Polariseert referendum Antwerpen nog meer? | ADEMLOOS
Polariseert referendum Antwerpen nog meer?
Oosterweel-actiegroepen hebben genoeg handtekeningen verzameld
Krijgt Antwerpen een nieuw referendum over Oosterweel? De actiegroepen hebben in ieder geval voldoende handtekeningen verzameld. Als zij hun plan doorzetten, is dat bepalend voor de Antwerpse verkiezingen in 2018.
Iets meer dan 65.000 krabbels hebben ze verzameld, de actiegroepen Ademloos, stRaten-generaal en Ringland. De komende weken doen ze er nog 10.000 bij om een buffer aan te leggen, maar ze hebben nu al voldoende geldige handtekeningen verzameld om een referendum af te dwingen. "We hebben de steun nodig van één op de tien Antwerpenaars, dus 51.000 geldige handtekeningen. Die kaap hebben we normaal al gerond, maar we gaan nog even door", zegt Wim Van Hees van de actiegroep Ademloos.
Zeven jaar geleden stond Antwerpen op zijn kop door een referendum over de Oosterweelverbinding. Ruim een derde van de Antwerpse bevolking daagde toen op om zich uit te spreken over de bouwplannen van de overheid. De stemming draaide uit op een overwinning voor de actiegroepen, want het traject van de Lange Wapperbrug werd met 59 procent van de stemmen naar de prullenmand verwezen. Toenmalig minister-president Kris Peeters (CD&V) kon niet anders dan de plannen aanpassen.
Nu stevent Antwerpen af op een gelijkaardig scenario. Wat in Gent niet lukt, lukt in Antwerpen namelijk wel: mensen mobiliseren rond een groot mobiliteitsdossier. Je kunt er geen café, kruidenier of bibliotheek binnengaan of er ligt een petitielijst voor je neus. Vrijwilligers organiseren marathonacties, waarbij ze in één weekend duizenden krabbels verzamelen. Sommige raamaffiches mogen dan al wat afgebleekt zijn, van Oosterweel-moeheid is in Antwerpen weinig sprake.
De timing van het referendum ligt erg gevoelig, want in 2018 zijn er lokale verkiezingen. Daar kan vooral de oppositie garen bij spinnen
Vraag is: gaan de actiegroepen door met hun referendum? Zij schuiven de beslissing nog even voor zich uit omdat ze volop rond tafel zitten met Alexander D'Hooghe, de bemiddelaar die door de Vlaamse regering werd aangesteld. De actiegroepen willen de deur nog niet dichtslaan, maar veel reden om te hopen hebben ze niet.
Ze beseffen immers dat D'Hooghe zich moet houden aan het beslist beleid van de Vlaamse regering. De overheid wil de ring iets ten noorden van Antwerpen sluiten via het zogenaamde BAM-tracé, terwijl de actiegroepen dat stuk autosnelweg nog een pak noordelijker willen leggen: het zogenaamde Haventracé. Zolang de overheid haar tracé niet wil veranderen, gaat het referendum door.
Voor hun definitieve beslissing wachten de actiegroepen op de bouwaanvraag die de regering wellicht in maart 2017 zal indienen. Op dat moment liggen de plannen van de regering zwart op wit vast. "Het is duidelijk dat wij het referendum alleen staken als de overheid dit keer ook écht naar ons wil luisteren", zegt Van Hees. "Het BAM-tracé is niet goed voor de leefbaarheid. Onze ondertekenaars verwachten dat hun handtekening iets betekent."
Met dank aan het Ringland-effect
Wat opvalt is dat de handtekeningen sneller binnenkomen dan zeven jaar geleden. Met dank aan Ringland. "We hebben veel te danken aan het Ringland-effect", zegt Manu Claeys van de actiegroep stRaten-generaal. Claeys en Van Hees vechten een tienjarige oorlog uit, maar kregen vier jaar geleden steun uit onverwachte hoek. De burgerbeweging Ringland joeg toen een frisse wind door Antwerpen die nog niet is gaan liggen. "Wat opvalt is dat we mensen op straat niet meer moeten uitleggen waarover het gaat. Iedereen weet het al."
De timing van het referendum ligt erg gevoelig, want op 14 oktober 2018 zijn er lokale verkiezingen in Antwerpen. Een nieuwe Oosterweel-crisis is wel het laatste dat de meerderheidspartijen N-VA, CD&V en Open Vld kunnen gebruiken. De strijd in Antwerpen is nu al gepolariseerd en de kans is groot dat vooral de linkse oppositiepartijen er garen bij spinnen. Kersvers Antwerpenaar Kris Peeters weet alvast waaraan hij zich dan kan verwachten.