Conservatief en behoudend, zeker, maar er klinkt gelukkig nog heerlijke muziek | Trouw
Muziekrecensie Festival Oude Muziek
Conservatief en behoudend, zeker, maar er klinkt gelukkig nog heerlijke muziek
Giulio Prandi leidde zaterdag op het Festival Oude Muziek in Utrecht een prachtige mis van Pergolesi in TivoliVredenburg. Beeld Anna van Kooij
Pergolesi en Jommelli
Peter van der Lint 27 augustus 2019, 11:59
Een kwieke oudere dame wil haar bestelling bij de kassa draadloos met haar mobieltje betalen. "Nou", reageert de kassamedewerker blij verrast, "dat had ik op het Festival Oude Muziek nou nooit verwacht". De dame blijft stoïcijns en wil vervolgens geen papieren kaartjes, maar digitale.
Ongewild bevestigt de kassamedewerker het stigma dat aan het Utrechtse festival kleeft. Er is vooral conservatief en behoudend publiek van ver boven de zestig. Maar als er één publiek is dat openstaat voor vernieuwing, ook al stamt die vernieuwing misschien van driehonderd jaar geleden, dan is het dit publiek wel. Het festival begon afgelopen weekend en de festivalgangers dompelen zich dit jaar met de van hen bekende gretigheid onder in de muziek van Napels.
Vurige muziek aan de voet van de Vesuvius
Daar aan de voet van de Vesuvius ontsproot vurige muziek, zowel voor de theaters als voor de kerken. De vier conservatoria leverden bergen componisten, zangers en musici af. En er werd ijverig gecastreerd. Een van de bekendste barokzonen van Napels was Giovanni Battista Pergolesi, nu vooral beroemd vanwege zijn 'Stabat Mater'. Maar zijn bescheiden oeuvre, hij stierf amper 26 jaar oud, bevat meer parels. Op zaterdag waren er twee van die juweeltjes te bewonderen.
In de Stadsschouwburg werd Pergolesi's komische intermezzo 'La serva padrona' opgevoerd door Gli Angeli Genève. Een belangrijk werk van Pergolesi, dat vooral in Parijs populair werd en daar voor een heuse richtingenstrijd in de muziek zorgde. De hernieuwde kennismaking met dit fonkelende niemendalletje viel helaas niet mee.
De enscenering van Lorenzo Malaguerra bevestigde in alles dat andere stigma dat al heel lang aan dit festival kleeft: opera-ensceneringen zijn er hopeloos oubollig. Muzikaal was er redelijk wat te genieten, maar dirigent Stephen MacLeods wieg heeft hoorbaar niet aan de voet van de Vesuvius gestaan. Er miste peper, stuwkracht, variatie. Maar in die verschrikkelijke armetierige theatrale omgeving, vol van absoluut niet-geestige clichés, zou elke muzikale begeleiding platgeslagen zijn. Heel gauw vergeten.
Terug in de plus
Wat fijn dat in het avondconcert van Coro e Orchestra Ghislieri de balans weer ver in de plus terug kiepte. Onder leiding van een gedreven Giulio Prandi, een van de artists-in-residence dit jaar, klonk geestelijke muziek van Pergolesi en zijn stads- en tijdgenoot Niccolò Jommelli. Diens 'Dixit Dominus' klonk aangenaam in de voor die tijd moderne galante stijl, maar de dramatiek van Händels 'Dixit Dominus' van bijna een halve eeuw eerder was ver te zoeken.
Hoogtepunt van de dag was Pergolesi's fantastische Mis in D. In januari vorig jaar voerde het gezelschap deze mis al eens in de ZaterdagMatinee uit, maar het was een feest om het werk in deze context terug te horen. Het spannende Kyrie wijst zelfs vooruit naar Mozart. Heerlijke muziek.
Het was met specialisten als Leonhardt, Brüggen, Rousset, Minkowski en Christie dat zijn muziek in de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw in alle glorie opbloeide. Inmiddels is er een nieuwe generatie opgegroeid, die voortborduurt op de successen van die illustere voorgangers.