In 1963 verscheen de roman Bij nader inzien van J.J. Voskuil. Aan dit 1212 bladzijden tellende boek had de auteur van januari 1957 tot maart 1962 gewerkt. De roman is een fascinerende beschrijving van het leven van een groep studenten Nederlands in het Amsterdam van 1946 tot 1953. Hoofdpersonen zijn de wat geremde Maarten Koning en de extraverte Paul Dehoes. Met een grote rijkdom aan details wordt het wel en wee van deze vriendenkring beschreven. Op het eind van de roman heeft Maarten Koning, ontgoocheld door het gedrag van zijn vriend en rivaal Paul, vele illusies verloren.
In 1991 werd door de VPRO-televisie in een aantal afleveringen Bij nader inzien uitgezonden. Deze dramaproduktie, geregisseerd door Franz Weisz en met een cenario van Jan Blokker en Leon de Winter, trok veel belangstelling. In het scenario werd om dramaturgische redenen sterk afgeweken van de compositie van de roman en van de literaire intenties van Voskuil. In het interview dat Jan Fontijn in dit boekje met hem heeft, komt aan de orde wat de schrijver met zijn roman wél voor ogen stond.