ABC'tje | Schuldenlab070
Column | Bianca Lemmers – Versteegt, Trajectbegeleider JPF
Inmiddels ken ik haar een half jaartje: Nadine, 27 jaar en alleenstaande moeder van twee jonge kinderen. Al haar hele leven weet ze niet anders dan dat ze moet bikkelen en overal alleen voor staat. Met die mentaliteit blééf ze steeds maar werken, ondanks de ongunstige werktijden, het magere salaris en de stress. Nadine is gewoonweg niet gewend hulp aan te pakken, zelfs niet wanneer er een schuldpakket van meer dan 50.000 euro op tafel ligt.
Korte tijd na het kennismakingsgesprek bij JPF vond Nadine zelf een baan als orderpicker. Geld was geld en in de bijstand wilde ze pertinent niet, dus ging ze ervoor. Maar hoe enorm ze ook probeerde haar hoofd boven water te houden, Nadine verzoop. Ze verzoop zo erg dat ze niemand wilde vertellen dat ze haar huur niet betaalde. En dat ze in plaats daarvan de kinderopvang wél betaalde, zodat haar kinderen gewoon met hun vriendjes konden blijven spelen. Ook vertelde ze niemand hoe enorm ze zelf leed, zelfs mij niet.
Nadine had gehoopt dat het tij zou keren, zodat ze zelf haar problemen kon oplossen. Maar het tegendeel gebeurde. Na de zoveelste onenigheid stopte ze in januari met werken waardoor ze alsnog bijstand moest aanvragen. Verwijtbaar in de bijstand, dat betekende dus een 100 procent-maatregel over haar eerste maand uitkering. Daarnaast kregen wij in februari een melding dat ze ontruimd dreigde te worden vanwege vijf maanden huurachterstand die bleek open te staan. In een gesprek van twee uur kwam haar verhaal eindelijk op tafel. De bikkelende Nadine, die maar geen grip op haar leven lijkt te krijgen, brak.
Met mijn collega, de JPF schuldregelaar van Nadine, heb ik daarna ter plekke gezocht naar een oplossing voor de huurachterstand. In overleg met onze projectleider JPF en het SSSF is een fondsaanvraag gedaan. Waarbij 50% huurschuld wordt betaald aan de woningbouw. Als Nadine de komende 2 jaar geen nieuwe achterstanden maakt zetten we het om in een gift.
De ontruiming is hiermee van de baan. Maar dan moesten Nadines inkomsten en uitgaven nog wel in balans worden gebracht op basis van een bijstandsuitkering. Ze moest knopen doorhakken en rigoureus ook! Met pijn in haar moederhart heeft ze de kinderopvang voor haar kinderen opgezegd. Want die kon ze met een eigen bijdrage van enkele honderden euro's per maand niet betalen.
Vorige week had ik Nadine aan de telefoon. Ze voelde zich een slechte moeder. Want door haar eigen sombere stemming was zijzelf niet in staat er helemaal voor haar kinderen te zijn. Mijn hoofd maalde. Hoe kon zíj zich beter gaan voelen in de situatie zoals die is? Het ABC-model schoot door m'n hoofd. De A van aanleiding, de kans, de knaag. De B voor het gedrag wat je vertoont naar aanleiding van de A. En de C van consequentie, het gevolg. Wat voel je naar aanleiding van het getoonde gedrag?
Samen met Nadine ben ik gaan kijken waar bij háár de knagers zitten. Welk gedrag vertoont zij waar ze eigenlijk niet achter staat, waardoor de knaag alleen maar groter wordt? Al gauw kwamen we erop dat ze structuur, ritme en regelmaat in haar dagen mist sinds ze gestopt is met werken. Hierdoor heeft ze totaal geen energie om van de bank af te komen als ze daar eenmaal inhangt.
Om die vicieuze cirkel te doorbreken hebben we daarna een schema opgesteld van dagdelen die haar ritme en houvast kunnen geven. Ook maakten we een lijstje van knagers waar zij last van heeft, zodat ze daarmee aan de slag kan gaan en 'groene energie' voor zichzelf kan scoren. Tot slot maakten we een lijst van leuke dingen die zij met haar kinderen kán doen.
Op het moment zelf een activiteit verzinnen is te hoog gegrepen voor haar. Met dit lijstje hoeft ze alleen maar iets te kíezen en dat vergroot de kans aanzienlijk dát ze het ook daadwerkelijk gáát doen. Na afloop was Nadine superblij. De gemaakte overzichten en de lijstjes zou ze op de koelkast plakken. Samen met haar dochter gaat ze de lijstjes nog verder aanvullen.
Wat er nog allemaal op Nadines pad gaat komen weten we niet. Ik heb ook geen idee wat het begeleidingstraject de komende anderhalf jaar haar en ons nog gaat brengen. Maar fouten maken mág. Dat heb ik haar verteld. Liever tijdens onze begeleiding dan daarna. Want van fouten maken zal ze hoe dan ook leren.