Programmabegroting 2019 - 0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds
Gemeenten beschikken over verschillende inkomstenbronnen, waarbij de bijdrage die de gemeente ontvangt uit het gemeentefonds veruit de grootste is. Over de inzet van deze middelen hoeft geen verantwoording te worden afgelegd aan de Rijksoverheid, maar de gemeente heeft uiteraard wel de verantwoordelijkheid om uitvoering te geven aan de wettelijke taken die in de overige taakvelden staan beschreven.
In dit taakveld zijn de baten opgenomen die de gemeente ontvangt vanuit de verschillende uitkeringen uit het gemeentefonds:
De algemene uitkering is de grootste uitkering uit het gemeentefonds. Het totale bedrag dat beschikbaar is voor alle gemeenten wordt verdeeld aan de hand van diverse maatstaven, vanuit het principe dat gemeenten bij gelijke tarieven een gelijkwaardig voorzieningenniveau moeten kunnen bieden. Het verdeelmodel is globaal en kosten georiënteerd en houdt rekening met de belastingcapaciteit en de structuurkenmerken van de verschillende gemeenten. De jaarlijkse ontwikkeling van de omvang van de algemene uitkering wordt vorm gegeven via de zogeheten 'trap op en trap af systematiek', waarbij het totaal beschikbare bedrag meebeweegt met de ontwikkeling van de brede rijksuitgaven. De krimp of groei van de algemene uitkering als gevolg van deze systematiek wordt het acccres genoemd en wordt ieder jaar in de mei- en septembercirculaire meerjarig geactualiseerd. De gemeente ontvangt in 2019 een algemene uitkering ter grootte van €121.998.596 (raming op basis van de informatie uit de meicirculaire 2018).
Integratie uitkeringen
De integratie uitkeringen zijn gekoppeld aan de uitvoering van specifieke taken, maar de gemeente hoeft geen verantwoording af te leggen over de besteding. Op termijn is het de bedoeling dat dit type uitkeringen worden geïntegreerd binnen de algemene uitkering en dus niet langer afzonderlijk zijn te onderscheiden. Daar waar de gemeente in 2018 bijvoorbeeld nog twee integratie uitkeringen ontving op het gebied van de Wmo zijn deze uitkeringen met ingang van 2019 overgeheveld naar de hierboven beschreven algemene uitkering. Ditzelfde geldt voor een aanzienlijk deel van de integratie uitkeringen Jeugdhulp en Participatiewet. De gemeente ontvangt in 2019 nog drie integratie uitkeringen ter grootte van €13.141.155 (raming op basis van de informatie uit de meicirculaire 2018).
Decentralisatie utkeringen zijn vergelijkbaar met integratie uitkeringen, met als voornaamste verschil dat overheveling naar de algemene uitkering geen doel op zich is. Met ingang van 2019 wordt de zogeheten ICL uitkering ook uitgekeerd via deze weg en vormt daarmee veruit de grootste decentralisatie uitkering. Daarnaast ontvangt de gemeente nog zo'n 7 andere decentralisatie uitkeringen, onder andere op het gebied van armoedebestrijding onder kinderen, voorschoolse voorzieningen peuters en beeldende kunst en vormgeving. De gemeente ontvangt in 2019 een bedrag van €15.729.189 via de decentralisatie uitkering ICL en een bedrag van €1.883.404 via de overige zeven decentralisatie uitkeringen.
De middelen die overkomen vanuit het gemeentefonds zijn in principe vrij besteedbaar. Het door de raad vastgestelde uitgangspunt is dat rijksmiddelen die gekoppeld zijn aan een specifiek beleidsterrein daar ook voor worden ingezet. Zo worden de middelen die beschikbaar zijn voor het sociale domein ook volledig ingezet voor de uitvoering van de bijbehorende taken.