Als gevolg van de coronacrisis staat het leven van mensen met autisme en een verstandelijke beperking die in een zorginstelling leven totaal op zijn kop. De weekenden naar huis zijn afgelast, net als de dagbesteding. Contact met de familie is er vaak alleen nog digitaal.
‘Deze doelgroep is in één keer alle houvast kwijtgeraakt’, zegt Anja Kattentidt, AVG-arts bij de Stichting Zuidwester waar veel mensen wonen met autisme en een verstandelijke beperking. ‘De vraag naar noodmedicatie neemt duidelijk toe, ik weet bijna zeker dat dit landelijk het geval is.’
Waarom is deze periode zo zwaar voor mensen met autisme en een verstandelijke beperking die in een zorginstelling leven?
‘Omdat zij vaak in één keer alle houvast in hun leven kwijt zijn geraakt. Denk bijvoorbeeld aan de logeerweekenden naar huis, het bezoek van familie op de woongroep, de dagbesteding buiten de deur. En dat terwijl zij heel moeilijk kunnen bevatten waarom dit allemaal niet doorgaat, waarom alle structuur is weggevallen en waarom de hele wereld op zijn kop staat. Voor onze bewoners met autisme is het bovendien heel moeilijk om bijna de hele dag binnen te moeten blijven met heel veel mensen dicht op elkaar. Je ziet het risico op probleemgedrag en escalaties mede hierdoor ook toenemen.’
Wat zijn de gevolgen van de huidige situatie voor de psychische gezondheid van de bewoners met autisme en een verstandelijke beperking?
‘Ik zie bij hen vooral héél veel angst ontstaan, ook bij diegenen met slechts een lichte of matige verstandelijke beperking. Zij nemen iets waar van de onrust bij andere bewoners, begeleiders of ouders, maar kunnen dit niet goed plaatsen. Vaak zijn het ook zwart-wit-denkers; dat de meeste mensen niet zullen overlijden als gevolg van het coronavirus, dat bevatten ze niet. Om psychische schade bij de bewoners zoveel mogelijk te voorkomen, leren de woonbegeleiders op dit moment van gedragsdeskundigen op welke mogelijke signalen van angst ze moeten letten. Ook worden ze getraind in hoe ze het beste om kunnen gaan met het nieuws. Desondanks neemt de vraag naar noodmedicatie duidelijk toe, ik weet bijna zeker dat dit landelijk het geval is. Bij ons zie je vooral een piek in het gebruik van angstremmers.’