KOLLUM – In Kollum is altijd wat te doen! Door de aanhoudende coronacrisis zijn er momenteel geen georganiseerde activiteiten, maar stil zitten is er niet bij! Iedereen is welkom en ervaar hoe mooi Kollum is. Kollum is in de vroege Middeleeuwen ontstaan op de rand van een zandplateau als een nederzetting bij de direct met zee in verbinding staande Dwarsried. Kollum ligt in de zogenaamde Friese Wouden. Kollum is ontstaan op enkele terpen. Het heeft mogelijk wat noordelijker gelegen van de Dwarsried en later verschoven naar de zuidelijke terpen. In 12e eeuw werd de plaats in een kopie van een document uit de 9e eeuw vermeld als Colleheim en in kopie uit 944 Colheim. Tussen de 11e en 13e eeuw werden de landerijen ten noorden van Kollum ingedijkt en werden de omliggende (veen)gronden ten zuiden van het dorp in cultuur gebracht. Hierdoor ontwikkelde zich als een wegdorp en daarna kreeg Kollum steeds meer een centrumfunctie in de omgeving. In 1383 werd het vermeld als to Collum, 1399 als te Kolme en in 1472 als Kollum.
Door de brede natuurlijke stroom van de Dwarsried die in verbinding stond met de Lauwerszee, was Kollum geschikt als haven voor de uitvoer van boter, kaas en vooral granen. Kollum werd naamgever en hoofdplaats van de grietenij Kollumerland, met de bouw van een rechthuis werd het centrumdorp bevestigd. In de 16e eeuw was Kollum, naast de steden, een belangrijk handelscentrum geworden. Die functie werd nog versterkt door de stichting van een waaggebouw, waardoor onder meer een aanzienlijk deel van de Dokkumer kaashandel naar Kollum werd overgebracht. De 17e en 18e eeuw waren voor Kollum tijden van groei en bloei dankzij handel en scheepvaart. In het midden van de 17e eeuw kwam op kosten van de stad Dokkum de Stroobossertrekvaart tot stand, waardoor Kollum via de korte Kollumertrekvaart een goede verbinding kreeg met het zuiden. Er liep een Hessenweg langs Kollum, nog steeds herkenbaar in een straatnaam.
Het rechthuis was op 3 en 4 februari 1797 het toneel van het zogenaamde Kollumer oproer. Dit werd veroorzaakt door een toenemend verzet tegen de burgerbewapening, ingesteld door de Franse overheersers, om bestand te zijn tegen de Prinsgezinden. De arrestatie en gevangenneming in het Kollumer rechthuis van de Oranjegezinde Abele Reitzes, zorgde voor zoveel opschudding in de regio, dat een grote menigte zich verzamelde om hem te bevrijden. Op de weg naar het rechthuis werden grote vernielingen aangericht. Door met groot machtsvertoon dit oproer in de kiem te smoren en 168 mensen te arresteren, wisten de patriotten de rust weer te laten keren.
Geleidelijk is Kollum vooral langs de Voorstraat en enkele zijstraten uitgebreid, gedurende de 19e eeuw kwam er in het zuiden ten westen van de trekweg bebouwing bij. Gedurende de 20e eeuw en vooral na de Tweede Wereldoorlog is Kollum sterk uitgebreid. Eerst in het zuidwesten en ook aan de oostelijke zijde van de trekvaart, later aan de noordoostelijke zijde en ten slotte in het noorden. De huidige uitbreiding vindt vooral plaats aan de westelijke (woningbouw) en de oostelijke kant (bedrijventerrein) van het dorp. Aan oostzijde werd begin jaren 1990 het Kollumer Kanaal gegraven als verbinding tussen de Zijsterrijd en de Stroobossertrekvaart. Het dorp Kollum was tot 2019 de hoofdplaats van de gemeente Kollumerland en Nieuwkruisland waarna deze is opgegaan in de Noardeast-Fryslân.
Het dorp heeft een eigen jachthaven in het dorp, met enkele toeristische aanlegplaatsen aan de Sylsterryd, richting het centrum. Meer toeristische aanlegplaatsen bevinden zich aan de westkant van het Kollumer Kanaal. Aan de Stroobossertrekvaart ligt er een camping, aan de rand van het dorp. Een deel van Kollum is een beschermd dorpsgezicht. Omdat Kollum in het verleden altijd een centrale plaats in de regio heeft ingenomen, was er bij de ondernemers van het dorp een relatief redelijke welvaart. Zeker afgezet tegen het feit dat Kollum in een van de armste regio’s van het land was gelegen. Aan de hoofdstraat, de Voorstraat is dit het beste terug te zien aan de gevels, waarbij typische Hollandse gevels als de trapgevel, lijstgevel en de klokgevel de huizen sieren. In totaal bezit Kollum 35 rijksmonumenten. Voorbeelden hiervan zijn het voormalig werkhuis voor armenhuis Oostenburg waarin Kollumer Museum Mr. Andreae is gevestigd en het oude raadhuis.
AGENDA
Maandag 22 November
Welkom in Kollum
In Kollum is altijd wat te doen! Door de aanhoudende coronacrisis zijn er momenteel geen georganiseerde activiteiten, maar stil zitten is er niet bij! Iedereen is welkom en ervaar wat Kollum te bieden heeft!
#TROTSOPKOLLUM
Onze ondernemers zijn goud waard!!
Over ons
HIM staat voor Handel Industrie en Middenstand en is een ondernemersvereniging waar diverse winkels en bedrijven uit Kollum e.o. bij aangesloten zijn. De HIM is er door ondernemers, voor ondernemers.