slagerij Rodrigues - joodsamsterdam
Lo Rodrigues. Foto Hugo Gosse, met dank aan J. Heesemans
Overbekend was de slagerij van Lodewijk Rodrigues (Amsterdam, 14 augustus 1918 – Naarden, 20 februari 1999) op de Vijzelgracht 20, hoek 3e Weteringdwarsstraat. De zaak kocht Lodewijk (van gespaard soldij van zijn tijd in Nederlands-Indië) in 1949, van slager Cornelisse en de zaak sloot hij op 10 mei 1994. Lo vestigde zich er op 23 februari 1950, en voor hij op de Vijzelgracht woonde, woonde Lo op de Oetewalerstraat 40-3.
De gehele achternaam van Lo – Lodewijk Henri – , was Cohen Rodrigues. Hij was de zoon van de Sefarisch-Joodse Abraham Cohen Rodrigues (Amsterdam, 31 augustus 1893 – Midden-Europa, 21 januari 1945) en Nederlands-Hervormde Antje Marie van Bennekom (Amsterdam, 18 februari 1896 – 4 juni 1941). Lo trouwde met Louise Klomp (13 januari 1922 – Naarden, 23 november 1999), een niet-Joodse vrouw, en dat zou hem het leven redden in de oorlog. Zijn ouders overleefden de oorlog niet, zijn broer Albert (Ab) net zoals Lo wel.
Lo had kok willen worden. De economische crisis van de jaren dertig stak daar een stokje voor. Op zijn veertiende werd Lo slagersjongen en bracht bestellingen in de stad rond. In 1935 probeerde Lo als slagersknecht zijn hoofd boven water te houden door bij diverse (Joodse) slagers te werken.
Na de Tweede Wereldoorlog moest Lo naar Indië. De vrijheidsoorlog van de Indonesiërs was voor Lodewijk een culinair avontuur en hij leerde de Indische keuken kennen. Ook die recepten hadden hun invloed op de producten van de legendarische slagerij die Lo later zou hebben.
In 1950 nodigde de buurman, Wim Kersten – de conservator van het Stedelijk Museum – Louise en Lodewijk uit om in de Dordogne, ergens tussen Bergerac en Périgueux, in zijn tweede huis vakantie te nemen. Daar kwam pas in 1958 iets van. Oud-eigenaar Cornelisse bleef overigens bij Rodrigues werken en paste op de zaak toen Louise en Lodewijk uiteindelijk op die toegezegde vakantie gingen. Kersten liet Lodewijk kennismaken met slager Julliart in het dorp. Vanaf dat moment was er geen sprake meer van een vakantie. Louise en dochter Ina moesten zichzelf vermaken want Lodewijk stond dagelijks vanaf 8 uur 's ochtend bij slager Julliard en nam na twee weken de kennis van het paté-maken mee naar de Vijzelgracht. "Bergerac-paté" werd met daverend succes gelanceerd. Het was het begin van zijn faam die hij met zijn patés opbouwde. Hij werd de Koning van de patémakers genoemd en met name zijn Korenwijnpaté was wereldberoemd.
In die 45 jaar dat hij de zaak had verwierf Rodrigues een grote bekendheid en bekend Amsterdam hoorde bij zijn clientèle, zoals Ina van Faassen en Ko van Dijk, Wim Sonneveld, die op de Reguliersgracht woonde, en de buurman van Rodrigues, Ramses Shaffy1. Er hing een koeienhuid in de zaak met de namen van de klanten erop, ook deze namen. De huid is nog steeds in bezit van zijn dochter en schoonzoon, en via deze link zijn foto's van de huid én een deel van de namen te zien. Verder had Lo radiopraatjes met Kees Schilperoord en in 1978 werd Het Vleesboek door hem geschreven.
Lo sloot de zaak in 1994. De Europese regelgeving, die later verkeerd uitgelegd bleek te zijn, noopten Lo tot investeringen die voor hem niet op te brengen waren. Toen later bleek dat de regels meer coulant waren had Lo geen zin meer om een doorstart te maken. De winkel vertrok voor de ellenlange bouw aan de Noord-Zuidlijn begon, een bouw die een aantal ondernemers die later Vijzelgracht 20 gebruikten de kop heeft gekost – de slechte bereikbaarheid, de wegblijvende clientèle, en de mythe rond zijn slagerij die al 26 jaar er niet meer is maar nog steeds gemist wordt.
Wat Lo zelf zei over de Europese regelgeving en zijn besluit om te stoppen is te zien via deze link.