Melati van Java: 'De dochter van den molenaar', in: In de lente vergaard. Novellen. Leiden: Gualth Kolff, 1872 [1869]
Waarschijnlijk is dit de eerste novelle die Melati van Java schreef. Op zestienjarige leeftijd publiceerde ze 'de dochter van de molenaar'. Geen Indisch verhaal, helaas, maar wel toont de jonge auteuze het gevoel voor drama dat haar latere werk zo boeiend maakt.
Eleonore Von Schönfeld is een barones die zich 'voelt', haar schoonheid en adeldom plaatsen haar, zo voelt zij, boven anderen. Haar huwelijk met een goede partij betekent echter haar ondergang; zij verarmt aanzienlijk.
Na veel verwikkelingen omtrent afkomst, rechten op erfenissen, terugkeer van verloren gewaande familieleden en andere complicaties, vindt Elonore een tehuis op het kasteel Tannenstein, dat zij eens had moeten verlaten.
De slotvrouwe die haar met Goddelijke naastenliefde verpleegt, was eens... de dochter van de molenaar.
Hoe dat kan, kunt u het beste zelf lezen in dit onderhoudende verhaal van een zestienjarige Melati van Java.
Interessant detail voor degenen met reisplannen is dat het genoemde slot Tannenstein werkelijk bestaat. Het ligt in Duitsland, vlakbij de stad Dahn (Rheinland-Pfalz). Hoogstwaarschijnlijk is de jonge Melati hier op een vakantie geweest en verwerkte ze deze indrukken literaiir.