MAARTS VIOOLTJE – konVIB
De verklaring van die vreemde eigenschap is trouwens nuchter. In de geur bevindt zich een stof, 'ionon' geheten, die de reuk teniet doet. Dit ionon werkt maar eventjes. Snuffelen we na enige tijd wederom aan het bloempje, dan ruiken we het weer. Tot het ionon opnieuw zijn werk doet.
Meer dan tien soorten 'violen' bestaan er, waarvan, zoals gezegd, het maarts viooltje de enige is die geurt. Alsof deze luxe voldoende is, is Viola odorata de eenvoudigste in verschijning. Stemmig violet, soms neigend naar een zekere bleekheid. Een schijnbaar teer, maar hardnekkig overblijvend plantje, oorspronkelijk afkomstig uit het Zuiden van Europa en lang geleden bij ons ingevoerd.
Dergelijke uitlopers maken worteltjes, vormen bladeren en worden een nieuw plantje. De hartvormige bladeren zijn in een rozet gegroepeerd, waaruit de bloemen ontspringen tot een kleine tien centimeter hoogte. De bloem is 'vijfbladig': twee omhoog gericht, twee zijwaarts en een naar onderen. Dit laatste blad bevat een fraaie tekening, het zogenaamde honingmerk, dat insecten aanlokt om hen via schuin naar de nectarbron gerichte lijntjes naar het hart van de bloem te leiden.
Niet alle insecten zijn echter welkom! Omdat het onderste kroonblad aan de basis smal wordt en uitloopt in een holle spoor, waarin zich de nectar verzamelt, is de honing (nectarwaarde 2) alleen voor 'bijen met een lange tong' en vooral vlinders bereikbaar.
Alsof het een kostbare schat betreft, is nog een barrière ingebouwd. Op het voor bestuiving meest ontvankelijke plekje van de stempel zit een kleine holte, die door een klepje wordt bedekt. Komt een zojuist door een ander viooltje bestoven 'bij' binnen, dan wordt dit dekseltje weggeklapt, zodat bestuiving kan plaatsvinden.