Voordat er goeie knollen aan de struik zitten moet deze minstens 25 jaar oud zijn. Aan het begin van de winter worden de geschikte knollen uitgegraven. Vervolgens worden de knollen gedurende een half jaar bewaard in een vochtige koele omgeving, om het hout rustig te laten afsterven. Daarna worden de knollen in blokken gezaagd, de zogenaamde ébouchons. Deze blokken worden lang gekookt, om zoveel mogelijk sap en hars uit het hout te verwijderen. Daarna worden ze langzaam en zorgvuldig gedroogd, en worden ze verkocht aan pijpmakers. Ook die willen in sommige gevallen nog wel een reeks handelingen met het hout uitvoeren (koken in olie, bevochtigen en opnieuw drogen en noem maar op) om ervoor te zorgen dat een pijp straks van het begin af aan zo goed en neutraal mogelijk smaakt. In de behandeling van het hout is de laatste 20 of 30 jaar veel vooruitgang bereikt, en een van de vroegere functies van inroken is tegenwoordig dan ook gelukkig vervallen. Vroeger was inroken vooral nodig om de ‘groene’ houtsmaak uit een pijp te krijgen, tegenwoordig is dat doorgaans al grotendeels door de fabrikant gedaan door het hout beter en op andere manieren te drogen. Het maken van de pijpvorm zelf bestaat uit een aantal stappen. Eerst wordt de pijp ruwweg in model gezaagd met behulp van lintzagen. De kop, het gat voor de steel en het rookkanaal worden uitgeboord. Daarna worden op een draaibank met verschillende hulpmiddelen de ronde vormen gemaakt. De pijp wordt met vijlen en schuren verder afgewerkt. Daarna volgen soms nogmaals kooksessies in olie. Het mondstuk van acryl kunststof of pararubber wordt na alle voorgaande handelingen passend gemaakt. Tenslotte wordt een pijp gekleurd met een beits op alcoholbasis die in het hout trekt en de poriën van het hout niet afsluit. Als laatste wordt de pijp opgepoetst met Carnauba was om een pijp min of meer glanzend te maken.
Zoals uit het bovenstaande al blijkt is een pijp een echt natuurproduct, en tijdens de fabricage kan dan ook heel wat mis gaan. Het hout kan scheuren hebben, en tijdens het in model maken kan de pijpmaker steentjes of holtes in het hout tegenkomen. In veel gevallen betekent dit het einde van wat ooit een veelbelovende pijp leek, maar vaak kunnen kleine ongerechtigheden met wat plamuur worden bijgewerkt (de vullingen). Die pijpen met vullingen zijn doorgaans goedkoper dan pijpen zonder vulling, en als de vullingen niet op kritieke plaatsen zitten zijn ze van geen invloed op de smaak en levensduur van een pijp. Kritieke plaatsen voor vulling zijn de rand van een pijpenkop, en de hals. Op die plaatsen heeft het hout meer te lijden, en de kans dat de vulling daar vroeger of later uitvalt is groter. Bij een nieuwe pijp zijn vullingen bijna onzichtbaar, maar later tijdens jaren roken wel zichtbaar worden omdat de pijp anders verkleurt dan de vulling. Deels weet je al uit de prijs van een pijp dat er vullingen in zullen zitten, ik geloof niet dat ik ooit een pijp van onder de 200 euro gezien heb zonder vullingen. Maar om ze bij aanschaf te zien vergt heel wat nauwkeurig turen op de vierkante millimeter.
Het is ook mogelijk dat foutjes in het hout net onder het oppervlak zitten, nooit gezien door de maker van de pijp, nooit gezien door de handelaar. Onzichtbaar, maar toch aanwezig. En al snel na het eerste roken begint zich ergens een scheurtje af te tekenen, of begint een pijp te zweten (vocht komt op een bepaalde plaats tijdens het roken naar buiten). Elke goede pijphandelaar zal bereid zijn zo’n pijp terug te sturen naar de fabrikant, en naar mijn eigen ervaring wordt zo’n pijp zonder verdere problemen vervangen door een nieuw exemplaar.