Digibron.nl, Persoonlijk gesprek gaat boven massacommunicatie
Pagina 43, 45 (20 jaar RD : De Boodschap en het medium)
Persoonlijk gesprek gaat boven massacommunicatie
Is een boodschap mediumgebonden? Kan dat, het ene ogenblik het Evangelie brengen, terwijl via hetzelfde medium het volgende ogenblik de "grijnslach uit de hel" opschatert? Aldus de vraag die de redactie mij voorlegde ter beantwoording in dit speciale nummer.
Kan dat? Ja, dat kan. Natuurlijk! Wie ook maar enigszins zich zelf kent, weet dat dat kan, en ook metterdaad gebeurt. Hooggestemde getuigenissen en diepe verdorvenheden, uit dezelfde mond. In een en dezelfde kerkdienst een diep ernstige predikatie, gevolgd door een slotgebed waarin een uitdrukking kan voorkomen waarom de hel inderdaad lacht. Welke predikant zal dat niet kennen: zo, als een veroordeeld mens van binnen, de preekstoel te moeten verlaten?
Het kan. Mag het ook?
Verwacht van Jakobus de apostel geen diepgravende mediumtheorieën. Maar op de hier gestelde vraag heeft hij wel een duidelijk antwoord. Lees maar hoofdstuk 3, vers 9-12:
"Door haar (namelijk de tong) loven wij God en de Vader, en door haar vervloeken wij de mensen, die naar de gelijkenis Gods gemaakt zijn. Uit dezelfde mond komt voort zegen en vervloeking. Dit moet, mijne broeders, alzo niet geschieden. Welt ook een fontein uit een zelfde ader het zoet en het bitter? Kan ook, mijne broeders, een vijgeboom olijven voortbrengen, of een wijnstok vijgen? Alzo kan geen fontein zout en zoet water voortbrengen" . Dat is iets dat we ons allen persoonlijk aan moeten trekken, met ons 'medium' de tong, maar ook met onze pen.
En een reformatorische krant moet er ook steeds op bedacht zijn d at er geen elementen insluipen —op de redactiepagina's, in de ingezonden-stukken-rubriek, de jeugdrubriek of de advertentiepagina's — die een onaanvaardbare tegenstelling vormen ten opzichte van de boodschap waarvoor de krant twintig jaar geleden is opgericht.
Het kàn wel, helaas. Het màg niet.
'Neutrale' krant
Maar nu het omgekeerde.
Nu is er een 'neutrale' krant, vol ongezonde informatie, met verkeerde, van God en Zijn Woord afvoerende voorlichting, met smerige advertentierubrieken, kortom, vol uitlokkingen tot zonde.
Maar die krant — vanuit de gedachte zijn lezers alzijdig te willen informeren en een podiumfunctie te willen vervullen— biedt ook ruimte voor een bijbels getuigenis. Het kan dus. Maar mag dat ook? Mag je daar gebruik van maken.?
Mijn antwoord is: Waarom niet? Als, pakweg, de Provinciale Zeeuwse Courant of het Veluws Dagblad mij zou vragen een artikel te schrijven over bij voorbeeld de Gereformeerde Gemeenten in Nederland, of over de GBS, of over de SGP, of over bepaalde standpunten van de SGP, ik zou het met beide handen aangrijpen.
We zouden er uiteraard bepaalde voorwaarden aan verbinden. We zouden enige zekerheid willen hebben dat het niet de bedoeling is dat we bespottelijk gemaakt worden. Maar we zouden zeker niet zeggen: Ik ben zo vies van die krant, dat ik daar niet in wens te schrijven. Paulus sprak toch ook op de Areopagus? En hij sloeg de uitnodiging niet af met het argument dat zijn spreken daar wellicht drempelverlagend zou kunnen werken.
Loopje dan niet het risico dat 'onze' mensen zich op zo'n krant gaan abonneren, want "die of die mag er ook in schrijven"? Dat zal bij incidentele medewerking zeker niet het geval zijn, en ook overigens meen ik dat we daar niet bang voor hoeven te zijn.
Maar nu de volgende vraag: Waarom doe je dat niet bij radio en tv?
We kennen drankbestrijders en geheelonthouders. De eersten bestrijden het alcoholkwaad. De tweeden gaan een stapje verder. Ter wille van de bestrijding van het kwaad mijden zij in eigen leven de alcohol volstrekt, ook al weten zij best dat er geen bijbels verbod is om alcohol te gebruiken. Ten aanzien van radio en tv ben ik zo'n geheelonthouder, en meen ik dat ieder dat zou moeten zijn. Hoe moeilijk het misschien ook wordt met alle ontwikkelingen in de mediawereld, ik meen dat het dringende noodzaak is voor de gereformeerde gezindte om met zijn allen in dat geheelonthoudersstandpunt te blijven volharden, dan wel tot dat standpunt terug te keren. Dit ter bescherming van onze gezinnen. De aard van deze media brengt met zich mee dat ze een verwoestende werking hebben op ons denken en onze levensstijl.
Missen we dan niet grote kansen? Radio en tv zijn toch bij uitstek massa-communicatiemedia? Ja, juist. Maar men bedenke dat massacommunicatie in feite een contradictio in terminis (een uitdrukking die zichzelf tegenspreekt) is. Hoe massaler, hoe minder diep, hoe minder echte communicatie. Wat er het beste mee gecommuniceerd wordt, is juist het vluchtige, het verstrooiende, het oppervlakkig amusement. Dat brengt de aard van deze media met zich mee. Ook de informatie, het blijft allemaal aan de oppervlakte. Je denkt dat je alles weet over de oorlog in het Midden-Oosten als je uren aan het beeldscherm hebt gezeten, maar het was maar schijn: je zag maar door de verrekijkers van de nieuwsmakers.
Deze media, met een bedrieglijke schijn van indringendheid, maar in wezen zo oppervlakkig naar hun eigen aard, zijn daardoor niet geschikt voor de boodschap van zonde en genade, de dood in Adam, het leven in Christus. Die boodschap is er bij uitstek een in het rechtstreeks persoonlijk contact. Radio en tv bieden daarvoor een bedrieglijk surrogaat.
Daar komt nog iets bij. Hooggestemde taal over het gebruik maken van radio en tv voor de verbreiding van het Evangelie kan een voorwendsel zijn om ons aan onze eigenlijke opdracht in dit opzicht te onttrekken. Ik zeg met nadruk: kan dat zijn; dus ik wil hier absoluut niet generaliseren.
Maar als ik ergens lees: "Radio en tv zijn in onze huidige maatschappij nog het enige middel om de mensen te bereiken met het getuigenis van Gods Naam", zeg ik: "Neen, neen en nog eens neen". In het persoonlijk, vertrouwelijk gesprek, onder vier ogen, in de eigen omgeving, met een familielid, collega op het werk, buur — daar kan sprake zijn van echte communicatie. Niet met massamedia, maar met het persoonlijk getuigenis hebben de eerste christenen in een volstrekt heidense omgeving wijd en zijd gemeenten mogen stichten.
Bekijk de hele uitgave van Tuesday 2 April 1991
VAN AARD ONGESCHIKT VOOR PRINCIPIËLE VOORLICHTING
"We kennen drankbestrijders en geheelonthouders. De eerste bestrijden het alcoholkwaad. De tweeden gaan een stapje verder. Ter wille van de bestrijding van het kwaad mijden zij in eigen leven de al...
Dhr. L.M.P. Scholten
"Zelfverloochening soms nodig door medewerkers bij de media"
Aan het woord is prof. dr. W. H. Velema, hoogleraar aan de Theologische Hogeschool der Christelijke Gereformeerde Kerken te Apeldoorn. Hij doceert daar onder andere ethiek."In de eerste plaats...
Meedoen in de media zolang het nog kan
We hebben allemaal met de media te maken, aldus prof. Velema. Geen mens en zeker geen student kan zonder krant en eigenlijk ook niet zonder radio. Over de televisie wilde hij niet veel zeggen. Er z...
Politicus kan niet om moderne media heen
Onlangs hebben er in deze krant een aantal artikelen gestaan over het gebruik van de moderne media. Daarbij ging het niet over het bezit ervan, maar over het meewerken aan radio- en eventueel ook...