Vrouwenrechtenactiviste Justyna Wydrzyńska riskeert een gevangenisstraf van drie jaar, enkel en alleen omdat ze mensen steunde die een abortus nodig hadden. Het lijkt erop dat de aanklachten tegen haar bedoeld zijn als straf voor haar activisme en haar inspanningen om het recht op toegang tot een veilige en legale abortus in Polen te waarborgen. De Poolse autoriteiten moeten alle aanklachten tegen Justyna intrekken. Ze moeten afzien van verdere represaille tegen haar of andere activisten die opkomen voor seksuele en reproductieve rechten.
achtergrond
Op 7 mei 2021 vaardigde de openbaar aanklager in Praga, een district van Warschau, een bevel uit om meerdere voorwerpen uit het huis van Justyna in beslag te nemen. Het ging onder andere om alle “telecommunicatiemiddelen”. Dit gebeurde nadat de openbaar aanklager was getipt over Justyna’s steun aan een zwangere vrouw die hulp zocht om abortuspillen te verkrijgen voor een zelf uitgevoerde abortus aan het begin van de pandemie in 2020.
Op 1 juni 2021 deed de politie een huiszoeking bij Justyna en namen ze pillen, een computer, USB-sticks en de mobiele telefoons van haar en haar twee kinderen in beslag. Op 22 november 2021 stelde de officier van justitie Justyna in verdenking van het helpen met een abortus (artikel 152.2 van het Poolse strafwetboek) en voor het bezit van medicatie zonder marktgoedkeuring (artikel 124 van de Farmaceutische Code). De pillen die de politie in beslag nam bevatten mifepristone en misoprostol, twee medicijnen die de Wereldgezondheidsorganisatie als essentiële geneesmiddelen heeft geclassificeerd. De openbaar aanklager stelde dat twee van de in beslag genomen medicijnen niet zijn goedgekeurd in Polen. De volgende hoorzitting van deze zaak staat gepland op 14 oktober in Warschau.
Justyna Wydrzyńska is een activiste die mensen begeleidt bij abortussen. Ze is ook een doula die zwangere personen begeleidt tijdens hun zwangerschap. Ze is een van de vier oprichters van het Abortus Dream Team, een activistisch collectief dat campagne voert tegen het stigma dat met abortus gepaard gaat in Polen. Het team geeft ook opleidingen en onbevooroordeeld advies over hoe mensen een veilige abortus kunnen ondergaan.
De abortuswetgeving van Polen is een van de strengste in Europa. Op 22 oktober 2020 stelde het Grondwettelijk Hof, in een zwaar bekritiseerde uitspraak, dat abortus bij een foetus met dodelijke of zware afwijkingen ongrondwettelijk was. Het elimineerde zo een van de weinige overblijvende wettelijke basissen voor abortus. Voordat de uitspraak in werking trad op 27 januari 2021 werd ongeveer 90 procent van de ongeveer 1.000 legale abortussen binnen het zorgstelsel per jaar om deze reden uitgevoerd.