Wellen, de Bokkenrijdersgemeente
Wellen ligt in het zuiden van de provincie Limburg tussen Alken, Kortessem, Borgloon en Sint-Truiden. Het bestaat uit vier deelgemeenten: Wellen, Berlingen, Ulbeek en Herten. Wanneer Wellen precies is ontstaan, is niet heel duidelijk, maar men veronderstelt dat de gemeente bestaat sinds de Frankische tijd (5de- 7de eeuw) toen veeboeren zich begonnen te vestigen aan de rivier de Herk.
De naam Wellen is afgeleid van het Middelnederlandse 'welle' wat bron of put betekent. De Wellenaren kregen evenwel een bijnaam uit een heel andere hoek …
In de middeleeuwen werd de bok beschouwd als het zinnebeeld van de duivel. Het bijgeloof stelde zich de duivel voor als een zwarte bok, aan wie de heksen goddelijke eer bewezen. Het geloof in heksen was nog zeer levendig in de 18de eeuw. Dieven die voor hun rooftochten grote afstanden aflegden, werden ervan verdacht te vliegen op bokken. Daarom noemt met de Wellenaren ook wel Bokkenrijders. Die bende Bokkenrijders verscheen vanaf 1762 op het toneel in Belgisch Limburg, vooral aan de Maaskant en in de Kempen. Ze maakten zich voornamelijk schuldig aan diefstal en chantage met behulp van brandstichting. In Limburg ontstond een ongemeen bloedige repressie, vooral in het noorden: in Overpelt liet de drossaard (voormalig rechterlijk en bestuursambtenaar op het platteland) zelfs meer mensen berechten dan er ooit Bokkenrijders geweest waren. In Wellen werden op twee jaar tijd 27 Bokkenrijders ter dood veroordeeld nadat ze beschuldigd waren van inbraken in Alken, Gelinden, Wellen en Vroenhoven.
Wellen telt ongeveer 30 kapellen, maar de kapel van Oetersloven is de origineelste. Deze barokke kluiskapel werd gebouwd in opdracht van de heer van Berlingen toen die terugkwam van een kruistocht naar het Heilig Land. In de loop van de 18de en de 19de eeuw woonden er een tiental kluizenaars in de bijgebouwde kluis (woning met de grootte van een cel). Zij onderhielden de kapel en zorgden voor onderwijs en opvang van de bedevaarders (meestal boeren die er Gods zegen gingen afsmeken voor hun veestapel). De kluis werd in 1894 afgebroken, maar de bedevaarders komen nog altijd.
Het Haspengouwse dorp in het Openluchtmuseum van Bokrijk is gebaseerd op het uitzicht van de dorpsdries (dorpsplein) van de Wellense deelgemeente Ulbeek in 1844.
In het centrum van Wellen kunt u genieten van het 40 hectaren grote natuurgebied De Broekbeemd. Het gebeid ligt in de vallei van de Herk, tussen de dorpskom en de deelgemeente Herten.
De onbetwiste smaakmaker van de gemeente is de Stroop van Vrolingen, die erkend is als Vlaams streekproduct. De stroopstokerij van Vrolingen werd opgericht in 1843 en ondertussen werken er al de vijfde en zesde generatie stroopstokers.