Uit de historie der Betuwe - Geschiedkundige snuffelarijen uit Elden's parochie V
UIT DE HISTORIE DER BETUWE
door SNUFFELAAR
GESCHIEDKUNDIGE SNUFFELARIJEN UIT ELDEN'S PAROCHIE V
Nu zijn we gekomen aan den nog algemeen gekenden en beminden pastoor.
Andreas Joannes Jansen, den man wiens geest nog in Elden leeft. Hij werd geboren te Steenwijk 23 Nov. '42; priester gewijd 10 Aug. '67, staat korten tijd daarna als kapelaan te Zieuwent, en gaat van 1868-1886 als missionaris naar Mongolië in China. Den 23en Maart 1891 komt hij hier te Elden als pastoor. De oude kerk van pastoor de Reuver was te klein en te onooglijk geworden en hij, die in China meerdere kerken en kerkjes gesticht had, durfde hier het grote werk voor een nieuwe kerk nog wel aan. Oct. 1895 koopt het Kerkbestuur de hofstede Tappenbrug. Dat was de eerste stap naar een nieuw kerkgebouw. Op 7 November daarna wordt de penningvereeniging opgericht, ter inzameling van gelden voor de nieuwe kerk. In 1900 is het potje al zoo vol geworden, dat den 4 October Monseigneur de Aartsbisschop machtiging geeft tot het bouwen van een nieuwe kerk met pastorie, volgens plannen van architect W. te Riel uit Deventer. Den 7 Juni 1901 wordt dan al de eerste steen gelegd, terwijl 16 Juni 1902 de kerk door deken H. Schoenmaker van St. Eusebius te Arnhem ingezegend wordt. Doordat Monseigneur op reis naar Rome was, had de plechtige consecratie eerst 15 Oct. daarop plaats.
We kunnen ons de vreugde en trots van pastoor Jansen en van geheel zijn parochie op dien blijden dag voorstellen. In plaats van dat oude, bescheiden kerkske aan den dijk, was nu een prachtig gothisch bouwwerk aan den hoofdweg verrezen. Reeds vanuit Arnhem was de hooge toren zichtbaar! En nu, 25 jaren, knielen wij nog in diezelfde kerk voor dienzelfden God neer, terwijl van uit den hemel, wat we vast vertrouwen, de nu zalige stichter zegenend z'n handen over z'n parochie uitstrekt.
Na heel wat gewrijf en geschrijf komt 9 Maart 1903 'n afschrift van het koninklijk besluit waarbij verlof wordt gegeven tot aanleg van een bijzondere begraafplaats achter de kerk.
Den 24 Mei wordt het uurwerk op den toren geplaatst en de nieuwe Maria klok gedoopt.
Ondanks zijn 63-jarigen leeftijd gaat de grijze herder van 5 Sept. Tot 19 Oct. 1905 nog welgemoed op pelgrimsreis naar het H. Land!
Op Palmzondag van het jaar 1906 wordt het nieuwe orgel door deken Schoenmaker uit Arnhem ingewijd.
Vervolgens komt de groote dag 8 Aug. 1907, de dag van zijn 40-jarig priesterfeest. Nooit heeft Elden zóó gejubeld en zoo feest gevierd als toen. Heel Elden was in feesttooi en de protestantsche ingezetenen lieten zich niet onbetuigd.
De Ouderen onder ons herinneren zich nog wel des morgens om 7 uur het plechtig klokgelui, daarna 't feestelijk afhalen van den Jubilaris aan de Praets; de optocht; ze zien nog de eerepoorten en eerewachten; ze hooren nog de feestmuziek en feestvreugde; kortom zoo'n dag is er in Elden na dien nooit weer geweest. Bij die gelegenheid schonk de familie Vos de Wael-van Voorst tot Voorst, de gezamenlijke parochianen en de jubilaris zelf aan de kerk de drie mooie ramen in het priesterkoor, als een eeuwig aandenken aan dien vreugdevollen dag.
Nog vijf jaren daarna heeft pastoor Jansen onder ons zijn priesterarbeid verricht. Toen voelde hij zijn krachten uitgeput. Den 30 Oct. 1912 ging hij rusten in de Gerardus Majella stichting te Zeddam. Helaas, zijn rust is van korten duur geweest! Reeds 22 Mei 1913 legde hij het moede werkzame hoofd voor goed ter ruste. Hij wilde evenwel te midden van z'n dierbare parochianen begraven worden. Den 26 Mei, den dag van zijn begrafenis, was de treurdag voor heel Elden. Doch al is hij dood, hierboven leeft hij eeuwig voort en bidt daar bij zijn God voor de bevestiging en uitbreiding van het aloude geloof der Moederkerk in de harten van zijn geestelijke kinderen. Terecht staat er op zijn bidprentje: "Heer 'k heb den luister van Uw huis bemind, dat ik voor U gebouwd heb." Na pastoor Jansen volgt pastoor Everhardus Verhaak hem op, die reeds als ziekelijk man hier aankomt. Slechts kort heeft hij dan ook onze kerk mogen besturen; reeds 27 Juli '13 sterft hij. In dien korten tijd heeft hij zich toch leeren kennen als een waardig priester en zorgvolle zielsbestierder. Daarna komt 22 Aug. 1913 de zeereerw. Heer Gerardus Antonius Josef Wessels als pastoor alhier. Hoewel reeds aan een maagkwaal lijdend, heeft hij toch tot 13 april 1922 Eldens parochie met eere waargenomen. De voornaamste gebeurtenissen onder zijn bestuur waren: 4 Aug. 1918: Oprichting van de Derde Orde van den H. Franciscus; 26 April 1920: Vestiging der Eerw. Zusters van O. L. Vrouw uit Amersfoort op Huize "Oosterveld"; 1 Nov. 1921: Opening van R. K. school. Hij is begraven in zijn familiegraf te Steenderen. Omtrent pastoor Henricus Josephus Isodorus Groenestege kunnen we kort zijn. 28 April 1922 had de plechtige inhaling plaats. 15 Aug.1923 vierde hij zijn zilveren priesterfeest. Bij die gelegenheid werd hem aangeboden door de parochianen: 't Jozefaltaar met geschilderd raam en preekstoel. Bij zijn plotseling overlijden op 6 Febr. 1924 was de verslagenheid in de parochie algemeen… Van de thans levende pastoor Gerardus Horstink zal de latere geschiedschrijver schrijven. Nu alleen dit dat hij zich waardig aan de lange rij zijner voorgangers aansluit.