Rond 1130 schonk Giselbertus van Castelre een deel van zijn land in Tongerlo aan de Norbertijnen van de Sint-Michielsabdij van Antwerpen met de bedoeling er een abdij op te richten. Tot op heden leven, bidden en werken hier de volgelingen van Sint-Norbertus.
Het binnenplein van de abdij is alle dagen vrij toegankelijk. Van 1 april tot 30 september kan je op zondag om 14.30 uur met een gids de abdij bezoeken. Afspraak aan de grote ingangspoort. Deelnameprijs 2 euro per persoon, vooraf inschrijven is niet nodig. Er is geen rondleiding met Pasen. Groepen kunnen dagelijks de abdij met gids bezoeken. Download hier een reservatieformulier.
Je bereikt de abdij langs een lindendreef die in 1676 aangeplant werd. De bomen hebben een stamomtrek van 4,5 meter en zijn 25 meter hoog. Op weg naar de ingangspoort zie je hoe de abdij ommuurd is. In het poortgebouw zijn Romaanse invloeden uit de 14de eeuw terug te vinden. De gotische bovenbouw dateert uit de 16de eeuw. Boven de poort staan beelden van de Heilige Barbara, de Heilige Catharina en Onze-Lieve-Vrouw, de patrones van de abdij. Links onder het poortgebouw staat de vroegere portierswoning waar nog steeds het oude armenvenster te zien is. Vroeger kwamen de armen er bedelen voor brood, bonen of erwten, een haring en een geldstuk.
Bij het betreden van het binnenplein zie je rechts het abtshuis of de prelatuur. Het werd in 1726 opgetrokken in classicistische stijlbarok. Aansluitend bij het abtshuis staat het bisschopshuis. Dit gebouw werd rond 1547 in Brabantse renaissancestijl voltooid. Achter dit abdijdeel bevindt zich het voormalige abtskwartier met een sierlijk Spaans-Vlaams torentje, gebouwd in 1479.
Blikvanger op het binnenplein is de Onze-Lieve-Vrouwkerk, gebouwd vanaf 1852 in neogotische stijl naar een ontwerp van P.P. Stoop. Vermeldenswaard zijn het koorgestoelte, het orgel, twee schilderijen van J.E. Quellin: Bruiloft van Kana en Jezus bij Simon de Farizeeër, een renaissance reliekschrijn in ebbenhout van de Heilige Siardus, het kruis boven het altaar van Egino Weinert en Het Kind Jezus van Praag.
Centraal op het plein staat de tiendschuur. Ze werd gebouwd in 1618 en gerestaureerd in 1980. Tijdens de Boerenkrijg deed ze dienst als geheime vergaderplaats van de Brigands. Tegen de oostelijke muur staat een kopie van een beeld uit 1422 van Onze-Lieve-Vrouw. In de schuur is een tentoonstelling over de abdijgeschiedenis en het abdijleven. Achter de Boerenkrijgschuur staat de oude hoeve die in 1640 gebouwd werd. Aan de overkant van het plein staan de smidse, de schrijnwerkerij, de stallingen, de oude bakkerij en het karrenhuis. In het omgebouwde karrenhuis bevindt zich boekhandel De Oude Linden. In de rest van de vleugel zijn vergaderzalen zoals de Vesperzaal en de Norbertuszaal.
Van 1 april tot 30 september kan je elke zondag op stap met een gids in de abdij van Tongerlo. Tijdens een wandeling over het binnenplein van de abdij vertelt een gids de boeiende geschiedenis van de eeuwenoude abdij. Je komt ook meer te weten over het hedendaagse leven van de norbertijnen. Aansluitend op de rondleiding kun je tegen groepstarief het da Vincimuseum bezoeken. Daar hangt de meest getrouwe replica van het Laatste Avondmaal van Leonardo da Vinci. Deze replica is sinds 1545 in het bezit van de abdij. Afspraak elke zondag om 14.30 uur aan de ingangspoort. Volwassenen betalen 2 euro per persoon, kinderen -12 jaar kunnen gratis mee. Vooraf inschrijven is niet nodig. Er is geen rondleiding op paaszondag.
In het da Vincimuseum hangt het Laatste Avondmaal, een schilderij op doek van ruim 8 x 4 meter groot. Het is de meest getrouwe replica van de muurschildering die Leonardo da Vinci tussen 1495 en 1498 maakte in de refter van het Dominicanenklooster te Milaan. De replica wordt toegeschreven aan Andrea Solario, een leerling van da Vinci. In 1545 kocht abt Streyters van Tongerlo het doek ter versiering van de toenmalige abdijkerk. Tijdens de Franse Periode werd het kunstwerk in veiligheid gebracht. Sinds de jaren '60 van de vorige eeuw, en na diverse restauraties, heeft het doek een plaats gekregen in het museumgebouw.
Het da Vincimuseum is dagelijks open tijdens de paasvakantie en van 1 mei tot 30 september van 14 tot 17 uur. In maart, april en oktober is het museum open op zondag van 14 tot 17 uur. De inkomprijs bedraagt 3 euro per persoon. Groepen zijn heel het jaar welkom tussen 14 en 17 uur, na reservatie bij Toerisme Westerlo.