Het schilderij werd bij Gisbert in de hal van zijn woning in Deventer gehangen en voor een ieder die het zag, was het een eerste kennismaking met de stad Palmyra. Na de dood van Gisbert ging het schilderij over naar verzamelaar Gerard van Papenbroeck die het op zijn beurt schonk aan het Amsterdamse Athenaeum Illustre. Het werk behoort nu tot de Bijzondere Collecties van de UvA, maar is tot en met 12 maart 2017 te bewonderen in De Waag in Deventer. Tevens kunnen bezoekers kennismaken Gisbert Cupers wetenschappelijke verhandelingen, brieven en persoonlijke objecten.
Replica van een grafsteen uit Palmyra. Het origineel is te zien in het Rijksmuseum van Oudheden te Leiden
De tentoonstelling ‘Palmyra, stad van duizend zuilen’, staat niet alleen in het teken van Gisbert Cuper. Op een andere verdieping is op de grond een plattegrond gemaakt van Palmyra en haar belangrijkste bezienswaardigheden. Boven deze sites rijzen informatieboxen met foto’s en informatie over de vondsten en vinders, zoals de Britse archeologe Gertrude Bell (1868-1926), de Deen Harald Ingholt (1896-1985) en de onlangs vermoorde Khaled el-Asaad. Wat deze pioniers boven en onder het Syrische zand vonden, was wonderbaarlijk en in het Oude Testament wordt Palmyra dan ook Tadmor genoemd wat ‘wonder’ of ‘mirakel’ betekent.
Een van de topstukken is een 3D-print in zandsteen van een grafportret van twee vrouwen waarvan het origineel in het Rijksmuseum van Oudheden is te zien. Het is één van de circa 2600 grafportretten uit de oasestad en dateert uit de vroege derde eeuw n.Chr. Typerend is de oosterse wijze waarop de vrouwen zijn vastgelegd in tegenstelling tot de meer Grieks-Romeinse houding die de mannen aannemen. Palmyra was dan ook een plek waar oost en west versmolten; een fenomeen dat hedendaagse archeologen bezighoudt.
Alvorens de objecten op de eerste en tweede etage te bewonderen, worden bezoekers eerst op de hoogte gesteld van de huidige situatie in Palmyra. Sinds 2015 hebben IS-strijders (met een tussenpoos van circa acht maanden) Palmyra in handen en zijn er talloze vernielingen aangericht. De tempels van Bel en Baal-Shamin, de prachtige triomfboog aan het begin van de decumanus en de grafmonumenten in de necropolis zijn verwoest. Volgens de laatste berichten is ook het tetrapylon (het Romeinse equivalent van een rotonde) tot ontploffing gebracht en is het Romeinse theater zwaar beschadigd. Om maar te zwijgen over de mensen die hier op gruwelijke wijze zijn geëxecuteerd. Hoe de toekomst van Palmyra er uit zal zien, is niet te zeggen en we kunnen alleen maar hopen dat deze bijzondere oasestad geen fata morgana wordt.
Dank je, heel interessant, maar ook zorgwekkend. Ik had al gehoord van de ramp die zich daar voltrekt. Eerst Afghanistan, daarna Irak en nu dit. Khaled el-Asaad is voor gestorven.