Zwartekat.nl - Dominee of Hofnar? Een avond over cabaret in het publieke debat
Op maandag 13 maart, twee dagen voor de landelijke verkiezingen, organiseren Theaterwetenschap aan de Universiteit Utrecht en Het Huis Utrecht een nieuwe editie van Why Theatre XL!?. Dit keer is het een avond over de rol van cabaret in het publieke debat. Met als gasten onder andere cabaretier Jeroen van Merwijk en cabaretier en ex-Lubach redacteur Maarten van den Berg.
Van oorsprong is het nieuws een belangrijke bron voor satire en cabaret. Cabaret als 'galmend geweten' -een kwalificatie afkomstig van Theo van Gogh- bedoeld om taboes te doorbreken en heilige huisjes te slopen en de traditionele oudejaarsconference als belangrijkste duiding van het afgelopen jaar.
Meer en meer is de grens tussen nieuws en entertainment fluïde geworden. Veel nieuwbronnen laten hun inhoud steeds meer afhangen van kijkcijfers in plaats van een kritische blik op de politiek-maatschappelijke realiteit te bieden. Expliciet satirische nieuwsprogramma's zoals The Daily Show in de Verenigde Staten en Zondag met Lubach in Nederland leveren dan wel weer een alternatieve reflectie op het nieuws dat in groten getale wordt bekeken, zoals de stijgende populariteit van deze programma's illustreert.
Is dit een natuurlijke evolutie van de rol van cabaretiers of is er iets anders aan de hand? Hoe kritisch waren cabaretiers vroeger en hoe kritisch zijn ze vandaag de dag? En zijn cabaretiers per se links en progressief of bestaan er ook 'rechtse' cabaretiers?
Want wat als satire niet meer te onderscheiden is van de werkelijkheid? En wat nu als polarisatie – een stijlmiddel binnen het cabaret – door de politiek als electorale strategie wordt overgenomen? Wat betekent dat voor de rol van cabaretier? Welke positie neemt hij/zij daarin? Heeft het veranderende landschap in het publieke debat gevolgen voor hun vrijheid van meningsuiting?
Co-curator en medeorganisator van deze avond, Dick Zijp (docent theaterwetenschappen aan de Universiteit Utrecht) doet onderzoek naar maatschappijkritiek in het Nederlandse cabaret. Zijn onderzoek vormt de basis van deze editie van Why Theatre!? XL. Samen met Merijn Oudenampsen (socioloog/politicoloog) nemen zij ons mee in hun observaties over de veranderende positie van de cabaretier in het publieke debat. Verder met medewerking van cabaretier Jeroen van Merwijk, Maarten van den Berg en Anne Neuteboom.