Olijfboerderij Monterosa in de Algarve - Reis ernaartoe
10 februari 2021 21 oktober 2021
Bij Moncarapacho, in de oostelijke Algarve, ligt een grote olijfboomgaard met eigen olijfolie-perserij: Monterosa. Een bezoek waard!
Olijfbomen kunnen goed tegen droogte
Op Monterosa kweekte de Zweedse eigenaar oorspronkelijk kamerplanten voor de export (en ervoor heel even zomergroentes). Toen hij het in 1969 kocht, was er op het terrein ook een sinaasappelboomgaard. Maar omdat citrusvruchten enorm veel water nodig hebben, besloot hij na een paar droge jaren in 2000 naar olijven te switchen. Olijfbomen kunnen namelijk heel goed tegen droogte. Ze werden in dit gebied dan ook al duizenden jaren verbouwd, tot de boeren uit de streek wegtrokken omdat ze niet meer rond konden komen. Inmiddels is de olijfboomgaard uitgegroeid tot een bedrijf van 20 hectare.
Olijfboerderij Monterosa ligt in de Barrocal. Dat is het laagland waar de boeren oorspronkelijk voornamelijk de typische Middellandsezee-producten verbouwden, zoals johannesbroodboompeulen, amandelen, vijgen, en olijven dus. Lees ook mijn blogbericht Moncarapacho, op de grens van Litoral en Barrocal.
De olijfboomgaard van Monterosa, met op de achtergrond de Cerro São Miguel (de linkerheuvel).
Ambachtelijk en milieuvriendelijk
Op Monterosa wordt ambachtelijk gewerkt, met veel aandacht voor het milieu. Ze verbruiken zo weinig mogelijk water en energie, en verspillen niets. De olijvenpulp wordt bijvoorbeeld verwerkt als mest.
En ze zijn lief voor hun bomen. Bij grote olijfboomgaarden oogsten ze de olijven vaak door met een machine de boom heen en weer te schudden, vertelt de medewerker die ons rondleidt. Op Monterosa trekken ze de olijven met een speciaal harkje van de takken. Als de olijven geoogst zijn, worden ze binnen een paar uur geperst. Dat gebeurt in een granieten wijnpers uit de Romeinse tijd. De olie wordt vervolgens gewonnen met moderne apparatuur en gefilterd in roestvrijstalen vaten.
Uitleg over het snoeien van de olijfbomen en het oogsten van de olijven.
Leuke olijfweetjes
Geen boom, maar een struik
Nooit geweten: als je een olijfboom van kleins af aan z'n eigen gang laat gaan, groeit hij uit als struik. Door telkens de takjes weg te snoeien, laat de teler hem uitgroeien tot de boom, zoals wij hem kennen.
Aan de takjes kun je ziet dat de olijfboom eigenlijk een struik is.
De leeftijd van een olijfboom schatten
En ook interessant: een olijfboom splitst zichzelf heel langzaam. Echt héél langzaam! Als je een olijfboom ziet met een totaal gesplitste stam dan is hij 1000 jaar of ouder. We bekijken op Monterosa een boom met een deels gesplitste stam; deze is ongeveer 300 à 400 jaar oud.
Op onze reizen door Zuid-Europa hebben wij al een aantal indrukwekkend grote olijfbomen gezien, van wel 1000 tot 3000 jaar oud. Die leeftijd lazen we op het bordje dat erbij stond. Leuk dat we nu ook zelf kunnen zien of een olijfboom jonger of ouder is dan 1000 jaar!
Een olijfboom van middelbare leeftijd.
Veel verschillende rassen olijven
Er bestaan honderden verschillende olijfrassen. Op olijfboerderij Monterosa telen ze 5 variëteiten. En daar produceren ze 6 soorten olijfolie van. Vijf van elk één olijfsoort en de zesde is een selectie van verschillende soorten.
De kleinschalige, maar moderne olijfperserij van Monterosa.
Zwart of groen – rijp of minder rijp
Of olijven groen of zwart zijn, heeft niet met het ras te maken, maar met wanneer je ze oogst. De groene zijn dus gewoon minder rijp dan de zwarte.
De rondleiding over het terrein en langs de perserij eindigt met een olijfolie-proeverij. En natuurlijk kun je daarna de olijfolie kopen die je het beste bevalt.
Olijfboerderij Monterosa
Bakken in extra vierge olijfolie
Tot slot nog een laatste olijfweetje. Wat wij al weten, bevestigt de medewerker. Je kunt heel goed bakken met extra vierge (=koudgeperste) olijfolie en het is juist gezonder dan bakken in boter. Pas boven de 200 graden Celsius verbrandt de olie en komen er slechte stoffen vrij. En zelfs bij wokken haal je die temperatuur niet. Frituren in extra vierge (of vergine) olijfolie is niet verstandig, omdat je dan telkens dezelfde olie verhit.
En ze geeft nog de tip om voor het bakken een iets goedkopere olie te gebruiken dan voor het aanmaken van salades. Gewoon omdat je de olijfolie bij gebakken voedsel minder goed proeft dan in salades en dus is het een beetje zonde om daar dure olijfolie voor te gebruiken.
De website van Monterosa: Monterosa oliveoil. Via de tab Visits kun je een rondleiding boeken.
Wij 'overwinterden' van eind oktober 2020 tot begin februari 2021 op een campercamping in Moncarapacho en boekten de rondleiding op olijfboerderij Monterosa op 13 januari 2021. Dat was nét voor de 2e strenge lockdown vanwege het stijgende aantal covid19-besmettingen in Portugal.