50.000ste-volgerquiz | Genootschap Onze Taal | Onze Taal
Op 11 juli mochten we onze 50.000ste volger op Twitter verwelkomen! Om dat te vieren hebben we een prijsvraag voor onze Twittervolgers gemaakt. Deze prijsvraag had de vorm van een pittig quizje van tien vragen, die allemaal betrekking hadden op de thema's 'volgen' en/of 'Twitter'.
Er hebben 548 mensen aan de quiz meegedaan. Onder de deelnemers verloten we tien exemplaren van de boeken Waar komt pindakaas vandaan? en Woordenboekspel. De prijswinnaars hebben via Twitter bericht van ons gekregen. Iedereen hartelijk dank voor het meedoen!
Voor de volledigheid vermelden we hieronder de vragen en antwoorden van de quiz.
1. Komt het gezegde 'Wie mij liefheeft, volge mij' uit de Bijbel?
Antwoord: 'Wie mij liefheeft, volge mij' is niet bijbels. Dit gezegde wordt meestal toegeschreven aan de veertiende-eeuwse Franse koning Filips VI van Valois. Bij het begin van de oorlog tegen de Vlamingen in 1328 zou hij hebben gezegd: "Qui m'aime me suive." Maar ook Napoleon zou dit hebben gezegd, in 1796 in de slag bij Lodi.
2. Een epigoon is ...
iemand die beroemde voorgangers navolgt.
een journaaluitzending van vroeger.
Antwoord: Een epigoon is iemand die beroemde voorgangers navolgt.
3. Wat wordt bedoeld met de uitdrukking 'de inspraak van het bloed volgen'?
Steeds meer op je familieleden gaan lijken naarmate je ouder wordt.
Je familie helpen, steunen en verdedigen.
Helemaal door het lint gaan als je boos wordt.
Antwoord: 'De inspraak van het bloed volgen' betekent: 'je familie helpen, steunen en verdedigen'.
4. Wat wordt bedoeld met de uitdrukking 'het kalfsvel volgen'?
Te veel vertrouwen op de goedheid van andere mensen, dus: bedonderd worden.
Geslacht worden, dus: doodgaan.
Gehoor geven aan het geluid van de strijdtrom, dus: soldaat worden.
Antwoord: 'Het kalfsvel volgen' betekent: 'soldaat worden'.
5. Het Nederlandse woord volgen en het Engelse follow zijn verwant.
Antwoord: Volgen en follow zijn verwant. De werkwoorden gaan allebei terug op een oeroud woord fulgon/fulgen.
6. Het woord naarvolgen in 'iemands voorbeeld naarvolgen' is ...
een fout, en is altijd fout geweest; het moet navolgen zijn.
goed; na en naar mogen tegenwoordig door elkaar worden gebruikt.
nu fout, maar in de Middeleeuwen niet; toen waren na en naar synoniem.
Antwoord: Het woord naarvolgen is nu fout, maar was ooit goed. Zie bijvoorbeeld dit citaat uit 1285: "Hem sal ic so ic best mach. In dietscen worden volghen naer" ('Hem zal ik naar beste vermogen in het Diets navolgen').
Naar is oorspronkelijk de vergrotende trap van na, maar werd al in het Middelnederlands niet meer als zodanig opgevat. Na en naar waren lange tijd vrijwel synoniem. Pas in het Nieuwnederlands (na 1500) ontstond het onderscheid tussen na en naar dat we nu maken. Nicolaas Beets schreef in Camera Obscura (1840) overigens nog: "Toen … kwam daar 't houtschuitje; daar gingen de knechts mee na huis." Ook nu nog worden na en naar als synoniemen gebruikt, alhoewel dat als een fout geldt.
7. De eersten in de lijn van de Nederlandse en Belgische troonopvolging zijn:
Máxima en Mathilde.
Amalia en Elisabeth.
Constantijn en Astrid.
Antwoord: De eersten in de lijn van troonopvolging zijn prinses Amalia (Nederland) en prinses Elisabeth (België).
8. Volgen en golven zijn ...
palindromen.
Antwoord: De woorden volgen en golven zijn anagrammen: woorden die uit dezelfde letters bestaan, maar in een andere volgorde.
9. Doorgestuurde berichten op Twitter zijn ...
geretweete berichten
geretwete berichten
geretweette berichten
Antwoord: De juiste schrijfwijze is 'geretweete berichten'. Achter het voltooid deelwoord geretweet wordt een e geplaatst. Geretweete is vergelijkbaar met bijvoorbeeld geniete in 'aan elkaar vast geniete blaadjes'. De dubbele e is nodig om de juiste uitspraak weer te geven.
10. Het werkwoord twitteren ...
werd een jaar of zeven geleden voor het eerst gebruikt in verband met Twitter.
werd rond 1900 al gebruikt in de betekenissen 'twinkelen' en 'kwetteren'.
Antwoord: Het werkwoord twitteren werd rond 1900 al gebruikt in de betekenissen 'twinkelen' en 'kwetteren'. Bijvoorbeeld: "De zon zeefde weer vluchtige schijnsels over de velden, en een leeuwerik twitterde onzichtbaar in het grijze licht" (A. Vermeylen, De wandelende Jood, 1906).