caravanendewet.nl Caravan en de Wet - Stabiel beladen
Stabiel beladen van Auto en Caravan.
Zoals reeds eerder is omschreven is er een minimum laadvermogen vastgesteld. Na 1-1-1984 moet 15 % van de toegestane maximum massa, laadvermogen zijn, tot een maximum van 300 kg. Een laadvermogen boven de 300 kg valt buiten deze regeling. Sommige caravans hebben inderdaad een laadvermogen van meer dan 300 kg. Bij de meeste caravans ligt dit echter tussen 150 en 290 kg. Bij oude caravans welke voor 1984 in gebruik zijn genomen is het vaak nog droeviger gesteld met het laadvermogen en komt de waarde dicht bij of onder de 100 kg. Vanaf 1-1-1998 is die 15% regeling weer losgelaten. Conform de Europese bepalingen moet de ledig massa worden vastgesteld. Dit is een zogenaamde driepuntsweging, beide wielen en de kogeldruk. Alle vaste delen in de caravan worden meegewogen, zodat er een realistische waarde wordt vastgesteld. De laadvermogens van huidige caravans variëren van 300 tot 400 kg. Houdt er wel rekening mee dat wanneer je later accessoires laat inbouwen dit ten koste gaat van het laat vermogen. Denk bijvoorbeeld aan een mover met accu, die 60 tot 65 kg van het laadvermogen doet verminderen. Maar ook een aico, vaste luifel, zonnepanelen en niet te vergeten de zelf zoekende schotelantenne heel veel kilogrammen vertegenwoordigen.
In het kentekenbewijs vinden we een aantal waarden welke bij controle op de belading nodig zijn.
- Maximum massa beladen voertuigen (toegestane maximum massa) overschrijding.
- Maximum last onder de as(sen) (aslast(en) overschrijding).
- Maximum last onder de koppeling (koppelingsdruk overschrijding ahw.).
Bij een politiecontrole worden vaak de aslasten gewogen. Door deze methode heb je direct een overzicht van de beladingssituatie van de combinatie. Is de caravan te zwaar, dan weet je ook gelijk of je de lading naar de auto kunt overbrengen. Zijn beide laadvermogens uitgenut en je bent te zwaar dan zul je spullen moeten achter laten.
Bij de bouw van een caravan wordt soms te weinig rekening gehouden met de uiteindelijke massa en massa verschillen tussen het rechter- en linkercaravanwiel. Wanneer een caravan niet symmetrisch gelijk is gebouwd begint eigenlijk de eerste instabiliteit.
Ik raad dan ook een ieder aan om de caravan een keer te wegen zodat je de verschillen in de wiellasten inzichtelijk maakt. Ook het meten van de kogeldruk geeft informatie.
Sommige caravans hebben leeg een geringe kogeldruk terwijl andere een hoge kogeldruk hebben. Vooral de standaard hoge kogeldrukken geven vaak instabiliteits problemen, omdat de gebruiker veel lading/massa achter in de caravan opbergt om de kogeldruk binnen de perken te houden.
Onderstaand plaatje laat een instabiel beladen caravan zien. Een dergelijk beladen caravan heeft mogelijk een kogeldruk die binnen de wettelijke norm blijft. De caravan behoeft ook niet over beladen te zijn. Je zou eigenlijk zeggen niets aan de hand.
Het zwaartepunt van de caravan ligt in het midden van de caravan, zo'n 10 tot 15 cm voor het hart van de as. Deze waarden zijn bijna voor alle caravans gelijk ongeacht de lengte van de caravan. Tijdens het rijden ontstaan er dynamische krachten. Deze krachten werken op het zwaartepunt van voertuigen. Voertuigen kennen een aantal krachtlijnen. We noemen dit ook wel eens de X, Y en Z as. ( met dank aan Sjoerd Godthelp)
De rode bol is het zwaartepunt in de caravan. Onderstaande lijnen doorsnijden allen het zwaartepunt.
De langs-as loopt door de lengte van de caravan
De hoogte-as loopt over de breedte van de caravan
De dwars-as loopt verticaal door de caravan
Omdat de natuurkundige krachten aangrijpen in het zwaartepunt, zou je de lading, lees massa, zo dicht mogelijk bij dit zwaartepunt moeten leggen, immers de formule luidt Koppel is Kracht maal de arm ( F = m x a )
Naar mate de lading verder van het zwaartepunt ligt zal er tijdens het rijden, door die massa, met de ontstane arm, aan de stabiliteit van de caravan getrokken worden. In relatie met een hogere snelheid zullen de krachten toenemen en uiteindelijk de caravan in slingering kunnen brengen. Zowel de lading voorin als achterin de caravan maakt de caravan instabiel. De lading achter in de caravan zit ver van de koppeling vandaan en vormt een zeer lange arm, die zich ontpopt als een slinger van de klok. Als het gaat slingeren zorgt met name de massa achterin voor het slingeren en uiteindelijk, bij niet ingrijpen tot onbestuurbaarheid en eindigen in een fatale chrash. Als gebruiker hebt u geen invloed op de bouw van de auto of caravan, maar de lading die u inbrengt kunt wel op de meest stabiele plek in de caravan leggen. U hebt het voor wat betreft de lading het geheel in eigen hand.
Mocht je ooit een nieuwe auto kopen dan zou u kunnen kijken naar items zoals wielbasis en oversteek (achteras tot aan de trekhaakkogel). Koopt u een nieuwe caravan dan zou u kunnen kijken naar de indeling en dissellengte.
DUS liever niet zo,
maar zo.........
Hopelijk geeft de tekst met de daarbij behorende tekeningen inzicht, in het krachtenspel wat zich voordoet in de caravan en auto, tijdens het rijden.
Naar mate de lading verder van het zwaartepunt ligt zal er tijdens het rijden, door die massa
Dit geldt ook voor personenauto's die eveneens onderhevig zijn aan de natuurkundige wetten.
Hoe te handelen bij een slingerende caravan of camper!
Wanneer de caravan voelbaar gaat slingeren en de slingering verergerd
dan moet je als bestuurder ingrijpen. Handelend optreden door gas loslaten en remmen. Immers de snelheid moet zo snel mogelijk omlaag. Wacht niet te lang want de slingerhoeken worden steeds groter.