Israëlische rechtse dromen van een derde tempel in Jeruzalem
Shlomi Elder - 10 juli 2018
Israëlische rechtse politici hebben de bezoeken aan de Tempelberg hervat, nadat premier Benjamin Netanyahu het verbod voor Knesset-leden om de plek te bezoeken heeft ingetrokken.
Het verbod van premier Benjamin Netanyahu op bezoeken van ministers en Knessetleden aan de Tempelberg van Jeruzalem duurde drie jaar, op enkele experimentele onderbrekingen in 2017 na. De beslissing van Netanyahu werd destijds ingegeven door rellen op de locatie, en de zogenaamde individuele Palestijnse intifada die in de herfst van 2015 uitbrak. De moord op Alexander Levlovitsj in september 2015 en de moord op Eitam en Naama Henkin op de Westelijke Jordaanoever in oktober 2015 betekende het begin van de intifada.
De spanningen in Jeruzalem waren intens en de Palestijnen beschuldigden Israël ervan te proberen de status quo in het Tempelberggebied te veranderen. Netanyahu vreesde dat de Palestijnen de bezoeken van rechtse ministers en leden van de Knesset als provocaties zouden beschouwen, waardoor nog meer geweld zou ontstaan. En dus vaardigde hij terecht het verbod uit. Sindsdien heeft politiek ter rechterzijde onvermoeibaar druk uitgeoefend op Netanyahu om het op te heffen.
Op 3 juli richtte Netanyahu een brief aan Knesset Voorzitter Yuli Edelstein, waarin zegt dat de wetgevers de Tempelberg eens in de drie maanden konden bezoeken. De eerste van de ministers die dit "recht" uitvoerde om de plek te bezoeken na Netanyahu's besluit om het verbod op te heffen, was Uri Ariel, de minister van Landbouw en lid van HaBayit HaYehudi. Ariel heeft geen geheim gemaakt van zijn verlangen naar een derde Joodse tempel ter vervanging van de twee vernielde tempels. "We hopen en bidden dat Tisha B'av een dag van geluk zal zijn en dat de tempel herbouwd zal worden, zodat er geen vasten meer zullen zijn en we in staat zullen zijn om alle offers te brengen die we lezen in de Thora van deze week," zei Ariel. "Als God het wil, zal er een zegen van een kohen [Joodse geestelijke] worden gegeven aan allen die de berg beklimmen."
Ariel citeerde de profeet Zacharia en refereerde aan de negende dag van de Joodse maand Av, een dag van vasten en rouwen, waar de traditie het heeft over de tempels die werden vernietigd. Tisha B'Av valt dit jaar op 22 juli, en Ariel deed in wezen een aansporing naar gelovigen en tempeltrouwe loyalisten om zijn voorbeeld te volgen en zo de dag van rouw om te zetten in een gebeuren van "geluk". Knessetlid Sharren Haskel van de regerende Likud-partij bracht kort na Ariel een bezoek aan de plek. En nog meer wetgevers die de wederopbouw van de tempel bepleiten, zoals Shuli Mualem van HaBayit HaYehudi en Yehuda Glick en Amir Ohana van de Likud, volgden dit voorbeeld.
De timing van de hernieuwde bezoeken is waarschijnlijk geen toeval. Het komt net drie weken na de vergadering van Netanyahu van 18 juni in Amman met Koning Abdullah van Jordanië, de Moslim Bewaarder van de plaats, waarna zijn bureau een verklaring uitvaardigde waarin de eerste minister Israëls verplichting herhaalde om de status-quo bij de heilige plaatsen in Jeruzalem te handhaven. Heeft Netanyahu met de vorst zijn wens besproken om het verbod op te heffen en daarmee de druk van politiek rechts op hem te verlichten? Mogelijk. Na de vergadering heeft de hoofdveiligheidsfunctionaris van de Knesset op 5 juli een brief verzonden waarin aan alle leden van de Knesset die naar de Tempelberg wilden gaan, werd geadviseerd om met de politie samen te werken.
Volgens een recent rapport van de Yeraeh-beweging die zich inzet voor de bevordering van de Joodse aanwezigheid op de berg, is het aantal Joden dat de site bezoekt aanzienlijk toegenomen, tot 22.000 in 2017. De groep omschrijft zichzelf als een initiatief van vrijwilligers die Joodse bezoekers begroeten en verslag doen van de gebeurtenissen op de site; het rapport voorspelt een verdere significante stijging van het aantal bezoekers in de komende jaren vanwege de activiteiten.
De eis van ministers en wetgevers van de regering om de plaats van de tempel, de heiligste plek van het Jodendom, zelf te ervaren, lijkt legitiem. Haskel, bijvoorbeeld, heeft na haar bezoek uitgelegd dat het verkeerd was om de ervaring af te schilderen als uitsluitend religieus van aard. "De Tempelberg ligt in het hart van duizenden jaren Joodse cultuur en geschiedenis. ... Men kan de speciale plaats van onze Israëlisch-Joodse identiteit niet afscheiden, het is een deel van ons," zei zij.
Rechtse leden van de Knesset, Tempelberg loyalisten, de Yeraeh-beweging en recent gevormde belangengroepen voor jongeren hebben echter een bijbedoeling. Ze willen niet alleen de plaats ervaren waar de oude tempels stonden, ze willen ook de tempel reconstrueren "snel, in onze tijd".
Aviv Tatarsky, een onderzoeker bij de niet-gouvernementele organisatie Ir Amim, vertelde aan Al-Monitor: "Het zal niet de Messias zijn die de tempel zal doen herrijzen, maar zij, de organisaties en rechtse bewegingen, die dromen van de wederopbouw ervan met hun eigen handen. Tatarski voegde eraan toe: "Om de Tempelberg weer op te bouwen, moet de koepel van de rots immers vernietigd worden."
Toch moeten we niet vergeten dat volgens sommige Joodse wijzen (zoals Rashi en ook in de Zohar), de derde tempel zal afdalen uit de hemel geheel compleet en gebouwd, waarbij geen menselijke voorbereiding, vernietiging of bouw betrokken is.
Hoe het ook zij, Tatarsky zei dat het idee dat de tempel moet worden herbouwd langzaam maar zeker aan kracht wint, en de voorstanders ervan geloven dat een groeiende stroom van bezoekers de enige manier is om dit woord te verspreiden, zodat de wederopbouw een wijdverspreide, populaire eis wordt en het recht van de Joden om hun verwoeste tempel te herbouwen niet langer kan worden ontkend.
Degenen die uiteindelijk het woord verspreiden zijn de ministers en leden van de Knesset ter rechterzijde, zoals Uri Ariel. Zij waren degenen die door de jaren heen de druk op Netanyahu volhielden, en zoals we weten, heeft Netanyahu uiteindelijk toegegeven.
En niet alleen de minister-president.
Tatarky zei dat de massieve rechtse druk het gedrag van de politie, eveneens heeft veranderd. Een rapport dat hij afgelopen november schreef, claimde rechtse activisten die beelden verspreidden die "openbare vertoningen van affectie tonen" door politie aan de tempelactivisten om "meer activisten aan te sporen om de berg te bezoeken". De videoclips geven een duidelijk signaal af dat de politie aan de kant van de activisten staat, betoogde de NGO.
Bovendien financiert de staat zelf activiteiten in verband met bezoeken ter plaatse. Onder de 22.000 bezoekers zo pochte de Yeraeh-beweging waren middelbare school jahiva-studenten en studenten aan pre-militaire academies gefinancierd door het Ministerie van Onderwijs en andere Ministeries. Hun opgaan moedigt de mensen in de beweging aan voor de bouw van de derde tempel.
De loyalisten van de Tempelberg maken geen geheim van hun doel - de hoeksteen leggen voor de derde tempel. In het verleden werden deze activisten tegengehouden, sommigen werden van de plek verbannen en zelfs gearresteerd. Deze week heeft Netanyahu, misschien onbewust, de eerste weg geplaveid in de harten van een groeiend aantal aanhangers.
Het bezoek van de rechtse leiders aan de berg, die openlijk beweren dat de bouw van de derde tempel op de agenda staat, helpt het publiek een idee bij te brengen dat ooit als absurd, en nachtmerrieachtig en gevaarlijk werd beschouwd. En als de hooggeplaatste ministers van rechts de berg bestijgen, zullen hun aanhangers zeker volgen.