Ontslagvergoeding bij reorganisatie is toch RVU
Als een ontslagvergoeding uitsluitend dient ter overbrugging van de periode tot aan de pensioendatum of de AOW-leeftijd kan er sprake zijn van een regeling voor vervroegd uittreden (RVU). Als dat zo is, is de werkgever een eindheffing verschuldigd van 52%.
In het beleidsbesluit van 8 december 2005 over RVU's introduceerde de Staatssecretaris een zogenaamde kwalitatieve toets. Volgens deze toets is bij een collectief ontslag wegens een reorganisatie geen sprake van een RVU. Voorwaarde daarbij is wel, dat de ontslagen niet leeftijdsafhankelijk zijn. Er is ook geen sprake van een RVU bij een individueel ontslag als dit gebeurt op objectieve, niet leeftijdsgebonden, gronden zoals disfunctioneren, onenigheid over het gevoerde beleid of onverenigbaarheid van karakters. Het Centraal aanspreekpunt Pensioen (CAP) van de belastingdienst legt in een vraag & antwoord de werking van de kwalitatieve toets verder uit.
Sociaal plan: ontslagvergoeding ook bij vrijwillig ontslag
Een werkgever reorganiseert zijn bedrijf. Met de vakbonden komt de werkgever een sociaal plan overeen. Dit plan voorziet voor de ontslagen werknemers in een ontslagvergoeding. De ontslaguitkering is hoger naarmate het aantal dienstjaren hoger is en/of de werknemer ouder is. Het Sociaal plan bevat ook een plaatsmakers- of remplaçantenregeling. Dat wil zeggen dat een werknemer (plaatsmaker) die vrijwillig met ontslag wil gaan zich tijdens het reorganisatieproces kan melden om plaats te maken voor een collega die anders (in de verplichte fase) voor ontslag in aanmerking zou komen. De plaatsmaker kan dan aanspraak maken op een ontslaguitkering uit het sociaal plan. De werkgever vraagt de belastingdienst het Sociaal plan aan te merken als collectief ontslag en beroept zich hierbij op de kwalitatieve toets.
Volgens het CAP voldoet de regeling uit het sociaal plan niet aan de kwalitatieve toets. Het CAP kan niet vaststellen of het collectieve ontslag leeftijdsafhankelijk is of niet. Partijen nemen afstand van de objectieve criteria en brengen een subjectief criterium in de regeling, te weten de intentie van de werknemer(s). Daarbij speelt de veel voorkomende wens van oudere werknemers om met een goede ontslagregeling vervroegd te kunnen stoppen met werken een rol. Dat zal in deze casus des te sterker spelen doordat de ontslagregeling voor ouderen gunstiger is dan voor jongeren. De werkgever voldoet ook niet aan de kwalitatieve toets op basis van individueel ontslag omdat het hier juist de werknemer is die zelf als vrijwilliger of remplaçant ontslag neemt om hem moverende redenen.
Om deze redenen voldoet het betreffende sociaal plan niet aan de kwalitatieve toets. De belastingdienst kan geen verklaring afgeven dat de ontslagvergoedingen van het sociaal plan niet kwalificeren als RVU. Dit zal per werknemer moeten worden bekeken.
Het CAP geeft met deze Vraag & Antwoord een nadere interpretatie van de kwalitatieve toets. Deze interpretatie is niet onredelijk. Werknemers die binnen dit sociaal plan gedwongen worden ontslagen kunnen nog wel een beroep doen op de kwalitatieve toets dan wel op de kwantitatieve toets. Voor de oudere vrijwillig ontslagen werknemer is er waarschijnlijk geen ontkomen aan de RVU-kwalificatie.
Het CAP geeft het advies om voor deze oudere werknemer te onderzoeken of de werkgever een deel van de ontslagvergoeding kan aanwenden voor aanvulling van het pensioen. Hierbij begrenst het CAP de storting in de pensioenregeling tot de fiscale grenzen. Wij vinden dit opmerkelijk. Het is naar onze mening maar de vraag of deze begrenzing terecht is. Want in de wettekst staat dat een regeling niet als RVU wordt aangemerkt als het gaat om een pensioen in de zin van een pensioenovereenkomst als bedoeld in de Pensioenwet of een regeling die voldoet aan de fiscale grenzen. Een regeling kan best voldoen aan de Pensioenwet zonder dat deze regeling voldoet aan de fiscale grenzen. Voor zover het pensioen fiscaal bovenmatig dreigt te worden moet de werkgever dan wel een splitsing laten aanbrengen tussen het zuivere en bovenmatig deel.
De regelgeving ten aanzien van ontslagvergoedingen is complex. Dit blijkt uit de omvangrijke regelgeving op dit gebied, de vele vragen & antwoorden van de belastingdienst en last but not least de jurisprudentie. Daarbij zijn de belangen groot door de extra heffing van 52%. Maar ook voor een werknemer is het erg lastig om een RVU-regeling als stamrecht onder te brengen bij een bank of verzekeraar. AEGON Adfis is gespecialiseerd in de fiscale afwikkeling van ontslagvergoedingen. Wij adviseren zowel werkgevers als werknemers op dit gebied.