Arbeidershuisjes in Zeeland - Zeeuwse Ankers
Er zijn niet veel landarbeidershuisjes meer in Zeeland die nog echt in originele staat bewaard zijn gebleven. Het zijn karakteristieke elementen die horen bij ons landschap.
Arbeidershuisje.
Bedstee in arbeidershuisje.
Arbeidershuisje op het erf van een boerderij tussen Zonnemaire en Brouwershaven (ZB, Beeldbank Zeeland, foto C. Kotvis).
Arbeidershuisje; tekening van de indeling.
In de loop der tijd zijn veel van de arbeidershuisjes verdwenen. Echter een aantal arbeidershuisjes is er nog wel te vinden in Zeeland. Aan de moderne eisen voldoen ze vaak al lang niet meer en worden daarom tegenwoordig vaak gebruikt als tweede woning, vakantiehuisjes, worden verbouwd of alsnog afgebroken. Gelukkig zijn er bewoners die wel de waarde van dergelijke schattige woninkjes inzien en herstellen ze in stijl.
Vrouw in Stavenisse met op de achtergrond een arbeidershuisje, circa 1910 (ZB, Beeldbank Zeeland, collectie Museum Meestoof, foto C. Droogendijk).
In de negentiende eeuw hadden rijke boeren vaak twee of drie jonge inwonende knechten, die verantwoordelijk waren voor de verzorging van het vee. Zij sliepen in bedsteden in de stal. Rond de Eerste Wereldoorlog was het met deze inwonende knechten echter gedaan. De meeste jongens wilden dit werk niet meer, terwijl ook de boeren meer privacy verlangden. Ze gaven de voorkeur aan een gehuwde, vaste arbeider, die 'eerste arbeider' of 'eerste knecht' werd genoemd. Zij woonden dikwijls in een 'bedrijfswoning'; meestal een nabijgelegen arbeidershuis of in het woongedeelte van een leegstaande boerderij.