Dengbêj van de toekomst: Herêm Nêrgîz – Noord-Koerdistan – Koerdisch Nieuws
Dengbêj van de toekomst: Herêm Nêrgîz – Noord-Koerdistan
Dengbêjs nemen een belangrijke plaats in in de Koerdische orale literatuur. Veel pijn, liefde en bloedbaden in de geschiedenis van Koerdistan zijn tot op de dag van vandaag doorgevoerd met de strans van dengbêjs. Evdalê Zeynikê, Botan Miri, Mem en Zîn zijn populaire thema's van de strans. De slachtpartijen, barbarij en heldendom die de Koerden ervaren, worden dankzij dengbêjs van generatie op generatie doorgegeven. Met elke stran werpt het verleden licht op de toekomst.
De stem van Koerdische vrouwen in deze oude cultuur voegt een duidelijke schoonheid toe aan dengbêjs. Vrouwelijke dengbêjs nemen een meer speciale plaats in in de Koerdische samenleving. Een van deze vrouwelijke dengbêjs is de jonge Koerdische vrouw Herêm Nêrgîz. We kunnen zeggen dat Herêm Nêrgîz (17) een belangrijke stranbêj-kandidaat is. Herêm Nêrgîz was al op jonge leeftijd geïnteresseerd om dengbêj te zijn en studeert nu ongeveer twee jaar Dengbêj en Baglama aan de Muziekacademie.
Elke stran dengbêjs is een geschiedenis
Nêrgîz, geboren in 2004 in de wijk Silvan in Amed (Diyarbakır), is al 2 jaar geïnteresseerd in muziek. Nêrgîz merkte op dat kunst waardevoller en zinvoller is als ze het doet met haar eigen taal, en ze zei: "Taal is niet alleen een ding dat beperkt is tot spreken, het is ook een middel om jezelf te zijn en te bestaan. Mensen en de samenleving kunnen worden herkend en bestaan dankzij de taal die ze hebben. Koerdische taal is ook als een eindeloze stroom in culturele en artistieke zin. "
"Ik probeer al ongeveer twee jaar artistieke activiteiten in dengbêj te leren. Ik studeer Dengbêj en Baglama aan de Muziekacademie (MA). Ik heb dengbêj- en Baglama-onderwijs gevolgd. De strans die ik uitvoer zijn niet alleen artistieke werken, ze zijn ook als vrienden voor mij. Baglama en dengbêj-kunst laten me ademen. Als ik me rot voel, zing en speel ik baglama en reis ik naar andere werelden. Elke stran dengbêjs is een levendige Koerdische geschiedenis. Daarom reis ik door de geschiedenis."
Geïnspireerd door Meyremxan, Eyşe Şan en Fatma Isa
Nêrgîz verklaarde dat ze naar dengbêj strans begon te luisteren toen ze 7 jaar oud was en legde haar interesse in muziek als volgt uit: "We verzamelden ons altijd bij onze vader thuis en keken naar de Şevberka Dengbêjan-show op Stêrk TV. Mijn vader praatte constant met ons over dengbêjs. Ik ben altijd geïnteresseerd in vrouwelijke dengbêjs en ik zou in de toekomst graag stran willen zingen zoals zij."
"Ik zou Dengbêj Meyremxan, Eyşe Şan en Fatma Isa als voorbeeld voor mezelf nemen. Mijn vader vertelde ons altijd dat 'dengbêjs alles wat ze meemaakten met strans uitdrukten'. Dit trok mijn aandacht en ik was benieuwd naar deze kunst. Ik begon dengbêj strans uit mijn hoofd te leren vanwege deze nieuwsgierigheid en nu kan ik ze zingen. Mijn favoriete stran was de 'Dotmamê'-stran van Meyremxan."
"Vrouwelijke Dengbejs hebben vrouwen vrij gemaakt in Koerdische muziek"
Nêrgîz zei: "Stranbêj zijn geeft me geluk. Naar mijn mening is Koerdische muziek tot op de dag van vandaag gekomen dankzij Dengbêj-kunst. Onsterfelijke Koerdische dengbêjs hebben de Koerdische geschiedenis altijd levend gehouden met hun unieke stemmen en strans. Dengbêj-kunst is de grootste rijkdom van de Koerden. De stem van Koerdische vrouwen erin voegt een duidelijke schoonheid toe aan deze kunst. Vrouwen dengbêjs hebben een meer speciale plaats in de Koerdische samenleving. Koerdische vrouwen heben grote problemen ervaren om toegang te krijgen tot het maken van Koerdische muziek."
"Eyşe Şan en Meryem Xan stonden aan de top van de stranbêjs die deze moeilijkheden ondervonden. Ze hebben me een voorbeeld gegeven als ik studeer en hun leven lees. Als ze onder die moeilijke omstandigheden niet succesvol waren geweest, zouden we onze kunst vandaag niet vrij kunnen uitoefenen. In feite maakten ze vrouwen vrij in Koerdische muziek. Ze verwijderden alle barrières voor Koerdisch vrouwelijk muzikaal vakmanschap. We zetten onze strijd op het gebied van muziek voort als hun studenten."
'Jonge mensen moeten hun cultuur omhelzen'
De jonge Koerdische dengbêj Herêm Nêrgîz wees erop dat jonge mensen hun eigen cultuur moeten beschermen: "Tegenwoordig waarderen jonge mensen dengbêj-kunst niet en ze benaderen het alsof dengbêj-kunst een buitenlands fenomeen is. Ik praat met mijn vrienden zoveel als ik kan over dengbêj-kunst en vertel ze wat ik weet. "
Nêrgîz voegde toe: "Dengbêj is een geweldige kunst voor mij. Alle jonge mensen zouden kunst en de cultuur van dengbêj moeten omarmen. Omdat iedereen herkenbaar is voor zijn eigen kunst en cultuur. Degenen die hun eigen geschiedenis, cultuur en kunst niet kennen, hebben geen publieke herinnering. Deze cultuur moet in leven worden gehouden."