De Volta-Congotalen vormen de grootste hypothetische subgroep van verwante talen binnen de Atlantische Congotalen, die op hun beurt deel uitmaken van de Niger-Congotalen. Dat al deze talen een genetische eenheid vormen is in de jaren 60 en 70 van de 20e eeuw vrijwel volledig vast komen te staan dankzij het onderzoek van historisch-vergelijkend taalkundige John M. Stewart, die onder meer vaststelde dat er eerder sprake leek te zijn van een dialectcontinuüm dan van een echte verzameling taalfamilies. Sommige genetische relaties zijn tot op heden onduidelijk, zoals die van de Kwa-talen tot de Benue-Congo-talen en een aantal van deze talen onderling.

Er zijn ook alternatieve interne classificaties. Zo wordt de term de Savanna-talen tegenwoordig soms gebruikt als verzamelnaam voor de Gur-talen en de Adamawa-Ubangi-talen.

Over de geschiedenis van het klinkersysteem van deze talen bestaat nogal wat onduidelijkheid. Casali (1995) kende aan de proto-taal van alle Niger-Congotalen een systeem van negen of tien klinkers met klinkerharmonie toe, dat later zou zijn teruggebracht tot zeven.

Subverdeling
De Volta-Congotalen kunnen als volgt verder worden onderverdeeld:

Volta-Kongo
Noord-Volta-Kongo
Krutalen
Gurtalen (Voltaisch)
Senufotalen
Adamawa-Ubangi-talen
Zuid-Volta-Kongo-talen of Kwa-Benue-Kongo-talen
Kwatalen
Benue-Congotalen
West-Benue-Congo-talen
Yoruboid-talen
Edoid-talen
Igboid-talen
Nupoid-talen
Idomoid-talen
'''Oost-Benue-Kongo-talen
Platoid-talen of Centraal-Nigeriaans
Kainji-talen
Plateau-talen
Tarokoid-talen
Jukunoid-talen
Bantoid-Cross-talen
Cross-River-talen
Bantoidtalen
Noord-Bantoid-talen
Dakoid-talen
Mambiloid-talen
Zuid-Bantoid-talen
Jarawoid-talen
Tivoid-talen
Ekoid-talen
Grasland-talen
Bantoetalen

 
Voorgestelde taalfamilie
Vergelijkende taalkunde