Alle vragen in het dossier-Fillon waren interessant, behalve die ene: wie gaf de Canard al die info? | De Morgen
Alle vragen in het dossier-Fillon waren interessant, behalve die ene: wie gaf de Canard al die info?
Fillon. Beeld EPA
Kleis Jager 6 maart 2017, 6:00
François Fillon stapt niet uit de race naar het Elysée, zei hij op tv. Dat hij niet zwicht voor de enorme druk om te stoppen, is goed nieuws voor de democratie.
Dat François Fillon geen prijs verdient voor voorbeeldig gedrag is duidelijk. Hij beloonde zijn vrouw jarenlang vorstelijk - op het hoogtepunt ontving zij een bedrag van 7.900 euro bruto per maand - voor hand- en spandiensten die geen naam mogen hebben.
Wie tot zich door laat dringen dat de helft van de Franse werknemers minder dan 1.750 euro bruto verdient, kan zich iets voorstellen bij de diepte van de woede die Fillon losmaakt. Fillon, die zich ook nog eens presenteerde als brandschoon, viel terecht hard van zijn voetstuk.
Maar toch. De collectieve jacht die op de conservatief-liberaal is ingezet, stemt niet vrolijk. Je kunt er om verschillende redenen zelfs behoorlijk somber van worden.
Neem de Canard Enchaîné, het satirische blad dat 'Penelope-gate' aan het rollen bracht en vervolgens elke week een nieuwe onthulling publiceerde. De Canard 'doet slechts zijn werk', hoor je steeds. Natuurlijk, de feiten moeten boven tafel komen. Maar vergeten wordt dat de Canard het dossier-Fillon niet in handen kreeg dankzij intensief speurwerk. Het belastende materiaal is bij de redactie bezorgd, in één keer, met een touwtje erom. De afzender van het pakketje is onbekend, maar zijn bedoelingen zijn meer dan duidelijk. Drie maanden voor de verkiezingen moest Fillon getorpedeerd worden.
Tot veel nieuwsgierigheid op redacties heeft dat niet geleid. Alle vragen waren kennelijk interessant, behalve die ene: wie gaf de Canard al die info?
Ook de Woodward en Bernstein van Le Monde - Fabrice Lhomme en Gérard Davet - hoefden weinig te doen voor een mooie primeur. De verhoren van het echtpaar-Fillon visten zij eenvoudigweg uit hun mailbox, dankzij zekere contacten bij justitie. Le Monde kon vervolgens acht voorpagina's aan de zaak wijden, met retorische koppen als 'Kan Fillon het volhouden?'
Je zou er haast een complotdenker van worden. Lhomme en Davet zijn goede bekenden van president Hollande, die zich inmiddels heeft verzoend met zijn rebelse beschermeling Emmanuel Macron. Veel wijst erop dat hij ijvert voor zijn overwinning. Hollande heeft een secretaris-generaal, Jean-Pierre Jouyet, die ook een mentorrol vervulde voor Macron en die veel werkt met mensen die in hetzelfde jaar als Macron afstudeerden aan de befaamde bestuursschool ENA. Via oud-studenten van de ENA loopt er ook een directe lijn naar de PAF, het financiële parket dat het dossier-Fillon onder zijn hoede heeft.
Natuurlijk, bewijzen ontbreken en wie speculeert, begeeft zich op erg glad ijs. Maar het zou de eerste keer niet zijn dat een Franse politicus struikelt door een coup tordu, een vuile streek.
Laat de kiezer oordelen, heeft Fillon zelf steeds gezegd en het lijkt me billijk hem ondanks alles gelijk te geven. Laat de kiezer uitmaken of zij een president willen die overduidelijk heeft gezondigd, maar die daar zijn excuses voor heeft aangeboden. Laat de kiezer oordelen of Penelope-gate zwaarder weegt dan het moedige hervormingsprogramma dat Fillon voorstelt. Want zonder hem heeft men op 7 mei april de keus tussen het hachelijke avontuur van Marine Le Pen en de - in ieder geval in dit stadium - timide maatregelen van Macron.