Reizen + Verblijven
OV-hub op de Maasvlakte verbindt natuur en mobiliteit
Het Havenbedrijf Rotterdam realiseert een nieuwe OV-hub in de haven. Havenwerkers stappen hier over van de ene op de andere vervoerder, en recreanten gebruiken de veerdienst als onderdeel van hun fietsroute. De OV-hub is door H+N+S zo ingericht dat het natuurwaarden toevoegt aan het bestaande natuurgebiedje de Poel van Nol, en spectaculaire vergezichten biedt aan gebruikers.
Stromen van vervoer
Op de OV- hub wisselen werknemers van bedrijven op de Maasvlakte van bus of ferry, die hen naar het betreffend bedrijf brengt. Ook wordt de hub door recreanten gebruikt, met name door fietsers en passanten in het weekend. De beide stromen, werk- en recreatief gebruik, kennen verschillende piekmomenten.
Stromen van ecologie
Natuurgebied de Poel van Nol, direct naast de OV-hub gelegen, vormt een ecologische stapsteen in de haven. Het is een schakel tussen de duinen die grenzen aan het havengebied, maar ook is het een rustplaats voor trekvogels die hier één van de weinige struweelvegetaties in de haven vinden.
Stromen van vervoer en ecologie gaan op een aantrekkelijke manier samen
De OV-hub is door H+N+S niet los van het naastgelegen natuurgebiedje de Poel van Nol vormgegeven, maar als een toevoeging aan het geheel gezien. Door de realisatie van de Poel van Nol wordt het natuurgebiedje vergroot. Daarnaast legt de OV-hub in lijn met het landschapsplan voor de Maasvlakte een verbinding tussen de ecologisch waardevolle leidingenstrook en de oevernatuur van de haven. Zo ontstaan niet twee gescheiden werelden maar een integratie van nieuwe robuuste havennatuur en een logistieke machine, gevat in een aantrekkelijk landschap.
De Maasvlakte is in de eerste plaats een plek in de 'functionele haven'. Daarnaast is de Rotterdamse haven steeds meer een natuurlijke haven, en een toegankelijke en attractieve plek voor vele typen gebruikers. Dit vormde de basis voor het Landschapsplan dat H+N+S Landschapsarchitecten in 2010 maakte voor dit gebied.
Deze drie havenwerelden – functioneel, natuurlijk, recreatief - vertaalden we al eerder in concrete ontwerpen, zoals voor Maasvlakte Plaza. De OV-hub is door zijn ligging naast een interessant bestaand natuurgebiedje en zijn functie als multimodaal knooppunt bij een uitstek een project waar deze 3 principes opnieuw kunnen samenkomen.
Schematische weergave van uitgangssituatie (links) en planvoorstel (rechts), van gescheiden werelden naar een geïntegreerde oplossing
Op de OV-hub sluiten de netwerken van de Fast Ferry, de reguliere OV-bus en de verschillende bedrijfsbussen voor collectief vervoer op elkaar aan. Daarnaast kunnen fietsers en automobilisten de hub bereiken, via een nieuw fietspad en de weg die leidt naar een kiss-and-ride zone.
Een lichtplan en overzichtelijke halteplaatsen maken de OV-hub veilig. Om het wisselen tussen de verschillende modaliteiten zo comfortabel mogelijk te maken zijn een wachtruimte voor reizigers en chauffeurs, een overdekte fietsenstalling en -kluis, oplaadfaciliteiten en een klein aantal parkeerplaatsen in het plan opgenomen.
Het wachthuisje verknoopt als het ware de drie werelden en fungeert daarnaast als een soort baken in de haven voor de Ferry en de bussen. Reizigers vinden er beschutting en informatie in afwachting van hun reis, maar ook een venster naar het water, het natuurgebied en de haltes.
Een duinven wordt uitgegraven parallel aan de toegang tot de OV-hub. Het vrijkomende zand wordt gebruikt om kleine duinen op te werpen. Op het kale zand worden inheemse kruiden en grassen ingezaaid en wordt (helm-) gras geplant om zand vast te leggen en een gewenste soortenrijke begroeiing te krijgen.
In enkele gebieden worden duinstruwelen en bomen aangeplant. Deze worden klein aangeplant en zullen meegroeien met de struwelen en uiteindelijk voor beschutting gaan zorgen. Dit natuurtype is met name belangrijk voor trekvogels en broedvogels, zodat ze hier kunnen foerageren en schuilen. Zo wordt gewerkt aan verbetering van de natuurkwaliteit van de Rotterdamse haven.
De nieuwe materiaalfamilie van beton, asfalt en grijs (gecoat) staal sluit aan bij de bestaande richtlijnen voor materiaalgebruik op de Maasvlakte ('low on color, low on design'). Al de materialen zijn bestand tegen de weersinvloeden en terughoudend in verschijning, zodat de aandacht naar de natuurlijke én industriële omgeving gaat.
Bijzondere elementen naast het wachthuisje zijn de zwaluwwand en een informatiepaneel. De betonnen wand bevindt zich aan de rand van het duinven en biedt zwaluwen de mogelijkheid om te nestelen. Op het info-bord vindt de bezoeker informatie over de aanwezige soorten en ecologie in het havengebied in het algemeen. Zo wordt wachtende recreanten en havenpersoneel de kans geboden iets meer te weten te komen over de geschiedenis en natuurwaarde van dit bijzondere stukje van de haven.