Edge Olympic: jongleren met keurmerken - Zuidas
Dat ontwikkelaar Edge Technologies gebouwen hoog kan laten scoren met Breeam-certificaten had het in 2015 al bewezen. Gebouw The Edge was volgens de Breeam-methode destijds het duurzaamste gebouw ter wereld. Dat betekent nog niet dat hetzelfde trucje daarna makkelijk wéér lukt, want de normen van certificaten als Breeam worden elk jaar aangescherpt.
Met het onlangs opgeleverde kantoorgebouw Edge Olympic wilden de ontwikkelaar verder kijken dan Breeam. 'Het is op een gegeven moment gewoon goed, als een gebouw meer energie genereert dan het nodig heeft bijvoorbeeld', zegt Jan Hein Tiedema, Executive Managing Director van het bedrijf. Omdat hij het onderwerp 'welzijn' steeds belangrijker zag worden, besloot hij met het nieuwe gebouw voor een Well Platinum certificaat te gaan. 'Mensen kunnen in een ruimte goede energie ervaren, omdat er bijvoorbeeld daglicht is, omdat ze elkaar er gemakkelijk ontmoeten, omdat de lucht van goede kwaliteit is en de temperatuur altijd aangenaam. Dat heeft impact, ook op de betrokkenheid van medewerkers.' Rekening houden met welzijn én duurzaamheid ging bij Edge Olympic soms goed samen. De vloerbedekking van gerecyclede visnetten is bijvoorbeeld duurzaam en geeft geen giftige stoffen af. Maar soms konden de verschillende keurmerken bij de ontwikkeling van het nieuwe gebouw ook wringen. Dat kwam ook doordat de ontwikkelaars, naast criteria die bij Breeam en Well belangrijk zijn, nog een aspect in de gaten hielden: circulariteit. Edge Olympic moest worden gebouwd van verantwoorde materialen, gemakkelijk demontabel zijn en een goed geregistreerd materialenpaspoort hebben. Welke afwegingen maakte Edge Technologies?
#1 Daglicht versus koeling
Certificaten voor duurzaamheid en welzijn kunnen elkaar bijten in het gebruik van glas. 'Om zoveel mogelijk daglicht te laten binnenkomen, bouw je het liefst het hele gebouw van glas', zegt Tiedema. Maar al die binnenkomende zon zorgt wel weer voor extra vraag naar koeling. 'Als we het duurzaamste gebouw van de wereld wilden maken, hadden we minder glas gebruikt.' Edge Olympic kreeg toch behoorlijk wat glas. Dat werd wel deels verpakt met een folie die warmte tegenhoudt en energie opwekt. Tiedema wijst ook op een duurzaam voordeel van glas: het kan helemaal gerecycled worden.
#2 Nieuw ontwerp versus oud materiaal
Met een focus op recyclen werd Edge Olympic herontwikkeld vanuit een bestaand gebouw. Dat scheelt energie voor het maken en gebruiken van nieuwe materialen, maar vereist wel dat iedereen meewerkt. In de nieuwe vloer van dit gebouw zit bijvoorbeeld de oude gevel, die dus met extra beleid moest worden weggehaald door slopers. De bovenste verdiepingen bouwde Edge Technologies er demontabel bovenop. De constructie is niet verlijmd, maar als legoblokken weer uit elkaar te halen. Daarin zit veel glas, maar ook veel hout. Tiedema: 'Hout is gemakkelijk opnieuw te verzagen.' Ook hier moet een architect wel akkoord gaan met de beperkte materiaalkeuze. 'Gelukkig zijn wij in deze tijd niet meer een roepende in de woestijn, maar zijn veel meer partijen enthousiast over circulair bouwen.'
#3 Circulair versus administratief gemak
Circulair bouwen betekent een uitgebreide administratie. Het Madaster registreert materiaal pas als circulair wanneer kan worden vastgelegd waar het vandaan komt, waaruit het bestaat, hoe het is bevestigd en wat andere belangrijke specificaties zijn om het materiaal in de toekomst opnieuw te gebruiken. 'De rol van de hoofdaannemer verandert dus, want die moet zijn leveranciers en onderaannemers dwingen om alles goed te documenteren. Zo is het Madaster een belangrijke stap om naar een volledig circulaire economie te gaan. Je activeert een hele kolom in de keten.' Het kost wel behoorlijk wat extra administratie en wellicht duurdere materialen, omdat marktwerking bij een beperkt aanbod nog ontbreekt. Tiedema is blij dat de ontwikkeling van Edge Olympic binnen budget is gebleven door hier vanaf het begin goed over na te denken.
#4 Slim versus simpel
Edge Olympic is volgestopt met sensoren om het energieverbruik, voor bijvoorbeeld warmte en licht, af te stemmen op de aanwezigheid van mensen. Je zou misschien denken dat dat weer extra materiaal en stroom kost, maar dat is niet waar, verzekert Tiedema. 'Het stroomverbruik van die sensoren is echt peanuts. En het zijn maar kleine modules die je zo tegen het plafond klikt. Omdat het energieverbruik enorm afneemt en vaak draadloos gaat, besparen we met de sensoren juist veel koperdraad.'
#5 Groen dak versus zonnepanelen
En wat moest er op het dak van Edge Olympic komen? Duurzame bouwers staan al snel voor de keuze: zonnepanelen of een groen dak. De eerste dragen bij aan een laag energieverbruik, het tweede stimuleert biodiversiteit en welzijn van medewerkers. Edge Technologies koos voor een combinatie. Op de toren, waar niemand komt, liggen zonnepanelen. Het lagere deel van het gebouw kreeg een daktuin, waar medewerkers kunnen genieten van het groen en van een bijenkas.