Dahlia's, Kafka en netels - NRC
Dahlia's, Kafka en netels
Nienke Denekamp volgt deze zomer wekelijks wat er opbloeit in een nieuw gezamenlijk stadslandbouwproject in Amsterdam-Noord. Illustratie Lobke van Aar.
'Het gaat zo niet langer", mailt een van de platenjongens van de Buiksloterweg aan het tuincollectief. Een hoge Engelse platenbaas die te gast was, heeft zijn ongezouten mening over de tuin gegeven. Zo'n man is natuurlijk van de strakke gazonnetjes en de gewassen grindtegels. Die ziet hier alleen maar onkruid.
Het is ook een grote teringbende, vindt de platenjongen. Daarom heeft hij vier mannetjes gebeld, die met gele hesjes aan en oordoppen op de boel komen maaien aanstaande dinsdagochtend om acht uur. Ha! Of we allemaal even willen aangeven waar het onkruid ophoudt en de tuintjes beginnen. Dat is namelijk niet overal even duidelijk.
"Niet de brandnetels weghalen!" mailt de Amerikaanse stadstuinier terug. Die moeten in de gier, ter verrijking van de arme grond. Ze waarschuwt in kapitalen voor het voortschrijdende zevenblad. Als de maaiers de wortelmassa stukmaken krijg je volgend jaar alleen maar meer. En ze zegt dit niet om de gekke hippie uit te hangen. "Break the cycle, please!"
"Ze heeft gelijk", zegt onze tuinbuurman, die na zijn vakantie naar zijn gewassen komt kijken. De sla gaat niet erg hard, maar van het woekerende onkruid is hij onder de indruk. Hij begrijpt wel dat zo'n platenmaatschappij een beetje een nette tuin moet hebben. Tot opluchting van sommigen en irritatie van anderen komen de mannen in de gele hesjes niet opdagen.
Het goede nieuws is dat Franz Kafka toch niet dood is. Van de 27 verschillende dahlia's die ik heb gepoot, zijn er drie niet op komen dagen. Dat valt mee. Erg hoog zijn de planten in de tuin nog niet. Ze lopen ver achter op de dahlia's die in potten op het balkon staan. Maar Franz Kafka leeft. Ik bevrijd hem van een slak en een stuk winde. Als het meezit wordt het, aldus de foto op de verpakking, een knalpaarse pompondahlia.
Wie heeft bedacht dat deze vrolijkerd Franz Kafka moest heten? Om welke reden? Schreef Kafka De dahlia? Om het nog ingewikkelder te maken hebben Amerikaanse dahlia's weer heel andere namen. Daar wordt de dahlia die verdacht veel op onze Franz Kafka lijkt Barbarry Chevron genoemd. Het is vaak niet te achterhalen waar de krankzinnige namen van veel dahlia's vandaan komen. Wie was Ludwig Helfert (oranje semi-cactusdahlia) en Kelvin Floodlight (gele dinnerplate dahlia). Misschien staat het in Weten en kunnen – De dahlia, haar geschiedenis, tuinrassen, cultuur en behandeling dat in 1924 van de hand van J.F.Ch. Dix verscheen en ik maar niet te pakken kan krijgen.
Alleen het verhaal achter de Tsuki Yori No Shisha (ivoorwitte semi-cactusdahlia) kunnen we al googlend terugvinden. De naam van deze uit 1953 stammende dahlia betekent 'Bericht van de maan' en komt voor op een site over historische bloembollen. Dat soort dingen willen we weten. Via dezelfde site verkopen ze de dieppaarse Thomas A. Edison. Vernoemd in 1879, met toestemming van de gloeilampuitvinder zelf. Toch nog even snel bestellen?
Tussen de vlekken op buienradar door zoek ik in de tuin naar sporen van wateroverlast. Kunnen dahlia's verdrinken? De bladeren van de augurken worden steeds geler. Die redden het niet veel langer, ben ik bang.