Fadel exposeert dank voor vrijheid
Fadel Jawad te midden van zijn werkstukken. (foto: Dick van der Veen)
wo 5 mei 2021, 8:58
Fadel Jawad kwam in 1997 van Bagdad naar Nederland. Uit dankbaarheid voor de bescherming en de vrijheid die hij hier geniet hangt hij, fine art kunstenaar, van 4 tot en met 8 mei acht tot tien werkstukken voor de ramen van zijn woning aan de Passestraat 46 in Elburg. Gelieerd ook aan 76 jaar bevrijding van Nederland.
ELBURG – Fadel vluchtte na zijn studie aan de kunstacademie naar Europa. "Ik koos bewust voor Nederland. Ik heb veel informatie over dit land ingewonnen. Bovendien kende ik iemand die er al eerder was neergestreken." Na twee maanden opvang in Leiden kwam hij in Oldebroek. "Ik heb daar vijf mooie jaren gehad. Heb me van meet af aan gericht op het leren van de taal. Dat ging spelenderwijs door het lesgeven aan zo'n vijftig kinderen in een opvangcentrum. Het vinden van een baan was en is ondergeschikt aan het thuis raken in de cultuur. Ik heb sinds mijn komst van de vrijheid genoten. Zo kan het dus ook, speelde door mijn hoofd. In Irak leefde ik voortdurend in angst. Oppassen voor wat je doet en wat je zegt, want ook de muren hebben daar oren."
Als voetbalfan meldde hij zich bij OWIOS waar hij zelf een balletje trapte en hielp bij het geven van training aan de jeugd. Na die vijf jaar volgde verhuizing naar Elburg, waar hij zich op diverse manieren verdienstelijk maakt(e) voor de Elburger Sportclub en voor de volleybalvereniging EVV. Hij was vijf jaar KNVB- scheidsrechter en fluit nu nog wedstrijden op afroep.
De kunst is er toch niet bij ingeschoten?
"Zeker niet. Ik ben blijven tekenen en schilderen. Heb ook les gegeven aan senioren. Weet je, mijn hoofd is een soort fabriek. Daar speelt zich een productieproces af. Die producten moeten er uit, anders raak ik verstopt. Door het op anderen over te dragen verrijkt het mijn leven." Fadel gebruikt speciale technieken, met puntjes op papier om het te simplificeren. Vorig jaar al wilde hij exposeren, wat corona toen ook onmogelijk maakte. "Nu wil ik tien van mijn werkstukken ophangen. Meer kan ik er niet achter mijn ramen kwijt. Mensen kunnen ze vanaf de straat bekijken." Het is zijn dankbaarheid voor de vrijheid die hij in Irak miste. "Ik wilde daar leraar worden in het middelbaar onderwijs. De gedachte dat er voor mij in mijn geboorteland geen toekomst was, die voortdurende spanning waarin ik leefde, deden me vluchten." In één van de werkstukken zie je een vervlechting van een strijder en een bevrijder waarmee de betekenis van 4 en 5 mei zijn samengevat.
Nooit meer terug geweest in Irak?
"Nee, hoewel dat sinds 2003 zou hebben gekund. Het is één en al triestheid. Twee broers kwamen om het leven tijdens hulpverlening bij een bombardement, een neefje werd onthoofd. Als ik informeer naar deze of gene klinkt het bijna staccato: dood… is ook dood."
Hij begrijpt dat mensen zich in Nederland druk maken om de beperkingen die corona je oplegt. "Die zijn allemaal bedoeld voor jouw bescherming. Als je het zo wilt zien had ik daar zestien jaar achtereen met corona te maken. Maar die was bepaald niet op bescherming gericht. Die zogenaamde bescherming in Irak komt uit de loop van het geweer. Ik voel me in dit land gelukkig. Waardeer de veiligheid en de vrijheid die jullie allemaal gewoon vinden en die het stilaan ook voor mij is geworden. Maar wanneer ik terugdenk aan de tijd in Bagdad weet ik weer beter. Niets en niemand kunnen vertrouwen en alles kunnen zeggen en denken. Een wereld van verschil. In die sfeer is een baan en werk voor mij niet zo belangrijk. Ik ben gelukkig met mijn kunst en de uitkering die dit land mij verstrekt. Het klinkt misschien sentimenteel, maar als een hond of paard me aankijkt ervaar ik dat als het leven, dat ik besta en er interesse is voor mij als individu. Een dier dat jouw eigenwaarde opkrikt. Als in Bagdad iemand je aankijkt schiet je gelijk in de stress. Niet met drie mensen op straat die geen familie zijn. Dat kun je hier in het ongunstigste geval een boete opleveren. In een periode die is te overzien. Wanneer je dat in Bagdad overkomt is het maar de vraag of je nog terugkeert. Het kan zijn dat je nooit meer iets van hen hoort."
De expositie van tekeningen voor zijn ramen is tot vijf dagen beperkt. "De werken kunnen slecht tegen het daglicht, verkleuren", is zijn verklaring.