De eerste vraag die we onszelf zouden moeten stellen is: staat de verdedigende lijn van de tegenpartij hoog genoeg om er gebruik van te maken? Mocht dit niet het geval zijn of staat de tegenstander zo dat we geen kansen krijgen dan zijn er verschillende manieren om ruimte te creëren voor de verdedigende lijn van de tegenstander. Manieren om ruimte tussen de linies te creëren zijn:
1. Eerste lijn passes om spelers van de tegenpartij naar je toe te trekken waardoor er een groter gat tussen het middenveld en de verdediging ontstaat;
3. La Pausa, een speler aan de bal die een verdedigende speler of linie aantrekt om zo ruimte te creëren voor een medespeler;
Pressing triggers zijn vaak aangeleerde momenten waarop teams druk gaan zetten en hun compacte blok verlaten. Een bekend voorbeeld van een pressing trigger is dat er bij balverlies gelijk druk wordt gezet zodat het aanvallende team zich niet kan organiseren. Aan de hand van de zes seconden regel kunnen we opmaken dat de omschakeling van verdedigen naar aanvallen zes seconden duurt. Andere voorbeelden waarbij vaak druk gegeven wordt, zijn: een slechte aanname, een bal die lang onderweg is, een langzame terugspeelbal, een speler die de bal aanneemt zonder dat hij opengedraaid staat, een lange pass door de lucht of als een speler aan de bal is met zijn verkeerde been. Ook kan een team er voor kiezen om pressing traps te zetten. Dit houdt in dat een team de tegenstander in bepaalde gebieden dwingt om ze daar vast te zetten.
We kunnen dus ruimte tussen de linies creëren door individuele acties en door te begrijpen hoe de tegenstander reageert op verschillende pressing triggers.
Om lagen tussen de linies van de tegenstander te verwijderen en er dus een vlak middenveld ontstaat, zul je de speler die verantwoordelijk is, moeten aantrekken. Dit kun je doen door de bal in de buurt van deze speler aan te nemen zodat hij druk gaat zetten. De speler die de bal heeft aangenomen heeft nu de volgende opties: hij kaatst de bal waar na er een andere speler de vrijgekomen ruimte in duikt om de bal weer te ontvangen. Hij kaatst de bal waar na hij zelf die ruimte in duikt of hij kan de speler die druk zet passeren en zo de ruimte tussen het middenveld en de verdediging van de tegenstander in dribbelen. We kunnen spelers van de tegenpartij ook aantrekken door het bewegen zonder bal alleen.
Als we de mogelijkheid niet hebben om in de gevaarlijke ruimtes te komen met de bal, dan moeten we het spel verplaatsen naar een ander gebied om zo nieuwe ruimtes te vinden in het blok van de oppositie en tevens de oppositie van het ene gebied naar het andere te verplaatsen.
Het veld kan worden opgedeeld in vijf zones. Zones een en vijf zijn de flanken, zones twee en vier zijn de ‘halfspaces’ en de grootste zone drie is de centrale zone. Het idee is om het spel zo te verplaatsen met als doel nieuwe passlijnen te vinden en waar mogelijk lijnen doorbreken.
Een vraag die vaak gesteld wordt, is: welke afstand moet de bal horizontaal overbruggen om nieuwe paslijnen te vinden zodat we kunnen penetreren? Het antwoord hierop is dat er minimaal vijftien meter nodig is om het beeld te veranderen en nieuwe mogelijkheden te creëren. Daarom wordt er vaak aan de centrale verdedigers gevraagd om minimaal een volle zone uit elkaar te staan om de bal te ontvangen.
De ‘Switch and Slice’ theorie suggereert dat hoe groter de afstand dat de bal verplaatst wordt, hoe groter de kans is dat het dat de tegenstander ruimte vrij geeft. Daarom is een directe pass switch waardoor er gelijk gepenetreerd kan worden altijd meer waard dan een hoge pass of het langzaam rondspelen van de bal.
Uiteindelijk is het doel van horizontale balcirculatie om nieuwe situaties te ontdekken door langs de druk van de tegenpartij te spelen om zo penetratie mogelijkheden te vinden en lijnen te breken waardoor we weer in de gevaarlijke ruimtes kunnen komen.
Het laatste doel in balbezit is om het balbezit te behouden en om te weten dat met elke nieuwe pass je weer terug gaat naar het doel wat de hoogste prioriteit heeft, namelijk: de bal in gevaarlijke ruimtes krijgen.
Om balbezit te houden heb je spelers nodig die technisch vaardig zijn. Er zijn verschillende gedachten over de ontwikkeling van creativiteit, improvisatie en een skill set die er voor zorgt dat spelers oplossingen kunnen vinden in situaties op het veld waarin de druk groot is. Je kunt niet ontkennen dat een speler die domineert in één tegen één situaties het beeld van de wedstrijd kan veranderen. Je zou kunnen zeggen dat voetbal een spel is van elf één tegen enen.
2. Een verdediger in je rug (75% van de situaties waarbij je de bal ontvangt, is met een man in je rug);
Pepijn Lijnders staat wereldwijd bekend als een van de beste coaches als het gaat om het ontwikkelen van technisch begaafde spelers. Hij heeft zijn ideeën onder andere bij PSV, Porto en nu Liverpool toegepast. Lijnders zijn model van ontwikkeling bestaat uit twee delen.
Deel één richt zich vooral op de individuele ontwikkeling van de speler. De vijf punten om een goede aanvallende techniek te ontwikkelen zijn:
Zoals hier boven te zien is, zijn er volgens Lijnders drie soorten uitingen in het spel en deze vormen ook de verschillende bouwstenen van zijn coach model: