Het vergrote én vernieuwde Stedelijk Museum (1) - Postzegelblog
« Westlandpost: terug, niet toegelaten
Home » Bloggers » Bate Hylkema » Het vergrote én vernieuwde Stedelijk Museum (1)
23 september 2012, 7:00 uur - Bate Hylkema
Op de reactie van AADB bij het artikel 'Stedelijk Museum Open: een kunstzinnig velletje' (op 11 september, 12.15 uur) "Ik ben benieuwd wat blogger Bate ons nu weer gaat voorschotelen over dit postzegelonderwerp" kan ik het volgende melden: "Er valt aanmerkelijk meer interessante gegevens én verder liggende achtergronden over dit velletje te melden dan gebruikelijk. Vandaar dat deze bijdrage uit twee delen bestaat!"
Het Stedelijk Museum (ook SM of Stedelijk)
Het Stedelijk Museum in Amsterdam is het grootste museum voor moderne, hedendaagse kunst en vormgeving in Nederland. Het historische pand (1895) is de afgelopen jaren gerenoveerd (2004 t/m 2012) en uitgebreid met een imposant grote badkuipvormige, spierwitte vleugel met een kelder. De opvallende nieuwbouw is door Benthem Crouwel Architecten van Bureau Experimental Jetset uitgevoerd. De hoofdingang is verplaatst naar het Museumplein. Het museum heeft nu meer ruimte dan ooit.
Aan de linkerkant van de dwarsdoorsnede bevindt zich het monumentale historische museumpand en aan de rechterkant staat de nieuwe uitbouw, namelijk de 'badkuip op poten' op een plein. De spectaculair grote luifel maakt van de buitenruimte een overdekt plein, vrij van regen en tamelijk zonnig. Tevens wordt de gevel er door afgeschermd tegen te veel zonlicht en ongewenste opwarming. Onder het plein is de allergrootste expositieruimte (kelder) van het museum (1100 vierkante meter).
Het SM-velletje bezit drie elkaar aanvullende niveaus of lagen:
De basis van het velletje bestaat uit een zij-aanzicht / dwarsdoorsnede van het museum na de verbouwing, bestaande uit het historische pand én de nieuwbouw ['badkuip'& kelder]. Het geheel is in lijntekeningvorm (architectuurtekening) uitgevoerd.
De zwarte pijlen (behorende tot de tweede laag) voeren de museumbezoekers door de tentoonstelling. De pijlen hebben ook nog andere functies (deelhoofdstuk 'Cirulatiepijlen').
Tien relevante iconische beelden uit het museum.
(On)overzichtelijkheid!
In de geïntegreerde collage van het SM-velletje zijn museum en de kunstcollectie van tien stuks tot één geheel samengesmolten. Het gevolg hiervan is bij de EERSTE 'kennismaking-van-de-vele-afbeeldingen' het een onoverzichtelijk zoekplaatje is, of zoals ik in mijn eerste reactie op 11/9 (13.57 u) eraan toevoegde: "Te overvloedig, te overladen, te overdadig, te overmatig." Te druk: door de bomen zie je het bos niet meer, of door het bos de bomen niet. Teneinde enige visuele structuur in deze collage te krijgen, heb ik door kleur scheiding tussen de afbeeldingen van het museum en de kunstcollectie aangebracht.
Met de onoverzichtelijkheid kan (speculatief gedacht) het ontwerptrio Stolk,Van den Dungen en Brinkers toch ook wel 'iets' gezegd willen hebben. SM-bezoekers komen in het vergrote museum (uitgebreid van 1100 naar 2200 vierkante meter) met meer kunst als voorheen in aanraking (90.000 kunstvoorwerpen).
Bovendien komen de bezoekers via de vele tekstbijschriften met talrijke stijlen in de kunst als impressionisme, popart, expressionisme, surrealisme, dadaïsme, ***** in contact. Na het bezoek komt de museumbezoeker er vermoeid, overladen en afgeladen vandaan. Overzichtelijkheid is op dat moment ook (geheel) verdwenen.
Circulatiepijlen
In de nieuwste Collect staat ook: "Ook symboliseren ze (heeft betrekking op de pijlen) de manier, waarop verleden, heden en toekomst elkaar beïnvloeden (blz. 17)." Met de circulatierichting van de pijlen worden niet alleen de activiteiten van het heden en verleden van het museum verbeeld (naast die voor de museumbezoekers als mini-bewegwijzering), maar ook die van 'in-de-toekomst'. Namelijk SM-tentoonstellingen georganiseerd op kort of op langer termijn.
Deze pijlen zijn tijdens de zoektocht van de ontwerpers in de dossieraantekeningen van Willen Sandberg (directeur van 1945 t/m 1963) gevonden, waarmee Sandberg de circulatie in 'zijn' nieuwbouwvleugel van het museum (Sandberg-vleugel) aangeeft. Het blauwgekleurde Sandberg-citaat "De circulatie is vanzelfsprekend" (Open de Musea, 1973) onder aan het velletje heeft hier ook betrekking op.
SM-postzegeltypen
In de tien iconische afbeeldingen van de Stedelijke-postzegels (vijf geven een detail van het geheel), waarin weinig kleur is aangebracht, zijn drie postzegeltypen te onderscheiden:
werkelijkheidsgetrouwe afbeeldingen: naast twee voorwerpen en een vogel (het meest aantrekkelijk van alle postzegels door het kleurgebruik) twee persoonsafbeeldingen. De personen zijn meer of minder realistische afgebeeld.
abstracte afbeelding: afgezien van de kleur is voor velen deze afbeelding niet aansprekend.
typografische afbeeldingen: twee met en twee zonder kleur. Voor een groot aantal filatelisten is de zeggingskracht van typografische postzegelafbeeldingen gering.
Originele SM-reclamevoering
"Waar de beelden zich op het postzegelvelletje bevinden, is niet altijd toeval. Het Stedelijk Museum-logo is bewust op de pui geplaatst (4e postzegel) en de vogel van Appel breekt letterlijk naar buiten (5e postzegel)", aldus de tekst van de nieuwste editie van Collect. Hieraan kan toegevoegd worden dat de afbeelding met de schietende kanonnen (6e postzegel) verdekt tussen het historische en moderne gedeelte van het museum zijn opgesteld.
Bijzonder opvallend is echter de aanwezigheid van drie kunstwerken in de kelderruimte:
Aan de Russische kunstenaar Kazemir Malevich (1879 – 1935; 8e postzegel) wordt in 2013 een speciaal tentoonstelling in het Stedelijke gewijd.
Van de Amerikaanse Mike Kelley (1954 – 2012; 9e postzegel) start vanaf 15 december 2012 een overzichtstentoonstelling in het SM.
Marlene Dumas (1953; 10e postzegel) uit Zuid-Afrika treedt in 2014 met een expositie in het SM op de voorgrond.
Met andere woorden PostNL stelt op postzegels ruimte aan het Stedelijk Museum beschikbaar, waardoor leden en contributanten van het museum nu al op een ongebruikelijke manier via de eigen SM-nieuwbulletins geattendeerd worden op exposities op termijn (originele manier van reclamevoering)!
De aanwezigheid van kunstwerken van deze drie kunstenaars vormen nu al de 'stille getuigen' daarvan. "Regeren is vooruit zien", zal het museum gedacht hebben, " met reproducties van deze kunstenaars kan ik nu al mijn doelgroep (potentiële museumbezoekers) bereiken", toen in samenspraak met PostNL over deze emissie (in een pril stadium) is gesproken. PostNL daarentegen stemt ermee in en redeneert: "Voor wat, hoort wat!"
Over de commerciële functie van de postzegel naast de communicatieve hoop ik u op kort termijn nader te informeren. Nieuwe tijden, nieuwe waarden en normen. Innovatie! Postzegelemissies komen niet alleen tot stand door een aanvragende partij, maar ook op verzoek van PostNL, dat het bedrijfsleven benadert.
Feestelijke overhandiging postzegelvel Stedelijk Museum
Postzegelemissies juli t/m december 2015
Het vergrote én vernieuwde Stedelijk Museum (2)
Europapostzegels 2012, 'Aan de Amsterdamse grachten'
Ontwerper Huug Schipper licht ontwerptracé Mooi NL 2011 toe
Tien DE STIJL-postzegels in 'De STIJL-uitvoering' (deel 3)
Bosatlas én postzegelvel: De som der delen meer dan het geheel
Benthem Crouwel Architecten,
Kazemir Malevich,
aadb op 23 september 2012 om 12:04
Tsja nu ik dit allemaal lees is het bij nader inzien toch wel een prachtig informatief ,duidelijk velletje ,met name zijn de losse zegels een lust voor het oog .Duidelijk een velletje dat de wereld over kan gaan als het pijlen circus dat zijn doel nimmer raakt en de nooduitgang in het oneindige ligt .
Johan van de Vaart op 24 september 2012 om 07:56
Ben blij dat je je mening hebt herzien.
aadb op 24 september 2012 om 10:13
@Ach een goed verstaander heeft weinig woorden nodig of hij het begrijpt is een andere zaak ! Met de wind mee is het makkelijke vrienden oogsten !