Go2War2.nl - T-35
De T-35 in actie
De T-35 was een Sovjet zware tank die tussen 1933 en 1939 werd gefabriceerd en vriend en vijand moest laten sidderen met zijn gestalte en superieure vuurkracht. In de beginfase van operatie Barbarossa (juni 1941) werden de meeste T-35 zware tanks echter al geveld door technische mankementen en in 1942 verdween de tank voorgoed van het strijdtoneel. Er werden slechts 61 exemplaren gebouwd.
In december 1930 werd vanuit het Directoraat van de Mechanisatie en Motorisatie (UMM), in samenwerking met het Generale Ontwerp Bureau van de Artillerie Afdeling de opdracht gegeven voor het zware tank project "T-30". In eerste instantie was het plan om een 50 ton voertuig bewapend met één 76,2mm kanon en vijf machinegeweren te ontwikkelen, maar dit werd ondanks de constructie van een prototype in 1932 vanwege problemen in het ontwerp van het onderstel stopgezet.
Bij de Bolsjewiekfabriek in Leningrad ontwikkelde de Sectie van Experimentele Mechanische Ontwikkeling (OKMO), in samenwerking met een team van Duitse ingenieurs onder leiding van hoofdingenieur Grotte het prototype TG-1/T-22 "Grotte". De TG-1/T-22 was een 30 ton zware tank die gebruik maakte van pneumatische (luchtdruk) bediening en suspensie en was bewapend met één 76,2mm kanonnen en twee 7.62mm machinegeweren. Het pantser was 35mm dik. Het 'Grotte'-team ontwikkelde na de TG-1/T-22 nog twee andere prototypes. Het tweede prototype was de TG-3/T-29, die ook 30 ton woog, maar bewapend was met een 76.2mm kanon, twee 37mm kanonnen en nog eens twee machinegeweren. Grotte's derde en laatste prototype was de indrukwekkende TG-5/T-42, een zware tank van maar liefst 100 ton (!) die bewapend was met een 107mm kanon en een samenstelling van kanonnen van verschillend kaliber en machinegeweren verdeeld over een een groot aantal geschutskoepels. Met name omdat de Sovjetindustrie nog jong en onervaren was, werden vanwege de complexiteit geen van de ontwerpen vanuit de Bolsjewiekfabriek geaccepteerd voor productie of in het geval van de TG-5 simpelweg omdat het onwerp als onpraktisch bestempeld werd.
De meer succesvolle T-35 zware tank werd rond diezelfde tijd ontwikkeld door een tweede team onder leiding van hoofdingenieur N. Tsiets bij het OKMO. Twee prototypes van de T-35 werden tussen 1932 en 1933 ontwikkeld. De eerste, de 'T-35-1' (in juli 1932), woog 50 ton en was bewapend met één 76.2mm PS-3 kanon (dat gebaseerd was op de 27/32 houwitser) omringd door vier sub-geschutskoepels, waarvan twee met 37mm kanonnen en de overige twee met machinegeweren. De T-35-1 werd aangedreven door een M6-benzinemotor. In totaal waren er 10 bemanningsleden nodig om dit prototype functioneel te krijgen. Al bij de eerste testen werd duidelijk hoe complex de onderdelen eigenlijk in elkaar zaten en bovendien waren er hoge kosten aan de productie verbonden. Het concept werd alsnog van tafel geschoven omdat het ontwerp praktisch gezien niet geschikt was voor massaproductie. Het tweede prototype, de 'T-35-2' werd aangedreven door een veel krachtigere M-17M motor en was voorzien van een heropgebouwde suspensie, minder geschutskoepels en had 'maar' 7 bemanningsleden nodig om optimaal te functioneren. Het pantser was iets dikker dan die van de T-35-2, namelijk 35mm aan de voorzijde en 25mm aan de zijkanten. Dit prototype werd in april 1933 getest op het Voertuig Onderzoek & Ontwikkelings Testgebied (NIIBT) te Kubinka, alvorens het meereed op de 1-Meiparade in mei 1933.
Op 11 augustus 1933 werd toestemming geven door de Raad voor Arbeid en Defensie (STO) voor productie van de T-35A. De productietechniek voor de T-35A van de Bolsjewiekfabriek in Leningrad werd vervolgens overgeplaatst naar de Locomotieffabriek in Kharkov (KhPZ - Kharkovski Parovozostroitelni Zavod) vanwege het feit dat de Bolsjewiekfabriek zijn handen al vol had aan de massaproductie van de T-26 lichte tank. De eerste twee exemplaren werden in 1933 gebouwd. Tussen 1933 en 1939 werden er kleine aanpassingen in het basisontwerp van de T-35 aangebracht en het duurde tot 1935 voordat het standaardmodel (model 1935) in productie ging. Het 1935-model van de T-35 had meer lengte en was voorzien van een nieuwe BT-5 geschutskoepel ter vervanging van de BT-2 koepel. De bewapening van dit model bestond uit één L-10 76,2mm kanon en in de subgeschutskoepels twee 45mm kanonnen die de 37mm kanonnen vervingen. De laatste zes T-35 zware tanks werden in 1939 voorzien van een schuine bepantsering in de geschutskoepels ter bescherming tegen de nieuwste generatie anti-tankkanonnen.
Ondanks het feit dat de T-35 bedoeld was voor massaproductie werden er slechts 61 exemplaren gebouwd tussen 1933 en 1939. De kosten van één T-35 waren gelijk aan die van negen BT-tanks en daarnaast had de zware tank te kampen met een groot aantal technische en praktische mankementen. Zo belemmerde de grootte van de tank en de lastige besturing de manoeuvreerbaarheid, vooral over obstakels. Een andere mankement was dat de nauwkeurigheid van de coördinatie en het richten bemoeilijkt werd door het gebrek aan vrije ruimte in de tank. De bemanning kon dus alleen optimaal gebruik maken van de tank wanneer deze stilstond. In 1939 werd de laatste T-35 zware tank gefabriceerd.
Productieaantallen van de T-35 in de periode 1933-1939 (per jaar) waren als volgt:
1934: 10
1936: 15
1938: 11
1939: 6
In de periode dat de T-35 werd gemaakt, werd er nog volop geëxperimenteerd met de combinatie van een T-35 torso en zware wapens. Dit waren de prototypes:
SU-7. Dit prototype was bewapend met een 254mm kanon, een 305mm houwitser en een 400mm gemechaniseerd mortier. Het gevaarte woog 106 ton en kon een maximale snelheid bereiken van 26km.
SU-14. Dit protoype werd in 1935 in de Kirov-fabriek te Leningrad ontworpen en was bewapend met een 203mm houwitser, woog 50 ton en kon een maximale snelheid bereiken van 20km.
SU-14-1. Dit prototype was bewapend met een 152.4mm B-10 marine kanon, woog 47,9 ton en kon een maximale snelheid bereiken van 31km.
SU-14-2. Het laatste prototype werd in 1939 ontworpen in de Barrikade-fabriek te Stalingrad en was bewapend met een 152.4mm Br-2 M35 kanon en woog 65 ton.
Wat veel mensen niet weten is dat in 1938 door Stalin persoonlijk het bevel is gegeven om een nieuwe zware tank met meerdere geschutskoepels te ontwerpen ter vervanging van de T-35 serie. Een groep ingenieurs had onder bevel van de hoofdingenieurs Nikolai Dukhov en Zhozef Kotin in de Kirov-fabriek in Leningrad de T-39 superzware tank ontworpen, maar kwamen nooit verder dan de prototype-fase. Dit prototype woog maar liefst 95 ton en was bewapend met een 152mm houwitser, een 107mm houwitser en een 45mm kanon. De bedoeling was dat het rijdende fort door 2 motoren met een totale aandrijfkracht van 1200pk aangedreven zou worden.