'Wees niet bang' | Trouw
In de rubriek 'De Zin Van' kozen bekende en minder bekende Nederlanders de afgelopen jaren hun persoonlijke motto, leefregel of ultiem inspirerende zin. In de maand augustus laten we nog vijf mensen aan het woord. Bastiaan Ragas (1971) schreef het boek 'Maar je krijgt er wel heel veel voor terug', waarin hij reflecteert op het vaderschap.
INTERVIEW 15 augustus 2011, 0:00
'Ik herinner me dat mijn dierbare vriend Willem van Wijk, toen hij kortgeleden te gast was in het Ikon-programma 'De Nachtzoen', zei: 'Wees niet bang'. De context ben ik kwijt, ik weet alleen dat ik dat hoorde en dacht: 'Ja, dat is het, daar raakt hij de kern'.
Ik ben geen man van tegeltjeswijsheden. 'Ontspan', had ik ook kunnen zeggen. Of: 'Geef je over aan het leven'. 'Wees niet bang' is een mooie gedachte om bij te gaan slapen, maar ook om de dag mee te beginnen. Willem heeft het vaak over levensvreugde. Juist levensvreugde wordt ons vaak ontnomen door angst.
Dingen gaan fout omdat mensen bang zijn. Op grote schaal - kijk naar de beurs. Men is bang om geld te verliezen en die angst besmet weer anderen. Kijk naar het Midden-Oosten - je zult daar als vrouw maar leven en onderdrukt worden door je man, die vreest voor jouw macht. Ook oorlog komt voort uit angst, net als eerwraak of je stem uitbrengen op een populistische partij.
Ook op kleinere schaal maakt angst kapot. Mensen zijn bang om kwijt te raken, om los te laten, om alleen te zijn, om dood te gaan, om niet voor vol aangezien te worden. Angst verkrampt. Freek de Jonge schreef er een krachtig liedje over: 'Wees niet bang/ je mag opnieuw beginnen', en: 'Wees niet bang/ voor al te grote dromen'. Of je gelovig, atheïst bent of agnost, ik denk dat iedereen zich in die tekst kan herkennen.
Het is niet zo dat ik nooit bang ben, integendeel. Soms word ik 's nachts wakker en verkeer ik even in zo'n schemertoestand. Dan kan ik mezelf in de badkamerspiegel aankijken en ineens intens bang zijn voor eenzaamheid. Voor die grote, intieme eenzaamheid, waarin je ter wereld komt en sterft. Wie er aan het einde ook om je bed heen zitten, je vertrekt helemaal alleen.
Dat is het soort existentiële angst dat me soms overvalt. Maar in mijn dagelijks leven en mijn dagelijkse keuzes wil ik mij niet laten leiden door angst. Ik ben niet bang om vriendschappen te verliezen. Soms is een vriendschap klaar, ook al ken je elkaar al twintig jaar. Loslaten biedt rust en ruimte voor nieuwe dingen. Wat het verliezen van dierbaren betreft probeer ik te geloven dat je iemands fysieke aanwezigheid niet nodig hebt om dichtbij te zijn.
Datzelfde geldt voor mijn relatie met Tooske. Mocht zij vertrekken omdat er iets in onze relatie sluipt, of omdat het leven zo beslist, dan zal ik dat uiteindelijk accepteren. Het zou ultiem, ultiem gruwelijk zijn, maar ik zou het overleven. Alle zekerheden die we inbouwen en waaraan we vasthouden, dat zijn kinderlijke zekerheden.
Het geloof helpt me om minder bang te zijn. Jezus inspireert. Hij was een sober mens met compassie voor anderen, niet bang om met melaatsen of de outcast om te gaan, niet bang om voor raar uitgemaakt te worden of atypische dingen te zeggen. Anderzijds is het niet zo dat ik geloof in een hemel met bloemetjes, een bruggetje en een bankje waarop mijn broer straks rustig een boekje zit te lezen en roept, 'Waar was je al die tijd!' - terwijl God, vanaf een met engelen bezaaid altaar, met warme stem, zegt: 'Welkom thuis, jongen'. Dat geloof ik helaas niet en ik kan uit die gedachte ook geen steun halen.
Steun haal ik wel uit het veilige gevoel dat ik heb bij God. Ik weet dat iedereen in het leven voor uitdagingen en verdriet wordt gesteld en denk dat het een kunst is om daarmee om te gaan en jezelf te ontplooien. Om te groeien en anderen daarin mee te nemen, om jezelf en je omgeving te verlichten en om liefde te verspreiden. Liefde is, naast angst, de grootste drijvende kracht in de wereld. De goede kant van angst is liefde, overgave.
Je kunt zeggen dat ik makkelijk praten heb. Ik heb een mooi huis, ben dolgelukkig getrouwd en heb vier prachtige kinderen. Maar geloof me, ik weet wat het is om een flinke tik van het leven te krijgen. De helft van de tijd zie ik mijn oudste kind niet, dat is een heel, heel tere plek. Ik ben één van mijn broers veel te vroeg verloren. En, hoewel van een ander niveau, ook op werkgebied zijn veel dingen mislukt. Ik heb drie cd's uitgebracht. Prima plaatjes, maar geen hond die ze wilde draaien.
Als ik zou kunnen leven zonder angst - en dat probeer ik te doen - kom ik tot de beste keuzes. Ik heb het niet over rücksichtslos voor jezelf kiezen, ik heb het over oprechte keuzes, gemaakt uit kwetsbaarheid.
Als je angst loslaat en liefde durft toe te laten, kunnen de mooiste dingen gebeuren."
Bastiaan Ragas (1971) is getrouwd met presentatrice Tooske Breugem en heeft vier kinderen. Vanaf september staat hij op de planken met het muzikale theaterstuk 'Help, ik heb mijn vrouw zwanger gemaakt', naar het gelijknamige boek van Kluun.