ID: 4944 URI: https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/4944
Frankrijklei 108 (Antwerpen)
Van Halle, Godfried (Ontwerper)
De Frankrijklei werd aangelegd op de in 1866 afgebroken vestinggordel rond het 16de-eeuwse Antwerpen. Op de nieuwe, ruime kavels werden in de jaren 1860 en 1870 talrijke gelijkaardige, statige neoclassicistische herenwoningen gebouwd, van vier tot zes traveeën en drie bouwlagen. Deze woning is een voorbeeld van dit type woning, dat sinds de tweede helft van de 20ste eeuw steeds meer is verdwenen ten voordele van appartementen en kantoorgebouwen.
Dit herenhuis werd in 1873 ontworpen door architect Godefroid Van Halle in opdracht van de Hartog Grewel-Krijn (1819-1900), een sigarenfabrikant en tabakhandelaar op de Grote Markt. Van deze nog niet goed bestudeerde Antwerpse architect, vinden we in het stadsarchief vanaf de jaren 1860 bouwdossiers terug. Zijn korte carrière als bouwmeester wordt getypeerd door een rijk gedecoreerde neoclassicistische of neobarokke bouwstijl, afgestemd op de smaak van de toenmalige burgerij waarvoor hij werkte. Hij ontwierp burger- en herenwoningen. Deze herenwoning op de Frankrijklei is een kenmerkend voorbeeld van zijn oeuvre.
De herenwoning heeft een imposante bepleisterde en beschilderde lijstgevel van vier traveeën en drie bouwlagen onder zadeldak. De centrale traveeën zijn met een breed risaliet met gebroken gebogen frontons op de tweede bouwlaag geaccentueerd; oorspronkelijk was hier ook een balkon met balustrade aanwezig, dat echter werd weggehaald bij het verbouwen van de begane grond tot winkelruimte. In de bovengevel, rechthoekige vensteropeningen in geriemde omlijstingen en kroonlijst op tandlijst en consoles, die in het risaliet per twee gekoppeld zijn.
De woning is gebouwd op een perceel aan de pare zijde van de Frankrijklei, met achterin het perceel een remise uitkomende in de achterliggende, parallel met de Frankrijklei lopende Tabakvest. Door de parallel met de Frankrijklei lopende Kipdorp- en Tabakvest, zijn aan de westkant van de lei talrijke percelen aanwezig met aan de voorzijde een herenwoning en aan de zijde van de vesten een achterhuis, kantoorgebouw of tuinmuur. Om deze reden was er in de façade van de herenwoningen in dit deel van de Frankrijklei geen poortdoorgang nodig; paarden en koetsen konden via de achterkant de binnentuin en stallingen bereiken. De meeste van deze achterhuizen zijn ondertussen vervangen door 20ste-eeuwse nieuwbouw. De remise van deze woning, gelegen in Tabakvest 33, was oorspronkelijk een rood bakstenen gebouw van één bouwlaag en drie traveeën, met segmentbogige muuropeningen. Ondertussen werd dit gebouw verhoogd en volledig verbouwd.
Stadsarchief Antwerpen, Bouwdossiers, 1873 # 42.
MACLOT P. 1997: Enkele notities omtrent een onbekend architect: Godfried Van Halle (1844-1878), Bulletin van de Antwerpse Vereniging voor Bodem- en Grotonderzoek, 45-67.
Je kan deze pagina citeren als: Agentschap Onroerend Erfgoed 2020: Herenhuis in neoclassicistische stijl [online] https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/4944 (Geraadpleegd op 24-02-2020)