Barack Obama valt niet te benijden. De Amerikaanse president moet over anderhalf jaar op de klimaattop in Parijs de internationale gemeenschap (en een belangrijk deel van zijn achterban) te vriend zien te houden met een robuust klimaatbeleid, in de wetenschap dat de Republikeinen op dit gebied tot geen enkel compromis bereid zijn. The New York Times gaf deze week een fascinerend kijkje in de diplomatieke Amerikaanse gaarkeuken over hoe Washington deze tegenstrijdigheden wil verzoenen.
Duidelijk is dat het voorstel waarmee de Amerikaanse regering straks naar Parijs gaat niet in een internationaal verdrag kan worden gegoten. Zo’n verdrag zou in eigen land zeker worden afgeschoten. In de Senaat krijgt hij daarvoor nooit de benodigde tweederde meerderheid. Maar veel klimaatonderhandelaars – vooral die in ontwikkelingslanden – wantrouwen goede bedoelingen. Zij eisen daarom juist van de Verenigde Staten, met zijn grote historische verantwoordelijkheid voor de huidige opwarming, een duidelijk beleid. En daarmee bedoelen ze: een stevige reductie van broeikasgassen ingebed in een bindend juridisch kader.
Zo vreest de onderhandelaar van Tanzania dat zijn land zich zonder verdrag niet kan wapenen tegen de gevaren van klimaatverandering. Als de Amerikanen zo’n verdrag ratificeren zou dat een enorme impuls betekenen voor wereldwijd klimaatbeleid. De Franse klimaatambassadeur bij de VN, Laurence Tubiana, die een belangrijke rol zal spelen bij de totstandkoming van een eventuele Parijse deal, heeft wel begrip voor Obama’s positie:
Voor Obama, en voor de klimaatonderhandelaars, zit er eigenlijk niets anders op dan accepteren dat er geen ‘juridisch bindende’ afspraken worden gemaakt, maar alleen ‘politieke’ afspraken. Dan heeft hij het Congres niet eens nodig. Zoals de New York Times schrijft:
Republikeinen verwijten Obama dat hij met een mix van het oude UNFCCC-verdrag (dat in 1992 bij hoge uitzondering door de Senaat werd geratificeerd) en meer vrijblijvende afspraken de gekozen vertegenwoordigers van het volk negeert. Daar hebben ze weliswaar gelijk in. maar het probleem is alleen, zeggen de aanhangers van Obama, dat met die gekozen vertegenwoordigers niet te praten valt over dit thema.