"Oogcontact met de leerlingen is niet nodig"
Bezoek Buso in het centrum Ganspoel te Huldenberg.
Hoe krijgen blinden en slechtzienden les? Welke middelen gebruiken ze? Hoe verloopt de speeltijd? Welke lessen krijgen ze? Zijn er opvallende verschillen aan de gebouwen, de speelplaats, het klaslokaal,…?
Om een antwoord te vinden op deze vragen en op vele andere besloten we om te gaan observeren in een school.
Omdat er in het Koninklijk Instituut voor blinden en doven te Woluwe tijdens de projectweek al meerdere stagiairs kwamen, werden we doorverwezen naar hun tweede vestigingsplaats, nl. Buso in het centrum Ganspoel. Ganspoel is een gespecialiseerd centrum voor personen met een visuele handicap. Je vindt er onder andere een tehuis voor volwassen, een cursuscentrum, een internaat, een bijzondere lagere school en natuurlijk ook de bijzondere secundaire school.
Je hebt vier opleidingsvormen in het bijzondere secundaire onderwijs. Opleidingsvorm 1 bereidt jongere voor om een verder leven te leiden in een beschermd milieu. Belangrijke vakken zijn dan ook communicatieve en sociale vaardigheden, redzaamheid en dagactiviteiten. Opleidingsvorm 2 richt zich vooral op de integratie van jongeren in een beschermd leef – en werkmilieu. Arbeidsvorming staat dan ook centraal in deze opleidingsvorm. In K.I. te Woluwe worden opleidingsvorm 3 (beroepsonderwijs) en opleidingsvorm 4 (technisch en algemeen vormend onderwijs) gegeven.
In Ganspoel heb je enkel opleidingsvorm 1 en 2, de leerlingen zijn zwaar (OV 1) of licht (OV 2) mentaal gehandicapt. De leerlingen verblijven er op internaat. Ze zijn onderverdeeld in verschillende leefgroepen.
Wij hebben 3 lessen bijgewoond van de leerlingen die opleidingsvorm twee volgen. De leerlingen hebben een halve week algemene vakken zoals taal en rekenen, de andere helft wordt besteed aan praktische vakken zoals bijvoorbeeld bandwerk.
"Meester Pieter, mag ik meer huiswerk?"
Onze eerste les is in de klas van meester Pieter. Er zitten 3 leerlingen in de klas, met ons erbij lijkt de klas wel vol. Dit uur staat er taal op het programma. Er hangt een losse aangename sfeer in de klas. De kinderen komen graag naar school. Stefanie vraagt meester Pieter zelfs extra huiswerk!
Om 10 u is het speeltijd. De meeste kinderen blijven in de speelzaal, die is afgesloten met poortjes. Zo kunnen de leerlingen zich vrij bewegen. Er loopt een voelstrip door de hal zodat de kinderen zich kunnen oriënteren. De leerlingen en de ouders zijn op de hoogte gebracht van ons bezoek. De kinderen komen spontaan naar ons om een babbeltje te slaan.
Als de speeltijd gedaan is, mag één van de kinderen bellen.
Dan wandelen we mee met meester Karel naar het atelier. We volgen een nieuwe route. Dit zorgt voor problemen bij de stoklopers omdat de gidslijnen nog niet goed kennen. Ze moeten een gidslijn volgen om zo hun weg te vinden. De gidslijn kan bv. de afbakening van een bloemenperk zijn.
In het houtatelier worden er nuttige voorwerpen gemaakt zoals een snijplankje. Niet alles blijft er steeds op dezelfde plaats staan, dit zorgt voor de nodige problemen.
Tijdens de middag gaan de kinderen in hun leefgroep eten. Wij kunnen meegenieten van de gesprekken in de leraarskamer. Na de middag volgen we muziekles bij juf Mieke. Het was een zeer aangename les. We beginnen de les met het liedje « Er moet muziek zijn… ». Wij zingen zelf ook mee. Vandaag gaat de les over houten instrumenten. Nadat we alle houten instrumenten benoemd en gevoeld hebben, mogen we allemaal een instrument bespelen. We vormen een klein orkestje. We staan er van verstelt hoe goed ze op de hoogte zijn van de muziekinstrumenten. . Het was het leukste moment uit de projectweek. Juf Mieke vertelt ons na de les dat oogcontact met de leerlingen helemaal niet nodig is. Terwijl dit in het gewone onderwijs van groot belang is om de aandacht van de klas te behouden.
Als afsluiting geeft meester Jan ons een rondleiding door de school. Opvallend is het zwembad en de twee snoezelruimtes waar de kinderen tot rust kunnen komen. In de snoezelruimtes is er een waterbed en een trilplaat. Er wordt eens sfeer gecreëerd door licht – en geluideffecten. Het was een zeer aangename en leerrijke dag!