Authenticiteit: moet dat nou? | Supermanagement
Op zoek naar de perfecte HRM'er »
Authenticiteit: moet dat nou?
Sigmund over authenticiteit
Authenticiteit is het grote toverwoord van de afgelopen jaren én de komende jaren. We zijn bijna allemaal op zoek naar zingeving in ons leven en van ons werk in het bijzonder. We willen dat hetgeen we doen een zinvolle bijdrage heeft én dicht bij onszelf staat. Keer op keer lijkt het dat 'authentiek zijn' er voor kan zorgen dat dit gebeurt. Niet alleen individuen willen authentiek zijn, maar er zijn zelfs mensen die beweren dat de maatschappij in een stadium van authenticiteit zal of moet komen.
Maar willen we dat wel echt? Slaat authenticiteit niet vaak door in egocentrisme? Is het niet zo dat authenticiteit is weggelegd voor een klein deel van de mensen? Moet het overgrote deel van de mensen zich niet gewoon conformeren en meedoen in het hamsterrad? Voor deze vragen probeer ik een richting te geven.
Er bestaat een dun lijntje tussen het positieve begrip authenticiteit en de negatieve begrippen egocentrisme, narcisme en arrogantie. Wanneer ben je authentiek en wanneer ben je arrogant? Om verder te lezen, klik je hier onder.
"Authenticiteit is de mate waarin iemand trouw is aan zijn eigen persoonlijkheid, geest, of karakter, ondanks externe impulsen." (Wikipedia.nl)
Deze definitie is gelijk een paradoxale. Authentiek zijn betekent namelijk ook dat je authentiek bent binnen de omgeving waarin je acteert. Dit impliceert dat externe impulsen niet meegenomen hoeven te worden. Vreemd, nietwaar? Wij denken allemaal dat je toch ook authentiek kunt zijn, terwijl je rekening houdt met externe invloeden?
Sartre zegt daarover: "Want je kunt niet ergens diep in jezelf keren en ontdekken wie je bent, dat kun je alleen ontdekken door om te gaan met andere mensen." Helemaal mee eens. Klopt de definitie dan niet? Of gebruiken wij het woord op de verkeerde manier? Daar ga ik nu verder op in.
Onze samenleving kenmerkt zich door grote welvaart, ondanks crises. Omdat we onze basisbehoeften al lang en breed hebben ingevuld en worden gedekt door de overheid, klimmen we steeds verder in de bekende behoeftenpiramide van Maslow. De eerste drie niveaus zijn voor het leeuwendeel van de bevolking ruimschoots gevuld.
De behoeften liggen nu meer op niveau vier en vijf. Hoe hoger men in de piramide komt hoe mentaler de behoefte wordt. Dit maakt het echter ook in toenemende mate complex.
De samenleving kenmerkt zich door verdergaande individualisering. Er komen steeds meer mensen die zeggen: als ik vandaag een miljoen zou winnen in de loterij werk ik morgen niet meer. Dit is coherent aan de tendens dat veel mensen denken dat ze alleen rechten hebben, terwijl ze er niet bij stil staan dat ze ook plichten hebben (Guusje ter Horst).Dit vertaalt zich in een soort egocentrisme.
In het werk is dit met name te herkennen in een ander toverwoord: "leuk". Werk moet altijd leuk zijn. Er is zelfs een LinkedIn groep opgericht met de titel: "Iedereen elke dag plezier". En het boek "The Four Hour Work Week" van Timothy Ferris is nu al een bestseller.
De positieve kant van authenticiteit
Over de positieve kant wordt veel, heel veel geschreven en gepraat.
Een aantal positieve effecten van authenticiteit op een rijtje:
Je streeft er naar om dicht bij jezelf te zijn
De negatieve kant van authenticiteit
Als iedereen authentiek is wordt het een dolle boel. Af en toe moet je gewoon doen wat je wordt opgedragen. Er zijn bepaalde waarden, normen en omgangsvormen waar men zich aan moet houden. Men raakt te overtuigd van zichzelf en gaat alleen nog voor die dingen die met de eigen kracht te maken hebben.
Een andere invalshoek is dat mensen authenticiteit proberen te creëren. Hoe kan ik mij zo voordoen dat mensen denken dat het authentiek is? Dit gebeurt veel in marketing. De reclames van Dove, waarin geen perfecte modellen te zien zijn, is een voorbeeld van 'authentieke' marketing.
Wanneer authenticiteit vervaagt tot egocentrisme, leidt het eerder tot een beperking dan een verrijking. Lomp gedrag, alleen voor je eigen belangen gaan, minachting voor andersdenkenden, onverzadigbaarheid en zelfingenomenheid. Deze vorm van authenticiteit is zeker geen zegen voor de samenleving.
Conclusie: wel streven, maar nooit bereiken
Is het niet zo dat er bepaalde verwachtingen van ons zijn en dat we daar aan moeten voldoen? Ongeacht hoe authentiek we willen zijn? En is het ook niet zo dat we vaak onze doelen bereiken door ons net iets mooier voor te doen dan we daadwerkelijk zijn?
Het lijkt soms alsof authenticiteit puur over het individu gaat: het "ik". Er is echter meer dan "ik". Het gaat om een balans tussen het eigen belang en de belangen in de omgeving. Dan is authenticiteit een prima uitkomst. Probeer te streven naar authenticiteit, maar hoe lager je in de boom zit in een organisatie, hoe moeilijker het is je te distantieren van de rest.
Kortom, moeten we de definitie van authenticiteit aanpassen? Wellicht. Of misschien moeten we het woord gewoon niet meer gebruiken… Probeer het woord "Uniek" eens. Dat is namelijk een constatering in plaats van een oordeel. Iedereen is namelijk uniek. Authenticiteit is vervolgens de vraag hoe je daar mee omgaat. En dat zullen we mét onze omgeving moeten uitmaken.