Interview Roel Janssen
De Leestip van Beldaran. Iedere week een nieuwe keuze kijk hier voor het overzicht
Interviews met de bezoekers van onze website
Al onze prijsvragen op een rijtje
Ben jij een liefhebber van korte verhalen?
Volg Ezzulia nu ook via Twitter en blijf op de hoogte van nieuwe interviews, columns, prijsvragen etc. Kijk hier
10 juni 2009 | Twee jaar geleden won
Roel Janssen met De Tiende Vrouw de Gouden Strop voor de beste Nederlandstalige thriller van 2007. Twee jaar lang hebben de liefhebbers van spannende boeken moeten wachten op zijn nieuwe boek, De Stem van het Volk, welke inmiddels overal verkrijgbaar is. Het is een nieuw hoofdstuk in de succesvolle carri�re van Roel Janssen en het maakt hem ��n van de toonaangevende thrillerauteurs van eigen bodem. De Tiende Vrouw is vanaf het begin van deze maand verkrijgbaar in een goedkope editie, samen met een aantal andere toptitels van uitgeverij Cargo. Een ideale manier om kennis te maken met het werk van Roel Janssen.
"Televisie heeft van politiek amusement gemaakt"
Roel Janssen, is een introductie na het winnen van de Gouden Strop twee jaar geleden nog wel nodig? Zo ja, wie is Roel Janssen? Zeiler, liefhebber en auteur van literaire thrillers en politiek verslaggever…
Bewonderaar van de klassieke auteurs, zoals Frederick Forsyth en John Le Carr�, van Carl Hiaasen en Michael Robotham, en sinds vorig jaar van Stieg Larsson. Ik heb er grote bewondering voor hoe zij complexe actuele onderwerpen tot thema van hun spannende verhalen weten te maken. Goed uitgezocht en ijzersterk verteld. Verder ben ik financieel-economisch redacteur bij NRC Handelsblad. Nog altijd, na dertig jaar, verslingerd aan de journalistiek. Het schrijven van spannende boeken is een uit de hand gelopen hobby – maar wel een heel leuke.
Twee jaar geleden won je dus de Gouden Strop met De tiende vrouw. Hoe heb je dat ervaren?
Als een warm bad. Het is geweldig dat zoveel mensen zo enthousiast reageren als je zo'n prestigieuze prijs wint. De Gouden Strop doet trouwens precies waarvoor die 23 jaar geleden door Tomas Ross en Rinus Ferdinandusse is opgericht: het is niet alleen een bekroning voor de winnende auteur, het is vooral een promotie voor het kwalitatief hoogwaardigste Nederlandstalige spannende boek. Daar hebben alle winnende auteurs van geprofiteerd. Is het moeilijk om na het winnen van een prijs weer een boek te schrijven? Ben je dan extra bang voor kritiek?
Ieder boek is moeilijk, of je nu een prijs hebt gewonnen of niet, en of het je eerste of je vijfde boek is. De Gouden Strop brengt wel een extra belasting met zich mee. Je moet proberen jezelf te evenaren of te overtreffen. Maar de kritiek is natuurlijk nog scherper en het is ook lastig om voor je zelf de lat zo hoog te leggen. Het enige voordeel is dat je weet dat je het kunt.
Je gebruikt vele redelijk actuele nieuwsfeiten en dat brengt me tot de vraag: ligt een goed boek op straat? Is het moeilijk de waarheid te verdraaien naar een fictief verhaal?
Het zal mijn journalistieke afwijking wel zijn, maar het nieuws ligt absoluut op straat. Joost Zwagerman heeft de schrijvers van 'literaire romans' opgeroepen om meer aandacht te besteden aan straatrumoer en maatschappelijke actualiteit. Hij wordt op zijn wenken bediend door de Nederlandstalige thrillerauteurs. Daar zou hij zijn licht eens moeten opsteken.
Ik verzin trouwens eerst een raamwerk voor een boek, zeg maar het onderwerp, de plot en de hoofdpersonen. Dat vul ik het bij het schrijven wel in met details, gegevens, uitspraken of sc�nes, die ik ontleen aan de actualiteit. Dat maakt het schrijven tot zo'n spannend proces. Vaak is de werkelijkheid nog gekker dan je zelf kunt verzinnen.
In De stem van het volk wordt Nikki Koudstaal afgeperst door twee Marokkaanse jongens. Dit feit wordt uiteindelijk gebruikt als politiek thema. Wil je in het kort vertellen waar het verhaal verder over gaat?
Lastig, want het is geen eendimensionaal boek. Het gaat over de schimmige wereld van de populistische politiek en de machtige rol die de televisie daarin speelt. Een commercieel televisieprogramma heeft de ultieme vorm van democratie bedacht, een tv-show waarin de kijkers de politicus van het volk kiezen. Eva Perdon is de winnares van Wie wil het volk? Als haar campagneteam een geschikt thema voor haar zoekt, stuit het op iets wat de hoofdpersoon van het boek is overkomen. Nikki Koudstaal is bij het verlaten van de golfclub aangereden door twee Marokkanen op een scooter. Ze wordt door de jongens afgeperst en, beweert ze later, verkracht. Met dit thema van afpersing en verkrachting door straatjongeren trekt Eva Perdon het land in voor haar politieke campagne.
Wie is Nikki Koudstaal? Een na�eve vrouw?
In de eerste versie van het verhaal was ze vrij na�ef. Een vrouw die haar dagen doorbrengt op de golfclub. Maar tijdens het schrijven ontdekte ik dat ze actiever en assertiever moest zijn. Ze moest zich door tegenslagen heen werken en samen met haar zwarte minnaar Hugh gaat ze op onderzoek om uit te vinden wat zich achter de schermen van de populistische tv show afspeelt.
Geleidelijk neemt Nikki ook steeds meer afstand van haar rechtse vrienden van de golfclub.
Je hoofdpersonage van De stem van het volk is wederom een vrouw, vanwaar deze keuze? Is het makkelijker om vanuit een vrouw te schrijven, of verwacht je een breder publiek te trekken met een vrouw in de hoofdrol?
Dat laatste zeker niet, al is het natuurlijk leuk om vrouwelijke lezers aan te trekken. Maar ik schrijf als een heteroman en niet als een vrouwelijke auteur. In beide gevallen lag het besloten in het verhaal dat de hoofdpersoon een vrouw is. Tessa (in De Tiende Vrouw) neemt wraak op de aanstichter van de moord op haar minnaar. Nikki blijkt zwanger en verzint een verkrachting als argument om een abortus te rechtvaardigen. Dat is essentieel in het verhaal. Dus vandaar twee vrouwen. Het is me trouwens in beide boeken goed bevallen om een vrouw als hoofdpersoon te hebben. Nikki en Tessa zijn me vrij dierbaar geworden. Een van beiden komt misschien nog wel eens terug in een volgend boek.
Een populistische politicus en afpersende Marokkanen, je zou haast denken een tweede Geert Wilders?
Straatgeweld is een politiek thema, voor (bijna) alle partijen. De populistische politicus is ingegeven door de spectaculaire opkomst van Wilders, Verdonk maar ook Sarah Palin. Dat intrigeert me. En is ook zorgwekkend.
Wie is eigenlijk die Eva Perdon, kun je haar voorstellen? In het boek leren we haar niet echt kennen.
Eva Perdon heb ik bewust op de achtergrond gehouden. In directe zin komt ze maar in twee hoofdstukken voor, in de rest van het boek fungeert ze als politiek verschijnsel. Ze is de creatie van de televisie en via de televisie speelt ze een sleutelrol. En ze komt natuurlijk veelvuldig ter sprake in de discussies van de vriendenkring van Nikki.
Hoe kom je op het idee een boek te schrijven over een politica � la Rita Verdonk?
Het idee kwam op toen Rita Verdonk haar politieke beweging lanceerde door middel van de televisie. Dat sprak me aan en over het politieke klimaat waarin politici zoals Verdonk (en Wilders) een enorme aantrekkingskracht blijken te hebben, gaat het verhaal. De aanleiding om iets met Eva Perdon te doen, was de televisieshow van de AVRO: 'Op zoek naar Evita'. Als je een Evita de musicalster kunt kiezen, waarom dan niet een stap verder en kies je de politica Evita in een spelshow?
Hoe belangrijk is de invloed van de media?
Heel belangrijk. Televisie heeft van politiek amusement gemaakt en heeft daardoor een enorme invloed. Kijk naar het mediacircus dat achter Wilders aan reisde naar Londen. Of naar de aandacht die Verdonk krijgt, in ieder geval kreeg, ook al heeft ze niet zo heel veel te zeggen. Worden we gestuurd door de media?
Op het eerste gezicht wel. Maar wat mij interesseert is wat daar dan weer �chter zit. Dat is de essentie van het plot van De Stem van het Volk. Net als bij de spectaculaire opkomst van de Britse zangeres Susan Boyle. Het lijkt een complete verrassing, maar het is een gelikte show die zorgvuldig blijkt voorbereid. Zo is het ook met Eva Perdon.
In het boek leef je je echt in in de Marokkaanse jeugd. Je gebruikt ook de straattaal, was het moeilijk?
Behoorlijk, al begon ik er steeds meer lol in te krijgen. In Nederland is het niet gebruikelijk om stukken dialoog in slang of in straattaal weer te geven. Tom Wolfe heeft dat in een van zijn boeken (I am Charlotte Simmons) magistraal gedaan. Ik ontdekte tijdens het schrijven dat er op internet wel sites bestaan die woorden in straattaal omzetten in het Nederlands, maar niet andersom.
Ik heb hulp gehad van iemand die jarenlang onderzoek heeft gedaan onder straatbendes in Amsterdam West. Van hem leerde ik om in dialogen niet omzichtig te zijn, geen relatieverende of beleefde zinnen te gebruiken, maar keihard en intimiderend. Na een paar keer oefenen complimenteerde hij me dat ik het aardig onder de knie begon te krijgen.
Foto's: Sander Nieuwenhuys Kijk hier voor een eerder interview met Roel Janssen
Kijk hier voor een interview in onze Kort & Krachtig reeks
Uitgeverij Cargo / De Bezige Bij
ISBN: 978 90 234 4025 3
Nikki Koudstaal leidt een zorgeloos bestaan. Ze geniet van het geld van haar man, de middagen met haar vriendinnen en sinds kort ook van haar geheime relatie met Hugh. Maar haar leven verandert in een nachtmerrie als twee Marokkaanse jongens moedwillig met hun scooter tegen haar auto botsen en haar chanteren. Hierdoor raakt Nikki ongewild betrokken bij Eva Perdon, de politieke ster die de televisieshow Wie wil het volk? heeft gewonnen. Eva kan een slachtoffer als Nikki uitstekend gebruiken in haar meedogenloze campagne. Nikki komt terecht in een web van leugens en ondoorzichtige belangen dat haar leven tot een hel maakt. In het nauw gedreven ontdekt ze samen met Hugh de ware macht van de media en de sinistere achtergrond van de populistische politiek.
Dat kan op het forum van Ezzulia, waar een apart topic is aangemaakt voor de discussie over de boeken van Roel Janssen. Kijk hiervoor op ons boekenforum.