Het beter koelen van levensmiddelen staat al langer op de lijst met verbeteringen aan de boot. De ingebouwde kist, welke indertijd door Albin als optie werd verkocht, is dan wel geïsoleerd, maar zonder koelelementen ben je kansloos, al helemaal bij meerdaagse trips. Daarnaast staat er ook een 'actieve' koelbox — model 'Blokker' — aan boord. Geholpen door 12V, moet deze langdurige koeling faciliteren. Buiten veel condenswater en herrie, heb ik die eigenschap niet echt kunnen ontdekken. Bovendien staat deze altijd in de weg. Kortom: time for a change!
Ik ga mij verdiepen in de beschikbare oplossingen, welke door anderen al zijn ingebouwd. De belangrijkste 'eisen' hierbij zijn:
Uit de vele opties, kies ik voor het inbouwen van een camping koelbox. Dergelijke koelboxen zijn gemaakt om drank en etenswaar gedurende een aantal weken vakantie te kunnen blijven koelen. Meestal met een verschil van 30°C met de buitentemperatuur. Hoewel het ook een "koelbox" is, verschilt de functionaliteit enorm van de eerder genoemde types. De box moet onder het aanrecht ingebouwd worden, waarbij het aanrechtblad volledig intact moet blijven. Het originele materiaal is immers niet meer verkrijgbaar en ik wil geen ander bovenblad.
Via Marktplaats kom ik een Electrolux RC1600 tegen. Naast 12V en 220V, werkt deze box óók op gas. En dat alles voor een prijs van slechts €75! Dergelijke modellen worden geregeld aangeboden, ook van andere merken. Let wel op de buitenmaat, want sommige zijn nét te groot om direct geplaatst te kunnen worden.
Het aanrechtblad laat zich eenvoudig verwijderen. De twee belangrijkste schroeven zitten bovenop en de geïsoleerde kist zit met een aantal kleine schroeven aan het blad bevestigd. Het blad kan nu eenvoudig opgetild en verwijderd worden.
De ruimte eronder is groot en de aanwezige kist, staat los op de grondplaat. Hoewel ik deze gemakkelijk kan verschuiven, zit er nog iets vast. Onder de kist blijkt er nog een slangetje uit te komen voor afvoer van eventueel vocht. Het uiteinde hiervan hangt los in de bilge. Met wat extra trekkracht, verwijder ik de kist en maak daarmee de ruimte geheel toegankelijk. Uit de proefplaatsing van de koelbox blijkt er voldoende ruimte te zijn.
De bestaande deksel van de box, blijkt niet handig gebruikt te kunnen worden. Deze klep is te breed voor de bestaande opening in het aanrechtblad. De beschikbare opening in het aanrechtblad wil ik niet groter maken, omdat ik niet hetzelfde materiaal heb om óók een grotere deksel te maken. Daarnaast is de klep ook niet recht, zodat een strakke aansluiting op het aanrechtblad, op zijn zachts gezegd, een uitdaging wordt.
De oplossing is de van de box te onthoofden en een eigen deksel te maken, gebaseerd op de het principe van de oude situatie, waarbij de deksel los op de kist ligt.
De koelbox biedt af fabriek ruimte om 1,5L flessen rechtop te laten staan. Hiervoor is de deksel uitgehold. Simpelweg een eigen (geïsoleerde) deksel plaatsen, beperkt de beschikbare hoogte. Daarbij wordt het ook lastiger de box strak tegen de onderkant van het aanrechtblad te monteren. Door een kraag op de box te plaatsen, worden beide problemen opgelost. Mijn nieuwe deksel zal met het geïsoleerde deel, in deze kraag komen te vallen. De kraag wordt aan de koelbox vastgeschroefd.
Iedere oplossing kent zijn eigen problemen, zo ook deze. Doordat ik de deksel in wil laten vallen, moet hier rondom zo min mogelijk speelruimte zijn. Dit ter voorkoming van thermolekkage. De box zal dus exact op de geplande plaats moeten komen te staan. Een oplossing zit in het gebruik van acht stoelhoeken onder op het aanrechtblad. Deze 'sturen' de box naar de exacte plaats. Bovendien voorkomen deze dat de box kan verschuiven. Door de stoelhoeken iets naar buiten de buigen, kan de box naar de juiste locatie gedirigeerd worden als dit nodig is.
Voor de bediening zijn twee draaiknoppen. Deze moeten natuurlijk gemakkelijk toegankelijk blijven. Gelukkig biedt de bestaande opening al voldoende ruimte. Soms heb je ook geluk! Om deze straks te kunnen bedienen, hoef ik alleen even de deksel op te lichten.
Een plaatje multiplex van 6mm vormt de basis voor de deksel. Deze is ter grootte van de opening in de kraag. Hierop maak in een opstaande rand, waarbinnen het isolatiemateriaal aangebracht wordt. Hoewel ieder vorm van isolatie al snel voldoende is, heeft plaatmateriaal de voorkeur. Good old 'Tempex' is prima geschikt, maar is wat rommelig bij de verwerking. Ik gebruik een groene Styrodur plaat, welke ik nog heb liggen. Dit is geëxtrudeerd polystyreen hardschuim van BASF. Gemakkelijk en strak te snijden en bevestigen. Als toplaag sluit ik het geheel af met een materiaal dat gemakkelijk schoon te maken is.Forex is prima. Dit is plaatmeteriaal van geschuimde PVC, in verschillende diktes verkrijgbaar. In de foto- en reclamewereld wordt de witte versie vaak gebruikt om direct op te printen.
De nieuwe box is al met al wat hoger dan de oude. De bodemplaat in de boot, zal verlaagd moeten worden, om voldoende diepte te creëren. De ruimte wordt aan twee zijden afgebakend door houten schotten. Hierop maak ik twee latten, waarop de vloerplaat komt te liggen. De vloerplaat is echter maar aan twee zijden ondersteund en zal aan de overliggende hoek naar beneden gedrukt worden. Om dit te vookomen moet ik daar een ondersteuning aanbrengen. Die kant wordt echter gevormd door de romp, zodat het lastig is om de exacte afmeting te bepalen. De poot zal pas worden aangebracht als alles is ingebouwd. Hierdoor kan ik de poot gemakkelijk op hoogte stellen.
De koelbox produceert zelf ook warmte. Uit voorafgaande tests is gebleken dat de temperatuur in open ruimte aan de achterzijde oploopt tot zo'n 35°C. Nadat ik er een deken over had gegooid, liep de temperatuur al snel op tot >50°C. Dit is niet wenselijk. In de boot is de ruimte min of meer afgesloten. De achterkant zal niet volledig afgesloten zijn, maar de ruimte heeft ook niet echt ventilatieopeningen. Ik weet nog niet welke effect dit heeft op de benodigde koeling. Op voorhand maak ik daarom een paar grote gaten (Ø100mm). Mogelijk is dit voldoende, anders kan ik op termijn alsnog een ventilator aanbrengen voor geforceerde koeling. Deze kan ik dan voorzien van een temperatuurgestuurde regeling, zodat deze met minimale inspanning (lees: geluid) de box zélf koel kan houden. Dergelijke regelaars zijn vrij goedkoop als computeronderdeel te verkrijgen.
De box wordt wordt nu definitief geplaatst en ook het aanrechtblad gaat weer terug. Nog even een controle of de box goed in positie zit en de deksel mooi vlak ligt. Als laatste breng ik de ontbrekende poot onder de vloerplaat aan. Hiervoor gebruik ik een houten blok welke een aantal centimers korter is dan nodig. Twee kleine, houten wiggen smeer ik in met lijm en plaats deze onder poot, met de punten naar elkaar toe. Door deze naar elkaar toe te bewegen, klem ik de poot op de juiste hoogte. Na uitharding van de lijm is de poot stevig verankerd. De laatste schroeven worden weer vastgezet en de klus is geklaard.
Het moment is aangebroken. De koelbox kan ingeschakeld worden en er kan getest worden. Een groot vraagteken blijft: bieden de gaten zonder ventilator voldoende koeling voor de elektronica van de box. Hiervoor maak ik gebruik van een elektronische vleesthermometer. De sensor hang ik achter de kast en de meter stel ik in op 50°C. Bóven die temperatuur gaat de meter piepen, zodat ik met een gerust hart andere dingen kan gaan doen. Tot mijn aangename verrassing komt de temperatuur niet boven de 35°, ook niet op de momenten daarop volgend. Cool!
De koelbox werkt naar behoren en koelt prima. Wel doet deze er relatief lang over om tot het gewenste niveau te komen. Dit los ik op door bij aanvang een PET-fles met bevroren water in de box te plaatsen. Dit helpt enorm. Bovendien heb je ijswater aan boord :-)
De koeling van de elektrocica biedt nu geen aanleiding voor extra aandacht. Hierbij moet wel opgemerkt worden dat er tot nu toe alleen met elektriciteit gewerkt is. Bij het gebruik van gas, verwacht ik wel veel meer warmteontwikkeling.