De apollovlinder (Parnassius apollo) is een vlinder uit de familie van de pages (Papilionidae).

Kenmerken 
De vleugel varieert in lengte tussen de 3,4 en 4,0 cm. De achtervleugel is meestal afgerond. De achtervleugels dragen aan de bovenzijde meestal twee, aan de onderzijde meerdere ronde rode vlekken. Hiernaast hebben zowel de voor- als achtervleugels donkere vlekken. De voorvleugels verschillen van die  van Parnassius phoebus doordat ze niet gelig getint zijn, en geen rode vlekken hebben. De toppen van de voorvleugels zijn iets doorzichtig.

De rupsen zijn ongeveer 5 centimeter lang, zwart met kort stekeltjeshaar en langs beide zijkanten een rij oranjerode, soms gele vlekjes.

Verspreiding en leefgebied 
Deze soort komt voornamelijk voor in bergachtige gebieden in Europa en delen van Midden-Azië.

Levenscyclus 
De waardplant van de rupsen is wit vetkruid (Sedum album). Ook op Huislook en Sedum telephium, (deze laatste vooral in Scandinavië) kunnen de rupsen worden aangetroffen.

De vliegtijd is van mei tot en met september. De levensduur bedraagt 2 à 3 weken.

Als vlinder bezoeken de dieren niet alleen de bloemen van het wit vetkruid, maar hebben zij een voorkeur voor de rode en violette bloemen van distels (bijvoorbeeld Carduus nutans), centauriesoorten als knoopkruid en Origanum vulgare. De vlinder zit graag op bloemen en stenen te zonnen.

Hij overwintert als ei.

Op een foto beneden worden twee vlinders tijdens de paring afgebeeld. Aan het einde van de paring scheidt het mannetje een gelatineachtige substantie af die verhardt in het voortplantingskanaal van het vrouwtje, waardoor het vrouwtje niet opnieuw kan paren.

Ondersoorten 
Deze vlinder is bijzonder variabel in uiterlijk. Er worden verschillende ondersoorten onderscheiden:
 Parnassius apollo apollo
 Parnassius apollo alpherakyi , 1906
 Parnassius apollo bartholomaeus , 1899
 Parnassius apollo democratus , 1906
 Parnassius apollo filabricus , 1933 (Sierra de los Filabres)
 Parnassius apollo gadorensis , 1969 (Sierra de Gádor)
 Parnassius apollo geminus , 1907
 Parnassius apollo graecus , 1901
 Parnassius apollo hesebolus , 1851
 Parnassius apollo hispanicus , 1909 (Spanje)
 Parnassius apollo limicola , 1906
 Parnassius apollo merzbacheri , 1906
 Parnassius apollo nevadensis , 1891 (Sierra Nevada)
 Parnassius apollo provincialis , 1905
 Parnassius apollo pyrenaica , 1896
 Parnassius apollo rhodopensis , 1910 (Griekenland en de zuidelijke Balkan)
 Parnassius apollo rhaeticus , 1906
 Parnassius apollo rhea (, 1761)
 Parnassius apollo rubidus , 1906
 Parnassius apollo sibiricus , 1851
 Parnassius apollo sicilae , 1891
 Parnassius apollo valesiacus , 1906
 Parnassius apollo vinningensis , 1899 (Moezel, Duitsland)

Verspreiding 
In de bergen vliegt de vlinder tussen de 1000 en 2400 meter hoogte en geeft de voorkeur aan steile zonnige hellingen.

Zijn verspreidingsgebied loopt van het Iberisch Schiereiland over alle Europese gebergten zoals de Karpaten, de Kaukasus de Oeral tot aan het Baikalmeer in het oosten.

In het noorden loopt het verspreidingsgebied tot Fennoscandinavië, de zuidelijke grens bestaat uit de Sierra Nevada, Sicilië en Zuid-Turkije. Hij ontbreekt op de Britse eilanden, in Duitsland komt hij vooral op de steile hellingen in het Moezeldal voor tussen Valwig en Bruttig-Fankel.
Als dwaalgast wordt hij aangetroffen in Nederland en België.

In Finland werd hij als eerste als bedreigd verklaard. In de jaren vijftig nam de populatie daar drastisch af. De reden hiervan is niet met zekerheid bekend, meestal wordt aangenomen dat de oorzaak een ziekte was.

Hij staat vermeld op de rode lijst van het IUCN als bedreigd.

Foto's 

Pages
Dier uit het Palearctisch gebied
IUCN-status niet bedreigd