Kosten & financiering | Zero Emissie Bus
Het exploiteren van zero-emissiebussen levert mogelijk meerkosten op ten opzichte van dieselbussen. Nu zijn voor de vervanging van dieselbussen nog extra zero-emissiebussen nodig vanwege de beperkte actieradius, maar de meerkosten nemen snel af door prijsdaling en verbetering van de batterijtechnologie. Het extra materieel daalt snel in nieuwe concessies. Elektrisch materieel kan zelfs goedkoper worden dan dieselbussen als de ov-autoriteit kiest voor een lange concessietermijn of voor overdracht van materieel. Op lange interregionale lijnen met hogere rijsnelheden blijven de meerkosten van batterij-elektrische bussen vooralsnog te hoog. Daar liggen wel kansen voor waterstofbussen, zodra de prijzen voor voertuigen en waterstof flink zijn gedaald.
Het TCO model berekent alle kosten van bussen, laadinfrastructuur en exploitatie en de maatschappelijke baten en geeft die op inzichtelijke wijze weer. Het model wordt actueel gehouden en ondersteunt zo op een neutrale manier de kennisdeling die essentieel is voor de versnelling van de transitie. Je kunt je hier registreren voor dit model. Eind 2021 is besloten om, gelet op het beperkte gebruik, in de loop van 2022 te stoppen met het aanbieden van dit model.
Bij het onderzoek naar de onrendabele top gaat het om de meerkosten over de volledige levensduur van zero-emissiebussen en de bijbehorende infrastructuur ten opzichte van dieselbussen. CROW-KpVV heeft in kaart gebracht wat de onrendabele top in diverse scenario's is. Zie voor meer informatie de Update onrendabele top zero-emissiebus 2021.
Voor het financieren van zero-emissiebusvervoer kan de ov-autoriteit kiezen uit een aantal mogelijkheden: de ov-autoriteit laat de vervoerder het materieel leasen, garandeert de inzet van het materieel, ze kan een bussenlening verschaffen en een Bussen BV opzetten, deelnemen in een Special Purpose Company, of het materieel zelf kopen. De financieringsvorm moet uiteraard aansluiten bij het assetmanagement. En afstemmen met ov-autoriteiten van aangrenzende concessies kan inkoopvoordelen opleveren. Zie voor meer informatie: Zero-emissiebus, hoe financier je het uit 2020.
In 2021 is gekeken naar de kansen van een revolving fund. Over zo'n fonds was nog weinig bekend. In vergelijking met de tripartiete overeenkomst, zoals bijvoorbeeld afgesloten in de concessie Gooi en Vechtstreek, blijkt het revolving fund minder aantrekkelijk. Lees er meer over in de kennispublicatie revolving fund.
Welke vormen van assetmanagement zijn het meest geschikt voor laadinfra en stallingen? Meest toegepast is de vorm waarbij laadinfra, bussen en vervoerdienst in één hand komen. Die variant leidt tot de minste disruptie en lijkt een blijvend goede oplossing. De toenemende druk op schaarse ruimte en netwerkcapaciteit maakt dat ov-autoriteiten strategische locaties zullen moeten claimen. Dat kan door die locaties aan te kopen of langetermijncontracten af te sluiten. Zie voor meer informatie de publicatie uit 2020: Zero-emissiebus, assetmanagement.