Blog van Bavo: Omslag in de landbouw - Item - Bionext
06 okt 2016 Redactie Bionext
Op 3 oktober was ik aanwezig bij een startbijeenkomst over Internationaal Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (IVMO) op de boerderij van initiatiefnemer en kwartiermaker Jan Huijgen. Onder meer staatssecretaris van Landbouw, Martijn Van Dam, minister van Handel Ploumen en ZLTO-voorzitter Hans Huijbers spraken daar over de noodzaak van de vereiste omslag in ons landbouw- en voedingssysteem. De bekende thema's kwamen voorbij: het voeden van 9 miljard monden in 2050, het creëren van voedselzekerheid terwijl de bodemvruchtbaarheid schrikbarend afneemt, de bijdrage die de landbouw moet en kan leveren aan de klimaatdoelstellingen door vastlegging van CO2 in de bodem, behoud van biodiversiteit, gezonde voeding in een wereld waar obesitas de overhand neemt, de eerlijke verdeling van voeding over de hele wereld en de effecten van wat wij doen op minder bedeelde landen, het leefbaar houden van het platteland en een eerlijke prijs voor de boer… Allemaal thema's die vanuit de landbouw en de voedingsketen oplosbaar zijn.
Donderdag 6 oktober vindt het rondetafelgesprek plaats over het fosfaatprobleem in de zuivelsector. Het voorstel van de staatssecretaris om de pijn gelijkelijk te verdelen over alle zuivelboeren (en iedereen met 5 tot 10% te laten krimpen) roept in dit licht grote weerstanden op. De grondgebonden veehouderij en met name de biologische veehouderij heeft part noch deel aan het ontstaan van dit probleem. Ze profiteert niet van de derogatie die de zuivelsector in staat gesteld heeft de mestgiften afhankelijk van de grondsoort 35% tot 47% te verhogen. De prijs voor deze derogatie is een fosfaatplafond, dat door de groei van de (gangbare) zuivelsector nu overschreden wordt. De biologische boeren zijn verplicht grondgebonden en moeten zich wettelijk tot 170 kg stikstof per hectare beperken. Dat betekent in de regel maximaal twee koeien per hectare. Daarmee blijft de biologische boer met zijn koeien ook ver onder de fosfaatnorm. In een systeem van true cost pricing en accounting is het ondenkbaar dat degene die het probleem niet veroorzaakt, wel aan de oplossing moet bijdragen. Oneerlijker kan het niet. Terwijl een brede omschakeling naar biologische melkveehouderij het probleem juist in versneld tempo zal oplossen. De boeren willen en er worden nieuwe markten aangeboord voor biologische zuivelproducten. Friesland Campina en grote retailers: grijp jullie kans. Maar wel zonder de prijs voor biologische zuivel in de toekomst te verlagen, want de huidige prijs is de juiste prijs en voorkomt dat ook biologische boeren in de kosten efficiënte mal geperst gaan worden.
PS: de gangbare melkprijs bij Duitse retailers ligt rond de 45 cent, de kostprijs voor biologische melk. Ondanks deze bodemprijs wordt er geen liter meer door verkocht, terwijl biologische melk met een prijs rond de 1 euro maar blijft doorgroeien. De consument wil dus duidelijk wat anders en steunt de biologische boer. In Nederland ligt de gangbare melkprijs in de retail momenteel rond de 90 cent, terwijl de kostprijs net als in Duitsland rond de 25 cent ligt. Door enkele partijen wordt hier dus goed aan verdiend en het is niet de gangbare boer. Oneerlijker kan het niet.