Tsageri (Georgisch: ) is een plaats in het westen van Georgië met 1.094 inwoners (2023), gelegen in de regio Ratsja-Letsjchoemi en Kvemo Svaneti. Het is het bestuurlijk centrum van de gelijknamige gemeente, en is de kleinste plaats in Georgië met stadsrechten. Tsageri ligt ruim 40 kilometer ten noorden van de stad Koetaisi en hemelsbreed bijna 200 kilometer ten noordwesten van Tbilisi. Het is de zetel van de regionale eparchie Tsageri en Lentechi.

Geschiedenis

Tsageri is door de eeuwen heen onder verschillende prinsen- en vorstendommen gevallen. Na het uiteenvallen van het Koninkrijk Georgië in de 15e eeuw behoorde het gebied rond Tsageri (Letsjchoemi, eerder ook Takveri genoemd) tot het Koninkrijk Imeretië. Het werd feitelijk onafhankelijk onder de lokale aristocratische familie Tsjikovani tot deze in 1714 familiebanden aanging met het huis van Dadiani van het prinsdom Mingrelië.

Met de annexatie van Mingrelië in 19e eeuw door het Russische Rijk werd Tsageri het administratief centrum van het nieuwe Oejezd Letsjchoemi, in het Gouvernement Koetais. Onder de Sovjet-Unie werd de stadsstatus ontnomen en werd Tsageri een zogeheten 'nederzetting met stedelijk karakter', om in 1968 alsnog de stadsstatus terug te krijgen. Het is daarmee de kleinste 'stad' in Georgië. Tsageri is het administratieve centrum gebleven van de verschillende opvolgende bestuurlijke eenheden, en is dat sinds 2006 van de gemeente Tsageri.

Sinds het middeleeuwse Georgië is Tsageri de zetel van de regionale eparchie Tsageri en Lentechi van de Georgisch-Orthodoxe Kerk. De oude koepelkerk in Tsageri is in de 19e eeuw geheel verbouwd waardoor de originele fresco's zijn vernietigd. Aan de noordkant van Tsageri zijn bovenop een klif ruïnes te vinden van het fort Moeristsiche, waar de christelijke theoloog Maximus Confessor (580-662) in ballingschap zat en ook overleed. Aan de voet van de klif staat een klooster gewijd aan Maximus waar zijn graf ligt. Een plaatselijk museum dat in 1937 opende, stelt enkele duizenden archeologische voorwerpen tentoon die zijn opgegraven in Neder-Svanetië en Letsjchoemi.

Geografie
Tsageri bevindt zich op ongeveer 475 meter boven de zeespiegel, op de rechteroever van de rivier de Tschenistskali, aan de zuidkant van een nauwe kloof waar de Tschenistskali uit de gemeente Lentechi (Neder-Svanetië) stroomt. Tsageri ligt aan de kop van een bredere riviervallei van ongeveer 10 kilometer lang en is daarmee de zuidpoort van Svanetië. Aan de westkant van Tsageri ligt het uiteinde van het Egrisigebergte, aan de oostkant dat van het Letsjchoemigebergte. In de directe omgeving rond Tsageri reiken de bergen tot ruim 2.000 meter boven zeeniveau. De 2.950 meter hoge Saneria is op 10 kilometer de dichtstbijzijnde prominente berg in het Egrisigebergte.

Demografie
Begin 2023 had Tsageri 1.094 inwoners, een daling van ruim 17% ten opzichte van de volkstelling in 2014. Tsageri is mono-etnisch Georgisch. In de jaren 1960 verdubbelde het aantal inwoners van Tsageri tijdelijk toen waterkrachtcentrales in de rivieren Tschenistskali en Ladzjanoeri werden gebouwd. Tsageri deed dienst als logistiek centrum en woonplaats voor de bouwers van beide projecten.

Vervoer
Tsageri is via de nationale route Sh15 verbonden met Koetaisi en Lentechi. De nationale route Sh18 verbindt Tsageri met regiohoofdstad Ambrolaoeri en Oni, de andere centra van de regio Ratsja-Letsjchoemi en Kvemo Svaneti. Het dichtstbijzijnde spoorwegstation is in Tskaltoebo, op ruim 50 kilometer afstand. Bij de regionale hoofdstad Ambrolaoeri is een regionaal vliegveld, waarvandaan naar Tbilisi (Vliegveld Natachtari) gevlogen kan worden.

Zie ook 

  Website Tsageri

Stad in Georgië
Ratsja-Letsjchoemi en Kvemo Svaneti