Wijtsma (58), opgegroeid in een Nederlands-hervormd milieu in Friesland, oogt als een orthodoxe jood. Zo tooit hij zich, uit religieuze overwegingen, met een volle baard. Ook draagt hij een keppeltje. Naast hem ligt een bijbel, tweetalig, Nederlands en Hebreeuws. De talliet, de joodse gebedsmantel, die hij zojuist nog over zijn schouders had geslagen heeft hij inmiddels netjes opgevouwen.
Wijtsma droeg de gebedsmantel omdat hij voor de ongeveer veertig aanwezigen de sabbat opende. Zijn echtgenote ontstak twee kaarsen en sprak een Hebreeuwse zegen uit, hij brak en deelde brood (zijn vrouw: „Sommigen doen er thuis ook zout bij. Dat is joods. Maar de basis is gewoon Koopmans-broodmix”) en deelde kleine bekertjes wijn uit. De plechtigheid werd afgesloten met onder meer het zingen van het bekende opwekkingslied ’Heer, uw bloed dat reinigt mij’.
„Twintig jaar geleden zijn we thuis begonnen met het vieren van de sabbat, zonder dat we echt veel van het jodendom wisten” , zegt Wijtsma. „We kwamen er toen achter dat joden de sabbat ook wel eens openen met brood en wijn. Deze synthese kwam eruit: een mengelmoes van jodendom en messiaans geloven. We doen het iets anders dan de joden, maar het principe is hetzelfde.”
Jaap Heringa (51), de organisator van het loofhuttenfeest, legt graag uit waarom de ’messianen’ de traditioneel christelijke feesten en vieringen laten voor wat ze zijn. „Die zijn pas later ontstaan en missen vaak bijbelse grond.”
Die redenering is historisch juist. De zondag bijvoorbeeld, is pas in de loop van de vierde eeuw door keizer Constantijn officieel ingesteld. Er zijn historici die geloven dat die dag de viering is van de zonnegod, Sol Invictus. „Dat is dus heidens”, stelt Heringa.
„Je moet ons zien als een brug tussen jodendom en christendom”, vervolgt hij. Hij legt dat uit aan de hand van het Loofhuttenfeest. „De joden bouwen een loofhut om de uittocht uit Egypte en de veertig jaar in de Sinaïwoestijn te gedenken.”
Heringa wijst op de loofhut die in de gemeenschapsruimte van de camping staat: een constructie van buizen, rieten matten, een groen kleed en een afgezaagde tak. „Wij geloven dat dit feest van de uittocht vooruit wijst naar het verlossende werk van Jesjoea, die ons uit de zonde heeft geleid.” Zo is het ook met de andere joodse feesten, legt Heringa uit. „ Alles wijst vooruit naar Jesjoea.”
Heringa, die leider is van een messiaanse gemeente in Dokkum, is wat rekkelijker dan Wijtsma. Ook hij heeft een baard, „maar ik had hem al voordat ik de sabbat ging vieren”. Ook draagt hij geen keppeltje. „We hebben verschillende opvattingen”, zegt Heringa. „Dat komt omdat we nog zoekend zijn hoe we ons messiaanse geloof in moeten vullen. Iedereen mag dat, vind ik, op zijn eigen manier doen. Sommigen staan op de brug aan de joodse kant, anderen aan de christelijke kant.”
Er is onderling regelmatig discussie over de koers, zegt Heringa. „Ik vind zelf: je moet niet joodser dan joods worden.”
Voorganger Gerard Wijtsma is strenger. „God heeft de man met een baard geschapen”, zegt hij. En over zijn keppeltje: „Gods dienaren droegen in het Oude Testament ook altijd iets op het hoofd.”
Hij is bezig de taal te leren, maar, zegt Wijtsma, hij beheerst het Hebreeuws nog niet echt goed. Ook van de andere aanwezigen op de camping spreekt bijna niemand de taal. Toch klinkt er tijdens de sabbatviering een soort fonetisch Hebreeuws. Jaap Heringa: „Dat is omdat ook gelovige joden welkom zijn. ”
Voor messiaanse christenen, zegt Heringa, zijn ’gelovige joden’ joden die Jezus Christus als verlosser belijden. Joden die dat niet doen, kunnen zich orthodox of liberaal noemen, maar ’gelovig’ zijn ze niet – Jezus is voor hen nog ’verborgen’.
Hoe welkom ze ook zijn, joden zijn niet aanwezig in Hardenberg. Er is één ’gelovige’ jood langs geweest, maar die was al snel weer vertrokken. ’Jammer’, vinden Heringa en Wijtsma.
De twee voorgangers weten dat joden weinig op hebben met messiaanse christenen. Ze vinden dat die christenen beïnvloed zijn door de vervangingstheologie, een leer die stelt dat de christenen Gods nieuwe uitverkoren volk zijn. Dat steekt Wijtsma. „Wie dat zegt, weet niet wat we doen. God heeft juist een plan met Israël. De Joden zijn het uitverkoren volk. Wij, heidenen, zijn daar later bijgekomen. We zeggen het Ruth uit de Bijbel na: ’Uw God is mijn God en uw volk is mijn volk’.” Jaap Heringa: „De Joden zijn afgedwaald, maar wel uitverkoren.”
Op de camping in Hardenberg wordt gewerkt aan de versieringen voor het Loofhuttenfeest. (FOTO'S HERMAN ENGBERS)

chicago – Jabir Muhammad, voormalig manager van bokslegende Muhammad Ali, is op 79-jarige leeftijd in een ziekenhuis in Chicago overleden. De Amerikaan overleed aan de gevolgen van een openhartoperatie. Muhammad was Ali’s manager van 1966 tot 1981 en werkte, nadat Ali met boksen was gestopt, ook nog met hem samen. Hij was ook actief voor de Nation of Islam, waarvan zijn vader Elijah de oprichter was. Van deze Amerikaanse organisatie van zwarte moslims was de 66-jarige Ali, wiens oorspronkelijke naam Cassius Clay luidde, een van de voornaamste leden.

Roompot Beach Resort Nieuwvliet-Bad is, mede door de gunstige ligging, een perfecte bestemming voor je vakantieplannen. Emmertjes, schepjes en het vangnet mee? Mooi, dan kunnen we het strand op, want dat ligt op een steenworp afstand. De hele dag vermaak aan het water voor de kids en zelf lekker relaxen op je handdoek. Maar vergeet ook zeker het park zelf niet, want er is sinds najaar 2020 een gloednieuw zwembad geopend! Ook in de omgeving is er voor iedereen wat te doen. Ga je lekker fietsen door de duinen, uren struinen door het bijzondere landschap van de Verdronken Zwarte Polder of de leuke stadjes ontdekken in de buurt? Neem er de tijd voor, het is immers vakantie.
Neem je een huisdier mee? Deze moet altijd worden aangevraagd via het Customer Services Center of bij het reisbureau. Wanneer je in een type verblijft waarbij de eindschoonmaak niet verplicht is en je huisdier gaat mee, dan is eindschoonmaak verplicht. Deze kosten voldoe je tijdens de reservering.
Het bedlinnen en opgemaakte bedden bij de accommodaties is verplicht om af te nemen. De kosten hiervoor zijn al reeds in de reissom verwerkt en verschillen per type.
In de periode van 16/07 t/m 20/08/21 is het alleen mogelijk om een weekverblijf (7 nachten) van vrijdag tot vrijdag te boeken

Loïc: Zot Van Koken - Seizoen 2, Aflevering 13 - Cuban sandwich à la chef gemist? Kijk hier de uitzending terug. | TVGemist.be

Wanneer u een uitvaart moet regelen komt er veel op u af. Zo moeten er ineens veel beslissingen gemaakt worden in een vrije korte tijd. Onze uitvaartondernemer staat dag en nacht voor u klaar na overlijden. Hij of zij bespreekt met u de wensen en regelt de uitvaart naar uw wens. Hierbij staan uw uitvaartwensen altijd centraal, ongeacht uw budget. Wij zorgen voor een persoonlijk en stijlvol afscheid in Rotterdam.
Wij regelen een bijzonder, stijlvol en goed afscheid. Het laatste afscheid moet recht doen aan de overledene, het wordt een afscheid hoe de overledene was. Hierbij zorgen wij altijd voor een persoonlijke uitvaart. Aangezien een goed afscheid helpt bij de rouwverwerking, zetten wij ons volledig in om een waardig afscheid vorm te geven. Wilt u direct een uitvaart regelen in Rotterdam? Bel 24/7: 010 – 3075 845.
De kosten voor een uitvaart in Rotterdam zijn bij ons vooraf altijd bekend. Wij zorgen voor transparantie in de kosten. Dit doen wij doordat wij werken met overzichtelijke uitvaartpakketten. Deze uitvaartpakketten zijn compleet en verzorgen de algehele uitvaart. In deze pakketten zitten altijd het rouwvervoer, de uitvaartkist, de opbaring en het regelen van de uitvaart. Bel 24 uur per dag: 010 – 3075 845.
Zodra u te maken krijgt met een overlijden dient u direct een arts in te schakelen. De (huis) arts komt direct om het overlijden vast te stellen. Hierna kunt u direct één van onze uitvaartverzorgers bereiken via: 010 – 3075 845. Wij komen vervolgens met ons zorgteam zo snel mogelijk bij u langs om te uitvaart te bespreken maar ook om de eerste verzorging te verrichten. Lees meer ➜
Bij een crematie of begrafenis krijgt u direct te maken met de kosten. Zo is een crematie vaak voordeliger dan een begrafenis. Dit heeft te maken met het grafrecht en de eventuele dragers. Het is in de gemeente Rotterdam voordeliger om te cremeren dan te begraven, doordat de grafkosten hoger liggen. Ook zijn dragers bij een begrafenis vaak nodig. Lees meer ➜

Slabbekoorn heeft onderzoek gedaan hoe vogels in de stad zich aanpassen aan menselijke geluiden. Maar niet alleen in de stad, ook tot diep in de zee dringen anthropogene geluiden – geluiden veroorzaakt door menselijk handelen – door. ‘Het is onderdeel geworden van de natuur’, aldus Slabbekoorn. Hij spreekt erover met friend of the show en bioloog Auke-Florian Hiemstra.