sociale : De Imperatief
Een pakje Becel
De patiënt moet geresponsabiliseerd worden. Ik hoorde ze het in de Senaat graag zeggen, de welbespraakte politici die het zo goed menen met de mensen. Helaas is de realiteit anders. Dat komt zo: de moderne samenleving is complexer dan ooit tevoren en stelt hogere eisen om er in te kunnen participeren. Als gevolg daarvan kunnen heel wat mensen niet meer aan die eisen voldoen. Omdat ze een fout DNA aangeritst kregen. Omdat ze toevallig de vaardigheid missen. Of omdat ze pech gehad hebben. Omdat ze het nooit aangeleerd kregen van hun ouders. Of omdat hun omgeving het hen niet getoond heeft. Tezelfdertijd zit de overheid die mensen voortdurend achter hun broek om toch maar beter, rendabeler en geresponsabiliseerd te functioneren. En als het kan, hen nog een schuldgevoel aan te praten ook. De diabeet, de hartpatiënt, de obees, de chronisch vermoeide patiënt, de autist en de ADHD'er: geresponsabiliseerd moeten ze worden. Wat dan weer gaat ten koste van hun gezondheid, hun welzijn en hun vrijheid. Zelfs de collectieve voorzieningen en organisaties die in de eerste plaats voor hen waren bedoeld doen daar aan mee.
En heel deze evolutie heeft zich ongemerkt voltrokken. De huisarts, de apotheker, de thuisverpleger weet dit al lang. Zij zien hoe patiënten te kort schieten als het op therapietrouw aan komt. Hoe ze het niet meer zien zitten. Sociale uitsluiting heet dat.
De psychiatrie die nooit vies is van enige perversiteit probeert hier het begrip biospychosociaal syndroom ingang te doen vinden. Ziekenfondsen voeren anti-stresscampagnes. Domus Medica organiseert een studiedag rond somatoforme aandoeningen. Als de patiënt maar ontspannen geraakt en zichzelf leert aanvaarden, dan wordt hij vanzelf weer beter.
Allemaal een maat voor niets. Pak de problemen bij de wortel aan.
De oplossing is eenvoudig: maak de regels simpel, help hen die het echt nodig hebben, zet aan het werk wie gezond van lijf en leden is en jaag de mensen de armoe niet in.
Het wordt tijd dat de systemen van de sociale zekerheid en volksgezondheid herdacht worden. Er is meer nodig dan de terugbetaling van een abonnement op een sportclub, een pakje Becel of een wellness weekend in de Antalya. De patiënt die lijdt aan sociale uitsluiting gaat te voet naar de bushalte, koopt een wit product en kijkt naar Vitaya, alwaar hij kan zien hoe met zijn geld een dure reclamespot tegen stress gemaakt werd.