Dorine Schenk | maandag 12 augustus 2019
Arbeidsmarkt & Onderwijs, Astronomie & Ruimtevaart, Robotica & AI
Zo ontwikkelen Heemskerk Innovative Technology (HIT) en het Nederlandse instituut voor funderend energieonderzoek Differ in het Remote Handling Study Center (RHSC) in Delft telerobotica voor onderhoudstechnieken voor toekomstige kernfusiereactoren zoals Iter in Zuid-Frankrijk. Iter moet het eerste fusie-experiment worden dat netto vermogen op kan wekken uit kernfusie. De reactoronderdelen worden radioactief als er in de kern heet plasma en fusiereacties geproduceerd worden. Vanwege de straling die vrijkomt mogen mensen niet dicht genoeg in de buurt komen om bijvoorbeeld beschadigde onderdelen te vervangen. Hiervoor kunnen op afstand bestuurbare robots ingezet worden.
Sommige technieken voor telerobotica vinden hun oorsprong in de ruimtevaart. Mensen op het oppervlak van Mars neerzetten en voldoende apparatuur meenemen om weer te landen is technisch bijna onmogelijk en ethisch lastig. Daarom is de eerste stap om er robots neer te zetten die een menselijke aankomst voor kunnen bereiden, vertelt André Schiele van X Laboratory, die van 2009 tot 2016 de oprichter en directeur was van ESA's Telerobotics and Haptic Laboratory. 'Het idee is om een robot op het oppervlak te zetten die door astronauten vanuit een ruimtestation in een omloopbaan om Mars bediend kan worden om taken uit te voeren.'
Een paar jaar geleden is deze techniek getest door astronauten die vanuit het internationale ruimtestation (ISS) een robot op aarde aanstuurden. 'Dat was meer dan alleen iets heen en weer laten rijden van A naar B,' vertelt Schiele. 'Er is ook een pin in een opening in een bord bord geplaatst waarbij er slechts een paar micrometer speling was.'
'De telerobotica die voor de ruimtevaart ontwikkeld is, ligt dicht bij de telerobotica die gebruikt kan worden in de diepzee,' zegt Schiele. Die technieken kunnen gebruikt worden voor deep sea mining naar waardevolle metalen. De telerobots kunnen dan bijvoorbeeld bestuurd worden vanuit een schip of controlekamer aan de kust om kilometers diep processen uit te voeren op de zeebodem. Ontwikkelingen hierin zijn de komende jaren zeker te verwachten.