Rebetiko de Instrumenten - Rebetiko.nl
De Rebetiko is grofweg in twee periodes in te delen, met bijbehorende stijlen. De vroege Rebetiko is in de Smyrnastijl, de latere Rebetiko is de Piraeusstijl. De beide stijlen kennen hun eigen gebruik van instrumenten. De Smyrnastijl is meer oosters getint, en de bouzouki is nog niet aanwezig. Violen, het hakkenbord, de Turkse Saz en wat eenvoudig slagwerk komen wel voor.
De Piraeusstijl kenmerkt zich door meer westerse instrumenten en natuurlijk de bouzouki. De gitaar is een bekend instrument en wordt in beide varianten van de Rebetiko al gebruikt. Nu een beschrijving van voor de Rebetiko belangrijke Griekse instrumenten met wat voorbeelden zoals gebruikt in de Rebetiko.
De Bouzouki
De Baglamas
De Tzouras
De Santouri
De Toubeleki
Met dank aan de Rebetiko Carnival
De Bouzouki is een Grieks snaarinstrument in de familie van de luitachtigen. Het instrument kent een lange geschiedenis en er zijn al voorlopers van de bouzouki te vinden in het oude Griekenland en het oude Perzië.
De bouzouki heeft dubbelkorige snaren, dat wil zeggen, dat er naast elke snaar een snaar met een gelijke lengte, dikte en spanning is geplaatst. Die twee snaren worden bespeeld als één snaar. De vroege bouzouki (1900-1940) had drie dubbelkorige snaren, in het Grieks Trichoro, genoemd en na 1940 kwam de moderne bouzouki met vier dubbelkorige snaren,de tetrachordo, in gebruik.Markos Vamvakáris en later Vasillis Tsitánis werden grote namen in de Rebetiko tot zo ongeveer 1960. Interessant is dat in de vroege Rebetiko, de karadouzeni gebruikt werd. De karadouzeni is een bepaalde manier van stemmen van de bouzouki. Daarna speelde de bouzouki een grote rol in de lichtere muziek voor toeristen en in de muziek van onder andere Mikis Theodorákis.
De baglamas is het kleinere broertje van de bouzouki, oorspronkelijk van Turkse origine, al is de Turkse variant van de baglamas wel anders. De baglamas wordt veel gebruikt als begeleiding bij Rebetiko in Piraeusstijl vergezeld van de bouzouki. Door zijn kleine formaat is de baglamas erg handzaam en gemakkelijk mee te nemen. In de tijd van de dictatuur van metaxas zaten mensen die Rebetiko speelde soms in de gevangenis. In de gevangenis was de bouzouki verboden evenals de Rebetiko. De mensen willen toch graag muziek maken en gebruikte daarvoor de baglamas. In veel liedjes over de bouzouki komt ook de baglamas voor.
De Tzouras is een kleinere variant van de bouzouki van Turkse oorsprong. Het instrument heeft drie paar snaren zodat akkoorden gemaakt kunnen worden.
Een Hakkebord is een citer die wordt bespeeld met mallets die kunnen bestaan uit allerlei materialen. De term 'hakkebord' wordt in het Nederlands gebruikt als generieke benaming voor alle cimbalom-achtige instrumenten zoals onder andere de Santouri. Specifieker is het de benaming voor een trapeziumvormige citer zoals die in Nederland wel gebruikt wordt. Een hakkebord bestaat uit een trapeziumvormige kast, waarover veel snaren zijn gespannen. Op deze snaren wordt met een vilten hamertje of een klepel geslagen.
De Toubeleki is Grieks slagwerk wat wordt gebruikt bij bepaalde dansen in de Rebetiko, zoals de tsifteteli. Het instrument heeft een Turkse oorsprong. Hij is van metaal gebouwd en is open aan de onderkant.