De markt krijgt ruimte maar de staat controleert en grijpt zonodig in. Er is controle op de financiële wereld, op de geldstromen.
Het neoliberale model mag als mislukt beschouwd worden. Het staatskapitalisme, daar willen we hier terecht niet aan. Blijft het meer sociale kapitalisme van het Rijnlandse model dat individu en gemeenschap en dat kwaliteit boven winst stelt. Van het kapitalisme komen we heus niet af - het heeft uiteindelijk ook welvaart gebracht - maar misschien is er nu even een moment van bezinning mogelijk over welk kapitalisme we hier nu eigenlijk willen.
Dus moeten we globaal gaan denken. Vroeger was er vast ook wel eens hongersnood op Java, maar we wisten het niet. Nu is het er en we weten het wel: veel baby's krijgen daar nu alleen een klein beetje rijst te eten vanwege de voedselcrisis - en dit kan ons niet langer onverschillig laten.
Globaal gesproken consumeren de rijke landen nu 1,2 à 1,5 maal wat de aarde aan grondstoffen, voedsel kan opbrengen en aan vervuiling kan hebben. De ecologische voetafdruk van de rijke landen is te groot. Wij leven op te grote voet. We moeten de krimp benutten om aan minder te wennen, met minder te leren leven, duurzamer te produceren en te consumeren, socialer en humaner te gaan leven. Consuminderen dus.
Banken moeten zo lokaal en kleinschalig werken dat ze hun klanten kennen. Een klant is een mens met (on)mogelijkheden, niet een plak van een doos vol virtuele hypotheekcontracten met mensen die niemand kent.
Verreweg het meeste voedsel wordt gekweekt door kleine locale boerenbedrijven. Ten onrechte is er gemikt op de grote massabedrijven met winst voor de aandeelhouders en te weinig verdienste voor de boeren zelf. Staten hebben wereldwijd te weinig geïnvesteerd in de kwaliteit van de kleine boerenbedrijven. Men dacht, typisch (neoliberaal-)kapitalistisch, alleen aan kwantiteit en aan groot, ten koste van de lokale kleine boerenbedrijven die soms weggeconcurreerd werden door de import van goedkoop voedsel.
Ook in het al aardig kleinschalige Nederland zijn we onlangs toch in gaan zien dat de buurt het belangrijkste niveau is om onze sociale cohesie en ons gemeenschapsgevoel weer een beetje terug te gaan krijgen. Dus ook hier: denk globaal, handel lokaal.