De basis van biologie: fotosynthese en verbranding - Biologie van Meneer Spoor
fotosynthese - verbranding - energierijke stof - water - zuurstof - koolstofdioxide - glucose - energie - mitochondrium - bladgroenkorrel
De twee processen die aan de basis van de biologie en het leven van ieder organisme liggen zijn fotosynthese en verbranding. Zonder verbranding zal een organisme nooit voldoende energie hebben om iets te kunnen doen, zoals bewegen. Ook bijna elk ander proces in de cel, in een orgaan of in het lichaam van het organisme vraagt energie. Zonder fotosynthese zou verbranding nooit mogelijk zijn.
Figuur 1. Een overzicht van hoe de beide processen fotosynthese en verbranding aan elkaar gekoppeld zijn en waar ze plaatsvinden
Fotosynthese is energie vastleggen
Een plant maakt gebruik van zonlicht (lichtenergie), water (H2O) en koolstofdioxide (CO2). Met deze drie stoffen onderdelen kan een plant energie vastleggen. De energie van de zon wordt vastgelegd in de stof glucose (C6H12O6). Daarnaast wordt ook zuurstof (O2) gemaakt. Glucose is vervolgens de bron van energie voor de plant zelf, maar ook voor alle organismen die eten van de plant. Glucose wordt gebruikt bij de verbranding.
Verbranding is energie vrijmaken
Bij de verbranding wordt glucose met behulp van zuurstof afgebroken. Hierbij komt de vastgelegde energie weer vrij, samen met water en koolstofdioxide. Er wordt dus geen energie gemaakt, maar uit glucose gehaald. Energie wordt vrijgemaakt.
Je begrijpt nu ook waarom ademen zo belangrijk is. Je hebt zuurstof nodig om te kunnen verbranden en zo energie vrij te maken voor onder andere beweging en groei. Daarnaast wil je van de koolstofdioxide af die vrijkomt bij de verbranding in de mitochondriën van je cellen.
Glucose is een energierijke stof. Water en koolstofdioxide zijn dit niet. Je kunt er geen energie uit vrijmaken. Wanneer glucose wordt verbrand, wordt de energie in een andere energierijke stof opgeslagen. Deze stof zou je kunnen vergelijken met een batterij: wanneer je veel van deze stof hebt, is je batterij vol. Wanneer je weinig van deze stof hebt, is je batterij leeg en moeten je cellen glucose verbranden om de batterij weer op te laden.