Het tijdloze Zwarte Woud | De Vrije Wandelaar
Met de auto (Amsterdam-Freiburg) is het ongeveer 7 uur rijden.
Met de trein (Amsterdam-Freiburg) kunt u er minder dan 6 uur over doen zonder over te stappen. Verder met een regionale trein.
Zelfs zonder een plattegrond of gids kun je goed wandelen, de bewegwijzering is uitstekend. In de boekhandel zijn diverse reisgidsen te koop (of te leen bij de bibliotheek).
Het Zwarte Woud biedt uiteenlopende accommodaties. Wij vinden een vakantiewoning fijn. Dit Appartement Hauck van Interhome is ons goed bevallen: ruim en comfortabel met gastvrije ontvangst.
Kijk HIER voor de pdf van het Hirtenpfad (bijna 8 km), een van de Geniesserpfäde. Onderweg geen horeca.
Een van de aantrekkelijke kanten van het Zwarte Woud zijn de talloze eetgelegenheden. Gasthöfe, berghutten, maar ook hotels hebben vaak een goed restaurant. Tip: gebakken forel met geschaafde amandelen. Probeer vooral, bijv. in een Konditorei, de geweldige Schwarzwalder Kirschtorte! De streek kent heerlijke wijnen en plaatselijke bieren.
Als je bij het logiesadres incheckt, krijg je de Zwarte Woud-gastenkaart (Kurkarte). Hiermee heb je onder meer recht op gratis openbaar vervoer. Meer informatie http://www.konus-schwarzwald.info/
Met de Schwarzwaldkaart (35 E pp) heb je allerlei voordelen en kortingen.
We zetten koers naar het bekendste vakantiegebied van Duitsland. Het ligt aan de zuidwestrand, is meer dan 200 kilometer lang en 60 kilometer breed, oostelijk van de Rijn en dichtbij de Zwitserse en Franse grens. Hier zijn bewegwijzerde wandelingen zo ongeveer uitgevonden: het Zwarte Woud.
De traditionele dameshoeden met rode bolletjes en koekoeksklokken bepalen het straatbeeld niet meer. Freiburg im Breisgau, de grootste stad van het Zwarte Woud, is een moderne universiteitsstad met duurzame energie hoog in het vaandel: je kun er een fietsroute langs bijzondere panden met zonnepanelen doen. Wat gebleven is zijn de rust en de stilte, de schone lucht, het bergachtige landschap, de eindeloze wandelopties en het heerlijke eten.
In de overgangstijd van zomer naar herfst, medio september, is het Hochschwarzwald in het zuiden zonnig en fris. Jammer genoeg zijn de verwarmde buitenbaden gesloten en de kiosken aan de meertjes al dicht. De kinderen zijn naar school en de nachten kouder, waardoor het buitenwater niet meer opwarmt overdag, verklaart het toeristenbureau. Wie wil zwemmen kan terecht in een van de vele binnenbaden van gemeenten en hotels. Ook zijn er allerlei sauna's en massagefaciliteiten, voor de vermoeide spieren na de klimmetjes en afdalingen.
Het hoge Zwarte Woud kent vele grote en kleine meren, geschikt voor allerlei vormen van watersport. Bekend zijn de Titisee en de Sluchsee, fraai gelegen in het landschap maar tamelijk toeristisch en wat 'dichtgetimmerd' door alle voorzieningen en hotels. Zo ligt er rond de Sluchsee een drukke weg die je overal hoort. Tip: zoek de kleinere meren op zoals de Windgfällweiher (alleen al voor de naam) of de Albsee en waardeer de kleinschaligheid.
Sinds 1940 is het Zwarte Woud al een beschermd natuurgebied. Het is een middelgebergte, verwant aan de Vogezen aan de andere kant van de Rijn. Het deel waar wij verblijven, in de omgeving van Lenzkirch, is een zogenaamd 'luchtkuuroord'. Aanvankelijk zagen we vermoeide mensen in witte badjassen voor ons die in een ligstoel buiten van een sapje dronken. Maar het betekent vrij algemeen dat de plek aan een aantal criteria voor gezonde lucht voldoet. Wij genieten dan ook van de stilte: pas hier realiseren we ons dat we thuis blootgesteld zijn aan lawaai van verkeer en vliegtuigen.
Medio september lijkt ons niet echt hoogseizoen, toch zijn bepaalde plekken zoals bergtoppen (met kabelbaan) en watervallen best druk. Overal zijn wandelaars, vaak in groepen, soms oudere stellen en schoolklassen. Wij kiezen voor het lokaal populaire Hirtenpfad, het Herderspad. Tot ongeveer 1965 liepen hier herdersjongens (rond de 12 jaar) soms blootsvoets met een kudde runderen naar de hooggelegen weidegronden. In alle vroegte wel te verstaan, als ze geluk hadden konden ze erna naar school.
Het Herderspad gaat door het Urseetal (Oermeerdal), ontstaan aan het einde van de laatste ijstijd, zo'n 10.000 jaar geleden. Het water is langzaam in land veranderd (op een klein meertje na): drassige weiden en hoogveen bleven over. We zien er de overblijfselen van: rotsblokken, morenen, beekjes en bijzondere flora als zonnedauw, veenmos en veenbessen. De beloofde adders blijven onzichtbaar, zitten zeker onder het gras. Als de steile hellingen niet begraasd zouden worden, werden de weidevelden overgenomen door bebossing.
Wij zijn onder de indruk van de fraaie verzichten onderweg, terwijl panelen ons herinneren aan het harde leven van de herdersjongens. Veel tijd om uit te rusten hadden ze niet en als ze last hadden van koude voeten, moesten verse koeienvlaaien uitkomst bieden (af te spoelen met urinestralen). Onderweg komen we slechts enkele medewandelaars tegen. Met een zonnetje en rond de 16 graden zijn het perfecte wandelcondities en stappen we langs de naaldbomen van het Zwarte Woud, passeren bosgrenzen, lopen over de weiden. Het enige geluid komt van de zacht tinkelende koeienbellen.
Bij een bezoek aan het Hochschwarzwald horen enkele uitstapjes: de hoogste top van het gebied, de Feldberg, beklimmen, naar een stadje gaan (bijv. St. Blasien, een rustige, chique plaats aan een beek met een geweldig grote koepelkerk, slechts een dikke honderd jaar oud), een waterval bezoeken (bijv. bij Todtnau, erg mooi) en een dagje Freiburg.
Het Zwarte Woud was de geboorteplaats van skiën in centraal Europa. De eerste skiclub is opgericht bij de Feldberg (1493 meter), hier zijn de eerste houten ski's gemaakt. Nu is het gebied rondom de Feldberg het grootste skigebied op de Alpen na. Dat laatste is inderdaad te zien aan bijvoorbeeld het soort winkels in de plaats Feldberg. Een splinternieuwe parkeerflat moet de verkeersstroom in goede banen leiden. Ondanks mijn hoogtevrees gaan we met de kabelbaan omhoog (anders is het wel erg ver lopen), naast de stoeltjeslift is er sinds enkele jaren een cabinelift, een stuk minder eng.
In de buurt van de kabelbaan staat sinds 1896 het Bismarckmonument (1815-1898), dus al twee jaar voor de dood van de eerste Duitse Rijkskanselier. We besluiten helemaal naar de top te gaan, naar het weerstation van de Deutsche Wetterdienst dat er sinds 1937 staat.
In de omgeving zijn vijftig kilometer aan pistes, achtentwintig skiliften en diverse berghutten. Nu maken wandelaars gebruik van de diverse wandelroutes, waaronder de Felsenweg naar de Feldsee en het Alpinepad. Het is een natuurgebied waar schapen grazen, glooiend en vrijwel zonder bomen, als een duinlandschap. Volgens een infobord wordt hier al heel lang vee geweid en is het daarom zo 'kaal'. Wel groeien er allerlei planten als heide en orchideeën. De vergezichten –naar de Alpen in het zuiden- en kleuren zijn spectaculair. Er is gelukkig geen enkele 'koek en zopie' op de top, alleen natuur.
Met onze Konus Gastenkaart mogen we gratis van het openbaar vervoer in het hele Zwarte Woud gebruik maken. Een bewolkte dag geeft een goede reden om met de trein naar Freiburg te gaan. Overigens loopt het regionale spoor tot aan station Seebrugg en is het een prima optie om een wandeling te maken waarbij je met de trein terug naar je beginpunt gaat, er zijn veel kleine stations op dit traject.
Het station van Freiburg en omgeving is modern. Tijdens de Tweede Wereldoorlog is de stad in 1940 bij vergissing door de Luftwaffe gebombardeerd. In november 1944 deden de geallieerden het nog eens over, waarbij 2800 burgers omkwamen en een vuurstorm de oude stadskern gedeeltelijk in de as legde. Een deel ervan is in oude stijl heropgebouwd.
Meteen vallen de leuke goten op (Bächle, beekjes) die aan weerszijden door de straten stromen. Ze werden vroeger gebruikt als watervoorziening van de stadsbewoners, bijvoorbeeld voor het blussen van stadsbranden. In de 19de eeuw vond men dat de Bächle hadden afgedaan en werden de meeste voorzien van ijzeren platen. Ook zouden ze een gevaar voor het verkeer zijn, gezien hun ligging in het midden van de weg. Veel Bächle werden daarom verplaatst naar de zijkant. In 1973 werd de binnenstad van Freiburg autovrij en lagen de beekjes niet meer in de weg. Vandaag de dag zijn ze een toeristische attractie die vooral populair is bij kinderen. Ze fungeren nu als een soort buffer tussen fietsers en voetgangers. Het is wel opletten geblazen: soms ligt er een rooster over maar vaak niet.
Freiburg is een levendige stad, met bijzondere en chique winkels, probeert zo duurzaam mogelijk te zijn en heeft een gerenommeerde universiteit. In het centrum staat de beroemde kathedraal (hier münster genoemd), die wonderwel alle bombardementen heeft overleefd. Officieel heet de kathedraal Münster Onze Lieve Vrouw en is deels romaans (koor, dwarsschip), deels gotisch (schip). De bijzondere opengewerkte toren is rond 1340 opgeleverd. Binnen is het donker en opmerkelijk warm voor een kerk. Voor een klein bedrag kun je het koor en de rondom liggende kapellen bekijken. De oudste, de Nikolauskapel (rond 1200), is helaas in restauratie. De figuren op de goten aan de buitenkant van de kerk doen ons aan de St. Janskathedraal in Den Bosch denken.
De hele Münsterplatz is een lust voor het oog. Rondom het plein staan fraaie middeleeuwse huizen waar nu restaurants en cafés zijn. Let op het grote rode gebouw: het Historisches Kaufhaus, een warenhuis uit 1532. Soms is er een gezellige en uitgebreide markt waar je zelfs, naast alle worstenkramen, ook vegetarische hapjes kunt krijgen. Koop voor een euro een plattegrond van de stad en ga op onderzoek uit. En…met een kabelbaan kun je zo de Schlossberg op.
Duitsland | Wandelen, Freiburg, St. Blasien, Feldberg, Lenzkirch, Sluchsee, Titisee, Hirtenpfad, Todtnau, Windgfällweiher | Permanente link