Mythe? Calorieën tellen om af te vallen - FIT.nl
FIT.nl / Blog / Mythe? Calorieën tellen om af te vallen
Mythe? Calorieën tellen om af te vallen
Voor sommigen is calorieën tellen dagelijkse kost. Elke hap die naar binnen gaat, wordt systematisch verwerkt in applicaties als de FIT methode app of Mijn Eetmeter. Aan het eind van de dag tonen deze apps keurig of je voldaan hebt aan jouw doel -of limiet- van een x aantal calorieën. Heeft het echt zin om zo nauwgezet je calorie-inname bij te houden?
Het korte antwoord: Afvallen door calorieën te tellen, is niet de meest ideale aanpak. Door star te focussen op de hoeveelheid calorieën, loop je het risico het belangrijke kwaliteitsaspect van voeding uit het oog te verliezen. Als je toch op deze manier wilt afvallen, zorg er dan in ieder geval voor dat je voldoende beweegt en een juiste dieetsamenstelling hanteert.
Waarom tellen we calorieën?
Afvallen – voor sommigen komt het simpelweg neer op de volgende vergelijking:
ingenomen calorieën < (kleiner dan) verbrande calorieën = gewichtsverlies
Klopt deze theorie in beginsel? Ja, an sich wel het is een kwestie van energie in en uit. Als je minder energie in je lichaam stopt dan je nodig hebt val je sneller af. Toch zijn er een aantal alle haken en ogen aan deze benadering. Er rijst namelijk gelijk een vraag: als deze theorie klopt en als het dus echt zo simpel is, waarom leven we dan in een land waarin zo veel mensen kampen met overgewicht?
Door de jaren heen is calorieën tellen steeds populairder geworden. Afvallen doe je door een gemiddeld dagelijks calorieverbruik te nemen, ongeveer 2000 calorieën voor vrouwen en 2500 voor mannen, en daar simpelweg onder te gaan zitten. Een verlaging van 500 calorieën per dag zal per week tot ongeveer een halve kilo gewichtsverlies moeten leiden. Een verantwoord tempo zou je denken.
Maar wie gaat je erbij helpen? Hebben we allemaal geld en tijd voor een personal trainer? Nee. De meeste mensen verlangen een snelle en goedkope oplossing om een doel te bereiken dat hoog op het prioriteitenlijstje zou moeten staan: gezond blijven. Gelukkig hebben een aantal slimme softwareontwikkelaars ingespeeld op deze wensen. Steeds meer mensen gebruiken apps zoals onze FIT Methode app of mijn Eetmeter. Met deze apps is het mogelijk voor verschillende producten en merken de hoeveelheid calorieën op te zoeken en in te voeren, zodat je makkelijk je totale calorie-inname op een dag kan bijhouden. Daarnaast kun je controleren hoeveel je hebt verbrand met dat uurtje tennissen of boksen.
Het beeld dat ik hierboven schetste is idyllisch. Het meeste dat te mooi is om waar te zijn, is dat ook niet. Wat gebeurt er mijns inziens als je het magische aantal calorieën in de spotlights zet? Je verliest uit het oog waar het uit opgebouwd is.
Stel je voor dat je netjes elke dag 1500 calorieën bijeen zou eten met chocola. Dan heb je ongeveer drie repen van 100 gram nodig.
Ik neem er dan eentje als ontbijt, lunch en avondeten. Dit voorbeeld is voor mij even absurd als misselijkmakend. Maar ja, je zit op 1500 calorieën. Als je logisch nadenkt, zou dit dan gezond voor je zijn? Ik denk dat de meeste mensen nee op deze vraag zouden antwoorden, en terecht.
Stel, we wijzigen het voorbeelddieet eventjes. Ik eet ditmaal gevarieerd, maar vervang normale producten met lightproducten, puur om calorieën te drukken. Zou dit gezond zijn? Waarschijnlijk antwoorden de meeste mensen ook 'nee' op deze vraag. Toch trapt men vaak in de val die de supermarkt voor ons klaarlegt.
Neem nou pindakaas als voorbeeld. De lichtblauwe dop en het woord 'light' geven ons het idee dat wij goed en verantwoord bezig zijn als wij voor de lightvariant kiezen en de 'normale' pindakaas laten staan. Kijk je echter naar de voedingswaarde, dan zie je dat er vrij weinig verschil zit in het aantal calorieën (ongeveer 100 per 100 gram). Ja, light pindakaas bevat minder vetten, maar daarentegen meer suiker. En het zijn nou juist de vetten in pindakaas die je onder de goede vetten kunt scharen.
Bestudeer dus goed de verpakking van lightproducten en stop niet met lezen als je het aantal calorieën gevonden hebt. Je snapt de boodschap wel, denk ik.
Wat moeten we dan doen? Laten we eens beginnen te luisteren naar ons lichaam. Blindstaren op het aantal calorieën kan in sommige gevallen leiden tot uithongering of terugval met een bijbehorend jojo-effect.
Stel je voor dat je elke dag rondloopt met een zeurend hongergevoel. Dan kun je ervan uitgaan dat je iets verkeerd doet. Je moet er natuurlijk wel voor zorgen dat je voldoende eet en verzadigd raakt. Dit kun je sneller bereiken door, wederom, te kijken naar de kwaliteit en samenstelling van het voedingspatroon. Maak gebruik van een vezelrijk dieet met veel groenten en volkoren producten die zorgen voor een verzadigd gevoel. Bovendien zorgt een eiwitrijke maaltijd voor een meer verzadigd gevoel zodat je minder snel weer gaat snacken.
Hetzelfde geldt voor een bezoek aan een fastfoodrestaurant als McDonald's. Persoonlijk heb ik mij voorgenomen dergelijke plekken te vermijden. Oh ja, vroeger genoot ik van de smaak van het eten. Echter, steevast kreeg ik een tijdje later een rotgevoel. Mijn lichaam gaf daarmee aan dat het moeite had met het voedsel dat ik het had gegeven. De vraag is of dit een placebo-effect is en het echt alleen in mijn hersenen speelt of dat het ook daadwerkelijk een minder gunstige samenstelling heeft.
Oftewel, als je lichaam aangeeft dat je niet goed bezig bent, dan vertelt het je meestal de waarheid. Calorieën tellen zorgt er automatisch voor dat je eerder naar het aantal calorieën kijkt dan dat je gehoor geeft aan de boodschap die je lichaam wil overbrengen.
Werkt het wel voor jou?
Voor sommige mensen werkt het heel goed, maar de meeste mensen slagen er niet in het gewichtsverlies op de lange termijn vol te houden. Mede door zich te veel te focussen op kwantiteit in plaats van kwaliteit. Ik raad je daarom altijd aan om meer te bewegen en gezonder te eten. Cardio en krachttraining verhogen de ruststofwisseling, waardoor het eerder genoemde effect wordt tegengegaan.
Daarnaast wil ik erop hameren dat je goed kijkt naar de samenstelling van jouw dieet. Probeer erop te letten dat je genoeg van de verschillende macronutriënten binnenkrijgt. Reken ongeveer 55% koolhydraten, 20% vetten en 25% eiwitten. Zorg ervoor dat je de inname van verzadigde vetten en enkelvoudig suikers beperkt (chocola barst bijvoorbeeld van deze narigheid). Iedereen heeft wel eens een cheat-dag nodig waarbij je lekker eet waar je zin hebt. Maar probeer dit onder controle te houden zodat je niet elke dag je vergrijpt aan allerlei ongezonde caloriebommetjes.
Is afvallen door calorieën te tellen het slimste? Het is wat mij betreft niet de beste methode voor iedereen om af te vallen of om je gewicht onder controle te houden. Het kan wel bijdragen aan de bewustwording van de hoeveelheid voedsel die je inneemt. Het is veel belangrijker om te letten op de kwaliteit van je voedsel en vervolgens pas naar de kwantiteit te kijken (calorieën).
Apps zoals de FIT-app kunnen nuttig zijn. Staar je alleen niet blind op de hoeveelheid calorieën, maar kijk per product naar de hoeveelheid eiwitten, (enkelvoudige en meervoudige) koolhydraten, (onverzadigde en verzadigde) vetten, vitamines en mineralen.
Zorg er daarnaast voor dat je voldoende beweegt. Cardio en duurtraining zorgen ervoor dat je veel calorieën verbrandt en krachttraining helpt om meer spiermassa op te bouwen zodat je ruststofwisseling toeneemt.