Volgens de driftenpsychologie van Sigmund Freud komen zowel kunst als kinderen voort uit Eros, de seksueel geladen levensdrift. Betekent dit dat creatieve schepping en voortplanting hand in hand gaan met elkaar? Of is het meer het een óf het ander? Als er in een strak opgeblazen band twee ventielen zitten, dan zal de luchtstroom die uit elk ventieltje komt zwakker zijn dan als er slechts eentje openstaat. Als het vuur op twee vlammen moet branden, dan zullen ze allebei op een lager pitje staan.
Ik verbrand mijn tong aan de thee. Wat is het toch met thee dat hij altijd of veel te heet is of ijskoud? En als je nooit meer te oud bent, wanneer ben je dan te ziek voor een kind? Wanneer ben je te gek voor een kind? Wanneer te arm, te lelijk, te perfect?
En valt niet-bestaan altijd te verkiezen boven een bestaan als – bijvoorbeeld – weeskind met hechtingsproblematiek? Of boven het leven met een aandoening of een onbekende (donor)vader? Valt niet-bestaan te verkiezen boven een leven in armoede? Kan een vermeend ongelukkige existentie maar beter helemaal worden voorkomen? Kunnen potentiële ouders dan niet ook beter eerst helemaal veiligstellen dat niet alleen het speeltuintje, maar ook het hele schoolplein en de straat en dan ook maar de rest van de wereld, dat het hele onafzienbare terrein met rubberen tegels is bekleed?
Eros is niet alleen de drift die kunst en kindjes voortbrengt, Eros is ook de tegenhanger van Thanatos, de doodsdrift. Een kind maken is de ultieme bezwering van de dood, door een nieuwe circle of life aan te zwengelen, door je klauwen te zetten in de toekomst, wordt de sterfelijkheid uitgedaagd en tegelijkertijd ten zeerste bevestigd. Een mens die geboren wordt betekent een mens die zal sterven. Neurochirurg en schrijver Paul Kalanithi illustreert in zijn autobiografische relaas When Breath Becomes Air hoe Eros en Thanatos op scherp staan. Kalanithi en zijn vrouw kiezen voor een kind, ondanks de infauste prognose van Paul, die op zijn 36ste geconfronteerd wordt met uitgezaaide longkanker. Paul maakt de geboorte van zijn dochtertje mee vanuit een ziekenhuisbed, en hij overlijdt als zij acht maanden oud is. Tijdens het laatste jaar waarin hij voor zijn leven vocht heeft hij een kind gemaakt en een boek geschreven. Wat hij aan zijn kind, zijn vrouw, zijn lezers meegeeft is dat leven niet plaatsvindt ondanks pijn en lijden en verlies, maar dat leven plaatsvindt ook en juist te midden van pijn en lijden en verlies. Net als kunst.
zegt een goede kennis van Peyton-Jones over de inmiddels 65-jarige kersverse moeder. Mijn geliefde en ik volgen gearmd het bordje naar de Serpentine Gallery. Grayson Perry belooft The Most Popular Art Exhibition Ever! Mijn geliefde gaat gedwee in de rij staan. We voeren de eekhoorntjes in Kensington Garden, ze komen naar ons toe, maar alleen als we niet kijken. We liggen in het gras. Mijn geliefde legt zijn voet in mijn schoot. Ons kindje is getransformeerd tot de olifant in de kamer – soms roze, soms lichtblauw – die liever ongenoemd wil blijven. Mijn geliefde ziet het als zijn zwaard van Damocles. Gelukkig, denk ik, ben jij een samoerai.
Wie weet is een hoge leeftijd juist wel een pré als het gaat om die ene meest basale én meest grootse, die ultieme ouderlijke taak die vaak niet tot een goed einde wordt gebracht: je kind leren wat doodgaan is. En hoe je het moet doen. (‘Kijk! Zo doe je dat.’)
Wie weet heeft de Indiase vruchtbaarheidsdokter wel gelijk, en doet het er niet toe hoe oud of jong je bent. Wie weet doet het er niet toe hoe lang je leeft en of je kinderen krijgt of niet. Maar of je – frontaal dan wel vanuit je ooghoek – het onafzienbare terrein op durft. Of je het ondenkbare kunt denken. En of je de roekeloosheid kunt opbrengen.
Tova Lindt (1982) schrijft en verpleegt. Ze studeert proza aan de Schrijversvakschool Amsterdam en is tekstredacteur bij Tijdschrift Ei.

KB regelt toegang tot beroep van kredietgevers en kredietbemiddelaars in hypothecair krediet en in consumentenkrediet