Rechter komt met oordeel Tihange-2: uitspraak voor de bühne | 1Limburg | Nieuws en sport uit Limburg
Rechter komt met oordeel Tihange-2: uitspraak voor de bühne
Geplaatst opdonderdag 3 september 2020 - 5:55
De rechtbank in Brussel beslist donderdag of kernreactor Tihange 2 in het Belgische Hoei gesloten moet worden.
De Rechtbank van Eerste Aanleg, vergelijkbaar met een gewone Nederlandse rechtbank met meerdere rechters, doet dat in een zaak die in 2016 werd aangespannen door negentig Belgische, Nederlandse, Duitse en Luxemburgse burgers, gemeenten en andere overheden.
In Limburg hebben onder meer Maastricht en andere Zuid-Limburgse gemeenten zich aangesloten bij de zaak tegen de Belgische overheid, het Federaal Agentschap voor Nucleaire Controne FANC en energiebedrijf Electrabel, de exploitant van de kerncentrale die hemelsbreed op zo'n 45 kilometer van Maastricht ligt. In Duitsland maakt met name de regio Aken zich sterk voor sluiting van de reactor.
Lees ook: Protest tegen Tihange gaat verder in rechtbank
De eisers vinden dat de Belgische overheid, het atoomagentschap en het energiebedrijf te weinig doen om de veiligheid van de tweede reactor van de kerncentrale te garanderen. Reactor 2, een van de drie in de centrale, wordt al jaren geplaagd door problemen. Electrabel zou te weinig doen om aan te tonen dat de reactor veilig is en de controlerende FANC is volgens de eisers nalatig in het toezicht op de centrale en reactor 2 in het bijzonder. Daarbij gaat het niet alleen om de technische staat van de kerncentrale, maar ook om de bedrijfsvoering. Tegenstanders van de centrale vinden de veiligheidscultuur onvoldoende.
Grootste euvel van Tihange 2 zijn de scheurtjes en luchtbellen in het reactorvat. Dat is het stalen omhulsel waarin de radioactieve splijtstaven zitten, die door middel van hitte stoom opwekken waarmee een generator wordt aangedreven. Het reactorvat is de eerste beschermingslaag tussen het radioactieve gedeelte van de kernreactor en de buitenwereld.
Bellen en scheuren
De eerste reactor van Tihange werd in 1975 in gebruik genomen, reactoren 2 en 3 volgden in 1983 en 1985. Bij een grote onderhoudsbeurt in 2012 werden de haarscheurtjes en luchtbellen ontdekt in het door de Rotterdamse Droogdok Maatschappij gebouwde reactorvat. Datzelfde bedrijf was ook verantwoordelijk voor een reactor met dezelfde problemen in de centrale van Doel bij Antwerpen. De luchtbellen en scheurtjes hebben nooit tot daadwerkelijke lekkages geleid, wel is de angst daarvoor flink gestegen door de vondst. Na de ontdekking volgden dan ook talloze onderzoeken, controles en procedures waarbij de reactor verschillende keren werd stilgelegd.
Kijk hier voor een overzicht van incidenten met de kerncentrale in Tihange
De toestand van met name Tihange 2 was jarenlang een grote bron van zorg in de hele Euregio, en leidde tot talloze protestacties tegen de centrale. In een straal van 75 kilometer wonen meer dan 5 miljoen mensen die gevaar lopen bij een ongeluk met de reactor. Om die reden onderzocht de Onderzoeksraad voor Veiligheid in 2018 de mogelijke gevolgen van een kernramp in de regio. De conclusie daarvan was dat de kans op zo'n ongeval heel klein is, maar dat de crisisbeheersing van de verschillende landen niet goed op elkaar is afgestemd.
Uit zorgen over de kerncentrale verspreidden de Nederlandse veiligheidsregio's jodiumpillen onder jongeren die op minder dan 100 kilometer van Tihange wonen. Zulke tabletten verminderen bij een kernramp de kans op kanker aan de schildklier.
Lees ook: 'Voorbereiding op kernramp schiet tekort'
Het is nog maar de vraag of de uitspraak van de rechtbank in Brussel enig gewicht in de schaal legt. Het heeft ruim vier jaar geduurd eer er een uitspraak komt, waarna de zaak in hoger beroep nog een keer uitgevochten kan worden. Maar de Belgische regering besloot eerder al dat de kerncentrales in het land in 2025 worden gesloten. Tihange 2 gaat volgens de planning in februari 2023 dicht, de andere reactoren in oktober 2025. Die beslissing werd in 2018 door de Belgische regering genomen, waarna ook de protesten tegen de kerncentrale op een veel lager pitje kwamen te staan.
De reactoren zijn dan ook aan het einde van hun levensduur: ze zijn alle drie bedoeld om veertig jaar gebruikt te worden, Tihange 1 heeft een update gehad waardoor die tien jaar langer in dienst kon blijven. Dus ongeacht de uitspraak van de rechtbank is het einde van de kerncentrale binnen enkele jaren een feit. In 2025 wordt dan ook begonnen met de ontmanteling, een kostbaar proces dat vanwege de radioactiviteit jaren zal duren voordat het is afgerond. De Belgische overheid rekent nu op 15 miljard euro om de twee kerncentrales te ontmantelen.