Carl Andre - Beeldenmagazine
Hoe aards kan minimalisme zijn?
Samen met Donald Judd, Dan Flavin en Sol LeWitt is Carl Andre een grondlegger van de minimal art. Museum Kurhaus Kleef profileert zichzelf met een programma, dat ruime aandacht geeft aan de minimalistische en conceptuele stromingen, die hun stempel hebben gedrukt op de beeldende kunst in de 20ste eeuw. De tentoonstelling van Andre in Kleef toont zowel de charmes als de beperkingen van een radicale kunstopvatting.
"Alles wat ik doe is de Eindeloze Zuil van Brancusi op de grond leggen" is een van de gevleugelde uitspraken van de, in 1935 in Quincy, Massachusetts geboren kunstenaar. Met die uitspraak weet hij in een zin zowel de overeenkomsten als de verschillen in beider kunstopvatting te vatten. Ook Andre koestert de eindeloze herhaling van identieke elementen en het ritmische effect ervan op de waarneming. Maar waar Brancusi de hemel probeert te bestormen, kiest Andre voor een aardse richting. De grond, waarop we lopen. Een logische richting voor een marxist, die spirituele associaties wilde vermijden en volledig de nadruk legde op de materiële aanwezigheid van het beeld. Voeg daarbij het gegeven, dat Andre jaren de kost verdiende als medewerker van de spoorwegen. Dan is het romantische beeld van de ijzeren rivier compleet en zijn we gedoemd voortdurend de cadans van treinwielen met ons mee te dragen, terwijl we langs de sculpturen in Museum Kurhaus Kleef lopen. Meer dan bij andere minimalisten ervaren we bij Andre echter de discrepantie tussen ideologie en zintuiglijke beleving. De strenge ordening van identieke vormelementen leidt via een omweg onze aandacht naar barsten in het hout, het unieke van ieder element. En dan is daar nog de allesdoordringende geur van hars, dat uit het verse hout opwelt. Het zijn romantische bijwerkingen, die de zo begeerde eenduidigheid en helderheid van de minimalistische kunstuiting compliceren.