URI: https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/122007
Ten tijde van de Guldensporenslag (1302) worden te Damme en Aardenburg de z.g. "Brugse Metten" voorbereid door uitgeweken Bruggelingen. In 1331 verleent graaf Lodewijk van Nevers aan de stad het monopolie van de wijnen komende van La Rochelle en St. Jean d'Angely (Frankrijk). Langs de Lieve en het Zwin leggen Gentenaars in 1334-1335 een stenen aanlegkade aan voor het laden en lossen van de vaten. In 1342 ontbiedt de graaf te Damme de gedeputeerden van de Vlaamse steden om ze (tevergeefs) te doen afzien van hun verbond met Engeland.
In 1404 overstroomt de zogenaamd Elisabethvloed grote delen van Vlaanderen en Zeeland, onder meer het zuidwestelijk deel van Damme, Hoeke en Moerkerke. Hertog van Bourgondië, graaf Jan zonder Vrees, geeft het bevel de bestaande, verouderde dijken te verbinden tot één stevige dijk die loopt van Duinkerke tot het Sas van Gent, de zogenaamd Graaf-Jansdijk. Dit leidt tot het ontstaan van vruchtbare polders achter de dijk en van een kustvlakte ervoor. Circa 1410 wordt de zee reeds zover teruggedrongen, dat zelfs Sluis moeilijk bereikbaar wordt voor de scheepvaart. Dit is de oorzaak van de verlegging van de Lieve buiten de vestingen, waar nieuwe sluizen worden gebouwd. In deze periode worden verschillende waterlopen gedempt, onder meer de Zeuge, de beek achter het stadhuis en de Maleleie (deels); ook verdwijnen enkele straten, o.m. evenwijdig met de hoofdstraat en langs de Maleleie. De Sint-Katharinapoort en de Grote Brugse Poort worden omgevormd tot de Onze-Lieve-Vrouwepoort, zodat één zijde van de hoofdstraat zuidwaarts buiten de vesten doorloopt. In 1448 wordt de Kleine Brugse Poort heropgebouwd op de rechteroever van de Reie, ter hoogte van de huidige molen aan de Damse Vaart (zie Damse Vaart-West).
Nadat reeds in 1704 de afbraak van de Onze-Lieve-Vrouwekerk ter sprake komt omwille van de bevolkingsafname, wordt in 1725 bij gebrek aan geld voor een grondige restauratie, de kruisbeuk en een gedeelte van het schip van de kerk gesloopt. Twee muren van de middenbeuk blijven overeind staan als steun voor de toren, waarvan ook de spits wordt afgebroken. In de tweede helft van de 18de eeuw blijft het verval en de sloop van de stedelijke infrastructuur doorgaan, met o.m. instorting van de bruggen over de hoofdgracht, respectievelijk bij de Onze-Lieve-Vrouwepoort (1753) en bij de Sint-Antoniuspoort (1761). In 1771 worden ook de Speie en de Slekke afgebroken. In deze periode worden tevens de meeste middeleeuwse gebouwen in de stad gesloopt en door nieuwbouw vervangen. Op bevel van keizer Jozef II wordt in 1782-1786 door het staatsbestuur een deel van de vestingwerken openbaar verkocht.
In 1834 valt Damme opnieuw onder het (heringerichte) bisdom van Brugge, nadat het sinds het begin van de 19de eeuw behoorde tot het bisdom Gent. In de loop van de tweede helft van de 19de eeuw worden enkele historische gebouwen in het centrum gerestaureerd en/of uitgebreid. In 1859-1860 restauratie van het stadhuis naar ontwerp van de Brugse architect Pieter Buyck, in 1895-1896 voltooid door zijn zoon René Buyck; in 1859 bouw van sacristie aan de Onze-Lieve-Vrouwekerk, gevolgd door restauratie van de kerk naar het ontwerp van Pieter Buyck (1873), vanaf 1890-1895 onder leiding van architect Antoon Verbeke (Brugge), evenwel later stilgelegd omwille van schorsing van de architect. In 1875 wordt eveneens door Pieter Buyck een nieuwe vleugel ten noorden van het Sint-Janshospitaal opgetrokken als rustoord voor ouderlingen. Circa 1854-1856 wordt een nieuwe pastorie gebouwd in de Burgstraat. In 1860 wordt op de markt het beeld van Jacob van Maerlant onthuld, gemaakt door de Brugse beeldhouwer Henri Pickery. In 1867 bouwt men een bakstenen bergmolen langs de Damse Vaart, de zogenaamd "Schellemolen", op de plaats van een middeleeuwse houten standaardmolen. In het kader van de uitbouw van het onderwijs in de tweede helft van de 19de eeuw wordt in 1861 een lagere meisjesschool opgericht in de Slekstraat/Speystraat, in 1893 in gebruik genomen door de Zusters van de H. Vincentius, als bijhuis van het moederklooster in Werken.
BOOGAERTS S.; PILLEN R., De oude stadswallen van Damme, in Natuurreservaten, jg. 19, nr. 1, 1997, p. 4-5.
DE GROOTE J., Het hoornwerk van Damme 1701-1702 door Senneton de Chermon, in 't Zwin Rechteroever, jg. 3, nr. 2, 2002, p. 12-14.
omvat Damse Vaart-Zuid (Damme)
omvat Historische stadskern van Damme
omvat Legeweg (Damme)
omvat Romboutswervedijk (Damme)
omvat Sint-Pietersdijk (Damme)
omvat Stadskern Damme
omvat Vivensteenweg (Damme)
omvat Vlienderhaag (Damme)
omvat Vredestraat (Damme)
Agentschap Onroerend Erfgoed 2017: Damme [online], https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/122007 (geraadpleegd op 24 april 2019 ).