Ook Groot-Brittannië wil asielzoekers buiten de grenzen opvangen | Trouw
Ook Groot-Brittannië wil asielzoekers buiten de grenzen opvangen
Migranten komen aan op het strand van het stadje Deal aan de zuidoostkust van Engeland. Beeld Getty Images
De Britse oppositie is woedend over een 'gewetenloos' immigratieplan van de regering-Johnson.
Arjen van der Ziel 7 juli 2021, 21:21
Groot-Brittannië wil asielzoekers in het buitenland gaan opvangen, om ze daar de afhandeling van hun asielverzoek te laten afwachten. De conservatieve Britse regering volgt daarmee het voorbeeld van Australië, dat asielzoekers hangende hun asielprocedure al jaren overbrengt naar het eilandstaatje Nauru in de Stille Oceaan.
Ook Denemarken kondigde onlangs zo'n plan aan. Londen meldt al met meerdere landen in gesprek te zijn over de vestiging van een opvangcentrum, maar wil niet zeggen met welke landen. Volgens The Times zouden de Britten, net als de Denen, in overleg zijn met het Afrikaanse Rwanda.
"Rechtvaardig maar streng", noemt binnenlandminister Priti Patel het wetsvoorstel dat ze dinsdag indiende bij het Lagerhuis. Maar de linkse oppositiepartij Labour en mensenrechtenactivisten staan op hun achterste benen. Labour-parlementariër Nick Thomas-Symonds hekelt het plan als 'gewetenloos'. "Dit is het zoveelste bewijs van het gebrek aan barmhartigheid en deskundigheid", aldus het Lagerhuislid.
It will deliver on what the British people have voted for time and time again – for the UK to take back control of its borders. pic.twitter.com/Kpt8joCdti
— Priti Patel (@pritipatel) 6 juli 2021
Groot-Brittannië zag het aantal immigranten dat illegaal via het Kanaal arriveert de laatste jaren gestaag toenemen. Er zijn dit jaar tot nu toe ruim 6600 immigranten onderschept of geholpen door de Britse grenswacht, tegen 8500 in heel 2020 en 1800 in 2019. De meesten komen in rubberboten, maar er zijn er ook die oversteken in kajaks of op peddelsurfplanken. Een enkeling waagt het zelfs om de zeestraat, die op het smalste stuk nog altijd 34 kilometer breed is, over te zwemmen.
Om deze influx te beteugelen geeft de voorgestelde wet de grenswacht voortaan de expliciete bevoegdheid om vaartuigen tegen te houden en terug te sturen, mits daarover de komende tijd afspraken kunnen worden gemaakt met Frankrijk.
De verwachting is dat de wet zonder veel wijzingen wordt aangenomen, omdat de conservatieve regering van premier Boris Johnson een ruime meerderheid heeft in het parlement. Als de wet inderdaad van kracht wordt, kunnen migranten die Groot-Brittannië bewust illegaal binnenkomen straks gearresteerd worden. Zij riskeren een celstraf die kan oplopen tot vier jaar.
Levenslang voor mensensmokkel
De maximumstraf voor mensensmokkel wordt bovendien opgeschroefd naar levenslang. En mensen die erkend worden als vluchteling, maar die illegaal zijn binnengekomen, krijgen nog maar tijdelijk bescherming. Ook krijgen zij nog slechts beperkt recht op gezinshereniging en maar beperkt recht op uitkeringen.
Volgens minister Patel, zelf dochter van Oegandees-Indiase immigranten en fervent brexit-fan, is het allemaal een kwestie van 'gezond verstand'. "Deze wet zal waarmaken waar het Britse volk keer op keer voor heeft gestemd – dat het Verenigd Koninkrijk de controle over zijn grenzen terugneemt."
Mensenrechten- en vluchtelingenorganisaties maken zich grote zorgen. Zij vrezen dat het recht op asiel, zoals onder meer vastgelegd in het Vluchtelingenverdrag, ernstig wordt uitgehold. Ook zijn ze bang dat de aangekondigde opvang in een ander land onder de maat zal zijn of zelfs zal uitdraaien op gevangenschap. Sommige critici suggereren dat premier Johnson best beseft dat de omstreden maatregelen niet of nauwelijks het beloofde effect zullen sorteren, maar dat zijn rechtse regering de wet gebruikt om in te spelen op xenofobe onderbuikgevoelens van kiezers uit de arbeidersklasse om ze weg te kapen bij de linkse oppositie.
— Refugee Council (@refugeecouncil) 6 juli 2021
Directeur Mike Adamson van het Britse Rode Kruis zei in de krant The Guardian dat hervorming van het asielsysteem al jaren nodig is, maar dat politici daarbij 'barmhartigheid en rechtvaardigheid' centraal moeten stellen. Hij drong er bij de parlementariërs op aan om zich te realiseren dat achter termen als 'vluchteling' en 'asielzoeker' mensen schuilgaan "die gewoon in veiligheid willen leven, met een kans om hun leven weer op te bouwen en bij te dragen aan gemeenschappen".