Noren en Nederlanders branden kaarsjes | De Volkskrant
Noren en Nederlanders branden kaarsjes
IRENE DE POUS 25 juli 2011, 0:00
ROTTERDAM - Op hetzelfde moment dat in de Domkerk in Oslo de herdenkingsdienst begint voor de slachtoffers van de aanslagen, loopt de diaken van de Noorse kerk in Rotterdam de trappen op om de klokken te luiden. Voor de ingang hangen de Noorse en de Nederlandse vlag halfstok. Zoals elke week begint de zondagsdienst. Maar vandaag is alles anders.
In de stilte na het klokgelui klinkt pianospel, dan het eerste gezang. Zo'n vijftig mensen zijn bijeen in de houten kapel met rijk beschilderde muren. Dat is drukker dan normaal. De mensen zijn gekomen om samen te rouwen en stil te staan bij de gebeurtenissen van afgelopen vrijdag in Noorwegen.
De oude zeemanskerk uit 1914 aan de voet van de Euromast is de enige Noorse kerk in Nederland. Zowel Noren als Nederlanders komen er naartoe om een kaarsje aan te steken en het condoleanceregister te tekenen. Schok en ongeloof zijn de overheersende gevoelens. 'We kunnen ons niet voorstellen wat er is gebeurd', zegt de diaken. 'Het is ook niet voor te stellen.' Het medeleven dat ze ontvangen van de Nederlanders die langs komen doet hen goed.
Halverwege de dienst lopen de kerkgangers een voor een naar voren. Daar staat een gietijzeren kandelaar in de vorm van een wereldbol met bovenop een kruis. De gemeenteleden steken een kaars aan en zetten die op de wereldbol. 'Het is een symbool voor iets waar geen woorden voor zijn', zegt voorganger Einar Andreassen achteraf. Tegenover het vreselijke wat er is gebeurd, staat dit voor het licht in de wereld.
Voor Andreassen staan de gebeurtenissen heel dichtbij. Hij is pas anderhalve week in Nederland en werkt in Noorwegen veel met jongeren. Actieve jongeren, net als de jongeren op het eiland Utøya. Woorden kan hij dan ook moeilijk vinden om te beschrijven wat hij voelt. Maar de verhalen uit de Bijbel, die al op het reguliere kerkrooster stonden, hielpen hem voor de dienst op weg. Het antwoord op de tragedie is liefde. Hij preekt over het wegnemen van angst en hoop voor de toekomst. Af en toe knikken de kerkgangers instemmend.
Als de aanwezigen een voor een geknield voorin de kerk het avondmaal hebben genomen, neemt de Noorse ambassadeur kort het woord. Hij is dankbaar voor het medeleven dat de Noren ontvangen. Net als premier Jens Stoltenberg eerder deed, spreekt hij de wens uit dat Noorwegen een open samenleving blijft. Dan draait de voorganger zich met het gezicht naar het altaar. Gezamenlijk bidden ze voor de slachtoffers, hun familie en alle andere betrokkenen.