Het verhaal van de twee zusters: Fanny Rozelaar en Betty Meir | www.yadvashem.org
b. Voor wie en hoelang?
c. Educatieve doelstellinge
e. Begeleidend materiaa
De leerlingen bekijken de film terwijl zij de vragen op het werkblad beantwoorden. Dit werkblad dient als geheugensteuntje wanneer zij tijdens het groepswerk de vragen over de film beantwoorden.
a. het verdiepen van de historische kennis
b. het plaatsen van de persoonlijke levenslijnen van de hoofdfiguren in historisch perspectief / context.
- Wie waren de Joden?
- Hoeveel Joden waren er in Nederland aan de vooravond van de oorlog?
- Wat karakteriseerde hun leven toen?
- Wat gebeurde er in Nederland gedurende de nazi-bezetting?
- Welke wetten werden er in Nederland tegen de Joden uitgevaardigd en waarom?
- Noem een paar van die wetten op, die door de zusters in de film worden benoemd.
- Wat was het aandeel van de Nederlande samenleving wat betreft de uitvoering van deze wetten?
- Hadden alle Joden de mogelijkheid om onder te duiken?
- Wat is het kamp Westerbork? Vertel iets over dit kamp.
- Hoe beschrijft de oudste zus haar familie van voor de oorlog?
- Hoe beschrijft ze haar ervaringen in de Duitse school?
- Noem hierbij de ervaring met haar geschiedenisleraar.
- Hoe beschrijft ze haar band en activiteiten met de zionistische jeugdbeweging? (zie begrippenlijst)
- Hoe beschrijft ze haar gevoelens op de dag van de Duitse inval?
- Hoe beschrijft ze haar bruiloft in de schaduw van het anti-Joodse beleid?
- Wat waren de problemen waar ze mee te maken kreeg toen ze in de onderduik/ondergrondse ging?
- Hoe leefde zij en haar echtgenoot in de onderduik?
- Wat was volgens jou het moeilijkste in deze realiteit? (zie historische bron Ies Vuijsje)
- Wat dacht ze voor de bevrijding over haar toekomst en welke boodschap wilde zij doorgeven aan haar zoon?
- Hoe beschrijft de jongste zus haar familie van voor de oorlog?
- Hoe beschrijft ze haar ervaringen in de Nederlandse school?
- Waarom besloot ze om bij haar moeder te blijven?
- Hoe bracht ze de dagen door in Westerbork?
- Hoe beschrijft ze haar dagelijks leven in het kamp Bergen-Belsen?
- Hoe beschrijft zij de bevrijding?
- Wie waren de mensen die de oudste zus en haar echtgenoot hebben gered?
- Hoe hebben zij hun leven thuis georganiseerd op het platteland tijdens de bezetting?
- Geef voorbeelden van de gevaren die zij op zich namen om het Joodse echtpaar te redden.
- Geef voorbeelden van praktische gevolgen van het hebben van onderduikers, in het dagelijks leven van de redders.
- Waarom moesten de jonge ouders van hun kindje Oeri gescheiden worden?
- Hoe verklaarde zij de daden van de vrouw (pleegmoeder) die Oeri verborgen hield?
- Welke rol speelde het uiterlijk van Oeri (blond haar en blauwe ogen) in zijn reddingsverhaal?
- Welke behandeling kreeg Oeri in deze familie?
- Hoe werd het contact tussen Oeri en zijn moeder onderhouden?
- Hoe herinnert Oeri zich als volwassene zijn jeugdjaren?
- Welke anderen hebben meegeholpen om hem te kunnen verbergen?
- Waarom zouden Fanny en Betty na de oorlog naar Israel zijn geemigreerd?
- Zijn alle Joden die de oorlog hebben overleefd naar Israel geemigreerd? Leg uit.
- Wat doet het met Fanny en Betty om terug te keren naar de plaatsen van hun geschiedenis?
- Wat vind je ervan dat Fanny zegt, dat de huidige generatie van Duitse scholieren geen schuld dragen voor de oorlog?
- Op welke wijze spreken Fanny en Betty over hun huidige familie?
- Welke bijdragen leveren de huidige familieleden aan de film?
- De begeleidende muziek is gemaakt door een kleinzoon van Fanny, op de tekst van de Hagada van Pesach (zie begrippenlijst). Hoe staat dit muziekstuk in verhouding tot het verhaal van Fanny en Betty.
- Waarom eindigt de film met een familiefoto van Fanny en Betty tussen kinderen en kleinkinderen?
Boycot - Het uitsluiten van maatschappelijk of handelsverkeer. De reden hiertoe kan politiek (ideologisch) of economisch zijn en leidt tot isolatie van de geboycotte partij.
Zionistisch – Het streven van een bepaalde Joodse groepering om een eigen staat te stichten en te behouden.
Hagada Pesach - De muziek die te horen is tijdens de film is gemaakt door de kleinzoon van Fanny. De tekst is gebaseerd op de "Hagada van Pesach". De Hagada ('het verhaal') beschrijft het verhaal van de uittocht uit Egypte, na generaties van slavernij voor de Israelieten, zoals beschreven in de Bijbel. Ieder jaar tijdens Pesach (Joods paasfeest) wordt dit verhaal tijdens de "Seideravond" verteld. Op deze manier wordt het verhaal al eeuwenlang van generatie op generatie overgebracht.
Joodse wet - Fanny beschrijft hoe zij zowel voor de burgerlijke wet als voor de Joodse wet is getrouwd. Dit onderscheid laat zien hoe voor (religieuze) Joden zowel de rechtspraak vanuit overheidswege geldt, in het land waar zij wonen, als de rechtspraak vanuit het rabbinaat. De Joodse wet(ten) zijn afkomstig uit de Torah en de Talmoed (de Joodse Bijbel en de rabbijnse uitleg hiervan).
Palestina - De staat Israel is een relatief jonge staat: op14 mei 1948 werd de onafhankelijkheid van de staat Israel uitgeroepen. Gedurende de Tweede Wereldoorlog heette dit gebied Palestina, onder Brits Mandaat. In dit gebied woonden Joden en Arabieren, maar de Britten hadden de heersende macht. Voor Joden was dit gebied het gewenste land, met een eeuwenlange Joodse geschiedenis. Met name tijdens de Tweede Wereldoorlog werd voor velen het verlangen naar een eigen staat groot, dus sprak men over de wens naar Palestina of 'Het Land Israel' te gaan.
Razzia - Door de Duitse bevelhebber georganiseerde klopjachten op Joden, waarbij velen tegelijkertijd gearresteerd werden. De Joodse wijken werden afgesloten tijdens een razzia. De opgepakte Joden werden vervolgens gedeporteerd naar doorgangskamp Westerbork of Vught. Van hieruit werden de meesten naar concentratie- of vernietigingskampen in het Oosten gestuurd. Er zijn zeer veel razzia's gehouden, overdag en 's nachts, zichtbaar voor buurtbewoners en omstanders.
Sperre - Joden moesten zich vanaf 1941 verplicht laten registreren als Jood. Op basis van dit registratiesysteem konden zij gemakkelijk opgeroepen worden om zich te melden bij een verzamelpunt, van waar zij werden gedeporteerd naar zogenaamde werkkampen. Om uitstel te krijgen van deze oproeping, kon men om verschillende reden een "sperre" krijgen, een voorlopige vrijstelling van deportatie. Op grond van verschillende redenen kon een sperre bemachtigd worden, zoals het beroep (werken voor de Joodse Raad of in een ziekenhuis) of een huwelijk met een niet-Joodse partner.