José Rafael Moneo Vallés (Tudela, 9 mei 1937) is een Spaanse architect. Hij won de Pritzker Prize voor architectuur in 1996.

Biografische schets 

Rafael Moneo studeerde in 1961 af aan de Escuela Técnica Superior de Arquitectura de Madrid (ETSAM), de architectuurafdeling van de Polytechnische Universiteit van Madrid. Van 1958 tot 1961, nog tijdens zijn studie, werkte hij voor het architectenbureau van Francisco Javier Sáenz de Oíza in Madrid. Na zijn afstuderen werkte hij voor de Deense architect Jørn Utzon, de ontwerper van het Sydney Opera House. Sinds 1973 runt hij zijn eigen architectenbureau in Madrid. Daarnaast geeft/gaf hij les aan verschillende universiteiten en hogescholen in Europa en de Verenigde Staten.

Werk (selectie) 
 1966: Plaza de Toros de Pamplona, Pamplona
 1981: Gemeentehuis van Logroño
 1985-88, 2012: Station Atocha, Madrid
 1986: Nationaal museum van Romeinse kunst, Mérida
 1992: Uitbreiding Luchthaven Sevilla-San Pablo, Sevilla
 1993: Davis Art Museum, Wellesley College, Wellesley (Massachusetts)
 1997: Moderna Museet, Stockholm
 1998: Hotel en kantoorgebouw Grand Hyatt, Potsdamer Platz, Berlijn
 1998: Uitbreiding gemeentehuis van Murcia
 1999: Congrespaleis en auditorium "Kursaal", Donostia-San Sebastián
 2000: Audrey Jones Beck Building, Museum of Fine Arts, Houston (Texas)
 2000: Campusbibliotheek Arenberg, Katholieke Universiteit Leuven, Heverlee
 2002: Cathedral of Our Lady of the Angels, Los Angeles
 2003: Museo de la Ciencia, Valladolid
 2007: Uitbreiding Museo del Prado, Madrid
 2008: Museum van het Romeinse theater van Cartagena
 2009: Bibliotheek van de Universiteit van Deusto, Bilbao
 2010: Northwest Corner Building, New York
 2013: Princeton Neuroscience Institute, Princeton-universiteit, Princeton (New Jersey)
 2014: Kantoorgebouw Werderscher Markt, Berlijn
 2015: Museum Universiteit van Navarra, Pamplona

Prijzen 
 1992: Gouden medaille voor schone kunsten, uitgereikt door de Spaanse regering
 1993: Rolf Schock-prijs (afdeling Beeldende kunst)
 1996: Pritzker Prize
 1998: Antonio Feltrinelli-prijs (afdeling Kunst)
 1999: Creu de Sant Jordi
 2001: European Union Prize for Contemporary Architecture (Mies van der Roheprijs)
 2012: Prinses van Asturiëprijs (afdeling Kunst)
 2013: lidmaatschap American Academy of Arts and Letters
 2017: Praemium Imperiale
 2019: eredoctoraat Universiteit van Navarra
 2021: Gouden Leeuw van de Architectuurbiënnale van Venetië (oeuvreprijs)

Moneo
Moneo