Darmkanker openbaart zich al binnen 8 jaar na het vaststellen van colitis ulcerosa of de ziekte van Crohn bij ruim eenderde van de patiënten. Vooral bij patiënten die op hogere leeftijd een inflammatoire darmziekte (IBD) krijgen, is het interval tot het ontstaan van een colorectaal carcinoom korter.
Dat blijkt uit de retrospectieve cohortstudie van Judith Baars (Erasmus MC) et al. Zij traceerden vrijwel alle patiënten van Nederlandse niet-academische ziekenhuizen met een IBD die tussen 1990 en 2006 darmkanker ontwikkelden (J Gastroenterol. 2012; epub 25 mei). Zij vonden dit via de landelijk geautomatiseerde pathologie-database (PALGA) en na controle van 251 patiëntenstatussen. De meerderheid had colitis ulcerosa (171 patiënten). Er waren 77 patiënten met de ziekte van Crohn en 3 met ongeclassificeerde colitis. De mediane tijd tussen de diagnosen van IBD en darmkanker was 12 jaar, dus ruim na de wachtperiode van 8 jaar. Bij 35% van de patiënten was het interval echter korter dan 8 jaar, bij 47% korter dan 10 jaar. De huidige richtlijnen adviseren coloscopische surveillance vanaf 8 jaar na de diagnose van IBD.
Anders dan verwacht was alleen de leeftijd bij IBD-diagnose significant geassocieerd met een korter interval tot darmkanker. De mediane leeftijd van patiënten die binnen 8 jaar darmkanker ontwikkelden was 58,8 jaar, tegen 28,4 jaar bij de patiënten die pas later zieker werden. Alle andere onderzochte factoren – zoals aard en uitgebreidheid van de IBD, aanwezigheid van een comorbide primaire scleroserende cholangitis, sekse, medicatiegebruik, familieanamnese voor darmkanker – toonden geen significant verband.