Driekwart eeuw geleden koersde de zionistische beweging af op de oprichting van een Joodse staat. Op de tragedie van de sjoa volgde de onverbiddelijke energie waarmee de overlevenden zich, tegen alle obstakels in, een nieuw bestaan in vrijheid wisten te bevechten. Voor miljoenen wereldwijd was dit een inspirerend epos van redding en intocht. Hoop en eensgezindheid leken de boventoon te voeren.
Tegenwoordig is weinig meer over van dit ooit populaire beeld van de Joodse renaissance. Israël is nog steeds verwikkeld in een conflict met de Palestijnen en hun supporters dat – na een mislukt vredesproces – onoplosbaarder lijkt dan ooit. Maar anders dan vroeger is Israël nu ook zelf intern verdeeld tot op het bot. Rechtse nationalisten en settlers gaan op de vuist met linkse "Arab lovers". Tegelijk twist orthodox plus nóg vromer met seculiere sabra's over "hoe Joods" Israël moet zijn, en ruziën oriëntaalse Joden met asjkenazim. Israëls Arabische minderheid vraagt zich af wie ze is: eerst Israëli - of eerst Palestijn? Intussen loopt het land ook internationaal steeds verder uit de pas, en staat voor groeiende groepen buitenstaanders zelfs zijn bestaansrecht weer ter discussie.
Waar komt deze haast tribale verdeeldheid vandaan? Aan de hand van enkele prikkelende stellingen proberen we een antwoord te geven op drie vragen: 1) wat is de oorsprong van deze razende polarisering? 2) wat is het bijzondere of unieke van Israëls politiek, in vergelijking met Westerse staten waarmee het zich graag vergelijkt? En 3) komt Israël vandaag overtuigend, verantwoordelijk en creatief leiderschap tekort? Zo ja, waarom en is dit te verhelpen? Waar zijn de Weizmanns en Ben-Goerions die ooit de staat op het rechte pad hielden en die het label "zionisme" tot een succes maakten… voordat het een scheldwoord werd?