Kleine zzp'er is vaak gepensioneerde die bijklust | De Volkskrant
Kleine zzp'er is vaak gepensioneerde die bijklust
Voor het eerst heeft het CBS de zelfstandigen die minder dan 12 uur in de week werken onder de loep genomen. Over het algemeen zijn ze wat ouder. En opvallend vaak zijn ze tevreden.
Nanda Troost 9 augustus 2016, 2:00
Kamerleden Mei Li Vos, Pieter Heerma, Steven van Weyenberg en Erik Ziengs tijdens het jaarlijkse ZZP Nederland congres op 17 juni. Beeld anp
Bijna een op de drie zzp'ers die minder dan twaalf uur per week werken, zouden meer uren willen draaien. Er zijn steeds meer zelfstandigen zonder personeel die zo'n korte werkweek hebben. Tussen 2004 en 2015 is hun aantal gegroeid van 76 duizend naar 112 duizend. Maar de groep weinig werkende zzp'ers die het hardste groeit, bestaat uit vutters en gepensioneerden die naast hun uitkering blijven bijklussen.
Het aandeel ouderen (55-plus) onder de zelfstandigen die maar een beperkt aantal uren werken, is gegroeid van 46 procent in 2003 tot 60 procent vorig jaar. Maar liefst 30 procent is zelfs al pensioengerechtigd. Dat blijkt uit gegevens die het Centraal Bureau voor de Statistiek vandaag bekend heeft gemaakt.
Blije mini-deeltijders
In relatie tot de hele zzp-populatie is het aandeel kleine zzp'ers stabiel, 12 tot 13 procent. Maar omdat de groep zzp'ers steeds groter wordt - inmiddels zijn dat er al een miljoen - neemt ook het aantal 'minitimers' toe.
Deze kleine zzp'ers zijn voornamelijk blije mini-deeltijders, zo kan worden geconcludeerd. Twee op de drie zzp'ers die minder dan 12 uur per week werken zijn daarmee tevreden, zegt hoofdeconoom Peter Hein van Mulligen van het CBS. Voor hen geldt vooral dat ze 'een leuke bijverdienste hebben'.
Die tevredenheid komt vooral voor rekening van het grote aantal bijklussende vutters en gepensioneerden. Voor vier op de tien kleine zzp'ers is hun pensioen of prepensioen het hoofdinkomen. Zij werken door vanwege de sociale contacten of omdat ze iets nuttigs voor de maatschappij willen doen.
Groeiend aandeel ouderen
Kleine zzp'ers met een pensioen verdienen gemiddeld 31.100 euro per jaar. Met dit bijna modale salaris komen deze minitimers aardig in de buurt van wat fulltime werkende zzp'ers gemiddeld verdienen (38.300 euro). En gaan ze de echte deeltijd zzp'ers (gemiddeld 21.400 euro) ruimschoots voorbij. In 2014 haalde een kleine zzp'er gemiddeld 8.900 euro bruto uit de eigen zaak. De helft verdiende 2.800 euro of minder.
Het groeiende aandeel ouderen onder zzp'ers past in het algemene beeld van de kleine zelfstandigen, zegt arbeidseconoom Ronald Dekker van de Tilburgse universiteit. 'We weten dat oudere werklozen niet makkelijk meer een vaste baan vinden en daarom nog al eens voor het zzp-schap kiezen. Tegelijkertijd is het voor velen een mooie manier om in deeltijd richting pensioen te gaan, of daarna nog deels door te gaan.'
Van de 30 procent kleine zzp'ers die wel meer willen werken mag worden aangenomen dat ze gemiddeld jonger zijn dan de tevreden kortwerkers en afhankelijk zijn van hun zzp-inkomen, dus geen pensioen ontvangen of een partner hebben die voor het hoofdinkomen zorgt.
Uit de CBS-cijfers blijkt dat het deze onvrijwillige minitimers in 2014 en 2015 vaker lukte het aantal gewerkte uren op te voeren dan in de jaren ervoor. Mogelijk heeft dat met het economisch herstel te maken, waardoor de werkgelegenheid aantrekt.
Opvallend is ook dat een grote groep kleine zzp'ers zichzelf niet beschouwt als werkende, zegt Dekker. 'Betaald werk is voor hen niet het belangrijkste. Een uurtje werken is leuk, bijvoorbeeld voor de sociale contacten.' Een kwart van de kleine zzp'ers ziet zichzelf eerder als gepensioneerde dan als zzp'er en nog eens 17 procent is naar eigen zeggen eerder huisvrouw of -man dan zzp'er.
Het is voor het eerst dat het CBS zzp'ers die minder dan 12 uur werken onder de loep neemt. Tot 2015 nam het statistiekbureau banen van minder dan 12 uur namelijk niet mee in de statistieken over de arbeidsmarkt.