European Commission - PRESS RELEASES - Press release - Commissie zet systeem op voor de certificering van duurzame biobrandstoffen
Brussel, 10 juni 2010
Commissie zet systeem op voor de certificering van duurzame biobrandstoffen
(zie IP/10/711)
Biobrandstoffen zijn voor voertuigen geschikte brandstoffen die uit biomassa worden gewonnen. De belangrijkste biobrandstoffen zijn momenteel bioethanol (gemaakt van suiker en graan, ter vervanging van benzine) en biodiesel (voornamelijk gemaakt van plantaardige olie, ter vervanging van diesel). Biobrandstoffen waren in 2008 goed voor ongeveer 3,4% van het brandstofverbruik in het vervoer - vijf jaar eerder was dit slechts 0,5%.
Waarom hebben we biobrandstoffen nodig?
We hebben biobrandstoffen nodig om de klimaatverandering tegen te gaan en om de uitstoot van broeikasgassen met 20% te verminderen – wat de Europese Raad in 2007 heeft beloofd. In de transportsector - die goed is voor meer dan 20% van de uitstoot van broeikasgassen in de Europese Unie – is biobrandstof het voornaamste alternatief voor benzine en diesel.
Wat doet de EU om het gebruik van biobrandstoffen te stimuleren?
De richtlijn hernieuwbare energie1 van 2009 bevat bindende streefcijfers voor hernieuwbare energie. Elke lidstaat moet ervoor zorgen dat ten minste een bepaald deel van het energiegebruik uit hernieuwbare energie bestaat. Daarnaast moeten alle lidstaten ervoor zorgen dat ten minste 10% van de energie die in de vervoersector wordt gebruikt uit hernieuwbare energie bestaat. Biobrandstoffen zijn de voornaamste vorm van hernieuwbare energie in de vervoersector.
Wat is nieuw in de twee mededelingen?
Certificaat duurzame biobrandstoffen: De Commissie stimuleert het bedrijfsleven, overheden en NGO's om vrijwillige certificeringsregelingen voor biobrandstoffen op te zetten. De Commissie zal beoordelen of deze regelingen betrouwbaar zijn en of de controles op dit gebied fraudebestendig zijn. Gecertificeerde biobrandstoffen geven de garantie dat die brandstoffen duurzaam zijn en geproduceerd met inachtneming van de criteria van de richtlijn hernieuwbare energie. Dergelijke regelingen worden allemaal gecontroleerd door onafhankelijke controleurs die de gehele productieketen controleren, dat wil zeggen zowel de producent als de handelaar en de brandstofleverancier.
Bescherming van de natuur: De Commissie legt zeer duidelijk uit welke soorten land NIET kunnen worden gebruikt om biobrandstoffen te produceren. Dat zijn: natuurbossen, beschermde gebieden, waterrijke gebieden en veengebieden. Uitdrukkelijk wordt gesteld dat wouden niet mogen worden omgehakt voor de aanleg van palmolieplantages.
Slechts het gebruik van biobrandstoffen met een veel lagere uitstoot van broeikasgassen wordt gestimuleerd: De Commissie legt uit hoe kan worden aangetoond dat de gebruikte biobrandstoffen veel minder broeikasgassen uitstoten. Biobrandstoffen die geen besparing van ten minste 35% opleveren ten opzichte van benzine en diesel, worden niet aanvaard. Dit cijfer zal tot 50% worden verhoogd in 2017. Het gaat dan niet alleen om koolstofdioxide, maar ook om methaan (CH4) en di-stikstofoxide (N2O), beide sterkere broeikasgassen dan koolstofdioxide.
Betekent dit dat alleen deze biobrandstoffen in de EU mogen worden ingevoerd?
Nee. Het betekent dat slechts biobrandstoffen die aan deze voorwaarden voldoen, zullen worden meegeteld bij de berekening of de 27 EU-lidstaten de nationale streefcijfers hebben gehaald die zij volgens de richtlijn hernieuwbare energie in 2020 moeten halen. Dit is van toepassing op alle biobrandstoffen, of zij nu in de Europese Unie worden geproduceerd of van buiten de EU worden ingevoerd. Slechts deze biobrandstoffen kunnen voor nationale steunmaatregelen zoals belastingverminderingen in aanmerking komen.
Hoe werkt de certificering in de praktijk?
Een voorbeeld: Een brandstofleverancier in Nederland die ethanol uit Brazilië gebruikt moet de hoeveelheden biobrandstoffen bij de Nederlandse instanties aanmelden. Om aan te tonen dat deze in de zin van de richtlijn duurzaam zijn, kan hij zich aansluiten bij een vrijwillige regeling.
De brandstofleverancier moet erop toezien dat een administratie wordt gevoerd voor de gehele productieketen, zowel door de handelaar bij wie hij de biobrandstoffen aankoopt als door de ethanolproeducent bij wie de handelaar aankoopt en door de landbouwonderneming die suikerriet aan de ethanolfabriek levert. Deze controle wordt verricht voordat het bedrijf zich bij de regeling aansluit en daarna ten minste éénmaal per jaar.
De controle gebeurt zoals in de financiële sector. De controleur controleert de administratie en brengt een bezoek aan een aantal landbouwbedrijven, fabrieken en handelaars. Hij gaat na of het land waar de grondstof voor de ethanol wordt geproduceerd, voordien landbouwgrond was en geen tropisch woud.
Kan ik een label zien, wanneer ik ga tanken?
Het is niet verplicht dat een certificeringsregeling een bepaald label gebruikt voor het eindproduct. Het is echter wel mogelijk. Het lijkt overigens logisch dat tankstations laten zien dat zij duurzame biobrandstoffen hebben. Dit is des te meer het geval wanneer een regeling duurzaamheidscriteria hanteert die verder gaan dan verplicht is volgens de EU-wetgeving.
Heeft het bedrijfsleven of de overheid reeds belangstelling getoond voor dergelijke regelingen?
De Commissie heeft contacten met veel bedrijven en organisaties die belangstelling hebben voor vrijwillige regelingen. Verwacht wordt dat, nu duidelijk is wat de controles inhouden, zij weldra contact zullen opnemen met de Commissie om haar te vragen hun vrijwillige regelingen te erkennen.
Is het mogelijk te frauderen? Controleurs zijn niet altijd aanwezig.
In het zeer onwaarschijnlijke geval dat er – ondanks de onafhankelijke controles – een vermoeden van fraude is, kan dit bij de Commissie worden gemeld en zou de Commissie de erkenning van een regeling kunnen intrekken.
Welke biobrandstoffen worden in het vervoer gebruikt?
In 2007 bestond 75% (6,1 miljoen ton) van de hernieuwbare brandstof die in het vervoer werd gebruikt, uit biodiesel en 15% (1,24 miljoen ton) uit bioethanol. De overige 10% bestond uit zuivere plantaardige olie.
Hoeveel biobrandstoffen worden in de EU ingevoerd?
In 2007 was ongeveer 26% van de biodiesel en 31% van de bioethanol die in de EU werd gebruikt, ingevoerd, voornamelijk uit Brazilië en de Verenigde Staten. De meeste biobrandstoffen worden in de Europese Unie geproduceerd. De EU-biobrandstoffen moeten niet alleen aan duurzaamheidscriteria voldoen, maar ook aan de eisen van de milieu- en landbouwwetgeving, waaronder eisen op het gebied van landschapsbescherming, de bescherming van de bodem tegen erosie en het beheer van het watergebruik.
Grond is beperkt. Moeten er geen bossen worden omgekapt om biobrandstoffen te produceren?
Om het streefcijfer van 10% te halen, is 2 tot 5 miljoen ha land nodig, afhankelijk van de verschillende ramingen over de nettogevolgen van wijzigingen in het landgebruik. De EU heeft voldoende grond die voorheen voor de teelt van allerlei gewassen werd gebruikt en nu buiten gebruik is om de behoefte aan land te dekken, zelfs indien alle gebruikte biobrandstoffen in Europa moesten worden geproduceerd. Ook in andere delen van de wereld zijn er alternatieven voor het omhakken van wouden. Zo is er in Indonesië naar raming 3 – 12 miljoen ha land dat in het verleden werd ontbost en nu braak ligt. Het is niet meer dan logisch dit land in gebruik te nemen.
Is het mogelijk dat regenwouden worden omgehakt voor de aanleg van palmolieplantages om de EU-streefcijfers te halen?
Nee. Volgens de mededeling is dit uitgesloten. Uitdrukkelijk wordt gesteld dat van wouden geen palmolieplantages mogen worden gemaakt.
Worden de meeste biobrandstoffen niet van palmolie gemaakt?
Slechts ongeveer 4-5% van de biobrandstof in de EU wordt gemaakt van palmolie. Dit is ongeveer 1% van de palmolieproductie in de wereld. Ook buiten de EU wordt weinig gebruik gemaakt van palmolie om biobrandstoffen te produceren. Meer dan 95% van de palmolie wordt voor voedsel en door de industrie gebruikt, bijvoorbeeld voor de productie van cosmetica.
Van 2000 tot 2008 is de palmolieproductie met 20 miljoen ton gestegen. Dit is veertig keer zoveel palmolie als de hoeveelheid die in de EU voor biobrandstof wordt gebruikt (500.000 ton). Biobrandstoffen zijn dus geen belangrijke oorzaak van ontbossing. De ontbossing wordt door het gebruik van duurzaamheidscriteria tegengegaan.
Uit EU-studies blijkt dat biobrandstoffen de uitstoot van broeikasgassen niet verminderen. Wat is het antwoord van de EU hierop?
Het antwoord is dat dit niet zo is. Uit onlangs gepubliceerde rapporten blijkt dat biobrandstoffen de uitstoot van broeikasgassen wel degelijk doen verminderen. Aan de hand van deze rapporten zal de Commissie aan het eind van het jaar een rapport publiceren over indirect landgebruik, zoals vereist is volgens de richtlijn hernieuwbare energie.