De Vereenigde Oost-Indische Compagnie (VOC) is opgericht in 1602, toen Nederland een groep kleine handelsondernemingen voor 21 jaar het monopolie gaf op de handel in Azië. Het was de eerste multinational ter wereld en de eerste onderneming die aandelen uitgaf. De VOC had de macht om oorlogen te beginnen, verdragen te sluiten, haar eigen geld te verdienen en nieuwe koloniën te stichten.
Het was bijna 200 jaar een belangrijke onderneming tot het in 1800 failliet ging. De koloniën van de VOC werden Nederlands-Indië, het latere Indonesië.
Logo van de VOC
Gesticht: 1602-1620
In de 16e eeuw werd de handel met Azië grotendeels beheerst door Portugal. De Nederlandse regering wilde voet aan de grond krijgen op de specerijenmarkt, omdat Portugal de vraag en de stijgende prijzen in Europa niet kon bijbenen. Met overheidsgeld richtte de VOC haar eerste handelskantoor op in het huidige Jakarta, dat uiteindelijk haar belangrijkste uitvalsbasis op het continent werd.
Uitbreiding: 1620-1669
In 1620 sloot de VOC een handelsovereenkomst met haar grootste rivaal in Azië, de Engelse Oost-Indische Compagnie. Dit duurde tot 1623, toen het bloedbad van Amboyna de VOC dwong haar handelsposten van Indonesië naar andere gebieden op het continent te verplaatsen.
In de jaren 1620 breidde de VOC haar reikwijdte uit tot de resterende Indonesische eilanden en legde plantages aan op de gekoloniseerde eilanden om de omvang van haar export te vergroten. Deze expansie ging door, tot de VOC uiteindelijk de rijkste compagnie ter wereld was.
In 1640 stichtte de VOC een handelspost op Ceylon (Sri Lanka), de laatste plaats waar de Portugezen nog voet aan de grond hadden. De VOC had nu een totaal monopolie op de handel tussen Europa en Zuid-Azië.
Verkenning van Australië
Schepen van de VOC behoorden tot de vroege ontdekkingsreizigers van Australië. De eerste Europeanen die in Australië woonden, bleven achter na de muiterij op het VOC-schip Batavia in 1629. Veel van de zeelieden die aan de muiterij deelnamen werden geëxecuteerd, maar twee, Wouter Loos, een soldaat, en Jan Pelgrom de Bye, een scheepsjongen, werden achtergelaten in Wittecarra Gully, bij de monding van de Murchison Rivier. Zij werden nooit meer teruggezien.