fysiek mentale weerbaarheid
Laten we op weg gaan - en wel nu
Fysieke weerbaarheid zijn technieken uit de Oosterse vechtkunst die gebruikt worden om jezelf te verdedigen. Mentale weerbaarheid zijn geen technieken maar oefeningen die inzicht geven in je eigen handelen.
Wat is weerbaarheid wat is zelfverdediging
Weerbaar zijn betekent in verschillende situaties kunnen aangeven wat je wel en niet wilt, zonder je daarbij te forceren. Handelen zoals je wilt en zoals je voelt.
Zelfverdediging is ontstaan als antwoord op situaties waarin mensen zich bedreigd of onveilig voelen. Er is in de loop van de tijd een methode ontwikkeld die adequaat gedrag aanreikt aan mensen met voor hen onveilige situaties. Inmiddels is er al tientallen jaren met dergelijke methodieken en met diverse doelgroepen geëxperimenteerd en heeft men veel kennis en inzicht verworven over de effecten daarvan.
Wat is de waarde van weerbaarheid
Weerbaar zijn werkt preventief. Het voorkomt machtsmisbruik of geweldservaringen en de kans is groter dat het geweld stopt wanneer er effectief gereageerd wordt. Ook bij het verwerken van geweldservaringen kan een fysiek/mentale weerbaarheidstraining een positieve bijdrage leveren. Fysiek mentale weerbaarheid is gericht op het vergroten van het gevoel van veiligheid, door mensen te leren effectiever te reageren in ongewenste situaties.
Beweging is daarbij een succesvol aangrijpingspunt. In de training wordt steeds geoefend met werkvormen die fysieke en mentale componenten bevatten. Over de manier waarop dat gebeurt wordt steeds met elkaar gesproken en de ervaringen van anderen helpen bij het zoeken naar de eigen mogelijkheden. Tijdens de training is de ondersteuning en begeleiding gericht op aspecten als inzicht in eigen functioneren, zelfwaarderingsteun van de andere groepsleden en het plezier van het bewegen. Met name de oefeningen uit Oosterse gevechtsporten dragen bij tot vertrouwen in eigen lichaam, leren omgaan met normen, waarden en respect.
Voor wie is weerbaarheids training bedoeld
Op dit moment zijn er verschillende groepen die gebruik maken van een dergelijke methodiek. Veiligheid is een waarde die groot maatschappelijk draagvlak kent en daar waar die in het geding is willen mensen handvatten om daar mee om te kunnen gaan. Dit verklaart voor een deel de belangstelling voor fysiek/mentale weerbaarheid voor kwetsbare groepen, zoals vrouwen, kinderen, allochtonen, ouderen en homoseksuelen.
Op dit moment groeit de vraag om op de basisschool en het voortgezet onderwijs aandacht te besteden aan fysiek/mentale weerbaarheid. Men is overtuigd van de preventieve waarde en wil die zo snel mogelijk inzetten. Top Intervention heeft een training ontwikkeld die uitstekend kan worden opgenomen in een preventief programma binnen het basis & voortgezet onderwijs.
Fysiek/mentale weerbaarheid en fair-play
Fysiek/mentale weerbaarheid is fair-play bevorderend. Juist de vechtsporters vragen extra aandacht voor fair-p1ay. Zij zijn zich bewust van het risico dat zij lopen op "grensoverschrijdend" gedrag. De methodiek die gebruikt wordt in de training stimuleert fair-play. Met name de aspecten respect, waarden en normen vormen de basis voor het verbeteren van het huidige leefklimaat.
De fysiek/mentale weerbaarheidstraining heeft een langdurige preventieve werking. Het doel is het vergroten van de weerbaarheid, waarbij vertrouwen, eigenwaarde en empathie sleutelwoorden zijn. De training richt zich ook op kinderen die slachtoffer zijn van machtsmisbruik of zich hier schuldig aan gaan maken. De lessen vinden plaats op school; een voor de kinderen vertrouwde en veilige omgeving in aanwezigheid van een leerkracht en door de trainer gegeven aan de leerlingen van de basisschool en/of het voorgezet onderwijs. Het project is sekse specifiek van opzet. De meisjes en de jongens krijgen gescheiden les.
Doordat de meisjes en jongens gescheiden les krijgen is er minder schaamte en meer veiligheid en (h)erkenning. Dit maakt het praten over moeilijke en kwetsbare onderwerpen makkelijker. Zowel de jongens als de meisjes oefenen fysiek/mentale weerbaarheid waarbij echter de accenten kunnen verschillen.
De ouders zien de lessen vaak ook als een extra steun voordat de kinderen naar het voortgezet onderwijs gaan. De leerkracht is bij deze lessen aanwezig; enerzijds om de trainer te ondersteunen met bijvoorbeeld relevante informatie over de leefsituatie van de kinderen, anderzijds krijgt de leerkracht de kans om vakkennis op te doen op het gebied van weerbaarheidvergroting en signaleren van problemen rondom machtsmisbruik. Tevens kan leerkracht onderdelen van de training gebruiken in de lessen, waardoor het in de praktijk brengen van de training gewaarborgd is.
Methodiek en inhoud van de lessen
Door middel van groepsgesprekken, zelfverdedigings oefeningen, meditatie, muziek en energetisch werken leren de kinderen situaties van machtsmisbruik zoals pesten, (seksueel) intimiderend gedrag en mishandeling te herkennen. Belangrijk is de kinderen mogelijkheden aan te reiken die in ongewenste of onveilige situaties gebruikt kunnen worden en hoe en waar ze om hulp kunnen vragen.
Kinderen leren in de training de volgende vaardigheden;
1.Eigen gevoelens kunnen herkennen en verwoorden.
2.Een groter gevoel van eigenwaarde ontwikkelen
3.Duidelijk kunnen communiceren
4.Hulp kunnen vragen en bieden
5.Kunnen inleven in een ander
De oefeningen uit de Oosterse gevechtsporten kunnen kinderen gebruiken om zich daadwerkelijk te verdedigen als ze worden vastgepakt of lastig worden gevallen. Maar de wetenschap dat ze bijvoorbeeld een pijnlijke trap uit kunnen delen maakt ook dat kinderen zich sterker, zelfverzekerder en minder bang voelen. Juist dit zelfvertrouwen leidt tot minder agressie. Een weerbare uitstraling vermindert ook de kans op lastig gevallen te worden. Zoals de kinderen altijd als overdenking mee wordt gegeven" Door te leren vechten leer je niet meer te vechten".
Samenwerking met de professionele hulpverlening
Samenwerking met de hulpverlening is onontbeerlijk voor het adequaat reageren op signalen, vermoedens en meldingen van situaties van machtsmisbruik die naar voren kunnen komen bij de aan de training deelnemende kinderen.
De trainer heeft een signalerende functie.Ook adviseert hij het team over probleemsituaties en de aanpak hiervan.
Ervaringen van kinderen en ouders vanuit eerder gegeven trainingen
De kinderen geven aan meer zelfvertrouwen te hebben gekregen, minder bang te zijn en beter te weten wat ze kunnen doen in nare of bedreigende situaties. Ook kunnen ze beter de grenzen van een ander waarnemen. Ouders ervaren de lessen als steun bij hun opvoeding.
Klik hier(1) voor de ervaring van een begeleider, hier(2) voor de ervaringen van deelnemers en hier(3) om de ervaringen van leerkrachten en de leerplichtambtenaar van de gemeente NOP te lezen.