Idiot savant - NRC
In haar interview met de taalkundige Neil Smith (W&O 25 april jl.) over het taalkundig wonderkind Christopher noteert Liesbeth Koenen de uitspraak dat talen waarin de zinsvolgorde gezegde-onderwerp-lijdend voorwerp is (VSO-talen) geen voorzetsels kennen maar achterzetsels.
Hier moet welhaast een misverstand in het spel zijn. Ik kan moeilijk aannemen dat een Britse hoogleraar taalkde nooit is toegekomen aan bladzijde zes van Teach Yourself Gaelic, waar de standaardwoordvolgorde van een Gaelic zin wordt gegeven met als voorbeeld 'Ik zag een hond bij de deur': Chunnaic mi cu aig an dorus, ofwel 'Zag ik een hond bij de deur.' Een zin derhalve met VSO en een voorzetsel.
Ook de door Smith gevolgde methode roept vragen op. Als hij uit de hem bekende talen concludeert dat de bovengenoemde relatie bestaat (tn onrechte dus) is het waarschijnlijk dat Christopher dezelfde foute conclusie heeft getrokken. Beter dan Christopher naar zijn mening vragen kan Smith de door hem onmogelijk geachte constructie ijskoud binnensmokkelen in de 'onmogelijke' taal die hij aan het construeren is en dan zien of Christopher daar blijvende moeite mee heeft. Een echt 'schoon' experiment zou het trouwens pas zijn als deze onmogelijke taal als eerste moedertaal aan een klein kind werd geleerd. Dan zou er geen enkele sprake kunnen zijn van klaarblijkelijke invloed van ande talen. Gelukkig doet zelfs de fanatiekste taalkundige niet aan dergelijke experimenten.
Overigens betekent het Franse 'savant' niet 'wetend' maar 'geleerd' of 'knap, bekwaam'. Koenen moet wat vaker in Van Dale kijken: dit woordenboek Frans-Nederlands vermeldt de betekenis 'wetend' niet eens, en in idiot savant is 'wetend' een knap idiote vertaling.