Nationaliteit: staatloze Belg - MO*
Tine Danckaers . 30 januari 2008
Wanneer in België geboren kinderen met buitenlandse ouders staatloos dreigen te worden, omdat de ouders hun nationaliteit niet kunnen overdragen, krijgen ze automatisch de Belgische nationaliteit. Dat zegt Artikel 10 van het Wetboek van de Belgische nationaliteit. Toch wacht de Palestijnse Jamal Said, in België tewerkgesteld met een arbeidskaart B voor hooggeschoolden, al zes maanden op de inschrijving als Belg voor zijn dochtertje Raneem, die in Leuven geboren is. Het dossier van Raneem, vandaag vooralsnog staatloos, ligt op een stapel bij de federale overheidsdienst Justitie.
De vrouw van Said, Palestijns van origine maar met de Jordaanse nationaliteit, kan volgens de Jordaanse wet haar nationaliteit niet doorgeven aan haar kinderen omdat ze getrouwd is met een niet-Jordaanse man. Said zelf is staatloos, want Palestijns. 'Ik werd geboren in een dorpje nabij Jenin, dat na de Oslo-Akkoorden door Israël werd overgedragen aan de Palestijnse Autoriteit (PA). Ik heb geen Israëlisch paspoort, noch een vluchtelingenstatuut, maar een Palestijns paspoort, officieel erkend door de PA.' Omdat de internationale gemeenschap Palestina niet erkent als een onafhankelijke staat en Palestijns niet als een nationaliteit, behoort Said tot de naar schatting 15 miljoen "officiële" staatlozen wereldwijd.
Het is zonneklaar dat Saids dochter recht heeft op de Belgische nationaliteit. In theorie heeft ze dat recht, bevestigen juristen van het Vlaams Minderhedencentrum (VMC) en De Foyer. 'Een gemeentelijk ambtenaar van de Burgerlijke Stand heeft de bevoegdheid om dat kind in te schrijven als Belg. De praktijk wijst echter uit dat gemeenten geneigd zijn om advies te vragen aan de federale overheid, als het gaat om complexere materies zoals deze', zegt Sabrine Dawoud van het VMC. Frederic Tamborijn van De Foyer bevestigt dat: 'Ambtenaren kunnen onmogelijk het hele vreemdelingenwetboek uit hun hoofd kennen, en dus sturen ze complexe materies door naar de dienst Nationaliteit van de federale overheid. Alleen plakken er geen termijnen op de behandeling van dossiers en is die dienst danig onderbemand. De dossiers stapelen er zich op, met ellenlange wachttijden tot gevolg.' Een aantal vruchteloze pogingen om de dienst telefonisch te bereiken, doet vermoeden dat het probleem in de eerste plaats van administratieve aard is.
Staatlozen kunnen zich in België officieel als dusdanig laten erkennen bij de Rechtbank van Eerste Aanleg. Said vroeg die erkenning nog niet aan. 'Dat is geen vereiste voor de nationaliteitskwestie van Raneem, maar het zou de procedure wel vergemakkelijken', zegt Dawoud.