Ga op zoek naar de Stoners van de kunst | Trouw
Ga op zoek naar de Stoners van de kunst
We willen iedereen die van kijken tot kopen van kunst wil overgaan een hart onder de riem te steken: kennis geeft zelfvertrouwen, en verlaagt drempels in de kunstwereld. Het viel ons op dat mensen wel willen kopen, maar geen idee hebben hoe.
Paul van der Steen 10 februari 2018, 21:17
Het barst van de vooroordelen over de sector: kunst is onbetaalbaar, de professionals met hun moeilijke brillen zijn weinig toegankelijk en de klantvriendelijkheid is niet groot. De stille, lege galeries met één weinig toeschietelijke medewerker, waar de klant het gevoel krijgt not worthy te zijn, daar zijn er in Nederland misschien nog wel meer van dan elders. Het subsidieklimaat hier heeft voordelen, maar stimuleert de koopmansgeest niet erg. Gelukkig heb je veel verschillende plaatsen waar je kunt kijken en kopen.
Ik schreef het boek samen met mijn vrouw, Manuela Klerkx. Ze werkte twintig jaar in galeries en had er ook zelf één. Ik ben al jaren een echte verzamelaar: ontdekken en kopen. Zij heeft die verzamelwoede nooit gehad. Voor haar gaat het om ontdekken en verkopen. Dat is voor haar een bevestiging van haar smaak, vergelijkbaar met hoe het voor mij als uitgever werkt. Zo hebben we ook de taken verdeeld bij het schrijven van het boek: Manuela laat zien hoe galeries en beurzen te werk gaan, ik richt me meer op het praktische gedeelte: social media, veilingen, verzamelen.
Zowel in de boeken- als in de kunstwereld bestaat een weerzin tegen online. Als ik nu als uitgever op de social media meld dat ik online een boek heb besteld, heb ik zo een horde kwaaie boekhandelaren met hooivorken achter me aan. Alsof dat iets smerigs is. Natuurlijk houd ik de kleine boekhandel graag in stand, maar wat is er mis mee als iemand na een uitzending van Jinek meteen een besproken boek bestelt? Kunst kun je ook prima online kopen.
Voor uitgever en verzamelaar geldt: ontdek kunst en herontdek kunst. Ik heb 'Stoner' van John Williams uitgegeven, een vergeten boek uit 1965 dat een enorm succes werd. Ga op zoek naar de Stoners van de kunst. Er zijn makers, werken en genres die nauwelijks aandacht meer krijgen en die toch zeer de moeite waard zijn.
Tegelijkertijd zijn er behoorlijk wat verschillen tussen de twee werelden. Een uitgever wil zoveel mogelijk verkopen. Hoe hoger de oplage, hoe beter. In de kunstwereld geldt juist: hoe lager de oplage, hoe beter.
Dat zorgt voor een andere dynamiek. Van een boek is duidelijk wat het kost - dat kost niet zomaar 300 euro. Bij kunst is dat weinig transparant. Op het eerste gezicht valt eigenlijk niet te zeggen of een werk 500 of 50 duizend euro waard is. Een beeld is ondertussen wel een extreem goede communicatievorm. Het maakt heel snel iets duidelijk, in een universele taal. Vergelijk dat eens met een boek: voor eventueel succes in het buitenland moet het eerst nog worden vertaald.
De kunstwereld heeft zijn geheel eigen codes, die proberen we in ons boek te kraken. De belangrijkste codes zijn misschien wel niet te kraken. Dan gaat het om de vragen die iedereen bezighouden: hoe beoordeel je wat goed is? En hoe verhoudt goed zich tot succes?
Onze raad is: koop niet vanwege een mogelijke waardevermeerdering of om anderen te imponeren, maar omdat een werk je raakt. Iemands kunstverzameling is, als het goed is, de spiegel van zijn persoonlijkheid.