En toen werd de nieuwe villa te duur - NRC
En toen werd de nieuwe villa te duur
In de nieuwe Haagse villabuurt Boswijk staan veel huizen te koop. De bewoners hebben financiële problemen. Deel één in een serie over de gevolgen van de sluipkrach.
Van links naar rechts en weer terug. De jongen op de skelter heeft geen haast en gebruikt deze middag de hele breedte van de weg. Vlak achter hem rijdt een auto die rustig volgt. Het raampje van de wagen gaat naar beneden. ,,Wel netjes recht blijven rijden'', roept zijn moeder hem toe.
De villa's in de pas aangelegde Boswijk in Ypenburg, met soms drie auto's op de oprijlaan en een enkel buitenzwembad met glijbaantje, ademen luxe en veiligheid uit. De woningen vallen zonder uitzondering in het hogere segment van de markt, de prijzen van huizen die nu te koop staan, beginnen bij een half miljoen en lopen op tot 813.500 euro.
Links en rechts van de jongen en de begeleidende auto staan de tuinen vol met `te koop'-borden die met elkaar om aandacht strijden. Daarmee vertelt Boswijk een nieuw verhaal: dat van de veranderende woningmarkt, waar in het dure segment de eerste klappen vallen.
De eerste van de 671 woningen in de wijk werd in april 2000 opgeleverd; de laatste bewoners hopen er volgend voorjaar in te trekken. Maar tegelijkertijd is de uitloop al begonnen. Wingerd 23, Wingerd 32, Wingerd 54, Wingerd 66, Wingerd 96, et cetera. Allemaal te koop.
Nederlanders praten niet graag over hun financiële positie. Ook niet in Boswijk. Daarom moeten hun makelaars het voor velen nog onvertrouwde gevoel verwoorden: ,,De bewoners van huizen in het hogere segment zaten met hun beleggingen op de beurs in de hoek waar de klappen vallen. Daar zit nu de pijn'', zegt directeur G. Mijdam van het Haagse makelaarskantoor Reichman & Rommelaar.
Niet alleen vinden woningen hierdoor minder snel een koper, ook besluiten bezitters van kapitale panden eerder de dure buurt te verlaten. Mijdam hoort verschillende verklaringen: wereldwijde politieke onrust, de invoering van de euro en daarbij horende inflatie en op de beurs geleden verliezen.
Andere makelaars bevestigen dit verhaal. Mijdam ziet het gebeuren. Zijn kantoor heeft jarenlang talloze woningen verkocht in Boswijk, en is nog steeds overduidelijk aanwezig via de borden in de tuinen. De makelaar woont zelf ook in de wijk. In zijn tuin staat een groot `te koop'-bord. Dit keer alleen niet voor zijn eigen woning. Hij probeert met het bord nog niet opgeleverde woningen verderop in Boswijk aan te prijzen.
Met de nieuwe omstandigheden op de huizenmarkt wordt de hoop van Boswijk-bewoners op een lommerrijk villapark ingeruild voor een 's avonds donkere buurt. Spookhuizen, noemt buurtbewoner C. van Maanen ze.
Vlak voor het huis aan de Guirlande waar hij in juni introk, staat de nog onbewoonde villa van een speculant leeg. Een koper die er wél wil wonen, heeft zich nog niet gemeld. Aan de zijkant van Van Maanens huis een andere lege huiskamer. ,,Deze mensen moesten alweer verhuizen. Een nieuwe baan elders in het land. Ze hopen het pand zonder al te veel financiële schade te verkopen. Maar het tij is nu gekeerd.''
Aan de achterkant het derde lege huis. Van Maanen: ,,En dat is pas echt een probleem. De oorspronkelijke kopers kregen financieringsmoeilijkheden'', zo hoorde hij van de bouwer van het pand. ,,Nu ligt de zaak onder de rechter. En ze hebben hun termijnen nog steeds niet voldaan. Zij die zich in deze buurt te rijk hebben gerekend, komen nu in de problemen.''
Een vorige maand gepubliceerde studie van De Nederlandsche Bank (DNB) bevestigt de relatie tussen de van bovenaf afkruimelende huizenmarkt en de forse verliezen op de beurs. Bewoners van vrijstaande huizen bezitten tweemaal zo vaak aandelen dan tussenwoning-bezitters, zo stelt de centrale bank. Volgens DNB volgt de huizenprijs de ontwikkelingen op de beursvloer, waar zich een sluipkrach heeft voorgedaan, met een vertraging van acht tot veertien kwartalen. Boswijk kan de voorloper van een sterk veranderende huizenmarkt zijn als gevolg van de halvering van de beurskoersen.
Volgens buurtbewoners die nu alweer vertrekken, is er maar weinig aan de hand. Ze zeggen de woning met het pasgemaaide gazon en de houten zitbank voor de deur te verlaten voor een ander pand in het wijkje, naar het Midden-Oosten te verhuizen of `voor werk' naar Noord-Brabant te moeten. Bovendien vinden volgens makelaars in de wijk meer echtscheidingen plaats dan in buurten met woningen uit de midden- en lagere segmenten: een extra reden voor vertrek.
Mijdam merkt echter aan zijn dagelijkse werk hoe de woningmarkt van bovenaf aan het veranderen is. [Vervolg BOSWIJK: pagina 13]
'Iederéén in de verkoop'
[Vervolg van pagina 1] Dat de markt voor dure woningen aan het stagneren is, wordt makelaar G. Mijdam duidelijk aan de hoeveelheid aandacht die hij een te koop staande woning moet geven. Waren tien bezichtigingen voor een bijzondere woning een jaar geleden nog voldoende om het huis te verkopen – tegen een prijs die maandelijks sterk steeg – nu heeft hij soms wel dertig kijkers nodig. ,,Het duurt allemaal gewoon langer. Daarom vallen die borden in de tuin ook zo op. Ook via internet doe ik meer mijn best de panden aan te prijzen. Als makelaar moet je nu alle marketingtools uit de kast halen.''
M. Moll, een van de bewoners van de Haagse straat de Wingerd in Ypenburg wier huis net verkocht is, kent dat gevoel. Ze was geschrokken toen ze besloot haar twee-onder-één-kap-woning te verlaten voor een ander huis – ,,met een grotere bovenverdieping voor de kinderen'' – verderop in de wijk. ,,Op dat moment ging opeens iederéén in de verkoop.'' Moll kreeg voor de woning desondanks de vraagprijs. Haar makelaar stamelde daarover verwonderde felicitaties.
Het enige makelaarskantoor met een vestiging in de wijk Ypenburg, De Haan, merkt ook dat de huizenmarkt in het hogere segment onder druk staat. Het aantal woningen dat te koop staat groeit, omdat doorstroming vanuit lagere segmenten stagneert. Makelaar Ria den Hollander: ,,Stel dat je bij een IT-bedrijf of Ben werkt, en je hoort geruchten dat mannetjes eruit gaan vliegen en je eigen baan staat op de tocht, dan zet je nog liever even je handtekening niet.''
Eerder stelde de Nederlandse Vereniging van Makelaars (NVM) nog dat in het tweede kwartaal van dit jaar, afgezet tegen dezelfde periode vorig jaar, de prijzen van vrijstaande woningen nog wel licht gestegen waren, maar dat de groei van die prijzen afgevlakt is. Uit de cijfers blijkt ook dat vrijstaande woningen in heel Nederland gemiddeld 103 dagen te koop staan, tegen 74 dagen in dezelfde periode een jaar geleden. Morgenochtend maakt de NVM de cijfers over het derde kwartaal van dit jaar bekend. Makelaar Mijdam heeft al een vermoeden: ,,Voor het eerst in jaren waren juli en augustus rustig. Eindelijk had ik weer een vakantiegevoel.''
Dit is het eerste deel van een serie over de gevolgen van de sluipkrach voor de Nederlandse economie.