Calvijn krijgt nu ook zijn jubileumpostzegels | Trouw
Calvijn krijgt nu ook zijn jubileumpostzegels
Twee van de Calvijnpostzegels. (Trouw)
500 Jaar Calvijn is op vele manieren herdacht. Maar een herdenkinspostzegel was er nog niet. De familie Bronkhorst heeft die omissie hersteld.
Haro Hielkema 16 september 2009, 0:00
In het vijfhonderdste geboortejaar van Johannes Calvijn lijkt wel ongeveer alles uit de kast gehaald om deze kerkhervormer te gedenken.
Wat er nog ontbreekt? Een postzegel natuurlijk, zegt Adriaan Bronkhorst. Bij alle grote evenementen en jubilea die jaarlijks met een officiële zegel worden vereerd, hebben Nederland en België 'Calvijn 500 jaar' volgens hem compleet over het hoofd gezien. En dat steekt de zoon van een hervormde theoloog en tevens verwoed postzegelverzamelaar erg.
Zaterdag 19 september gaat hij met zijn familie die omissie goedmaken. De Bronkhorsten zullen dan in de Koepelkerk van het Noord-Brabantse Willemstad vijf postzegels uitbrengen die de protestantse eredienst verbeelden. Op 10 juli is in betrekkelijke stilte al een postzegel uitgegeven met de beeltenis van Calvijn. In het najaar volgt nog de emissie van enkele zegels waarin aandacht wordt gegeven aan tijdgenoten van de kerkhervormer en een kerstzegel van Calvijn zelf.
Dat de zegels gewijd aan de protestantse eredienst worden gepresenteerd in Willemstad is niet toevallig. De vader van Adriaan Bronkhorst stond daar tijdens en kort na de Tweede Wereldoorlog als hervormd predikant: ds. Alexander Bronkhorst, die later professor werd aan de faculteit voor Protestantse Godgeleerdheid in Brussel en hoogleraar kerkgeschiedenis in Utrecht. De Koepelkerk van 1607 geldt als de eerste kerk in Nederland die gebouwd is voor de protestantse eredienst. Dat gebeurde destijds op last van prins Maurits, die zich nadrukkelijk met de ontwikkeling van de strategisch gelegen vestingstad bemoeide. De inrichting van het gebouw betekende een breuk met de katholieke kerken. Geen kruisvorm, maar een achtkantige kerk onder een imposante koepel. Geen kapellen of beelden. En op de plaats van het altaar werd de preekstoel geplaatst. Alle aandacht in de kerkdienst moest gericht zijn op het Woord. Dat beeld is ook te zien op een van de vijf zegels die volgende week uitkomen.
Voor de andere zegels koos Adriaan Bronkhorst foto's die dit jaar zijn ingezonden voor de fotowedstrijd 'Calvijn & ik', een initiatief van dagblad Trouw en het Erfgoedcentrum DIEP. De foto's verbeelden de kerkgang in Hardinxveld-Giessendam, de Grote Kerk van Dordrecht, het bord met de lezingen en te zingen liederen in de protestantse kerk in Zaamslag en een kerkbank met statenbijbels in Jorwerd.
Het bevreemdde Adriaan Bronkhorst, die namens de VN voor ontwikkelingssamenwerking veel over de wereld reist en in Frankrijk woont, dat de nationale posterijen van Nederland en België dit jaar geen aandacht besteedden aan Calvijn. "Het medium postzegel is nog steeds een uitstekend vehikel om een boodschap uit te dragen. In een land waar de meerderheid van de bevolking zich calvinist verklaart, biedt de verjaardag van Calvijn een unieke gelegenheid om zijn boodschap via de post te verspreiden." Hij sprak met zijn broers, die mede door het werk van hun vader in de diaspora zijn geraakt en overal verspreid wonen, over de vraag wat Calvijn voor hen nog aan actualiteit te bieden heeft. "In hoeverre zijn we nog calvinistisch", vroeg ik. Ik heb ook meegedaan aan de nationale C-factor test, waaruit bleek dat ik als Nederlander in het buitenland lager scoorde dan calvinisten in Nederland. En dat terwijl wij in het gezin toch nadrukkelijk zijn grootgebracht met het calvinisme."
Omdat TNT de mogelijkheid aan particulieren biedt om zelf postzegels uit te brengen, kwamen de Bronkhorsten op het idee van een emissie op privé-basis. Voor de ontwikkeling en uitwerking vonden zij steun bij het Alexander en Laura Bronkorst-Büller Legaat van hun ouders. Uiteindelijk geven zij 14 Nederlandse postzegels uit tegen de nominale waarde van 44 eurocent (waarvoor ze ook verkocht worden), in een oplage van 11.000 exemplaren. Op deze simpele en vooral zichtbare manier kan elke calvinist het Nederlandse Calvijnfeest zo met de wereld delen, menen de initiatiefnemers.
"Het heeft alleen zin als de zegels gebruikt worden", zegt Bronkhorst. "Daarom verkopen wij ze niet tegen filatelistische prijzen. Dan gaan ze alleen maar de albums in en ziet bijna niemand ze."