Nederlands hoop in bange dagen: de Pantrado 3 pantserwagen - Gelderland
za 11 maart 2017 10:47
van: 1 mei 1940
Foto: screenshot NIMH
EINDHOVEN - Over het Nederlandse leger ten tijde van de Duitse inval bestaat een deels terecht maar ook karikaturaal beeld. Onze soldaten zouden met hun verouderd materieel, met paarden en op fietsen geen partij zijn voor het modern uitgeruste Duitse leger. Dat mag zo zijn, maar toen het allemaal moeilijker bleek te gaan dan verwacht, hadden de Duitsers een terreurbombardement op Rotterdam nodig om de capitulatie af te dwingen.
Tanks hadden 'we' niet, wel een aantal lichte pantserwagens en amper vliegtuigen. Maar de strijd in de meidagen laat zien dat onze soldaten goed hun mannetje stonden. Bij de Grebbeberg, in de Betuwe, bij Ypenburg, bij Kornwerderzand. Op de grond en in de lucht. De Nederlandse David met zijn slinger tegen Goliath.
Op de website van het Nederlands Instituut voor Militaire Historie is zo'n 'slinger' te zien: de DAF M39 Pantrado 3. Dat 'Pantrado' was een verwijzing naar de twee ontwerpers Van Trappen en Van Doorne (Pantserwagen Van Trappen Van Doorne). De ontwikkeling was eind jaren '30 begonnen, vanuit de behoefte aan een pantserwagen van eigen fabricaat. Op dat moment had ons leger 24 Zweedse pantserwagens in gebruik van de firma Landsverk en een aantal vroege modellen van DAF.
Licht pantser en gescheurde lasnaden
Het nieuwe ontwerp van DAF oogde modern en scoorde goed wat betreft het gebruik in open terrein. De bewapening liet nog even op zich wachten en de eerste exemplaren met een kanon werden pas eind januari 1940 geleverd, waarna ze meteen op het schietterrein van Oldebroek werden getest. Zwaar gepantserd waren ze niet: Van 14 millimeter aan de voorkant tot een halve centimeter aan de onderkant. Bovendien bleek in maart dat een aantal pantserwagens scheuren vertoonde aan de lasnaden.
Op het moment van de Duitse inval stonden 4 pantserwagens voor reparatie bij DAF, de rest in het westen; de Vesting Holland. Met een handjevol DAF- en Landsvderk-pantserwagens werd de confrontatie aangegaan, onder meer bij Rotterdam en tijdens gevechten op de Veluwe bij Voorthuizen. Voor zover bekend is geen enkele pantserwagen uitgeschakeld tijdens de gevechten. Schade was er wel. Na de capitulatie zou een aantal pantserwagens door hun bemanningen in zee zijn gereden.
De Duitsers namen een aantal pantserwagens in gebruik, onder meer voor de Grüne Polizei. Een aantal DAF-pantserwagen eindigde aan het Oostfront, Ze zijn te zien op foto's die daar zijn genomen (mogelijk in de buurt van Leningrad), beschilderd met het Duitse balkenkruis Een lot dat ook beschoren was aan bijvoorbeeld Tsjechische, Franse en Britse 'Beutepanzer'.
Een onmogelijke vergelijking: de Pantrado 3 tegenover de Duitse Jagdtiger, een kolos die vanaf februari '44 mondjesmaat aan het front verscheen. Tegen deze 'Goliath' zou de DAF geen schijn van kans hebben gehad.