Friedrich Gernsheim (Worms, 17 juli 1839 - Berlijn, 10 september 1916) was een Duits componist.

Leven en werk 
Gernsheim was van Joodse afkomst. Zijn vader was arts, zijn moeder pianiste. Zijn muzikale opleiding kreeg hij van eerst zijn moeder en vervolgens van Louis Liebe, een leerling van Louis Spohr. In verband met de opstanden nabij Worms vluchtte het gezin naar Mainz. Gernsheim zette daar zijn pianolessen voort, later ook in Frankfurt am Main. Op zijn elfde gaf hij zijn eerste publieke optreden aan de piano. Hij ging - min of meer aan de hand van Liebe - op reis naar Straatsburg en Karlsruhe. Vanaf 1852 studeerde hij muziektheorie, piano en viool aan het Conservatorium van Leipzig bij onder anderen Ignaz Moscheles en Ferdinand David.

De jaren 1855 tot 1860 bracht hij door in Parijs, waar hij bevriend raakte met Théodore Gouvy, Édouard Lalo en Camille Saint-Saëns. In 1861 ging hij definitief werken binnen de muziek. Hij werd orkestleider in Saarbrücken (1861-1865), in Keulen (1865-1874) en Rotterdam (1874-1890). In laatstgenoemde stad was hij directeur van de Maatschappij tot Bevordering der Toonkunst. Hij componeerde drie van zijn vier symfonieën in Rotterdam. Hij was bevriend met Johannes Brahms en dirigeerde vaak diens werken. Vanaf 1890 gaf hij les aan het Stern'sches Konservatorium in Berlijn. Na zeven jaar nam hij plaats in de raad van de Pruisische Academie voor de Kunsten in die stad.

Oeuvre 
Gernsheim componeerde in allerlei genres, maar vooral orkest- en kamermuziek. Opera’s componeerde hij niet. Zijn muzikale leven stond in de schaduw van Brahms, in wiens stijl hij componeerde. Van een beperkt aantal werken bestaan cd-opnamen, van zijn symfonieën zelfs meer dan een.

Orkestwerken 
Symfonieën
 Nr. 1 in g-mineur, opus 32, 1875
 Nr. 2 in Es-majeur, opus 46, 1882
 Nr. 3 in c-mineur (Miriam of Mirjam), opus 54, 1887
 Nr. 4 in Bes-majeur, opus 62, 1895
Soloconcerten
 Pianoconcert in c-mineur, opus 16
 Vioolconcert nr. 1 in D-majeur, opus 42
 Vioolconcert nr. 2 in F, opus 86
 Fantasiewerk voor viool en orkest, opus 33
 Celloconcert in e-mineur, opus 78
Overig
 Zu einem drama, opus 82 
 Divertimento, opus 53

Kamermuziek 
Strijktrio
 in G-majeur, 1900
Strijkkwartetten
 Nr. 1 in c-mineur, opus 25
 Nr. 2 in a-mineur, opus 31, 1875
 Nr. 3 in F-majeur, opus 51, 1886
 Nr. 4 in e-mineur, opus 66
 Nr. 5 in A-majeur, opus 83
Strijkkwintetten
 Nr. 1 in D-majeur, opus 9
 Nr. 2 in Es-majeur, opus 89 
Pianotrio's
 Nr. 1 in F, opus 28
 Nr. 2 in B, opus 37
 Twee onvoltooide pianotrio's
Pianokwartetten
 Nr. 1 in Es, opus 6
 Nr. 2 in c-mineur, opus 20 
 Nr. 3 in F-majeur, opus 47, 1883
Pianokwintetten
 Nr. 1 in d-mineur, opus 35
 Nr. 2 in b-mineur, opus 63, 1897/1898
Vioolsonates
 Nr. 1 in c-mineur, opus 4, pub. ca. 1864
 Nr. 2 in C, opus 50, pub. ca. 1885
 Nr. 3 in F, opus 64, pub. ca. 1898
 Nr. 4 in G, opus 85
Cellosonates
 Nr. 1 in d-mineur, opus 12
 Nr. 2 in e-mineur, opus 79
 Nr. 3 in e-mineur, opus 87
Overig
 Introductie en allegro appassionato, opus 38

Pianomuziek 
 Sonate in f-mineur, opus 1

Orgelmuziek 
 Fantasie en fuga, opus 76

Koorwerken 
 Salamis, voor mannenkoor en orkest opus 10 
 Nibelungen Wiederfahrt, opus 73
 Nornen Wiegenlied, opus 65
 Agrippina, opus 77

Externe link
Bijna complete oeuvrelijst

Duits componist
19e-eeuws componist