Dubbel genaaid bij dubbele master
Ambitieuze studenten die twee studies tegelijkertijd volgen worden straks extra hard gepakt door de langstudeerdersboete. De boete zal toegekend worden op basis van de nominale duur van de kortste studie. Als je een twee- of drie jaar durende master tegelijk met een eenjarige master volgt, krijg je de boete op je bord als je langer dan een jaar uitloopt voor de eenjarige master. Twee jaar na het begin van je eenjarige master moet je de langstudeerdersboete gaan betalen, ook als je nog bezig bent met je andere masteropleiding. Pas als de kortste studie afgerond is gaat de nominale duur van de langere studie tellen als criterium om de langstudeerdersboete toe te kennen. Bij een twee jaar durende master heb je het recht om een jaar uit te lopen, maar als je dit combineert met een eenjarige master, die je verspreidt over de drie jaar krijg je in het derde jaar te maken met de boete. USR-lid Tijke Eijkemans van Siam ontdekte dit in de regelgeving van de RU en kaartte het aan bij het Interstedelijk Studenten Overleg (ISO). Het ISO bevestigt na navraag bij het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap dat dit gevolg van de langstudeerdersboete landelijk geldt. 'Studenten moeten alles op de eenjarige master gooien en de langer durende master er bij doen. Dat is vreemd omdat de student als twee verschillende personen wordt behandeld,' aldus Eijkemans.
Overgangsregeling tweede studie wordt vast beleid
Gistermiddag werd bekend dat minister Bussemaker het extra collegegeld schrapt voor een tweede studie. Sinds 2010 hebben Nederlandse universiteiten en hogescholen de mogelijkheid om extra geld te vragen van studenten voor het volgen van een tweede studie. Wel bestond er een overgangsregeling voor studenten die tegelijkertijd met hun eerste studie aan een tweede studie zijn begonnen, voordat de maatregel in ging. Die overgangsregeling wordt nu het vaste beleid. Dat lijkt goed nieuws voor de paar duizend studenten die een tweede studie volgen. Toch moeten studenten die pas na het afronden van hun eerste studie aan een tweede beginnen, wel nog het hogere instellingscollegegeld betalen. De hoogte van dit bedrag mogen universiteiten en hogescholen zelf bepalen. Dat zorgt voor grote verschillen tussen universiteiten voor dezelfde studies. De RU is daar niet in meegegaan en hanteert voor de meeste studenten het normale, wettelijke collegegeld. Zo mogen RU-studenten meteen na hun eerste studie voor het normale tarief beginnen met hun tweede studie. Enkel studenten die aan een andere instelling hun eerste studie hebben gevolgd, betalen het hogere instellingscollegegeld.
Studenten eisen openheid van universiteiten
De Stichting Collectieve Actie Universiteiten (SCAU) wil via de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) vier universiteiten, waaronder RU, dwingen tot openbaarmaking van notulen waarin de hoogte van het collegegeld voor een tweede studie is vastgesteld. Universiteiten zijn vrij in het vaststellen van dit bedrag. 'Het openbaren van de notulen is van belang om antwoorden te krijgen op de vraag hoe de instellingen de hoogte van de collegegelden hebben vastgelegd. Onduidelijk is of dit is gebeurd door middel van een economisch model of dat het willekeurige bedragen zijn', aldus Cees Zweistra, woordvoerder van de SCAU. In september vorig jaar heeft de SCAU tegen de universiteiten een rechtszaak aangespannen vanwege het hoge collegegeld voor een tweede studie. De SCAU wilde weten hoe de hoogte van dit collegegeld is vastgesteld. Ze vroeg daarom de universiteiten inzicht te geven in de notulen. Nu de instellingen dit weigeren gaat de SCAU via de Wob de universiteiten dagvaarden wegens verzuim. Het uiteindelijke doel van de SCAU is het omlaag krijgen van de tarieven voor het volgen van een tweede studie.
Tweede studie goedkoop?
Dat lijken VVD en PvdA te suggereren met nieuws van vanochtend. De coalitiepartijen willen dat een tweede studie mogelijk blijft tegen wettelijk collegegeld. Er zit echter een adder onder het gras, je moet de studies namelijk tegelijk volgen om in aanmerking te komen voor een laag collegegeld. Zoals al langer bekend zijn universiteiten vrij om het collegegeld vast te stellen voor een tweede studie. Dit leidt veelal tot torenhoge instellingscollegegelden. De RU is hierop overigens een uitzondering. Universiteiten, hogescholen en het ministerie maakten een afspraak waardoor studenten die twee studies naast elkaar volgen, eenmaal het wettelijk collegegeld betalen. Die afspraak blijft nu staan. 'Wij willen iedere student stimuleren om zijn of haar talenten maximaal te benutten en het beste uit zichzelf te halen. Door middel van het verlengen van het convenant geven we talentvolle studenten de middelen om dit optimaal te doen', aldus PvdA-Tweede Kamerlid Mohammed Mohandis. Ben je ambitieus, maar zijn twee studies naast elkaar teveel? Als je na afronding van je eerste studie start met een tweede, betaal je gewoon het hoge instellingscollegegeld. Veel verandert er dus niet aan het beleid en het lijkt er dan ook op dat PvdA en VVD dit gebruiken om tijdens de behandeling van de onderwijsbegroting van vandaag de aandacht af te leiden van de bezuinigingen op het hoger onderwijs.
Tweede studie minder duur?
Als het aan de PvdA ligt wel. De partij gaat zich inzetten om een einde te maken aan de torenhoge collegegelden voor een tweede studie. De universiteiten mogen deze instellingscollegegelden op dit moment zelf vaststellen. De aanklacht van Stichting Collectieve Actie Universiteiten (SCAU) werd vorige week niet ontvankelijk verklaard door de Amsterdamse rechtbank. De SCAU stelt dat de universiteiten het instellingscollegegeld onnodig hoog hebben vastgesteld en klaagt bovendien over de onwettige prijsafspraken die de universiteiten hebben gemaakt. PvdA-Kamerlid Mohammed Mouhandis sluit zich hierbij aan. Hij schrijft op de website van de sociaaldemocraten: 'Ik vraag me af of sommige onderwijsinstellingen de vrijheid om het instellingscollegegeld vast te stellen niet al te letterlijk hebben genomen en zo ruim boven de kostprijs zitten. Instellingen maken mogelijk ook winst met dit soort tarieven, terwijl dit niet de bedoeling is.' Mouhandis strijdt bovendien voor meer transparantie over de kosten van de tweede studie. 'Te veel instellingen geven hierover nauwelijks of geen informatie. Ik pleit er dan ook voor deze kosten transparanter te maken.'