Koen is een der flinkste figuren uit onzen besten tijd, op twee en veertig jarigen leeftijd eene heerschappij te hebben gevest waaraan het Moederland twee en een halve eeuw bloei verpligt zou zijn, het is een onderwerp dat er mij in doet berusten dat Ge Uwe letterkundige studie hier opgaaft - Ge zult ze daar voortzetten - en een nieuw hoofdstuk in het boek onzer litteratuur beginnen en voltooijen. Want buiten de weinige schetsen van v. Hoëvell en een enkel dichtstuk van Meijer, zijn wij in dit opzigt nog zeer arm. Ge zijt thans in staat over de juistheid van het koloriet van den een als van den ander uitspraak te doen. Ik houd mij voor eene mededeeling van Uw gevoelen aanbevolen.
Een goede raad ten slotte. Grijp de gelegenheid die U het standbeeld van Koen geeft, U met de handelswereld te verzoenen, met beide handen aan. Als bij alle oprigtingen van statues zullen er gekheden worden bedreven, maar Gij, vier Uw vernuft bij dat onderwerp, ‘bij die belachelijke persoontjes’ niet bot. Dien de zaak met Uw talent en Gij zult er vrienden door winnen.
Het verslag der Commissie is lang, maar die lengte is ten goede te houden - for it comes to the point and closes with a decision. In dat opzigt is het niet Hollandsch.
Uwe waarde letteren van den 22sten Augustus en de Java Bode, zoo het extra nummer als de gewone van 65-68 ingesloten. gewerden mij in goede orde. De lezing van een en ander maakte me droef te moede - we gaan te opregt met elkander om, dan dat ik U dien indruk zou verheelen.
Gij naamt in een oogenblik, dat meer van humeur dan van helderheid des hoofds getuigde, een zoo overijld besluit, dat U zelfs geen tijd overschoot, Uwe vrienden raad te plegen of Gij er U ook in een te dubbelzinnig licht door plaatstet. Gij begingt verder eene zoo groote onvoorzigtigheid als slechts Uw bitterste vijand U toe kon wenschen en gaaft U der algemeene verdenking door prijs. Ge hebt van beide misgrepen reeds de wrange vruchten geplukt. ‘Wees een man en draag Uw lot,’ schreeft Gij in schooner tijd en ik zou het daarbij gelaten hebben, want ‘ik heb den ouden vriend niet verdacht, wiens idealen ik eenmaal mededroomde’ enz., want er zullen zes weken verloopen eer deze onder Uwe oogen komt en Uw toestand zal intusschen gewijzigd zijn, als die der oorden welke de brief doorkruisen zal. Maar wat misschien eer verergerd dan verbeterd zal wezen blijkt.........1 geve de Hemel dat ik mij bedriege, Uwe stemming, met Uwe theorie zijt Ge op weg van U zelven een martelaar te maken. lieber Freund! diese Anschauung scheint mir grundfalsch!
zijn tusschen hoofd en harte, zooals mijne brieven zich aan elkaar sluiten, bewijzen zij dat ik trots Uwe afwezigheid naar geest en gemoed met U innig verkeere. ‘Zich in het onvermijdelijke te schikken is wijsheid’, heeft zeker iemand gezegd, al betrachtte hij die spreuk niet, zich allerlei gevaren prijs gevende, als ik goed zie, om de geneugten van het huiselijke leven volkomen ongestoord te smaken. Maar gedane dingen hebben geen keer, en ik zou Uw vriend niet zijn, als iets anders dan mijn wensch U op Java zoo gelukkig, zoo gevierd mogelijk te zien, me deze regelen schrijven deed.