De Spaansche griep, 1918 - uit Verhalen van Dordrecht
De Spaansche griep, 1918
Mijn overgrootvader, Jacob Keller, boer op het eiland van Dordt, schrijft op 9 november 1918 in zijn dagboek over de Spaanse griep:
'Dat we zoo slecht opschieten, dat komt van de onophoudelijke regen in de eerste plaats, maar ook door de ziekte. Twee man van 's Gravendeel zijn zeer ziek en zullen dit jaar niet meer komen. J. v.d. Burg is al anderhalve week weg, omdat ze thuis zieken hebben. G. de Haan is al drie dagen thuis, omdat hij een vinger zwaar heeft gewond. Dat zijn vier mannen van ons kleine ploegje. Ook zijn er vrouwen en meisjes ziek geweest. Allemaal van de Spaansche griep.
Van 't voorjaar lazen we in de kranten dat er in Spanje een vreemde ziekte was uitgebroken die zeer besmettelijk was. We vonden 't interessant om daar de berichten over te lezen. De post, de telegraaf, sporen en trammen, alles had de grootste moeite om gaande te blijven, want het personeel werd ziek. Later hoorde we dat die ziekte zich uit Spanje verbreidde en nu is die ziekte over heel Europa bekend onder de naam van Spaansche griep of pip of Spaansche ziekte. Soms verloopt die ziekte ernstig. In sommige gemeenten sterven tijdens deze epidemie even veel menschen in veertien dagen als normaal in een halfjaar. Ook hier op Dubbeldam zijn er veel gevallen. Meest van twintig tot veertig jaar.
Bij G. Jas is de oudste zoon, 25 jaar, doodziek en de dienstbode. Een gezonde man, stierf er aan in eenige dagen. 't Is verschrikkelijk als men de rouwadvertenties ziet in de bladen.
En de ziekte is ook onze woning binnen getreden. Onze meid Jannetje hebben we thuis moeten brengen. En nu liggen onze dochters Cor en Gretha ook al ziek te bed. De vrouw is nog niet op kracht van haar maagbloedingen en komt wat kijken. Gelukkig hebben we donderdag de koeien op stal gezet, dus 't melken is veel vereenvoudigd.
Te 's Gravendeel stierf gister het hoofd der school, Van Keulen, aan de Spaansche griep. Twee maanden geleden was zijn vrouw in 't kraambed bezweken. Nu zijn daar zes wezen over, de oudste elf jaar de jongste twee maanden. 't Is verschrikkelijk. Te Wieldrecht stierf Bram van Ham, 42 jaar, een schoolkameraad van mij. Hij laat een weduwe met kinderen achter. Ook stierven te Wieldrecht twee jonge vrouwen, zij lieten de een drie en de andere acht kinderen achter bij hun mannen. En zoo zou ik verder kunnen schrijven om 't ernstige van deze epidemie te schetsen.
Eigenaardig is dat van deze ziekte, in tegenstelling tot influenza, hoogst zelden bejaarden menschen bezwijken en ook hoogst zeldzaam kinderen. Men wijt ook deze epidemie aan de gruwelijke oorlog. De hongerende menschen schijnen gemakkelijk ziek te worden.'