Narcisme heeft een aantal kenmerken die sterk lijken op de eigenschappen van de borderliner-stoornis – waar ik eerder het volgende artikel over heb geschreven Borderliner en relaties: als alle puzzelstukjes op zijn plaats vallen… Het onderliggende minderwaardigheids- en onzekerheidscomplex ligt bij beide stoornissen in het merendeel van de gevallen primair ten grondslag – dat is de overlap.
1. Personen met narcisme hebben de neiging om bij de eerste kennismaking naar je toe extreem (gespeeld) charmant zich voor te doen en daarbij heel veel (opgeblazen) zelfvertrouwen uit te stralen, terwijl ze eigenlijk dus op een overcompenserende en gespeelde wijze hun minderwaardigheids- en onzekerheidscomplex voor je proberen te verdoezelen. Ze doen extreem geïnteresseerd en hebben vaak een vlotte babbel, maar als je goed oplet - weet je dat er daar maar één ding achter zit: het bedienen van hun behoeften en niets anders.
2. Narcisten besteden veel aandacht aan hun uiterlijk: mooie dure merkkleding, netjes de haren gekamd en vaak naar de kapper en vertonen zich meestal strak in het pak met een mooi duur horloge aan de pols.
Let op! Dit is iets anders dan dat personen snel verveeld zijn binnen relaties en snel andere mensen opzoeken.
Het probleem met narcisten is dat ze zo onzeker zijn en tegelijkertijd bang zijn voor intimiteit (angst speelt een grote rol in het leven van een narcist) dat ze linea recta bij intimiteit met een persoon de desbetreffende persoon wegduwen en een andere persoon opzoeken. Ze kijken dus vaak al om zich heen als ze een relatie zitten naar de volgende ‘prooi’, aangezien ze onzeker zijn of diegene wel bij hun blijft – ze willen een alternatief of alternatieven ‘voor het geval dat hij of zij hem of haar verlaat’.
4. Narcisten zijn ongevoelig voor het knuffelhormoon oxytocine, waardoor ze niet goed in staat zijn tot emotionele binding en intimiteit. Dit heeft tot gevolg dat vaak de relatie geen diepgang kan bereiken op verschillende niveaus – zowel seksueel als emotioneel. Denk daarbij dat diepe gesprekken over bijvoorbeeld ‘de relatie’ of ‘het leven’ niet plaatsvinden om intimiteit uit de weg te gaan. Kenmerkend is dat de seksuele activiteit vaak kortdurend en veelal hardhandig is en weinig vormen van echte emotionele liefde vertoont.
5. Narcisten ontbreekt het niet alleen aan het knuffelhormoon oxytocine, maar vermoedelijk hebben ze ook weinig spiegelneuronen. Ze zijn zo niet goed in staat tot empathisch handelen - het gevoelsleven van een narcist is derhalve zeer beperkt. Dit gevoelsleven heeft vooral betrekking op het gevoelsleven van een ander mens. Ze kunnen ontwikkelingen in de samenleving wel begrijpen of inzien, maar echt de gevoelens van een persoon begrijpen of weten wat er in de belevingswereld van de partner afspeelt, is bij een narcist veelal niet aanwezig.