Ontariomeer op Titan fors geslonken - NRC
Ontariomeer op Titan fors geslonken
Patiënt met hartaanval in ambulance. Avonddienst Regionale Ambulance Vervoer Utrecht (RAVU). Utrecht, 23 & 24-12-06 © Foto Merlin Daleman
Het Ontariomeer is de afgelopen jaren geslonken doordat het niveau ervan ongeveer vier meter is gedaald. Geen reden tot zorg echter, want het gaat niet om het bekende meer tussen Canada en de VS, maar om Ontario Lacus op Titan, de grootste maan van Saturnus. De niveaudaling is het gevolg van de verdamping van het vloeibare methaan waaruit dit meer bestaat. Dat is afgeleid uit de waarnemingen van Cassini, de Amerikaanse Saturnusverkenner die nu zes jaar rond de geringde planeet draait. Een artikel hierover is aangeboden aan het vakblad Icarus.
Het oppervlak van Titan ligt verborgen onder een ondoorzichtige, methaanrijke atmosfeer. Cassini heeft een geavanceerde radar die daar dwars doorheen kijkt. Honderden meren zijn nu ontdekt die uit methaan en ethaan bestaan. Deze gassen kunnen op Titan vloeibaar worden doordat de temperatuur er tot zo'n 180 graden onder nul kan dalen en de methaanrijke wolken dan 'uitregenen'. De methaanmeren zijn enkele tot enkele honderden kilometers groot. Ontario Lacus is het grootste meer op het zuidelijk halfrond van Titan en slechts iets kleiner dan zijn aardse naamgenoot. Oded Hayes en collega's hebben nu uit de metingen van Cassini afgeleid dat de rand van dit meer tussen juni 2005 en juli 2009 zo'n tien kilometer is teruggeweken. Het meer slonk en dat is goed te rijmen met het feit dat het toen op het zuidelijk halfrond van Titan zomer was. Doordat Titan – met Saturnus – in bijna dertig jaar om de zon draait, duurt elk seizoen er ruim zeven jaar.
Het tempo waarin de rand van Ontario Lacus terugweek, hangt samen met de topografie van het omringende terrein. Waar dit het vlakst is, zal de terugtrekking het grootst zijn. Uit deze topografie leiden de onderzoekers af dat het niveau van het meer jaarlijks een meter is gedaald. De daling zal naar verwachting overgaan in een stijging als in Ontario Lacus komende herfst weer het regenseizoen aanbreekt.