Een of twee t's, hoeveel e's, wanneer een trema en een streepje? Alles over de spelling van tatoeëren, tatoeage en tattoos.
Het fenomeen bestaat op veel plekken in de wereld, maar Polynesische culturen zijn er bij uitstek beroemd om: tatoeages of tattoos. Het woord ervoor komt dan ook uit talen die op eilanden in de Stille Zuidzee gesproken worden, zoals Tahiti en Samoa. Tatau betekent daar 'teken' of 'schildering'.
In de achttiende eeuw kwam het woord uit die contreien naar Engeland, in de vorm tattoo; de Fransen maakten er tatouer en tatouage van. Het Nederlands heeft eerst die woorden geleend en vernederlandst; sinds een paar decennia is hier ook het Engelse tattoo in gebruik.
Spelling tatoeëren, tatoeage, tattoo
Hoe spel je die woorden in al hun vormen en hoe zit het als je er samenstellingen mee maakt? Alles over de spelling van tatoeëren, tatoeage en tattoo.
tattoo (meervoud: tattoos): dubbele t, dubbele o, geen apostrof. De standaarduitspraak is 'tuh-TOE', met een lange oe-klank, op z'n Engels. Voor de uitspraak 'TA-to' of 'TA-toe' bestaat geen aparte spelling. Verkleinvorm: tattootje.
tatoeage (meervoud: tatoeages): géén dubbele t, geen ou maar oe, geen apostrof. Verkleinvorm: tatoeagetje.
ik tatoeëer, tatoeëer jij
jij/hij/zij/die tatoeëert
wij/jullie/zij tatoeëren
tatoeëerde(n)
getatoeëerd(e(n))
tatoeëerder(s), tatoeëring
Hoe zit het met die e's en trema's? Eerst schrijf je oe, daarna komt altijd ë. Of er daarachter nóg een e komt, hangt af van de lettergreep. In een gesloten lettergreep (ta-toe-eer-de, eindigt op medeklinker) moet je de klinker verdubbelen om te laten zien dat die lang is. In een open lettergreep (ta-toe-e-ren, eindigt op klinker) is de klinker vanzelf al lang en wordt die niet verdubbeld. (Vergelijk smeerde en smeren.)
Het trema valt trouwens weg als het aan het begin van een regel zou komen te staan: tatoeëerde, tatoe-
Stel dat je tattooën als Nederlands werkwoord zou gebruiken (soms gebeurt dat), dan is het: tattoo, tattoot, tattooën, tattoode(n), getattood(e), tattooënd. Iemand die aan tattooing doet (geen trema, ik zou het als Engels leenwoord beschouwen) is een tattooër.
Tatoeage en tattoo volgens het Algemeen Nederlands Woordenboek
figuur, beeld of teken dat met behulp van speciale inkt en een daarvoor geschikte pen of naald permanent onder de opperhuid wordt aangebracht; permanent figuur, beeld of teken dat op de huid getatoeërd is (ANW)
Tatoeage…
tatoeageartiest, tatoeagekunstenaar, tatoeagenaald, tatoeagestudio
Een streepje toevoegen mag. Bij klinkerbotsing is het verplicht: tatoeage-experiment, tatoeage-instrument, tatoeage-uitslag.
Tatoeëer…
tatoeëerapparaat, tatoeëerinstrument, tatoeëermachine, tatoeëernaald
tattooartiest, tattooartist, tattookunstenaar, tattoosalon, tattooscene, tattooshop, tattoosticker, tattoostudio, tattoowear
Een streepje toevoegen mag. Bij klinkerbotsing is het verplicht: tattoo-experiment, tattoo-instrument, tattoo-ontsteking, tattoo-uitslag.
…tatoeage
ankertatoeage, armtatoeage, beentatoeage, bijtatoeage, biltatoeage, borsttatoeage, citaattatoeage, draaktatoeage, drakentatoeage, gevangenistatoeage, gezichtstatoeage, halstatoeage, hennatatoeage, heuptatoeage, kampioenschapstatoeage, kamptatoeage, liefdestatoeage, Maoritatoeage, naamtatoeage, nektatoeage, onderarmtatoeage, reclametatoeage, roostatoeage, rugtatoeage, schoudertatoeage, stamtatoeage, teksttatoeage, tepeltatoeage, tongtatoeage, vogeltatoeage, zwaluwtatoeage
ankertattoo, armtattoo, beentattoo, bijtattoo, biltattoo, borsttattoo, citaattattoo, draaktattoo, drakentattoo, gevangenistattoo, gezichtstattoo, halstattoo, hennatattoo, heuptattoo, kampioenschapstattoo, liefdestattoo, Maoritattoo, naamtattoo, nektattoo, onderarmtattoo, reclametattoo, roostattoo, rugtattoo, schoudertattoo, stamtattoo, teksttattoo, tepeltattoo, tongtattoo, vogeltattoo, zwaluwtattoo