De detective leeft | Trouw
De detective leeft
Marleen van Swigchem 25 juni 2008, 0:00
Jarenlang ben ik bevriend geweest met een hooggeleerde heer. Bij het glaasje whisky 's avonds ging het over de brieven van Bilderdijk of over de jongste kabinetscrisis - televisiekijken was zonde van de tijd. Maar als het half negen werd, op zondagavond, dan ging de televisie aan voor Inspector Morse. En zo heeft een oom van mij, eentje met een studeerkamer vol gewichtigheid, toen hij hoorde dat de Miss Marple-verhalen verfilmd werden, eindelijk een televisietoestel in zijn huis toegelaten.
Wat is dat toch met detectives? Dat intellectuelen zich verwaardigen ernaar te kijken? Louter snob appeal kan het niet zijn. Nou ja, de inmiddels dood-herhaalde Morse, met zijn chique treurigheid, zijn opera's, en zijn wijnrode Jaguar als heimelijke zonde, oké. Van dat soort heb je er intussen wel meer, zoals de intreurige Zweedse commissaris Kurt Wallander, die ook van opera houdt. Maar verder? Misschien is het een soort Oxford-effect in het algemeen, of de invoelbaarheid van een bepaald type commissaris: eenzaam, doorleefd, knorrig en vooral slim. Verder natuurlijk de geruststellende overzichtelijkheid van lijk, agent, vervelende hoofdcommissaris, bozen en goeden. Voor de één is het lekker puzzelen Wie Het Gedaan Heeft, de ander drijft doezelig mee met het verhaal en lapt het plot aan z'n laars. Een beter antwoord dan dat zoiets wel ontspannend zal zijn voor de vermoeide geest kan ik niet bedenken.
Onlangs was er een voor Nederland nieuwe serie te zien, Frank Riva uit 2003/4, op TV5Monde, Nederlands ondertiteld. Een grensgeval. Geen opera, geen muziek, maar wel Frans, dat telt ook natuurlijk, en dat werd bovendien wel weer eens tijd na de Maigret van Bruno Cremer. De hoofdrol is voor de flic par excellence Alain Delon. Het verhaal - over een jarenlang doodgewaande commissaris Frank Riva, sigarenrokende Colombiaanse maffiabazen, dodelijke drugs, een chef-annex-minnares en een dochter die een kind verwacht van een maffialid - het verhaal kortom, doet er niet toe. Maar het is heerlijk om de wat houterige Fransozen hun best te zien doen. Hun taal botst met het genre, het tempo is rommelig, en de bozen bespieden elkaar als broeierige tijgers. De blauwogige Delon, met gesoigneerde grijze manen, is niet meer de Delon van - zeg - 'Le Samouraï', maar ach, ouder worden we allemaal. Delon heeft gewonnen aan gewicht, in alle betekenissen, en hij valt samen met zijn rol, helemaal naar wens, type 'laatste der rechtvaardigen'. U krijgt nog één kans, zondagavond, met een herhaling op dinsdag.