Erfgoed van de Week | Een Betere Stad - Amsterdamsdagblad.nl
Erfgoed van de Week | Een Betere Stad
Door Redactie op Donderdag 16 maart 2017, 11:12 uur amsterdam, stad, aup Algemeen
AMSTERDAM - Amsterdam is populair en groeit elk jaar met gemiddeld 11.000 inwoners. De gemeente heeft de ambitie om tot 2025 de bouw van 50.000 woningen mogelijk te maken. Begin 20ste eeuw had de stad met eenzelfde vraagstuk te maken. Het aantal inwoners was sinds het einde van de 19de eeuw flink toegenomen, waardoor huisvesting een probleem was. Het Algemeen Uitbreidingsplan (AUP) bood voor deze woningnood de oplossing. In de tentoonstelling 'Een Betere Stad. Amsterdam en het Algemeen Uitbreidingsplan' die vanaf 17 maart in het Stadsarchief Amsterdam te zien is, komt de bevlogen zoektocht naar een betere toekomst voor Amsterdam tot leven.
Het AUP werd in de jaren '30 van de 20ste eeuw ontwikkeld. De realisatie van het plan leidde vanaf 1949 tot een verdubbeling van de omvang van de stad. In een verbazingwekkend kort tijdsbestek van 10 jaar verrezen rond Amsterdam 50.000 woningen. De Westelijke Tuinsteden zijn de bekendste gebieden, maar ook Buitenveldert, de Watergraafsmeer en delen van Noord behoren tot het AUP. Het AUP, met W.A. de Graaf (1880-1970) als geestelijk vader en Cornelis van Eesteren (1897-1988) en Jakoba Mulder (1900-1988) als belangrijkste ontwerpers, is dan ook van onschatbare waarde geweest voor de stedenbouwkundige en sociaal-maatschappelijke ontwikkeling van de stad.
Het AUP kent een bewogen geschiedenis. De tentoonstelling is om die reden opgebouwd uit vier stijlkamers die corresponderen met de jaren: 1935 (het ontwerp is zojuist in Amsterdam tentoongesteld en heeft reeds internationale faam verworven), 1958 (de uitvoering van het AUP onder leiding van Jakoba Mulder als nieuw hoofd van de afdeling Stadsontwikkeling), 2006 (de herstructurering van onder meer de Westelijke Tuinsteden) en 2017 (hoe is het wonen en werken op dit moment in de buurten van het AUP).
De bezoeker maakt een reis door de tijd en maakt kennis met de passie achter het creëren van een stad met voldoende licht en groen voor de arbeidersklasse, maar ook met de weerbaarheid van inwoners in het behoud van naoorlogs erfgoed. De reis krijgt mede vorm door middel van een hoorspel in meerdere bedrijven, waarin het publiek wordt meegevoerd in de discussies en gesprekken uit de desbetreffende periode. Het overige materiaal bestaat uit originele tekeningen, foto's en filmbeelden.
Bij Uitgeverij THOTH verschijnt op 17 maart een lijvig boek over de uitvoering van het AUP 'De nieuwe grachtengordel. De realisatie van het Algemeen Uitbreidingsplan van Amsterdam'. Een stadsuitbreiding met de allure van de grachtengordel, dat was de ambitie achter het AUP. Daar werd geen letterlijke kopie van monumentale straatwanden aan gebogen waterwegen mee bedoeld, maar een nieuwe stad waarin iedereen zichzelf verder kon ontplooien. De oplossing werd gevonden in een reeks van nieuwe tuinsteden. De auteurs van het boek brachten maanden door in het eindeloze archief van de Dienst der Publieke Werken Amsterdam. Deze onuitputtelijke bron van gegevens is de ware hoofdpersoon van dit boek. Zowel het boek als de tentoonstelling zijn een initiatief van Monumenten en Archeologie en de Van Eesteren-Fluck & Van Lohuizen Stichting.