De parabel van de drie ringen
Hij was de zoon van een protestantse predikant die aanvankelijk theologie en later medicijnen studeerde te Leipzig, waar hij in aanraking kwam met
toneel en drama. Geïnspireerd door Molière schrijft hij enkele blijspelen, maar later wordt Shakespeare de rode draad doorheen zijn werken en denken. In 1748 voert de theatervereniging 'Die Neubersche Truppe' zijn eerste toneelstuk op, de komedie 'Der junge Gelehrte'. In 1750 is Lessing
een tijdlang secretaris van Voltaire, die hem tot andere religieuze inzichten bracht en waardoor hij aanknoopte met de tijdsgeest van de Verlichting. Na zijn aanstelling als bibliothecaris in Wolfenbüttel trad hij in 1771 toe tot de vrijmetselarij in de Hamburgse loge 'Zu den drei Rosen'.
De publicatie van delen van het bijbelkritische werk van zijn overleden vriend Reimarus: "Schutzschrift für die vernüftigen Verehrer Gottes", (1774-1778) kostte hem de censuurvrijheid. Via deze pamfletten werd de Bijbel, in navolging van Spinoza, vanuit een wetenschappelijk standpunt
bekeken. Zijn demystificatie van de Bijbel, alhoewel volledig in de geest van de Verlichting, bracht hem in opspraak met de clerus.
Tijdens de Verlichting ontstaat het modernisme, een filosofiestroming die zich beroept op de menselijke rede voor het zoeken naar waarheid. Dankzij het modernisme wordt de kennis terug in vraag gesteld waardoor het de basis legt van de huidige wetenschappelijke en technische verwezenlijkingen. Het modernisme staat daarmee haaks op de scholastiek, die er van uitging dat kennis onaantastbaar was en enkel mocht geïnterpreteerd worden. Vandaar dat de meeste Verlichte denkers en vrijmetselaren zoals Lessing constant overhoop liggen met de belijders van conservatieve scholastieke denkpatronen.
Beste Nathan, de duizend jaren van uw rechter zijn nog niet aangebroken. Zijn rechterstoel is niet de mijne. Ga nu; maar wees mijn vriend! ...