Het is maar al te waar. De geschiedenis heeft vaak genoeg laten zien hoe dictators en regimes, die niet door tegenkrachten in toom worden gehouden, vroeg of laat vuile handen maken. Dat geldt voor instanties binnen de samenleving ook. Daarom is er de trias politica en de onverbrekelijk daarmee verbonden checks and balances.
Bij het Openbaar Ministerie zit hier in Nederland een groot manco: dit is vrijwel niet ter verantwoording te roepen in geval van fouten of zelfs strafbare feiten.
Ondertussen wordt de hoogste ambtenaar van het ministerie van Justitie, secretaris-generaal Joris D., verdacht van seks met minderjarigen en van het aansturen van het vervalsen van bewijsmateriaal. Mogelijk is of wordt hij ook gechanteerd door o.a. de Turkse drugsmaffia.
Minister van Justitie Hirsch Ballin ziet geen aanleiding tot enige maatregel, Joris D. wordt bijvoorbeeld niet lopende het onderzoek tijdelijk geschorst. Dat gebeurt bij politiemensen waartegen een onderzoek door de Rijksrecherche loopt, toch altijd wel? Of vergis ik me?
Trouwens, de Rijksrecherche, die hoort hiërarchisch bij Justitie, niet bij de politie. Dat is waarschijnlijk gedaan, en terecht, om enige onafhankelijkheid te waarborgen bij onderzoeken naar mogelijke strafbare feiten door politieambtenaren. Maar in het onderzoek tegen Joris D. onderzoekt de Rijksrecherche in feite zijn eigen hoogste baas. Hoe kan zo'n onderzoek objectief, onafhankelijk en eerlijk verlopen, mede gezien het feit dat de persoon in kwestie ondertussen gewoon in functie blijft?
Wat kan anders de uitkomst zijn dan dat “er niet gebleken is van strafbare feiten”, of soortgelijke bedekkende jargonformulering?
Van enig verband tussen de zaak Joris D. en de Deventer moordzaak is niets bekend, hoewel ook in die zaak niet uit te sluiten valt dat chantage van hooggeplaatste personen er een rol in speelt. Hoe dan ook, een secretaris-generaal van Justitie die mogelijk chantabel is, is zo gevaarlijk en ongewenst, dat zo iemand gedurende het onderzoek m.i. beslist geschorst dient te worden, ook al is en blijft natuurlijk iedereen onschuldig zolang niet het tegendeel gewezen is. Ik vind het onbegrijpelijk dat de Tweede Kamer accepteert dat de minister van Justitie dit maar op zijn beloop laat.
Op 13 juli 2007 schreef de minister van Justitie, Hirsch Ballin, een brief aan de Tweede Kamer, over de uitkomst van het oriënterend onderzoek. Daarin wordt inderdaad precies de formulering gebruikt die ik op 19 april al voorspelde:
“Mijn conclusie is dat van enige grond voor de juistheid van de beschuldigen tegen de in de aangifte vermelde Justitieambtenaren niet is gebleken.” (mijn accentuering).
Wat kun je ook anders verwachten, bij een onderzoek door een afdeling (Rijksrecherche) die onder het ministerie valt waarvan de hoofdverdachte zelf, op de minister na, de hoogste baas is! Een extremer voorbeeld van belangenverstrengeling is toch nauwelijks denkbaar. In andere gevallen worden bij het minste vermoeden daarvan al maatregelen genomen, maar hier vindt iedereen het maar gewoon dat de slager weer zijn eigen vlees keurt. Ook de Tweede Kamer accepteert dit schijnonderzoek zonder meer.
“Uit het persbericht blijkt ons thans, dat het Landelijk Parket sinds begin april 2007, dus nu ruim drie maanden lang, niets heeft gedaan met deze wetenschap over het Turkse geheime 'Aanvullend rapport' en al evenmin enige stap heeft gezet om zelf via de officiële weg dit Turkse rapport te bemachtigen.”
Zoals ik het zie: Justitie stelt dus dat ze het rapport niet kunnen opvragen, omdat er geen “feiten en omstandigheden zijn die een redelijk vermoeden van schuld aan enig strafbaar feit opleveren.”
Met andere woorden: ze willen het niet weten, dus kijken ze niet, en omdat ze niks zien, is er geen reden om te kijken. Dat is geen onderzoek, dat is een doofpot. Pure onwil om naar de waarheid op zoek te gaan.
Hier twee brieven (eerste brief, tweede brief) van de advocaten waarin ze Justitie wijzen op diverse getuigen die de feiten uit de aangifte kunnen en willen bevestigen. Deze zijn echter gewoon niet gehoord!
Weer een parallel met het oriënterend onderzoek in de Deventer moordzaak, waarin met het door Maurice de Hond aangedragen materiaal vrijwel niets gedaan werd. Getuigen werden bij voorbaat als onbetrouwbaar bestempeld nog voordat ze gehoord werden, met eerder niet gehoorde getuigen werd wederom gewoon geen contact opgenomen.
Recht in Nederland houdt in dat het OM vooraf bepaalt wie wel en niet schuldig is, en vervolgens het onderzoek en het bewijsmateriaal zo aanpast en stuurt dat dat past bij die vaststaande conclusie. De rechter mag het dan soms alleen nog bevestigen, op basis van het door het OM samengestelde dossier. Dit in het geval dat het OM besloten vooraf heeft dat er iemand veroordeeld moet worden. Mag iemand van het OM juist niet veroordeeld worden, dan komt de zaak gewoon nooit voor de rechter en wordt het onderzoek getraineerd.
“Over de weigering van het Landelijk Parket nader strafrechtelijk onderzoek te verrichten naar de gepresenteerde feiten en de in de aangifte genoemde personen strafrechtelijk te vervolgen, zal door Baybasin worden geklaagd bij het Gerechtshof te 's Gravenhage (artikel 12 wetboek van Strafvordering).
Dat is mooi. Het lastige is alleen dat áls het Hof uitspreekt dat alsnog vervolging moet worden ingesteld, dat weer door het Openbaar Ministerie zal gebeuren, waarvan de hoogste baas nog steeds de – niet geschorste – hoofdverdachte is. De slager keurt nogmaals zijn eigen vlees. De uitkomst laat zich raden.
Het verweer bij de Raad voor de Journalistiek door Stan de Jong, zaterdag 25 augustus (dieplink helaas niet mogelijk).
Hier o.a. Krista van Velzen van de SP in 2007: Een Vandaag (Ruim een jaar later is Joris D. nog gewoon in functie.)