Sale and lease back gebouwen kost overheid 1,8 miljard euro | De Morgen
Van links naar rechts: de Financietoren, het RAC, het AC Ter Plaeten, het Centre Albert, Paleizenstraat Beeld UNKNOWN
5 februari 2010, 06:36
De federale overheid zal voor de gebouwen die ze tussen 2001 en 2006 verkocht uiteindelijk bijna 1,8 miljard euro huur betalen. Dat is 473 miljoen euro meer dan de 1,3 miljard euro die ze kreeg van de privé-investeerders die de gebouwen kochten. Samen met het verlies van dit patrimonium zal de totale kost van de sale-and-lease-backoperatie de schatkist bijna 1,8 miljard kosten. Dat blijkt uit cijfers van de Regie der Gebouwen over de huurcontracten van de Belgische staat.
De cijfers brengen de sale-and-lease-backoperaties met 84 overheidsgebouwen in kaart. Met die operaties verkocht de regering haar gebouwen om ze meteen weer te huren. In het bedrijfsleven worden zulke operaties gebruikt om investeringen te financieren of boekhoudingen te optimaliseren. Voor de paarse regeringen waren ze echter een van de vele eenmalige maatregelen om de begroting eenmalig in evenwicht te houden.
In zes jaar sale and lease backs deed de regering onder meer de Financietoren en het Rijksadministratief Centrum aan de Kruidtuinlaan, het Egmontgebouw in de Karmelietenstraat, een van de WTC-torens en de Koninklijke Munt van de hand. De gebouwen werden verkocht aan een select clubje van privé-investeerders, en zes van de tien gebouwen werden meteen voor langere termijn - vaak achttien of 25 jaar - opnieuw aan de overheid verhuurd. De schatkist schiet daar veel geld bij in.
Het Nederlandse vastgoedinvesteringsfonds Breevast, dat samen met Immobel het Rijksadministratief Centrum kocht, heeft zijn investering van 30,5 miljoen euro bijvoorbeeld al na drie jaar terugverdiend via huurgelden die het van de overheid ontvangt. En daarna vangt Breevast nog eens drie jaar 30 miljoen aan huur. Een kwarteeuw de Financietoren huren kost dan weer bijna twee keer de 311 miljoen die Breevast destijds voor het gebouw betaalde. Het Egmontgebouw, dat destijds 173,7 miljoen euro kostte, levert koper Confinimmo in achttien jaar tijd 236 miljoen euro aan gegarandeerde huurinkomsten op.
Het zijn maar enkele sprekende voorbeelden van hoe de sale-and-lease-backoperaties een eeuwigdurende hold-up op de staatskas plegen, want ook nadat de huurcontracten afgelopen zijn, zal de overheid nog kantoren moeten huren om haar ambtenaren in onder te brengen.
De verkoop van de 84 gebouwen spekte zes opeenvolgende begrotingen met in totaal 1,3 miljard euro. Maar in de komende kwarteeuw zal de federale regering minstens 1,773 miljard euro huur voor dezelfde gebouwen betalen. Het verschil in het nadeel van de staatskas bedraagt dus 473 miljoen euro.
Het Rekenhof, dat de financiën van de federale overheid controleert, leverde in een rapport uit 2006 al forse kritiek op de verkoop van overheidsgebouwen. Het noemde de verkoopdossiers "mager en weinig gestructureerd" en vond de waarderingen vaak op los zand berusten. Het Rekenhof vroeg zich ook af of de federale regering er bij het negotiëren van de verkoopprijs wel bij stil had gestaan dat het de gebouwen voor een langere periode zou moeten huren. De huurprijzen die de Regie der Gebouwen heeft prijsgegeven, doen alvast veronderstellen dat dat niet zo was. (Frank Demets)