Nieuwe geschiedenisboeken (week 1 & 2) - 2022 | Historiek
Selectie week 1 & 2 (2022)
Tijdens de Tweede Wereldoorlog deporteerden de nazi's bijna 5000 Joden vanuit Nederland naar het doorgangsgetto Theresienstadt in Tsjecho-Slowakije. De meeste transporten vertrokken vanuit kamp Westerbork, waar veel gevangenen dachten dat Theresienstadt een 'bevoorrecht' kamp was. Philip Mechanicus geloofde deze propaganda niet: Theresienstadt zou 'het neusje van de zalm' zijn', maar 'de zalm stinkt'. Hoezeer de zalm destijds stonk, wordt duidelijk in dit boek, gebaseerd op interviews met drieënveertig getuigen van Theresienstadt.
Ad van Liempt rekent aan de hand van een tiental pioniers af met het beeld dat niets gebeurde in de jaren vijftig. Juist de jaren van wederopbouw brachten vele belangrijke vernieuwingen met zich mee. Saai. Sloom. Duf. Om de jaren vijftig te beschrijven hebben we meestal genoeg aan woorden van één lettergreep. Maar dat beeld, vastgelegd in ons collectieve geheugen, is toe aan herziening. Steeds meer wordt duidelijk dat juist de jaren van wederopbouw allerlei belangrijke vernieuwingen met zich meebrachten, aangejaagd door visionaire, volhardende mensen met een vastomlijnd plan voor een betere toekomst.
Voorpublicatie: De roaring fifties: scénes uit een tijdperk
Els Borst – geboren Eilers – (1932-2014) was van 1994 tot 2002 namens D66 minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport in de paarse kabinetten-Kok. Zij stond aan de basis van ons huidige zorgstelsel en was voor veel Nederlanders een van de betrouwbaarste en geliefdste politici van die tijd. Toen Borst op tweeënzestigjarige leeftijd minister werd, had zij een lange carrière in de gezondheidszorg achter de rug. Opgeleid als arts was zij onder meer medisch directeur van het Academisch Ziekenhuis Utrecht, vicevoorzitter van de Gezondheidsraad en bijzonder hoogleraar evaluatieonderzoek van het klinisch handelen aan de Universiteit van Amsterdam.
Bespreking: Els Borst: nuchter en pragmatisch, maar ook nogal afstandelijk
Eind twintigste eeuw leek het fascisme in onbruik te raken als politiek begrip, maar daar is radicaal verandering in gekomen. Het (reële of ingebeelde) spook van het fascisme waart opnieuw rond door Europa, Amerika en andere delen van de wereld. Wetenschappers zijn volop in debat over een sluitende definitie van het fascisme, en of die überhaupt mogelijk is. Honderd jaar nadat Mussolini de eerste fascistische partij oprichtte. Daniel Knegt informeert ons over de geschiedenis, betekenis en verschillende interpretaties van het fascisme.
Zijn hele leven was David Bowie een groot lezer. In 1975 bracht hij naar de filmset van The Man Who Fell to Earth een paar koffers vol met boeken mee, en ook de rest van zijn leven ging Bowie nooit op reis zonder boek. Drie jaar voor zijn dood in 2016 stelde hij een lijst op van de honderd belangrijkste en invloedrijkste boeken van zijn leven. Samen vormen ze de autobiografie van een lezer. Van Lolita tot Madame Bovary, van De vreemdeling tot In koelen bloede, deze boeken maakten David Bowie tot het genie dat hij was.
Artikel: David Bowie als occultist – Closer to the Golden Dawn
In Het aanzien van 2021 geeft Han van Bree op zijn bekende en veelgeprezen manier een overzicht van twaalf maanden wereldnieuws: direct, verhelderend en met humor. De opvallendste nieuwsverhalen uit binnen- en buitenland van het hele jaar komen aan bod, voorzien van de beste foto's. Naast wereldschokkende gebeurtenissen ook ruimschoots aandacht voor rages, sport en cultuur.
De bloeitijd van de art nouveau rond het fin de siècle was kort maar hevig. Na jarenlang een buitenbeentje in de Nederlandse bouwkunst te zijn geweest, kwam in de jaren zestig de herwaardering voor de art nouveau op gang. Inmiddels wordt het belang van deze kunststroming voor de ontwikkeling van de bouwkunst algemeen erkend en neemt de interesse voor deze bijzondere, flamboyante tak in de architectuur toe. In Art Nouveau in Nederland neemt Bé Lamberts u mee langs een groot aantal opmerkelijke gebouwen, die aansporen om bijzondere architectuur ter plekke te bekijken en die verwondering oproepen over dit waardevolle, maar zo kwetsbare erfgoed.
Fragment: Het 'Guernica' van Vlaanderen
Loes Hegger reconstrueert in Villa de Wartbrug verhalend haar bijzondere jeugd, zestig jaar na de opening van de Velpse villa De Wartburg, een toevluchtsoord voor uitgetreden priesters in nood. Zestig jaar na de opening van De Wartburg in 1962 reconstrueert Loes Hegger in Villa De Wartburg op verhalende wijze haar bijzondere jeugd. Voor de lezers van 't Hooge Nest en Het zwijgen van Maria Zachea. Loes Hegger groeide op in een gezin van zeven kinderen in het villadorp Velp. Nadat haar vader Herman uit het klooster was getreden, besloot hij samen met zijn vrouw Willy afvallige priesters op te vangen.
Bespreking: Villa De Wartburg, opvangcentrum voor priesters
Bespreking: Een biologische kijk op rassen
Rammelaars en rinkelbellen. De collectie van Heinz Keijser – Mirjam Knotter
Arma. Jaarboek Nationaal Militair Museum 2021
Als de bom valt. Sporen van de Koude Oorlog in Leiden en omgeving
Oorlog. Soldaat-schrijvers aan het westelijk front 1914-1918 – Ad van der Logt
Eigentijds en eigenzinnig. Een geschiedenis van het Nederlands Dagblad en het Reformatorisch Dagblad (1960-2000) – Christoph van den Belt