Ik kijk omhoog naar de ebonieten hemeltrans, maar aan gene zijde van de halve bol zijn de messen al getrokken (Tip Marugg)
De oude man uit De morgen loeit weer aan leeft als kluizenaar in een huis ver buiten de stad, in het gezelschap van vier honden, een veelvoud aan drank, en een pistool op zijn nachtkastje. Gedurende een lange nacht overpeinst hij zijn leven. Enkele erotische ervaringen, een ziekte en zijn schooltijd passeren in een maalstroom van kleine-jongetjesemoties de revue. Al deze herinneringen vormen een verklaring voor de eenzaamheid van de hoofdpersoon. De dubbele machteloosheid, zowel seksueel als sociaal, die hieruit voortvloeit, moet tot het onvermijdelijke leiden: het einde.
De op handen zijnde zelfmoord wordt in het laatste hoofdstuk ingeleid door een in apocalyptische woorden opgeroepen visioen over de ondergang van het Zuidamerikaanse werelddeel. De finale beslissing om de trekker over te halen valt samen met de totale vernietiging van het Caraibische continent, een streek die de protagonist op bijna tragische wijze liefheeft. Waar vlak voor 02:36 uur de 'ebonieten hemeltrans' nog niets onheilspellends aankondigt, verdwijnt de Carabian veertien minuten later met hem 'in een neerzuigende wieling van de waanzinnige zee'.
Niet bepaald een vrolijk boek, zo op het eerste gezicht. Het is niet verwonderlijk dat het boek in een eerder stadium De vernietiging van Zuid-Amerika genoemd zou worden. De uiteindelijke titel konden we al eens lezen in een van de in 1976 in Tirade gepubliceerde gedichten van de schrijver:
Deze regel is in ietwat gewijzigde vorm eveneens in het boek terug te vinden.
De hoofdpersoon heeft net zoals zijn (schijnbare) alter-ego's uit Weekendpelgrimage en In de straten van Tepalka een voorkeur voor de nacht en een sterke afkeer van licht. Een weerzin die tevens wordt verwoord in de titel van Maruggs dichtbundel Afkeer van licht. Tegen Cees Zoon (de Volkskrant, 20 mei 1988) vertelde Tip Marugg (nom de plume van de Curaçaose schrijver Silvio Alberto Marugg) dat hij de voorkeur voor het nachtleven heeft omdat het licht dingen blootlegt die hij liever verborgen houdt. De schrijver verbindt het aanbreken van de dag zelfs met de dood. 'Heb ik niet altijd, als jongen reeds, het aanbreken van de dag geassocieerd met de dood?' lezen we op pagina 22 in zijn laatste roman.
'Vogels sterven in het ochtendblauw' weet de hoofdpersoon: de beesten vliegen opzettelijk te pletter tegen een steile rotswand. Het is niet verwonderlijk dat ook zijn zelfmoord samenvalt met het krieken van de dag.
Toch blijkt niet alleen de nacht maar vooral veel drank nodig om tot de ultieme daad te komen: 'Onder invloed van drank kan ik tijden met kinderogen naar een dier, plant of steen kijken en ineens de dingen nieuw zien,' filosofeert de hoofdpersoon van het boek. In een interview voor het Curaçaose dagblad Beurs- en Nieuwsberichten in juni 1979 zei de schrijver over geest-
verrijkend vocht dat als er geen drank zou bestaan het leven op aarde niet leefbaar en een absoluut toonbeeld van saaiheid zou zijn. Bijna tien jaar later doet hij hier, in het al eerder aangehaalde interview met Cees Zoon, nog een schepje bovenop: 'Zonder alcohol kan een mens niet denken'. Marugg slaat om deze reden tot diep in de nacht om het half uur een whisky met ijs achterover. Getuige de vele holle zinnen, het afwijkende en her en der onzekere taalgebruik doorspekt met kommer en kwel, zal de drankvoorraad van onze protagonist wel behoorlijk uitgeput zijn. 'Ik schrijf en ik drink om geen zelfmoord te plegen' zei hij in de Volkskrant. Na de lange Caraibische nacht zijn de pen en de fles van zijn alter-ego schijnbaar leeg en heeft hij 'starende naar de ebonieten hemeltrans' maar zelf een 'mes' getrokken.
Wellicht zijn de talrijke geleegde flessen en de spiritueuze filosofieën er eveneens de oorzaak van dat de vele suggestieve beelden en evocatieve natuurverschijnselen niet in een extatisch gevoel uitmonden. De roman lijkt hierdoor meer op een 143 pagina's tellende alcoholisch-lyrische monoloog; een koortsig gevecht waarin heldere en obscure passages elkaar voortdurend verdringen. De wirwar van bijzinnen en zwaarbeladen adjectieven brengen mij dan ook eerder in ademnood dan in vervoering.