Buiten stopt de marimbamuziek. Over de zaal glijdt een schaduw. Ik besef dat ik niet degene ben die ik dacht te zijn. Ik stam niet af van een beroemde revolutionaire. Door mijn aderen stroomt niet het bruisende bloed van Mexico’s heldin. Mijn nietrevolutionaire sangre begint te koken. Bedriegers! Mijn band met de geschiedenis een leugen!
Maar klopt dit wel? Er zijn natuurlijk altijd onwettige kinderen. Na de executie van Hidalgo werd Josefa door een bataljon naar Mexico-stad ‘geëscorteerd’. De legende wil dat ze iedere soldaat in het gezicht spuugde. Josefa kreeg acht jaar cel. Was het in die periode dat ze heimelijk een vijftiende kind baarde? Of had haar zoon Miguel misschien een onwettig kind?
Op mijn laatste avond in Querétaro ontdek ik een Oaxacaans eethuisje, María y su Bici, waar je kunt kiezen uit twaalf variëteiten mole – de dikke en ongelooflijk bewerkelijke ‘geheime’ saus van Mexico. Na wat smeekbeden mag ik ze van de ober allemaal proeven. Mensen zitten gebroederlijk aan tafels, drinken tequila en tappen moppen. Heerlijk simpel plezier naast luxueus heerlijke mole. Voor deze beste mensen zou ik zonder probleem een revolutie beginnen. Twee muzikanten beginnen boerenwijsjes te spelen die me doen zuchten van weemoed. Ik besluit om Josefa Ortíz de Domínguez, La Corregidora, als mijn revolutionaire oma te adopteren. Mijn opa zou het goed hebben gevonden. De latino in mij mag dan niet het dna van Josefa hebben geërfd, zijn gemoed loopt nog altijd over bij het gekweel van mariachi’s.