Mittlere Brücke - Wegenwiki
De Mittlere Brücke is een boogbrug in Zwitserland, gelegen over de Rijn in Basel. Het is de oudste Rijnbrug bij Basel.
De Mittlere Brücke is een natuurstenen boogbrug, met een lengte van 192 meter en zeven overspanningen, met een layout van 24,5 - 27,0 - 28,0 - 28,0 - 27,0 - 24,5 m.[1] De middelste pijler is groter uitgevoerd en heeft een kleine brugkapel. De brug overspant de Rijn bij het centrum van Basel en verwerkt lokaal verkeer van een trambaan en voetgangers. De brug is niet meer geopend voor regulier wegverkeer om de binnenstad van Basel autovrij te maken. De brug ligt in de bocht waar de Hochrhein overgaat in de Oberrhein, de brug wordt doorgaans beschouwd als de overgang tussen deze delen van de Rijn.
Reeds in de Romeinse tijd hebben bruggen de Rijn overspannen in deze streek, waaronder bij Breisach en Augst, maar niet bij Basel. Het is niet met zekerheid te zeggen wanneer de eerste brug over de Rijn bij Basel is gebouwd, maar in de periode 1225 tot 1244 is de eerste brug gebouwd. Hier werd een tol geheven. Historische beschrijvingen van deze tol gaan terug tot het jaar 1225,[2] de eerste beschrijvingen van de brug zelf dateren van 1244.[3] Het bouwjaar 1226 wordt door sommige bronnen gehanteerd.[4]
De eerste brug was een houten brug. De houten pijlers werden veelvuldig beschadigd bij hoogwater en ijsgang. In het jaar 1275 is de brug bij een hoogwater ingestort. De brug is gedurende de Middeleeuwen veelvuldig beschadigd geraakt en weer hersteld. Aan het ontwerp zijn diverse verbeteringen doorgevoerd toen nieuwe technieken beschikbaar kwamen.
De brug had oorspronkelijk een poort, de Rheintor. Deze dateerde vermoedelijk uit de begintijd van de brug maar is in 1839 gesloopt vanwege de hoogte en breedtebeperkingen. In de tweede helft van de 19e eeuw werd vanwege de Rheinbegradigung in de Oberrhein in Duitsland de stroomsnelheid van de Rijn bij Basel groter. Er was sprake van grotere erosie aan de pijlers en een verdieping van het stroombed. Vanwege de vele doorsteken van de meanders in Zuid-Duitsland ging het water sneller stromen. In 1899 werd besloten om de brug te vervangen.
De huidige brug is tussen 1903 en 1905 aangelegd en op 11 november 1905 opengesteld voor het verkeer.[5] Tijdens de bouwtijd was er een tijdelijke noodbrug. Tot 1879 was de brug de enige Rijnbrug bij Basel en stond tot die tijd bekend als de 'Rheinbrücke', na de opening van de Wettsteinbrücke in 1879 werd dit de 'Alte Rheinbrücke'. Toen in 1882 de derde brug opende, de Johanniterbrücke, werd dit de 'Mittlere Brücke', omdat het de middelste van drie bruggen over de Rijn bij Basel was.[6]
De huidige brug vormt een obstakel voor de scheepvaart.[7] De doorvaartwijdte is aanzienlijk kleiner dan de andere Rijnbruggen, ook is de doorvaarthoogte beperkt. Men mag alleen met een vergunning onder de brug door varen, anders moet er een loods aan boord voor de passage door Basel. Desondanks kunnen nog relatief grote binnenvaartschepen onder de brug door varen, oostelijk van de brug is nog enige watergebonden industrie in het oosten van Basel en Pratteln.
De brug had oorspronkelijk een functie voor gemotoriseerd verkeer. In 2015 is de binnenstad van Basel autovrij gemaakt en daarmee ook de brug. Sindsdien rijden alleen nog trams over de brug.