Hoe duurzaam is een kaars? - hetkanWEL
Geplaatst door Sjoske Cornelissen | 7 november 2020 | Lifestyle
De herfst staat in veel huishoudens gelijk aan lange avonden op de bank, het liefst onder een dekentje en naast een rij brandende kaarsen. Een kaars zorgt voor gezelligheid en het geeft tegelijkertijd warmte af. Maar sommige mensen beweren dat het branden van kaarsen ongezond is, anderen zweren bij kaarsen die gemaakt zijn van natuurlijke ingrediënten zoals soja en bijenwas. Hoe zit het? HetkanWEL zocht het voor je uit.
Waar is een kaars van gemaakt?
De meeste kaarsen die in de winkel liggen, zijn gemaakt van paraffine of stearine of een mengsel van deze twee. Paraffine wordt verkregen uit aardolie en bruinkoolteer en is vaak een bijproduct van de productie van smeerolie. Stearine bestaat uit vetzuren van dierlijk of plantaardig vet. Het wordt meestal gewonnen uit slachtafval van kippen, varkens en koeien of is vaak gemaakt van palmolie. En voor palmolie, zo weten we, moeten vaak hele stukken regenwoud wijken.
Er bestaan ook kaarsen die van duurzamer materiaal gemaakt zijn. Denk daarbij aan plantaardige was, dat gemaakt is van bijvoorbeeld lijnzaad, kokos of soja. Het is wel ingewikkeld om te achterhalen waar deze producten vandaan komen en of ze op een milieuvriendelijke manier verbouwd zijn.
Er bestaan ook kaarsen van bijenwas. Bijen maken de vettige stof met de wasklieren in hun achterlijf en gebruiken het als bouwmateriaal voor de honingraat. Van de was van de oude raten die niet meer gebruikt worden, worden kaarsen gemaakt. En als die kaarsen van een imker uit de omgeving komen, is dit dan ook de meest duurzame keuze. Al is het natuurlijk niet vegan om een kaars van bijenwas te hebben.
Waxinelichtjes zijn kaarsjes, die in aluminium cupjes zitten. Super makkelijk, maar niet heel goed voor het milieu. Het produceren van die cupjes kost namelijk veel energie. Het is dus beter om te kiezen voor theelichtjes zonder cupje en deze bijvoorbeeld in speciale theelichthouders te zetten.
Het branden van kaarsen
Volgens hoogleraar milieu-epidemiologie Bert Brunekreef maakt het voor onze gezondheid niet zoveel uit of een kaars van paraffine of van bijenwas is gemaakt. Het gaat om het branden van de kaars. Daarbij komen per definitie schadelijke stoffen vrij, zoals CO2 en roet, zegt Brunekreef. Uit een onderzoek blijkt dat mensen die aangaven thuis kaarsen te branden, meer blootgesteld waren aan roet en stikstofoxiden. Er komt dus fijnstof vrij als je een kaarsje brandt, maar dat is ook het geval bij koken op gas, roken of een open haard branden. Eens in de zoveel tijd een kaarsje branden terwijl je op de bank ligt, is dus niet schadelijker dan koken op gas of roken.
Theo de Kok, toxicoloog aan Maastricht University, stelt dat de hoeveelheid fijnstof die kaarsen uitstoten wel verschilt. De temperatuur van verbranding en het soort lont spelen bijvoorbeeld een rol. En de plek waarop je de kaars neerzet. Als de kaars op een plek staat waar veel luchtstroming is, verspreiden de slechte stoffen zich meer. En een wapperende kaars die op de tocht staat, gaat meer walmen en ook dat draagt bij aan meer luchtvervuiling in huis. Toch vindt hij dat je prima af en toe een kaarsje kan branden, als je maar voor genoeg ventilatie in huis zorgt.
Het is dus niet nodig om alle kaarsen nu uit je leven te bannen. Het zorgt nog steeds voor gezelligheid, warmte en licht, zonder dat je daarvoor stroom nodig hebt. Qua gezondheid en de uitstoot van schadelijke stoffen maakt het niet uit of je een kaars van soja of bijenwas aansteekt of een kaars die gemaakt is van paraffine of stearine, als je maar voor goede ventilatie zorgt. Als je kijkt naar het milieu, is de bijenwaskaars of een gerecyclede kaars de groenste optie, omdat hiervoor geen tropisch regenwoud gekapt hoeft te worden. Een gerecyclede kaars kun je zelf maken door de restjes van andere kaarsen opnieuw te laten smelten.
Wat voor kaarsen brandt jij? Laat het ons weten door hieronder een reactie achter te laten.
VorigeLokaal eten wint terrein met deze initiatieven
VolgendeNederlandse schoolpleinen kunnen groener
Geertrui Potveer	op woensdag 10 oktober, 2018 om 13:02 uur
Het is leuk om te lezen dat gerecyclede kaarsen veel minder belastend zijn voor het milieu. Ik maak met veel plezier met behulp van 30 stuks mallen van polycarbonaat zo´n 400 'a 500 kaarsen per jaar. Dit gerecyclede materiaal krijg ik van 'iedereen'.
Wat de geurstoffen betreft: esoterische olie is het beste. De gangbare synthetische geurstoffen adem je in tijdens het branden en zijn niet gezond.
Ik sta op markten en de rest is cadeautjes, altijd leuk om te krijgen.
riny	op dinsdag 10 november, 2020 om 10:46 uur
leuk doe ik ook.
ik giet kaarsen hoe maak jij kaarsen.
heb je tips om kaarsen van te maken (mallen)?
doe het voor kennissen en vrienden niet voor de verkoop
Tom Vandyck	op zondag 8 november, 2020 om 12:51 uur
We geven toch de voorkeur aan natuurlijke kaarsen, bijenwas en duurzaam geteelde soja. Hun geur is veel aangenamer tegenover parafine kaarsen. Je kan altijd wat etherische olie in het hete was druppelen voor wat specifiekere geur.
jannie huis	op dinsdag 10 november, 2020 om 8:40 uur
ik maak al jaren kaarsen van kaarsaval bij de recycling kan dat ingeleverd worden ik koop geen mallen maar gebruik afval als mallen zoals melkpakken enz ook gebruik ik het lont wat nog in het afval zit en de kaarsen worden dan bij de recycling verkocht en de opbrengst gaat naar goeden doelen ik heb er in de jaren al duizenden gemaakt
M. Kuipers	op dinsdag 10 november, 2020 om 8:46 uur
Bij Albert Heijn kocht ik Géralda natural tealights met cups van plantaardig materiaal. Ze worden in Litouwen gemaakt. Heb lang gezocht naar waxinelichtjes zonder cup, maar die zijn schaars, soms bij "kaarsenmakers aan huis".
Anneke	op dinsdag 10 november, 2020 om 9:58 uur
Bijenwas kaarsen van onze eigen imkerij. Ruiken heerlijk.
Toets	op dinsdag 10 november, 2020 om 15:44 uur
gaaf! dat zijn toch de mooie dingen van het leven: je eigen was van je eigen bijen!
jwm smit	op dinsdag 10 november, 2020 om 14:21 uur
Ik gebruik sinds kort kaarsen op batterijen, Is dat milieuvriendelijk?
Toets	op dinsdag 10 november, 2020 om 15:40 uur
als het geen oplaadbare batterijen zijn, is t niet milieuvriendelijk, als dat wel t geval is, is t een top idee, lijkt mij 🙂
Lieve	op vrijdag 13 november, 2020 om 17:51 uur
In Brugge hebben we Ecocandle, kaarsenbedrijfje van Ann Dumon waar mijn dochtertje vandaag nog een workshop deed. Ann verzamelt ook overschotten van kaarsen (ook cups) en tovert er nieuwe mee.
Gwen	op vrijdag 13 november, 2020 om 23:41 uur
Ik bestel waxinelichtjes zonder cup bij 'Waschbaer' . Voor zover ik weet zijn deze gemaakt van plantaardige was uit 'reststromen' (dus wat niet als voedsel gebruikt zou zijn geworden
Iris verbene	op zaterdag 14 november, 2020 om 19:49 uur
Ik heb een fijnstofmeter in huis (pm 2.5), een serieus ding (duur) omdat ik onderzoeker ben van beroep en ook thuis echt supernieuwsgierig ben .. én me afvroeg wat nou 'gezond' is voor me. Het blijkt dat onder de 50 ppm prima kan, tussen 50 en 100 ook nog wel, als dat 'af en toe' een uurtje gebeurd (snel weg ventileren kan alleen met een raam wagenwijd open.. bij 'normaal goed ventileren) blijft het zeker 6 uur rondhangen) en boven de 100ppm .. daar moet je echt snel vanaf!
En wat blijkt: kaarsjes aan en boem! Dik boven de 100, ook met wierrook natuurlijk.. met eten koken (ik kook natuurlijk niet op fossiel gas!) is er alleen veel fijnstof als ik echt iets laat aanbranden. Ik kan dus melden, leuk die natuurlijke kaarsen (had ik ook) maar slecht voor je gezondheid..