Grootste concurrent van Bos is Marijnissen
Auteur: Hans Crooijmans | 24-10-2006
Een maand voor de verkiezingen ziet het ernaar uit dat de populaire SP-leider een premierschap van Wouter Bos in de weg staat. Tenzij de kiezer zich op het laatste moment bedenkt.
Welke partij krijgt de meeste zetels, verwerft vervolgens het initiatief in de kabinetsformatie en mag waarschijnlijk de premier leveren? Dat wordt, in het kort, de inzet van de Kamerverkiezingen van 22 november aanstaande. Alle opiniepeilingen wijzen op een nek-aan-nek race tussen PvdA en CDA, tussen Wouter Bos en Jan Peter Balkenende. Opiniepeilingen moeten altijd met een flinke korrel zout worden genomen. Hoe kan het anders dat er frappante verschillen bestaan tussen de uitkomsten van Maurice de Hond ,Interview-NSS en TNS/NIPO?
Maar de onderzoekers zitten er in de regel ook weer niet compleet naast. Op zijn minst geven hun peilingen een trend aan. En die is duidelijk: waar Balkenende zich kan richten op een enkele belangrijke tegenstander (de PvdA), daar moet Bos de strijd op twee zware fronten aan. Want behalve het CDA, kan de SP zijn ambitie om de volgende premier te worden in de weg staan. De partij van Jan Marijnissen en zijn kameraden mag, afhankelijk van de opiniepeiling, rekenen op tussen de 16 en 24 zetels en dient zich duidelijk als een 'links alternatief' aan. Die - nog papieren - SP-winst gaat niet alleen ten koste van GroenLinks en D66, maar ook van de PvdA. Dat de steun voor de SP serieus is, blijkt bijvoorbeeld uit de sterke aanhang onder onderwijspersoneel, dat vanouds toch als trouw PvdA-electoraat te boek staat. De tragiek van de SP-aanhangers is echter dat hun stemmen in de strijd na de verkiezingen geen waarde zullen hebben. Een linkse meederheid zit er gewoon niet in. Die heeft er in Nederland trouwens nooit ingezeten, zelfs niet toen de PvdA in 1977 meer dan een derde van alle zetels veroverde. En het is ook zo goed als uitgesloten dat het CDA - laat staan de VVD - met PvdA en SP een coalitie zal aangaan. Bos moet daarom hopen dat veel potentiele SP-kiezers in het stemhokje tot diezelfde conclusie zullen komen en hem alsnog de grootste zullen maken