Al Hoceima (Berbers: ⵍⵃⵓⵙⵉⵎⴰ Lḥusima) is een havenstad en badplaats van zo'n 120.000 inwoners aan het Rifgebergte, in het noorden van Marokko, gelegen aan een beschutte baai aan de Middellandse Zee. Drie rotsachtige eilandjes -Peñón de Alhucemas- liggen op 300 meter voor het strand en zijn nog steeds in Spaanse handen. De stad is hoofdplaats van de gelijknamige provincie Al Hoceima die hoort bij de regio Tanger-Tétouan-Al Hoceïma. Al Hoceima ligt in de stamgebieden van de Ait Waryaghar en Ibaqouyen.

Veel Marokkanen uit Al Hoceima zijn uitgeweken naar Nederland, Frankrijk, Spanje, Duitsland en België. Deze buitenlandse culturele invloeden hebben ervoor gezorgd dat Al Hoceima een veelzijdige stad is op gebied van cultuur en taal.

De voertaal die er wordt gesproken is het Riffijns-Berbers, de taal van de oorspronkelijke bewoners van Noord-Marokko die na de Arabische invasie geïslamiseerd en gekoloniseerd werden.

Geschiedenis

Naam 
De oorspronkelijk naam van de stad was vernoemd naar de Spaanse generaal José Sanjurjo y Sacanell (1872-1936). Hij noemde de stad naar zichzelf, Villa Sanjurjo. Tijdens de Tweede Spaanse Republiek (1931-1939) werd de naam veranderd naar "Villa Alhucemas", nog later "Alhucemas", naar de Arabische benaming voor lavendel. De lokale bevolking noemde de stad "Villa", en dat is nog steeds de benaming.

Sinds de Marokkaanse onafhankelijkheid in 1956 wordt de Franse schrijfwijze gehanteerd: Al Hoceima.

Stichting 
Al Hoceima is als stad gesticht in 1925 door generaal José Sanjurjo y Sacanell (1872-1936), die daar tijdens de Rif-opstand (1920-1927) met zijn troepen geland was. Na 1926 groeide de stad nauwelijks. Het was toen een vissersdorpje van een paar straatjes achter het inmiddels beroemde strand Playa Quemado en werd grotendeels door Spanjaarden bewoond. De Spaanse invloeden uit deze tijd zijn nog terug te vinden in de sfeer, wijk- en straatnamen en het uiterlijk van Al Hoceima.

Drie kilometer buiten de stad liggen de ruïnes van Al Mazamma, in de Middeleeuwen lange tijd een van de belangrijkere steden in dit gebied.

Jaren 60 - 90 "Jaren van Lood" 
De jaren waarin wijlen Hassan II de koning van Marokko was werden ook wel de "Jaren van Lood" genoemd, aangezien er vele conflicten voorkwamen tijdens zijn heerschappij. Duizenden mensen werden om politieke redenen gevangengenomen, vermoord en sommigen verdwenen zonder enig spoor achter te laten. Vooral Al Hoceima kreeg het zwaar te verduren. 

Dit was reeds het geval vóór Hassan II koning werd. In opdracht van koning Mohammed V kreeg zijn zoon Hassan de leiding over het leger. Hassan II heeft het leger in de periode van 1956 tot en met 1959 gebruikt om de Riffijnen in Al Hoceima zwaar te onderdrukken. Vele mensen kwamen om het leven in deze periode. Officiële cijfers zijn er niet, maar er wordt geschat dat er duizenden doden zijn gevallen.

Nadat Hassan II koning werd, ging hij, zoals zijn vader, verder met het verwaarlozen van het Rif-gebied. Tijdens zijn 38-jarige heerschappij stortte de economie van de streek en de stad compleet in, aangezien er niet geïnvesteerd werd. De Riffijnen werden gedwongen om in de drugshandel te gaan voor inkomsten. Een aanzienlijk deel van de inwoners trok als gastarbeider naar Europa om daar een nieuw leven op te bouwen, en moesten noodgedwongen hun vaderland in de steek laten.

In 1984 waren er nogmaals protesten tegen de overheid in Al Hoceima. Ook deze protesten werden gewelddadig neergeslagen, vele mensen zijn toen omgekomen.

Indeling

Wijken en districten 
De wijken van Al Hoceima worden veelal aangeduid met het woord "barrio" wat "wijk" betekent in het Spaans.
Een overzicht van de wijken:

Demografie

Groei 
Na de Marokkaanse onafhankelijkheid in 1956 begon de stad in hoog tempo te groeien. De stad zelf had in 2014 118.463 inwoners. De provincie Al Hoceima telde toen 395.644 inwoners (2004).

In de jaren '60 en '70 waren velen van hen naar Europa vertrokken om als gastarbeider te gaan werken, omdat er geen werk te vinden was in de Rif. Van de Marokkanen in Nederland is een groot aantal afkomstig uit Al Hoceima en andere noordelijke steden zoals Nador.

Door langdurige politieke wrijvingen en conflicten van de Riffijnen met de Marokkaanse koning Hassan II werden noordelijke steden als Al Hoceima en Nador bewust verwaarloosd. De infrastructuur, grotendeels aangelegd in de tijd van de Spaanse overheersing, was verwaarloosd en er waren nauwelijks buitenlandse bedrijven. Deze situatie bleef bestaan tot na het overlijden van Hassan II in 1999, toen hij door zijn zoon koning Mohammed VI werd opgevolgd.

Economie 
Door de jarenlange verwaarlozing van de hogere overheid is Al Hoceima voor haar begroting nog steeds vooral afhankelijk van de stedelingen en van de geëmigreerde inwoners.

De grootste inkomstenbron van Al Hoceima is de visserij. Dagelijks verlaten tientallen kleinere boten en grotere schepen de haven van Al Hoceima en gaan richting zee op zoek naar vis. De handel in edelkoralen vormt ook een belangrijke inkomstenbron voor de stad.

Een nieuwe en groeiende inkomstenbron voor de stad is het toerisme. Verschillende hotelketens investeren en exploiteren een tiental hotels in het centrum van de stad. De mooie stranden en het Nationale Park van Al Hoceima trekken toeristen en vormen zo een groeiende inkomst voor de stad.

Overige inkomsten zijn afkomstig van lokale bedrijven, waaronder vele houtbewerkingsbedrijven, restaurants, fastfoodketens, kledingwinkels en juweliers.

Verder leveren de Nederlandse, Belgische, Duitse, Franse en Spaanse Marokkanen een belangrijke bron van inkomsten, vooral tijdens de zomerperiode, wanneer ze naar hun stad komen om vrienden en familie te bezoeken en hun vakantie door te brengen in het land van herkomst.

Al Hoceima nu 
Onder koning Mohammed VI wordt meer aandacht geschonken aan Al Hoceima.

Er zijn grote projecten gestart voor het realiseren van o.a. nieuwe ziekenhuizen, verbeteren van de infrastructuur, creëren van werkgelegheid en onderwijs.

 Een nieuwe autoweg, verlenging van de autoweg N16 langs de kust tussen Nador en Al Hoceima is al gerealiseerd. Koning Mohammed VI, bekend voor zijn zwak voor stranden en jet-ski's, heeft de badplaats meerdere malen -formeel en informeel- bezocht. Verder is er een koninklijk paleis gebouwd in de stad, in de buurt van het grote plein.

Al Hoceima heeft een groot aantal houtbewerkingsbedrijfjes en de visserij en de horeca zijn er goed vertegenwoordigd. Tegenwoordig is ook de verwerking van edelkoralen tot sieraden een belangrijke inkomstenbron. Bipan, de grootste nationale industriële bakker, heeft een fabriek net buiten Al Hoceima.

In Al Hoceima houdt men de gebruikelijke siësta, waardoor in de zomer de straten 's namiddags dunbevolkt zijn. Mensen zijn dan op het strand of blijven thuis. Na zonsondergang verzamelt men zich op het grote stadsplein en de straten eromheen voor de paséo (pantoffelparade), om te flaneren en te winkelen. De paséo is een van de vele Spaanse gewoonten in Al Hoceima.

De streek rond Al Hoceima heeft regelmatig te maken gehad met aardbevingen. De laatste twee waren zware bevingen, in 1994 met 2 doden en 300 gewonden, en de aardbeving van 24 februari 2004. Die was het hevigst, met een kracht van 6,7 op de schaal van Richter, waarbij meer dan 600 mensen de dood vonden, naast bijna 1000 gewonden en ruim 15 000 daklozen, meest op het platteland rond de stad.

Jaarlijks bezoeken toeristen en Marokkanen uit Nederland, België en Frankrijk het Quemado-strand (officieel 'Plage du Maroc'), de plaats waar een eeuw geleden Spaanse troepen aan land gingen en Al Hoceima werd gesticht. Bij het strand liggen de appartementen van het luxe Mohammed V-Hotel, een tennisbaan en een discotheek.

Madinat Bades 
In 2014 is er begonnen aan een nieuw gebied ten westen van Al Hoceima, genaamd Madinat Bades. Het betreft een appartementencomplex, bestaande uit 160 appartementen, vlak boven de Corniche maritime de Sabadia, en beslaat 50 hectare. Er komen zowel villa's, appartementen en commerciële ruimtes. Het gebied krijgt een uitzicht over de corniche en de Baai van Al Hoceima.

Toerisme 

Het toerisme in Al Hoceima bestaat nog steeds overwegend uit Marokkanen uit Nederland, België, Frankrijk, Duitsland en Spanje. De grootste groep zijn de Nederlandse Marokkanen. Het is ook niet ongewoon wanneer er tijdens de zomerperiode duizenden gele nummerplaten te zien zijn.

Van 'echt' toerisme is marginaal sprake, aangezien de stad nog in ontwikkeling is na de jarenlange verwaarlozing door de Marokkaanse overheid. De stad kent tot nu toe een beperkt aantal 'attracties' voor toeristen, waaronder de stranden, dagelijkse concerten, paardrijden en het natuurrijke Nationaal Park van Al Hoceima. Verder kunnen toeristen de oude Spaanse huizen en kerk bezoeken die tijdens de Spaanse bezetting werden gebouwd.

De overheid is bezig te investeren in toerisme. De groei van het aantal hotels is sterk toegenomen, verschillende villa's en appartementen zijn te huur voor een redelijk bedrag.

Verkeer en vervoer

Autoverkeer 
In Al Hoceima wordt flink gebouwd aan de infrastructuur. De stadswegen worden opgeknapt en verfraaid, en de infrastructuur met andere steden en dorpen in de regio wordt eveneens aangepakt. Tussen Al Hoceima en Nador is in 2007 langs de kustlijn een nieuwe autoweg (N16) gerealiseerd en de Marokkaanse regering heeft in 2008 plannen publiek gemaakt dat er een autoweg in dezelfde stijl gerealiseerd wordt tussen Al Hoceima en Tétouan. Dat zou betekenen dat alle grote steden in het noorden van Marokko door middel van nieuwe wegen met elkaar zijn verbonden en dat er een route ontstaat die zich langs de Middellandse Zeekust van Oujda via Al Hoceima tot Tanger uitstrekt.

Scheepvaart 

Vanuit de haven van Al Hoceima verzorgt veerbootmaatschappij Trasmediterránea overtochten tussen Al Hoceima en de Spaanse havenstad Motril.

Luchtvaart 

Al Hoceima beschikt over een eigen vliegveld, het Cherif Al Idrissi Airport, dat 360.000 passagiers per jaar afhandelt.

Onderwijs 
 Abdelmalek Essaâdi Universiteit - Campus van Al Hoceima, bevat:
 Faculteit Wetenschap en Technologie - FST
 Nationale School voor Toegepaste Wetenschappen - ENSA'H
 Multidisciplinaire faculteit - FPH (In opbouw)
 Nationale School voor Handel en Management - ENCG (In opbouw)
 Instituto Español Melchor de Jovellanos - Spaanse internationale school.

Sport

Chabab Rif Al Hoceima 

Al Hoceima is de thuisbasis van de voetbalclubs Chabab Rif Al Hoceima en Raja Al Hoceima met het Chipola/Mimoun al Arassi-Stadion, dat aan 12.000 bezoekers plaats biedt. In dit seizoen, 2019/20, speelt Chabab Rif Al Hoceima in GNF 1, de tweede divisie in Marokko.

Op 27 april 2009 plaatste de voetballer Ibrahim Afellay, die de talentprijs won, namens de Johan Cruyff Foundation in samenwerking met Maroquistars het eerste en enige Cruyff Court van Marokko in Al Hoceima. Het veld heet het Ibrahim Afellay Veld.

Partnersteden 
  Almería (Spanje)
  Barcelona (Spanje)
  Brussel (België)
  Den Haag (Nederland)
  Meppel (Nederland)
  Parijs (Frankrijk)
  Sint-Niklaas (België)

Geboren te Al Hoceima 
 Chaib Massaoudi (9 februari 1962), acteur
 Hans Sahar (1974), schrijver
 Youssaf El Marnissi (2 februari 1976), autocoureur
 Tarik Elyounoussi (23 februari 1988), voetballer
 Mohamed Elyounoussi (4 augustus 1994), voetballer
 Hassan El Bachrioui, voetbalcoach
 Abid El Idrissi (30 mei 1988), voetballer
 Yassin Ayoub (6 maart 1994), voetballer

Externe links 
  NPS-tv serie De Toestand in Marokko (1997) Deel3: Al Hoceima - Youtube
 Al Hoceima (gearchiveerd)
 Al Hoceima (gearchiveerd)

Stad in Marokko