De toewijding van John Down aan verstandelijk gehandicapten vond, volgens eigen zeggen, haar oorsprong tijdens een gebeurtenis in 1846. De dan 18-jarige Down ontmoet, schuilend tijdens een verregende picknick, een verstandelijk gehandicapt meisje. ,,De vraag bleef mij najagen: kon er niets voor haar gedaan worden?”, schrijft hij later over deze ontmoeting.
John Down werkt dan al enkele jaren als hulpje in de kruidenierszaak annex drogisterij van zijn vader in Torpoint, een dorpje in Cornwall. Down besluit zich op de wetenschap te richten en begint met een studie bij de Pharmaceutical Society in Londen.