Rioolwaterzuiveringen ontvangen grote hoeveelheden afvalwater. Het waterschap gebruikt de energie uit het afvalwater om water te zuiveren. Dat gebeurt in de ‘Grondstoffen- en energiefabriek': een initiatief om de rioolwaterzuiveringen energieneutraal en op den duur zelfs energieleverend te krijgen. Dan kunnen inwoners, bedrijven en andere partijen van groene energie worden voorzien. Kortom, een win-winsituatie voor iedereen. WDODelta heeft energiefabrieken in Echten en Zwolle.
Deze fabriek vergist het zuiveringsslib van zeven rioolwaterzuiveringsinstallaties in ons gebied. De energie- en grondstoffenfabriek wekt elektriciteit op haalt struviet uit het afvalwater. Struviet kan worden gebruik als meststof voor de landbouw.
Het restproduct (slib) van de rioolwaterzuiveringsinstallaties wordt in de installatie op twee temperatuurniveaus vergist. Met het biogas dat hierbij ontstaat, wordt alleen al op de rioolwaterzuiveringsinstallatie in Echten jaarlijks 3,5 miljoen kilowattuur elektriciteit opgewekt. Dit is voldoende om in de behoefte van de zuivering en het slibbedrijf in Echten te voldoen. Er blijft zelfs nog elektriciteit over om terug te leveren aan het net.
De RWZI Zwolle wordt een Energiefabriek. Deze titel mag worden gedragen wanneer een rioolwaterzuivering geheel zelfvoorzienend is in energieverbruik. In het voorjaar van 2018 is het in Zwolle zover. Door de bouw van een ‘tweetrapsgisting’ voor rioolslib wekt de rioolwaterzuivering dan zelfs meer energie op dan het zelf verbruikt. Het ‘te veel’ aan energie wordt terug geleverd aan het elektriciteitsnet. Naar verwachting is dit 1,4 miljoen kilowattuur per jaar, te vergelijken met het gemiddelde verbruik van 400 huishoudens.
Tijdens het zuiveringsproces worden energierijke delen van het slib zoals fecaliën en groenteresten en vet van het afvalwater gescheiden. Deze stromen worden ingedikt en vergist. Hierdoor ontstaat biogas, dat in een warmtekrachtinstallatie wordt omgezet in elektriciteit en warmte. De warmte houdt het gistingsproces op temperatuur en de elektriciteit wordt gebruikt voor het zuiveringsproces. Dat verloopt zo energiezuinig mogelijk. Zwolle maakt bijvoorbeeld gebruik van een moderne, energiezuinige beluchtingsinstallatie. Het uitgegiste slib wordt verder ontwaterd, gecomposteerd door een afnemer en verbrand in een elektriciteitscentrale. Hiermee wordt elektriciteit opgewekt dat aan het net wordt geleverd.