'Arbeidsmarkt van de toekomst vraagt om evenwichtige oplossingen' | VNO-NCW
foto: Joyce van Belkom/HH
We moeten inspelen op de veranderende organisatie van werk als gevolg van de grote digitale transitie. Waar de WRR dat in haar recente advies ook doet, kiest de commissie-Borstlap echter voor een ander uitgangspunt, namelijk 'alle werkenden zijn werknemer, tenzij'. Dit past volgens ondernemingsorganisaties VNO-NCW, MKB-Nederland en LTO Nederland niet bij een moderne arbeidsmarkt. 'Daar moet juist een verscheidenheid aan arbeidsrelaties gelijkwaardig naast elkaar kunnen bestaan. Voor de werkende van de 21ste eeuw moeten het arbeidsrecht en vaste arbeidscontract uit het begin van de vorige eeuw niet meer als norm gelden.'
Doorgeslagen flex vraagt om oplossingen
VNO-NCW, MKB-Nederland en LTO Nederland delen met Borstlap het standpunt dat doorgeslagen flex om oplossingen vraagt. 'Maar tijdelijk werk en ondernemerschap zwaarder belasten, is niet de route. Het gaat niet aan ondernemers gelijk te behandelen als andere werkenden, terwijl zij bestaansrisico's geheel voor eigen rekening nemen.' Goed te spreken zijn de ondernemersorganisaties onder meer over de inzet van Borstlap op ontwikkeling en duurzame inzetbaarheid.
Adviezen beoordelen op toekomstbestendigheid
Volgens de organisaties heeft Nederland met een zeer laag werkloosheidspercentage een arbeidsmarkt die 'levert', en dat moet zo blijven. 'De adviezen van de WRR en Borstlap beoordelen we op toekomstbestendigheid', aldus VNO-NCW, MKB-Nederland en LTO Nederland. 'Door de digitale ontwikkelingen verdwijnt routinematig werk, worden hogere vaardigheden vereist en nemen de behoefte aan en mogelijkheden voor autonoom, onafhankelijk en zelfstandig werken toe. Zoals de WRR ook constateert hebben mensen daardoor grotere kansen op meer grip op hun werk.'
Zekerheden anders organiseren
Voor de ondernemersorganisaties is daarom het uitgangspunt dat werk in alle mogelijke vormen naar mensen toe moet kunnen komen, waarbij uitwassen worden aangepakt. Het is terecht dat de commissie-Borstlap pleit voor een betere balans tussen vergelijkbare arbeidsrelaties, maar zij ziet de vaste arbeidsovereenkomst te veel als de norm. 'We begrijpen heel goed dat mensen zekerheden nodig hebben, maar dat moet je anders organiseren', aldus VNO-NCW, MKB-Nederland en LTO Nederland.
Zorgen over kosten tijdelijk werk
De organisaties maken zich zorgen over de gevolgen – voor werkgevers en werknemers – van het opnieuw duurder maken van tijdelijk werk, zeker waar bedrijven geen andere opties hebben, zoals seizoensgebonden werk. Ten aanzien van uitzendwerk plaatsen zij kanttekeningen bij de uitwerking van de plannen, die geen recht doet aan de brede opstapfunctie die de branche heeft om mensen aan het werk te helpen. Er moet voldoende ruimte blijven voor uitzendarbeid. Positief is dat de commissie het werkgeverschap wil ontlasten en de re-integratie van zieke werknemers wil beperken tot het eigen bedrijf. Met name voor kleinere werkgevers drukken de lasten en verantwoordelijkheden nu te zwaar. De ondernemersorganisaties zien in de voorstellen voor vergroting van de wendbaarheid in de arbeidsovereenkomst (interne flexibiliteit) perspectief voor de kortere termijn, mits dit in de praktijk ook waar te maken valt. Afhankelijk van de praktische uitwerking zou dat het beroep op externe flexibiliteit kunnen verminderen.
Ondernemers zwaarder belasten geen oplossing voor werkenden
VNO-NCW, MKB-Nederland en LTO Nederland wijzen de voorstellen voor zwaardere belastingen op het ondernemerschap (IB-ondernemers én dga's) af. Borstlap schakelt ondernemers gelijk aan elke andere (zelfstandig) werkende, terwijl hun risico's groter zijn en volledig voor eigen rekening komen. Ongelijke gevallen gelijk behandelen is geen oplossing. De ondernemersorganisaties vinden dat Borstlap hiermee de welvaarts- en banenmotor van Nederland – het ondernemerschap – ontmoedigt en ondermijnt, met mogelijk negatieve gevolgen voor de werkgelegenheid. 'We hadden juist van de commissie verwacht dat zij een onderscheid zou kunnen bedenken tussen mensen die onafhankelijk werken en (andere) ondernemers.'
Veel te doen de komende tijd
De ondernemersorganisaties zien in de adviezen van de WRR en de commissie-Borstlap voldoende punten om verder uit te werken. In hun middellangetermijn-agenda, die dit voorjaar verschijnt, doen zij daarvoor een aanzet. 'Het echte werk begint nu pas. We hebben met alle partijen veel te doen de komende tijd.'
Commissie Borstlap van start met interessante bijdrage aan debat
'Een interessante bijdrage aan het debat over de arbeidsmarkt van de toekomst.' Dat zeggen VNO-NCW en MKB-Nederland over de tussenrapportage die de Commissie Regulering van werk gisteren presenteerde.