Duits op het mbo in de gevarenzone
Onderzoek naar Duits in de kwalificatie
Annet Jager & Erik Keppels
In vervolg op het onderzoek uit 2013 is onderzoek gedaan naar de feitelijke veran-dering van de aanwezigheid van en de gestelde taalvaardigheidseisen voor Duits als (tweede) moderne vreemde taal in de kwalificatiedossiers van het mbo. Er is on-derzocht wat hiervan de achtergronden zijn en wat op korte termijn nog verder te verwachten is ten aanzien van de positie van Duits.
Er is sprake van een verdere reductie van Duits!
Het aanbod van Duits in het mbo is daardoor meer afhankelijk geworden van keuze-delen en van de keuzes die scholen maken in het aanbieden van keuzedelen. Om de consequenties daarvan voor de positie van Duits in het mbo beter te kunnen dui-den, is een kort aanvullend onderzoek uitgevoerd waarin kort is teruggeblikt op de totstandkoming en implementatie van keuzedelen. Bij drie ROC's in de grensregio's – die Duits relevant vinden – is nagegaan in welke mate het lukt om (keuzedelen) Duits in hun instelling te positioneren.
Diverse mechanismen zijn van kracht waardoor het zelfs bij deze ROC's maar in be-perkte mate lukt om keuzedelen Duits bij veel opleidingen aan te bieden. De urgen-tie van het belang van Duits op centraal niveau krijgt - om overigens veelal begrijpe-lijke redenen - lang niet overal navolging op decentraal niveau. Daarbij gaat het om concurrentie van generieke en andere keuzedelen, organiseerbaarheid, minder inte-resse bij studenten. Als Duits geen onderdeel – meer – is van de kwalificatiebe-schrijving in een dossier, dan hebben de pleitbezorgers voor Duits in een mbo-in-stelling minder invloed en legitimering om Duits te profileren binnen de sectoren/do-meinen en opleidingsteams.
Was er in 2013 nog sprake van "Duits in het gedrang", inmiddels komt Duits nog meer onder druk en is de kans groter dat het in mbo-instellingen verdwijnt wanneer de huidige trend zich voortzet. De inzet op alleen keuzedelen blijkt de positie van Duits in het mbo onvoldoende basis te geven. Duits in beroepsonderwijs komt daar-mee in de gevarenzone!