Ode aan onze vader, onze 'Dad', E J M Douwes sr, een geliefd man !
Op 6 maart 2019 is op 90-jarige leeftijd overleden onze bijzondere en geliefde vader, Evert (Everardus Josephus Maria) Douwes, Evert sr., geboren op 20 december 1928 te Hampstead GB.
Na een kleurrijk, bewogen leven en een jarenlange aanloop met Parkinson, heeft een kort ziekbed hem in de allerlaatste fase toch een vredig einde bezorgd. Hij laat een liefhebbende vrouw (Nelleke Douwes-Huf) en zijn vier kinderen (Evert, Erick, Peter, Pia) achter. We zijn bedroefd maar intens dankbaar dat we nog zo lang mochten genieten van een dynamisch familieleven en van onze Pater Familias. De man met het vlinderdasje.
Geboren in London (Hampstead) groeide hij liefdevol op tussen zijn beminnelijke ouders, zijn twee broers en een zusje, een hechte uitgebreide familie en dierbare vriendenkring. In de jaren dertig verhuisde het gezin van London naar Bussum zodat vader Evert de verantwoordelijk kon nemen voor de Amsterdamse kunsthandel. Ondanks de moeilijke jaren voorafgaand en tijdens de Tweede Wereldoorlog bleef de kunsthandel met moed en beleid overeind.
Op 6 maart 1946 begon Evert sr in de kunsthandel, de zesde generatie was een feit. Terwijl hij Kunstgeschiedenis studeerde bij Prof. Vogelsang en cursussen volgde bij het RKD (Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis) in Den Haag, ontwikkelde hij tegelijkertijd zijn talenten in het drukke restauratie atelier. Een ambacht dat hij volkomen begreep en menige belangrijke Meesters werden door hem gerestaureerd. Hij genoot groot aanzien bij musea, de kunsthandel en verzamelaars.
London bleef zijn tweede thuis. Hij voelde zich daar als een vis in het water, maakte en onderhield internationale contacten. Ondertussen streed zijn vader voor herstel van de kunstmarkt na de oorlog, evenals voor het terughalen van gestolen kunst tijdens de oorlog. Hij werd aangesteld door het Ministerie van OCW (Onderwijs, Kunsten en Wetenschap) om een gesubsidieerd deviezenkantoor te openen.
Op 27-jarige leeftijd nam Evert sr het stokje over van zijn vader om het familiebedrijf nieuwe energie te geven. Zijn passie waren vooral de Europese Oude Meester schilderijen en tekeningen. Al gauw was hij ook in de ban van de 19de eeuwse Franse schilderkunst en met zijn enorme inzet en toewijding voor het vak ontwikkelde hij een ongeëvenaarde expertise. Zijn kracht werd vooral het delen van kennis, het op een bekwame en enthousiaste manier overbrengen van informatie op iedere geïnteresseerde. Hij was een grenzeloze, creatieve geest en hij wist de aandacht van het publiek vast te houden met adembenemende anekdotes. Steeds weer deelde hij zijn grote parate kennis met enthousiasme. Fotografie is altijd zijn hobby gebleven en het bibliotheek archief (professioneel opgezet door zijn vader in 1910) werd danig uitgebreid met prachtige scherpe afbeeldingen van alles waar hij interesse in had. Zou hij dat in de genen hebben meegekregen van zijn grootvader, die samen met Jacob Olie de vroegste foto's van Amsterdam had gemaakt?
Niets kon aan zijn waarnemend oog ontsnappen. Regelmatig ontdekte hij signaturen en monogrammen op schilderijen, ook bij collega's in het vakgebied. Op beurzen, in musea en bij verzamelaars mocht hij vele foto opnames maken. Hieruit ontstond het fameuze dia-archief van Douwes Fine Art met ruim 40.000 kleinbeeld dia's. Uitmuntend materiaal om veel van te leren en te gebruiken tijdens zijn spraakmakende lezingen, die hij altijd met veel humor bracht.
Toen in de beginjaren '70 de veilinghuizen sterk op kwamen, heeft hij als eerste geopperd om ook de kunsthandel actief te beschermen en door te ontwikkelen. Samen met enkele eensgezinden, voegde hij de daad bij het woord en in 1975 ontstond een internationale beurs in Maastricht 'Pictura'. Het werd een biënnale. Jaren later smolten twee beurzen ineen 'Pictura en Antiqua' om gezamenlijk door te gaan als The European Fine Art Fair (TEFAF) in het nieuwe MECC gebouw. Het initiatief van deze pioniers mondde uit tot de meest prestigieuze kunstbeurs ter wereld. Als medeoprichter was Evert sr lang voorzitter van de keuringscommissie.
Midden jaren '80 werd ook de nationale PAN beurs opgericht in Amsterdam. Jaren eerder was Evert sr voorzitter van de Delftse Antiekbeurs en een energiek bestuurslid van de toenmalige VHOK (Vereniging voor Handelaren in Oude Kunst). Ondertussen werden tentoonstellingen aan huis georganiseerd en vele evenementen zijn opgeluisterd met kwaliteitskunst door Douwes Fine Art.
Belangrijk voor Evert sr was ook het taxeren van schilderkunst, een vak apart. Tijdens zijn ruim 30-jaar durende TMV (Taxatie en Makelaars Vereniging)-commissielidmaatschap heeft hij een fundering gelegd om op een professionele wijze examens af te nemen op het gebied van kunst. Daarbij kwam ook zijn fotomateriaal goed van pas, evenals zijn exceptionele parate kennis. En zijn positieve instelling heeft menigeen geïnspireerd om het taxeren van kunst consciëntieus en fair uit te voeren.
Van jongs af aan was hij sportief. Zo was hij een zeer verdienstelijk hockeyer. Ook auto rally's waren erg aan hem besteed. In de jaren '60 werd hij lid van de toenmalige KJWV (Katholieke Jongeren Werkgevers Vereniging). Later was hij een graag gezien lid van de Rotary, enkele jaren ook als voorzitter, en aansluitend de Past-Rotarians.
Evert sr heeft altijd sociale doelen gesteund en zijn daadkracht heeft menigeen geholpen. Het ging hem vooral om directe betrokkenheid, mensen in de ogen kijken, luisteren naar andermans ervaringen en onbevooroordeeld ondersteuning geven. En dat liefst met een gezonde dosis humor. In 1995 werd Evert Douwes voor zijn vele maatschappelijke verdiensten geridderd in de Orde van Oranje Nassau.
Evert sr was en bleef een verknocht familieman, die familie als hoeksteen van de samenleving zag, als essentieel onderdeel van de menselijke waarden. Samen met zijn Nelleke Huf, waarmee hij 66 jaar getrouwd was, heeft hij vier kinderen gekregen waarmee hij zielsgelukkig was. Het verlies van zijn jonge schoondochter Ingeborg heeft beide ouders flink aangegrepen. Zij bleven een rots in de branding voor het gezin en de omgeving.
In de afgelopen 30 jaar is zijn gezin uitgebreid en kon hij trots zijn op acht kleinkinderen, die hij altijd met interesse volgde en aanspoorde. En ook de aangeleunde families waren hem dierbaar. Bij elke reünie of gelegenheid toonde hij oude films, fotomateriaal en archiefstukken om alle familieleden te verblijden met mooie herinneringen uit vroeger tijden. Hiermee inspireerde hij de jongere generaties en stak hij eenieder altijd een hart onder de riem.
Evert sr was nieuwsgierig van aard en ging altijd goed met zijn tijd mee. Hij juichte de recente verhuizing naar de stijlvolle gallery in de Johannes Vermeerstraat 15 in Amsterdam dan ook van harte toe, evenals de opzet van het ruime, moderne restauratieatelier in Abcoude.
Evert sr had er ook veel plezier in toen zijn tweede zoon Erick interesse kreeg in het restauratievak en nog steeds dit onderdeel runt met dezelfde bevlogenheid. Erick wist het hart van onze vader te raken met zijn mondharmonicamuziek.
En wie schetst zijn grote verbazing dat op zijn 89ste verjaardag zijn kleinzoon Evert-Anthony aankondigde, na de studie economie, graag in het familiebedrijf te willen stappen. Hiermee heeft de 8ste generatie zijn entree gemaakt. Voor het eerst in de 248-jarige kunsthandel Douwes waren er drie generaties aanwezig, driemaal Evert. Onze vader vond dat een zegen!
Met belangstelling volgde Evert sr ook de stappen van de andere kinderen. De derde zoon, Peter, werd bedrijfskundige en is directeur van het Oranje Fonds.
Verblijd waren Evert sr en Nelleke met de komst van hun dochter, Pia. Na haar schooltijd maakte ze carriere in de muziek, het dansen en het theater. Zij zagen hoe Pia een internationale ster werd. De foto- en filmhobby van Evert sr kwam daarbij goed van pas. In de afgelopen dertig jaar volgde hij zijn dochter door het Europese musical land. Met veel plezier maakte hij meer dan duizend opnamen in binnen- en buitenland.
Het ondersteunen van creatieve mensen zag hij als onderdeel van zijn levenstaak. Tijdens de vele door hen bezochte shows namen PapaPia en MamaPia een kistje mandarijnen mee (liefst pitloos) om de cast hun waardering en enthousiasme te laten merken. Dat gebeurde ook als Pia daar zelf niet bij was. Evert sr reisde daarvoor stad en land af. Iedereen wist bij dat gebaar al dat er gefilmd zou worden. De theatercollega's waren dankbaar voor de herinnering en menigeen gaf aan dat zij leerden in hun vak door het terugzien van die professionele videobeelden. Dat paste in Evert sr's instelling: er is altijd ruimte om te ontwikkelen.
Een dapper, bevlogen, ambitieus, realistisch, indrukwekkend, begaafd, kunstzinnig, charmant, intens en dierbaar mens is van ons heengegaan. Een bloeiende wijdvertakte eik is omgevallen. Al laat hij veel licht achter. Woorden schieten tekort, maar als nageslacht worden we getroost door de mooie herinneringen.