Het is vandaag Hervormingsdag. We gedenken hoe ruim 500 jaar Maarten Luther geleden zijn 95 stellingen aan de slotkapel te Wittenberg sloeg en daarmee een markante daad stelde die de Grote Hervorming inluidde. Tot op vandaag stemt het tot grote dankbaarheid dat de Heere door deze monnik zijn vervallen kerk bewaarde, reformeerde en tot nieuw leven bracht. Alle reden dus om er aandacht aan te schenken. Zeker nu de verroomsing van het gereformeerde leven hand over hand toeneemt.
Wat kan ons meer inzicht geven in de motieven van Luther dan hemzelf aan het woord te laten?[1] Daarom citeren we uit het voorwoord van een complete uitgave van zijn werken (5 maart 1545). Luther blikt daarin terug op zijn ontwikkeling tot 1519. Hij voelde een sterk verlangen om de brief van Paulus aan de Romeinen te begrijpen. Maar hij was niet aan de studie van deze brief toegekomen omdat een enkel woord uit hoofdstuk 1: 17 hem daarbij in de weg stond, namelijk
'Ik haatte namelijk dit woord, gerechtigheid Gods, omdat ik, naar het gewone gebruik van de ker­kelijke leraren, geleerd had het filosofisch op te vatten van de zogenaamde formele of actieve gerechtigheid, volgens welke God rechtvaardig is, en de zondaar en onrechtvaardige straft.
Ik beminde deze rechtvaardige en zondaar straffende God niet, ja, ik haatte Hem, want ik voelde mij, ofschoon ik steeds als een monnik onberispelijk leefde, voor God als zondaar met een totaal rusteloos geweten. En ik kon het vertrouwen niet opbrengen, dat Hij door mijn genoegdoening verzoend zou zijn.