Artikel - Orgaandonatie: Laat jouw nabestaanden niet hoeven kiezen - Opiniestukken
6 december 2016 | door: Jelle van Vilsteren en Frank de Ruiter
"De nieuwe donorwet laat een mogelijke keus open voor nabestaanden."
Via donorregistratie wordt er vastgelegd wat er bij overlijden met jouw organen en weefsels gebeurt. In Nederland heeft 40% van de bevolking zich ingeschreven in het donorregister, waarvan 24% daadwerkelijk toestemming geeft voor het gebruik van zijn of haar organen na overlijden.
In september van dit jaar is een nieuwe wet omtrent donorregistratie aangenomen door de Tweede Kamer. Deze wet regelt een nieuwe manier van registreren waardoor men eerder geneigd is in te stemmen. De nieuwe manier van registreren wordt ook wel een opting-out genoemd, waarbij men moet aangeven dat men geen orgaandonor wil zijn i.p.v. dat men zich moet aanmelden als men wel donor zou willen zijn. Met deze vorm van registreren hoopt de overheid uiteraard op een hoger aantal orgaandonoren.
Het nieuwe registratiesysteem werkt als volgt. Iedere Nederlandse ingezetene krijgt op zijn of haar 18e verjaardag een donorformulier. Hiermee kan de voorkeur worden aangegeven of je wel of geen donor wil zijn. Indien je niet reageert op deze brief wordt er "geen bezwaar" geregistreerd. Dit betekent dat de nabestaanden uiteindelijk de keuze voor jouw orgaandonatie moeten maken. Aangezien men slechts in beperkte mate rationele beslissingen kan nemen, zal op het moment dat er (onverwachts) gevraagd wordt of de organen van een dierbare voor orgaandonatie gebruikt mogen worden, vooral besloten worden op basis van emoties i.p.v. rationaliteit. In de meeste gevallen houdt dit in dat er geen orgaandonatie plaats vindt. Dit is uiteraard zonde, zeker omdat men achteraf vaak aangeeft spijt te hebben van de keuze om niet te doneren.
Weer een uitzondering op de regel.
De overheid moet beseffen dat het met het toevoegen van de mogelijkheid "geen bezwaar" nog altijd geen definitief antwoord "ja ik geef toestemming" heeft. De aanduiding "geen bezwaar" geeft aan dat iemand niet de moeite heeft genomen om zich zelf aan en/of af te melden als orgaandonor. Dit zou reden genoeg moeten zijn om als overheid te zeggen dat dit ook geldig is als instemming voor het gebruik van jouw organen bij overlijden.
Op het moment dat een persoon overlijdt heeft een arts ongeveer vier uur de tijd om organen te transplanteren voordat deze afsterven en dus niet meer bruikbaar zijn. Dit betekent dus dat de keuze voor het wel of niet doneren van organen door een nabestaande zeer snel genomen moeten worden terwijl diegene op dat moment niet in staat is rationeel te denken.
Willen wij met elkaar zorgen dat er meer orgaandonoren komen, dan zal de overheid je automatisch moeten registreren als "ik geef toestemming", tenzij anders wordt aangegeven. Hiermee zorg je niet alleen voor meer donoren, maar verminder je ook het aantal mensen die zelf niet de moeite nemen zich als donor te registreren maar vervolgens wel gebruik willen maken van andermans organen op het moment dat dit nodig is.
Het tekort aan orgaandonoren in Nederland zou de Nederlandse overheid in moeten laten zien dat deze wetswijziging nog verder moet worden aangescherpt. De keuze zou volledig bij de donor moeten liggen. Er moeten twee antwoordmogelijkheden zijn; namelijk, "ja ik geef toestemming" of "nee ik geef geen toestemming". Hiermee laat je nabestaanden niet met een onmogelijke beslissing achter.