Op Belgisch gras - NRC
De letterlijke vertaling van play off is 'de beslissingswedstrijd spelen'. Het is een woord dat in korte tijd een belangrijke plaats in het Nederlandse voetbaljargon kreeg. Er zijn play-offs om promotie en degradatie, de vroegere nacompetitie. En er zijn play-offs tussen de clubs die na 34 wedstrijden het hoogst op de ranglijst staan. Zij strijden om een lucratief Europees ticket. De voetbalbond KNVB en de clubs vonden dat het competitiemodel in het betaald voetbal aan vernieuwing toe was. Uitgangspunten waren verbetering van de spelkwaliteit, meer spanning en vooral meer inkomsten. Het play-offsysteem werd dit jaar ingevoerd.
De sportieve balans is voorlopig negatief. In het systeem speelt toeval nu nog een te grote rol. Het is roulette geworden; een loterij die bijvoorbeeld AZ als tweede in de competitie ernstig heeft benadeeld. Het elftal speelde het hele seizoen aantrekkelijk voetbal. Een plaats in de voorronde van de Champions League was zonder meer verdiend. Twee mindere wedstrijden in de play-offs bezorgen AZ nu een enorme kater. De ploeg staat met lege handen; onverdiend op basis van alle inzet.
Door de play-offs wordt tot nu toe niet aantoonbaar beter gevoetbald. Wel is de spanning wat groter en is er de charme van het onverwachte (de coup van Groningen tegen AZ). Maar dit weegt niet op tegen de sportieve nadelen. Het systeem is ook te ingewikkeld. Het zal veel eenvoudiger moeten om aantrekkingskracht te krijgen.
Als het niveau in de eredivisie omhoog moet - en daar is alles voor te zeggen - is het beter het plan van oud-PSV-voorzitter Van Raaij en bondscoach Van Basten in te voeren. Zij pleiten beiden voor internationalisering van de Nederlandse competitie. Van Basten wil Nederlandse en Belgische clubs tegen elkaar laten spelen. Dat is moeilijker te realiseren dan play-offs, en het stuit op verzet in de behoudende voetbalwereld. Maar het is wel veelbelovend. Clubs en spelers kunnen groeien door meer concurrentie in kwantiteit en kwaliteit. Als Nederland aansluiting bij Europees topvoetbal zoekt, moet de KNVB zich niet beperken tot halve maatregelen maar een echte keuze maken.