Leiden lagere belastingen tot een hogere spaarrente? - Opinie Joost Derks | Boerenbusiness.nl
9 Januari 2020 - Joost Derks
Het is altijd fijn als er meer geld binnenkomt dan je uitgeeft. Dat geldt ook voor de overheid. Vlak voor de jaarwisseling becijferde het CBS dat het Nederlandse overschot in de eerste drie kwartalen van vorig jaar uitkwam op € 14 miljard. Dankzij dat positieve verschil is de overheidsschuld voor het eerst sinds 2008 gedaald tot minder dan 50% van het Bruto Binnenlands Product (BBP).
Als braafste jongetje van de klas voldoet Nederland nu ruim aan de Europese doelstelling (maximaal 60%). Ter vergelijking: in Duitsland is dat iets meer dan 60%, in Frankrijk ruim 90% en in België zelfs 100%. En als er dan toch geld moet worden geleend, krijgt de overheid geld toe door de negatieve rente. Is het niet eens tijd om de belastingen te verlagen, zodat de bevolking meeprofiteert van de goede tijden?
Bovenstaande vraag stelde Christine Lagarde in september vorig jaar, een maand voordat ze aantrad als ECB-voorzitter. Haar oproep is niet ingegeven doordat ze Nederlanders en inwoners van andere Noord-Europese landen wat extra's gunt. Een belastingverlaging maakt haar werk een stuk makkelijker.
Het hoofddoel van de ECB is het handhaven van prijsstabiliteit, oftewel een inflatie van net iets minder dan 2%. Momenteel is dat slechts iets meer dan 1%. Zelf kan Lagarde weinig maatregelen meer nemen om daarvoor te zorgen, want voormalig ECB-voorzitter Mario Draghi heeft alles al uit de kast gehaald. De officiële rente staat op -0,5% en de bank koopt elke maand €20 miljard aan Europese staatsobligaties.
Als de belastingdruk wat afneemt, houden mensen wat meer geld over om uit te geven. Hogere consumentenuitgaven leiden vaak tot een stijgende inflatie, is de gedachte van Lagarde. Dan krijgt de ECB wat lucht om eventueel het opkoopprogramma te stoppen. Of om de rente langzaam wat op te schroeven.
En dat is ook gunstig voor de Nederlandse bevolking. Als banken straks weer een positieve rente krijgen over gelden die ze bij de ECB stallen, hoeven ze klanten ook geen spaarrente van een minieme 0,01% meer voor te schotelen. Een ruimer ECB-beleid heeft ook een weerslag op de valutawereld.
De hoogte van de rente bepaalt namelijk deels de kracht van een munt. En stijgende rente maakt het voor aantrekkelijker om een bepaalde valuta aan te houden, alhoewel dat ook afhangt van de rentebewegingen in andere landen. Een sterkere munt verzwakt de internationale concurrentiepositie van een land of regio.
Maar daar staat tegenover dat het wat goedkoper wordt om buiten Europa op vakantie te gaan. Voorlopig zijn een hogere spaarrente en goedkope vakanties echter nog ver weg. Het tarief van de laagste belastingschijf daalt volgend jaar van 37,35% naar 37,10%. Dat kleine stapje haalt niet veel uit voor Lagarde en voor Nederlandse belastingbetalers.