De Slag bij Baesweiler was een slag tussen de hertogen van Gelre en Gulik enerzijds en het hertogdom Brabant, gesteund door Namen anderzijds. Brabant verloor deze slag.

In 1371, ten tijde van de Honderdjarige Oorlog, zwierven er in het gebied tussen Rijn en Maas grote groepen huurlingen rond die het land onveilig maakten. Nadat Franse huurlingen Brabantse kooplieden op Guliks grondgebied beroofd hadden, weigerde Willem, hertog van Gulik, aan Wenceslaus, hertog van Brabant, een schadevergoeding te betalen. Sterker nog, hij beschermde de huurlingen en nam zelfs enkelen van hen in dienst. Hierop besloot Wenceslaus zijn gram te halen. Gesteund door Willem I, de graaf van Namen, trok hij ten strijde tegen Gulik. De hertog van Gulik riep daarop de steun in van zijn zwager Eduard I, de hertog van Gelre.

In augustus 1371 troffen de troepen elkaar bij Baesweiler, een dorp iets ten noorden van Aken. Aanvankelijk waren de Brabanders aan de winnende hand, totdat op 22 augustus de Geldersen op het slagveld verschenen. Op dat moment zag de situatie er niet erg gunstig uit voor de Gulikers, maar de komst van de Geldersen was beslissend voor het verloop van de strijd. De Brabanders konden tegen deze nieuwe vijand geen stand meer houden en werden teruggedreven. De slag eindigde met het gevangennemen van de hertog van Brabant en de graaf van Namen. De hertog van Gelre sneuvelde in deze strijd. De Annales de la Société d'Archéologie de Bruxelles bevatten een uitgebreide lijst van alle medestanders van Wenceslaus, onderverdeeld in "rotten" per aanvoerder.

Jan van Boendale (of Hennen van Merchtenen) beschrijft de slag in de Brabantsche Yeesten, hoofdstukken LII - LIV. Als belangrijkste gesneuvelden vermeldt deze kroniek: hertog Eduard I, Gerard Rolibuc (Gerit Rollebuyc), Hendrik van Cuyck, Jan van Releghem (of Redelghem, amman van Brussel) en Gwijde van Luxemburg-Ligny. Wenceslaus zelf werd gevangengenomen en pas na elf maanden onder druk van de keizer, zijn broer, vrijgelaten tegen betaling van een losgeld.

Betrokkenen

Gulik en Gelre 
 Evert van Rhemen, heer van Dravenhorst (onder Winterswijk in de Heerlijkheid Bredevoort)
 Willem II van Gulik (1325-1393), hertog van Gulik
 Eduard van Gelre (1336-1371), hertog van Gelre, gesneuveld of vermoord
 Herman Leers van Hees, verdacht van moord op hertog Eduard

Brabant en Namen 
 Nicolaas I van Hoensbroeck (ca. 1310-1371), ridder en voogd van Maastricht, gesneuveld 21 augustus 1371
 Jan van Releghem (1330-1371), heer van Relegem, amman van Brussel, gesneuveld
 Gwijde van Luxemburg-Ligny (1340-1371), graaf van Saint-Pol en Ligny, gewond achtergelaten op het slagveld, vermoord door een plunderaar
 Jan van Geldrop, ridder en heer van Geldrop (-1395), gevangengenomen
 Arnold en Willem van Vlieck, ridder, eigenaren/bewoners van Huize de Dael
 Willem van Merheim (na 1343-1420), heer van Boxtel en Liempde
 Arnold I van Hulsberg (ca.1318-1374), heer van 't goed Struversgracht en voogd voor het Land van Valkenburg, gevangengenomen en in 1374 in gevangenschap overleden
 Jan II van Polanen (1325-1378), heer van Polanen, van de Lek en Breda, gevangengenomen en na enkele maanden vrijgekocht 
 Jan III van Polanen (1340-1393), gevangengenomen en na enkele maanden vrijgekocht
 Wenceslaus I van Luxemburg (1337-1384), hertog van Luxemburg, Brabant en Limburg, gevangengenomen, vrijgekocht
 Jan van Marselaer (1330-1397), de heer van Marselaer, gevangengenomen, vrijgekocht
 Jan en Reynart Huyn van Anxtelrode, gevangengenomen, vrijgekocht
 Robert van Namen (1323-1391), heer van Beaufort-sur-Meuse (Ben-Ahin), Ronse, Balâtre en Chièvres, gevangengenomen, vrijgekocht
 Roelof van Dinther (ca. 1332-na 1374), knape, gevangengenomen en vrijgelaten
 Reinoud I Mascherel van Schoonvorst (ca. 1305-1376), heer van Schönau, Zichem, Born, Elsloo, Kessenich en Bocholt, gevlucht tijdens de slag
 Geeraert van der Elst, ridder en heer van kasteel Cleydael, hoogschout van 's-Hertogenbosch, schout van Antwerpen, gevangengenomen, stierf in gevangenschap voordat losgeld betaald kon worden
 Jan van Bouchout (ca. 1320-1391), ridder, borggrave van Brussel
 Hendrik V van der Meeren, ridder, heer van Zaventem en Sterrebeek, gevangengenomen, vrijgekocht
 Willem I van Namen (1324-1391), markies van Namen, gevangengenomen, vrijgekocht
 Thomas I van Diest (1340-1385), baanderheer van Diest, gevangengenomen, vrijgekocht

De kroniekschrijver Jean Froissart vertelt dat de Brusselaars de manoeuvres van de ruiters hinderden door de proviand die ze op het slagveld hadden aangesleept. Na de slag zouden de vijanden grote hoeveelheden voedsel hebben buitgemaakt, en de verslagenen de spotnaam "kiekenfretters" gegeven hebben.

Bronnen 
 J.Th. de Raadt, La bataille de Bäsweiler – Liste des combattants du duc Wenceslas, Annales de la Société d'Archéologie de Bruxelles, tome douzième, 1898 (p. 68–81)
 Brabantse Yeesten van Jan van Boendale

Zie ook 
 Huis Hoensbroeck
 Van Hoensbroeck
 Huyn van Amstenrade
 Land van Gulik

Baesweiler
Baesweiler
1370-1379
Geschiedenis van Brabant
Geschiedenis van Gelre
Baesweiler
Geschiedenis van Aken (Noordrijn-Westfalen)
Hertogdom Gulik
Geschiedenis van Noordrijn-Westfalen
Baesweiler