ER IS (NOG) MEER DAN BOEKEN, DRUGS EN PROSTITUEES | De Morgen
ER IS (NOG) MEER DAN BOEKEN, DRUGS EN PROSTITUEES
Op stap in de exotische wijk van de nieuwe Antwerpse bibliotheek
✦ Exclusief voor abonnees door 7 mei 2005, 0:00
Vraag hier niet wie De Coninck is die zijn naam aan het plein gaf. Geen mens die het weet. U moet het gaan opzoeken in de nieuwe bibliotheek. Alleen de gids zal het u weten te vertellen tijdens een geleide wandeling door Antwerpens meest exotische wijk. Kip op zijn Kasjmiers, de goedkoopste busreis naar Vilnius of duizend verschillende biljartstokken? Daarvoor moet u hier zijn.
door Marc Schoetens / Foto's Jimmy Kets
Het is niet die van het beroemde bolleke De Koninck, want die heet Charles. Het gaat om Pieter De Coninck, een van de grote vrijheidsstrijders uit de Guldensporenslag van 1302. Zijn spitsbroeder Jan heeft geen plein, maar een straat gekregen als eerbetoon: de Breydelstraat in de nabijgelegen Stationswijk. Dat hebben zij beiden te danken aan een beslissing van het stadsbestuur in een vlaag van Vlaamsgezindheid, een goede eeuw geleden. De buurt heeft wel een goed geheugen als het gaat om gastronomie en uitgaan. Dit plein was lang de enige plek in de stad waar men op de onmogelijkste uren nog een gesneden brood of een belegde sandwich kon kopen. Hier is in de jaren '60 de eerste Amerikaanse hamburger met ketchup geserveerd. En de buurt is nog altijd heel trots omdat zij het pikante broodje martino heeft uitgevonden (zie elders). 'Helaas is de sandwichbar Quick, waar de allereerste martino werd gesmeerd, al een tijd dicht. De hele stad kwam er. Sommigen nog gauw voor ze naar hun werk gingen', vertellen de mannen aan de toog van Oma's Frituurtje. 'Américain préparé als basis en daarop gesnipperde ui, plakjes augurk, tabasco en cayennepeper. Als je dat op krijgt en je laat er een vliegen, dan zijn je billen verbrand.'
Er wordt wat afgelachen in het frituurtje. Maar als ze over hun plein beginnen praten, gaat de stemming bergaf. 'Dag en nacht was hier ambiance in de cafés, clubs en cabarets. Weinig of geen ambras. Dat kwam omdat er minstens tien portiers stonden op het plein. Tot er die nieuwe wet kwam dat ze eerst een vrij dure opleiding moesten volgen vooraleer ze nog aan een deur mochten gaan staan. Veel portiers zoals Bouletje of Muis, die hadden niet het geld noch de tijd om zo'n diploma te behalen. De laatste portier is een paar jaar geleden gestopt. Dat was de Fons die aan de Cash stond. Dat was pas een monument.'
Een van de oudste volkscafés op het plein is de Firenze, genoemd naar de basketbalploeg die hier vroeger haar speelterrein had. Ook volgens de uitbaters Annie en Eddy heeft het verdwijnen van de portiers het plein geen goed gedaan. Maar met de komst van de nieuwe blitse bibliotheek, het aanpalende stadskantoor en het Grand Café Permeke op het plein, zal de zaak voortaan veel vroeger opengaan. In de Firenze - met rode zetels in skai en veel twinkelende lichtjes aan de muren - is het 'altijd bal voor weinig centen'. Er is een karaokebar met duizenden songtitels. Plaatselijke vedetten als Elvis-imitator Fonzy Reno en het countrykoppel Elvire en Eddy Rich staan hier geregeld op het podium.
Vertier is er niet alleen te vinden op het plein, maar ook in de zijstraten. De Van Schoonhovenstraat blijft ondanks de kaalslag de homovriendelijkste straat van de hele stad. De Strange, een van de oudste gay bars, viert nu zijn vijftigjarige bestaan. Merkwaardig genoeg is het interieur in die halve eeuw nauwelijks veranderd. In de meeste straten rond het plein zijn er Afrikaanse cafés te vinden. Lima, Ghana en Fugees in de Muizenstraat of River Gambia in de Van Arteveldestraat zijn helemaal geen brandschone cafés zoals op het trendy Zuid, maar ze draaien er wel betere muziek en er wordt formidabel gedanst op r&b, ragga, dancehall en latin. Wie te ver van het plein afdwaalt, zal merken dat de buurt ook gebreken heeft. Leegstand en krotwoningen. In dit deel van de stad wonen vandaag mensen uit 167 verschillende landen. Volgens de jongste cijfers zit 25 procent van de beroepsbevolking hier zonder job. In Vlaanderen is dat slechts 8,5 procent.
Onhippe stadsbuurten hebben dan weer het voordeel dat zij op veel vlakken goedkoop zijn. De Van Stralenstraat is trouwens bekend bij backpackers uit de hele wereld. Naast het imposante Koninklijk Atheneum uit 1884 bevinden zich de stopplaats en het kantoor van de Eurolines-bussen, die vanuit Antwerpen naar maar liefst 500 andere steden rijden.
De leukste straat van de buurt is de Van Wesenbekestraat, die symbolisch wordt bewaakt door vier monumentale leeuwen. Aan de gevels van veel huizen doen draken dienst als straatverlichting. De Chinezen, van wie de eerste golf migranten uit Hongkong al vanaf de jaren '30 naar Antwerpen kwam, zijn nog sterk gehecht aan deze oude symboliek.
Aziatische winkels, restaurants en warenhuizen zorgen ervoor dat de Van Wesenbekestraat een van de 'bezigste' straten is van de hele stad. Het is nog wel even wachten op de heropening van Aquatopia. De onderwaterwereld met 350 vissoorten in een miljoen liter water wordt momenteel grondig vernieuwd en gaat pas terug open op 14 juni.
Er bevinden zich maar liefst zes Aziatische warenhuizen in de Van Wesenbekestraat: Foek Wing, Sawasdee, Asia-Food, Seing Thai, Lung Fung Store en Sun Wah, de grootste van allemaal. Sun Wah telt verschillende verdiepingen waar naast Chinese ook duurdere Japanse en Koreaanse producten te koop zijn. 'In Antwerpen wordt Japans stilaan populairder dan Chinees', zegt verkoopster Yun Feng. 'Japanse voeding heb je in oneindig veel variaties en meestal kant-en-klaar bereid. Japanners hebben nu eenmaal weinig tijd. Japanse voeding is op veel vlakken beter. De verpakking is sober, het eten is minder calorierijk en hygiënisch beter gecontroleerd.' De beminnelijke Yun Feng kan honderduit praten over de nieuwste Koreaanse noedels, Japanse sojasauzen of hoe je van rijst sake maakt. U hebt het haar maar te vragen.
De Criée is een al even bekend adres bij Antwerpenaren die van exotisch eten houden. De grandioze overdekte markt dankt haar naam aan de Franstalige schreeuwers die hier vanaf 1903 hun verse levensmiddelen per opbod verkochten. Nu is er een supermarkt met een viswinkel en enkele zelfstandige slagerijen. Bij Roosemeyers is men gespecialiseerd in ingewanden zoals longen, harten, magen en nieren, Van Der Pöel heeft zowat het uitgebreidste assortiment wild van heel Antwerpen, aan uitstekende prijzen. Aan de andere kant van de markt werkt Nadia, die thuis is in exotische vissoorten. 'Tot voor kort verkochten wij hier ook piranha's. Ik heb ze al eens thuis gebakken, lekker hoor. Helaas is de Belgische importeur ermee gestopt.' Polen en Tsjechen kopen hier hun karpers. 'Vooral als kerstmenu. Dan gaat hier tot 400 kilo over de toonbank. Andere veel verkochte vissen zijn pomfrett uit de Caraïben, tilapia uit Thailand en harder uit de Middellandse Zee.'
Het familiebedrijf Thissen in de Van Wesenbekestraat is gespecialiseerd in amusementsspelen en toebehoren voor thuis en op café. Begonnen in 1893 telt de zaak nu drie verdiepingen met een keuze uit meer dan honderd verschillende spelen en sporten. Naast biljart ook darts, backgammon, tafelvoetbal, petanque, pokerhoeden en schaakborden. 'Wat opvalt, is dat er veel vraag is naar thuisbiljarts', zegt Chris Thissen. 'Vader wil driebanden, de zoon wil poolen. Wij hebben nu speciale modellen biljarttafels ontworpen die je op tien minuten kunt ombouwen, zodat zowel vader als zoon tevreden zijn.' Een thuisbiljart weegt minstens 200 kilo en is te koop vanaf 500 euro.
Als er weer een rondleiding van China Tour door de straat trekt, dan is er bij St. Anny Food geen doorkomen meer aan. De wandelaars storten zich op de sponzige cakes, gevulde koeken en gebak met een gestoomd ei uit Hongkong. Op het nummer 61 van de drukke Van Wesenbekestraat is er plots een rustpunt: de boeddhistische tempel. Bezoekers zijn welkom, maar doen er goed aan toch even vooraf hun komst telefonisch aan te kondigen (03/203.03.94). Op woensdag 18 mei wordt in de tempel en op het De Coninkplein de 2.549ste verjaardag van Boeddha gevierd met allerlei plechtigheden, dans, kungfudemonstraties en een 'vegetarische kermis'. n
In de Chinese supermarkt zijn nu ook Japanse producten te koop. 'Die worden in Antwerpen stilaan populairder dan Chinese'