EELV - Gpedia, Your Encyclopedia
(Doorverwezen vanaf EELV)
Het National Security Space Launch ook wel NSSL-programma en voor 1 maart 2019 Evolved Expendable Launch Vehicle-programma ook wel EELV-programma is een programma waarmee het Amerikaanse ministerie van Defensie (Departement of Defence, DoD) sinds 1995 medium-en-heavylift-raketten door commerciële partijen laat ontwikkelen en bouwen om er hun geheime satellieten mee te laten lanceren. Hoofddoel van dit programma is dat de Amerikaanse luchtmacht zich tot zeker 2030 zeker stelt van veilige, beschikbare lanceersystemen. Om mee te mogen doen aan dit programma moet een raket aan een aantal kwaliteits-en veiligheidseisen voldoen en moet de fabrikant van de raket van Amerikaanse bodem komen. Ook de geheime satellieten van de National Reconnaissance Office worden onder dit programma gelanceerd.
Anno 2019 zijn de volgende lanceersystemen goedgekeurd voor gebruik in het NSSL-programma.
2 Nieuwe NSSL-raketten
Voorgeschiedenis: ELV's
Begin jaren 1980 heerste in Amerika de opvatting dat de herbruikbare Space Shuttle alle lanceringen van civiele, commerciële en militaire satellieten voor zijn rekening zou gaan nemen. In de praktijk bleek de spaceshuttle echter veel duurder en niet zo gemakkelijk en snel als verwacht opnieuw inzetbaar te zijn. Toen ook nog in 1986 Space Shuttle Challenger explodeerde besefte men dat liever geen bemanningen werden geriskeerd voor het simpelweg lanceren van satellieten. Om die reden werden eind jaren 1980 in opdracht van de USAF en NASA versneld nieuwe "Expendable Launch Vehicles" (ELV's), eenmalig te gebruiken draagraketten ontwikkeld. Dit waren gemoderniseerde in prestaties verbeterde versies van de reeds voor de shuttle bestaande Delta's, Atlas' en Titans.
EELV-programma
Met de komst van zwaardere (spionage)satellieten waren in de jaren '90 de ELV's Delta II en de Atlas II niet meer krachtig genoeg en de Titan IV was erg duur. Daarom werd door het DoD vanaf 1995 om conceptontwerpen voor zwaardere commerciële raketten gevraagd. Verschillende raketfabrikanten kregen vervolgens subsidies om hun concepten verder te ontwikkelen en uiteindelijk werden de Delta IV van Boeing en de Atlas V van Lockheed Martin als winnaars geselecteerd. Boeing bleek achteraf echter aan bedrijfsspionage te hebben gedaan en had geheime en onwettig verkregen documenten van concurrent Lockheed Martin over de Atlas V in zijn bezit. De zaak werd uiteindelijk geschikt door een samenwerking aan te gaan. De joint-venture United Launch Alliance (ULA) werd opgericht. Hierdoor werden beide EELV's door één bedrijf gelanceerd en was een monopolie geboren. Was de zaak niet op deze wijze geschikt dan had het DoD Boeing en de Delta IV moeten uitsluiten van verdere deelname aan het EELV-programma en daarmee een veiligheidsprobleem gehad. De Delta IV was in 2003 al veel te duur gebleken om commercieel mee te kunnen doen op de markt, maar omdat de senaat van het DoD vereist dat er minimaal twee verschillende lanceersystemen beschikbaar zijn werd de Delta IV wel voor een derde van de DoD-missies geboekt.
Naamsverandering: NSSL-programma
Nieuwe NSSL-raketten
Door de hoge, niet-concurrerende prijs van Atlas V is ULA bezig met de ontwikkeling van een vervangende raket genaamd Vulcan. Ook Northrop Grumman Innovation Systems (voorheen Orbital ATK) is sinds 2015 bezig met een modulaire raket genaamd OmegA die een doorontwikkeling is van de Liberty, een geannuleerd conceptontwerp uit 2011, gebaseerd op NASA's geannuleerde Ares I-raket, dat in 2012 niet voor het Commercial Crew development-programma van NASA werd geselecteerd[4]. Het ontwerp voor deze raket is inmiddels af en aan het DoD voorgelegd. In de loop van 2018 wordt een definitieve "go/no go" beslissing met daaraan verbonden financiering van deze raket door het DoD verwacht. In januari 2015 kende het DoD subsidies toe aan SpaceX, Orbital ATK, Blue Origin en Aerojet Rocketdyne voor het (versneld) ontwikkelen van prototypes van nieuwe raketmotoren om zo in de toekomst minder afhankelijk van buitenlandse bedrijven te worden[5]. Ook Blue Origin wil meedingen naar NSSL-lanceringen met de New Glenn die vanaf 2020 beschikbaar komt. SpaceX werkt aan Starship, een zeer krachtige draagraket die op den duur de Falcon 9 en de Falcon Heavy moet vervangen.
Overgenomen van "https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=National_Security_Space_Launch-programma&oldid=53335117"