Nogmaals: Dunya Breur
Dunya Breur maakte het Bulletin tot 1981
De meest radicale stem die ooit in de cliëntenbeweging klonk, was die van Dunya Breur. Kort voordat zij overleed, kon ik haar nog portretteren. De 'onverzettelijke' Breur was in 1972 mede-oprichtster van de allereerste ggz-cliënten/familieorganisatie, na het beroemde Pandora. Zij maakte een kleine tien jaar, het 'Bulletin' van de Cliëntenbond.
In 1981 verliet ze de cliëntenbeweging, kreeg twee kinderen (op het laatst nog een kleinkind) en verwierf internationaal respect als schrijfster, slaviste en vertaalster.
Haar onafhankelijke geest was een verademing. Ik vond het een groot voorrecht haar te leren kennen, helaas overleed ze al in 2009. Wat maakte haar opvattingen zo radikaal?
Dunya Breur (1942), in Amsterdam een bekende oorlogsoverlevende, was ervan overtuigd dat in een psychiatrische instelling dezelfde mechanismen speelden als in een concentratiekamp:
'De bewakers in het concentratiekamp voelden zich moreel gerechtigd om de meest vreselijke dingen te doen, omdat hun was wijsgemaakt dat de gevangenen Untermenschen waren. Dat was in de psychiatrie eigenlijk hetzelfde, alleen heel verhuld,' vond Dunya Breur.
Nadat zij in de jaren '70 van de vorige eeuw, na een conflict, het psychiatrische ziekenhuis Santpoort werd uitgezet, logeerde zij 'een hele tijd' bij een solidaire (familie) huisarts, die ze persoonlijk kende. Het adres van deze huisarts, Oranje Nassaulaan 67, was nog heel lang een begrip bij de veteranen van de cliëntenbeweging.
En tot mijn verrassing leven deze herinneringen anno 2020 nog steeds in het huidige bestuur van de ggz-koepel Mind! 'Als beginnend huisarts deed ik de vakantiewaarneming in de praktijk van Wiep Koster - Kreger in Amsterdam Zuid, waar ik Dunya Breur in 1973 tegenkwam,' herinnert Titia Feldmann zich.
Zij is lid van de Raad van Toezicht van Mind. Daarnaast is zij bestuurder van de vereniging Mind Platform. Ook Titia Feldmann krijgt een portret in mijn volgende boek over de geschiedenis van de cliëntenbeweging in de psychiatrie.