Een gildehuis, ook wel gaffel genoemd, was het gebouw waar het bestuur van een gilde gehuisvest was en waar de leden hun bijeenkomsten hielden.

In een gildehuis werden vergaderingen en gezamenlijke maaltijden gehouden, waarbij de leden uit de gildebeker dronken. In het gildehuis werden ook de bezittingen van het gilde bewaard, waaronder de gildekist met het archief en de gildekettingen.

Vooral grotere gilden hadden een gildehuis. De oudste stammen uit de middeleeuwen. De grootste of rijkste gilden van de grotere steden lieten voorname panden bouwen op vooraanstaande plaatsen in de stad, die thans tot de belangrijkste monumenten en toeristische attracties van die steden gerekend worden, zoals de gildehuizen in Amsterdam, Antwerpen, Brugge, Brussel en Gent. 

Ook in Engeland zijn veel gildehuizen te vinden

Bekende gildehuizen in België 
 Buyldragershuisje  in Lier is een voormalig gildehuis voor het buildragers-ambacht.
 Groot Vleeshuis in Gent is een voormalige overdekte markt en gildehuis. De verkoop van vlees werd in de middeleeuwen in vleeshallen of vleeshuizen gecentraliseerd 
 Halle al'Chair  in Namen was het gildehuis van de slagers uit de middeleeuwen.
 Korenstapelhuis (Gent) uit de 12e eeuw, een van de oudste voorbeelden van burgerlijke romaanse architectuur in de Lage Landen.
 Toreken door Gentse huidenvetters aangekocht in 1422 
 Viskopershuis  het gildehuis van de Viskopers van Gent
 Vleeshuis (Antwerpen)
 Het huis Spaenghien, gildehuis van de oude voetboog (Antwerpen)
 Vleeshuis (Ieper)
 Vleeshuis (Lier)  uit 1418, gildehuis van de slagers

Bekende gildehuizen in Nederland 
 Korenmetershuisje (Amsterdam) in 1620 voor het gilde van korenmeters 
 Makelaers Comptoir 17e-eeuws gildehuis in Amsterdam
 Sint Eloyen Gasthuis uit 1440 te Utrecht
 Timmermansgildehuis in Hoorn
 Waag (Amsterdam) 15e-eeuws gebouw in het centrum van Amsterdam, was oorspronkelijk een stadspoort
 Wijnkopersgildehuis 17e-eeuws dubbelpand in Amsterdam.

Zie ook 
 Geschiedenis van de opkomst van de steden in de Lage Landen

Externe link 
 Fotosite met een aantal gildehuizen in België

 
Geschiedenis van de Nederlanden in de middeleeuwen