adieu_cd-hoes.jpg
Adieu op cd: Poëzieconcerten als vaarwelmomenten in tijden van corona
Afgelopen zomer werden 11 zondagen lang poëtische afscheidsconcerten georganiseerd op Gentse begraafplaatsen en net daarbuiten, onder de noemer Adieu. In tijden waarin traditionele rouwmomenten niet mogelijk waren, probeerden we alsnog een afscheidsmoment te creëren met dichters en muzikanten. Nu brengen we de poëzie en de muziek samen uit op cd.
Met werk van 12 dichters en 11 zangers, met aan het klavier Lies Colman die samen met Gaea Schoeters deze cd samenstelde.
cover_de_wanbidder_elvis_peeters.jpg
De wanbidder - Elvis Peeters
Deze bundel is gegroeid uit een opdracht naar aanleiding van de herdenkingstentoonstelling rond Hugo Claus in Het Letterenhuis. In De wanbidder beproeft Elvis Peeters de mogelijkheden, onderwerpen en taalbehandeling die Claus uitzette in de Nederlandstalige poëzie. Een zoektocht naar de wankele waarde en relevantie van poëzie in deze tijd.
De misplaatste sollicitant - Leónidas Lamborghini (vert. Bodil Carina Ponte-Kok)
De misplaatste sollicitant is een 'delirium', een danteske 'commedia' waarin de Argentijnse en Latijns- Amerikaanse politieke werkelijkheid wordt bekeken en naar zichzelf kijkt.
De poëzie van Leónidas Lamborghini (1927-2009) is eigenzinnig, speels en driftig. Zo ook zijn hoofdwerk El solicitante descolocado, dat is samengesteld uit (bewerkingen van) series gedichten die tussen 1955 en 1971 voor het eerst werden gepubliceerd. Het begin van deze poëtische cyclus houdt nauw verband met de staatsgreep die in 1955 een einde maakte aan de tweede termijn van de Argentijnse president Juan Domingo Perón. Het nieuwe regime noemde zichzelf 'De Bevrijdende Revolutie' en verbood het peronisme. De stem die het vroege werk van Lamborghini vertolkt, is de stem die op dat moment niet meer gehoord mag worden, de stem van het peronistische verzet, dat wordt vervolgd door wie Lamborghini de 'ont-vrijders' noemt. Lamborghini creëert in zijn werk een eigen poëtische taal, een taal die expliciet onpoëtisch en ongekunsteld wil zijn, maar die ook stamelt en hapert, omdat zijn sprekers de mond is gesnoerd. De eerste editie van El solicitante descolocado dateert uit 1971, de tweede uit 1989. In 2008, een jaar voor zijn dood, herzag Lamborghini de compositie voor het laatst en breidde deze uit van drie naar vier delen. Het is deze laatste herziene uitgave die hier verschijnt, waarmee Lamborghini voor het eerst naar het Nederlands wordt vertaald. De dichter nodigt ons uit de verschillende delen te lezen als één lang gedicht, als een 'delirium' en een 'commedia' (hij gebruikt het Italiaanse woord) waarin de Argentijnse en Latijns-Amerikaanse politieke werkelijkheid 'wordt bekeken en naar zichzelf kijkt'.
cover_enzensberger_hr2.jpg
Zonder papieren. Honderd humane gedichten (1950-2020) & Uitnodiging tot een poëzieautomaat - Hans Magnus Enzensberger (vert. René Smeets)
Hans Magnus Enzensberger (1929), wellicht de beste naoorlogse Duitse dichter, schreef in jaren 1950 en 1960 vooral maatschappijkritische verzen soms scherper dan een scheermes. Later werd zijn poëzie minder schril, en in zijn recentste bundels toont Enzensberger zich vooral een begenadigd commentator van de tijdsgeest. Zijn verzen zijn in tal van talen vertaald, in Duitsland zijn er van zijn bundels honderdduizenden exemplaren verkocht. In deze bloemlezing maakt René Smeets een representatieve keuze uit een omvangrijk poëtisch oeuvre dat de jaren 1950-2020 omspant en hij voegt er een vertaling aan toe van het essay van Enzensberger op basis waarvan de poëzieautomaat is gebouwd die vandaag in het literatuurmuseum van Marbach te bewonderen valt.
cover_celan.jpg
Roemeense gedichten - Paul Celan (vert. Jan H. Mysjkin)
Paul Celan is een van de invloedrijkste dichters van de twintigste eeuw. Hij werd in 1920 geboren te Czernowitz – toen een stad in Roemenië – en overleed in 1970 te Parijs. Zijn moedertaal was het Duits, zijn schoolopleiding was in het Roemeens. Tussen 1944 en 1947 woonde hij in Boekarest waar hij als vertaler en redacteur werkte voor een Roemeense uitgeverij. Hij beperkte zich echter niet tot het vertalen alleen, hij schreef ook origineel werk in het Roemeens. De korte periode van het schrijven in het Roemeens is uitermate belangrijk geweest in de verdere ontwikkeling van Celans poëzie. Vooral de surrealistische prozagedichten nemen binnen Celans oeuvre een bijzondere plaats in en hebben geen equivalent in het Duits. Binnen zijn oeuvre verfijnen en vervolledigen de Roemeense gedichten het beeld dat men als lezer en onderzoeker ervan kan uittekenen – want Celan blijft Celan, ook in het Roemeens.
Vertaling door Jan H. Mysjkin, nawoord door Carl De Strycker.
Bewolkingen en andere gedichten - Bart Janssen
'Hoor de wolken, zie de verblinding, voel het gebaar, ruik de grens en proef het uitzicht.'
Sinds 1994 bouwt dichter Bart Janssen aan een uniek poëtisch universum. Hij verkent de werkelijkheid, leest ze met zijn rijke, afgemeten taal. Zijn gedichten zijn kleine, subtiele meditaties. Over hoe mensen spreken, bij een oude koppige tekst van Streuvels, of bij beeldend kunstenaars en hun werk. Deze keer leest hij ook de tekens in de wolken. De poëzie van Janssen is tijdloos, abstract en soms hermetisch. Maar altijd zijn het vernuftige constructies. Intrigerend is het hoe hij nu alle zintuigen inzet om zijn gedichten op te bouwen.
Dit is het vakmanschap van Janssen: beelden omzetten in krachtige woorden. Zijn stijl: staccato, beheerst, geen woord te veel.