Mis voor Limburgse bisschop die vooral in China bekend is | TROUW
Mis voor Limburgse bisschop die vooral in China bekend is
Stijn Fens– 17:07, 11 oktober 2017
Vier Chinese priesters en drie bisschoppen woonden de mis ter ere van Frans Schraven in Broekhuizenvorst bij. © Koen Verheijden
Tachtig jaar geleden werd de Limburger Frans Schraven in China vermoord. In zijn eigen Broekhuizenvorst is de bisschop vrij onbekend, maar veel Chinese katholieken zien hem als een heilige. 'Wie weet wordt hij zalig.'
Een half uur voor aanvang van de zondagse mis is de Heilige Naam van Jezuskerk in Broekhuizenvorst nog behoorlijk leeg. Dat is een beetje vreemd. De mis staat in het teken van misschien wel de beroemdste inwoner van het dorp. Een meer dan levensgrote foto van hem hangt aan de kerk. Een streng kijkende bisschop met een lange baard.
Maar Broekhuizenvorst loopt niet uit voor monseigneur Frans Schraven, die in het dorp - zo'n vijftien kilometer boven Venlo - opgroeide. En dat terwijl er vanwege de tachtigste 'verjaardag' van de moord op hem een heus weekend rondom de bisschop is georganiseerd, met een wandeling langs het tien kilometer lange Schravenpad, de jaarlijkse Schravenlezing en - toch wel het hoogtepunt - een eucharistieviering met maar liefst drie bisschoppen.
Hij is vergeten en wij proberen hem uit het vergeetboek te halen, onder meer door deze kapel in te richten
Harry Schraven, voorzitter van de Mgr. Schravenstichting
Als de klokken van de kerk luiden, komen de mensen mondjesmaat binnen. Onder hen ook Frans Wiertz, die twee dagen ervoor bekendmaakte dat hij op 2 december van dit jaar terugtreedt als bisschop van Roermond. Het is zijn laatste officiële bezoek aan Broekhuizenvorst. Verder is ook nuntius Aldo Cavallier - hij is, zeg maar, de ambassadeur van het Vaticaan in ons land. Hij krijgt van Harry Schraven, achterneef van de betreurde bisschop, een rondleiding door de gedachteniskapel die is ingericht voor Schraven en de acht die samen die met hem de dood vonden. Met gepaste aandacht kijkt de Italiaanse aartsbisschop naar de inhoud van de vitrines, waaronder een 'typisch Chinees kazuifel', het bisschopskruis van Schraven, alsmede een geheimzinnig doosje. Hierin zit as van monseigneur Schraven en zijn acht gezellen. "Er moet wat as van hem tussen zitten", zegt zijn achterneef.
Harry Schraven is voorzitter van de Mgr. Schravenstichting, die negen jaar geleden werd opgericht om de vermoorde bisschop meer bekendheid te geven. "Hij is vergeten en wij proberen hem uit het vergeetboek te halen, onder meer door deze kapel in te richten. Als familie wisten wij wel dat hij gestorven was, maar niet hoe. Mijn achterneef Vincent Hermans heeft ontdekt dat mijn oudoom is vermoord omdat hij in 1937 tijdens de Japans-Chinese Oorlog vluchtelingen op zijn terrein liet wonen. De Japanners wilden de vrouwen die onder zijn hoede waren, hebben als troostmeisjes. Dat heeft hij geweigerd en hij is met zijn staf weggevoerd en levend verbrand."
Al die aandacht komt wel laat
Parochiaan Toine Smits
Uiteindelijk stroomt de kerk, waar bisschop Schraven in 1899 zijn eerste mis opdroeg, nog redelijk vol. Als de eucharistieviering bijna moet gaan beginnen, ontstaat er enige consternatie. Het Engels misboek (nodig omdat de nuntius het Nederlands onvoldoende machtig is) blijkt verdwenen. Het ligt in zijn auto, maar zijn chauffeur is net even tanken. Uiteindelijk wordt besloten de mis voor het grootste gedeelte in het Nederlands te doen en tien minuten later dan gepland loopt een stoet van bisschoppen en priesters de kerk in. Onder hen vier Chinese priesters die in België studeren. Terwijl ze door het pad naar voren lopen zingt het koor: "Aan uw macht, Heer, is alles onderworpen en niemand kan uw wil verstaan". Links van het priesterkoor staat een foto van monseigneur Schraven in een erehaag van bloemen.
Zo'n anderhalf uur lang staat de onbekende held van Broekhuizenvorst in de schijnwerpers. De parochianen van het dorp luisteren naar de nuntius die bisschop Schraven prijst voor zijn martelaarschap. Ze horen bisschop Wiertz zeggen dat de wereld is omgekeerd. Nederland is een missieland geworden en wie weet komen over tientallen jaren wel Chinese missionarissen hier het geloof verkondigen. En ze zien hoe de vier Chinese priesters op indrukwekkende wijze met een speciaal ritueel uit hun vaderland de bisschop eren. Met bloemen en wierook en een onzevader in het Chinees. En tenslotte lopen ze weer naar buiten waar de fanfare van Broekhuizenvorst en Ooyen een muzikaal eerbetoon aan de vertrekkende bisschop Wiertz brengt. Van een afstandje kijken buurtbewoners toe. "Het is allemaal mooi hoor", zegt parochiaan Toine Smits. "Mijn vader heeft bisschop Schraven goed gekend en weleens over hem verteld. Maar al die aandacht komt wel laat."
Maar misschien niet té laat, zegt achterneef Vincent Hermans. Natuurlijk is hij verdrietig dat de inwoners van Broekhuizenvorst het bij de viering een beetje lieten afweten.
Twintig pelgrims
Gisteren vertrok Hermans met een groep van zo'n twintig pelgrims naar China om daar de herdenking nog eens over te doen. Door Chinese katholieken wordt Schraven als een heilige gezien. Het is geen gemakkelijke reis, want de katholieke kerk staat in China onder strikte controle van de staat.
Hermans heeft goed nieuws over het zaligverklaringsproces van Schraven, de eerste stap op weg naar zijn heiligverklaring. De Congregatie voor de Heiligverklaringen in Rome heeft het dossier dat over de bisschop is samengesteld officieel goedgekeurd. "De weg is nog lang, maar we zijn een heel eind", zegt Hermans. "Wie weet is hij over een paar jaar wel zalig en krijgt monseigneur Schraven weer wat publiciteit. Hij verdient het echt met het geweldige geloofsvoorbeeld dat hij ons heeft nagelaten."
Frans Schraven wordt op 13 oktober 1873 in Lottum (Noord-Limburg) geboren. Hij groeit op in het naburige Broekhuizenvorst. Hij treedt in bij de lazaristen, een missiecongregatie, en wordt in Parijs tot priester gewijd. Op 26 juli 1899 draagt hij in Broekhuizenvorst zijn eerste Heilige Mis op. Niet lang daarna vertrekt hij via Marseille per boot naar China. In december 1920 wordt hij benoemd tot apostolisch vicaris van Chengtingfu, het huidige Zhengding. Zijn neef Frans Geurts, ook bisschop in China, wijdt hem een paar maanden later tot bisschop. Op 9 oktober 1937 wordt hij samen met acht gezellen op gruwelijke wijze vermoord door het Japanse leger omdat hij weigert vrouwelijke vluchtelingen als troostmeisjes ter beschikking te stellen. In maart 2013 startte het bisdom Roermond officieel het proces dat moet leiden tot de zaligverklaring van Frans Schraven.