Doorbreek wantrouwen in de samenleving; veranker hiphop en urban culture in beleid - LKCA
Miriam Geerdes-Gazzah is onafhankelijk onderzoeker en Claudia Marinelli is specialist cultuurparticipatie bij LKCA
Onze democratische rechtstaat staat of valt bij vertrouwen in overheid en politiek. Dat vertrouwen is momenteel niet groot, zeker niet bij de jongere generatie. Hoe kun je de kloof tussen beleidsmakers en bewoners verkleinen en het vertrouwen van jongeren herwinnen? Miriam Geerdes-Gazzah en Claudia Marinelli zien een belangrijke rol weggelegd voor hiphop en urban culture.
Door Miriam Geerdes-Gazzah en Claudia Marinelli
Breakdancer, foto: Shutterstock
Jongeren houden zich doorgaans weinig bezig met politiek. Dat is jammer, want veel politieke beslissingen en beleid hebben óók directe gevolgen voor hun manier van leven. Tijdens en na de coronaperiode werd pijnlijk duidelijk dat veel jongeren kampen met mentale problemen. Zij ontberen veerkracht en hun motivatie om te leren en naar school te gaan, is soms tot een pijnlijk dieptepunt gekelderd.
Wat jongeren in hun vrije tijd doen, geeft veel inzicht in waar zíj waarde aan hechten in het leven, waar zíj betekenis aan geven. Het zou daarom geen kwaad kunnen als wij ook binnen school of binnen het jongerenwerk aandacht en waardering hebben voor hun culturele en artistieke uitingen. En natuurlijk, dit gebeurt al op heel veel plekken. Maar het kan beter: het kan productiever, structureler en op basis van vertrouwen in de jongeren.
Neem hiphop en urban culture op in beleid
De Hiphop Kenniskring pleit voor meer structurele verankering van hiphop en urban culture in cultuur-, jeugd- en onderwijsbeleid, op zowel gemeentelijk als landelijk niveau.
Waartoe? We schetsen twee voorbeelden:
De gemeente Heerlen zet al een aantal jaar ruimhartig in op urban en hiphop culture. Heerlen ziet het als een experiment en vertaalt urban culture niet alleen naar cultuur- of jongerenbeleid, maar grijpt het ook aan om erfgoed, stadsplanning en openbare ruimte vorm te geven. De Heerlense wethouder Jordy Clemens hield tijdens de hiphop-talkshow Breaking Rules on Tour in Heerlen (24 maart 2022) een pleidooi voor gemeenten om aan de ene kant 'vrije experimenteerruimte' te creëren voor jongeren om zich te ontwikkelen in hiphop en urban culture, en anderzijds om erkenning te geven aan urban culture door continu rolmodellen naar de gemeente te halen.
De gemeente Nijmegen maakte in het coalitieakkoord van 2018-2022 ruimte voor experimenten en vernieuwing in het culturele veld, met een focus op laagdrempeligheid en toegankelijkheid van cultuur voor iedereen. Vanuit die visie ondersteunt zij Stichting Beatwise, een platform voor makers van hiphop en dancemuziek. Het team van Beatwise is te kenschetsen als bruggenbouwers. Hun werkwijze sluit naadloos aan bij de visie dat urban en hiphop culture niet te vangen zijn onder één beleidsterrein. Oprichter Nikola Krstovic: "[…] In de culturele sector is veel in hokjes, vanwege subsidies of de aansturing. Je bent of cultuur, of een sociale instelling, of een zorginstelling. Maar juist in die overlap zit zoveel potentie. Het sociale aspect is bij ons heel belangrijk. (bron)."
Geef vertrouwen, krijg vertrouwen
Natuurlijk, veel andere gemeenten doen ook wel eens iets met hiphop. Maar vaak blijft het bij een eenmalige actie, terwijl het voor huidige en toekomstige generaties belangrijk is om hiphop en urban culture te verankeren in beleid.
Zonder kennis van de hiphopscene kom je als beleidsmaker niet ver. Om geloofwaardig te kunnen zijn, moet je weten wat er speelt. In het Hiphop Position Paper staat hoe je de kloof tussen beleidsmaker en (jonge) bewoners kunt verkleinen en wat het de samenleving oplevert als hiphop een vaste plek krijgt in cultuur-, jeugd- en/of onderwijsbeleid.
Erken de waarde die hiphop heeft voor een groot deel van je inwoners.
Kies voor een integrale benadering bij het jongerenwerk én investeer in bruggenbouwers.
Gebruik rolmodellen uit de hiphopscene. Zij kunnen de samenwerking stimuleren tussen gevestigde instellingen (gemeente, culturele en welzijnsorganisaties), grassroots-organisaties en jongeren.
Bied inspiratie door absolute toppers uit te nodigen. Jongeren krijgen inspiratie als ze hun idolen aan het werk zien, als ze kunnen afkijken bij de allerbesten.
Benader de jeugd op een positieve manier. Geef hen ruimte en vertrouwen. Dan ontstaat er autonomie en regie bij jongeren zelf, kunnen zij zich ontwikkelen en worden hun zelfvertrouwen en mentale veerkracht groter.
Zorg voor talentontwikkeling. Stimuleer jongeren om zelf te starten, om te proberen, om te doen en om gecoacht te worden.
Vergeet ook de rol van urban culture in het onderwijs niet! Het kan zorgen voor gemotiveerde leerlingen en meer kansengelijkheid.
Door hiphop en urban culture goed in te zetten, vergroot je de betrokkenheid en het engagement van (jongere) inwoners. Een mooie stap in de richting van hernieuwd vertrouwen in beleid en politiek.
Het Hiphop Position Paper werd samengesteld door de Hiphop Kenniskring, en is bedoeld om via onderbouwde stellingname beleid te beïnvloeden. Je leest erin hoe hiphop en urban culture een rol kunnen spelen binnen de diverse beleidsterreinen. Doel is te laten zien dat door urban culture te waarderen en erkennen je de intrinsieke motivatie van jongeren aanspreekt én je ze de regie geeft in hun eigen ontwikkeling en het vinden van hun plaats in de maatschappij.