Bernadette Blogt 1: Angst
Bernadette Blogt (1): Angst
03 januari 2019 door Bernadette Snippe
Angst is over het algemeen een goede raadgever. Het is een overlevingsmechanisme dat waarschuwt tegen pijn of dreiging van gevaar. Een gevoel dat in de oertijd heel goed van pas kwam. Was dit gevoel er niet geweest, dan had waarschijnlijk de mensheid het niet overleefd.
Maar de maatschappij is wat ingewikkelder geworden en tegenwoordig blijkt dat angst niet altijd meer een goede leidraad is. De burgemeester van Scheveningen heeft zich waarschijnlijk door angst laten leiden in de onderhandelingen over het vreugdevuur en de bouw van de enorme houttoren die daaraan vooraf ging.
Angst voor de dreigementen en de ongeregeldheden die het teweeg zouden brengen, lijken haar te hebben weerhouden om de 13 meter (te) hoge toren af te keuren. Met alle gevolgen van dien op Oudjaarsavond. Waar de extreme hitte en de vonkenregen er voor zorgde dat feestvierende onschuldige mensen in de omgeving in een nog groter gevaar kwamen.
Ik heb het ook gezien in de behandeling en begeleiding van groepen. Extreem gedrag, dreigementen en het forse probleemgedrag wat tot uiting komt bij een aantal jongeren binnen een leef- of behandelgroep, kan sommige groepsleiders doen verstarren. En de kans bieden, nog extremer of gevaarlijker te worden.
Dat is best ingewikkeld want het blijkt soms extreem moeilijk te zijn te erkennen maar vooral te bekennen ten opzichte van de andere collega's dat er sprake is van angst. Een gevoel van afgaan en falen kan het bespreken hiervan behoorlijk in de weg zitten. En daarmee de hele groep op de hobbel brengen. De behandeling van het team wordt doorbroken door inconsequentie en de zwakkeren binnen de groep krijgen het moeilijk.
Ook in het ambulante vak kom ik het tegen. Ouders of kinderen die bang zijn voor het gedrag van een gezinslid. Wat leidt tot vermijding, niet ingrijpen en ontwrichting van het gezin. Maar ook ik ben wel eens bang geweest om een moeder te ontmoeten waarbij ik vooraf mijn collega belde dat ik naar binnen ging. In de angst dat ik er niet meer uitkwam en ik een telefonische controle nodig had.
Maar angstgevoelens kunnen ook opkomen als er helemaal geen gevaar dreigt. Bang om met de trein te reizen, angst voor sociale situaties, bang om te praten of naar buiten te gaan. Wanneer de angst groot is en onnodig lang aanhoudt, is er zelfs sprake van een angststoornis.
Angst is dus niet altijd die gezonde raadgever die ons behoed tegen pijn of gevaar. Het vermijden, verstarren, vluchten en vechten kan ook een negatief effect hebben op de situatie. Het juist erger maken of nog meer in gevaar brengen is een overpeinzing waard op je eigen gedrag.
Maar zeker ook het delen met de ander en er over praten maakt een volgende beslissing krachtiger om met angst om te gaan. Samen ben je sterker, de ander kan je helpen en zelfs in het werken in een team kan delen en er over praten het hele team veel sterker maken.
Maar dat betekent wel dat je ook over de angst heen moet dat je afgewezen of zelfs uitgelachen wordt. Niet makkelijk dus. En ook hierin hebben we de ander nodig.
Een goede remedie om angst als een goede raadgever te blijven zien en sterk te blijven staan is open te staan voor je eigen angst en dat van de ander. Dit bespreekbaar te maken, daar een plan op te maken en elkaar te steunen. Raak niet in paniek. Angst kent iedereen.