De optimates (oppersten, enkelvoud optimaat) waren de tegenhangers van de populares in het Romeinse Rijk. De optimates wilden dat er meer macht naar de senaat ging en minder naar volksvergaderingen en volkstribunen. Deze politieke beweging lijkt vooral met de opkomst van de Gracchen (Tiberius Sempronius Gracchus (tribunus plebis in 133 v.Chr.) en Gaius Sempronius Gracchus) vorm te hebben gekregen als een soort van tegenbeweging tegen de populaire, progressieve landhervormingen van de Gracchen.

Marcus Tullius Cicero, zelf een aanhanger van de optimates, gaf in zijn verdedigingsrede voor Publius Sestius de volgende tweedeling tussen populares en optimates:

Prominente optimaten 
 Lucius Cornelius Sulla
 Marcus Porcius Cato Censorius maior (Cato de Oudere)
 Gnaius Pompeius Magnus maior
 Marcus Porcius Cato Uticensis minor
 Marcus Tullius Cicero
 Titus Annius Milo
 Marcus Junius Brutus
 Marcus Licinius Crassus Dives

Noten

Referentie 
 , art. Optimates, in  (edd.), Woordenboek der Oudheid, Roermond, 1965.

Romeinse politiek