'De ziekenwagen is geen veredelde taxi' | Trouw
'De ziekenwagen is geen veredelde taxi'
STIJN TIELEMANS 11 maart 2014, 0:00
De Van Gend & Loos van de zorg. Dit beeld van een voormalig vervoersbedrijf dragen ambulances nog altijd met zich mee, vertellen ambulanceverpleegkundige Peter de Ruiter (47) en -chauffeur Patrick Broeders (41), respectievelijk dertien en twaalf jaar werkzaam bij Ambulancezorg Fryslân.
"Het werk is juist verplaatst van het ziekenhuis naar de auto of bij mensen thuis, waar we hoogwaardige zorg verlenen", vertelt Broeders. "Wij zijn nu het verlengstuk van het ziekenhuis: de zorg begint wanneer wij aanbellen. Wij zijn geen veredeld taxibedrijf meer." De Ruiter: "De opleiding was dertien jaar geleden lang niet zo intensief als nu. In plaats van om de vijf jaar, worden we nu elk jaar getest op onze kennis."
Om deze en andere misvattingen over de ambulancezorg uit de wereld te helpen, begint brancheorganisatie Ambulancezorg Nederland, met steun van het ministerie van volksgezondheid, welzijn en sport, vandaag de driejarige campagne 'De mensen van de ambulance'. Daarin geven ambulanceprofessionals aan hoe omstanders hen wél kunnen helpen.
"Zorg voor goede verlichting van het huis, zodat we snel weten waar me moeten zijn", geeft De Ruiter als voorbeeld. "Zet bijvoorbeeld de alarmverlichting van de auto voor het huis aan." En over automobilisten die hij achterop nadert met de sirene, zegt Broeders: "Ze proberen soms voor mij te denken, terwijl ik ben getraind op complexe situaties. Houd gepaste snelheid en rijd een extra rondje om een rotonde."
Jaarlijks maken de ruim 700 ambulances in Nederland ruim 1,1 miljoen ritten. In bijna de helft gaat het om levensbedreigende situaties. "In series op televisie overheerst het beeld dat wij altijd met gillende sirenes rondrijden om een patiënt op te halen, snel in te laden en vlug weg te rijden", vertelt De Ruiter. "Heel vaak komt onze apparatuur de ambulance niet uit. Dan blijft het bij praten, vragen of de huisarts ter plaatse kan komen of bellen met familieleden. Als de melding niet ernstig blijkt, zijn we niet meteen weg." De Ruiter: "We doen ook besteld vervoer, dan gaat het bijvoorbeeld om een kankerpatiënt die we dagelijks naar zijn bestraling brengen."
De Ruiter weet dat de misverstanden terug te voeren zijn op onwetendheid. "We proberen altijd onze werkwijze uit te leggen. Als je de juiste snaar raakt, is er begrip. Als iemand zijn wenkbrauw scheurt, bloedt dat als een rund. Omstanders raken dan in paniek en eisen dat we de patiënt meenemen naar het ziekenhuis. Dat is niet nodig: wij stelpen het bloeden, stellen de patiënt gerust en leggen een hand op zijn schouder. Er zijn mensen die zeggen: 'Ik betaal veel premie, dus ik heb recht op een ambulance die mij naar het ziekenhuis brengt'. Dat komt vervelend over, maar heeft ook te maken met angst. Van agressie hebben wij in het noorden gelukkig nog weinig last, alleen soms in het uitgaansleven."
In alle 25 regio's zijn burgers positief over ambulances, blijkt uit een rapport van het Nivel, het instituut voor onderzoek van de gezondheidszorg. Het personeel op de ambulances krijgt van een grote groep ondervraagden het rapportcijfer 9 - dat is beduidend hoger dan elders in de zorg.
Een op de twaalf mensen zegt dat de ambulance later kwam dan verwacht, meer dan de helft is juist verrast over de snelle komst. Bijna de helft van de ondervraagden kreeg van de ambulancebroeders geen inspraak in de vraag 'naar welk ziekenhuis rijden we?', maar de meesten vonden dat geen probleem.
Andere klachten komen van de groep mensen die - vaak onverwacht - niet naar het ziekenhuis worden gereden. Een op de zes van deze ambulanceklanten klaagde dat de auto weer vertrok voordat er andere opvang was geregeld.
Uiteindelijk blijkt dat het ambulancepersoneel bij deze groep maar de helft van de klachten helemaal kan verhelpen.