Download "VOORJAARSNOTA"
1 VOORJAARSNOTA Inleiding De situatie ten tijde van het opstellen van deze voorjaarsnota kan opnieuw onzeker worden genoemd. Hoewel de eerste tekenen van een voorzichtig economisch herstel zich aandienen blijven de gevolgen van de crisis in alle geledingen voelbaar en dus ook voor gemeenten. Voeg daarbij de nog steeds onduidelijke situatie omtrent de op stapel staande transities in het sociaal domein, de herijking van het gemeentefonds en de rijksbezuinigingen en het beeld is compleet. Toch wil het college komen met een voorjaarsnota om inzicht te geven in de financiële situatie van de gemeente Ameland. Gekozen is voor de volgende opzet van deze voorjaarsnota. Voor de huidige financiële positie is de jaarschijf 2017 doorgerekend naar jaarschijf 2018 om zo te komen tot een saldo Vervolgens zijn de saldi van de jaarschijven geactualiseerd door ondermeer begrotingswijzigingen te verwerken en de salarislasten en kapitaallasten aan te passen aan de meest recente cijfers. Hierna zijn de diverse ontwikkelingen in kaart gebracht zoals de verwachte ontwikkeling van de algemene uitkering en gevolgen van onder andere rijksbeleid. Daarna zijn mogelijke ombuigingen verwerkt om tot een sluitend dekkingsplan te komen voor de komende vier jaar. 2. Huidige financiële positie De door de gemeenteraad vastgestelde programmabegroting geeft in de meerjarenprognose de volgende saldi te zien: Saldo programmabegroting Het saldo voor 2018 is berekend door extrapolatie van de cijfers uit de jaarschijf Zo zijn de kapitaallasten, de salarislasten, de belastingopbrengsten en de algemene uitkering doorgerekend naar Verder is gerekend met de stijging van de belastingtarieven zoals die in de programmabegroting zijn opgenomen te weten: OZB (voor de jaren 2015 t/m 2018) 7% Toeristen- en forensenbelasting: voor de jaren 2015 t/m % Rioolheffing en leges (m.u.v. leges bouwvergunningen) 5% Voorjaarsnota Gemeente Ameland 1
2 3. Geactualiseerd meerjarenperspectief. Kapitaallasten De staat van Activa is geactualiseerd naar aanleiding van de meest recente cijfers en is berekend tot en met Dit betekent dat de kapitaallasten dalen met de volgende cijfers: Kapitaallasten Hierbij is rekening gehouden met volgende investeringen die na het vaststellen van de begroting zijn gedaan, te weten: - drijvende steiger in de passantenhaven; - aanschaf containers t.b.v. huishoudelijk- en bedrijfsafval en het afstoten van een vuilnisauto; - methaanbrandstofcellen; - voorbereidingskosten reconstructie Verbindingsweg; Verder zijn de kapitaallasten verlaagd door het overnemen van de brandweerkazerne in Hollum door de Veiligheidsregio. De Provincie Friesland heeft middelen gereserveerd om diverse investeringen in Friesland volledig of voor een deel te realiseren. Deze investeringen zijn gebundeld onder de naam streekagenda. In de streekagenda is per investering aangegeven wat de bijdrage van provincie is en wat andere partijen, de gemeente of derden (bedrijven), voor hun rekening moeten nemen om het project door te laten gaan. Ameland heeft diverse projecten aangemeld voor de streekagenda. Vanaf 2015 moeten de aangevraagde projecten door de gemeente in de begroting worden opgenomen. Omdat hierover nog door de raad moet worden besloten zijn de lasten van deze projecten in de voorjaarsnota P.M. opgenomen. Een overzicht van welke projecten het betreft en welke bedragen de gemeente Ameland voor zijn rekening moet nemen is als bijlage aan de voorjaarsnota toegevoegd. Kapitaallasten streekagenda P.M. P.M. P.M. P.M. Belastingen In de saldi per jaar zijn de belastingopbrengsten verwerkt die zijn gebaseerd op het belastingcohier Wanneer de opbrengsten worden berekend op basis van het belastingcohier 2014 betekent dit een meeropbrengst als gevolg van aanpassing aan de meest actuele gegevens. De meeropbrengsten belastingen ten opzichte van de begroting wijzigen als volgt: Belastingen Voorjaarsnota Gemeente Ameland 2
3 Algemene Uitkering De algemene uitkering was geraamd op basis van de meicircualire Berekening van de algemene uitkering op basis van de september- en decembercirculaire gecombineerd met de gegevens / hoeveelheden uit de specificatie van BZ leidt per saldo tot de volgende aanpassing: Algemene Uitkering Deze wijzigingen worden verrekend met de stelpost teruggang algemene uitkering en hebben dus geen invloed op het saldo. Sociale Werkvoorziening Met ingang van 2014 wordt de sociale werkvoorziening in eigen beheer uitgevoerd. Omdat in de begroting van nog onvoldoende zicht was op de gevolgen hiervan is uitgegaan van de financiële situatie ten tijde van de NEF. In 2014 wordt de sociale werkvoorziening verwerkt in de begroting en is er meer zicht in de financiële gevolgen. Het structurele tekort is teruggedrongen. Het nadelig saldo voor de komende vier jaar wordt voornamelijk veroorzaakt door een afnemende rijksvergoeding en verhoging van de cao lasten. Voor de komende vier jaar kan het nadelig saldo worden verrekend met de in de begroting opgenomen stelposten. Dit heeft een positief effect op het begrotingssaldo. De gevolgen zijn als volgt: Saldo SW Vervallen stelpost SW in eigen beheer Vervallen stelpost bezuiniging WSW Rentevergoeding GWA Het GWA betaalt aan de Algemene Dienst een rentevergoeding van 7%. Dit rentepercentage is te hoog en belemmert het GWA in het voeren van een goede en efficiënte exploitatie met ruimte voor toekomstige investeringen. De rentevergoeding wordt in vier jaarlijkse stappen van 0,5% verlaagd naar 5%. Dit heeft het volgende effect: Rentevergoeding GWA Voorjaarsnota Gemeente Ameland 3
4 Prijsstijgingen Er wordt rekening gehouden met een prijsstijging van 2,5% ten opzichte van Hierdoor zijn de ramingen van aanschaffingen/leveringen van 2014 met 2,5% verhoogd. Hierbij zijn de posten voor dagelijks- en groot onderhoud buiten beschouwing gelaten omdat hiervoor onderhoudsreserves zijn. Voor de jaren betekent dit een verhoging van de ramingen met per jaar. Prijsstijging 2,5% Actualisatie ramingen Naar aanleiding van werkelijke kosten in het verleden en verschillende ontwikkelingen moeten een aantal posten in de begroting worden aangepast. De gevolgen hiervan zijn: Actualisering diverse posten Saldo programmabegroting Wijziging kap.lasten Kap.lasten streekagenda P.M. P.M. P.M. P.M. Meeropbrengst belastingen Algemene Uitkering P.M. P.M. P.M. P.M. SW eigen beheer (per saldo) Rentevergoeding GWA Prijsstijging 2,5% Actualisering diverse posten Geactualiseerd begrotingssaldo Voorjaarsnota Gemeente Ameland 4
5 4. Ontwikkelingen Algemene uitkering Bij de raming van de Algemene Uitkering zijn er drie onderdelen die van belang zijn wat betreft de gevolgen voor Ameland. Het gaat om: - De bezuinigingen van het kabinet Rutte-II die in 2015 hun beslag krijgen; - Het grootonderhoud van het Gemeentefonds; - De drie decentralisaties in het sociaal domein. De Algemene Uitkering is berekend met de gegevens uit de September-circulaire Hierin werden de laatst bekende gewichten voor de verschillende clusters genoemd. Wanneer rekening wordt gehouden met een beleidsintensivering t.b.v. onderwijs van 650 miljoen, een gewijzigd inwoneraantal per en enkele andere actuele hoeveelheden komt de Algemene Uitkering uit op de volgende meeropbrengst: Algemene Uitkering In 2015 krijgen diverse bezuinigingen hun beslag. Het gaat om de volgende bezuinigingen: - taakstellende korting van 256 miljoen op onderwijshuisvesting; - korting van 60 miljoen wegens veronderstelde lagere apparaatskosten bij gemeenten als gevolg van opschaling; - korting van 310 miljoen op het BTW Compensatie Fonds; - korting van 18 miljoen wegens vermindering van het aantal raadsleden hoewel dit wetsvoorstel het niet heeft gehaald in de Eerste Kamer; - korting op scootmobielen van 15 miljoen in 2015 oplopend tot 25 miljoen in 2017; - korting op maatschappelijke stage van 20 miljoen. Na verwerking van deze bezuinigingen wordt de Algemene Uitkering verlaagd met de volgende cijfers: Algemene Uitkering De negatieve en positieve effecten op de Algemene Uitkering worden verrekend met de stelpost verlaging Algemene Uitkering en hebben zodoende geen invloed op het begrotingssaldo. De vorlopige uitkomsten van het Groot onderhoud Gemeentefonds (voorheen herijking genoemd) geven voor Ameland een zeer negatief beeld. De gemeente Ameland gaat er ruim op achteruit. Dit wordt vooral veroorzaakt door het hanteren van de gegevens uit de BAG en het hierdoor kwijtraken van een vergoeding voor de recreatiewoningen. Voorjaarsnota Gemeente Ameland 5
6 Het Samenwerkingsverband De Waddeneilanden heeft hierover brieven geschreven naar de VNG en de Raad voor de Financiële Verhoudingen. Tot dusver zijn er geen reacties ontvangen en wordt er nu op bestuurlijk niveau overlegd. De teruggang wordt opgevangen door de in de begroting opgenomen stelpost herijking gem. fonds waarin rekening is gehouden met een teruggang van 15,-- per inwoner per jaar. Tijdens het opstellen van deze voorjaarsnota bestaat er nog geen duidelijkheid over de gevolgen van de decentralisaties in het sociaal domein. Het enige dat zeker is is dat de gemeenten hierop moeten inleveren, maar de hoogte is nog onduidelijk. Daarom wordt een jaarlijkse stelpost opgenomen van om de verwachte bezuinigingen te kunnen opvangen. Of deze stelpost voldoende is moet worden afgewacht. Omschrijving Stelpost nadeel transitie jeugdzorg Stelpost nadeel transitie AWBZ Stelpost nadeel transitie participatiewet Streekagenda In de streekagenda is voor 2014 opgenomen de reconstructie van de Verbindingsweg. Er wordt voorlopig uitgegaan van een reconstructie op basis van het door de raad vastgestelde Gemeentelijk Verkeer en Vervoersplan De totale investering wordt geraamd op De provincie heeft een subsidie toegezegd van , terwijl ten laste van het onderhoudsfonds wegen kan worden gebracht. Dit betekent dat er een netto investering overblijft van Deze investering wordt gefaseerd in drie jaar uitgevoerd, te beginnen in 2014.De investering wordt in 25 jaar afgeschreven tegen een rentepercentage van 4%. Of dit een juiste manier van lastenberekening is moet blijken wanneer een besluit is genomen over de definitieve wijze van uitvoeren. De gevolgen hiervan zijn: Reconstr. Verbindingsweg 2014 Reconstr. Verbindingsweg 2015 Reconstr. Verbindingsweg Totale lasten reconstructie Voorjaarsnota Gemeente Ameland 6
7 Salarislasten De cao-onderhandelingen tussen werkgevers en vakbonden zijn vastgelopen. De vakbonden eisen een structurele loonsverhoging van 2,5% voor het jaar 2013 en 3% voor het jaar Voorlopige berekening van deze eisen betekent de volgende stijging van de salarislasten: Salarislasten Geactualiseerd begrotingssaldo Algemene uitkering P.M. P.M. P.M. P.M. Reconstructie Verbindingsweg Salarislasten Nadeel transitie jeugdzorg Nadeel transitie AWBZ Nadeel transitie participatiewet Begrotingssaldo na ontwikkelingen Voorjaarsnota Gemeente Ameland 7
8 5. Ombuigingen Overig De salariseis die de vakbonden bij de werkgevers hebben neergelegd zal naar onze mening niet volledig worden gehonoreerd. Het is realistisch om rekening te houden met een halvering van de extra salarislasten. Verder kan de toegepaste prijsstijging van 2,5% vervallen. Dit betekent wel dat er dan een stringente budgetbewaking plaatsvindt. In het saldo zijn nog bedragen van de stelpost teruggang Algemene Uitkering verwerkt. Deze stelposten zijn aangepast door de wijzigingen van de Algemene Uitkering (zie hiervoor). Toch is het verantwoord om met ingang van 2015 jaarlijks een gedeelte van deze stelposten ten gunste van het saldo te laten komen. De resterende stelposten wordt voldoende geacht om verdere fluctuaties van de Algemene Uitkering te kunnen opvangen. Dit ook omdat er stelposten zijn opgenomen om de gevolgen van het groot onderhoud gemeentefonds en de nadelige gevolgen van de drie decentralisaties in et sociaal domein te kunnen opvangen. Dit geeft het volgende beeld: Halvering extra salarislasten Geen prijsstijging van 2,5% Vrijvallen ged. stelposten Belastingen: Gelet op de huidige financiële situatie van de gemeente kan worden overwogen om de inkomsten extra te verhogen. Voor de gemeente is dan bijna de enige mogelijkheid het verhogen van belastingtarieven. Bij de vastelling van de begroting is besloten om de tarieven van de OZB jaarlijks met 7% te verhogen. Deze verhoging is ook doorgerekend voor Aangezien de kosten van de afvalinzameling van de openbare ruimte sinds enkele jaren niet meer via de tarieven van de afvalstoffen / reiniging worden opgebracht komen deze kosten ten lasten van de algemene middelen. Het is daarom verdedigbaar om deze kosten te bestrijden door een verhoging van de OZB. Daarom wordt voorgesteld om de tarieven van de OZB met ingang van 2015 jaarlijks met 10% te verhogen in plaats van 7%. Bij de vastelling van de begroting is besloten om de tarieven van de Toeristenbelasting jaarlijks met 4% te verhogen. Deze verhoging is ook doorgerekend voor Voorgesteld wordt om de tarieven van de Toeristenbelasting met ingang van 2015 jaarlijks niet met 4% maar met 10% te verhogen. Voorjaarsnota Gemeente Ameland 8
9 Bij de vastelling van de begroting is besloten om de tarieven van de Forensenbelasting jaarlijks met 4% te verhogen. Deze verhoging is ook doorgerekend voor Voorgesteld wordt om de tarieven van de Forensenbelasting met ingang van 2015 jaarlijks niet met 4% maar met 7% te verhogen. Deze verhogingen leveren de volgende meeropbrengst op: Verhogen OZB met 10% ipv 7% Verhogen toerbel met 10% ipv 4% Verhogen Forensenbel met 7% ipv 4% Begrotingssaldo na ontwikk Halvering extra sal.lasten Geen inflatiecorr Vrijvallen ged. stelposten Verhogen OZB met 10% ipv 7% Verhogen toerbel met 10% ipv % Verhogen forensenbel met 7% ipv 4% Begrotingssaldo na ombuigingen Voorjaarsnota Gemeente Ameland 9