Waarom orkaan Ida niet zo catastrofaal werd als Katrina | Trouw
Waarom orkaan Ida niet zo catastrofaal werd als Katrina
De schade in New Orleans door orkaan Ida is groot. Maar een catastrofale overstroming zoals na Katrina in 2005 bleef uit. Beeld EPA
Orkaan Ida richtte in de Amerikaanse staat Louisiana enorme schade aan: in en rond de stad New Orleans zitten een miljoen mensen nog altijd zonder stroom. Maar zo catastrofaal als Katrina (2005) werd het lang niet, mede dankzij sterk verbeterde dijken en waterkeringen.
Lukas van der Storm 30 augustus 2021, 20:59
Ja, het ziet er behoorlijk apocalyptisch uit, als een verslaggever van CNN 's ochtends de schade opneemt in een wijk van New Orleans. "Normaal is dit een heel leuke buurt", vertelt ze. Nu niet: de bomen liggen er dwars over de straat in plaats van dat ze erlangs staan. Een lantaarnpaal hangt half over een auto. Elektriciteitsdraden zijn vervlochten geraakt met het uiteengereten groen. "Dit is waarom meer dan een miljoen mensen geen stroom hebben", legt ze uit. En dat blijft nog wel even zo: dagen, misschien wel weken.
De stad aan de monding van de Mississippi heeft weer een hoop wonden te likken. De schade in New Orleans en wijde omstreken is enorm en bovendien nog maar amper te overzien. Alle troep en de verwoeste infrastructuur maken het nog lastig een totaalbeeld te krijgen.
Contrast met Katrina
Maar één ding is ondanks de haast ongekende hoeveelheid regen en wind in elk geval uitgebleven: een catastrofale overstroming, zoals de orkaan Katrina in 2005 veroorzaakte. Omdat een groot deel van de verouderde en slecht onderhouden dijken het toen begaf, kwam het water in de stad metershoog te staan. Een reportage zoals CNN die maandag toonde, was toen überhaupt niet te maken. Veel inwoners konden geen kant op, met zo'n duizend doden (van de 1833 in het hele gebied waar de orkaan huishield) tot gevolg. Wat dat betreft is het contrast met Ida groot. Het officiële dodental stond maandagavond nog op 1, al is de verwachting dat er meer slachtoffers te betreuren zijn.
Het systeem van dijken en keermuren dat na Katrina is aangelegd en versterkt in en rondom New Orleans. Beeld Louman & Friso
Dat New Orleans nu een stuk beter tegen het water bestand bleek, heeft alles te maken met een groot 'deltaplan' dat na Katrina is opgetuigd. Voor liefst 14,5 miljard euro werd een uitgebreid beschermingssysteem van tien stormvloedkeringen, honderden kilometers aan versterkte dijken, keermuren en pompen opgetuigd. Met een forse rol voor het Nederlandse ingenieursbureau Arcadis.
Waterbouwkundige Piet Dircke, die tientallen keren ter plaatse was, wachtte dan ook in spanning de vuurdoop van het systeem af. Maar ook met vertrouwen. "Het kan zijn dat er enorm veel regen valt. Dat er windschade en stroomuitval is", zei hij al toen de orkaan nog aan land moest komen. "Maar het grote verschil zal zijn dat het systeem niet bezwijkt, zoals in 2005 wel gebeurde."
De ruggengraat blijft overeind
En dat is inderdaad wat er vanaf de nacht van zondag op maandag ook gebeurde. Wind en regen hielden ongekend huis, maar er spoelde geen golf door de stad. "Er is natuurlijk nog veel onduidelijk", reageert Dircke een dag later. "Gaandeweg zullen we steeds meer horen over schade, incidenten, plekken waar iets misgaat. Maar de ruggengraat blijft overeind, in tegenstelling tot bij Katrina. Vergelijk het met het hoogwater in Limburg: natuurlijk gaan er in die situatie dingen mis. Raakt er een dijk verzwakt, is het alle hens aan dek en ontstaat er zware overlast. Maar de infrastructuur werkt, en helpt erger te voorkomen."
Had New Orleans zonder het deltaplan een tweede Katrina meegemaakt? Dat is moeilijk te zeggen: meteorologische details kunnen een groot verschil maken. "Katrina lag bijvoorbeeld ten oosten van de stad", blikt Dircke terug. "Een orkaan draait altijd met de klok mee, waardoor het water vanuit de grote meren ten noorden van de stad omhoog werd gestuwd. De golf kwam daar toen ook vandaan, niet vanuit zee. Ida lag meer naar het westen, waar minder grote watermassa's liggen."
Met de beschermingswerken is New Orleans in de toekomst overigens nog absoluut niet veilig, benadrukt Dircke. Want terwijl de zeespiegel stijgt, daalt de bodem in de Mississippidelta. "Er verdwijnt nu al een voetbalveld aan land per uur: de zee komt steeds dichterbij. Dat maakt de situatie ongewis als je 25 of 50 jaar verder kijkt."
Hoe New Orleans met Nederlandse hulp orkaanbestendig werd
Op 29 augustus 2005 raasde de orkaan Katrina over New Orleans. Wekenlang stonden delen van de stad blank, honderden mensen vonden de dood. Dankzij een deltaplan is New Orleans nu beter bestand tegen natuurgeweld dan toen.