Materiaal om springstof te maken gevonden bij terreurverdachten Verviers | De Morgen
In de woning in Verviers waar begin vorig jaar twee verdachten omkwamen en een derde werd opgepakt bij een grote antiterreuroperatie van de politie is onder andere materiaal gevonden om de springstof TATP te maken. Dat is deze voormiddag gebleken op het proces rond de terreurcel, waar voorzitter Pierre Hendrickx een overzicht heeft gegeven van het onderzoek. Dat begon in november 2014 en leidde op 15 januari 2015 tot de grootschalige politieraid in de flat in de provincie Luik.
Redactie 9 mei 2016, 14:53
Het onderzoek ging van start met een nota van de Staatsveiligheid van 18 november 2014 waarin gemeld werd dat Souhaib El Abdi (26) net terugkwam uit Turkije en contacten had met de kring rond Syrië-ronselaar Khalid Zerkani. Politie en Staatsveiligheid begonnen de telefoonnummers van El Abdi af te luisteren, en één daarvan bleek gebruikt te worden door een zekere "Abdallah", later geïdentificeerd als Mohammed Hamza Arshad (27).
Die stond via dat nummer in contact met mensen in Turkije en Syrië, onder meer een zekere "Omar", die later zou geïdentificeerd worden als Abdelhamid Abaaoud. In die contacten, die plaatshadden tussen midden december 2014 en begin januari 2015, meldde Arshad "dat hij alles had", onder meer "het metaal", terwijl Abaaoud meldde dat hij binnenkort zou komen en dat Arshad contact moest nemen met "Gros", later geïdentificeerd als Marouan El Bali. Arshad kreeg ook de opdracht om samen met El Bali iemand te gaan halen, aangezien El Bali "het huis kende, omdat het in zijn oude wijk was", en het materiaal naar dat huis te brengen.
De politiediensten begonnen in die periode Arshad ook te schaduwen en stelden vast dat hij op 7 januari samen met een andere persoon, later geïdentificeerd als Karim Ahalouch, een aantal boodschappen deed en afleverde in een woning in Verviers. Enkele dagen eerder had Arshad in de omgeving van Rijsel al een persoon opgehaald die omschreven was als "de lange smalle". Meer dan waarschijnlijk was dat Syrië-strijder Khalid Ben Larbi, die via Groot-Brittannië was teruggekeerd.
Vuurgevecht van 3 minuten
Speurders die de woning in Verviers observeerden, zagen daar op 11 januari Khalid Ben Larbi en een dag eerder Soufiane Amghar, een andere Syrië-strijder die via Turkije, Tsjechië en Duitsland was teruggekeerd. Het viel de speurders ook op dat Arshad in die periode van gsm veranderde en alle moeite deed om niet gevolgd te worden. Uiteindelijk viel de politie op 15 januari om 17.43 uur de woning in Verviers binnen, op een moment dat zowel Khalid Ben Larbi en Soufiane Amghar, als Marouan El Bali er aanwezig waren.
Dat leidde tot een vuurgevecht dat drie minuten duurde en waarbij Amghar en Ben Larbi omkwamen terwijl El Bali ingerekend kon worden. Volgens het onderzoek zou er door de verdachten met drie verschillende wapens geschoten, twee kalasjnikovs en een handvuurwapen. Bij de daaropvolgende huiszoeking trof de politie in de woning in totaal zeven vuurwapens aan, meer bepaald drie kalasjnikovs en vier handvuurwapens, een hele hoop munitie, politiekledij, walkie-talkies en verschillende identiteitsdocumenten.
Instructies voor bereiden TATP
Bovendien vonden de speurders ook waterstofperoxide, bleekwater en aceton, materiaal dat nodig is om de springstof TATP te maken. Het zou de verdachten enkel aan zoutzuur ontbroken hebben om 6 kilo TATP te maken. De instructies voor het bereiden van de springstof stonden in een boekje dat ook in de woonst werd gevonden.
Diezelfde avond, 15 januari, en de daaropvolgende dagen en weken werden nog verschillende andere verdachten opgepakt, meer bepaald Souhaib El Abdi en zijn broer Ismaïl, Mohammed Hamza Arshad, Abdelmounaïm Haddad, Karim Ahalouch en, in Griekenland, Omar Damache. Huiszoekingen bij de verschillende verdachten leverden nog ander verdacht materiaal op, onder meer een reeks pasfoto's van Abdelhamid Abaaoud en een aantal Franse Syriëstrijders.
Voorzitter Pierre Hendrickx is deze namiddag begonnen aan de ondervraging van El Abdi (26). Hij is al sinds 2012 werkloos maar bekende dat hij in zijn levensonderhoud voorzag door valse documenten aan de man te brengen. "Ik maakte die zelf of besteedde dat uit aan een contact in Antwerpen", verklaarde de twintiger.
In maart en april 2014 werd El Abdi in de Veeweydestraat in Anderlecht gezien in het gezelschap van Soufiane Amghar en Khalid Ben Larbi, die in januari 2015 zouden omkomen bij de politie-inval in Verviers, en van Mohamed Sadik Cherabi, een teruggekeerde Syrië-strijder uit Vilvoorde die in contact stond met Abdelhamid Abaaoud en Syrië-ronselaar Khalid Zerkani, en in november 2015 veroordeeld werd tot 7 jaar cel.
"Ik kende Soufiane Amghar en Khalid Ben Larbi uit mijn jeugd", verklaarde Souhaib El Abdi. "We woonden alledrie in Molenbeek. Het klopt dat ik ze in maart en april 2014, kort voor hun vertrek naar Syrië, nog gezien heb maar ik merkte toen niet dat ze geradicaliseerd waren of zich anders gedroegen. Ik wist ook totaal niet dat ze van plan waren naar Syrië te vertrekken. Die Sadik Cherabi kende ik totaal niet."
Toen Soufiane Amghar in april 2014 naar Syrië vertrok, deed hij dat door uit zijn ouderlijke woonst te ontsnappen. Hij werd daabij geholpen door enkele vrienden, die hem wegbrachten in een grijze Opel Corsa. Ook Souhaib El Abdi heeft zo'n grijze Opel Corsa. "Maar dat was mijn wagen niet", verklaarde de man daarover. "Of ik was er alvast niet zelf bij betrokken."
El Abdi werd in mei 2014 in diezelfde grijze Opel Corsa ook gecontroleerd in het gezelschap van drie andere geradicaliseerde jongeren, die later zelf ook naar Syrië zouden vertrekken. Toevallig gebeurde dat op 24 mei 2014, de dag van de aanslag op het Joods Museum.
"Het was toeval dat we samen waren", zei El Abdi. "Ik kende één van hen en die vroeg me hem en zijn twee vrienden een lift te geven naar Molenbeek. We werden tegengehouden door de politie omdat één van die drie een diefstal zou gepleegd hebben in een warenhuis. Zij werden opgepakt maar ik werd ongemoeid gelaten."
Dat Souhaib El Abdi regelmatig contact had met Marouan El Bali, een andere vermoedelijke spilfiguur die in de woning in Verviers werd opgepakt, kwam ook doordat beiden elkaar kenden uit Molenbeek.
Geconfronteerd met de vaststelling dat hij zich toch wel vaak ophield in het gezelschap van geradicaliseerde moslims, verklaarde Souhain El Abdi dat hij als valsmunter in criminele kringen verkeerde maar dat hijzelf niet geradicaliseerd was. "Ik ben enkel cultureel een moslim, ik ga niet naar de moskee of zo", klonk het. "Ik had niet verwacht dat het milieu waarin ik vertoefde, op dergelijke ernstige manier bij terrorisme zou betrokkken raken."
In oktober en november 2014 reisde Souhaib El Abdi tweemaal naar Turkije, éénmaal voor drie weken en éénmaal voor drie dagen. "De eerste maal was ik er op vakantie, de tweede maal ging ik namaak-merkkledij ophalen, die ik nadien in België verkocht."
El Abdi had geen verklaring voor het feit dat zijn zus een dag na zijn eerste terugkeer uit Turkije vanuit Syrië werd opgebeld, noch voor het feit dat medeverdachte Mohammed Hamza Arshad in die periode ook tweemaal naar Turkije reisde, en zelfs tot in Syrië geraakte. Net zomin kon hij uitleggen waarom hij na zijn eerste terugkeer uit Turkije een wagen huurde waarmee hij op een maand tijd 6.000 kilometer aflegde. Mohammed Hamza Arshad huurde in die periode ook verschillende wagens, waarmee hij onder meer een huurwoning in een Luikse buitenwijk ging bekijken, en waarvan hij er één om een onduidelijke reden uitleende aan Souhaib El Abdi. Arshad heeft al bekend dat hij de woning in Verviers huurde waar de politie op 15 januari 2015 binnenviel.