Deze vaarroute voert van Echtenerbrug aan het Tjeukemeer via de Kuunder of de Tjonger naar Heerenveen en Akkrum. We maken het vaarrondje af via de Kromme Knillis, het Prinses Margriet Kanaal, de Terkaplster Puollen, de Langwarder Wielen terug naar het Tjeukemeer. Specs: de maximale diepgang is 1.50 (op De Hoarne bij Terherne), de laagste vaste brug is 2.65 hoog (bij Heerenveen).
Het rondje is in één dag te doen, maar dan moet je wel hard varen. Twee dagen is leuker. Dan kun je ook nog een uitstapje maken naar bijvoorbeeld Grou.
Routebeschrijving: Start in Echtenerbrug. Je vaart via de Pier Christiaanssleat richting zuiden. Houd op de driesprong bakboord aan. Vaar rechtdoor over de Kuunder of de Tjonger.
Kuunder of Tjonger? Spreek je Stellingwerfs, dan noem je het riviertje de Kuunder. Spreek je Fries dan heet hetzelfde watertje de Tjonger. En om het helemaal ingewikkeld te maken: de rivier ontspringt in Drenthe. Geen idee welke benaming ze daar gebruiken…
Kijk voordat je vertrekt even rond in het tweelingdorp Echtenerbrug/Delfstrahuizen. De Pier Christiaansloot die er doorheen stroomt is de verbinding tussen de Friese meren en het prachtige natuurgebied de Weerribben-Wieden. Daar moet je beslist ook een keertje kijken. Maar niet nu.
Vervolg routebeschrijving: Bij kilometerbord 20 bakboord uit de Engelenvaart in. Je passeert de beweegbare bruggen Nieuweschoot en Rottumerbrug en vaart dan Heerenveen binnen.
Op de kruising zie je links een sluis, neem die niet. Rechtdoor is een kleine passantenhaven. Wij gaan stuurboord uit, passeren drie hoge bruggen en komen dan bij de lage Herenwalsterbrug.
Gelukkig is-ie beweegbaar. De doorvaart kost 2 euro. Aan stuurboord zie je vervolgens het centrum van Heerenveen. Dat ziet er gezellig uit, maar ja, wij hebben weer eens haast… We moeten nog drie bruggen trotseren voordat we het centrum van Heerenveen achter ons kunnen laten. Bij de laatste brug moet je weer 2 euro betalen. De brugwachter fietst mee.
In 1551 besluiten drie heren geld te gaan verdienen met het uitgraven van veen. Gedroogd veen, turf, is op dat moment de belangrijkste brandstof voor iedereen in Nederland. Voor het vervoer van die kleine brokjes bruin goud worden de Heeresloot en de Schoterlandse Compagnonsvaart gegraven. Langs het water ontstaat Heerenveen, vernoemd naar die Heren van het Veen.
Heerenveen heeft nog twee stinzen, grote adellijke huizen, de Crackstate en Oenemastate. Beide stinzen hebben heel wat bestemmingen gehad, van gemeentehuis tot kantongerecht tot gevangenis. Crackstate is nu de trouwzaal van de gemeente, Oenemastate is een café.
Heerenveen staat te boek als sportstad, met ijstempel Thialf en het Abe Lenstra stadion. Je kunt sportief meedoen door een stukje te wandelen. Bijvoorbeeld deze stadswandeling.
Wandelen kan ook op recreatieterrein De Heide, een voormalige zandwinplas. Het terrein ligt vlak langs de aanlegplaats langs de Engelenvaart.
Als je dan toch sportief bezig bent, pak dan de fiets en ga naar Oranjewoud, de adellijke buitenwijk van Heerenveen. De plaats dankt zijn naam aan de generaties Oranjes die er hun zomerverblijf hadden. Je kunt je daar vergapen aan de landgoederen, waarna je museum Belvedérè kunt bezoeken, een nieuw museum voor moderne kunst.
Vanaf de ligplaats aan de Engelenvaart is het ongeveer 3,6 km fietsen. (We hebben deze fietstocht nog niet gemaakt, dus check zelf ook even…)
Vervolg routebeschrijving: We varen nu in de Heeresloot. Het uitzicht aan weerskanten van het water ziet er best aardig uit, maar met wat extra aandacht zou het veel aantrekkelijker kunnen zijn. De Heeresloot gaat over in het Heerenveenster Kanaal en de Mûntsjerak, maakt dan een scherpe bocht naar links onder de spoorlijn door (beweegbare brug) en dan komen we in it Deel. Neem de tweede vaarweg aan stuurboord. Dat is de Meinesleat. Je passeert jachthaven de Drijfveer, waar je lekker met je blote voeten in het gras kunt zitten. De brug in Akkrum (vanaf seizoen 2018 gratis) is op spitsmomenten gesloten.
Leuk plekje langs de Kromme Knilles in Akkrum: ‘Het is maar een schuurtje’, is de reactie op mijn compliment tijdens het voorbijvaren…
Na de brug bakboord uit de Kromme Knilles op. Die komt uit op het Prinses Margriet Kanaal. Daar bakboord uit. Ga vóór Terherne opnieuw bakboord uit. Je passeert een beweegbare brug. Wij kunnen daar met 2.40 nog onderdoor. Volg de boeien een halve cirkel, over de Terkaplester Puollen, passeer de Heerenzijlbrug en ga dan bakboord uit over de Goingarypster Puollen. Rechtdoor de Noarder Aldewei op (bij de ingang staat een rood ribbaken) en na een tijdje vaar je onder de A7 door. Je komt dan op de Langwarder Wielen.
Langweer is een leuk plaatsje. Heb je tijd, vaar even de haven binnen en loop heen-en-weer door de Buorren. In dit mooie historische centrum zijn de kerk, de mooie gevels en de lindebomen voor de huizen het bekijken waard. Er zijn leuke winkeltjes, er zit een supermarktje en een ijssalon. De haven is overigens niet erg groot…
Vervolg routebeschrijving: Ga nog vóór Langweer bakboord uit richting Scharsterbrug. De Skarster Rien komt uit in het Tjeukemeer. Volg de boeien in zuidelijke richting en je bent weer in Echtenerbrug.