Observatieronde training – Alfabeeld
Veiligheidsobservatie 2.0
Van veiligheidsinspectie naar een open veiligheidsgesprek
Bij veel bedrijven bestaat het systeem van veiligheidobservatierondes, de zogenaamde VOR's. Dit is ook een VCA eis. Leidinggevenden doen met behulp van een checklist een observatie op de werkplek. Ze bespreken hun observaties met de medewerkers die op de werkplek actief zijn en maken aansluitend een rapport. In de afgelopen jaren is de nadruk bij de VOR's bij veel organisaties helaas komen te liggen op het opsporen van onveilige situaties. Daarmee is het beeld ontstaan dat VOR's alleen maar tot straf leiden en dat degene die de VOR loopt, vooral een politieagent is.
Alfabeeld traint (leidinggevende) professionals in het uitvoeren van veiligheidsobservatierondes vanuit het principe dat je meer kunt bereiken door het gesprek aan te gaan met de professional over zijn veiligheidsbeleving, en hierbij niet uit te gaan van de eigen veiligheidsbeleving. Wij leren degenen die veiligheidsobservatierondes lopen om bespreekbaar te maken hoe veilig iemand zich waant tijdens zijn werkzaamheden, welke risico's hij onderkent en hoe hij omgaat met zijn eigen veiligheid en die van anderen. Pas in tweede instantie brengt de observator zijn eigen observaties in, en bespreekt hij deze met de professional met wie hij in gesprek in. We noemen dit Veiligheidobservatie Nieuwe Stijl (VO 2.0).
De kern van de VO 2.0 is dat professionals met elkaar in gesprek gaan over veiligheid en veiligheidsbeleving met respect voor elkaars professionaliteit en de wens om het samen beter te doen. Er vindt dus geen enkelzijdige observatie en rapportage meer plaats, waarbij de geobserveerde professional geen gelijkwaardige partij is. Door deze aanpak verdwijnt de focus op het zoeken naar en rapporteren van overtredingen. Effectief veilig gedrag en bewuste keuzes voor een bepaalde werkwijze worden beloond. Een observatieronde wordt zo een plezierige bezigheid waar zowel degene die de veiligheidsobservatie doet als de betrokken medewerker van kunnen leren en waardoor een dynamiek ontstaat die de ontwikkeling van een professionele veiligheidscultuur bevordert.
De VO 2.0 training duurt anderhalve dag en bestaat uit twee bijeenkomsten met een tussenliggende praktijkperiode. De eerste bijeenkomst duurt een dag. In de ochtend bespreken en oefenen we de VO techniek en de bijbehorende vaardigheden. Hierbij wordt een trainingsacteur ingezet en krijgen de deelnemers concrete handvatten over het voeren van een effectief open veiligheidsgesprek. In de middag gaan de deelnemers in kleine groepjes onder begeleiding van een trainer naar een werklocatie. Daar voeren ze VO gesprekken met medewerkers. Deze gesprekken worden ter plekke kort nabesproken voordat het volgende gesprek plaatsvindt. Zo ontstaat er een steile leercurve, want de deelnemers kunnen het voorbeeld van hun collega's meteen gebruiken in hun eigen gesprek. De eerste dag wordt gezamenlijk afgesloten met het uitwisselen van ervaringen, tips en vervolgacties. Dan volgt een praktijkperiode waarin de deelnemers actief oefenen met de VO 2.0 methode. Tijdens de tweede bijeenkomst (van een halve dag) worden de ervaringen met elkaar gedeeld en vindt er een verdiepingstraining plaats.