Het vorige stukje is het gedachtenpatroon vanuit slachtofferschap. Je bent of voelt je het slachtoffer van de situatie. Dit is meestal niet bewust. Je voelt en denkt dit echt. Het is jouw werkelijkheid. Bij het denkpatroon van een ‘slachtoffer’ kun je er altijd aan toevoegen ‘arme ik’.
Je bent slachtoffer van de situatie, slachtoffer van het gedrag van iemand anders, slachtoffer door je eigen gevoelens, slachtoffer van je eigen denkpatronen, slachtoffer door stil te blijven staan.
En hoe erg de situatie ook is, je hebt wel zelf de mogelijkheid om anders te reageren. Inzicht krijgen waarom je je slachtoffer voelt. Waarom je op een bepaalde manier reageert. Inzicht krijgen in jouw denkpatronen en overtuigingen. In jouw blokkades en overlevingsreacties.
En om je bewust te worden van of je slachtoffer bent van een situatie of dat je keuzes maakt, is het goed om te kijken welke keuzes je maakt. Bewust of onbewust. Zit je vast in een situatie of heb je een keuze hiervoor gemaakt? Kies jij er voor om voor je kinderen of ouders te zorgen en geeft jou dit ook voldoening? Dan kun je op dit moment bepaalde andere dingen niet. Kies jij ervoor om meer vrije tijd te hebben naast een deeltijdbaan, dan heb je vaak minder inkomen en dus minder te besteden op bepaalde gebieden. Maar dus wel meer tijd om te besteden aan iets wat jij belangrijk vindt.
Neem deze term heel letterlijk. Je gaat jezelf ontwikkelen. En haalt als het ware de ‘verbandlagen’, die je netjes om je heen hebt gewikkeld, eraf. Laagje voor laagje ga je ontdekken wat jou in het verleden heeft geraakt. Voor welke pijn je lijf je wil beschermen. Waarom jij op een bepaalde manier reageert. Wat er allemaal in jouw lichaamsgeheugen is opgeslagen.
Persoonlijke ontwikkeling kun je zien als een reis. En het kan een hele mooie reis zijn. Met mooie uitzichten en vergezichten. Maar net als bij een gewone reis zijn er ook heel wat spannende dingen. Hoe zal de reis verlopen? Kom je veel obstakels tegen? En zul je buiten je comfortzone mogen bewegen. Net zoals in een ander land, andere gewoontes zijn, mag je hier ook ontdekken wat er nog bij je past. Welke dingen je deed vanuit overleven en wat je nu mag ontdekken van jezelf.
En die stappen buiten je comfortzone zijn soms spannend en een beetje eng. Maar alleen dan zul je gaan groeien. Groeien als persoon en in al je mogelijkheden. Nieuwe dingen mogen gaan ontdekken en groter groeien.
Er was iemand in onze praktijk, die angst ervaarde als ze over een bepaalde weg reed, waar aan beide kanten de bomen dicht langs de weg stonden. Nu reed ze telkens een andere weg om deze weg te mijden. Ze vroeg of we konden helpen om deze angst weg te halen. Dat kan, maar ga je dan daarna deze weg weer rijden? Nee, eigenlijk niet, want ik vind de alternatieve weg eigenlijk mooier om te rijden. Ja, dan hoeven we ook niets te doen. Een klein praktisch voorbeeld, waaruit blijkt, dat je, als je toch niets wilt veranderen daarna, je nu ook niets hoeft te doen.
Je kunt in bepaalde situaties telkens weer de negatieve gedachten en gevoelens naar boven laten komen. Ook al zijn we met bepaalde overtuigingen of angsten bezig geweest, je kunt telkens jouw negatieve gedachten uit het verleden de hoofdrol laten spelen. Mede daardoor kom je er niet toe om jouw ervaringen uit te breiden. Je mag de positieve ervaringen en gedachten dus heel groot maken. Jezelf flink op een voetstuk plaatsen, als je kleine stapjes hebt gezet om dingen te veranderen. Een positieve ervaring groot maken en ook in je systeem opslaan. Vanuit deze nieuwe ervaringen en gedachten mag je het (zelf)vertrouwen voor de toekomst weer opbouwen.
Met elke stap, die je zet, zul je verandering gaan merken. Maar deze verandering zal ook al heel snel weer normaal voelen. Klachten of pijntjes die je had, zul je heel snel vergeten. Je merkt het meestal niet als je ergens geen pijn meer hebt. Dit geldt zowel voor lichamelijke pijn, als voor dingen waar je telkens tegenaan liep. Dus de verbetering merk je het best, als je heel bewust wordt van de dingen, waar je in het begin last van hebt. En dit dan ook weer zowel lichamelijk als psychisch. Schrijf ze maar eens op en kijk er dan na een tijdje weer eens naar.
En soms heb je wat hardnekkige patronen, waarin je telkens weer vervalt. Denk aan bepaalde (verslavende) eetpatronen. Eten vanuit emotie of gewoonte. Een bekend eetpatroon is het eten van zoete dingen zoals chocolade. Dit ontstaat vaak vanuit een frustratie, waarbij je het zoete zoekt voor jezelf. Of jezelf beloont met iets zoets. En als je hierin een patroon ontdekt en je weet wat de trigger voor jou is, is het makkelijker om hier een gezondere vervanging voor te zoeken. En wees hierin niet te hard voor jezelf. Je mag jezelf best met iets belonen, maar hou het dan gewoon bij iets kleins. Elke keer als je dit ziet en iets in het patroon verandert, zet je weer een flinke stap. Bedenk je vooral: de herkenning van een patroon is een hele grote stap in de verandering. En dan elke keer weer blijven oefening in de verandering zelf.
Dit geldt niet alleen bij eetpatronen, maar zeker ook bij patronen in gedrag. Het altijd willen pleasen is ook een heel hardnekkig gedragspatroon. Dit kan door heel verschillende dingen zijn ontstaan. Het gezien willen worden, of beloond zijn voor goed gedrag en dit willen voelen of iedereen te vriend willen houden of… Herken het bij jezelf, als daar sprake van is. Je kunt in eerste instantie kijken naar waar het vandaan komt en dan de reden hiervoor wegnemen. Dit doe je meestal met hulp van een therapeut.