Johan Antoon Reinier Alex Maria (Jan) van Hooff (Arnhem, 15 mei 1936) is een Nederlandse emeritus hoogleraar ethologie en socio-ecologie aan de Universiteit van Utrecht. Als kenner van primaten is hij bekend van televisie-uitzendingen en lezingen.

Loopbaan
Van Hooff groeide op in Burgers' Zoo in Arnhem, waar zijn vader en moeder directeuren waren. Zijn grootvader van moederszijde Johan Burgers had het dierenpark opgericht. Zijn broer Antoon was er later directeur.

Jan van Hooff studeerde biologie in Utrecht en Oxford bij Niko Tinbergen en Desmond Morris. Hij promoveerde op een onderzoek naar sociaal gedrag en communicatie bij mensapen. Vooral zijn vergelijkende studies over gelaatsexpressies bij apen en mensapen, in het bijzonder over de evolutie van lachen en glimlachen, hebben de aandacht getrokken. Van 1980 tot 2001 was hij hoogleraar ethologie en socio-ecologie aan de Universiteit Utrecht waar hij vooral studies deed naar de sociale processen, het sociaal gedrag en de sociale organisatie van dieren, in het bijzonder primaten zoals orang-oetans en chimpansees. Van 1996 t/m 1999 was hij vervangend hoogleraar aan de Universiteit Wageningen. Hij bekleedde gasthoogleraarschappen aan de Universiteit Zürich (1988) en aan de École Normale Supérieure in Parijs (2001). Hij is honorair professor aan de Universitas Nasional te Jakarta, Indonesië.

Recent onderzoek richtte zich op de socio-ecologie van enkele primatensoorten in veldwerkprojecten in Indonesië en op de regulatie van sociale betrekkingen, bestudeerd in gevangenschapskolonies, onder andere in de chimpanseekolonie van Burgers’ Zoo. Daarbij ging het vooral om vragen als: Hoe gaan dieren die met elkaar in groepsverband samenleven om met conflicten en hoe lossen ze die op (onder meer verzoeningsgedrag).

Na zijn emeritaat werkte hij als wetenschappelijk directiemedewerker van de Koninklijke Burgers' Zoo te Arnhem. Hij was secretaris-generaal van de International Primatological Society en voorzitter van het Jane Goodall Instituut Nederland. Van Hooff is lid van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen en Officier in de Orde van Oranje-Nassau.

Verscheidene van zijn oud-studenten, onder wie Frans de Waal, bereikten een internationaal vooraanstaande wetenschappelijke positie.

Televisie 
Van Hooff presenteerde in de jaren zestig samen met zijn broer Antoon van Hooff een maandelijks AVRO-programma over dieren Zoo Zoo. Naast vaste tafelgast bij RTL Late Night was hij meerdere malen te gast in De Wereld Draait Door en Pauw & Witteman. In 2013 was Van Hooff als spreker en deskundige betrokken bij het tv-programma NTR Academie.

Bibliografie 
 1971 Aspecten van het sociale gedrag en de communicatie bij humane en hogere niet-humane primaten. Rotterdam, 1971 (academisch proefschrift Rijksuniversiteit Utrecht).
 1977 Agressief gedrag, oorzaken en functies, P.R. Wiepkema en J.A.R.A.M. van Hooff. Utrecht, Bohn, Scheltema & Holkema. .
 1990 Oorlog; multidisciplinaire beschouwingen over groepsagressie en oorlog, J.A.R.A.M van Hooff, J.M.Rabbie & G. van Benthem van den Bergh, Hoogezand, Stubeg .
 2001 Economics in Nature. Social Dilemma’s, Mate Choice and Biological Markets, red. Ronald Noë, Jan A.R.A.M. van Hooff en Peter Hammerstein. Cambridge University Press, , .
 2004 Dierbare Ruimte. A. Betsky en J. van Hooff, Hilversum, Aedes-Forum voor Inspiratie en Zingeving, .
 2006 Gedragsbiologie. Een hoorcollege over de evolutie van de moraal. Home Academy Publishers, 2 CD's - .
 2008 Goedzak en het overleven van de sterkste. Alkmaar, Van Foreest Publiekslezing. 
 2015 De symbiose van de mens en andere soorten, een voortdurende bron van conflict. Huizen, Stichting Animales. .
 2019 Gebiologeerd. Uitgeverij Spectrum, 

Nederlands ecoloog
Nederlands etholoog
Nederlands bioloog
Nederlands primatoloog
Hoogleraar aan de Universiteit Utrecht
Lid van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen