Hij stemt met De Groot in de opvatting overeen dat het geoorloofd is mensen in slavernij te brengen indien op die manier hun leven gespaard wordt (misdadigers, krijgsgevangenen). Als een van de eersten wijst hij er echter op dat van deze ‘regel’ in Afrika misbruik wordt gemaakt!22 Hoewel hij van mening is dat christenen elkaar niet in slavernij mogen brengen, maakt hij een uitzondering voor blanke misdadigers en leeglopers die als straf (of ter kwijtschelding van straf) een aantal jaren in slavernij zouden kunnen werken. Op die manier komt men goedkoper aan slaven dan de Spaanse concurrent - èn vijand. Zelfs geeft Usselincx ter overweging gebruik te maken van vrije arbeidskrachten (anderhalve eeuw voordat Adam Smith dat propageerde in An inquiry into the nature and causes of the wealth of nations!). Vrije arbeiders zullen vlijtiger werken, zich voortplanten (wat slaven nauwelijks doen omdat de kinderen ook slaaf zouden worden) en bovendien enige ‘vertieringe’ in koopwaren bewerkstelligen, aldus Usselincx.23
Niettemin geeft hij ook overwegingen ter verdediging of vergoelijking van slavernij. Zou deze niet geoorloofd zijn, terwijl in Europa bepaalde vormen van lijfeigenschap worden toegestaan? Verder bestaan er volgens hem mensen ‘van soo vuylen slaefachtigen aerd’ dat ze als vrije lieden voor zich zelf noch voor anderen ook maar iets zouden betekenen en dus beter in dienstbaarheid gehouden kunnen worden. Tenslotte kan men slaven, die weliswaar in lichamelijke zin onvrij zijn, de geestelijke vrijheid van het christendom brengen.24 Het eerste van deze ‘argumenten’ behoort bij een grotere groep thuis waarin misstanden in de koloniën vergeleken worden met misstanden in Europa (in het bijzonder met die in het moederland)
om tot een vergoelijking ervan te komen. Het tweede argument zou men welhaast een topos kunnen noemen, ontleend aan Aristoteles' Politica.25 Het duikt in allerlei verdedigingsgeschriften op. Het derde argument geeft als het ware een evangelische basis aan de slavernij. Het wordt door Udemans verder uitgewerkt en een eeuw na hem door Capitein tot de belangrijkste christelijke verdedigingsgrond van slavernij verheven: de geestelijke vrijheid van het christendom. Soms ging men zo ver dat men stelde dat God, of de Voorzienigheid, zich van de slavernij bediende om de heidenen met het Evangelie in kennis te brengen. Het impliceert echter dat de slaven gekerstend worden - iets waaraan het in de praktijk echter schortte.
Mocht men desondanks de slavernij te hard vinden, zegt Usselincx, dan zou men ter compensatie de slaven na een aantal jaren waarin zij hun kosten terugverdiend hebben, de vrijheid kunnen geven. Kinderen van slaven zou men in ieder geval vrij moeten maken.26 Hij snijdt daarmee een problematiek aan waarmee abolitionisten zich in de tweede helft van de 18e eeuw opnieuw gaan bezighouden.