De koopkracht in 2018 blijft voor de meeste huishoudens vrijwel gelijk. De meeste koopkrachtverschillen liggen tussen -0,5 procent en +0,5 procent. Dit blijkt uit berekeningen die het Nibud heeft gemaakt op basis van de Miljoenennota die op Prinsjesdag 2017 is gepresenteerd.
De koopkrachtstijgingen zijn zo klein dat de meeste mensen daar nauwelijks iets van zullen merken. De koopkrachtdalingen ziet het Nibud vooral bij AOW-gerechtigden met een aanvullend pensioen (hoger dan 10.000 euro). Voor hen kan de koopkrachtdaling oplopen tot bijna -1,5 procent.
Te positieve stemming over koopkracht
Als er in de persoonlijke situatie van mensen niets verandert, verandert er volgend jaar ook weinig in de portemonnee. De koopkracht blijft dan bijna gelijk. Het Nibud vindt het belangrijk om dit te benadrukken, omdat de stemming over de verwachte koopkrachtstijging behoorlijk positief is.
Zie het bericht Koopkracht in 2018 – 87 procent werkenden gaat erop vooruit
Consumenten kunnen hierdoor de indruk krijgen dat het in 2018 beter wordt. Maar ondanks de aantrekkende economie zullen de meeste huishoudens volgend jaar niet heel veel meer kunnen uitgeven dan dit jaar.
Volgend jaar gaat voor iedereen de premie voor de zorgverzekering omhoog. Omdat ook de zorgtoeslag wordt verhoogd, zullen de meeste huishoudens die daar recht op hebben, niets merken van deze stijging. Huishoudens die geen recht hebben op zorgtoeslag merken de hogere premie wel in hun portemonnee: zij gaan er iets minder op vooruit.
Een alleenstaande die 25.000 euro per jaar verdient en daarmee recht op zorgtoeslag heeft, gaat er 9 euro per maand op vooruit. Een alleenstaande die 30.000 euro per jaar verdient en geen zorgtoeslag krijgt, gaat er 4 euro per maand op vooruit.
In de Miljoenennota staat aangegeven dat naast de hogere zorgpremie, het eigen risico stijgt van 385 euro naar 400 euro per jaar. Dit is later teruggedraaid: het eigen risico blijft 385 euro in 2018.
Hogere inkomensafhankelijke Zvw-bijdrage
Zzp'ers en AOW-gerechtigden moeten ook rekening houden met de stijging van de inkomensafhankelijke bijdrage Zvw, die via de Belastingdienst wordt geïnd. Deze stijging is van negatieve invloed op de koopkracht van deze huishoudens.
Zie het bericht Inkomensafhankelijke bijdrage Zorgverzekeringswet stijgt in 2018
Inkomensafhankelijke bijdrage Zorgverzekeringswet stijgt in 2018
Mensen met extra zorgkosten afhankelijk van gemeenten
Een aantal jaren geleden is een groot deel van de inkomensondersteuning voor mensen met extra zorgkosten verschoven van de Rijksoverheid naar de gemeenten. Het lokale beleid hiervoor verschilt echter per gemeente en daardoor kan men in de ene gemeente meer ondersteuning krijgen dan in de andere. Middeninkomens en hoge inkomens hebben meestal geen baat bij dit gemeentelijk beleid.
AOW'ers met aanvullend pensioen
AOW-gerechtigden met een aanvullend pensioen hoger dan 15.000 euro bruto per jaar gaan er op achteruit. Dit komt omdat het aanvullend pensioen gemiddeld genomen niet wordt geïndexeerd.
Hierdoor moeten ook mensen die met prepensioen zijn en nog geen AOW krijgen, rekening houden met een koopkrachtdaling. De bruto AOW-uitkering stijgt wel, maar minder dan de lonen.
Ouderenkorting stijgt
De ouderenkorting stijgt met 126 euro per jaar voor inkomens tot ruim 36.000 euro en dit is voor AOW-gerechtigden zonder of met een klein aanvullend pensioen voldoende om de verwachte uitgavenstijgingen in 2018 van te kunnen betalen. Zij gaan er dus iets op vooruit, maar zullen daar nauwelijks iets van merken omdat het om enkele euro's per maand gaat.
De nieuwste koopkrachtcijfers zijn verwerkt in de gratis Koopkrachtberekenaar die het Nibud heeft ontwikkeld.
Met deze gratis tool kunt u nagaan hoeveel uw koopkracht er in 2018 op voor- of achteruit gaat. Dit geeft een beeld van de verandering in koopkracht en kan aanleiding zijn om voorbereidingen te treffen om de huishoudportemonnee in balans te houden.
Voorbeeldberekeningen koopkrachtontwikkeling 2018 (bedragen netto per maand)
1. Alleenstaande in bijstand + 0,2% + € 3
2. Alleenstaande werkend, (bruto jaarinkomen €25.000, zorgtoeslag) + 0,5% + € 9
3. Alleenstaande werkend, (bruto jaarinkomen € 30.000, geen zorgtoeslag) + 0,2% + € 4
4. Alleenstaande ouder, 1 kind tussen de 0 en 12 (alleenverdiener, bruto jaarinkomen € 25.000) + 0,2% + € 6
5. Paar, 2 kinderen tussen de 0 en 12 (Alleenverdiener, bruto jaarinkomen € 30.000) – 0,1% – € 2
6. Paar, 2 kinderen tussen de 0 en 12 (tweeverdieners, bruto jaarinkomens € 45.000 en € 25.000) + 0,2% + € 11
7. Alleenstaande met vervroegd pensioen (alleenverdiener met prepensioen € 35.000) – 1,8% – € 29
8. Paar AOW-gerechtigd (bruto jaarinkomens 2 x AOW + € 0 pensioen) + 0,3% + € 5
9. Paar AOW-gerechtigd met aanvullend pensioen, 2x AOW met € 15.000 en € 5.000 aanvullend pensioen – 0,5% – € 15