Het wapen van Alphen werd op 24 juli 1816 aan de Zuid-Hollandse gemeente Alphen in gebruik bevestigd. Op 1 januari 1918 is de gemeente uitgebreid met Aarlanderveen en Oudshoorn. De nieuwe gemeente kreeg de naam Alphen aan den Rijn. Het wapen van deze nieuwe gemeente werd afgeleid van het wapen van Alphen. Nadat deze gemeente op 1 januari 2014 werd uitgebreid met Boskoop en Rijnwoude is een nieuw wapen verleend. In het nieuwe wapen van Alphen aan den Rijn is de ster uit het wapen van Alphen opgenomen, maar in afwijkende kleuren.

Blazoenering 
De blazoenering van het wapen luidde als volgt:

De heraldische kleuren zijn zilver (wit) en sabel (zwart).

Geschiedenis 
Het wapen is het familiewapen van Van Alphen, een tak van het geslacht Van Kralingen die zich omstreeks 1200 Van Alphen ging noemen, naar hun bezittingen aldaar. Het wapen wordt door Bakker in 1801 ook als zodanig voor Alphen beschreven.

Verwante wapens

Alphen
Geschiedenis van Alphen aan den Rijn