17 sep. 2020 14:49:04
Vraag een kind naar zijn of haar top drie favoriete maaltijden en het zal geen verrassing zijn dat de pannenkoek hier tussen zit. De ronde lekkernij is een feestmaaltijd en wordt door jong en oud met stapels tegelijk gegeten. De pannenkoek wordt onofficieel nog wel eens de zoete variant van de pizza genoemd, maar daar moet je in Italië natuurlijk mee oppassen. Toch zien we de pannenkoek net als de pizza enorm evolueren. Waar we vroeger de pannenkoek alleen met spek, appel, poeder(suiker) of stroop aten, is deze zoetigheid inmiddels in menig restaurant getransformeerd tot een pannenkoek met shoarma of een pannenkoek met vier soorten kazen. Nee, we kunnen wel zeggen dat het oud-Hollandse imago van de pannenkoek verleden tijd is.
Dat de pannenkoek één van Nederlands bekendste lekkernijen is zeiden we hierboven al, maar toch is dit níet een typisch Hollands feestmaal. Al vanaf de Romeinse tijd is de pannenkoek of crêpe in talloze recepturen te vinden. Het oudste pannenkoekenrecept stamt al uit 1439, maar pannenkoeken (of wat daar op lijkt) zijn al veel ouder. Diverse historici zijn het er over eens dat de pannenkoek in elk geval al sinds de Romeinse tijd bestaat, maar waarschijnlijk zelfs al sinds de steentijd. Ook toen waren alle ingrediënten al beschikbaar om een 'pannenkoeken' beslag te maken.
Inmiddels kennen veel landen hun eigen variant. Zo maken de Fransen bijvoorbeeld de Crêpe Suzette; een dun flensje gekarameliseerd met sinaasappel en besprenkeld met Grand Marnier. Maar ook de Duitsers hebben hun eigen Pfannkuchen en de Russen hebben er zelfs een erfgoed van gemaakt: de Blini (pannenkoekjes van boekweitmeel). Grootgebruikers zijn natuurlijk de Amerikanen welke er een geheel eigen ontbijt van maken, vaak met bosbessen en ahornsiroop. Allemaal overheerlijk natuurlijk, maar wie de juiste pan niet in huis heeft, staat op het eind met lege handen en vervelender nog: een lege maag.
''Waarom mislukt de eerste pannenkoek altijd?''
Het is een vraag welke wij veel gesteld krijgen en een angst waardoor veel mensen de pannenkoek toch maar kant en klaar kopen. Doodzonde natuurlijk, want de lekkerste pannenkoek bak je natuurlijk gewoon zelf! Natuurlijk weten wij het antwoord op bovenstaande vraag, maar om écht zeker te zijn stelde ik de vraag aan de chefkok bij één mijn favoriete pannenkoekenrestaurant in Papendrecht. Het antwoord was eigenlijk vrij simpel: voor de beste pannenkoek gebruik je een koekenpan of pannenkoekenpan welke je alleen voor de pannenkoek gebruikt. Geen eieren, vlees of aardappelen. Nee, alleen voor pannenkoeken. Verder was je de pan niet af met een berg zeep, maar is heet water voldoende. Waar het ook vaak misgaat, is dat mensen de pan zo heet verwarmen totdat deze gaat roken. Niet doen, want daardoor wordt de onderkant snel zwart, terwijl de bovenkant nog niet eens gestold is. Laat de pan langzaam opwarmen, doe een klontje boter in de pan en als deze is uitgebruisd gaat het beslag er in. Pas als de bovenkant zo goed als gestold is, draai je de pannenkoek om. Moeten we dan nog die sierlijke zwiep maken waarbij de pannenkoek bijna tegen het plafond gaat? ''Onzin'', zegt de chef. Dit is puur een showelement en de meeste chefs doen dit gewoon met een soepele, snelle polsbeweging of gebruiken een paletmes.
Wat maakt een goede pannenkoekenpan?
Een pannenkoekenpan kenmerkt zich door de lage rand, waardoor je makkelijk de pannenkoek uit de pan kan scheppen. Bij het maken van een pannenkoek is de techniek minstens zo belangrijk en gebruik je vaak een crêpe spreider of een ronddraaiende beweging, om het beslag zo dun en verdeeld mogelijk in de pannenkoekenpan te krijgen. Een goede pannenkoek is volgens de kenners goudbruin aan beide kanten en glijdt soepeltjes uit de pan. Bij gegoten aluminium pannenkoekenpannen van bijvoorbeeld het Duitse merk Woll is het de gelijkmatige warmteverdeling welke door de hele pan verspreidt wordt, die er voor zorgt dat de pannenkoek moeiteloos uit de pan komt. Wil je echter een wat lichtere pan dan is er een ruime keuze aan merken, welke voor ieder wat wils hebben. Mastrad, Kela, BergHOFF en Masterclass zijn een paar van deze merken waarmee jouw pannenkoeken er binnen no time uitzien als in een écht pannenkoekenrestaurant.
Tijd om te eten, want daar gaat het uiteindelijk om. En dan komen we natuurlijk niet weg met een pannenkoek met stroop. Nee, onze huidige favoriet is er één welke gezond is en ook erg lekker. Klein tomatendipje erbij en je hebt een geweldige maaltijd, welke ook nog eens een goede truc is om de kids wat meer aan de groente te krijgen.
Wil je een pannenkoek welke ook nog eens plantaardig verantwoord is? Dan kan je in het beslag de eieren weglaten of vervangen door kikkererwtenmeel, boekweitmeel of een speciaal eivervangend poeder. De melk kan je gemakkelijk vervangen door water, sojamelk, havermelk, amandelmelk of zelfs bier. Zo zie je maar dat de pannenkoek écht voor iedereen is!