TEKENLEPEL | De Volkskrant
Ze zijn kleiner dan de kop van een lucifer, maar teken kunnen een aantal akelige ziekten overbrengen, waarvan de ziekte van Lyme de belangrijkste is....
Ellen de Visser 20 maart 2010, 0:00
Die verontrusting is onterecht, zegt het RIVM, dat al jaren tekenonderzoek doet. Van de vele honderden teken die recent zijn onderzocht, bleek er niet één besmet met de Coxiella burnetii, de bacterie die de Q-koorts veroorzaakt. In het buitenland worden wel 'positieve' teken gevonden. Die zouden een rol kunnen spelen bij de overdracht van de ziekte van wilde fauna naar veehouderij.
Marja de Vries is niet overtuigd. 'Het onderzoek is beperkt. Hoe zeker weten we dat geen enkele teek besmet is? En Nederlanders gaan toch ook de grens over? Ik wil mensen erop attent maken dat teken een bacteriebom kunnen zijn.'
Maar ook promovendus Ard Nijhof, werkzaam bij het centrum voor tekengebonden ziekten van de Universiteit Utrecht, is sceptisch. Hij zegt dat overdracht van de Q-koorts van teek op mens nooit onomstotelijk is aangetoond.
Met haar brief wil De Vries ook aandacht vragen voor de veiligste manier om een teek te verwijderen: draaien of recht uit de huid trekken? 'Ik pleit al jaren voor onderzoek', zegt ze. Er zijn speciale pincetten, minilasso's en haakjes op de markt, maar volgens De Vries is het de vraag of die hun werk altijd goed doen. Als de teek wordt gedraaid en de steeksnuit afbreekt, is er een kans dat de maaginhoud in de huid wordt geleegd, legt ze uit. De door haar verkochte tekenlepel heeft in de kom een v-vormige inkeping waarmee de teek wordt opgeruimd door dicht over de huid te schrapen.
Dat onderzoek bestaat al, zo blijkt na het raadplegen van de medische database PubMed. Maar bewijs dat bepaalde verwijdermethoden beter zijn, is er nauwelijks, constateerde het Britse nationale centrum voor infectieziekten vier jaar geleden in een overzicht van een aantal studies. De conclusie luidt dat het toch maar het beste is om een teek recht uit de huid te trekken.
In de Nederlandse CBO-richtlijn over (preventie van) de ziekte van Lyme wordt nog aanbevolen om de teek met een licht draaiende beweging te verwijderen. Dat leidt er 'mogelijk' toe dat minder vaak delen van de teek achterblijven. De richtlijn wordt herzien.
'Een tekensnuit is geen kurkentrekker', zegt Nijhof, dus is een draaibeweging niet nodig. Ook hij adviseert de teek recht uit de huid te trekken, maar dan vooral omdat die methode het eenvoudigst is. Als de teek niet wordt geplet en het lichaam (dat uit de huid steekt) wordt weggehaald, dan is het leed geleden, zegt hij. Mochten de monddelen achterblijven, dan levert dat volgens hem hooguit een lokale ontsteking op.