Q-link - OV in Nederland Wiki
(Doorverwezen vanaf Qlink)
Een Mercedes-Benz CapaCity rijdt op Q-link Oranje op het Zerniketerrein.
Q-link is een formule van het OV-bureau Groningen-Drenthe en Qbuzz voor het busvervoer in en om de stad Groningen in de concessie Groningen-Drenthe.
1.2 Emmen
De merknaam Q-link ontstond als opvolger van het project RegioTram Groningen, welk sneuvelde in 2012, met een gevallen college van de stad Groningen tot gevolg. In 2013 gingen het OV-bureau Groningen-Drenthe en Qbuzz met elkaar om tafel om tot een hoogwaardig alternatief te komen.
Op 5 januari 2014 gingen de eerste vier lijnen van start onder deze noemer; op deze vier lijnen werden nieuwe bussen ingezet die in de kleuren van Q-link gebracht werden. Deze nieuwe bussen zijn tevens voorzien van airconditioning en Wi-Fi en hebben comfortabele stoelen voor de reiziger.
Na een tussenevaluatie in 2018 kwam naar voren dat door middel van Q-link het aantal reizigers per bus in en rondom Groningen tot wel 33% toegenomen was. De reizigers bleken flink tevreden over de snelle reistijden en het grote aantal bussen wat ingezet werd. Hierdoor werden in 2018 extra bussen gekocht voor inzet op Q-link en bij het ingaan van de nieuwe concessie in december 2019 werd een groot aantal elektrische bussen in gebruik genomen, waardoor de uitstoot voor het milieu nog verder omlaag werd gebracht.
Een Q-linkbus in Leek.
De eerste vier lijnen die in januari 2014 van start gingen betroffen de Qliners die vanuit Roden, Leek en Annen naar Groningen reden; deze werden toen opgeheven en vervangen door de lijnen 3, 4 en 5. In de stad Groningen namen de eerste twee lijnen de drukkere uitlopers naar de woonwijken Beijum en Lewenborg in het noorden en oosten van de stadsdienst over.
De derde lijn ging naar het Europapark rijden en bediende aldaar het stadion en de P+R-locaties in het lijnennet en nam tevens de CityBus over, die tot dan toe naar de Euroborg reed. De vierde lijn betrof het samenvoegen van de twee lijnen naar het universiteitsterrein, hierbij werd de route standaard verlegd naar de Ringweg, zodat de studenten snel naar de campus konden reizen.
Na de zomervakantie van 2014 werd de andere stadslijn naar het universiteitsterrein toegevoegd aan het netwerk, lijn 11. Deze lijn behield verder zijn route en dienstregeling, inclusief het stukje naar Zuidhorn met aansluiting op de treinen richting Buitenpost en Leeuwarden.
In mei 2016 werd de dienstregeling van alle lijnen aangepast, omdat het laatste stuk busbaan langs de Peizerweg opgeleverd werd. Hierdoor kwam het lusje via de Kamerlingh Onnesstraat te vervallen en waren de bussen sneller bij het Emmaviaduct en het Hoofdstation. Daarnaast werd de route van lijn 3 doorgetrokken naar het kruispunt Ruischerbrug, zodat een overstap mogelijk werd voor de verbinding Groningen - Delfzijl en reizigers zo sneller naar Kardinge konden reizen.
In december 2016 werd de verbinding Groningen - Delfzijl als lijn 6 opgenomen in het netwerk als zesde lijn. Deze nieuwe lijn nam tevens enkele ritten van lijn 5 over en werd doorgetrokken naar P+R Haren, zodat het aantal ritten op het stukje Groningen - Haren verhoogd werd. Op het andere deel naar Appingedam werd de frequentie eveneens verhoogd. Tegelijkertijd werd in deze maand lijn 11 vernummerd naar lijn 1, zodat alle lijnen (uitgezonderd lijn 15) een laag lijnnummer hadden. De route van lijn 1 werd verlegd via het UMCG.
In september 2017 werd lijn 1 vervolgens gesplitst in lijn 1 naar het Hoofdstation en lijn 2 naar het Europapark, die laatste als vervanging van lijn 5. Laatstgenoemde lijn ging voortaan naar P+R Meerstad rijden (langs de zuidelijke Ringweg), waarna de helft van de ritten naar de nieuwe wijk Meerstad reed en de andere helft van de ritten naar Harkstede. Daarnaast gingen de meeste ritten op de lijnen 1 en 2 voortaan met elektrische bussen rijden.
In december 2019 ging de volgende concessie Groningen-Drenthe van start, waarbij de exploitatie in handen bleef van Qbuzz. Het elektrisch rijden werd hierbij verder uitgerold naar de lijnen 3 t/m 5, waarvoor nieuwe bussen van het Franse Heuliez waren aangeschaft. Ook de bediening van het traject Zernike - Zuidhorn werd omgewisseld tussen de lijnen 1 en 2, maar de bedieningsperiode bleef ongewijzigd.
Een Q-linkbus in Emmen.
Met ingang van december 2017 werd het netwerk uitgebreid met een lijn tussen Emmen en Klazienaveen als opvolger van de Qliner die hier voorheen reed, waarbij binnen Emmen een frequente dienst werd gereden tussen het station en het stadion in Meerdijk. In de spitsuren reden daarnaast enkele uitlopers van/naar Borger en Nieuw-Schoonebeek, deze uitlopers werden in maart 2018 weer afgesplitst en ondergebracht bij aparte lijnnummers voor de duidelijkheid onder de reiziger.
Vanwege de geringere passagiersaantallen, deels aangejaagd door de Coronapandemie in 2020, werd deze lijn op 3 januari 2021 weer opgeheven en vervangen door een normale streekbus.
1 Hoofdstation - Grote Markt - UMCG - Station Noord - Paddepoel - Zernike - Reitdiep 15 december 2019
2 Europapark - UMCG - Station Noord - Paddepoel - Zernike - Reitdiep (- Zuidhorn) 15 december 2019
3 Leek/Tolbert - A7 - P+R Hoogkerk - Hoofdstation - Grote Markt - P+R Kardinge - Lewenborg - Ruischerbrug 8 mei 2016
4 Roden - Peize - P+R Hoogkerk - Hoofdstation - Grote Markt - P+R Kardinge - Beijum 3 september 2017
5 Meerstad / Scharmer - P+R Meerstad - UMCG - Hoofdstation - P+R Haren (- Westlaren - Zuidlaren - Annen) 10 december 2017
6 P+R Haren - Hoofdstation - UMCG - Ruischerbrug - Ten Boer - Garrelsweer - Appingedam - Delfzijl 11 december 2016
15 Hoofdstation - Paddepoel - Zernike 5 januari 2014
In de loop der jaren na het ontstaan van Q-link hebben diverse wijzigingen plaatsgevonden in het lijnennet, waarbij het netwerk ook uitgebreid werd, zie de tekst in de tweede paragraaf. De voormalige lijnen staan hieronder vermeld.
1 Hoofdstation - Grote Markt - UMCG - Station Noord - Paddepoel - Zernike - Reitdiep (- Zuidhorn) 11 december 2016 t/m 14 december 2019 Traject naar Zuidhorn overgenomen door lijn 2.
2 Europapark - UMCG - Station Noord - Paddepoel - Zernike - Reitdiep 3 september 2017 t/m 14 december 2019 Verlengd naar Zuidhorn.
3 Leek/Tolbert - A7 - P+R Hoogkerk - Hoofdstation - Grote Markt - P+R Kardinge - Lewenborg 5 januari 2014 t/m 7 mei 2016 Doorgetrokken naar Ruischerbrug.
4 Roden - Peize - P+R Hoogkerk - Hoofdstation - Grote Markt - P+R Kardinge - Beijum 5 januari 2014 t/m 2 september 2017 Nieuwe route en eindhalte in Roden.
5 Europapark - UMCG - Hoofdstation - P+R Haren (- Westlaren - Zuidlaren - Annen) 5 januari 2014 t/m 2 september 2017 Verlengd naar Groningen Meerstad en Harkstede.
11 Hoofdstation - Grote Markt - UMCG - Station Noord - Paddepoel - Zernike - Reitdiep (- Zuidhorn) 17 augustus 2014 t/m 10 december 2016 Vernummerd naar lijn 1.
12 Emmen Station - Emmen Centrum - Emmen Meerdijk - Nieuw-Dordrecht - Klazienaveen 10 december 2017 t/m 2 januari 2021 Opgevolgd door lijn 95.