In 1852 waren er Nutsgymnastiekscholen in Amsterdam, Arnhem, Goes, Groningen, Haarlem, Rotterdam en Zwolle. Dit aantal breidde zich vanaf 1853 tot 1857 sterk uit naar de 24 departementen (afdelingen van 'het Nut').
De gymnastiekscholen waren een succes. De departementen Rotterdam en Amsterdam gingen er toe over om leerlingen van volksscholen aan het onderwijs te laten deelnemen. Onderwijzers en kwekelingen van de stadsarmenscholen werden nageschoold en probeerden vervolgens hun opgedane lesgeefervaring in de praktijk op hun leerlingen uit.
Op de jaarvergadering van 'het Nut' in 1849 werd besloten om elk jaar een bepaald bedrag voor de bevordering van het gymnastiekonderwijs beschikbaar te stellen. Op dezelfde vergadering werd een reglement voor de lagere volksschool vastgesteld: '... de opneming van het onderrigt in de gymnastiek, als maatregel ter bevordering van de gezondheid en de lichamelijke ontwikkeling der schooljeugd: om hetzij regtstreeks, zelve op betrekkelijk ruime schaal oefenplaatsen aan te leggen, hetzij met de hoofdonderwijzer der plaatse eene schikking te treffen, ingevolge waarvan in zijn schoolgebouw, aan zijne scholieren en onder zijn toezigt, de gelegenheid en de middelen voor geregelde lichaamsoefeningen verschaft worden.'