asbest - (vezelachtige stof)
asbest zn. 'vezelachtige stof'
Mnl. asbestoen 'ijzerkleurige stof' [ca. 1350; MNHWS]; nnl. asbest 'steenvlas' in Amianth met afscheidbaare Veezelen ... Walerius noemt deeze Rype Asbest [1782; WNT].
Ontleend aan middeleeuws Latijn asbestos 'asbest' < Grieks ásbestos líthos 'ongebluste kalk' (in deze betekenis nog in Russisch izvest). Dit Griekse woord betekent letterlijk 'onblusbaar, onbedwingbaar', en vandaar misschien 'niet (door vuur) te blussen (= vernietigen?) (steen)'. Die betekenis is onduidelijk; wellicht is het een door volksetymologie beïnvloed leenwoord. Dat asbestos zou berusten op een leesfout van *acausticon = Grieks ákaustos 'onbrandbaar' (Diels) lijkt te ver gezocht.
Lit.: H. Diels (1916) 'Etymologica', in: Zeitschrift für vergleichende Sprachforschung 47, 203-207
EWN: asbest zn. 'vezelachtige stof'; de vorm asbest (1782)
ANTEDATERING: zo vloeibaar als Oli van "Asbest" [1722; Weyerman 1, 117]
asbest [delfstof] {1782} < latijn asbestos < grieks asbestos [onblusbaar, onvergankelijk], van ontkennend a + sbennumi [ik blus uit], een merkwaardige vorm, omdat asbest niet onblusbaar is maar onbrandbaar; veroorzaakt doordat men in een handschrift van Plinius (19, 19) een verknoeide vorm verbeterde als asbestinon (middelnederlands asbestoen), waar het had moeten zijn acausticon [onbrandbaar].
asbes s.nw.
Minerale delfstof wat onbrandbaar en 'n swak geleier van hitte is.
Uit Ndl. asbest (1782).
Internasionale woord wat via Latyn asbestos uiteindelik teruggaan op Grieks a-sbestos 'onverbrandbaar'.
asbest (Latijn asbestos)
asbest 'delfstof' -> Noord-Sotho asebestose 'delfstof' (uit Afrikaans of Engels); Xhosa abhestosi 'delfstof' (uit Afrikaans of Engels); Zoeloe asbestosi 'delfstof' (uit Afrikaans of Engels); Zuid-Sotho asebesetose 'delfstof' (uit Afrikaans of Engels); Indonesisch asbés 'delfstof'; Papiaments asbèst 'delfstof'.