Een flat vol sla - Grensverleggers
published at 08-06-15, by Grensverleggers Redactie
De Amerikaan David Proenza zag een groot probleem met de traditionele landbouw en vónd een oplossing: verticale landbouw. "Dit wordt echt de toekomst."
Meer mensen, meer steden, minder landbouwgrond, slechtere bodem, waterschaarste, klimaatverandering, gebruik van chemicaliën: het wordt steeds lastiger om gezond voedsel voor iedereen te produceren. Gelukkig zijn er pioniers die werken aan innovatieve oplossingen. David Proenza is zo iemand. Proenza is CEO van het Amerikaanse bedrijf Urban Farms. Hij werkt in Panama aan verticale landbouw: "Om de problemen in de traditionele landbouw op te lossen ben ik gaan kijken naar wat moderne technologie te bieden zou kunnen hebben. Met de – zeker in Nederland – goed ontwikkelde (broei)kas als model raakte ik onder de indruk van de mogelijkheden om iets dergelijks in een bestaand gebouw op te zetten. Maar dan de hoogte in, over verschillende verdiepingen."
"Wat me vooral aansprak in een kas is dat je werkelijk elk onderdeel van de omgeving volledig kunt controleren: van de vochtigheid tot de temperatuur. Met andere woorden: je kunt er 12 maanden per jaar ongehinderd in produceren, ongeacht of het buiten nu extreem warm of extreem koud is, of het hagelt of stormt. Verticale landbouw zou daarboven als voordeel hebben dat je met een kleinere ecologische voetafdruk meer zou kunnen produceren op meer verschillende plaatsen. Immers, verticale landbouw gaat de hoogte in en kan dus bij uitstek in een stedelijke omgeving gedijen."
Op zo'n anderhalf uur van Panama's hoofdstad, in Rio Hato, heeft Proenza een gebouw van twee verdiepingen gerealiseerd. Verticale landbouw in Panama is dus een feit en de reacties zijn positief. Proenza: "De vraag is enorm toegenomen. We zijn bewust met een vrij klein gebouw begonnen – zo'n 150 vierkante meter – om te kijken hoe de markt zou reageren. Die test is succesvol verlopen, waardoor we nu gaan uitbreiden naar een gebouw van 1.000 vierkante meter. Deels gefinancierd door aandelen, deels door leningen."
Een obstakel om te beginnen met verticale landbouw is er echter ook, volgens Proenza: "Dat zijn de hoge start-up-kosten. Die zijn onvermijdelijk, omdat je met verfijnde technologieën te maken hebt. Beginnen met verticale landbouw is dus duur. Aan de andere kant: de ROI is met een goed businessmodel beduidend sneller dan bij de traditionele landbouw. Wij verwachten in het tweede kwartaal van 2016 onze investering te hebben terugverdiend. Dat is met 30 maanden sneller dan bij traditionele landbouw."
Proenza's enthousiasme over verticale landbouw kent geen grenzen. Zijn plannen ermee overigens ook niet. "In de nabije toekomst gaan we in gesprek met grote voedselbedrijven, zoals Total Produce B.V. in Nederland en vergelijkbare organisaties in Amerika en Latijns-Amerika. We willen dan bekijken hoe we dit concept op grotere schaal in verschillende landen kunnen introduceren."
Op de vraag of inderdaad elk land geschikt is voor verticale landbouw antwoordt Proenza resoluut: "Zeker, op een enkele uitzondering na is verticale landbouw overal ter wereld toe te passen. Juist omdat het onafhankelijk is van een klimaat van een land." Een enkele uitzondering? Die uitspraak suggereert dat verticale landbouw toch niet overal mogelijk is. Proenza: "Ik moest eigenlijk denken aan onherbergzame gebieden als de Noordpool. Maar inmiddels zijn zelfs daar al kassen waar groente en fruit in worden geteeld.
Overal ter wereld verticale landbouw, dat is volgens Proenza een volstrekt realistisch toekomstbeeld. Bovendien denkt hij dat er steeds meer producten met verticale landbouw kunnen worden geteeld. "Nu zijn er op dat gebied nog beperkingen. Bijvoorbeeld meloenen en sla zijn op die manier al wél prima te telen. Binnenkort verwachten we ook aardbeien zo te verbouwen. De hindernis die er nu nog is, is de lichtintensiteit. We maken gebruik van led-verlichting in plaats van de zon, en daardoor kunnen we op dit moment nog niet elke soort groente en fruit telen. Maar de technologische ontwikkelingen op dit gebied gaan zo snel dat ik verwacht dat ook dit in de nabije toekomst geen probleem meer is."
Een consortium van (Nederlandse) bedrijven, waaronder Total Produce B.V., werkt binnen het IMVO Netwerk Tuinbouw van MVO Nederland aan een open businesscase voor vertical farming in ontwikkelingslanden en opkomende markten. Zo wordt er op dit moment gewerkt aan een pilot in Pune (India). Heb je interesse om hierbij betrokken te raken, neem dan contact op met Gerard Teuling (sectormanager Food & Agribusiness MVO Nederand) via g.teuling@mvonederland.nl of 06-52689426.