Monumentenstatus voor huis architect Jan de Jong in Schaijk | Arenalokaal.nl
'Meesterwerk van de Bossche School'
Monumentenstatus voor huis architect Jan de Jong in Schaijk
16-2-2018 om 14:48 Door Sergio Boutkan van Arenalokaal.nl
SCHAIJK - In maart 2017 verwierf de Vereniging Hendrick de Keyser het woonhuis van architect Jan de Jong in Schaijk. Het huis is een van de belangrijkste monumenten van de 'Bossche School'-architectuur uit de tweede helft van de 20ste eeuw, een stroming in de Nederlandse architectuur die ook internationaal erkenning heeft gekregen. Nu, bijna een jaar later, wordt het bijzondere woonhuis van de 'Bossche school'-architect aangewezen als Rijksmonument. (foto's: Arjan Bronkhorst)
Sinds een aantal jaar is Nederland terughoudend in het aanwijzen van Rijksmonumenten waardoor de toekenning extra bijzonder is. Directeur Susan Lammers van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed zal namens de minister van OCW, Ingrid Engelshoven, het rijksmonumentenbordje overhandigen aan Carlo Huijts, directeur van Vereniging Hendrick de Keyser.
Kunstenaar met ruimte
De architect Jan de Jong (1917-2001) combineerde met groot gevoel voor ruimte, maatvoering en ordening, abstracte traditionele vormen met moderne bouwmaterialen. Hierdoor ontstond een haast tijdloze architectuur. In zijn eigen woonhuis, uit 1967-1968, creëerde hij een besloten ingetogen leefwereld waar de ruimtelijkheid en het spel van ritmische verhoudingen de bezoeker elke keer weer imponeert.
Woonhuis uit 1967-1968
De Brabantse bossen, een zandweg en een akker vormen de achtergrond van een ommuurd woondomein. Dit omvat een woonhuis met kantoor, bijgebouwen en tuinen. Het ontwerp roept associaties op met oude mediterrane kloosters. Voor het huis ligt een atrium en op het huis staat een klokkenstoel. Opvallend zijn de kolommen die gebruikt zijn om ruimtes vorm te geven en in te delen. Aan het ontwerp liggen zorgvuldig gekozen maatverhoudingen ten grondslag op basis van de theorie van 'het Plastische Getal'. In de detaillering is door de architect gezocht naar vereenvoudiging en beperking, waardoor vormen en vlakken sterk spreken. Het huis heeft hierdoor alle kenmerken waarvoor de Bossche School zoveel waardering heeft gekregen.
Collectie 20ste-eeuwse huizen
Vereniging Hendrick de Keyser is vooral bekend voor haar bezit van 17de en 18de-eeuwse monumenten in oude binnensteden. De verwerving van het huis van Jan de Jong past in een beleid om deze collectie selectief uit te breiden met spraakmakende 20ste-eeuwse Nederlandse architectuur. In de collectie zijn inmiddels huizen van de architecten Gerrit Rietveld, Sybold van Ravesteyn, Ben Merkelbach en Abe Bonnema opgenomen. In 2013 kocht de Vereniging een huis ontworpen door Dom Hans van der Laan, grondlegger van de Bossche School, en in 2016 werd een compleet modernistisch wijkje uit de jaren vijftig in de Noordoostpolder verworven.