Ouderlijke boedelverdeling. Verjaring of rechtsverwerking? Vordering uit hoofde van onderbedeling na ouderlijke boedelverdeling verjaart pas na 20 jaar. | Advocaat Kindsdeel Amsterdam | Brenner Advocaten
Van onze advocaat kindsdeel. De Rechtbank Midden-Nederland heeft op 13 februari 2019 uitspraak gedaan over een ouderlijke boedelverdeling (art. 4:1167 BW (oud)). Vordering uit hoofde van onderbedeling na ouderlijke boedelverdeling verjaart pas na 20 jaar.
Gedaagden hebben in hun afzonderlijke conclusies van antwoord allen een beroep gedaan op de onaanvaardbaarheid naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid van de door eiseres ingeroepen rechtsgevolgen, dan wel op rechtsverwerking.
Ter onderbouwing daarvan voeren zij aan dat zij in bewijsnood verkeren, omdat eiseres pas 18 jaar na het overlijden van erflater de vordering heeft ingesteld.
Ter zitting hebben gedaagden ook een beroep gedaan op verjaring.
Overige gedaagde heeft dit weliswaar niet expliciet gedaan, maar zij heeft in haar conclusie van antwoord wel naar voren gebracht dat sprake is van rechtsverwerking omdat zij – onder andere vanwege het tijdsverloop – erop mocht vertrouwen dat zij na zovele jaren niet meer geconfronteerd zou worden met deze vordering.
Dit verweer zal op grond van artikel 25 Rv mede worden opgevat als een beroep van gedaagde op verjaring.
Het testament van C omvat een ouderlijke boedelverdeling in de zin van artikel 4:1167 BW (oud), aldus dat alle goederen aan erflater zijn toebedeeld en D en E daarbij een (eerst zes maanden na het overlijden van erflater opeisbare) vordering op erflater hebben verkregen. Vast staat dat deze vordering destijds f 98.327,89 bedroeg.
Met de verklaring van 23 februari 1979 hebben D en E deze verkrijging – namelijk van voornoemde bij leven van erflater niet-opeisbare vordering – aanvaard.
De nalatenschap van C is bij haar overlijden op in 1978 verdeeld, waarbij aan D voornoemde vordering is toegedeeld, waarbij D deze making reeds op 23 februari 1979 heeft aanvaard.
Aldus is geen sprake van een tussen de deelgenoten in de nalatenschap van C (erflater, D en E) afgesproken overeenkomst van verdeling, waarbij voornoemde deelgenoten de verdeling (en de daaruit voortvloeiende onderbedelingsvorderingen van D en E zelf hebben vastgesteld.
In dat geval zouden de vorderingen van D en E bij deze overeenkomst van verdeling zijn vastgesteld, waardoor de vordering tot nakoming van deze verbintenis uit overeenkomst op grond van artikel 3:307 lid 1 zou zijn verjaard vijf jaar na het opeisbaar worden (zes maanden na het overlijden van erflater op in 1999), dus per 2005.
Deze termijn van twintig jaren is op grond van artikel 3:313 BW aangevangen in 2000. Nakoming van deze vordering kon immers niet eerder worden gevorderd dan zes maanden na het overlijden van erflater.
Er moet sprake zijn van bijzondere omstandigheden op grond waarvan bij de wederpartij gerechtvaardigd vertrouwen is gewekt dat de rechthebbende zijn aanspraak niet meer geldend zal maken, of waardoor de positie van de wederpartij onredelijk verzwaard of benadeeld zou worden indien het recht of de bevoegdheid alsnog geldend wordt gemaakt (zie bv. HR 11 november 2016, HR: 2016:2574).
Verder is namens gedaagden tijdens de comparitie nog aangevoerd dat uit de verklaring van eiseres bij diezelfde gelegenheid blijkt dat zij zich reeds voor het overlijden van D bewust was van het bestaan van deze vordering, zodat ook om die reden van haar mocht worden verwacht om de vordering eerder in te stellen.
Hierbij verdient nog opmerking dat het niet tot de taak van de rechter behoort om in het kader van rechtsverwerking te bepalen dat – nu de vordering van eiseres is onderworpen aan de verjaringstermijn van twintig jaar van artikel 3:306 BW – dergelijke vorderingen toch binnen een andere (kortere) termijn dan de in de wet voorgeschreven verjaringstermijn van twintig jaar moet worden ingesteld (vgl. HR 14 mei 2002, HR:2002:AD9601).
De slotsom van het voorgaande is dat de vordering van eiseres niet is verjaard en dat geen sprake is van rechtsverwerking.
Heeft u een vraag over de vereffening en verdeling van een erfenis, over een ouderlijke boedelverdeling, over het kindsdeel of over de legitieme of over verjaring of rechtsverwerking in het erfrecht, belt u dan gerust onze advocaat kindsdeel op 020-3980150.