Door de ogen van een kind - NRC
Deze week de kiek van de fotograaf Michel Pellanders (1951) uit Amsterdam.
Clown Billy Bill, Herman Selleslags,1963, Spaarnestad Photo Spaarnestad Photo
'Een geur kan je in één klap vijftig jaar terugzetten: thuis – als kind – aan tafel bij je ouders. Geluid, een stem bijvoorbeeld, kan dat ook. De smaak van warme chocola kan me weer even 7 jaar oud laten zijn. Hetzelfde geldt voor deze foto. Het brengt me terug naar de tijd dat ik als kind naar het circus ging. Die ervaring was zo intens, dat het in mijn geheugen is blijven hangen. Als ik nu naar het gezicht van dit kind kijk, komt het gevoel van destijds meteen terug.
"Ik heb deze foto van de Belgische fotograaf Herman Selleslags in het archief van Spaarnestad in Haarlem gevonden. Ik ben al een tijd lang beeldmateriaal aan het verzamelen voor een boek, getiteld Kindertijd, dat moet gaan over de jaren vijftig. Door de ogen van een kind kijk ik naar die periode en wil ik een beeld schetsen van een verdwenen tijd, een jeugd. Daarvoor ga ik associatief te werk en gebruik ik allerlei materiaal, niet alleen foto's maar ook tekeningen, filmstills en strips.
"Ik ben geboren in 1951 en het boek bestrijkt de ervaringen van de eerste twaalf jaar van mijn leven. Deze periode schijnt bepalend te zijn voor de beleving van je verdere leven. Het is een tijd waarin kinderen voor een belangrijk deel hun identiteit vormen.
"Naarmate we ouder worden, koesteren we onze herinneringen. Je begint je ook af te vragen: wat was er destijds werkelijk en waar begint de fantasie? En wat is er overgebleven aan beeld dat je doet herinneren? Als ik terugdenk dan herinner ik mij de films van Charlie Chaplin, strips zoals Kuifje en Tom Poes en heel veel verhalen. En het boek The Family of Men van de fotograaf Edward Steichen dat bij mijn tante thuis lag. Daarin stonden foto's van mensen over de hele wereld. Ik bladerde daar eindeloos in.
"En zo is ook het circus in mijn herinnering blijven hangen. De magie ervan. En dat magische denken is echt een gevoel dat bij het kindzijn hoort. Ik ben geboren op de laatste dag van het jaar 1951, en ik heb lang gedacht dat al dat vuurwerk speciaal voor mij was."