Israel is Gods uitverkoren volk en Kanaän het door Hem aan haar beloofde land (Genesis 12:3; 15:7). Het was dit volk dat in dat land zou mogen leven – als vreemdelingen zonder rechten, als gasten naar wie hun gastheer zou omzien. Speciaal dit land koos de schepper uit voor zijn volk.
In Deuteronomium 11 lezen we met hoeveel aandacht en zorg Hij het hele jaar door het land vruchtbaar houdt. Aan water zal ondanks het droge klimaat geen gebrek zijn; het land zal rijke oogsten opleveren. Dit is het land waar het uitverkoren volk een bloeiend bestaan mag opbouwen (Deuteronomium 8:7-9). Het roept herinneringen op aan het waterrijke paradijs met nota bene vier rivieren die het bevloeiden (Genesis 2:8-14).
De gastheer stelt de regels van het huis vast, niet zijn gasten die er uiteindelijk vreemdelingen zijn. Zijn huisregels moeten zij volgen. God bepaalt hoe Israël in zíjn land leven zal (Deuteronomium 12-26). Samen met Hem horen zij in het land zo opvallend anders dan hun buren te leven dat die zullen willen weten wat het geheim is van hun samenleving (Deuteronomium 4:5-9). De gasten zullen naar hun gastheer en zijn huisregels verwijzen, en niet te vergeten naar zijn zegen. Zo zullen ze, door God gezegend, de volken tot een zegen kunnen zijn, in woord en metterdaad. Verwijst dit niet reeds naar het nieuwe paradijs met zijn rivier met water dat leven geeft (Openbaring 22:1)? Israël mocht er al van genieten. Het land maakte deel uit van Gods plan met de wereld.
Er klinkt ook een duidelijke waarschuwing: Israël heeft als gast en vreemdeling geen recht op het land waar ze wonen en werken. Hun verblijf zal er zelfs van korte duur zijn als ze Gods leefregels in de wind slaan (Deuteronomium 11:17). Dan misbruiken ze Gods land voor eigen doeleinden en loopt Gods bedoeling ermee schipbreuk. Hun verblijf dient dan geen doel meer. Ze worden uit huis gezet: de ballingschap!
Na de ballingschap deed God nog een laatste poging om zijn landproject te laten slagen. Israëls messias kwam om het vervallen huis van David uit het puin te herbouwen (Handelingen 15:13). Zouden de volken toch nog naar Jeruzalem komen om daar te delen in Gods zegen voor de wereld?
De grote dwarsligger uit het paradijs slaagde er opnieuw in Gods plan met zijn land te dwarsbomen. Het liep stuk op het kruis waar de messias, Jezus van Nazaret, stierf. Maar tot zegen voor de wereld. Gods belofte is onberouwelijk: de kop van de oude vijand werd vermorzeld (Genesis 3:15). Zo bleef de weg naar de toekomst open – niet meer via het beloofde land, maar via het kruis.