Republiek Amsterdam is een informele term die soms in de Nederlandse politiek en publieke opinie wordt gebruikt bij situaties waarin het stadsbestuur van de hoofdstad Amsterdam zich onttrekt aan landelijke wet- en regelgeving om er zijn eigen beleid tegenover te stellen, of het verwijt krijgt dat te doen.

Een voorbeeld waarin landelijke politici de term 'republiek Amsterdam' gebruikten was de kritiek van VVD-Tweede Kamerlid Koerhuis op het hoofdstedelijke beleid om illegale asielzoekers die corporatiewoningen hadden gekraakt, te gedogen (2018). Ook vanuit de Amsterdamse politiek zelf is de term gebruikt, bijvoorbeeld door GroenLinks bij de installatie van burgemeester Cohen in 2001 en door wethouder Kukenheim in 2017.

De mogelijkheid van een daadwerkelijke onafhankelijke republiek Amsterdam is ook wel eens besproken vanuit staatsrechtelijk perspectief.

Ook is "Republiek Amsterdam" de titel van een politieke rubriek in Het Parool.

Republiek
Nederlands politiek jargon