Het woord recidief is afkomstig uit het Latijn waar het terug-vallen betekent. Men spreekt van een recidief bij een ziekte, met name bij kanker, als deze ziekte na een tijdlang verdwenen te leek zijn (in remissie was) weer terugkomt. Bij hersentumoren betekent dit dat na een succesvolle behandeling er na verloop van tijd dan toch weer hersentumorgroei plaatsvind.
Bij kwaadaardige hersentumoren treedt bijna altijd vroeg of laat weer een recidief op. De hersentumor, ook al lijkt hij er helemaal uitgesneden te zijn, bestraald en chemo, is dan opeens weer op een MRI zichtbaar hetgeen dan vaak weer gepaard gaat met nieuwe klachten en symptomen.
Een hersentumor patiënt wordt, zeker bij kwaadaardige hersentumoren, ook na een succesvolle behandeling in verband met de grote kans op recidieven nog periodiek gemonitord. Dit gebeurt meestal door één of meerdere keren per jaar een MRI-scan van het hoofd te maken.
Wanneer er bij een periodieke controle of na aanleiding van nieuwe of terugkerende symptomen een MRI-scan (of CT-scan) gemaakt is waarop nieuwe tumor activiteiten zichtbaar lijken te zijn, is het lang niet altijd direct te zeggen of het dan echt om een tumor recidief gaat. Als die patiënt eerder een operatie maar met name bestraling en eventueel ook chemotherapie gehad heeft, kunnen op dit soort controle-scans ook nieuwe afwijkingen te zien zijn die een gevolg zijn van de gevolgde behandeling.
De afwijkingen op een controle-scan van een succesvol behandelde hersentumor patiënt kunnen er net zo uitzien als tumor recidief. Ze kunnen zelfs dezelfde klachten geven, zoals hoofdpijn of neurologische uitval. Deze afwijkingen nemen echter over het algemeen vanzelf weer af na verloop van tijd. Deze tijdelijke afwijkingen worden dan ook wel ‘pseudoprogressie’ of ‘radionecrose’ (necrose = dood weefsel) genoemd. Het kan zelfs voor een ervaren neuroloog en radioloog erg moeilijk zijn om pseudoprogressie van een echt tumorrecidief te onderscheiden, hetgeen bij een operatie bijvoorbeeld ook nog bemoeilijkt kan worden door gevormd litteken weefsel. Daarom moet zo'n scan vaak na enkele weken tot maanden nog eens herhaald worden om te zien of het zich verder ontwikkeld en zo meer zekerheid te krijgen of er echt weer nieuwe tumorgroei plaatsvind.