Tweede Kamer: bijna 'nee' tegen spoorboog
Op woensdag 22 januari 2014 sprak de Tweede Kamer - eindelijk, na jaren van vrijwel stilzwijgen - over de rijksplannen voor het goederenvervoer door Oost-Nederland (GON). Werd dit het moment dat de Kamerleden aan de staatssecretaris duidelijk maken dat ze de spoorbogen niet zien zitten, zoals ze in Bathmen al zo dikwijls gezegd hebben? Een beetje.
Hier eerst een voorbeschouwing. De uitkomst van het debat staat onderaan.
Brief BVB aan staatssecretaris Mansveld
Standpunt BVB aan Kamerleden gezonden
De commissie-I&M van de Tweede Kamer heeft op woensdag 22 januari om 15.00 uur een AO ('algemeen overleg') Spoor. Oorspronkelijk zou dit geheel aan de GON-plannen, inclusief de spoorboog bij Bathmen, gewijd zijn, maar inmiddels zijn er ook nog andere onderwerpen aan de agenda toegevoegd. Het wordt spannend om te zien of de Kamerleden nu een duidelijk standpunt uitspreken over de spoorbogen. Eerder stemden veel partijen, waaronder de huidige regeringspartij PvdA, al vóór een motie die de spoorbogen uit de plannen wilde schrappen. VVD en CDA stemden in 2010 tegen deze motie, maar inmiddels heeft VVD-Kamerlid Betty de Boer, spoorwoordvoerder voor haar partij, op werkbezoek in Bathmen gezegd dat de spoorbogen vanwege hun desastreuze effecten "onbestaanbaar zijn". "Geen spoorboog in Bathmen; en de VVD staat ook hier voor een betrouwbare politiek", zei De Boer in de camera van Deventer TV. Daarmee zou een Kamermeerderheid tegen de spoorbogen al een feit zijn, zij het dat deze woorden in een Kamerdebat nog nooit uitgesproken zijn.
Ook het CDA gaf bij monde van Kamerlid Eddy van Hijum te kennen dat van de spoorbogen "nut en noodzaak niet bewezen zijn". Hij zei dit op de debatavond in Boode voor de Tweede-Kamerverkiezingen in 2012, en was toen in goed gezelschap van Kamerleden van PvdA, VVD, SP, CU en 50PLUS, die allen hetzelfde standpunt innamen.
Het overleg in de Tweede Kamer met staatssecretaris Mansveld op 22 januari 2014 zal uitwijzen of de Kamerleden deze boodschap nu ook luid en duidelijk aan de staatssecretaris meegeven. Een logische stap, temeer daar de provincies Overijssel en Gelderland samen met de belangrijkste economische partner in het spoorgoederenvervoerdossier, het Havenbedrijf Rotterdam, het initiatief naar zich toegetrokken hebben met het onderzoek naar een veel beter en toekomstgerichter plan, dat GON overbodig maakt.
Bathmen verwacht niet anders, getuige ook de meer dan 2300 brieven die in drie dagen tijd naar aanleiding van de MER-aanvulling geschreven werden. Het liep storm bij het Zienswijze-café dat de BVB had georganiseerd. De kritiek op het MER (en op de wijze waarop het ministerie de eerdere reacties van een 'antwoord' had voorzien) was niet verstomd, integendeel. Het aantal recties op het MER van zomer 2013 werd nu met nog eens ruim 1000 overtroffen!
De BVB stuurde de staatssecretaris aan de vooravond een brandbrief. Ook werden de Kamerleden per e-mail geïnformeerd. Met verschillende van hen onderhoudt de BVB goede contacten. Na de eerdere werkbezoeken van collega's was onlangs ook D66-fractievoorzitter Alexander Pechtold in de hoogwerker in Bathmen te vinden. Op 10 maart zullen de spoorwoordvoerders weer in Bathmen acte de presence geven op een verkiezingsdebat vlak voor de gemeenteraadsverkiezingen, waar het spoor weer het voornaamste agendapunt zal zijn.
Uitkomst van het debat
Meest saillante detail van het debat was de indiening door de CU van een motie waarin de regering gevraagd wordt de spoorbogen bij Bathmen te schrappen uit de plannen. Van doorslaggevend belang waren de standpunten van VVD en PvdA. De beide partijen durfden de steun aan te motie, die tegen het beleid van hun regeringscoalitie ingaat, nog niet aan. Van beide was de VVD-woordvoerster nog het duidelijkst in haar sympathie voor de motie. Bij de stemmingen over de ingediende motie koos de CU eieren voor haar geld en "hield de motie aan", wat zoveel wil zeggen als: wachten op een beter moment. En dat kwam er enkele weken later alsnog.