'Besluit Duitse concurrentiewaakhond tegen Facebook is baanbrekend' - Dutch Express 24
De Duitse mededingingsautoriteit verbood het Facebook deze week om data binnen te halen die komen van de dochterbedrijven WhatsApp en Instagram en Duitse pagina's waar de like- en deel-knop van Facebook te vinden zijn. De toezichthouder eist dat gebruikers voortaan de vraag voorgelegd krijgen of ze de data van die bronnen ook met moederbedrijf Facebook willen delen. En als ze nee zeggen, mag het sociale platform ze de toegang niet ontzeggen.
In de kern is de beredenering van de autoriteit dat Facebook, door de enorme dataverzameling, een dominante marktpositie heeft gekregen. Het sociale netwerk is in feite te sterk geworden voor concurrenten in Duitsland, die er wel zijn maar lang niet zo'n groot marktaandeel hebben (zie kader). Een alternatief maakt weinig kans.
Uit onderzoek van de Bundeskartellamt blijkt dat Facebook een marktaandeel van 90 procent heeft. Daarbij vindt de waakhond dat andere diensten, zoals Snapchat en Twitter, niet volledig vergelijkbaar zijn met 's werelds grootste sociale netwerk.
"Het gaat hier om een nieuwe benadering, ik heb dit nog niet eerder gezien", zegt Stefan Kulk, die bij de Universiteit Utrecht onderzoek doet naar de machtspositie van techplatforms. "Het is baanbrekend dat Duitsland dit zo aanpakt en ik verwacht ook dat niet iedereen het met de motivatie eens zal zijn. Maar ik denk dat het wel goed is dat dit gebeurt, het geeft de privacywet extra tanden."
"Je kunt ervan uitgaan dat de Duitse waakhond zich niet door Facebook met een kluitje in het riet laat sturen", zegt Kulk. Met andere woorden: het zal Facebook waarschijnlijk niet gemakkelijk worden gemaakt in het doen van verbetervoorstellen. "Ze hebben Facebook in de bek en zullen waarschijnlijk nu goed doorbijten."
Maar wat betekent dit Duitse besluit dan voor de rest van Europa en voor Nederland? Dat blijft voor nu even vaag, maar de Bundeskartellamt heeft in ieder geval de discussie geopend. "In feite is dit een nieuw hoofdstuk", zegt Kulk. De vraag is volgens hem of andere waakhonden de theorie van Duitsland zullen overnemen en dus bij Facebook zullen afdwingen dat er bijvoorbeeld EU-breed maatregelen worden genomen.
"Het denken van de Duitse waakhond is weliswaar gestoeld op Duitse wetgeving, maar het zou ook stand kunnen houden onder het Europese mededingingsrecht", zegt Gerbrandy. "En daarmee ook het Nederlandse."