Nieuwe Schoolstraat 97 t/m 103 | Den Haag
Nieuwe Schoolstraat 97 t/m 103
Exploitatiehofje uit het laatste kwart van de negentiende eeuw gelegen achter de hoofdbebouwing aan de Nieuwe Schoolstraat.
Exploitatiehofjes werden vooral in de tweede helft van de negentiende eeuw gebouwd toen als gevolg van de industriële revolutie grote groepen arbeiders naar de steden trokken. De hofjes werden gebouwd in het centrum en de eerste stadsuitbreidingen buiten de historische binnenstad. Het woord exploitatiehofje zegt het al; de huisjes werden alleen gebouwd om er aan te verdienen. Omdat voor bouwen achter de openbare straat destijds geen vergunning nodig was, zijn deze hofjes veelal te vinden op binnenterreinen waar zij achter de statige woonhuizen aan de straat een verborgen bestaan leiden. De bouw van exploitatiehofjes liep in het begin van de twintigste eeuw snel ten einde. Met de inwerkingtreding van de gemeentelijke Bouw- en Woonverordening in 1906 werd het bouwen van woningen op binnenterreinen geheel verboden.
Het hofje in de Nieuwe Schoolstraat bestaat uit een rij van vier hoge en ondiepe huisjes. Iedere woning is twee traveeën breed.. De hof is vanuit de Nieuwe Schoolstraat bereikbaar via een smalle bakstenen gang achter een deur in de gevel van het herenhuis Nieuwe Schoolstraat 105. De huisjes zijn met hun rug tegen het achttiende-eeuwse hofje van Kuypers aan de Denneweg gebouwd. Ze bestaan uit een begane grond, verdieping en een kapverdieping die ruim genoeg is voor een slaapkamer. De in schoon metselwerk uitgevoerde voorgevel, beëindigd door een sobere geprofileerde gootlijst, heeft houten zes-ruits schuifvensters en vier entree's met paneeldeuren in kozijnen met bovenlichten.
De rij woningen is van architectuurhistorische en cultuurhistorische waarde als representatief voorbeeld van een op een binnenterrein gesitueerd twee-laags laat negentiende eeuwse exploitatiehofje in het centrum van de stad.