Simpele vraag: zet jij je winkelwagentje na het boodschappen doen weer terug in de rij? Of laat je ‘m op de parkeerplaats staan? Het antwoord zegt alles over je persoonlijkheid, volgens internet én deze Amerikaanse psychotherapeut.
door Sabina Posthumus
Waarom zou je je winkelwagentje weer in de rij bij z’n vrienden zetten? Ja, om je boodschappenmuntje of je zuurverdiende vijftig cent weer terug te krijgen, maar verder? Er is geen wet die het voorschrijft, je krijgt geen straf of boete als je je wagentje ergens anders achterlaat. Toch is iedereen het erover eens dat het hoort, je wagentje weer terugbrengen naar de plek waar je ‘m hebt opgehaald. In hoeverre je aan die ongeschreven norm wilt voldoen, zegt iets over je persoonlijkheid, volgens de Shopping Cart Theory, die nu een paar maanden op internet wordt verkondigd. In een notendop: terugbrengers zijn goede mensen, laat-maar-staan-types deugen niet.
Ik weet hoe het is
Volgens karretjes-terugbrengers is het een kwestie van respect. Als reactie op de theorie, schrijft Bekkah (op Twitter): ‘Ik weet hoe het is, ik heb jaren in winkels gewerkt. Ik hoef het karretje niet terug te brengen, maar waarom zou ik het niet doen? Ik maak de werkdag van iemand anders een beetje makkelijker.’ Julia moet lachen om mensen die zeggen dat ze echt wel OK zijn, maar soms gewoon geen zin hebben om die kar terug te brengen. ‘Daar gaat het nou juist om! Dat je het gewoon doet, ook als je geen zin hebt!’
Ook afval op straat gooien
Spijker op z’n kop, zegt psychotherapeut Tati Silva. ‘Je kunt aflezen wat voor persoonlijkheid iemand heeft, als je ziet hoe die persoon zich gedraagt als er iets wordt gevraagd, zoals het terugbrengen van een winkelwagentje, zonder dat er straf of beloning tegenover staat.’ Zij stelt zelfs dat mensen die hun karretje niet terugbrengen, waarschijnlijk ook afval, sigarettenpeuken en kauwgum op straat gooien. ‘Ook lachen als iemand anders valt, of de deur niet open houden voor een ander, valt in deze categorie. De kans is groot dat mensen het zelf niet eens door hebben, het zelfzuchtige gedrag is een gewoonte geworden. Maar je kunt je gedrag veranderen – en daarmee je persoonlijkheid verbeteren.’
Bananen los van de tros
Die winkelwagentjes-persoonlijkheidstest kan nog verder worden uitgebreid: verkeerde boodschappen random terugleggen in de supermarkt? Tijdschriften van kaft tot kaft lezen en dan weer terugzetten? Een appeltje pakken uit de mand met kinderfruit? Bananen lostrekken van de tros omdat je er maar drie nodig hebt? Een koekje nemen in de koffiecorner, alle blokjes kaas proeven en geen kaas kopen? Drie verschillende producten voor een vaste prijs in de aanbieding – en dan de drie duurste uitzoeken? Laatste pakken pasta hamsteren? Eigenlijk is een bezoek aan de supermarkt één grote persoonlijkheidstest!
Boodschappenmuntje houdt ons netjes
In Nederland is die winkelwagentjes-theorie moeilijk te toetsen. We krijgen vijftig cent of een boodschappenmuntje terug als we het karretje weer netjes terugzetten – en het is maar de vraag of dat bewijst dat we allemaal leuke, aardige mensen zijn of dat we eigenlijk asociaal zijn, maar wel erg zuinig. Kijk maar naar de parkeerplaats van een bouwmarkt (gratis karretjes) of bij Ikea (idem): het is soms slalom-rijden tussen de verlaten winkelwagentjes.
Ook zonder mandje
Ook de corona-maatregelen maken de winkelwagentjes-persoonlijkheidstest niet makkelijker. Winkelmedewerkers staan bij de karretjes, geven je een schoongemaakte kar en na afloop moet die kar weer worden gedesinfecteerd. Durf je dan nog je besmettelijke kar te vondeling achter te laten op het parkeerterrein? En alsof het nieuwe normaal niet genoeg sociale druk met zich meebrengt, schaft Albert Heijn binnenkort de verplichte karretjes of mandjes alweer af: als winkelmanagers inschatten dat ook zonder kar of mand de anderhalve meter afstand bewaard wordt, mogen ze van de directie besluiten om mensen weer boodschappen in hun handen mee te laten nemen. Wat voor persoonlijkheidstest is dat?