Waar komt de stamppot vandaan? - Artikel.nl
Het wordt gezien als een oer-Hollandse gerecht, de stamppot. In België is dit meer bekend onder de naam stoemp. Echter zijn wij niet de uitvinders van de stamppot, terwijl dit wel vaak wordt gedacht.
Afbeelding door Rodrigo dos Reis via Unsplash
Nergens zijn we zo gek op stamppot als in Nederland en sommige delen van België. De stamppot is vanuit Nederland naar België gegaan, ook al hebben wij het niet helemaal zelf bedacht. Tijdens de Tachtigjarige Oorlog rond 1574 waren het de Spaanse bezetters die in Leiden het ontstaan van de stamppot hebben gemaakt. Tijdens het vertrek uit het kamp in Leiden hebben de Spaanse bezetters eten achtergelaten dat bestond uit: vlees, ui, pastinaak en wortel. Dit was geprakt en de Nederlanders hebben hier hun eigen variant van gemaakt. De pastinaak werd vervangen door de Hollandse aardappels (piepers), dit gerecht werd hutspot genoemd. Hutspot is hiermee de oudste stamppot van Nederland. De Nederlands hebben eerst de hutspot gegeten met de pastinaak, omdat in 1574 de aardappel nog niet bestond, die kwam pas 300 jaar later. Rond de negentiende eeuw zijn de Nederlanders pas echt begonnen met het stampen van de aardappels, zoals wij dit nu kennen. De vele varianten zijn hiervan afgeleid.
De verschillende soorten stamppotten
Een stamppot bestaat altijd uit groente en aardappelen. Vaak wordt het gegeten met spekjes en een stukje rookworst. De aardappelen worden gekookt en gestampt samen met een beetje melk of boter. Later wordt de groente erdoor gedaan. De traditionele stamppotten zijn toch wel de zuurkool, hutspot, boerenkool en andijvie. Je ziet het niet zoveel meer maar je eet de stamppot met boerenkool met een kuiltje in het midden voor de jus. Andere stamppotten kunnen eventueel ook met jus gegeten worden, alleen is dit niet gebruikelijk zoals bij de boerenkool stamppot. Hieronder vind je de traditionele stamppotten zoals deze vroeger en nu nog steeds gegeten worden. Ook vind je een aantal moderne varianten van de stamppot.
Stamppot rode kool: aardappelen, appel, rode kool en een gehaktbal of braadworst.
Blote billetjes in het gras: aardappelen, sperziebonen en witte bonen. De aardappelen met de sperziebonen stampen en dan de witte warme bonen erdoor roeren.
Mijn favoriete stampot is toch wel wortelstamp en dan eet ik die het liefst met verse worst. Ik moet zeggen dat die hawaii stampot me ook wel lekker lijkt, dus wie weet ga ik dat in de winter eens proberen!
Ben benieuwd hoe je hem vindt samen diaantje.
Als kind was ik erg dol op de hete bliksem
Heb ik zelf nog nooit gegeten, wist je dat. Denk boerenkool mijn favo
Ik ben dol op stamppot, voornamelijk boerenkool en hutspot. Ik denk dat ik de Hawai variant eens uit ga proberen, klinkt best lekker.
Ook een van mijn favoriete. De hawai is nu wel lekker fris met deze warme temperaturen.
Volgens mij is blote billetjes in het gras best ouderwets, ik ken het van mijn Opa en Oma.
Maar eh, bedankt! Ik heb nu trek in stamppot!
Wordt niet veel gegeten meer, omdat de meeste mensen geen bonen meer eten. Nu je het zegt zelfs met dit warme weer zou ik het zo opeten. En het koken duurt altijd zo een poosje.