Maansverduistering - wat is het en wanneer gebeurt het bij ons? | Wibnet.nl
Maansverduistering - wat is het en wanneer gebeurt het bij ons?
Bij een totale maansverduistering beweegt de maan door de schaduw van de aarde, waar hij niet zwart is, maar rood. Wat is dat voor een verschijnsel, en wanneer maken we het weer mee?
30 januari 2018 door Karine Kirkebæk
1. Maansverduistering - wat is het en wanneer gebeurt het bij ons? 2. Maansverduistering helpt bij zoektocht naar leven in het heelal 3. Vijf mythen over maansverduistering 4. Zo zie je de maansverduistering
Maansverduistering helpt bij zoektocht naar leven in het heelal
Bij een zonsverduistering wordt de aarde in het donker gehuld. Een maansverduistering is eigenlijk een mooier natuurverschijnsel om te zien. Onder de juiste omstandigheden wordt de maan bloedrood, waardoor dit fenomeen ook wel een 'bloedmaan' wordt genoemd.
Je hebt bij een maansverduistering niet zoals bij een zonsverduistering een beschermende bril nodig. Het licht is bij een maansverduistering namelijk zwakker dan het licht van een gewone volle maan.
Een maansverduistering ontstaat wanneer een volle maan achter de aarde schuift en in de schaduw ervan verdwijnt. Doordat de baan van de maan rond de aarde circa 5 graden helt ten opzichte van de ecliptica (de baan van de aarde rond de zon), vindt er lang niet bij elke volle maan een maansverduistering plaats. Dat gebeurt alleen als de zon, de aarde en de maan precies op één lijn staan en de maan de ecliptica snijdt.
De zon veroorzaakt een kegelvormige schaduw achter de aarde en als de maan door deze schaduw (umbra) trekt, ontstaat er een maansverduistering. FOTO: Creative Commons/Sagredo
De schaduw kan worden opgedeeld in een aantal gebieden. De bijschaduw wordt penumbra genoemd en de kernschaduw umbra. De umbra is kegelvormig en strekt zich tot een miljoen kilometer achter de aarde uit. Aangezien de maan 'slechts' 384.400 kilometer van de aarde ligt, kan hij in de kernschaduw belanden.
Een maansverduistering kan drie vormen hebben: een volledige maansverduistering, een gedeeltelijke maansverduistering of een penumbrale maansverduistering.
Bij een volledige maansverduistering bevindt de maan zich in de kegelvormige kernschaduw van de aarde, de umbra. Hier komt geen zonlicht. Bij dit type maansverduistering ontstaat het verschijnsel 'bloedmaan'.
De maan straalt zelf geen licht uit – net zo min als de aarde. Het lijkt daarom misschien vreemd dat de maan juist in de umbra, waar geen zonlicht is, rood wordt. Dat komt echter doordat de atmosfeer van de aarde het licht afbuigt, zodat alleen het rode en oranje licht met lange golflengten de atmosfeer kunnen passeren en kunnen doordringen in de umbra.
Blauw licht met een korte golflengte wordt door luchtmoleculen en luchtdeeltjes verspreid en bereikt de maan niet. Wanneer het rode licht op de aarde valt, wordt het weerkaatst en krijgt de maan een rode gloed. Als de aarde geen atmosfeer had, zou de maan tijdens de verduistering helemaal donker worden.
Bij een volledige maansverduistering wordt de maan bloedrood, doordat alleen het rode licht met een lange golflengte doordringt in de atmosfeer. FOTO: Creative Commons/Tomruen
Een gedeeltelijke maansverduistering ontstaat als slechts een deel van de maan door de umbra gaat. Het lijkt dan alsof het deel dat zich in de umbra bevindt, weg is – alsof iemand een hapje uit de maan heeft genomen.
De maan trekt de kernschaduw in en wordt daardoor gedeeltelijk verduisterd. FOTO: Creative Commons/JJ Harrison
Een maansverduistering is net als een zonsverduistering een zeldzaam verschijnsel. Omdat er op 31 januari 2018 eentje is geweest, zal het even duren voor we weer een gedeeltelijke of totale maansverduistering kunnen waarnemen.
27 juli 2018 – volledige maansverduistering
21 januari 2019 – volledige maansverduistering
16 juli 2019 – gedeeltelijke maansverduistering
Maansverduistering: van slecht teken tot bron van kennis
Ga mee op een kosmische ontdekkingsreis langs de enorme kraters op de maan. Het hemellichaam geeft dezer dagen zijn indrukwekkende details bloot.
Bloedmaan: dampkring van de aarde kleurt de maan rood
Als de maan – tijdens een totale maansverduistering – achter de aarde langs trekt, werkt de dampkring als een lichtfilter dat alleen de rode tinten van het zonlicht doorlaat.
De maan springt uit de band: drie fenomenen treden tegelijk op
SUPER BLUE BLOOD MOON: Een reeks maanfenomenen valt woensdag samen en zorgt voor een uiterst zeldzame aanblik.
Maan had zijn eigen atmosfeer
Maanstenen van de Apollomissies leveren nog steeds nieuwe informatie op over onze kosmische buur. Nu heeft NASA ontdekt dat hevige vulkaanuitbarstingen ooit een atmosfeer op het hemellichaam veroorzaakten.