Men vermoedt dat speculaas vroeger een vrij harde koek was, die ergens in gedoopt moest worden. Huidige speculaas is bros en valt makkelijk uit elkaar in de mond. Die brosheid verkrijg je het makkelijkst met bakpoeder.
In deze variant wordt bruine suiker gebruikt. Volgens zeggen werd oorspronkelijk een restproduct van de Hasseltse jeneverstokerijen gebruikt: gedeeltelijk verbrande suiker. In deze speculaas gaan geen of weinig speculaaskruiden, maar wel kaneel.
Speculaas gaat goed met amandelschaafsel, maar eigenlijk met alle noten. Probeer ook eens verse kokosschilfers.
Een speculaasplank (of moderne bakvorm) wordt eerst bestrooid met (rijste)bloem om het lossen makkelijker te maken. Het deeg moet daarvoor een bepaalde stijfheid hebben. Bij grotere poppen (of brokken) wordt daardoor in verhouding wat meer bloem en wat minder vet gebruikt.
Verdeel de deegbal in twee gelijke stukken. Rol elk stuk deeg met de deegroller uit tot een lap van ongeveer 15 x 30 cm.
Smeer het amandelspijs erover uit met natgemaakte handen of een pannenkoekmes en laat rondom een randje deeg vrij.