Volgens de Nederlandse Arbowet is de werkgever verplicht het werk zo te organiseren en in te richten, dat lichamelijke belasting geen gevaar oplevert voor de veiligheid en gezondheid van werknemers. In het Arbobesluit hoofdstuk 5, ‘Fysieke belasting’, zijn (in de artikelen 5.1 tot en met 5.15) de volgende regels opgenomen:
het voorkomen en beperken van gevaren is verplicht;
de werkgever dient te inventariseren en te evalueren of er gevaren zijn voor de gezondheid ten aanzien van lichamelijke belasting;
de werkgever stelt een ‘zitgelegenheid’ beschikbaar aan de werknemer, als het werk helemaal of deels zittend kan worden uitgevoerd;
de werknemers die arbeid verrichten waarbij lasten worden gehanteerd, krijgen voorlichting over het gewicht en de lastverdeling en de wijze waarop de last moet worden getild
Er zijn richtlijnen ontwikkeld om de wetgeving te vertalen naar de praktijk, onder meer in de Arbo-informatiebladen. Deze bevatten toegankelijke informatie over hoe werknemers en werkgevers in de praktijk met wettelijke regels en beleidsregels kunnen omgaan. In het Arboinformatieblad nr. 29 (Fysieke belasting bij het werk) staat een algemene oriëntatie op lichamelijke belasting bij arbeid.
Relevante wetgeving en documentatie:
Arbeidsomstandighedenwet
Artikel 3 Arbobeleid
Artikel 16 Nadere regels met betrekking tot arbeidsomstandigheden alsmede uitzonderingen op en uitbreidingen van toepassingsgebied
Arbeidsomstandighedenbesluit
Artikel 5.1 Definitie richtlijn
Artikel 5.2 Voorkomen gevaren
Artikel 5.3 Beperken gevaren en risicoinventarisatie en -evaluatie
Artikel 5.4 Ergonomische inrichting werkplekken
Artikel 5.5 Voorlichting Artikel
Artikel 5.6 Bijlagen richtlijn
Bijlage I van de Europese Richtlijn nr. 90/269/EEG
Kenmerken last, vereiste lichamelijke inspanning, kenmerken werkomgeving, eisen van de taak
Arboinformatiebladen:
Arboinformatieblad 29 Fysieke belasting bij het werk
NEN-normen
De vigerende Normen van het Nederlands Normalisatie-instituut (NEN):
NEN-EN 1005-1 Veiligheid van machines -Menselijke - Deel 1 Termen en definities.
NEN-EN 1005-2 Veiligheid van machines -Menselijke Fysieke Belasting - Deel 2 Handmatig hanteren van objecten bij machinewerkzaamheden.
NEN-EN 1005-3 Veiligheid van machines -Menselijke Fysieke Belasting - Deel 3 Aanbevolen maximale krachten bij machinewerkzaamheden.
NEN-EN 1005-4 Veiligheid van machines -Menselijke Fysieke Belasting - Deel 4 Evaluatie van de werkhoudingen bij machinewerkzaamheden.
NEN-EN 1005-5 Veiligheid van machines -Menselijke Fysieke Belasting - Deel 5 Risicobeoordeling van werkhoudingen en bewegingen bij machinewerkzaamheden
NEN-ISO 11226 Ergonomics - Evaluation of static working postures.
NEN-ISO 11228-1 Ergonomie - Handmatig verplaatsen van lasten; Tillen en dragen.
NEN-EN-IS0 14738 Veiligheid van machines - Antropometrische eisen voor het ontwerp van werkplekken bij machines.
NEN/ISO 11228-2 Ergonomie- Handmatig verplaatsen van lasten; Duwen en trekken.
NEN/ISO 11228-3 Ergonomie- Handmatig verplaatsen van lasten, deel 3, Hoog frequent hanteren bij een lage belasting.
NPR-ISO 11295 Ergonomie - Applicatiedocument voor internationale normen voor handmatig verplaatsen van lasten (ISO 11228-1, ISO 11228-2, ISO 11228-3) en evaluatie van statische werkhoudingen (ISO 11226).