Zachtmoedig en nederig van hart (1) Zachtmoedig en nederig van hart
12 december 2020 | Dane Ortlund
Kom naar Mij toe, allen die vermoeid en belast zijn, en Ik zal u rust geven. Neem Mijn juk op u, en leer van Mij dat Ik zachtmoedig ben en nederig van hart; en u zult rust vinden voor uw ziel; want Mijn juk is zacht en Mijn last is licht – Matt. 11:28-30
Het Griekse woord dat hier met 'zachtmoedig' is vertaald, komt in het Nieuwe Testament op slechts drie andere plaatsen voor: in de eerste zaligspreking, waar staat dat de zachtmoedigen de aarde zullen beërven (Matt. 5:5); in Matteüs 21:5, waar de profetie '[Hij] komt tot u, zachtmoedig en gezeten op een ezelin…' betrokken wordt op Jezus als Koning; en in Petrus' aanmoediging aan vrouwen: 'maar uw sieraad moet zijn de verborgen mens van het hart, met het onvergankelijke sieraad van een zachtmoedige en stille geest, die kostbaar is voor God' (1 Pet. 3:4).
Bescheiden. Nederig. Zachtmoedig. Jezus is niet prikkelbaar. Niet hardvochtig, reactionair, gemakkelijk geïrriteerd. Hij is de meest begripvolle persoon in het universum. Zijn meest natuurlijke houding is niet een wijzend vingertje, maar open armen.
De betekenis van het woord 'nederig' overlapt met die van 'zachtmoedig.' Samen communiceren die woorden één waarheid over het hart van Jezus. Het Griekse woord heeft ook de betekenis van 'bescheiden', maar wordt in de HSV, evenals op de meeste andere plaatsen in het Nieuwe Testament, vertaald met 'nederig'. In die zin bijvoorbeeld ook in Jakobus 4:6: 'God keert Zich tegen de hoogmoedigen, maar aan de nederigen geeft Hij genade.'
In het hele Nieuwe Testament verwijst dit Griekse woord gewoonlijk echter niet naar nederigheid als een deugd, maar naar nederigheid in de zin van behoeftig zijn of het terneergedrukt worden door levensomstandigheden.
In het lied van Maria tijdens haar zwangerschap van Jezus, bijvoorbeeld, wordt dit woord gebruikt om de manier aan te duiden waarop God degenen verheft die 'van nederige stand' zijn. Paulus gebruikt het woord wanneer hij ons vertelt om 'niet naar de hoge dingen te streven, maar ons bij de nederige te houden'. Hij verwijst hiermee naar degenen die in sociaal opzicht geen indruk maken, niet de graag geziene gasten, maar eerder degenen die de gastheer schrik bezorgen wanneer zij onverwachts toch een feestje bezoeken.
Met al zijn schitterende glorie en oogverblindende heiligheid, zijn volslagen unieke karakter en zijn totale anders zijn, is niemand in de menselijke geschiedenis ooit zo toegankelijk geweest als Jezus Christus.
Als de tekst zegt dat Jezus 'nederig' is, betekent dit dat Hij benaderbaar is. Met al zijn schitterende glorie en oogverblindende heiligheid, zijn volslagen unieke karakter en zijn totale anders zijn, is niemand in de menselijke geschiedenis ooit zo toegankelijk geweest als Jezus Christus.
Geen voorwaarden vooraf. Geen hoepels waar je eerst doorheen moet springen. De enige eis die eraan gesteld wordt om door Jezus omarmd te worden is eenvoudig dit: stel je open voor Hem. Dat is alles wat Hij nodig heeft. Het is het enige waar Hij iets mee kan. Vers 28 van onze tekst in Mattheüs 11 vertelt ons expliciet wie in aanmerking komt voor verbondenheid met Jezus: 'allen die vermoeid en belast zijn.'
Het verlangen van Jezus Christus dat jij rust vindt, dat jouw levensstorm gaat liggen, overtreft zelfs dat van jouzelf.
Je hoeft jezelf niet van je last te bevrijden of jezelf bij elkaar te rapen om dan pas naar Jezus te komen. Het is juist je last waardoor je in aanmerking komt om te komen. Er is geen betaling nodig.
Zijn rust is een geschenk, geen transactie
Hij zegt: "Ik zal je rust geven." Zijn rust is een geschenk, geen transactie. Of je nu – actief – keihard je best doet om je leven glad te strijken of – passief – gebukt gaat onder iets waarover je geen controle hebt, het verlangen van Jezus Christus dat je rust vindt, dat jouw levensstorm gaat liggen, overtreft zelfs dat van jouzelf.
'Zachtmoedig en nederig.' Volgens zijn eigen getuigenis is dit het hart van Christus. Dit is wie Hij is. Teder. Open. Gastvrij. Behulpzaam. Begrijpend. Bereidwillig.
Als iemand ons zou vragen: geef eens een zo kort mogelijke omschrijving van wie Jezus is, dan respecteren we Jezus' eigen onderwijs als ons antwoord zou zijn: zachtmoedig en nederig.