Achtergrondartikel: Wijster | Algemeen | alles over Nederlandse films en tv-series | Neerlands Filmdoek
Meteen naar de inhoud
Neerlands Filmdoek
alles over Nederlandse films en tv-series
Home
Artikelen
Columns
Filmmuziek
Nieuws
Previews
Specials
Recensies
DVD & Blu-Ray
DVD Recensies
Blu-Ray Recensies
Interviews
Video
Achtergrondartikel: Wijster
24/05/2008 25/09/2011 Guido Franken Reacties zijn gesloten
Op donderdag 29 mei is het de beurt aan de vier telefilm van dit seizoen: Wijster, van Paula van der Oest. De film vertelt het verhaal van Rob. De trein waarin hij zit wordt gekaapt door Molukkers en tot stilstand gebracht bij het plaatsje Wijster. De film is gebaseerd op de treinkaping in december 1975. Zeven Zuid-Molukse jongeren streefden naar een vrije Republiek der Zuid-Molukken. Door de trein te kapen en de inzittenden te gijzelen, voegden ze daad bij het woord. Het is pas de eerste film naar deze fascinerende en memorabele gebeurtenis in ons land.
Synopsis
2 december 1975. Susan houdt haar vader (Rob) te lang aan de praat waardoor hij de trein naar zijn werk mist. Later die dag komt ze erachter dat hij in de stoptrein van Groningen naar Zwolle zit die door een groep jonge Molukkers is gekaapt. De stoptrein komt ter hoogte van Wijster tot stilstand. Twaalf angstige dagen volgen, zowel voor Susan en haar familie, als voor haar vader en de medegegijzelden in de trein. De vader van Susan is hoofdredacteur van een grote krant. Hij leeft voornamelijk voor zijn werk. Als hij dreigt te worden doodgeschoten ziet hij in hoe belangrijk zijn familie voor hem is. Als kaper Noes hem toch laat leven beseft hij dat hij een nieuwe kans krijgt.
Idee
Het is opmerkelijk dat deze memorabele gebeurtenis nooit eerder vertaald is naar het witte doek. Aan het begin van dit decennium waren er wel plannen om de treinkaping te reconstrueren in de film Soldaat van Oranje 2. De kaping zou een belangrijke rol spelen in het verhaal. Producent Rob Houwer kreeg echter de financieen niet rond. Een aantal jaren geleden startte de dochter van een van de gegijzelden met het schrijven van een script. Nicolette Steggerda, dochter van Ger Vaders – toentertijd hoofdredacteur van het Dagblad van het Noorden -, baseerde haar script deels op eigen ervaringen en deels op de memoires van haar vader. De scenes in de trein zelf volgen deze memoires nauwgezet, maar eromheen is een fictioneel verhaal geweven.
De echte kaping
In 1951 kwamen Zuid-Molukkers naar Nederland voor een tijdelijk verblijf als gedemobiliseerd KNIL-militair. De Nederlandse regering beloofde hen dat ze een eigen staat op de Molukken mochten stichten. De Molukkers werden in groepen bijelkaar gehouden in kampen. Het concentratiekamp Kamp Vught, gebruikt door de Duitse troepen gedurende de Tweede Wereldoorlog, fungeerde als een van de verblijfplaatsen. Na vierentwintig bleek de Nederlandse regering haar beloften nog steeds niet te hebben ingelost: Nederlands was niet een tijdelijke verblijfplaats, maar een permanente. Bij een deel van de Molukkers ontstonden wraakgevoelens. Allerlei protestacties bleven zonder gevolg, waardoor een aantal Molukse jongeren zich genoodzaakt voelden hardere maatregelen te treffen.
Men besloot de stoptrein tussen Groningen en Zwolle te kapen. Om 10.07 uur in de ochtend bracht men de trein tot stilstand in een weiland in het plaatsje Wijster. De machinist, die genoodzaakt is polshoogte te nemen wanneer er aan de noodrem wordt getrokken, werd doodgeschoten. De kapers eisten dat de Nederlandse overheid haar beloften na zouden komen. Wanneer dit niet zou gebeuren, zouden ze de inzittenden een voor een neerschieten. De lijken werden uit de trein gegooid. Uiteindelijk duurde de kaping twaalf dagen en vielen er drie doden. Op 14 december gaven de kapers zich over.
De Film
Regisseuse Paula van der Oest noemt Wijster in een interview met Robbert Blokland voor Film1 een film met een zwaar thema: “Die film gaat tot op het bot: een sobere film over een gebeurtenis met grote gevolgen voor veel mensen. Iedereen van boven de veertig heeft dat beeld van dat treinstel op het netvlies gegrift staan: twaalf dagen lang hebben die mensen daar vast gezeten. Het is denk ik een van de grootste niet-verwerkte Nederlandse trauma’s.” Van der Oest was zelf tien jaar oud toen ze dagenlang ‘live’ de kaping op televisie kon volgen. In het Algemeen Dagblad vertelt ze: “Dat beeld is een icoon voor mij. Daarom eindig ik mijn film met die verlaten trein in de verte. Deze kaping was de eerste grote mediagebeurtenis in Nederland. Mensen van mijn generatie zullen het nooit vergeten.”
Dat veel Molukkers goede hoop hadden op een goede afloop en ondanks alle tegenberichten geloofden dat de Nederlandse regering ooit haard belofte zou nakomen, ondervond Van der Oest zelfs nog tijdens de opnamen van de film. Zo vertelde een van de jongens die een kaper speelde haar dat diens opa tientallen jaren een koffer klaar had staan: “Tegen zijn kleinkinderen zei hij elke dag dat ze niet te ver van huis moesten gaan spelen, want ze konden elk moment worden opgehaald voor de terugreis.”
Wijster is donderdag 29 mei te zien om 20.30 uur op Nederland 3.
Berichtnavigatie
Wijster
Bloedbroeders – DVD-Recensie
3 gedachten over “Achtergrondartikel: Wijster”
marcel van der horst schreef:
25/04/2014 om 10:26
Voor nog meer achtergrondinformatie over de treinkaping in Wijster mag ik attenderen op:
– Ger Vaders – IJsbloemen en witte velden (Ger V. en een spoor van geweld), verschenen bij Anthos (1989) – Ger Vaders, indertijd hoofdredacteur van het Nieuwsblad van het Noorden, zat in de gekaapte trein en verhaalt in dit boek over zijn ervaringen en de impact op zijn leven);
– Cornelis Thenu – Korban (het verhaal van een Molukse activist) – De Arbeiderspers (1998);
– Jelte van der Kooi – Martin 2-14 december 1975 (Het Drentse Boek, 2000);
– Abe Sahetapy – Minne Strijd (geen uitgever bekend);
Ralph Baker – Niet hier, maar op een andere plaats (Sijthoff,1980);
Peter Bootsma – De Molukse acties (Boom, Amsterdam 2000)
Reacties zijn gesloten.
Artikelen
Festival-anekdote #2: Een stomdronken Theo van Gogh
Het Nederlands Film Festival lijkt altijd een oase van rust. Zelden gebeurt er eens iets opzienbarends. Wie goed in de archieven graaft, komt echter her …Lees meer »
Column: Hoe bont kun je het maken? Heel bont, blijkbaar
Er is een bijzondere documentaire onderweg. ‘Hoe bont kun je het maken?’ van Willy Lindwer gaat over de Nederlandse bontindustrie. De cover is alvast origineel, …Lees meer »
De drie … beste Carry Slee-verfilmingen
Sinds 2006 is schrijfster Carry Slee ook ‘hot’ in de filmwereld. Niet minder dan zes films naar boeken van de voornamelijk kinder- en jeugdboekenschrijfster verschenen …Lees meer »
De drie … memorabele titelsongs uit de 1990s
Eerder toonden we in de reeks ‘De drie …’ al drie memorabele titelsongs uit de jaren zeventig en tachtig. Vandaag is het de beurt aan …Lees meer »
De drie … jeugdfilms uit de jaren ’80
Nederland heeft een lange traditie op het gebied van kwalitatief hoogwaardige jeugdproducties. Al vanaf de vijftiger jaren heeft de productie van jeugdfilms een belangrijke rol …Lees meer »
De filmposter: 1993-1995
In de reeks ‘De filmposter’ haalt Neerlands Filmdoek authentieke posters van Nederlandse films onder het stof vandaan. Deze week bespreken we drie posters uit de …Lees meer »
Platina Blues: Thé Lau’s (en Threes Anna’s) huzarenstuk
Dinsdagavond overleed zanger Thé Lau. Hij was al geruime tijd ongeneeslijk ziek. Nadat in 2013 bekend werd dat hij leed aan keelkanker, werd april vorig …Lees meer »
Column: 3 redenen om vanavond naar Bride Flight te kijken en 3 redenen om dat niet te doen
3 redenen om vanavond naar Bride Flight te kijken: 1) Het is een origineel verhaal, over een onderbelicht stukje Nederlandse geschiedenis. 2) Karina Smulders en …Lees meer »
De Drie van Jean van de Velde
Komende week opent Jean van de Velde’s Hoe duur was de Suiker het Nederlands Film Festival. De regisseur heeft inmiddels een indrukwekkende staat van dienst. …Lees meer »
Geknipt #94: Bevrijdingsdag
Internet herbergt een schat aan (vergeten) materiaal. Niet alleen op Youtube staat het bol van de filmpjes uit of over films en televisie, ook in …Lees meer »
Interviews
Süskind: cast en crew vertellen
Afgelopen vrijdag werden de castleden van Süskind, het nieuwe oorlogsdrama van Rudolf van den Berg (Tirza, De Avonden), bekendgemaakt. Naast hoofdrolspeler Jeroen Spitzenberger, spelen Lotte …Lees meer »
Tjebbo Penning over 'The Bricklayer's Son'
Met de korte film The Bricklayer’s Son schoot Tjebbo Penning voor het eerst sinds de Filmacademie weer eens Super-8 film. En dat had nogal wat …Lees meer »
Frans’ Favorieten: Les Valseuses
Producent Frans van Gestel mocht als Gast van het Jaar een aantal favoriete films uit binnen- én buitenland op het programma zetten. Hij koos onder …Lees meer »
Frans’ Favorieten: The Return
Producent Frans van Gestel mocht als Gast van het Jaar een aantal favoriete films uit binnen- én buitenland op het programma zetten. Hij koos onder …Lees meer »
Joep Sporck: “Ik probeer de film nóg meer tot leven te laten komen”
Beginnend filmcomponist Joep Sporck schrijft momenteel de soundtrack voor de bioscoopfilm Joris & Boris en het Geheim van de Tempel. Ook schreef hij speciaal voor de …Lees meer »
Q&A Mijke de Jong & Jaap van Heusden
Poortwachters en Hemelbestormers, De Meester en de Leerling Dubbelvertoning van een aanstormend en een gevestigde filmmaker. Gevolgd door een nagesprek met de makers Een Ingewikkeld …Lees meer »
‘De filmkeuring maakte zichzelf belachelijk’
Na reeds enkele malen in conflict te hebben gelegen met de filmkeuring, werd in 1973 ook Scorpio’s nieuwste productie Frank & Eva in eerste instantie niet …Lees meer »
Dagmara Bak: ‘Het was een heel andere ervaring’
Dagmara Bak was nog maar net klaar met haar Poolse theater opleiding, of ze had al een hoofdrol in het exotische Nederland te pakken. In …Lees meer »
Interview Maria Peters
“We leggen de lat altijd hoger.” Na Afblijven (2006) en Timboektoe (2007) is Radeloos alweer de derde Carry Slee-verfilming in drie jaar tijd. De makers hebben …Lees meer »
5 Vragen aan … Bobby Boermans
In de rubriek ‘5 vragen aan …’ vandaag het woord aan Bobby Boermans, wiens regiedebuut Claustrofobia, een online horror-thriller, gisteren in première ging op het festival. 5 …Lees meer »
Filmrecensies
Dirty Mind
“Faalt zowel op dramatisch als komisch vlak” Voor zijn trilogie Anatomie van Liefde en Pijn bracht regisseur Pieter van Hees vorig jaar Linkeroever uit. Deze viel …Lees meer »
Korte films op het NFF 2007
Sommige korte films, zien buiten enkele festivals en een sporadische uitzending op tv nimmer het daglicht. Op het Nederlands filmfestival worden vele lange films ingeleid …Lees meer »
One Night Stand: Taxi 656
“Lichtzinnige tragikomedie” Een man (Cor) wordt afgekeurd voor de bouwvak. Uit moedeloosheid laat hij zich omscholen tot taxichauffeur. Wonder boven wonder slaagt hij voor …Lees meer »
Recensie: Nieuwe Tieten
Eerder dit jaar zorgde actrice en model Angelina Jolie, nadat ze haar borsten wegens een erfelijke sterk verhoogde kans op borstkanker preventief had laten verwijderen, …Lees meer »
Recensie: Dagen van Gras (ONS 2011)
Dagen van Gras begint zoals veel recente One Night Stand films; moeilijk kijkende personages die niet met elkaar communiceren, dicht op de huid gefilmd, gevangen in …Lees meer »
Blu-Ray & DVD Recensies
DVD: Pompy de Robodoll
FILM Amerika heeft E.T., wij hebben Pompy. Een kindervriend. Niet van buiten de aarde dit keer, maar gemaakt van blik, door professor Vriendelijk. Het schattige …Lees meer »
DVD: Doctor Cheezy (serie)
FILM Nederland heeft een goede naam als het gaat om producties voor de jeugd (en de hele familie). Met de jeugdserie Doctor Cheezy wordt de …Lees meer »