Adelheid van Katzenelnbogen († Mainz, 22 februari 1288), Duits: Adelheid Gräfin von Katzenelnbogen, was een gravin uit het Huis Katzenelnbogen en door huwelijk gravin van Nassau. Ze is de stammoeder van de Walramse Linie van het Huis Nassau en daarmee de directe voorouder van de groothertogen van Luxemburg.

Biografie 

Adelheid was de dochter van graaf Diether II van Katzenelnbogen en Hildegunde. Ze huwde vóór 1250 met graaf Walram II van Nassau (ca. 1220 – 24 januari 1276). Haar echtgenoot verdeelde op 16 december 1255 het graafschap Nassau met zijn jongere broer Otto I, waarbij Walram het ten zuiden van de rivier de Lahn gelegen deel – bestaande uit Wiesbaden, Idstein, Weilburg en Bleidenstadt – verkreeg.

Walram overleed – naar verluidt in geestelijke ontreddering – op 24 januari 1276. Adelheid trad daarna in het klooster, ze was franciscaner non te Wiesbaden (’s zomers) en te Mainz (’s winters). Naar verluidt leidden zij en haar dochter Richarda een zeer vroom leven.

De necrologie van het Sint-Claraklooster te Mainz registreerde het overlijden van ‘Alheidis … comitissa de Nassowe’ op ‘Non Kal Mar’ in 1288 en haar begrafenis ‘in habitu soror’. Ze overleed dus op 22 februari 1288 en werd begraven in het Sint-Claraklooster te Mainz.

Kinderen 
Uit het huwelijk van Adelheid van Walram werden de volgende kinderen geboren:
 Diether (ca. 1250 – Trier, 23 november 1307), was aartsbisschop van Trier 1300–1307.
 Adolf (ca. 1255 – Göllheim, 2 juli 1298), volgde zijn vader op als graaf van Nassau, was koning van Duitsland 1292–1298.
 Richarda († 28 juli 1311), was non in het Sint-Claraklooster te Mainz en later in Klooster Klarenthal bij Wiesbaden.
 Mechtild (jong overleden).
 Imagina († vóór 1276), huwde mogelijk met Frederik van Lichtenberg.

Voorouders

Externe links 
  Hessen op: Medieval Lands. A prosopography of medieval European noble and royal families, compiled by Charles Cawley.
  Nassau op: An Online Gotha, by Paul Theroff.
  Nassau op: Medieval Lands. A prosopography of medieval European noble and royal families, compiled by Charles Cawley.

Huis Katzenelnbogen
Partner van de graaf van Nassau
Persoon in de 13e eeuw