De leraren-risicolijst en 27 andere ontroerende en inspirerende verhalen over jongeren
Katrín Gudmundsson is regelmatig die regenboog voor kinderen die in de knoop zitten met zichzelf, hun ouders, de school en/of de maatschappij. Zij luistert naar en helpt jongeren verder die in een lastige situatie zitten maar niet weten hoe ze daar uit moeten komen. Gudmundsson voert gesprekken met die jongeren en soms ook met hun ouders of leerkrachten. Ze is erg direct en eerlijk tegen hen maar zal ook niets achter hun rug, zonder hun toestemming doen. Ook toont ze haar eigen emoties bij de gesprekken. Die aanpak lijkt te helpen.
In dit boek maken wij kennis met een aantal van deze jongeren waarmee ze in gesprek raakte dankzij haar werk.
Er zijn verhalen over jongeren die al op de zoveelste school zitten en dreigen wéér weggestuurd te worden. Veelal blijkt dat die jongere zelf nauwelijks gehoord is, dat hij zijn eigen verhaal niet kon vertellen, waardoor de situatie in stand bleef en het inderdaad steeds mis bleef gaan. De jongeren merken dat Katrín te vertrouwen is en zien en voelen dat Katrín ze écht wil helpen, écht naar ze luistert en écht met ze praat en oplossingen zoekt die bij hun passen in plaats van de opgelegde oplossingen en de standaard gesprekken vol vooroordelen die ze daarvoor altijd hadden. Het is bijzonder om te lezen hoe deze jongeren opbloeien dankzij de aanpak van 'De juf die geen juf is'.
Erg leuk is het verhaal over de leraren-risicolijst. De jongen die problemen heeft met het volgen van de lessen vult samen met Katrín die lijst in. De leerkrachten waarbij het altijd goed gaat, krijgen op de lijst een groene kleur, daar waar het mis mee gaat, worden rood gekleurd. Er blijkt best veel groen te zijn, dus de jongen weet dat hij daar weinig risico op problemen heeft en zich kan ontspannen. Maar waarom gaat het bij de roodgekleurde leerkrachten mis?
'Ik krijg gelijk een één bij hem als ik mijn boek vergeten ben, terwijl een groene leraar hem zijn boek leent,' geeft de jongen als voorbeeld. En zo meldt hij meer dingen waardoor het fout gaat. Het helpt al enorm dat alles zo uitgebreid bekeken wordt en de jongen in zijn waarde wordt gelaten.
Het leuke is dat het bestaan van de lijst al snel ook door de leerkrachten opgemerkt wordt. Eén leraar wil niet als rood gekenmerkt staan, en doet zelf ook zijn best om een groene te worden!
De verhalen zijn soms ook erg schrijnend, zoals het jonge meisje dat schoorvoetend toegeeft dat haar 'zusje' eigenlijk haar kindje is, ze is lange tijd misbruikt zo blijkt, en ze voelt zich schuldig dat het gebeurd is. Eigenlijk weet ze ook niet goed hoe ze met haar kindje om moet gaan. Katrín Gudmundsson vertelt met veel compassie en liefde over het meisje en de moeilijke weg die ze te lopen heeft. Het is erg ontroerend maar ook mooi om te lezen hoe dat meisje samen met Katrín knokt om zich weer een volwaardig mens te voelen.
Ook het verhaal over een meisje dat van het ene asielzoekerscentrum naar het andere moet. Ze vond het in het centrum op Texel zo fijn, ze had daar vrienden en iedereen was aardig, maar ook daar moest ze weer weg. Ze begrijpt niet waarom ze steeds maar geen toestemming krijgen om te blijven. Ze is gevlucht met haar moeder om geen besnijdenis te hoeven ondergaan. Haar vriendinnetje is daardoor doodgebloed.
Ze wil leren en later naar haar land gaan om te strijden tegen deze kwalijke praktijken. Ook dit wordt met zoveel begrip en liefde beschreven.
Alle achtentwintig verhalen zijn indrukwekkend. Ze laten zien dat er achter die ogenschijnlijke 'lastige-' en/of 'probleem'kinderen een prachtig kind/jongere zit, die zich door de omstandigheden haast niet anders kan gedragen dan zij doen. Na gelezen te hebben hoe zij geprobeerd hebben om overeind te blijven, kun je niets anders dan groot respect voor ze hebben. Katrín laat de mèns achter al dat provocerende of moeilijke gedrag zien.
Achterin het boek schrijft Katrín onder het kopje 'Het geheim van de smid is...' hoe je kunt handelen om jongeren verder te helpen en dat zijn erg mooie en vooral heel menselijke tips. Daarnaast geeft zij webadressen, telefoonnummers etc. voor jongeren waar zij zich tot kunnen richten als ze hulp nodig hebben.
Samenvattend: een prachtig, aangrijpend en imponerend boek!
Katrín Gudmundsson (1972) is moeder van 2 kinderen. Zij heeft 28 jaar gewerkt in onderwijs- en jeugdzorgorganisaties.