Foto’s van Lomina Straat in 2014, de straat waar Princip woonde in Belgrado. Rechts de Chinese troepwinkel, waar vroeger het cafe De Gouden Steur gevestigd was, waar Princip zijn bommen kreeg.
Even onbevredigend als het verhaal over de ‘primitieve rebellen’ is de onuitroeibare Kosovo-interpretatie van Gavrilo Princips moordaanslag. Dat de heldendaden van de middeleeuwse koppensnellers uit de Servische epische lyriek bekend waren, betekent nog niet dat de Bosnische jongeren daardoor gevormd werden. Uit bijvoorbeeld hun belangstelling voor poëzie, hun politieke schrijverij, de boeken die ze lazen en de gesprekken die ze voerden, blijkt dat Princip en de zijnen meer in de moderne wereld dan in de middeleeuwse traditie stonden. Moordaanslagen waren bovendien – het is niet anders – erg populair in die tijd. Bij talloze koningen wereldwijd vlogen de kogels om de oren. Dit inspireerde Princip, en met hem een hele generatie. In de rechtszaal noemde een verdachte slechts eenmaal de naam van een middeleeuws Servische held, terwijl de namen van Russische voorbeelden en ook de ‘buitengewone’ romanfiguur Rachmetov vaker ter sprake kwamen.
Zelfs in de gevangenis schreef Princip nog een kort opstel over de boeken van de toen eigentijdse Russische anarchist Kropotkin. Dat later communisten en nationalisten Princip gepositioneerd hebben in een lange lijn van een oeroude Balkanstrijd tegen de overheersers, is al te vaak klakkeloos overgenomen door historici in bijvoorbeeld de westerse historiografie die toch gezwicht zijn voor de geurige, oriëntaalse sfeer waarmee het onderwerp is omgeven. Princips radicale fase ontwikkelde zich in dagen, niet in eeuwen.