Als jij eerder dood gaat, schrijf ik een boek over je | Trouw
Als jij eerder dood gaat, schrijf ik een boek over je
Hoe is het om op te groeien in een vrijgevochten milieu? Rindert Kromhout beschrijft de bijzondere jeugd van twee broers in Engeland.
Bas Maliepaard 24 april 2010, 0:00
Soms is het slot van een roman zo mooi, dat je de trage reis erheen vergeet. Tenzij je tijdens het lezen aantekeningen maakt, zoals de meeste recensenten doen. Rindert Kromhout maakt een hoop goed in de laatste zestig bladzijden van zijn roman 'Soldaten huilen niet'. Maar niet alles.
Het verhaal begint in 1937 met een onheilspellend gesprek tussen verteller Quentin (18) en zijn oudere broer Julian. De laatste wil naar Spanje om in de burgeroorlog mee te vechten. "'Als jij eerder doodgaat', zei ik, 'zal ik een boek over je schrijven.' 'Als jij eerder doodgaat', zei Julian, 'heb ik geen broer meer.'"
Een ontroerende dialoog, die wel meteen de tragische ontknoping verraadt en een flink deel van de spanning wegneemt. Want Quentin begint met het volgende hoofdstuk het beloofde boek te schrijven.
Hij gaat twaalf jaar terug in de tijd, naar het moment dat de broers met hun excentrieke familieleden verhuizen naar Charleston, een van de buitenhuizen van de zogenaamde Bloomsburygroep. De moeder van de jongens, schilderes Vanessa Bell, vormde samen met haar zus Virginia Woolf de spil van deze invloedrijke kring kunstenaars en intellectuelen.
Kromhout baseerde zijn verhaal op feiten, maar zet die wel naar zijn hand. Het gaat hem er vooral om het inspirerende leven op Charleston te beschrijven, zoals Quentin dat had kunnen doen. En dat lukt heel aardig: de vertelstem klinkt authentiek en op de sfeer die de auteur schept valt niets af te dingen. Quentin vertelt over spelen in de paradijselijke tuin en het rijk beschilderde huis, over de band met zijn broer, de kleurrijke vrienden van zijn ouders, over de toneelavonden en de schrijflessen die hij van tante Virginia krijgt.
De opmerkelijke gezinssamenstelling en de vrijgevochten seksuele moraal in huize Bell intrigeren nog het meest: vader woont in Londen en brengt telkens nieuwe vriendinnen mee naar het platteland, terwijl moeder op Charleston samenwoont met de biseksuele schilder Duncan Grant, die ondertussen een relatie heeft met een man.
Toch kruipt het verhaal langzaam voort en blijft de toon, ondanks het retrospectief, behoorlijk kinderlijk. Is het echt nodig om uit te leggen waar beurskrach en het communisme voor staan? Pas als de broers adolescenten zijn, als Julian in de ban raakt van de turbulente internationale politiek en een oud familiegeheim de idylle van Charleston verstoort, krijgt het boek de volwassen pit waar de lezer op wacht.