Ik kom onmiskenbaar uit een Nederlands-Indisch milieu. Vroeger wist iedereen wat je dan bedoelde. Tegenwoordig niet meer.
Die kolonialen hadden na de oorlog - en zeker na 1952, toen Indonesië onafhankelijk werd - alles verloren.
Elke handeling die zij in Indië hadden verricht - vooral mijn vader - was om iets groots tot stand te brengen. En nu hadden zij alleen nog Nederland.
Alles wat Nederland typeerde was gewichtig: het koningshuis, het Wilhelmus, de driekleur. "We hebben die paar vierkante kilometer land uit handen van de Duitsers weten te houden," zei mijn vader.
Ofschoon hij aan de Birma-spoorlijn te werk was gesteld, was hij meer dan trots op zijn Nederlanderschap.
Als hij zelfs zijn eigen kind niet onder de controle kon houden en hij een hele generatie het communisme zag omarmen, wat had die oorlog dan voor zin gehad?
Wanneer ik nu door het album van mijn geest blader, geloof ik dat in die roerige jaren zestig Nederland meer Nederland was dan nu.
Waren de jaren vijftig nog een voortzetting van de jaren dertig - tijdens de oorlog had elke ontwikkeling stilgestaan - in de jaren zestig vonden de koopman en de dominee nieuwe taken; voor mijn gevoel vond er toen een soort Verlichting-light plaats.
Soms denk ik te begrijpen wat mijn vader voelde toen hij net zo oud was als ik nu. Progressieve jeugd die steeds meer een afschuw krijgt van de eigen natie; her en der wordt weer een loftrompetje gestoken voor het communisme, de overheid die men maar groter en groter wil.
Mijn vader werd stiller en stiller. Hij zweeg zich naar de overbodigheid waar hij zich niet hoefde te schamen voor zijn tranen bij het Wilhelmus. Hij leek zo een voorschot op de dood te nemen.