Disclaimer & Copyright notice Home Bestuur Doelstellingen Collectie MUSEUM-EXPO SDT Publicaties Woordenlijst Funding
Nijmegen - Muziek
Rondom de Groote of Sint Stevenskerk
naar Chronologisch Overzicht > > > > 1898 WILLEM DE VRIES - ORGANIST
Voor het orgelleven van Willem de Vries kan het beste het volgende artikel worden geraadpleegd: Kler-H-de 1995. Willem de Vries (1871-1936). Nijmeegs Organist/Landelijk organisator. Het Orgel 91, 212-218 (courtesy by Dr. Matthijs B.H. Schilder, gedragsbioloog en professioneel organist). Zie Nijmegen intro.
Afbeelding links: Detail van een foto van Willem de Vries, afkomstig van een ongedateerde enveloppe van de Kerkvoogdij Herv. Gemeente Nijmegen, bestemd voor de heer A. Peters (bijzonderheden zijn bijgevoegd) met begeleidende tekst: "Foto van wijlen Hr Willem de Vries gezonden dd 23.5.66 door Johan P. Sluiters, Pr. Bernhardstraat 13 te Dordrecht. Foto is opgenomen op 13 november 1935, 19.55 uur in de N.H. Augusteiner kerk te Dordrecht. Links van Willem de Vries: de bariton en organist Arie Bouman, nog in leven ± 71 jaar. Voor de speeltafel Willem de Vries. De derde persoon is de organist wijlen heer Sterk van der Weg, de organist van de Augustijnenkerk, die indertijd de heer Sluijter als concertzanger heeft begeleid. Orgel heeft 28 sprekende stemmen. Fa. Maarschalkerweerd uit Utrecht / z.o.z. Een tweede kleiner formaat staat in Dordrecht in de Remonstrantse Kerk / Een derde in R'dam / 38 stemmen en is in 1940 met de gehele Zuiderkerk volkomen verwoest."
<="" td="">
1902 WILLEM DE VRIES - ORGANIST EN KLOKKENIST
Begon Willem de Vries in 1897 met het waarnemen van de orgeltaken van zijn broer-en-organist Hendrik in Nijmegen (Kler-H-de 1995), pas in 1902 werd hij aangesteld als beiaardier (bron: De Gelderlander 19020510).
Van de beiaardier Willem de Vries zijn meer beiaard-handschriften bewaard gebleven dan orgelstukken. Dat is niet zo vreemd; immers, de geschreven nalatenschap van organisten is veelal beperkt tot hun eventuele composities, orgellessen, en concertprogramma's. De muziekliteratuur voor orgelconcerten is immers in druk beschikbaar, terwijl een professionele organist voor het begeleiden van kerkdiensten vaak niet meer nodig heeft dan het liederenboekje. Improviseren en zang begeleiden is een standaard onderdeel van het vak. Voor de beiaardier ligt dat iets anders.
Voor beiaard is minder kant-en-klare muziekliteratuur beschikbaar en geschikt. Maar ook het versteken van de trommels ("tonnen") van de automatische speelwerken van de torens vraagt de nodige extra voorbereiding. Al is er over het beiaardleven van Willem de Vries dus minder bekend in de literatuur dan over zijn orgelleven, zijn notities voor beiaard die aan zijn opvolger - Arie Peters - gegeven zijn, zijn zeer de moeite waard.
Zijn beiaardcarrière begint met eerbetoon aan zijn voorganger, door het muziekstuk dat op dat moment op de trommel van het automatische speelwerk staat op papier vast te leggen: Reich mir die Hand van zijn voorganger Engel. Het stuk is gedateerd 1901 en vermeldt Engels levenseinde op 28-29 maart 1902. Tevens is dit het begin van zijn eigen administratie. Een eerste eigen vermelding van het versteken is die van juli 1902, en wel Viotta: Holland Bolland op het hele uur, en Valerius: Wilt heden nu treden op het halve uur. De lijst is keurig bijgehouden tot en met oktober 1935. Het laatste liedje: Kallenbach: de vroolijke Jongen is keurig terug te vinden in zijn administratie. Opvolger Arie Peters volgde het voorbeeld van zijn voorganger en maakte en bewaarde aantekeningen van de melodieën op de trommel.
Afbeelding links boven: copie van verslaglegging in het dagblad De Gelderlander (verschijnt tweemaal daags, behalve op zaterdag), met daarin het besluit van burgemeester en wethouders over de aanstelling van de klokkenist (10 mei 1902).
Afbeelding links onder: Reich mir die Hand, op de "ton" gezet door zijn voorganger Engel.
PRE-COLLECTIE VriesWde1908 - BEIAARD
Inmiddels zijn de muziekmanuscripten van Willem de Vries gescand en provisorisch veilig gesteld. Gezocht wordt nog naar het meest geschikte archief voor onderbrengen van de papieren nalatenschap. Bij elkaar spreken we van 314 bladzijden. De instructies voor de klokkenist verschenen ook in De Gelderlander (04 mei 1902). De gescande documenten zijn voorlopig als volgt gerangschikt::