Eindelijk is het oorlogsraadsel van de familie Derks ontrafeld | Geldrop-Mierlo, Nuenen | ed.nl
Gerard Derks (77) uit Heeze is de neef van de broers Gerard en Henk die in de oorlog zijn gefusilleerd voor de moord op een Duitse militair. © DCI Media
Eindelijk is het oorlogsraadsel van de familie Derks ontrafeld
GELDROP/HEEZE - Hoe kwamen de urnen van de gebroeders Gerard en Henk Derks uit Geldrop in Duitsland terecht?
Olga Maria Berger 25-10-20, 22:41 Laatste update: 09:39 Bron: ED
De broers Gerard en Henk Derks werden in 1942 gefusilleerd door de Duitsers wegens moord op een Duitse militair. Pas gevonden documenten haalt de ongeloofwaardige theorie onderuit dat Duitse militairen de urnen naar Osnabrück hebben gebracht. 'Ik heb groot berouw wat ik in mijn dronkenschap heb aangericht en jullie ouders broers en zussen heb aangedaan. Al ben ik er niet meer, ik hoop dat jullie gelukkig kunnen zijn'. Dat schrijft Gerard (24) kort voordat hij werd gefusilleerd. De afscheidsbrieven van Gerard en Henk Derks zijn vorig jaar gevonden in een oude kast in Beek en Donk. Via een oproep in deze krant, zijn ze in het bezit gekomen van hun neef Gerard Derks (77) uit Heeze.
Nu zijn ook de documenten opgespoord uit het Nationaal Archief waarin staat hoe de urnen van de broers in Osnabrück terecht gekomen zijn. De Nederlandse Oorlogsgravenstichting heeft daar in 1954 voor gezorgd. Het drama in de familie Derks, een Geldrops gezin met 16 kinderen, voltrok zich op 2 februari 1942. Die nacht vermoordde de stomdronken Gerard (24) een Duitse militair die verkering had met zijn zus Riek (18). Met een broodmes sneed hij hem, onder de ogen van Riek, de keel door bij de IJzeren Man in Geldrop. Riek gaf haar broer aan bij de Duitse ordercommandant. 'Draag geen haat tegen Riek, want het is nog maar een kind', schrijft Gerard in zijn afscheidsbrief.
Bebloede spoor
De bewijzen waren overweldigend, want de Duitsers konden het bebloede spoor door de sneeuw vanaf de IJzeren Man naar huize Derks volgen. ,,Omdat ze niet geloofden dat Gerard de moord alleen had gepleegd, pakten ze behalve Gerard ook Christ, Theo en Henk op", vertelt neef Gerard Derks uit Heeze. ,,Mijn oom Henk (35) offerde zich op om zijn jongere broers Theo en Christ te beschermen en bekende dat hij mededader was. Theo en Christ kregen 10 jaar tuchtstraf en mochten niet naar huis schrijven, zodat ze ook dood gewaand werden."
Zes dagen na de moord gefusilleerd
In 1945 werden Theo en Christ bevrijd en kwamen naar huis. Gerard en Henk werden zes dagen na de moord gefusilleerd op vliegveld Welschap en gecremeerd in Velsen waar hun urnen bleven staan tot 1954. In 1994 kwam Christ, die 93 is geworden, er op de een of andere manier achter dat de urnen in Duitsland waren. ,,Het was natuurlijk een vreemd verhaal dat Duitsers de urnen van mijn ooms meegenomen hadden als ze naar de Heimat gingen voor vakantie", vindt neef Gerard. ,,Waarom zouden ze met de urnen gaan slepen?"
Dat raadsel hield ook de Geldropse onderzoeker Ad Hermens bezig. ,,Via een anonieme tip kreeg ik een paar dagen geleden stukken toegestuurd uit het Nationaal Archief. Daaruit blijkt dat de Oorlogsgravenstichting al in 1951 contact heeft opgenomen met de familie Derks. Vader Derks liet de gemeente de brief beantwoorden en daaruit kon de Oorlogsgravenstichting opmaken dat de broers geen verzetshelden waren. Hun urnen konden dus niet naar Loenen waar beroemde verzetshelden begraven zijn."
Er kwam nooit antwoord
De stichting stuurde tot 1954 brieven naar de familie Derks om de urnen thuis te brengen. Er kwam nooit meer antwoord. ,,Uiteindelijk werden ze in 1954 naar het Nederlandse ereveld in Osnabrück gebracht", aldus Hermens. ,,Het kwam dus eigenlijk doordat de familie niet reageerde dat de broers 250 kilometer van huis terechtkwamen."
Henk (l) en Gerard Derks. Henk offerde zich op om zijn jongere broers te sparen. © DCI Media
Samen apart in een Sinter­klaas­ho­tel kan best gezellig zijn
29 november MIERLO - Samen met het gezin van je zus of vrienden iets leuks doen rond de feestdagen. Het is allemaal lastig met de coronaregels. Met een Sinterklaasarrangement in een hotel, zoals HUP in Mierlo, blijkt het best gezellig te kunnen worden. Samen apart, dat dan wel.
24 november NUENEN - Als alles meezit, staan in het voorjaar van 2022 tussen de 100 en 150 tijdelijke woningen in Nuenen-West. Die gelden als overbrugging tot er permanente sociale huurwoningen gebouwd zijn.