Douane – ToezichTTafel
De Douane is belast met de inning van de invoerrechten, BTW bij invoer, anti-dumpingsrechten en de bestrijding van smokkel. Daarnaast worden ook tal van andere wetgevingen gecontroleerd zoals op gebied van waren, erfgoed en milieu (bv EVOA, ADR, Wet natuurbescherming etc.).
De basiswerkzaamheden van de Douane zijn voornamelijk gebaseerd op de Algemene douanewet. In deze wet zijn ook de bevoegdheden van de inspecteurs beschreven in Paragraaf 1.2.4. Zo is aan douaniers het recht tot het uitvoeren van de veiligheidsfouillering toegekend alsmede het gebruik van geweld. Sommige douaneambtenaren hebben de bevoegdheid tot het dragen van wapens; een Walther P99. De meeste douaneambtenaren dragen een uniform.
Onder Napoleon werden vanaf 1795 in Nederland douaneposten opgezet die vanaf 1809 werden beheerd door de Nederlandse Douane.
Sinds juli 2021 is de Douane een Directoraat-Generaal van het ministerie van Financiën (geen onderdeel meer van de Belastingdienst). Het heeft een omvang van 5650 fte alsmede een begroting van €440 miljoen (2020).