De Edeka-Gruppe (Officiële schrijfwijze: EDEKA) is sinds 2005 na de overname van de Duitse vestiging van de supermarktketen Spar het grootste netwerk van supermarkten in de Duitse Bondsrepubliek. Partner van de Edeka-Gruppe zijn coöperaties, die zich als zelfstandige handelaren aangesloten hebben. Regionale distributiecentra bevoorraden de zelfstandige winkeliers die zich bij EDEKA hebben aangesloten.

Geschiedenis 
De Edeka-Gruppe is in 1898 ontstaan als 21 inkoopverenigingen uit het Duitse Rijk in Halleschen Torbezirk in Berlijn tot de oprichting van de „Einkaufsgenossenschaft der Kolonialwaren Händler im Halleschen Torbezirk zu Berlin“ – afgekort E. d. K. – besloten.

Dertien van dergelijke coöperaties verenigden zich op 21 oktober 1907 tot „Verband deutscher kaufmännischer Genossenschaften“ met aangesloten GmbH als centrale inkooporganisatie. In 1911 werd uit de afkorting E. d. K. de tot op heden gevoerde firma- en merknaam Edeka gevormd. EDEKA ontwikkelde in de loop van jaren eigen producten die aan de EDEKA-zegel te herkennen zijn. Hiertoe bouwde de onderneming eigen fabrieken, en via folders werden de leden van EDEKA geïnformeerd over het aanbod van artikelen en overige meldingen. In 1914 werd de Edeka-Bank opgericht. 72 in het verbond aangesloten coöperaties bereikten in dat jaar een omzet van 10 miljoen Mark.

Grootte 
Na de overname van de Duitse vestiging van de supermarktketen Spar en Netto Marken-Discount is Edeka begin 2006 de nummer 1 in de Duitse levensmiddelenhandel. Het marktaandeel van de groep groeide van 20 tot ongeveer 26%. Onder de merknaam EDEKA en Spar zijn ongeveer 6.000 handelaren actief die samen meer dan 7.000 winkels exploiteren. Met de filialen erbij geteld zijn er ongeveer 11.500 winkels die tot de Edeka-Gruppe behoren. In 2005 werd een concernomzet van € 38 miljard bereikt.

Structuur van de onderneming 
EDEKA ontstond uit regionale coöperaties. Destijds vormden 10 coöperaties met ongeveer 5000 leden het fundament van de huidige EDEKA-Gruppe. Deze coöperaties zijn eigenaar van de EDEKA Zentrale en voor 50% eigenaar van de 7 regionale vestigingen van EDEKA. De tweede partner van deze regionale vestigingen is de Edeka Zentrale AG & Co KG.

Edeka Zentrale AG & Co KG 
De centrale heeft als partner van de coöperatie bij de regionale vestigingen een groot gewicht in de EDEKA-Gruppe. Extra gesterkt wordt de rol van de centrale door de dochterbedrijven en deelnemingen. Dit zijn filiaalondernemingen van de groep (AVA AG, Netto Markendiscount, Netto Deutschland, Edeka Großverbraucher-Service, Einkaufszentralen (Edeka Frucht- und Blumenkontor), Productiebedrijven (Rheinberg Kellerei) en centrale dienstverleningsactiviteiten (Edeka Verlag, Edekabank AG, Edeka Versicherung).

De regionale bedrijven 
De 7 regionale bedrijven zijn de operatieve eenheden van de Edeka-Gruppe. In feite zijn dit groothandelbedrijven die leveren aan de zelfstandige handel- en filiaalbedrijven. De regionale bedrijven zijn eigendom van filiaaleigenaren en productiebedrijven.
Deze regionale vestigingen zijn:

 Edeka Nord in Neumünster is voor Sleeswijk-Holstein, Hamburg, Mecklenburg-Voor-Pommeren en het noorden van Nedersaksen en Brandenburg verantwoordelijk.
 Edeka Minden-Hannover met hoofdvestiging Minden is voor Nedersaksen, Saksen-Anhalt, Berlijn, Brandenburg, Bremen en het noordelijke deel van Noordrijn-Westfalen verantwoordelijk.
 Edeka Rhein-Ruhr gevestigd in Moers is voor het grootste deel van Noordrijn-Westfalen verantwoordelijk.
 Edeka Hessenring verzorgt Noord-Hessen en delen van Thüringen en Nedersaksen.
 Edeka Südwest in Offenburg bedient Baden-Württemberg, Rijnland-Palts, Saarland en Zuid-Hessen.
 Edeka Nordbayern-Sachsen-Thüringen in Rottendorf richt zich op Franken, Saksen en Thüringen.
 Edeka Südbayern in Gaimersheim is voor het zuidelijke deel van Beieren verantwoordelijk. Deze vestiging levert ook voor 70 % aan de Oostenrijkse EDEKA ADEG.

Detailhandel 

Het zwaartepunt van EDEKA is de levensmiddelenhandel in Duitsland. Was- en reinigingsmiddelen, huidverzorgingsproducten en cosmeticaproducten behoren bij alle vestigingen naast de eerder genoemde levensmiddelen tot het standaard assortiment.
In de detailhandel was Edeka tot 2004 met kleinere tot grotere supermarkten en discounters actief. De overname van AVA AG en coöperatie met Globus versterkte te positie van de supermarkten aanzienlijk.

Discountlijnen van Edeka 
De grote discounters (Aldi en Lidl) maken van de traditionele Edeka supermarkten toenemend concurrenten. Tot 2005 was Edeka in het detailhandelssegment als discounter zwak vertegenwoordigd. Met de overname van Netto Marken Discount met meer dan 1.250 filialen en de coöperatie met Netto Deutschland is het gewicht van deze bedrijfsvorm duidelijk gestegen. In vergelijking tot de grootste winkelketens in deze branche staat EDEKA op de 3e plek op de Duitse discountmarkt.

Supermarkten 
EDEKA voert de volgende winkelformules:

ZB-Warenhuizen

Vakhandel 
Tot de Edeka-Gruppe behoren ook enkele vakhandelketens. De grootste zijn de Bakkerijen. Deze leveren enerzijds aan de diverse EDEKA winkels maar treden zelfstandig op. Ook behoren enkele eigen ketenfilialen, meestal shop-in-shop winkels tot de EDEKA-Gruppe.

Groothandel 
De 7 regionale centra zijn groothandel, meestal met meerdere logistieke centrales. Als zelfstandige vestigingen treden vooral de afhaalgroothandels (Cash + Carry-Markten) en grootverbruikersleveranciers op.

Productiebedrijven en inkoopcentrale 
De Edeka-Gruppe is met eigen productiebedrijven voor brood, banket en vleeswaren actief.
Een centrale inkoop voor groente, fruit, zuidvruchten en bloemen is het 'Fruchtkontor'.

Centrale dienstverlening 
Deze dochterondernemingen zijn in eerste lijn voor de Edeka-Gruppe en de coöperaties als dienstverlener actief.

Buitenlandse deelnemingen 
De Oostenrijkse dochterfirma's zijn: ADEG Österreich, Magnet, AGM (Adeg Großmarkt), AGM-Gastro en Contra.

Vertegenwoordigd in het buitenland is EDEKA eveneens in Denemarken met Edeka Danmark en CS Edeka in Tsjechië.

Duitse supermarktketen
Duitse multinational