Rondreizende sprekers vaak onderbetaald - CIP.nl
14 augustus 2015 door Redactie
Rondreizende sprekers vaak onderbetaald
Zou je alleen voor het geld preken in een evangelische gemeente dan kun je nog beter postbezorger of timmerman worden. De gemiddelde spreker besteed namelijk gemiddeld 10 uur aan zijn of haar preek en krijgt hiervoor tussen de 80 en 130 euro. Bruto levert dat dus tussen de 8 en de 13 euro per uur op.
Voor met name de zogenaamde 'rondreizende predikers' in de evangelische wereld - we noemen ze in dit artikel 'rondreizende sprekers' - is zo'n vergoeding te weinig. Zij moeten namelijk voor een groot deel van preekinkomsten leven. Bovendien betalen rondreizende sprekers over hun vergoeding nog inkomstenbelasting, reiskosten en eventuele btw. Dat blijkt uit een rondgang van CIP.nl onder rondreizende voorgangers en sprekers in de evangelische wereld.
We bevroegen bekende en minder bekende rondreizende sprekers over de preekvergoeding in evangelisch Nederland. Hoe staat het daarmee gesteld?
Veel (bekende) rondreizende sprekers wilden niet met naam en toenaam in het artikel worden genoemd. Daarom is dit artikel algemeen geschreven. De angst om niet of verkeerd begrepen te worden is groot. Om het in de woorden van een van hen te zeggen: "Ik ben door schade en schande wijs geworden. Ik ben uiterst voorzichtig om het hier over te hebben." Meerdere van hen zeiden dat "als ik alleen van preken zou moeten leven ik onder de armoedegrens terechtkom."
"Als ik alleen van preken zou moeten leven dan kom ik onder de armoedegrens terecht"
In honderden evangelische, pinkster of charismatische gemeenten preken er op zondagmorgen mannen en vrouwen die een groot deel van hun week hebben opgeofferd om een preek voor te bereiden en te houden. Je zou hen grofweg in twee groepen kunnen indelen.
1. Mensen die preken en daarnaast een betaalde baan of pensioen hebben
Veel mensen die op zondag preken hebben een fulltime baan of pensioen en gebruiken hun vrije tijd om een preek te maken en te houden. Afhankelijk van de gemeente krijgen ze hier een vergoeding voor. Als men een vergoeding krijgt wordt er meestal tussen de 80 en 130 euro betaald. Zo is dat ook binnen de PKN: als een dominee in een andere kerk te gast is dan krijgt hij daar een vergoeding van zo'n 130 euro voor, omdat hij daarnaast een vast salaris ontvangt van zijn eigen gemeente.
2. Mensen die moeten 'leven' van hun christelijk werk
In Nederland is er een groep christenen - vooral binnen de evangelische wereld - die afhankelijk is van inkomsten en giften, omdat ze gemeenten dienen met onderwijs. Dit zijn de rondreizende sprekers. Bijna iedere week hebben ze meerdere preekbeurten en spreken ze ergens anders. Zij krijgen vaak iets meer dan 'normale' sprekers. Al is het verschil slechts enkele tientjes. Juist voor deze groep is de preekvergoeding die ze krijgen betaald te weinig. Ze zouden op z'n minst 25 euro per uur moeten verdienen, willen ze er goed van kunnen rondkomen. Bovendien maken ze regelmatig veel extra uren (zoals het lezen van boeken) die niet vergoed worden.
Rondreizende sprekers proberen vaak uit te leggen dat ze van preekinkomsten afhankelijk zijn, wanneer ze praten met gemeenten waar ze uitgenodigd worden. Mensen die van preken moeten leven en mensen die er een normale baan naast hebben krijgen ondanks dat toch vaak bijna net zoveel betaald. Zoals eerder gezegd: als een rondreizende spreker meer krijgt dan een spreker uit de eigen gemeente, dan is het verschil vaak enkele tientjes.
Waarom rondreizende sprekers vaak slecht betaald worden
Dat rondreizende sprekers vaak slecht betaald worden komt meestal omdat er bij evangelische gemeenten geen helder beleid is wat betreft de preekvergoedingen. Men behandelt rondreizende sprekers en sprekers uit eigen gemeenten gelijkwaardig. Vaak zonder daar echt over te hebben nagedacht. Opvallend is dat professionele christelijke artiesten veel gemakkelijker honderden euro's kunnen vragen voor een zondagmorgen of zaterdagavond. Ook wanneer ze zonder grote band komen.
Om toch aan een inkomen te komen houden veel rondreizende sprekers cursussen, zoals spreektrainingen of huwelijkscursussen. Als daar enkele mensen op afkomen genereert men een veelvoud van wat men op zondag verdient met preken. Zo is het normaal om voor een huwelijkscursus 35 euro vergoeding te vragen per echtpaar of koppel.
Sprekers zoeken alternatieve inkomstenbronnen
Een andere manier om inkomsten te genereren is coaching, waarbij men optrekt met christenen om hen te begeleiden. Dat doet men vaak voor een uurtarief van 50 euro. Of men bidt en zoekt naar mensen die hen financieel willen ondersteunen, zoals ook zendelingen vaak ondersteund worden. Het opvallende hieraan is dat men op deze manier extra inkomsten zoekt omdat het preken - dat waar men uiteindelijk het meest enthousiast over is - per gewerkt uur het minst betaald wordt. Het liefste zou men toch vooral van preken willen leven.
Veel rondreizende sprekers bevinden zichzelf in een spagaat. Aan de ene kant vertrouwen ze erop dat God voor hen zorgt en zien ze preken als een roeping. Daarom willen ze niet 'moeilijk doen' over geld. Aan de andere kant moet er uiteindelijk brood op de plank komen en worden ze geconfronteerd met gemeenten die hen slecht betalen. Zij slagen er niet in hun verantwoordelijkheid te nemen in het goed zorg dragen voor sprekers die christelijk werk doen. Zoals die gemeente die een fulltime spreker - met vrouw en kinderen - met een boekenbon 'tot ziens' groette. Of die gemeente die wilde 'afdingen' toen er moest worden gepraat over de preekvergoeding.
Als rondreizend spreker een preekbeurt weigeren op basis van geld is vaak moeilijk, omdat men vooral mensen wil vertellen over wat ze in de Bijbel hebben ontdekt. Geld is volgens hen daarom niet zo belangrijk. Preken doe je niet voor het geld. Maar je hebt het wel nodig.