Kaspi (Georgisch: ) is een stad in centraal-Georgië met 12.708 inwoners (2023), gelegen in de regio Sjida Kartli. Kaspi is bestuurscentrum van de gelijknamige gemeente en is gesitueerd bij de samenvloeiing van de Lechoera en de Mtkvari op ongeveer 540 meter boven zeeniveau. De stad ligt ongeveer 48 kilometer ten noordwesten van hoofdstad Tbilisi.

Geschiedenis 
Kaspi is een van de oudste steden in Georgië. De Grakliani-heuvel, een van de oudste en rijkste menselijke archeologische vindplaatsen, ligt in de buurt van Kaspi. In de bronstijd was hier een nederzetting getuige archeologische vondsten, maar de eerste schriftelijke verwijzingen naar de naam Kaspi stammen uit de 4e eeuw, tijdens de christelijke bekering van Georgië. Tijdens deze periode was Kaspi een van de grootste en belangrijkste steden van het Iberische koninkrijk. Het niveau van scholing was in Kaspi dusdanig dat de edelen hun kinderen er naar school stuurden. Koning Vachtang I, oprichter van Tbilisi als nieuwe hoofdstad, groeide in Kaspi op.

Kaspi bevindt zich op de handelsroutes die op de Peutinger-kaart uit de late oudheid zijn aangegeven. Het was het centrum van het historische administratieve district "Kaspis Sasparsalaro". In de 8e eeuw werd de stad verwoest na een gevecht met Arabieren. Het leidde sindsdien een anoniem leven als dorp. In de 15e eeuw kwam Kaspi in handen van de adellijke familie Amilachvari, maar pas met de komst van de spoorlijn Tbilisi - Poti in 1872 nam de betekenis langzaamaan weer toe.

Cementfabriek 

De stad werd pas echt ontwikkeld tijdens de Sovjet overheersing vanaf 1921. In 1931 opende er een grote cementfabriek, de grootste in Transkaukasië, en in 1938 werd Kaspi tot 'nederzetting met stedelijk karakter' gepromoveerd. Het verkreeg de stadsstatus in 1959 vanwege de belangrijke functie als centrum voor de Georgische cementindustrie (cement en leisteen). De cementfabriek geldt in de 21e eeuw als een van de grootste industriële complexen in het land en staat berucht om zijn grote luchtvervuiling en gezondheidsproblemen die de fabriek zou veroorzaken bij de lokale bevolking.

Tijdens de Russisch-Georgische Oorlog in 2008 naderden Russische troepen Tbilisi tot Igojeti, net ten noorden van Kaspi, waar het tot 22 augustus 2008 een wegversperring op de centrale snelweg S1 (E60) liet staan.

Demografie 
Begin 2023 had Kaspi 12.708 inwoners, een daling van ruim 5% sinds de volkstelling van 2014. De bevolking van Kaspi bestond in 2014 voor ruim 91% uit Georgiërs, bijna 6% uit Azerbeidzjanen, en ruim 2% Osseten. Verder wonen er enkele tientallen Armeniërs, Russen en Oekraïners. In 1923 had Kaspi nog een grote Armeense gemeenschap, ongeveer 29% van het aantal inwoners groot.

Bezienswaardigheden 
 Samtavisi-kathedraal

Vervoer 
De belangrijkste doorgaande weg door de stad is de nationale route Sh63 die vanuit het centrum van Kaspi de toegangsroute is naar de autosnelweg S1 (E60). 

Kaspi heeft sinds 1872 een station toen de eerste spoorlijn van Georgië opende tussen Tbilisi en Poti.

Zie ook 
  Website Kaspi
  Digitaal archief van Kaspi (uitgebreide geschiedenis documentatie)

Referenties 

Stad in Georgië
Sjida Kartli