Kies die man niet - NRC
Met een zucht van verlichting zal ik het einde van de Amerikaanse verkiezingen begroeten. Nog maar één doorwaakte nacht – vannacht. Dan weten we het. Zullen we de komende vier jaar naar die gedecideerde bejaarde mevrouw moeten kijken, of wordt het de rode, ietwat opgeblazen kop van een vastgoedmagnaat die ons toeblaast: "I tell you what!"
Ik geloof nog altijd dat die mevrouw het wint, maar ik ben er niet meer zo zeker van als enkele weken geleden. Te veel Amerikanen lusten Hillary Clinton niet, dat blijkt steeds weer. Grote fouten heeft zij in haar campagne nauwelijks gemaakt, terwijl Trump grossierde in enormiteiten. Toch zou hij volgens de peilingen onder de blanke kiezers, vooral de mannen, de leiding hebben. Het zullen de vrouwen moeten zijn die Amerika van een electorale ramp afhouden.
Hoe spannend het kan worden, blijkt uit de voorzichtigheid van de opiniepeilers en de media. Niemand durft voluit een overwinning van Clinton te voorspellen. Ze maken me zo langzamerhand radeloos, al die opiniepeilers. Op het moment dat ze een conclusie lijken te hebben bereikt, houden ze een forse slag om de arm.
Nate Silver van de befaamde peilingsite FiveThirtyEight stelde maandag vast: "Clinton leidt, maar het wordt een spannende race." Vrijwel al zijn, op allerlei polls gebaseerde cijfers wijzen op een overwinning van Clinton: ze staat gemiddeld met bijna 3 procentpunt vóór bij de popular vote.
"Tegelijkertijd", voegt hij er haastig aan toe, "is het niet moeilijk om te zien hoe Clinton zou kunnen verliezen. Ze staat dan wel met 3 procentpunt voor, maar daarbinnen ligt ook de foutmarge van de polls. Als de foutmarge in het voordeel van Clinton is, zou ze bijna met een landslide (overweldigende zege) kunnen winnen, maar als die marge in het voordeel van Trump is, wordt haar positie wankel."
Zo kun je met Nate Silver alle kanten op. Hetzelfde geldt voor de gezaghebbendste krant, The New York Times. Die deed op zijn site elke dag een electorale voorspelling in één laconieke regel. Die regel luidde maandag: "Hillary Clinton heeft een kans van 84 procent op de overwinning."
Geen vuiltje aan de lucht dus voor de Hillary-fans? Vergeet het maar. Verderop constateert politiek journalist Nate Cohn op diezelfde site: "Trump staat met nog twee dagen te gaan op zeer korte afstand van de overwinning, en er is daarvoor eigenlijk maar één reden: hij leidt met een grote marge bij de blanke kiezers zonder hogere opleiding (59-30 procent)."
Volgens Cohn is er meer overeenkomst tussen Trump en Obama dan we denken. Obama bereikte die lager opgeleide blanke kiezer beter dan Hillary en hij deed dat, net als Trump nu, door het politieke establishment in Washington aan te vallen.
Cohn houdt rekening met een krappe zege van Clinton bij de 'popular vote' (kiezers), maar met de uiteindelijke overwinning van Trump dankzij de 'electoral vote' (kiesmannen). Voor wat het waard is, want ik heb ook weleens de omgekeerde mogelijkheid horen opperen. Het liefst zou ik tegen de Amerikaanse kiezers roepen: "Kies die man niet" – dan zijn we overal vanaf.
Misschien wordt het een enerverende nacht, al vermoed ik dat de meerderheid van de Nederlanders gewoon rustig gaat slapen – om pas klaarwakker te worden als premier Rutte Trump zijn 'welgemeende felicitaties' aanbiedt.