"Biolandbouw moet een vak worden" – Steven Coenegrachts
"Geen enkele erkende schietstand in Limburg"
Vlaams Parlementslid Steven Coenegrachts (Open Vld) pleit voor een vak bio in de landbouwopleidingen. "Europa wil naar 25 procent bio gaan, maar in onze landbouwopleidingen zijn daar geen lessen over voorzien."
Europees commissaris Frans Timmermans wil dat 25 procent van de Europese landbouw bio wordt. "Wat dat betreft, hebben we hier veel in te halen: amper 1,4 procent van de landbouwproductie in Vlaanderen is bio, terwijl we wel voor ongeveer 10 procent bio eten", zegt Steven Coenegrachts. "We voeren dus veel in, terwijl we dat ook zelf kunnen telen. Maar in het landbouwonderwijs is er weinig aandacht voor biologische of duurzame teelt. Daarom pleit ik voor een vak bio in het secundair onderwijs en een afstudeerrichting in het hoger onderwijs. Ik heb dit aangekaart bij Vlaams minister van Onderwijs Ben Weyts (N-VA). Hij zegt dat concrete, thematische lespakketten welkom zijn om leerkrachten te ondersteunen en om nieuwe evoluties bij te brengen aan hun leerlingen."
Weyts verwijst in zijn antwoord naar het project InnoVET dat steun biedt aan praktijkgerichte, innovatie opleidingen. Scholen kunnen zich daarvoor inschrijven.Verder zijn er vanuit het Departement Landbouw en Visserij subsidies voorzien voor land- en tuinbouwscholen die willen starten met biologische productie.
"Biologische landbouw is ook economisch interessant", zegt Coenegrachts. "De vraag is namelijk groter dan het aanbod. Bio zorgt dus voor een toegevoegde waarde en helpt de leefbaarheid van de land- en tuinbouwbedrijven verzekeren."
"Biologische en gangbare landbouw waren vroeger tegengestelden", zegt Bart Bisschops, directeur van het Provinciaal Instituut voor Biotechnisch Onderwijs (Pibo) in Tongeren. "Maar we merken dat er een omslag aan het gebeuren is en dat ze meer complementair worden. Leerlingen moeten dus inderdaad breder opgeleid worden. Het zou goed zijn als biolandbouw geïntegreerd wordt in het curriculum. We zijn wel bezig met ecologie en milieubewuste teelten, maar bio zou beter ook expliciet in de nieuwe eindtermen van de derde graad worden opgenomen, nu ze die toch aan het herschrijven zijn. Jammer genoeg is er gesnoeid in de praktijkuren, terwijl je net in dat soort lessen bezig kan zijn met de rendabiliteit van biolandbouw."
De meeste bioboeren zijn opgeleid in het gespecialiseerd vormingscentrum Landwijzer. "Maar het zou goed zijn als de klassieke landbouwopleidingen ook op bio inzetten", vindt Alexander Claeys, voorzitter van Bioforum, de sectororganisatie van biolandbouw en biovoeding. "Je ziet duidelijk een evolutie in de landbouwsector, jongeren stellen zich vragen over een bepaalde manier van boeren. Vroeger zagen grote belangenorganisaties als de Boerenbond bio als een bedreiging, maar intussen zijn ze wel bereid tot communicatie, dat is al wat. Biologische landbouw is ook erg vernieuwend, daarom zou je die kennis best ook via het onderwijs doorgeven."
Vooral Vlaanderen hinkt trouwens achterop in de bioteelt. "Omdat in de jaren 70 veel ingezet is op intensieve landbouw met grote melkvee- en varkensbedrijven", legt Claeys uit. "In Wallonië is er altijd meer diversificatie geweest, ze hebben daar ook meer ruimte. En de grond is er goedkoper."
"Geen woord over bio in opleiding"
"Mijn neef volgt een hogeschoolopleiding fruitteelt in Geel. Het plan is dat hij een deel van mijn bedrijf zou overnemen", zegt Yvan Verhemeldonck uit Halen. "Maar daar wordt in de opleiding met zo goed als geen woord over bio gerept. Zelf heb ik het telen geleerd van andere boeren. Ik had een klassiek bedrijf en ik zag dat een aantal van mijn collega's bezig waren met bio. Die waren in 1991 al omgeschakeld. Uiteindelijk heb ik de stap ook gewaagd. Maar het is hard geweest, het eerste jaar zat ik op een kwart van mijn normale oogst. We hebben dan hulp gekregen van een heel goede voorlichter uit Nederland. Intussen leren we met een aantal telers van elkaar en reis ik ook om overal kennis op te doen. Ik had al hagen rond mijn bomen geplant, maar in Zwitserland heb ik nu geleerd om bloemstroken in te zaaien omdat die een hoop nuttige insecten aantrekken."