Rookmelders zijn van levensbelang - TechReview
Home Huishoudelijk Rookmelders zijn van levensbelang
Misschien denk je er niet zo over na, maar een brand in huis kan iedereen overkomen. Daarom is het ook voor iedereen verstandig om er alles aan te doen om dit te voorkomen. Naast de klassieke maatregel om een kaars nooit naast een gordijn te zetten, is ook het gebruik van brandmelders een vereiste voor brandpreventie. Hoewel veel mensen brandmelders hebben, werken deze lang niet allemaal. Het testen en tijdig vervangen van brandmelders is dus erg belangrijk, rookmelders kopen alleen is niet genoeg. Toch kan het vinden van een goede brandmelder een zoektocht zijn. Er zijn namelijk veel verschillende soorten brandmelders, dus welke moet je dan kiezen? In welke vertrekken plaats je wel een brandmelder en in welke niet?
Waarom een brandmelder?
Voor we bij bovenstaande vragen komen, is het misschien goed om uit te leggen waarom brandmelders zo belangrijk zijn. Brandmelders waarschuwen als er ergens in huis brand is. Als je overdag thuis bent, dan kun je – doordat je rook ruikt – een brand vaak al in een vroeg stadium opmerken. Als je slaapt is dat anders. Je kunt als je slaapt namelijk niks ruiken, dus iemand zal nooit wakker worden vanwege een rooklucht. Doordat je de rook die allerlei giftige gassen bevat wel inademt, kun je binnen enkele minuten bewusteloos raken. Het is dus belangrijk dat je wordt gewekt voordat het hele huis gevuld is met rook. Je kunt wel gewekt worden uit je slaap door harde geluiden. Dit is de reden dat een brandmelder zo'n afgrijselijk lawaai maakt. Je wordt vaak ogenblikkelijk wakker en je kunt dan het huis verlaten. Dat waarschuwen voor rook geen overbodige luxe is, blijkt wel uit het feit dat bij brand de meeste slachtoffers vallen door het inademen van rook en dus niet door verbranding. De rookmelder vervangen als u deze niet (meer) vertrouwt, is dan ook een goed idee en voorkomt erger.
Verschillende soorten brandmelders detecteren op verschillende manieren brand. Bij rookmelders meet de melder optisch hoeveel rookdeeltjes (aerosolen) in de lucht aanwezig zijn. Als dit een bepaalde grens overschrijdt, geeft de rookmelder een geluidssignaal af. Deze melders kan je het beste op het plafond bevestigen, omdat rook altijd opstijgt. Het feit dat deze rookmelders het aantal deeltjes in de lucht meet, kan ook een nadeel zijn en zorgen voor valse alarmen. Zo kan het zijn dat als er iets aanbrandt in de keuken de rookmelder ook afgaat. Verder kan een rookmelder ook in de badkamer valse alarmen geven, omdat de rookmelder al het vocht in de lucht aanziet voor rook. Daarom is het hebben van rookmelders in de keuken of badkamer ook af te raden.
Je zou in badkamer en keuken wel een hittemelder kunnen hangen. Deze meet voortdurend de temperatuur van de omgeving via een sensor die gevoelig is voor infrarood of ultraviolet licht. Als de temperatuur te hoog wordt, betekent dit vaak dat er iets in brand staat en begint de hittemelder te piepen. In tegenstelling tot de rookmelder geeft een hittemelder meestal geen valse meldingen af in keuken en badkamer. Een nadeel van hittemelders is wel dat ze alleen waarschuwen als er brand is in de ruimte waarin ze worden opgehangen. Als je enkel hittemelders wilt gebruiken, zou je dus alle vertrekken in huis moeten voorzien van een hittemelder. Goedkoper en handiger is het om een combinatie te hebben van hittemelders en rookmelders.
Ook zonder rook en vuur kunnen er toch giftige verbrandingsgassen ontstaan in huis. Zo kan bij onvolledige verbranding het zeer giftige gas CO vrijkomen. Dit kan gebeuren als een kachel, geiser of een ander verbrandingstoestel slecht functioneert. Ook het hebben van een open haard, kan zorgen voor een hoge concentratie koolmonoxide in huis. Naast het goed onderhouden en laten controleren van verbrandingstoestellen, is ook een koolmonoxidemelder belangrijk. Het gas koolmonoxide is geurloos en kan daarom werken als een sluipmoordenaar. Een koolmonoxidemelder is dus zowel overdag als 's nachts de enige die je kan waarschuwen voor dit gas. Je kunt deze melders het beste ophangen in ruimtes waar er kans is op het vrijkomen van CO. Dus in de buurt van de CV-ketel, de gaskachel of de geiser.
Er zijn ook melders te koop die specifiek waarschuwen voor een bepaald gas. Dit kan bijvoorbeeld een melder zijn voor aardgas maar ook voor andere soorten gas, mocht je die bijvoorbeeld in een gasfles hebben. Hoewel aan aardgas een geur wordt toegevoegd, merk je hier tijdens het slapen niets van. Het hebben van een gasmelder kan dus voorkomen dat je bewusteloos raakt als de aardgasconcentratie in huis erg hoog wordt vanwege bijvoorbeeld een gaslek.
Een rookmelder detecteert rook en zendt vervolgens een alarmsignaal uit. Maar als je een groot huis hebt of je hebt alle deuren dicht, kan het bijvoorbeeld toch zo zijn dat je het in je slaapkamer niet opmerkt als er in de kelder een rookmelder afgaat. Een oplossing hiervoor zijn zogenoemde koppelbare rookmelders. Deze zenden als ze afgaan een signaal uit naar de andere rookmelders die vervolgens ook geluid gaan maken. Als er dus op een plek in huis teveel rook wordt gemeten, gaan alle rookmelders in het hele huis af.
Vervanging en stroomvoorziening
Een brandmelder is een elektrisch apparaat dat energie nodig heeft om te functioneren. Dit kan door batterijen of door batterijen en netvoeding. Een rookmelder op stroom heeft als voordeel dat de batterij niet iedere paar jaar vervangen hoeft te worden. Toch is het hebben van een goede batterij wel belangrijk wanneer de stroom uitvalt, bijvoorbeeld als er kortsluiting ontstaat. Een rookmelder vervangen is aan te raden als deze volgens de fabrikant aan het einde van de levensduur is. Ook batterijen dienen binnen een bepaalde tijd vervangen te worden. Het is belangrijk om zowel de melder als de batterijen tijdig te vervangen, zodat het risico op niet-werkende brandmelders beperkt blijft.