Red het klimaat, maar ook de landbouw
Red het klimaat, maar ook de landbouw /
Niets of niemand zal vandaag nog ontkennen dat klimaat een belangrijk te koesteren goed is. Met de slogan 'Red het klimaat, maar ook de landbouw' lanceerde Agribex begin september 2015 de wedstrijd 'Agroclimate' waarbij het opriep tot het insturen van toekomstvisies op een duurzame en klimaatvriendelijke landbouw. Op 13 december jl. werden de prijzen uitgereikt door minister Joke Schauvliege.
De wedstrijd Agroclimate daagde jongeren uit om na te denken over een klimaatvriendelijkere landbouw. Hun ideeën kunnen de sector inspireren in de zoektocht naar oplossingen voor de klimaatproblematiek. Juryvoorzitter David Dehenauw, weerman voor VTM en RTL, was aangenaam verrast door de kwaliteit van de 18 projecten die ingezonden werden. Van een ecologische boerderij met dito tractor die volledig op hernieuwbare energie draait tot een fietswieder waarmee bioboeren onkruid kunnen wieden zonder rugpijn én zonder een vervuilende motor voor de aandrijving. Rekening houdend met de originaliteit van het voorstel, de gunstige impact op het klimaat en de haalbaarheid ervan werd 'Collaborated Agriculture' uitgeroepen tot winnaar.
Voor hun project 'CollAgro' lieten de studenten van VIVES Hogeschool Kortrijk zich inspireren door co-housing en co-industry. Toegepast op landbouw komt dat neer op meer samenwerking tussen landbouw- en aanverwante bedrijven zodat afvalstromen opgewaardeerd kunnen worden tot ruwe grondstoffen. "Dit past in een overgang van een lineaire naar een circulaire economie", legt student Alan Cespedes Arhush uit. De biogasinstallatie staat centraal in het schematisch model dat Alan uittekende met zijn collega's Diego Wildemeersch en Casper De Vriese. Maar dat belet bepaalde reststromen niet om ook elders een nieuwe bestemming te vinden, bijvoorbeeld als veevoeder.
"In de streek rond Roeselare en Kortrijk zijn alle factoren aanwezig om 'CollAgro' te doen slagen: mest, oogstresten en genoeg landbouwactiviteit om een constante aanvoer van lokale grondstoffen te realiseren", klinken de jongelui enthousiast. Met hun idee willen ze een aantal nadelen van specialisatie wegnemen, zoals monoculturen. Door samenwerking hoeft ook niet elk bedrijf te investeren in technische installaties zoals een biogasinstallatie of mestdroger. Afvalstromen en bijproducten kunnen lokaal uitgewisseld of verkocht worden. Voor West-Vlaanderen, de bakermat van de Vlaamse veehouderij, is het verder nog van belang dat een beter beheer van oogstresten een goedkopere en plaatselijke bron van veevoeder kan opleveren.
Een eervolle vermelding in het kader van de wedstrijd was weggelegd voor de landbouwschool van Sint-Niklaas omdat een team van studenten voorstelt om walnotenbomen in te passen in landbouwbedrijvigheid. Bomen zuiveren CO2 uit de lucht, zoals iedereen wel weet. Walnotenbomen kunnen dat als de besten zodat ze in Sint-Niklaas op het idee kwamen om deze bomen aan te planten langs de randen van weiden. In eerste instantie levert dat een goedkope en milieuvriendelijke schuilplaats voor het vee op. Na enkele jaren krijgt de boer er nog een rijke notenoogst bovenop. Van die noten zou een landbouwer olie kunnen persen. Van het restproduct van de oliepersing zijn pellets te maken die geschikt zijn om een stal of woning mee te verwarmen op een ecologische manier.
In het project 'Agrotree' is er ook aan gedacht dat walnotenolie heel gezond is en vele toepassingen heeft. Dit maakt het voor een landbouwer aantrekkelijker om hierrond een businessmodel op te bouwen. Met de medewerking van een leerkracht die tegelijk landbouwer is willen de leerlingen hun idee op kleine schaal tot uitvoering brengen. In eerste instantie zouden ze walnotenbomen aanplanten en misschien behoort de aanschaf van een kleinschalige oliepers wel tot de mogelijkheden. Zo kan hun idee stilletjes aan uitgroeien tot een inspirerend voorbeeld voor landbouwers. Gelet op de subsidie voor boslandbouw kan het wellicht snel opgepikt worden in de praktijk. Dit najaar was er bijvoorbeeld veel interesse voor de maatregel agroforestry. Indien alle inschrijvers hun aanplanting effectief realiseren, dan stijgt het areaal boslandbouw in Vlaanderen deze winter met meer dan 40 hectare.
Tijdens de prijsuitreiking maakte minister Joke Schauvliege met een verwijzing naar het mondiale klimaatakkoord en het Vlaamse klimaatbeleidsplan duidelijk hoe relevant het denkwerk van de studenten is. "We zullen het goed kunnen gebruiken dat jongeren creatief nadenken en mee voorstellen doen." De minister kondigde ook aan dat er begin volgend jaar een Vlaamse klimaattop komt waar elk beleidsdomein met voorstellen voor de eigen sector moet komen. "De ideeën uit de wedstrijd AgroClimate stemmen me positief voor een (broeikasgasarme) toekomst", aldus Schauvliege, waarbij ze benadrukte dat het klimaatakkoord een positief verhaal is dat innovatie aanzwengelt.