Namen in het landschap - Memorial Museum Passchendaele 1917
Home / Namen in het landschap
Als 'open museum' legt het Memorial Museum Passchendaele 1917 de link tussen de historische feiten en het landschap. Met het masterplan 'Namen in het landschap' wil het met unieke Canadese archiefstukken de rol van het landschap als laatste getuige versterken. Bedoeling is om zo veel mogelijk vermiste Canadese militairen die op de Menenpoort staan, een tastbare plaats in het landschap te geven.
Het masterplan 'Namen in het landschap' is een samenwerking tussen het Memorial Museum Passchendaele 1917, The Department of Library and Archives of Canada en het In Flanders Fields Museum.
Bij het uitbreken van de Tweede Slag bij Ieper liggen Canadese troepen voor de stad. Het 3rd Battalion (Toronto Regiment) bemant posities bij Mouse Trap Farm. Wanneer plots een granaat ontploft, komt de 31-jarige kapitein George Crowther Ryerson om het leven. George's jongere broer Arthur wil hem begraven, maar wordt zelf gewond door een granaatsplinter.
Daags nadat de Ryerson familie verneemt wat de broers is overkomen, reizen hun zus en moeder naar Engeland. Moeder en dochter verlaten New York op 1 mei 1915 aan boord van de RMS Lusitania. Opnieuw slaat het noodlot toe. Op 7 mei 1915 wordt de Britse oceaanstomer voor de kust van Ierland getorpedeerd. Laura, overleeft de scheepsramp. Hun moeder, Mary Amelia, is minder fortuinlijk.
Zoals zijn naam doet vermoeden is Herbert Klotz van Duitse komaf. Zijn grootouders, aan vaders kant, emigreerden van Holstein naar Canada. Herbert's vader, Emil Klotz, is zelfs een tijd lang de Canadese commissaris voor immigratie in Hamburg, Duitsland.
In het voorjaar van 1915 liggen de Canadezen voor Ieper. Op 22 april lanceren de Duitsers er de eerste grootschalige gasaanval van de oorlog. De gaswolk slaat een bres van 6 kilometer breed in de geallieerde linies. De volgende dag gaan de Canadezen in de tegenaanval. Herberts bataljon, het 2nd Battalion (Eastern Ontario Regiment), wordt uitgestuurd om posities bij Kitchener's Wood te versterken. Twee weken voor de aanval schrijft luitenant Herbert Klotz een brief naar huis:
"Ik zit momenteel in de kelder van een vervallen boerderij, 100 meter van onze loopgraven en het geweervuur en kanongebulder gaat onophoudelijk door. We moeten dus in dekking blijven. We hebben nog niet veel verliezen geleden en hopen dat het zo zal blijven. Maar ik denk dat het niet lang meer kan duren."
Herberts woorden zijn haast profetisch. Vlak voor Kitchener's Wood stoot zijn bataljon op Duitse mitrailleurs. Herbert wordt op 28-jarige leeftijd gedood door een granaatinslag.
Douwe Frederick Puncke
De Nederlandse Douwe Puncke , een kantoorbediende uit Amsterdam, emigreert enkele jaren voor de uitbraak van de oorlog naar Canada. Hij reist zijn broer achterna, die een boerderij bij Calgary uitbaat. Eind 1915 neemt de 35-jarige dienst in het Canadese Expeditieleger. Hij wordt ingedeeld bij het 50e bataljon uit Calgary.
Douwe raakt in april 1917 gewond bij Vimy, maar blijft in dienst. Enkele maanden later zit het 50e in ondersteuning bij Passendale. Het bataljon ligt dagenlang in het slijk onder zwaar artillerievuur. Douwe wordt gedood op 26 oktober 1917. Hij laat een vrouw en kind achter.
Alphonse Machtelinckx
Alphonse Machtelinckx is geboren en getogen in Geraardsbergen. In april 1914 maakt hij de oversteek naar Canada om er te boeren in Manitoba.
Eind 1916 neemt Alphonse dienst. De militaire klerk heeft de grootste moeite met zijn Vlaamse tongval. Als Alphonse Machtelinsky uit Bergen, Belgium trekt de Oost-Vlaming naar de oorlog.
Op 30 oktober 1917 valt zijn eenheid de hoogtes bij Passendale aan. De Duitse jongens verdedigen hun posities met de moed der wanhoop. Na enkele minuten zijn alle officieren uitgeschakeld. Verzwakt, glijden de gewonden weg in de ondergelopen granaattrechters. Zelden vinden ze de kracht om terug naar boven te klauteren. Ondanks zware verliezen zetten de Winnipeg Grenadiers door. Nog drie dagen lang liggen ze onder artillerievuur en staan ze doodsangsten uit.
Uitgeput en afgestompt, trekken de Winnipeg Grenadiers naar het hinterland. Passendale zit er voor hen op. Toch zullen velen er nooit meer weggaan. Zo ook Alphonse. De 28-jarige verdwijnt op 30 oktober 1917.
Alphonse zijn naam staat al meer dan eeuw verkeerd geschreven op de Menenpoort. Met hulp van het stadsarchief van Geraardsbergen en de Commonwealth War Graves Commission wordt deze eerlijke vergissing weldra rechtgezet.
William Karl Kalabza
William wordt geboren in St Albans, Engeland als zoon van Tsjechisch-Hongaarse immigranten. Wanneer zijn 24-jarige vrouw Amelia na zijn legerdienst overlijdt, trekt William naar Canada op zoek naar een nieuwe start.
Op 4 augustus 1914 verklaart het Verenigd Koninkrijk de oorlog aan Duitsland. Tienduizenden Canadezen willen het Expeditieleger vervoegen, maar enkel de 'besten' worden geselecteerd. Ook William, dan een schoenmaker in Montreal, meldt zich aan. Als ex-militair wordt hij meteen aanvaard.
William komt om het leven tijdens de Tweede Slag bij Ieper, de eerste grote actie waaraan de Canadezen deelnemen. Op 27 april 1915, vijf dagen na de eerste gasaanval, wordt zijn dugout getroffen door een granaat. William is 27 jaar.
Dunlop broers / Dunlop brothers
De drie Dunlop broers Daniel jr, James en John Burt hebben geen gekend graf en worden alle drie herdacht op de Menenpoort.
De familie Dunlop emigreert in 1906 van Schotland naar Canada. Ze vestigen zich in Frank, Alberta, een onbeduidend dorpje aan de voet van de Rocky Mountains. In 1915 trekken vader en zonen naar de oorlog.
De 20-jarige James komt in mei 1916 om het leven in de loopgraven bij Zillebeke. Nog geen week later sneuvelt John Burt terwijl hij boodschappen overbrengt bij Sanctuary Wood. John is pas 16 jaar oud. De oudste broer Daniel jr (24) sneuvelt tijdens de laatste dagen van de Slag bij Passendale. Hij werkt als brancardier, wanneer een granaat vlak voor hem inslaat.