Geen verdrag tekenen met Canada? 'Ze hebben ons nota bene bevrijd!' | Het Parool
Het lot van het vrijhandelsverdrag tussen de Europese Unie en Canada ligt woensdag in handen van het Nederlandse parlement. Als het strandt, zal dat enorme gevolgen hebben voor toekomstige handelsverdragen.
Hanneke Keultjes 12 februari 2020, 15:34
Minister Sigrid Kaag voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingsamenwerking is verantwoordelijk voor Ceta. Beeld ANP
De belangen zijn groot. Zeven jaar werd er over Ceta – Comprehensive Economic and Trade Agreement – onderhandeld. In 2016 werd het verdrag door de EU en Canada ondertekend, een jaar later trad het al grotendeels in werking. Toen klonk er opvallend genoeg nauwelijks kritiek. Sterker: het werd gezien als lichtend voorbeeld voor alle toekomstige handelsovereenkomsten. "Tussen eind 2017 en nu is er duidelijk een andere wind gaan waaien," zegt hoogleraar internationale economie Harry Garretsen. "Tegen globalisering en tegen vrijhandel."
Hij koppelt de gewijzigde stemming aan de tegenstand tegen het Oekraïneverdrag, de weerstand tegen TTIP – het inmiddels opgeschorte handelsakkoord tussen de EU en de VS – het brexitreferendum in het Verenigd Koninkrijk en het daaruit voortkomende pleidooi voor een nexit. Maar ook de opkomst van de Amerikaanse president Donald Trump speelde mee. "Hij heeft een duidelijke anti-vrijhandelsagenda."
Garretsen vindt de kritiek van de belangenorganisaties legitiem. "Waarom een instelling in het leven roepen die zich aan publieke controle onttrekt terwijl er al genoeg gerechtelijke instanties zijn waar bedrijven aan kunnen kloppen?," vraagt hij zich af.
Tegelijkertijd vinden Nederlandse milieuclubs en vakbonden FNV en CNV dat Ceta door de tijd is ingehaald. "Wat begon als onderhandelingen over een 'modern' handelsverdrag, is geëindigd in een verdrag dat een oude, ongelijke en onduurzame economie versterkt," schrijven zij in een brief die dinsdag naar de Kamer ging.
"De vraag is wanneer gerechtvaardigde bezorgdheid eindigt en protectionisme begint," stelt hoogleraar Garretsen. "De kritiek komt immers uit de hoek die het meest te verliezen heeft omdat de concurrentie toeneemt, de agrarische sector. Maar bij handelsverdragen wordt gekeken naar wat er per saldo goed is voor de economie en niet naar individuele bedrijven. Dan worden handelsverdragen überhaupt lastig."
Kaag benadrukte het dinsdag in een interview met NRC nog maar een keer: "Het perfecte verdrag bestaat niet." Volgens Garretsen zijn er 'genoeg landen' waarvan op basis van dierwelzijn of hoe met werknemers wordt omgesprongen duidelijk is dat Nederland daar géén handelsverdrag mee moet sluiten. "Maar Canada lijkt zó op ons."