Het spiegeluniversum (Engels Mirror Universe) is een fictief parallel universum uit het Star Trekfranchise. Dit universum werd voor het eerst gezien in de originele serie in de aflevering "Mirror, Mirror". Daaraan dankt het universum ook haar naam.

Overzicht 
Er bestaan talloze parallelle universums in het Star Trekfranchise, zoals te zien in de aflevering "Parallels" van Star Trek: The Next Generation. Het spiegeluniversum komt echter het vaakst voor in Star Trekmedia.

Het spiegeluniversum bevat grotendeels dezelfde personages als het reguliere Star Trekuniversum (zo komen er in dit universum bijvoorbeeld ook een kapitein Kirk en Mr. Spock voor). Maar deze personages hebben heel andere persoonlijkheden. Het spiegeluniversum is een stuk grimmiger en gewelddadiger dan het reguliere universum, en de personages uit dit universum zijn derhalve ook agressiever, achterdochtiger en opportunistisch. Er zijn echter uitzonderingen zoals de spiegelversie van Quark, die juist aardiger en behulpzamer is dan zijn reguliere versie. Daar waar in het reguliere Star Trekuniversum een doorgaans positieve toekomst wordt getoond waarin men zo veel mogelijk conflicten geweldloos probeert te beslechten, is in het spiegeluniversum oorlog aan de orde van de dag.

Niet alle Star Trek-personages hebben tegenhangers in het spiegeluniversum. Zo gingen bijvoorbeeld de spiegelversies van Ben en Jennifer Sisko uit elkaar voordat ze een kind kregen, waardoor er geen spiegelversie bestaat van Jake Sisko. In verschillende Star Trekmedia wordt vermeld dat ten tijde van The Next Generation de meeste mensen in het spiegeluniversum tot slaaf waren gemaakt door andere rassen, waardoor er nooit een spiegelversie van Data is gemaakt.

Rol in de franchise

Series 
Het spiegeluniversum werd voor het eerst gezien in de originele serie. In de aflevering "Mirror, Mirror" komen Kirk en Spock per ongeluk in het spiegeluniversum terecht, en belanden hun tegenhangers uit dit universum in het reguliere universum. Het idee van parallelle universums werd al eerder gebruikt in de aflevering "The Alternative Factor".

Sinds deze aflevering hebben het spiegeluniversum en personages uit dit universum ook in andere Star Trekseries een rol gespeeld. De serie met de meeste spiegeluniversum-afleveringen was Star Trek: Deep Space Nine. Een ietwat unieke benadering van het Spiegeluniversum werd gezien in de serie Star Trek: Enterprise. In deze serie kwamen twee afleveringen voor die zich geheel afspeelden in het Spiegeluniversum, en waarbij de personages uit dit universum niet het reguliere universum bezochten of vice-versa. Deze afleveringen kregen zelfs hun eigen introfilmpje + titelsong dat aansloot bij het spiegeluniversum.

Een overzicht in chronologische volgorde:

Romans 
Het spiegeluniversum komt ook een paar maal voor in Star Trekromans. Dit kunnen zowel verhalen zijn die zich geheel afspelen in het spiegeluniversum, als verhalen waarin personages uit het reguliere universum in het spiegeluniversum belanden. Enkele van deze boeken zijn:

 Glass Empires
 "Age of the Empress"
 "The Sorrows of Empire"
 "The Worst of Both Worlds"
 Obsidian Alliances
 "The Mirror-Scaled Serpent"
 "Cutting Ties"
 "Saturn's Children"
 Shards and Shadows
 "Warpath"
 "Fearful Symmetry"
 "Three"

Spellen 
Bepaalde Star Trekcomputerspellen hebben levels die zich afspelen in het spiegeluniversum. Voorbeelden hiervan zijn Star Trek: Shattered Universe, Star Trek: Voyager Elite Force, Star Trek: Starfleet Command, Star Fleet Battles.

Invloed 
Het spiegeluniversum, en dan met name de eerste aflevering waarin dit universum werd gezien, is nadien vaak als inspiratiebron gebruikt voor andere werken waarin de personages in een parallel universum belanden dat in elk opzicht een negatieve of grimmigere versie is van hun eigen universum. Dit concept is onder andere gebruikt in afleveringen van South Park, Hercules: The Legendary Journeys, Mystery Science Theater 3000, Doctor Who, Red Dwarf, Lost in Space , Futurama, Stargate SG-1, Buffy the Vampire Slayer en Charmed.

Externe links 
 Mirror Universe artikel op Memory Alpha, een Star Trek wiki
 Star Trek: The Mirror Universe Chronology
 Hypothetical Timeline - Canon Fodder: Fixing the Star Trek DisContinuity

Locatie in Star Trek
Fictief universum