Aalt (Aleid) Wolfsen (Kampen, 23 februari 1960) is een voormalig Nederlands politicus van de Partij van de Arbeid (PvdA). Hij was van 23 mei 2002 tot 1 januari 2008 lid van de Tweede Kamer der Staten-Generaal. Op 2 januari 2008 werd hij geïnstalleerd als burgemeester van de gemeente Utrecht, welke functie hij vervulde tot eind 2013. Sinds 1 augustus 2016 is hij voorzitter van de Autoriteit Persoonsgegevens.

Levensloop 
Na de middelbare school: mavo, havo en vwo en het vervullen van de militaire dienstplicht was Wolfsen van 1979 tot 1992 werkzaam als parketmedewerker bij de arrondissementsrechtbank in Zwolle. Wolfsen combineerde de werkzaamheden met een studie rechten aan de Rijksuniversiteit Groningen, die hij in 1993 voltooide. Hij was later griffier bij de arrondissementsrechtbank in Zwolle, van 1992 tot 1995. Tussen 1994 en 1998 was hij lid van de gemeenteraad van Oldebroek. Enkele gevolgde opleidingen zijn: parketsecretaris, bemiddelaar en Master of Public Administration, de Nederlandse School voor Openbaar Bestuur. Hij was hoofd afdeling juridische zaken en beleid, directie rechtspleging van het Ministerie van Justitie, 1995-1998. Van 1998 tot 2001 was hij rechter bij de arrondissementsrechtbank in Amsterdam en van 2001 tot 2002 vicepresident van de arrondissementsrechtbank in Haarlem. Aleid Wolfsen was lid van de Tweede Kamer der Staten-Generaal van 23 mei 2002 tot 1 januari 2008 en burgemeester van Utrecht van 2 januari 2008 tot 31 december 2013.

Wolfsen werd bij de Tweede Kamerverkiezingen 2002 in het parlement gekozen. Bij de verkiezingen van 2003 en 2006 werd hij herkozen. In de Tweede Kamer hield hij zich onder meer bezig met justitie en Antilliaanse zaken. Met VVD-Kamerlid Frans Weekers nam hij in 2005 het initiatief om te komen tot een parlementair onderzoek naar de praktijk van het tbs-systeem. Met Joost Eerdmans van de LPF diende hij een initiatiefvoorstel over het verhogen van de maximale proeftijd voor misdrijven in, die tegen dieren zijn gericht.

In het najaar van 2007 stelde Wolfsen zich verkiesbaar voor het ambt van burgemeester van Utrecht. In een referendum op 10 oktober 2007 kreeg hij ruim 72 procent van de stemmen, waarmee hij zijn partijgenoot Ralph Pans versloeg. Vanwege een minimale opkomst van negen procent werd de uitslag ongeldig verklaard. Op 11 oktober 2007 werd Wolfsen door de gemeenteraad van Utrecht alsnog voorgedragen als nieuwe burgemeester. Op 2 januari 2008 werd hij als burgemeester geïnstalleerd. Zijn plaats in de Tweede Kamer werd ingenomen door Jan Boelhouwer.

Op 1 mei 2013 maakte Wolfsen bekend dat hij geen tweede termijn wilde als burgemeester. In januari 2014 werd hij door Jan van Zanen van de VVD opgevolgd.

Controverses 
Op 14 april 2009 kreeg Wolfsen kritiek toen hij een artikel uit een huis-aan-huisblad tegen wilde houden en er vervolgens 132.000 exemplaren van het huis-aan-huisblad Ons Utrecht werden vernietigd. In het artikel werd Wolfsen door emeritus hoogleraar bestuursrecht Twan Tak ervan beschuldigd dat hij ten onrechte, op grond van een pensionkostenregeling, de gemeente liet opdraaien voor de huur van een tijdelijke woning in afwachting van een definitieve. Wolfsen zelf stelde dat hij de regels "keurig en correct" toegepast had, en dat de beschuldiging "evident onjuist" was. De hoofdredacteur van de krant Robert-Jan van der Horst wilde het artikel niet schrappen. Maar de uitgever, Holland Combinatie, is uiteindelijk ingegaan op het verzoek.

Op 26 juni 2009 kwam Wolfsen opnieuw onder kritiek toen het Algemeen Dagblad cijfers publiceerde over declaraties door het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Utrecht. Het aandeel van burgemeester Wolfsen daarin was aanmerkelijk.

Na herhaalde geweldplegingen tegen homo's werd het beleid van Wolfsen in 2011 bekritiseerd. De Jonge Socialisten vonden zijn optreden na incidenten te soft en vaak te laat. Wolfsen verklaarde echter dat de politie alles op alles had gezet om een van de slepende zaken op te lossen.

Moties van wantrouwen 
 In 2009 werd een motie van wantrouwen tegen Wolfsen ingediend. De indieners vonden dat Wolfsen te ver was gegaan in zijn contacten met de media en zijn rol in het niet verschijnen van een kritisch artikel over hem in het AD/UN. Hij zou druk hebben uitgeoefend op de hoofdredacteur. De motie werd niet aangenomen.
 In september 2011 overleefde Wolfsen een motie van wantrouwen rond het weggepeste homostel in Leidsche Rijn. Wolfsen erkende bovendien dat er verslagen van de overleggen tussen hem, de politie en het Openbaar Ministerie zijn vernietigd zonder de daarvoor noodzakelijke toestemming van de gemeentearchivaris.
 Wolfsen overleefde op 17 februari 2012 opnieuw een motie van wantrouwen. Deze was door de VVD, SP en Leefbaar Utrecht ingediend wegens de rol van het college van burgemeester en wethouders in de kwestie van de huisvesting van de Romafamilie Nicolich. In een spoeddebat erkende het college dat het tekort was geschoten in deze kwestie. De coalitiepartijen GroenLinks, D66, PvdA en CDA dienden hierop een motie van ongenoegen in tegen de gebrekkige informatievoorziening.

Nevenfuncties 
 Voorzitter De Letselschaderaad
 Voorzitter Stichting Erfgoed Nederland
 Voorzitter Politie Kennis Raad
 Voorzitter Partnership Aanpak Seksueel Geweld
 Voorzitter Autoriteit Persoonsgegevens
 Voorzitter KEI Kenniscentrum Stedelijke Vernieuwing
 Voorzitter Raad van Toezicht Jantje Beton
 Voorzitter Raad van Toezicht Expertisecentrum Forensische Psychiatrie
 Voorzitter adviescommissie extern meldpunt Apostolisch Genootschap
 Lid van Olympisch Plan 2028
 Lid Raad van Advies College Bescherming Persoonsgegevens
 Lid Raad van Ambassadeurs Muziekcentrum van de Omroep
 Lid Politieonderwijsraad
 Lid Raad van Toezicht Slachtofferhulp Nederland
 Lid Beheer Adviesraad van het Centraal Justitieel Incassobureau
 Lid Ambassadeursnetwerk Taal Doet Meer

Persoonlijk 
Aleid Wolfsen is gehuwd met fotografe Eefke Wolfsen-Reurink.

Nederlands bestuurder
Tweede Kamerlid
Burgemeester van Utrecht
PvdA-politicus (Nederland)
Rechter bij de Rechtbank Amsterdam
Rechter bij de Rechtbank Haarlem
Gemeenteraadslid van Oldebroek