Waarom Bach in de gevangenis heeft gezeten - NPO Radio 4
Vandaag de dag kun je je baan probleemloos opzeggen, maar in de tijd van Johann Sebastian Bach was dat niet altijd het geval. Een rancuneuze opdrachtgever wilde Bach niet laten gaan en zette hem achter slot en grendel.
Rond 1708 werkte Bach als organist en concertmeester aan het hof van hertog Willem Ernst van Saksen-Weimar. Voor hem schreef Bach onder andere de aria Alles mit Gott und nichts ohn' ihn. Bach scheen echter meermaals in de clinch te liggen met de hertog en toen deze Bach niet promoveerde tot hofkapelmeester, was dat tegen het zere been van de componist.
Hertog Willem Ernst van Saksen-Weimar. Foto: royaltyguide.nl.
Bach nam ontslag
Bach voelde zich niet gewaardeerd en diende zijn ontslag in. Daarnaast ontving hij van prins Leopold van Anhalt-Köthen een aanbod dat hij niet kon weigeren. De prins bood hem namelijk wel de functie van hofkapelmeester aan in zijn vorstendom. De hertog wilde hem echter niet laten gaan en arresteerde hem.
Hoe Bach weer op vrije voeten kwam
Bach verbleef vier weken in een kerker in Weimar. Door de tussenkomst van prins Leopold van Anhalt-Köthen en Koning August II, de keurvorst van Saksen, werd hij toch vrijgelaten. Bach werkte vervolgens met veel plezier aan het hof van de prins. Leopold had een passie voor klassieke muziek en was zelf behendig op de viool en het klavier. Aan zijn hof werd zijn hobby niet altijd gewaardeerd, dus hij was vaak te vinden in het huis van Bach, die een hechte vriend van hem werd.
Componeerde Bach in de gevangenis?
Zeker weten doen we het niet, maar onderzoekers achtten het mogelijk dat Bach bepaalde meesterwerken heeft geschreven tijdens zijn gevangenschap. Zo zijn de Cellosuites en Das wohltemperierte Klavier stukken die hij niet lang na zijn vrijlating heeft voltooid. Ondanks dat gevangenissen in zijn tijd allesbehalve prettige verblijven waren, denken historici dat Bach toch de beschikking kreeg over pen en papier. Zo zijn meesterwerken van Bachs hand dus mogelijk ontstaan in een vochtige kerker.