Halloween | Filmhuis O42
Toen ik vorig jaar rond deze tijd in Warschau was vroeg ik of ze daar ook aan Halloween deden. En of ze daar ook last hadden van die clowns die je laten schrikken. Ik ben nog nooit zo vreemd aangekeken en werd de volgende dag, 1 november, meteen meegenomen naar de prachtige Powazki begraafplaats. Een overrompelende ervaring van lichtjes, kandelaars en bloemen op de graven. En een drukte van jewelste, met een hele boulevard vol kraampjes voor bloemen en kaarsen. Hoe groot de tegenstelling, bij ons is nauwelijks aandacht voor Allerheiligen.
Toch een moment om stil te staan bij de overledenen uit de filmwereld dit jaar. Ik noem er twee. Marceline Loridan, de weduwe van Joris Ivens, regelmatig te gast in Nijmegen. In de jaren '80 opende zij nog het kleine derde zaaltje in Cinemariënburg. En Robbie Müller, de belangrijkste cameraman die Nederland heeft voortgebracht, allesbepalend voor de stijl van Wim Wenders en Jim Jarmusch. Als we meer zalen tot onze beschikking hadden, zouden we nu aandacht aan hun werk besteden.
Deze week wel aandacht voor het oeuvre van il grande maestro Federico Fellini, precies 25 jaar geleden overleden. Met het overrompelende Otto e Mezzo (8 1/2), zijn meeste persoonlijke film. Nu te zien in een prachtig gerestaureerde versie. En zondag nog twee oudere klassiekers uit zijn zwart-witperiode, te zien als verrassingsfilm!
In die week dat ik vorig jaar in Polen verbleef zag ik op het filmfestival van Warschau het prachtig gerestaureerde Kom en Zie. Door veel critici terecht beschouwd als de belangrijkste oorlogsfilm aller tijden. Elem Klimov schetst de verschrikkingen van de oorlog door de ogen van een heel jonge soldaat. Op het eind door zijn vreselijke ervaringen met de blik van een grijsaard. Geen film maakt op zo'n indringende en toch ook subtiele wijze de waanzin van de oorlog zo duidelijk. Na het zien van die film even geen zin meer in Halloween en horrorclowns!
Vorige week berichtte mijn goede vriendin uit Warschau dat ze niet meer werkt voor het filmfestival. Ze had een carrière switch gemaakt naar book publishing. De literaire sector is booming in Polen en 'literature festivals are more trendy than film festivals', schreef ze nog. Hoe zit dat dan in Nederland? Toen ik deze week in de bibliotheek op zoek was naar een enkel literair meesterwerk kon ik niets vinden. Wel prachtige Fellini-klanken van I Compani, het jazz ensemble van Bo van de Graaf dat live speelde. De koffie was ook niet te versmaden. Maar, literatuur trendy?
Ik schreef mijn vriendin nog dat ik vermoed dat in ons land boeken pas gelezen worden als ze eerst verfilmd zijn. En dat die films een slap aftreksel zijn van het oorspronkelijke boek. En dat schrijvers dat alleen maar doen voor de centen. Zo'n Herman Koch laat Het Diner in drie landen verfilmen en de ene is nog slechter dan de andere… Schandalig!
Meteen kreeg ik een mail terug. 'Heb je Burning dan nog niet gezien? De meesterlijke mystery thriller van Lee Chang-dong. Much better than the story of Murakami!'