De Limburgse Staatsmijnen (1952)
Steenkoolmijnen in Limburg (1919)
Koning Willem Alexander en koningin Máxima brachten in oktober 2015 een bezoek aan Limburg in het kader van "het jaar van de mijnen"
Heerlen (let op de trein)
De geschiedenis van de mijnen
De mijnbouw is in Limburg altijd een belangrijke industrie geweest. Lange tijd floreerde deze in de provincie tot in 1974 de laatste mijn moest sluiten.
Het werk was niet gemakkelijk
werken in de mijnen (schooltv)
De steenkoolmijnen
Het was bepaald geen gezond werk in de mijnen. Vandaar dat na de gasvondst de mijnen gesloten werden.
@meesterhenkvink
De naam kompel komt van het Limburgse koempel hetgeen oorspronkelijk 'vriend' of 'maat' betekende. Het werd pas ingevoerd bij komst van de Staatsmijnen; voordien had het een negatieve betekenis. Omdat mijnwerkers zich van de gevaren voortdurend bewust waren, vormde zich tussen de kompels meestal een hechte band. Mijnwerkers noemden elkaar daarom kameraad. Ondergronds begroetten zij elkaar met de mijnwerkersgroet Glückauf.
Kompels werkten over het algemeen in drie ploegendiensten, waarbij achtereenvolgens elke ploeg acht uur in de mijn werkte. De nachtdienst was voorbehouden aan kompels van 18 jaar en ouder. De nachtdienst was in feite bestemd om die werkzaamheden uit te voeren waardoor het voor de dag- en middagdienst mogelijk was om uitsluitend met kolenwinning bezig te zijn. Te denken valt aan reparatie en onderhoud van machines, controle en reparatie van het kilometerslange spoorwegnet, de luchtverversing, de schachten, de transportbanden enz.
Mijnwerkers droegen op hun hoofd een elektrische petlamp, waarmee zij gericht op hun werk konden schijnen. Ook droegen sommige een mijnwerkerslamp bij zich, deze waarschuwde voor aanwezigheid van het zeer brandbare mijngas.
Elke kompel had een uniek nummer, dat op een penning was geslagen. Deze penning kreeg men bij de portier mee, en werd bij de ingang van de schacht afgegeven. Aan het einde van de dienst werd de penning weer in ontvangst genomen, en afgeleverd bij de portier. Op deze wijze kon men controleren of er geen kompels in de mijn waren achtergebleven.
Mijngas, de grote angst voor de ko(e)mpel
Jeugdsentiment : een ep (kleine vinylplaat) van "Telstar"
Kolen waren de verwarmingsbron
Tot aan de vondst van de gasbel in Slochteren in de jaren 60, stookten de mensen "op kolen". Onze mijnen waren in Limburg en de kolen werden het eerste stuk met de trein vervoerd.
Niet overal waren stations, dus kolen werden ook met kolenschepen naar plaatsen vervoerd.
Thuis werden de kolen (per mud = kubieke meter) opgeslagen in schuren. Je ging dan met de kolenkit daar naar toe om kolen te halen. De kit stond naast de kachel.
Kolen kwamen in soorten en maten.
Je kent het wel van de barbecue. Sommige kolen branden kort, andere kolen juist heel lang ! Er zat natuurlijk wel een ander prijskaartje aan.
De kolenkachel
Een heel werk, zo'n kolenkachel : de asla en de ruitjes moesten schoon gemaakt worden. Kolen toegevoegd en de juiste afstelling van de temperatuur goed geregeld. Kolen halen e.d.
Zeg nou zelf : is dat gezelliger dan cv of niet !
De kunst was de kolen te laten branden gedurende de nacht. Niet te hard (zonde !), maar wel blijvend ! Anders moest je 's morgens de kachel aanmaken en dat was een lastig karwei.