Landmateriaalverzekering en baggerboten | Nysingh advocaten en notarissen
Uitleg van verzekeringsovereenkomsten is in de verzekeringspraktijk aan de orde van de dag. Wat is "onzorgvuldig handelen"?
Wat moeten verzekeraars en verzekerden verstaan onder een "normale reis"? En wanneer is onder een verzekeringsovereenkomst precies sprake van "terrorisme"?
In een recente uitspraak van het hof Den Haag van 9 april 2019 (ECLI:NL:GHDHA:2019:776) ging het ook weer eens om een dergelijke vraag. Nysingh stond daarbij overigens de verzekeraar bij. Wat was in die zaak aan de hand?
Schade aan waterleidingnet
Een aannemer (verzekerde) had op zich genomen om een sloot schoon te maken en het verzamelde (plant)afval daaruit af te voeren. Daarbij maakte de verzekerde gebruik van een kleine (naar eigen zeggen ingehuurde) baggerschuifboot om dit afval te verzamelen. Bij deze werkzaamheden ontstond vervolgens schade aan een zogenaamde zinker, die deel uitmaakte van een waterleidingnet.
De aannemer had een landmateriaalpolis afgesloten die onder meer dekking biedt voor aansprakelijkheid voor schade veroorzaakt met "een willekeurig ingehuurd object". De aannemer was van mening dat de betreffende baggerschuifboot zo'n object was en aansprakelijkheid voor daarmee veroorzaakte schade dus gedekt zou zijn.
Landmateriaalpolis voor dekking landmateriaal
Eén van de verweren van de verzekeraar was echter dat het hier om een landmateriaalpolis ging en dat daaronder slechts landmateriaal gedekt is. Om die reden was er geen dekking. Daar stelde de verzekerde echter tegenover dat de polis met betrekking tot de KLIC-melding bepaalt: "Indien de werkzaamheden worden uitgevoerd op niet openbare (water)wegen (…)". Dat impliceert een ruimere dekking, ook voor schade bij werkzaamheden op waterwegen, aldus de verzekerde.
Uitleg verzekeringsovereenkomst en polisvoorwaarden
Het hof is het niet met de aannemer eens. Het hof stelt voorop dat het bij de uitleg van de onderhavige verzekeringsovereenkomst in de eerste plaats van belang is of over de polisvoorwaarden tussen partijen onderhandeld is. Is dat het geval (zoals wel voorkomt bij beurspolissen), dan is dat aanleiding om bij de uitleg ook te kijken naar de subjectieve partijbedoelingen. Hebben dergelijke onderhandelingen echter niet plaatsgevonden – zoals in deze zaak en bij veel andere verzekeringsovereenkomsten – dan is er aanleiding om bij de uitleg met name te kijken naar objectieve factoren. Eén van de objectieve factoren is de bewoording waarin de betreffende bepaling is gesteld, gelezen in het licht van de polisvoorwaarden als geheel en in voorkomend geval de bij de polisvoorwaarden behorende toelichting. Zie ook HR 13 april 2018, ECLI:NL:HR:2018:601, waarbij het ging om opzet onder een AVP.
Vervolgens acht het hof het van groot belang dat het hier om een landmateriaalpolis gaat. Hoewel de term "landmateriaal" nergens in de polis is gedefinieerd, dient daarom gekeken te worden naar de betekenis die het begrip in het normale spraakgebruik heeft. En dat is toch echt materiaal op het land. Het "waterwegen-argument" van verzekerde gaat volgens het hof evenmin op. De verzekeraar had namelijk aangevoerd dat werkzaamheden aan waterwegen ook met een machine vanaf een ponton kunnen plaatsvinden, zodat met de enkele verwijzing naar werkzaamheden op waterwegen, niet slechts boten bedoeld hoeven te zijn. Het hof gaat daarin mee.
Deze zaak laat maar weer eens zien dat het zinvol is om bij het aangaan van de verzekeringsovereenkomst voor alle partijen goed stil te staan bij definities, toepassingsbereik en eventuele onduidelijkheden. Het loont in voorkomend geval bepaald de moeite om – al dan niet samen met een betrokken intermediair – goed stil te staan bij eventuele onduidelijkheden of multi-interpretabele begrippen. Als de schade eenmaal gevallen is, is het daarvoor meestal te laat.