EVENSONG – dienst met muziek van overzee | P.G. De Hoeksteen
EVENSONG – dienst met muziek van overzee
Op 26 mei zal de avonddienst de vorm krijgen van een Evensong.
Aan deze dienst zal de Cantorij o.l.v. Tilly Koetsier-Schuurman meewerken, Jaap den Besten het orgel bespelen en ds. Erick Versloot (Woerden) de voorganger zijn.
Ds. Versloot is naast predikant ook organist en dichter/schrijver. Zo werkt hij o.a. nauw samen met Sytze de Vries in de 'Werkplaats De Vertaalslag' en samen richtten zij hun blik de laatste jaren veelal op de Engelse kerkmuziek, waarbij zij veel vertalingen maakten van chants en hymns uit de Anglicaanse traditie. De vormgeving van een Evensong is ds. Versloot dus op het lijf geschreven.
Een Evensong is het avondgebed van de Anglicaanse Kerk, vergelijkbaar met de Vespers. Beide stammen uit de kloostertraditie met de dagelijkse Getijden, zo'n zeven of acht, op voorgeschreven tijden en verdeeld over de dag. Getijden kennen een vaste opbouw , waarin cantica en responsies een plaats hebben, net als de (onberijmd gezongen) psalmen.
In Engeland verdwenen met de Reformatie de kloosters en nam – na de breuk met Rome – de Anglicaanse kerk veel van de katholieke traditie over. Daarbij hoorden ook de dagelijkse gebeden: de Mattins of Morning Prayer en de Evensong. De liturgie voor deze gebedsdiensten werd vastgelegd in het Book of Common Prayer. Tot op de dag van vandaag hoort het zingen van Mattins en Evensongs tot de vaste taken van ieder Engels koor dat verbonden is aan een kerk, kathedraal of college.
een of meer Psalmen (die zingend worden gereciteerd),
een lezing uit het Oude Testament, afgesloten met het Magnificat (Lofzang van Maria) en een lezing uit het Nieuwe Testament, gevolgd door het Nunc Dimittis (Lofzang van Simeon),
verschillende responsies (gezongen en gereciteerde gebeden waaronder het Onze Vader en het gebed van de dag),
een of twee anthems (uitgebreide toonzettingen van Bijbelteksten),
enkele hymns (gezangen) worden in de Evensong in samenzang gezongen.
Voor al deze onderdelen kunnen koren putten uit een rijke bibliotheek van koormuziek uit vijf eeuwen. In de Engelse traditie werd bij psalmen, anthems en responsies al snel voor meerstemmige koorzang gekozen, waar in de rest van Europa – zeker in kloosters – vastgehouden werd aan eenstemmige (Gregoriaanse) zang.
In Engeland maakt een preek of meditatie geen deel uit van de Evensong, wel kan er helemaal aan het eind een korte sermon worden gehouden. In Nederland is een uitleg of gesproken meditatie midden in een avondgebed soms wel gebruikelijk.
Opmerkelijk aan een Evensong is de combinatie van een ingetogen gebedsdienst met een veelvoud aan (soms uitbundige) muzikale vormen en stijlen.
Anders dan de naam "Evensong" doet vermoeden, zal in de dienst van 26 mei zowel in het engels als in het nederlands worden gezongen.
De Cantorij is zich al volop aan het voorbereiden en verheugt zich op deze dienst. Er is gekozen voor een Magnificat en Nunc Dimittis van C.V. Stanford. Verder wordt Psalm 91 gedeeltelijk gereciteerd gezongen en gedeeltelijk gelezen en verzorgt de voorganger een liedmeditatie. Na de gebeden wordt door de Cantorij de Anthem "God that madest earth and heaven" van David Thorne gezongen. De "Closing Hymn" (slotlied) "De dag, vanuit uw hand ontvangen" heeft een bekende melodie, in een nieuwe vertaling van Sytze de Vries. De zegenbede "The Lord bless you" is van J.Rutter. De dienst wordt afgesloten met een prachtig orgelwerk: Prelude en Fughetta van de componist John Stainer.