DE BESCHERMDE HUIZEN VAN DE TUINWIJK LE LOGIS - FLORÉAL AANPASSINGEN AAN DE HUIDIGE ENERGIEEN COMFORTBEHOEFTEN
ARCHITECT, ARCHITECTENVENNOOTSCHAP ARSIS BVBA
LE LOGIS - FLORÉAL IS EEN TUINWIJK DIE ONS EEN INTERESSANT INSTRUMENT TOONT OM DE CULTURELE WAARDEN EN DE ENERGETISCHE NODEN TE COMBINEREN. TWEE ASPECTEN ZULLEN HIER AAN BOD KOMEN: ENERZIJDS HET BEHEERSPLAN, ANDERZIJDS HET FINANCIËLE ASPECT VAN DE ENERGIEBESPARENDE MAATREGELEN.
HET OPTIMALISEREN VAN ENERGIEPRESTATIE VAN BESCHERMD ERFGOED: EEN OEFENING MET IMPACT
De titel van deze uiteenzetting of interventie luidt: 'Aanpassing aan de huidige energie- en comfortbehoeften'. Het woord 'behoeften' is bewust gekozen, en niet 'normen'. Door middel van erfgoedconforme energiemaatregelen, tracht het Beheersplan voor Erfgoed van de tuinwijk Le Logis - Floréal optimaal te voldoen aan de behoefte aan zuinig energieverbruik. 'Optimaliseren' is hier op zijn plaats: het is een evenwichtsoefening tussen erfgoedbelang, kostprijs en prestatie. Om ervoor te zorgen dat binnen een beperkte tijdshorizon (20 à 25 jaar) een maximale energiebesparing wordt gerealiseerd, speelt de verhouding tussen investering en energieprestatie een sleutelrol. Binnen een beperkte tijd moeten de financiële middelen gevonden en geïnvesteerd worden om de energieperformantie van de meeste huizen te verbeteren. Alleen dan kan binnen die termijn de grootste globale energiebesparing worden gerealiseerd.
De tuinwijk Le Logis - Floréal is groot. Het is één geheel van twee tuinwijken, gelegen in de Brusselse 20ste-eeuwse gordel, op zes à zeven kilometer van het centrum van de stad. In het Brusselse Gewest zijn er vandaag ongeveer 540.000 woningen, waarvan (slechts) ± 8% sociale huisvesting (afb. 1). Tussen 1920 en 1940 werden er in de Brusselse gemeenten ongeveer 125.000 woningen gebouwd, waarvan 9.000 sociale woningen. 4.000 daarvan zijn van het type van minder dan drie bouwlagen, zoals de 1.060 beschermde huizen van Le Logis - Floréal. Ik wil met deze cijfers een idee geven van de draagwijdte die de conclusies van het beheersplan kunnen hebben. Ongeveer 4.000 sociale woningen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest zijn morfologisch en technisch vergelijkbaar met de beschermde huizen van Le Logis en Floréal, zonder te spreken van alle niet-sociale woningen van hetzelfde type (ongeveer 40.000).
Afbeelding 2 toont de huizen die in de regeringsbesluiten van 15/02/2001 en 06/12/20071 zijn beschermd als deel van de tuinwijken 'als geheel'. Van deze huizen is alleen de zogenaamde buitenschil beschermd: gevels, daken, buitenschrijnwerkerij… Kortom, alles wat van buitenaf zichtbaar is. De eengezinswoningen zijn op die afbeelding 2 in het rood aangeduid, de duplex woningen in het oranje, en de lage appartementsgebouwen in het blauw. Binnen de site, afgebakend met een zwarte lijn, zijn er nog vele