Brexit: snelle scheiding niet per se minder pijnlijk | BNR Nieuwsradio
Brexit: snelle scheiding niet per se minder pijnlijk
zaterdag 31 december 2016, 12:15
'Bedrijfsleven zit echt niet te wachten op harde Brexit'
Scheiden doet lijden. Er gaan stemmen op om de Brexit snel te laten verlopen, maar dat biedt nog geen duidelijkheid over de toekomstige handelsrelatie tussen het Verenigd Koninkrijk en de EU. Hier ligt nog een flinke portie huiswerk voor premier Theresa May, betoogt onderzoeker Rem Korteweg op BNR.
Theresa May. ANP/AFP
Rem Korteweg is senior research fellow aan het Centre for European Reform, een Engelse denktank die zich bezighoudt met de vraag hoe het functioneren en de wereldwijde rol van de Europese Unie kan worden verbeterd. De relatie tussen de EU en het Verenigd Koninkrijk is een van Kortewegs specialismen.
De Brexit bestaat uit twee componenten, legt Korteweg uit. Enerzijds de scheidingsprocedure zelf - de 'artikel 50-procedure' - die in maart van start zal gaan. Anderzijds is er het onderhandelingsproces over de toekomstige handelsrelatie tussen het VK en de EU. De Britse EU-ambassadeur heeft al gezegd dat deze onderhandelingen weleens tien jaar kunnen gaan duren.
Twee jaar, en dan?
Vooral hardliners willen de banden met de EU zo snel mogelijk verbreken. Het electoraat heeft immers gesproken: het wilde niet meer betalen aan de EU en niet meer met Europees toezicht te maken hebben. In twee jaar tijd zou de breuk een feit moeten zijn. Korteweg: 'Deze context zorgt er eigenlijk voor dat dat een beetje genuanceerd moet worden en dat je misschien wel in twee jaar tijd kan praten over het scheiden van het VK en de Europese Unie, maar dan heb je nog zeker niet duidelijkheid over wat de toekomstige handelsrelatie is.'
Deze onduidelijkheid over de handelsrelatie met de EU vormt een pijnpunt voor de Britten. Zolang de onzekerheid erover blijft bestaan omdat de onderhandelingen nog gaande zijn, is er een economisch probleem, stelt Korteweg. Het bedrijfsleven zit volgens hem niet op een 'harde' Brexit te wachten. Een overgangsdeal is nog lang niet tot stand gekomen.
Handelsverdragen: alle lidstaten praten mee
Daarbij heeft iedereen die hoopt op een handelsakkoord tussen de EU en het VK, er sinds vorige week een zorg bij. De advocaat-generaal van het Europees Hof van Justitie heeft bepaald dat alle EU-lidstaten hun zegje moeten doen over handelsverdragen, en dat de Europese Commissie dus niet op eigen houtje allerlei handelsverdragen kan gaan sluiten. De consequentie is dat elk nationaal en regionaal parlement in de EU een verdrag kan tegenhouden. In Londen zien ze de bui al hangen na het debacle rond het Ceta-handelsverdrag met Canada, dat op een haar na werd getorpedeerd door de Walen.
Korteweg verwacht bovendien dat 'harde' Brexiteers hierdoor willen aansturen op een nog rigoureuzere breuk met Europa. Korteweg: 'Waarin je dus niet meer praat over een overgangsdeal, maar dat er gewoon simpelweg gezegd wordt: na twee jaar is het afgelopen, basta. Dan vallen wij terug op - wat zo mooi heet - de WTO-regels, waarin je te maken hebt met quota, tarieven en allerlei soorten handelsbarrières, die het allemaal niet makkelijker zullen maken.'
Huiswerk voor May
Werk aan de winkel voor premier Theresa May, concludeert Korteweg. 'Om de komende maanden vooral ook die rechterkant van haar Conservatieve Partij ervan te overtuigen dat het belangrijk is om een overgangsdeal te onderhandelen waarbij je mogelijkerwijs vanuit de Britse kant toch nog een financiële bijdrage zou moeten leveren aan bepaalde Europese budgetten, om toegang te blijven houden tot die interne markt, of om op bepaalde facetten overzicht van het Europees Hof van Justitie te behouden. Dat is echt een politiek probleem waar zij op dit moment nog niet de oplossing voor heeft.'