Van GroenLinks en de SP mag je het misschien verwachten, maar tijdens het debat in de Tweede Kamer over de nieuwe mediawet trok ook D66 woordvoerder Kees Verhoeven gisteravond een vies gezicht bij het woord reclame. 'Irritant' vindt hij het, boodschappen van bedrijven die wat willen verkopen. En of het niet wat minder kan. Liefst een reclamevrije publieke omroep. Want reclame 'leidt tot grote ergernis bij de kijker' en je moet 'de kijker niet lastig vallen met steeds meer en langere reclames.'
Misschien moet Verhoeven het eigen D66 programma nog eens nalezen. Zijn partij wil bouwen aan een nieuw verdienmodel van Nederland. 'Aan een land dat onderneemt en bloeit en na stilstand weer vooruit gaat. Nieuwe welvaart vraagt om groei van onze economie.'
Hoe ziet Verhoeven voor zich dat die doelen worden behaald? Een land dat onderneemt is een land dat reclame maakt. Groei van de economie kan niet zonder bedrijven die voluit kunnen roepen wat ze in de aanbieding hebben.
En ja, reclamemakers mogen zich aanrekenen dat de vruchten van hun arbeid blijkbaar zo negatief worden ervaren. Maar de politiek is er niet alleen voor de kijkers en luisteraars. De politiek is er ook voor de bedrijven die deze mensen een baan moeten verschaffen. De politiek is er ook voor de bedrijven die deze mensen tv's en laptops verkopen waarop ze al die programma's kunnen bekijken.
De enorme veranderingen in de manier waarop consumenten tegenwoordig media gebruiken hebben ook hun weerslag op adverteerders. Mensen zijn verslaafd aan media, maar besteden steeds meer tijd aan nieuwe reclamevrije initiatieven als Netflix, Spotify, Blendle (waar de advertenties uit de krant niet aan te klikken zijn) en de Correspondent.
Tel daar de snel groeiende populariteit van adblockers nog bij en je hebt een beeld. Persgroep-eigenaar Christian van Thillo schetste laatst al de impact van adblockers op zijn verdienmodel. 'Een doodsteek' noemde hij het zelfs.
Vervelend voor mediabedrijven. Maar ook voor adverteerders die door de combinatie van deze factoren steeds meer moeite moeten doen om hun doelgroep te bereiken. Als reclame bij de publieke omroep wordt afgeschaft valt er nog eens 200 miljoen euro reclamegeld vrij dat een andere bestemming moet zoeken. 'Dat is kwalitatief bereik, een doelgroep die ik niet zomaar ergens anders vind' zei de ceo van Mindshare, Ruud de Langen, toen ik hem naar de gevolgen vroeg.
De publieke omroep (zolang die er nog is), is er voor iedereen. Dus ook voor de bedrijven die de economie van Nederland weer moeten laten groeien. Wie dat irritant vindt heeft niks te zoeken in het Nederlandse parlement. Misschien is er in Noord Korea nog een vacature.