Het openwereldgenre beslaat inmiddels vele soorten games, maar ten tijde van Mafia en diens vervolg stond de benaming vooral synoniem aan Grand Theft Auto. Met de 3D-games in die reeks had Rockstar de fundering voor het openwereldgenre in drie dimensies gelegd, dat zeker, maar het werkte ergens ook verstikkend.
Mafia speelt zich immers ook af in een driedimensionale stad. Spelers kunnen auto’s stelen en mensen op straat aanvallen. Logischerwijs verwachten spelers dan een spel dat op alle mogelijke manieren speelt en aanvoelt als GTA. Dát is dus vooral niet het geval. Mafia is ingetogener en wil een verhaal vertellen. De eerste twee games spelen zich af in een open stad, maar die dient vooral als setting waarin lineaire en zeer boeiende verhalen worden verteld. Begin je met de verkeerde verwachtingen aan de reeks, dan is het even omschakelen.