'Reisaccountant' ziet 50 tot 60% van reisorganisaties stoppen of failliet gaan · Accountancy Vanmorgen
Home » 'Reisaccountant' ziet 50 tot 60% van reisorganisaties stoppen of failliet gaan
De reiswereld is hard geraakt door de wereldwijde coronacrisis. Sinds maart staan de meeste vliegtuigen aan de grond en wisselt de kleur van populaire vakantieoorden net zo vaak als die van stoplichten. Maar waar een stoplicht nogal voorspelbaar is, geldt dat voor de kleurcodes van landen veel minder. 'Een land dat vandaag op groen staat kan morgen oranje of rood zijn', zegt Wilco Bouwman, oprichter van Uwreisaccountant, een van de weinige accountantskantoren die gespecialiseerd zijn in de reiswereld. De onderneming heeft klanten die in reisomzet variëren van 150.000 tot 150 miljoen euro. 'Het grote probleem is nu echter dat Nederland voor veel andere landen oranje of rood is. Dit betekent dat Nederlanders in veel andere landen gewoon niet welkom zijn of dat voor reizen naar die landen grote beperkingen gelden.'
Eén van de kwetsbaarheden van de reisbranche, met reisbureaus – met onder meer zelfstandig adviseurs en touroperators – is dat er vooruitbetalingen worden gedaan. Zodra een klant een reis geboekt heeft, betaalt men vlieg- en hotelkosten. Bouwman: 'Als de reis niet door kan gaan door corona, zullen klanten hun geld terugvragen. Maar voor de reisorganisator is het niet altijd eenvoudig zijn vooruitbetalingen terug te krijgen. Sommige luchtvaartmaatschappijen geven bijvoorbeeld geen geld terug maar vouchers die de reisorganisator op een later moment kan verzilveren.' Ook reizigers hebben vouchers gekregen voor reizen die bij de uitbraak van de coronapandemie niet door konden gaan. Nu de crisis zich voortsleept en het einde nog niet in zicht lijkt, vragen klanten in toenemende mate hun geld terug. 'Maar veel reisorganisaties zijn op dit moment onvoldoende liquide om dat geld te kunnen retourneren,' aldus Bouwman.
Massaal noodsteun
Een bijkomend probleem is dat er voor reisorganisaties nauwelijks andere manieren zijn om hun inkomsten aan te vullen. Het handjevol reizen dat nog geboekt is, is bij lange na niet genoeg om de vaste maandelijkse kosten te dekken. Dat er desondanks nog weinig faillissementen in deze branche zijn, is puur en alleen te danken aan de noodsteun van de overheid. Ook de circa 80 reisorganisaties die klant zijn van accountantskantoor Uwreisaccountant uit Barneveld hebben vrijwel allemaal noodsteun gehad. Hoewel NOW bedoeld is om ontslagen tegen te gaan, constateert Bouwman dat er in de reisbranche al veel banen verloren zijn gegaan. In de media viel te lezen dat 18% van de reisorganisaties mensen heeft moeten ontslaan, maar Bouwman heeft de indruk dat het in de praktijk meer is. 'Inkrimpen is de enige manier om echt kosten te besparen.' Hij constateert dat reisorganisaties die buffers hadden relatief het beste af zijn. 'Maar interen op eigen vermogen is natuurlijk niet gezond en valt ook niet maandenlang vol te houden.'
Geen hoop op 'goede winter'
Wie hoopt dat de wintervakanties nog aantrekken, komt van een koude kermis thuis. Voorlopig ziet het er, met het oplopend aantal besmettingen en met nog meer plekken op oranje, niet best uit. KLM denkt dat het aantal vluchten in november 'slechts' 55 procent van normaal zal zijn. 'Er valt heel weinig te reizen in Europa. Om maar niet te spreken van de rest van de wereld', constateerde Mirjam Dresmé van de ANVR, de brancheorganisatie van reisondernemingen, onlangs in de krant. Corendon bijvoorbeeld biedt voor deze winter slechts één bestemming aan: Curaçao. Dresmé: 'We kennen allemaal de verhalen van horecaondernemers die het zwaar hebben, maar zij draaien tenminste nog én zij hebben gelukkig een prachtige zomer achter de rug. De meeste reisbedrijven liggen al sinds maart stil.'
Bouwman denkt dat de grote ontslaggolf in de reisbranche binnenkort gaat komen. De grote touroperator TUI verwacht bijvoorbeeld dat het 8.000 van de 71.000 banen moet schrappen. 'Het duurt nu te lang, er is geen vooruitzicht op herstel. Alle gesprekken met mijn klanten zijn op dit moment nogal emotioneel. Ondernemers zeggen: "Ik zie dat mijn bedrijf achteruit hobbelt, hoe lang kan ik dit volhouden? Hoe lang wil ik dit volhouden?" Alle manieren om kosten te besparen zijn beproefd. Klanten beginnen zich nu af te vragen of ze wel in hun pand kunnen blijven zitten. Er zijn erbij die overwegen hun kantoor onder te verhuren en zelf in een soort winterslaap te gaan. Als de crisis voorbij is, maar dat zal pas zijn bij een wereldwijd vaccin, zouden ze de business weer op kunnen starten. Maar ik praat ook met ondernemers die er geen zin meer in hebben. Ze overwegen hun bedrijf te verkopen of simpelweg te stoppen. Ik denk dat 50 tot 60 procent van mijn klanten in de reiswereld de winkel zal sluiten of failliet zal gaan. Nee, ik adviseer mijn klanten niet over wel of niet in business blijven. Ik reken ze voor welke kosten ze hebben en hoe lang ze het naar mijn mening nog kunnen volhouden. En ik schets de mogelijkheden die de ondernemer naar mijn mening heeft om kosten te besparen. Maar de keuze om de onderneming te liquideren is niet aan mij.'
'Specialisme nu voordeel'
Als accountantskantoor die gespecialiseerd is in de reisbranche – Bouwman heeft zelf sinds 1984 met deze sector te maken, de eerste 25 jaar in dienst van CROP, de laatste tien jaar als zelfstandig ondernemer – zal Uwreisaccountant uiteraard lijden onder wegvallen van de helft van de klanten. Toch ziet Bouwman zijn eigen toekomst positief in. 'Ik merk dat er ook nieuwe klanten naar ons toekomen. Dat we gespecialiseerd zijn in de reisbranche is nu ook een voordeel. Ondernemers zijn op zoek naar expertise en die vinden ze bij een specialist.' Daarin probeert Bouwman zich te onderscheiden. 'Als accountant zijn wij nu vooral druk met de informatievoorziening, bijvoorbeeld door nieuwsbrieven te versturen maar ook door brancheorganisaties van input te voorzien. Dan gaat het onder meer om de noodmaatregelen van de overheid. Daarnaast is er behoefte aan vaktechnische informatie. Zo is de omzetdefinitie bij reisbureau wat anders dan bij een touroperator.'
Bij Yours Accountancy en Uwreisaccountant werken zeven mensen. Het kantoor zelf heeft geen noodsteun aangevraagd. 'De omzet is dit jaar nog heel redelijk,' legt Bouwman uit. 'Dat komt onder meer omdat veel reisorganisaties een gebroken boekjaar hebben. We zijn dus behoorlijk druk geweest met het opstellen van jaarrekeningen. Daarnaast hebben we ingezet op kostenbesparing en zijn we voorzichtig met cash. Met Yours Accountancy bedienen we daarbij ook klanten uit andere sectoren.'
Eerder verschenen in deze serie over nicheaccountants:
Hoe komt de zorgaccountant uit deze crisis?
Evenementen-accountant in crisistijd: 'In een feestcafé of club is anderhalve meter afstand natuurlijk gewoon kansloos'
Kappers en hun accountants in crisistijd: 'Dit is een wake up call voor kappers'
Horeca-accountant in crisistijd: 'De meeste klanten gaan dit overleven'
Tuinbouw-accountant in crisistijd: 'Voor sommige bedrijven in de sierteelt was het van de ene op de andere dag klaar'