Het ene kind laat de tranen bij het minste of geringste stromen terwijl je bij het andere kind geen idee hebt wat er in dat koppie omgaat. Als ouder wil je graag dat je kind enerzijds zijn of haar emotie durft te tonen, maar ook dat ze sterk genoeg zijn om na een vervelend voorval weer door te gaan. Hoe leer je kinderen op een gezonde manier om te gaan met hun emoties?
In basis zijn kinderen vrij open in het tonen van hun emoties. Al was het maar omdat ze gewoon de woorden niet hebben om het uit te leggen. Ze huilen wanneer ze bang of verdrietig zijn, ze schreeuwen en stampen als ze boos of gefrustreerd zijn en daarnaast wordt er gelukkig ook nog heel wat afgelachen, gegiecheld en gegierd. Wat ze voelen laten ze zien. Lekker duidelijk dus. En vaak zijn ze hun boosheid of verdriet binnen 5 minuten weer vergeten.
Soms slaan kinderen door in hun emoties en wordt het uiten ervan extreem of blijven ze er te lang in hangen. Er zijn ook kinderen die gaandeweg juist steeds minder hun emoties delen met de buitenwereld, bijvoorbeeld omdat ze bang zijn om uitgelachen te worden. Als ouder kun je kind helpen om hun eigen manier van omgaan met emoties te ontwikkelen. Let op! Hun EIGEN manier is niet altijd hetzelfde als JOUW manier. Pas op dat je jouw manier niet per ongeluk overbrengt als de enige juiste manier.
Afspraken binnen de groep
Gevoelens en het uiten ervan, hoort bij de biologie van de mens. We denken er niet over na. Als je blij bent lach je, als je verdrietig bent huil je en als je boos bent ga je schreeuwen. Dat noemen we primaire reacties. Binnen een groep kunnen die primaire reacties echter voor onrust zorgen. Iemand die boos en agressief is, kan voor een ander heel bedreigend zijn. Daarom heeft elke groep een soort afspraken gemaakt over hoe je met gevoelens omgaat ten opzichte van anderen. Die afspraken worden overgenomen van generatie op generatie. Een kind kijkt van jongs af aan goed naar anderen om te leren welk gedrag past bij welke situatie. Zo leert het al snel dat het niet gepast is om, wanneer je boos bent, al je speelgoed door de kamer te smijten.
Kijk eerst naar jezelf
Maar wat als je vader dat wel doet? Of je moeder bijna dagelijks om alles huilt. Wat als je ouders nooit praten over hun gevoelens; niet met elkaar en niet met jou? Zoals bij veel dingen in de opvoeding moet je als ouder beseffen dat jij het voorbeeld bent. Dus moet je eerst goed naar jezelf kijken en je afvragen of jouw manier van omgaan met emoties ook de manier is die je aan je kinderen wilt meegeven. Zo niet, dan is het slim om eerst met jezelf aan de slag gaan. Eventueel kun je daarbij hulp vragen van een psycholoog.
Als je je eigen manier van emoties uiten oké vindt, is het zaak om uit te zoeken of die ook past bij je kind? Doe spelletjes waarbij je vraagt: Hoe ziet het eruit wanneer je boos bent? Laat eerst je kind het voorbeeld geven en laat daarna zien hoe jij het doet. Zo kun je spelenderwijs elkaars verschillen en overeenkomsten leren kennen. Ook leert je kind op deze manier de link te leggen tussen gevoel en gedrag.
Begrip en tijd
Vind jouw kind het heel moeilijk om emoties te laten zien of er zelfs over te praten? Probeer het dan eens voorzichtig in een spel of met het maken van tekeningen. Stel open vragen en geef je kind de tijd en de ruimte om op zijn eigen manier te vertellen wat het voelt. Neem de gevoelens serieus en toon begrip. Dit soort situaties vragen om veel tijd en geduld en dat kan voor een ouder best moeilijk zijn. In sommige gevallen is het goed om hier hulp bij te vragen. Je huisarts kan je hiervoor doorverwijzen.