die programma's dan achter een betaalmuur steken in zo'n nieuw platform? Dat is voor discussie vatbaar.'
Vlaamse Netflix in het kort
Mediabedrijven Telenet en DPG MEdia kondigden deze week aan dat ze een gezamenlijke streamingdienst lanceren. Die zal de betalende content van Telenet (Play en Play More) en de programma's van Telenet-zenders VIER en VIJF combineren met het aanbod van zenders VTM, Q2 en Vitaya. De dienst moet zo internationale topseries combineren met de beste Vlaamse content, om een dam op te werpen tegen de Netflixen, Apples, Disneys en Amazons van deze wereld.
De VRT staat open voor een samenwerking, maar wacht een delicate evenwichtsoefening. Het bedrijf een balans zoeken tussen zijn publieke bestemming en een modern businessmodel.
In dat spanningsveld moet de VRT nadenken over haar rol in de nakende realiteit. Vanuit bedrijfsstandpunt is de denkoefening snel gemaakt. Als aan de Reyerslaan straks een deal wordt gesloten met Telenet en DPG Media, verzekert de VRT zich van een plaats op wat kan uitgroeien tot het Vlaamse tv-platform van de toekomst. Bovendien zou de verkoop van VRT-content extra inkomsten opleveren, wat welkom is voor de aan besparingen onderhevige omroep.
Boze Britten
Maar in hoeverre vloekt zo'n beslissing met de publieke essentie van de VRT? In het Verenigd Koninkrijk kreeg de BBC eind vorig jaar de wind van voren, toen ze samen met de commerciële zender ITV de betalende streamingdienst Britbox lanceerde. Boze Britten verweten de openbare omroep toen twee keer langs de kassa te passeren bij dezelfde consument. 'Ze willen ons gewoon uitwringen', reageerde de actiegroep 'Taxpayers Alliance' toen in de Britse tabloids.
De basis blijft: gratis toegang. Verder is het aan de VRT, niet aan de overheid, om in te vullen hoe derden gebruik mogen maken van hun programma's.
Woordvoerder mediaminister Benjamin Dalle
Of de VRT zich aan gelijkaardige reacties mag verwachten als ze meestapt in een Vlaams Netflix, hangt af van hoe ze de kijker gratis blijft benaderen. De grote vraag is hoe de VRT het universaliteitsprincipe invult. Is het genoeg om de kijker de kans te geven om je programma's gratis lineair te bekijken - jargon voor 'live op televisie'? Of moet je dat principe breed interpreteren en zowel live als 'on demand' je programma's gratis aanbieden, zoals de VRT al doet met de online service VRT NU?
Minister van Media Benjamin Dalle (CD&V) lijkt de minimuminvulling genegen. Op een parlementaire vraag antwoordde hij deze week dat het universaliteitsprincipe wat hem betreft geldt voor lineair, en niet voor tv op aanvraag. 'De basis blijft: gratis toegang', verduidelijkt woordvoerder Tom Demeyer. 'Verder is het aan de VRT, niet aan de overheid, om in te vullen hoe derden gebruik mogen maken van haar programma's.'
Geub, de sitcom van en met komiek Philippe Geubels, wordt als voorbeeld aangehaald van hoe de VRT nu al met derden samenwerkt. De show werd eerst achter de betaalmuur van Telenet gestoken, en kwam pas later op het gewone scherm.
Demeyer schuift als voorbeeld de sitcom 'Geub' van en met komiek Philippe Geubels naar voren. 'Die show was eerst beschikbaar op het betaalplatform Telenet Play, en werd pas daarna lineair uitgezonden. Zolang de Vlaamse kijker er nadien gratis toegang tot krijgt, moet zoiets kunnen.'
Die opvatting klinkt waarschijnlijk als muziek in de oren bij de commerciële spelers. Die stelden deze week in het Vlaams Parlement, in aanloop naar een nieuwe beheersovereenkomst voor de VRT, nog dat de VRT geen leidende rol mag spelen op innovatievlak. Een scenario waarbij de VRT gratis lineair blijft uitzenden maar 'moderne' tv-ervaringen achter hun commerciële betaalmuur steekt, is voor hen een droomscenario.
Evens is minder overtuigd van die minimuminvulling. 'Zo'n enge interpretatie van het universaliteitsprincipe is niet meer van deze tijd', zegt de professor. 'On demand is het nieuwe normaal. Als je het mij vraagt, moet tv op aanvraag vallen onder het gratis aanbod van de openbare omroep.'
Volgens Evens zal de VRT, als ze meestapt in het Vlaamse Netflix, nog altijd een gelijkwaardig gratis alternatief in leven moeten houden. De eigen streamingdienst VRT NU, schouder aan schouder met het Vlaamse Netflix, zeg maar. De vraag is dan hoe blij Telenet en DPG Media zijn met zo'n gratis alternatief. Het worden nog delicate onderhandelingen om het Vlaamse Netflix helemaal Vlaams te krijgen.
De VRT neemt voorlopig geen publiek standpunt in. 'We beraden ons intern over onze strategie', zegt woordvoerder Hans Van Goethem.