Brons voor mamma Kleibeuker | De Volkskrant
Brons voor mamma Kleibeuker
Het kan haast niet: een 35-jarige moeder die fysiotherapeut is, een deeltijdstudie volgt én een halve job als topschaatser heeft. Carien Kleibeuker flikt het, en pakt nog een medaille ook.
SOTSJI - Annemijn zit in de gang, op een glanzende tegelvloer, te wachten tot haar moeder, Carien Kleibeuker, klaar is met alle interviews over de bronzen medaille op de olympische 5 kilometer. Het 5-jarige meisje jengelt niet en stoort niemand. Ze lijkt volkomen gewend aan de concentratie en overgave waarmee haar mama het schaatsvak uitoefent.
Als de moeder door perschef John van Vliet wordt meegenomen naar de grote zaal voor een persconferentie, houdt de schaatsenrijdster even in. Ze kust haar dochter op de mond en zegt 'knap hoor van jou'. Het is een compliment over het reisgedrag van het kind in het verre Rusland. Annemijn lijkt onberoerd door al die vreemde, gillende mensen in zo'n groot stadion als de Adler Arena.
Het is een vertederend familietafereeltje in een olympisch stadion dat meestal van stress en ambitie uit elkaar knapt, waar emotie betekent dat je uit je dak gaat van blijdschap of frustratie, waar tranen en vloeken ineenvloeien. Carien Kleibeuker (35), vrouw met een gezicht als een madonna, beantwoordt niet aan dat soms ruwe beeld.
Ze schaatst op een leeftijd dat een ander allang gestopt is. Schaatsende moeders zijn sinds Atje Keulen-Deelstra ook niet meer aangetroffen. Kleibeuker, geboren Rotterdamse, was zelf ook eigenlijk gestopt. In 2007 hield ze er overtraind en al mee op, een jaar na de voor haar mislukte Spelen van Turijn, van slag geraakt door de omkoopaffaire rond Gretha Smit waarvan zij getuige was geweest. Ze werd moeder in 2008 en ging marathons schaatsen.
Haar fraaie slag liep opnieuw in het oog bij een altijd naar talent speurende trainer als Jillert Anema. Hij schreef haar schema's al voor Turijn, in 2005. Hij zag al in 2012, bij een kop koffie bij het natuurijs van de Weissensee, een kans voor Kleibeuker in Sotsji. 'Zij kan zo goed schaatsen. Carien is een van de besten die ik in mijn leven heb gezien.'
Pas in 2013 ging Kleibeuker serieus werk maken van die olympische gedachte. Op 28 september reed ze in Erfurt plotseling 7.08. 'Ik zei toen tegen een collega: daar rijdt de toekomstige olympische kampioen op de 5 kilometer', vertelde haar andere coach, Jack de Rijke, woensdagavond in de catacomben van de Adler Arena. Hij wist dat hij enigszins overdreef, maar de route naar Sotsji was ingezet.
Het was een geweldig geregel om een gezin, een baan als fysiotherapeut, een deeltijdstudie en een halve job als topschaatser in één leven te stoppen. 'Ik raad het niemand aan. Maar met een man die dat wil en die net als ik flexibel is, kan het. Het is een kwestie van offers en planning. Uiteindelijk is ook dit gewoon.'
Kleibeuker deed in december een trainingskamp op Tenerife. In januari verbleef ze twee weken in Inzell. Tien dagen geleden stapte ze in het vliegtuig naar Sotsji. Het thuisfront, man Robert en dochter Annemijn, zat achter de skype en kwam pas een dag voor de 5 kilometer aan in Rusland.
De concentratie was optimaal. Sommige dagen vloog Kleibeuker over het ijs. 'Vijf rondjes van 30 nul deze week', vertelde coach De Rijke. Zelf kon ze de nacht voor de wedstrijd nauwelijks slapen. Ze had graag een glaasje sambuca gedronken, om de spanning wat naar beneden te krijgen. Fluisterend: 'Dat kun je in het olympisch dorp niet krijgen.'
Kleibeuker had een dag voor de race haar dochter willen zien. Dat ging mis. Daarom stapte ze kort voor de wedstrijd eventjes de tribune op, voor een kus en een knuffel. Het schaatsen zat goed, hadden De Rijke en Anema in de ochtendtraining vastgesteld.
Net voor haar wedstrijd moest ze plotseling huilen. De nooit gedachte terugkeer op olympisch ijs deed meer met haar dan ze kon veronderstellen. In de 5 kilometer tegen de Japanse Hozumi kwam ze pas na drie rondjes op dreef. Ze reed in een uiterst gelijkmatig schema (vijfmaal 32,8) naar een persoonlijk record van 6.55,66.
Daarna begon het lange wachten, waarbij ze alleen door de latere kampioene Sablikova en landgenote Wüst werd gepasseerd. Kleibeuker vond direct na de finish dat haar race niet goed was geweest. Ze had op de streep nog adem over gehad en dacht aan het begin te veel terrein onbenut te hebben gelaten. 'Eigenlijk ben ik er meer een voor de 10 kilometer', grapte ze over haar duurvermogen.
Ze kon grappen met het brons om de nek. Ze had niet geloofd dat het sprookje van de schaatsende moeder - zo kwam zij in tal van media de voorbije weken - zo zou aflopen. Jillert Anema, de hele dag al in een vrolijke bui, had haar dochter van de tribune gehaald om het geluk compleet te maken. Annemijn mocht een ritje mee op de rug van moeder.
Kleibeuker was, zo vertelde ze, vooral teruggekomen in het schaatsen wegens haar liefde voor de sport. Ze houdt intens van de schaatsbeweging. 'Ik kan ook zo van trainen genieten. In training ben ik vaak beter dan de wedstrijd. Een paar rake klappen, dat is me heel veel waard. Daar rijd ik voor. Ik heb er weer een paar gehad in de voorbije wedstrijden.'
De gedachte dat het haar vaarwel was van het echte schaatsen was nog niet aan de bronzen medaillewinnares besteed. Dochterlief zat naast coach De Rijke te spelen, toen moeder zei: 'Ik ben weer gaan schaatsen omdat ik schaatsen leuk vind. Dat is nog steeds zo. Dus ik blijf schaatsen.' De Rijke, met het oog op de Spelen van 2018: 'Die kan nog vier jaar mee, hoor.'