Jan Vayne: Ik heb niets met puristen en snobs
1.6583022
KAMPEN - Hij is nog steeds een veelgevraagd pianist, en speelt alles wat er voor zijn vingers komt. Vrijdagavond is Jan Vayne solist tijdens The Classical Proms, met The Bach Choir & Orchestra of the Netherlands.
http://www.bndestem.nl/regio/regionieuws/jan-vayne-ik-heb-niets-met-puristen-en-snobs-1.6583022
2016-10-28T05:01:43+0000
http://www.bndestem.nl/polopoly_fs/1.5944751.1461217649!image/image-5944751.jpg
Muziek,hermes
/ Jan Vayne: Ik heb niets met puristen en snobs
Hij is altijd een muzikale nomade geweest en als vanouds is Jan Vayne (50) onderweg. De ene keer geeft de pianist een klassiek concert in het Concertgebouw, dan luistert hij de presentatie van een nieuw model auto op. Bij een volgende gelegenheid speelt hij zijn eigen meditatieve muziek 'voor een zaal mensen die in bedden liggen en ademhalingssessies houden'.
Of hij trekt zich terug in de Sint Annakapel in Kampen, een kerkje uit 1470 dat hij kocht en waar hij het orgel bespeelt. Om vervolgens met zangeres Petra Berger op pad te gaan en haar te begeleiden in een song van Barbra Streisand.
Nu is hij gast van The Bach Choir & Orchestra of the Netherlands onder leiding van Pieter Jan Leusink. Vanavond beginnen The Classical Proms, een reeks van vijf concerten met werk van onder anderen Mozart en Händel, maar evenzeer van (film)componist Ennio Morricone en Leonard Cohen, wiens Hallelujah op het programma staat.
"Ik vind het heerlijk muzikaal te variëren", zegt de musicus met de typerende lange haren - dezelfde manen die hem in een tv-reclame van Unox-rookworst brachten, waarin hij bij thuiskomst zijn haar voor zijn verbaasde dochtertje 'afzette'.
"Muziek is voor mij springlevend, ik heb nooit wat met de dogma's gehad dat een klassiek geschoolde pianist niks anders zou mogen spelen. Ik benader klassiek vlot en vrij en niet steriel of recht in de leer. Man, bij opera's van de oude Mozart zaten de mensen in de zaal te schreeuwen en gewoon te eten.
"Het rare idee ook dat popmuziek inferieur zou zijn. Pop is het klassiek van deze en de vorige eeuw, maar dan in liedvorm. Het zijn eigenlijk de aria's van Bach. Als je de liedjes van Paul McCartney beluistert en die naast de liederen van Schubert legt, zijn beide even wonderschoon.
"Ook zo'n misverstand is dat de piano gemaakt zou zijn voor uitsluitend klassieke muziek. Onzin! Die is er gewoon om muziek op te maken. Wat allerlei puristen en snobs er ook van mogen vinden."
Jan Vayne leeft al weer enige tijd als vrijgezel. Zijn relatie is een jaar geleden gestrand. "Ik was 20 jaar met Joyce en natuurlijk deed dat pijn. Vooral voor onze dochter Olivia, die nu 10 jaar is. Maar we gaan gelukkig goed met elkaar om. En ik moet eerlijk bekennen - het leven van een vrijgezel bevalt me goed. Ik ben ook binnen mijn relatie toch een einzelgänger geweest. Vier, vijf keer per week spelen. Bovendien wilde ik niet verstikken in een dichtgemetseld gezin, opgeborgen met een nest vol kinderen."
Vayne kreeg op zijn 4de jaar pianoles, speelde op zijn 7de sonates van Mozart en geldt als een subliem improvisator, die met grote virtuositeit verschillende muziekstijlen bijeen brengt. Van pop en jazz, tot folk en gedragen klassieke romantiek.
"Improvisatievermogen is mijn uithangbord. Veel mensen denken dat mijn improvisaties zijn ingestudeerd en dus vraag ik dikwijls toehoorders ter plekke wat ik moet spelen. 'U mag het zeggen? Simon en Garfunkel? De Vijfde van Beethoven, Toccata van Bach? En in welke toonsoort? Fis-mineur, cis-majeur? En in de stijl van Mozart?' Die genres mix ik ter plekke. Een enorme kick die me vleugels geeft. Je voelt je toch een soort Hans Klok die ter plekke de trukendoos opentrekt."
Toch verafschuwt hij virtuoze pianotechniek als een exhibitionistische demonstratie van vakmanschap. "Daar ben ik een veel te nuchtere Drent voor. In Zuidwolde was het in mijn jeugd: 'Mooi stukje muziek hoor, nu weer gewoon doen'.
"Op het conservatorium zeiden ze: 'Je kunt heel ver komen als je naar de kapper gaat. Anders wordt het niks.' Nou, dat zullen we nog wel eens zien, zei ik. Ik draag al lang haar sinds de kleuterschool. Ik ben wat dat betreft mijn eigen weg gegaan. De enige concessie die ik soms doe is me in het pak steken. Ik houd van ouwe troep, heb twee broeken en twee truien. Daar voel ik me het lekkerst in."
Lezers van BN DeStem kunnen kaarten voor The Classical Proms bestellen met 50 procent korting via bndestem.nl/proms.
Uw interesse in onze verslaggeving stellen wij zeer op prijs. Om artikelen op Jan Vayne: Ik heb niets met puristen en snobs te kunnen lezen, dient de zogenaamde Javascript in uw browser ingeschakeld te staan. Op dit moment staat Javascript in uw browser uitgeschakeld. Onderdelen van de website kunnen hierdoor verminderd werken of helemaal niet.