WAGENINGEN - Veel mensen vinden het smerige, vieze en glibberige beestjes die we het liefst mijden. En toch zijn pissebedden, slakken en regenwormen belangrijke 'onderburen'. Sterker nog: zonder die beestjes zijn we ten dode opgeschreven. Waarom zijn ze zo belangrijk voor ons en wat kunnen we zelf doen?
Dat vroegen we aan bodemdeskundige Gerard Korthals.
Even voor de goede orde, wat verstaan we onder bodemdieren?
"Dan gaat het om pissebedden, spinnen, duizendpoten, regenwormen, slakken, enzovoort. Dieren die net boven of onder de grond leven", zegt Korthals die als wetenschapper verbonden is aan de Wageningen University & Research.
Hij is een van de kartrekkers van de landelijke Bodemdierendagen die van 23 september tot en met 5 oktober gehouden worden. Een periode waarin aandacht gevraagd wordt voor het belang van de beestjes en iedereen kan meedoen aan een groot burgeronderzoek over het bodemleven.
Waarom zijn die kleine beestjes dan zo belangrijk voor ons?
"Ze dragen bij aan een gezonde bodem. Dat zorgt voor gezonde planten en is op die manier onmisbaar in de hele voedselketen. Voor het eten op ons bord en voor de biodiversiteit. Maar dat is het niet alleen. Bodemdiertjes zorgen ook voor meer groen. Denk maar aan de hete zomer. Die hittestress, daar helpt groen bij. Als er iets meer groen is, is het gewoon koeler en vochtiger. Daar zijn bodemdieren gek op, maar het is ook goed voor ons."
Wat kan ik zelf doen?
"In je eigen tuin is het eigenlijk heel makkelijk. Zorg voor zo min mogelijk tegels en zorg voor zoveel mogelijk verschillende soorten plantjes, daar houden ze van. En als de blaadjes gaan vallen, hark ze dan niet weg om ze direct in de container te tdoen, maar laat ze liggen. Dat helpt die bodemdieren enorm. Dat is voedsel voor ze."
En als je geen tuin hebt?
"Dan kun je nog steeds een hoop doen. Als je een balkon hebt en je zet daar plantjes op, dan gaan die bodembeestjes zich daar ook vestigen. Misschien niet zo veel als dat er in een tuin zijn, maar ze zullen er echt wel gaan zitten. En zelfs als je geen balkon en geen tuin hebt kun je wat doen. Denk aan een stoepje dat je voor je huis of flatgebouw schoonveegt. Gooi die bladeren niet weg, maar zoek een plantsoen en leg ze daar neer. Daar heeft niemand er last van. Die bladeren komen van een boom, die moeten eigenlijk gerecycled worden voor de natuur. Dat is wat bodemdieren doen."
Toch zullen er genoeg mensen zijn die denken: alles leuk en aardig, maar ik vind die beestjes gewoon vies en eng. Wat is de boodschap voor die groep?
"Sommige mensen zijn echt gewoon bang. Voor spinnen bijvoorbeeld, maar ze helpen ons juist. Ze vangen luizen en muggen. Ze zijn dus ook voor ons heel nuttig. Mijn ervaring is wel dat mensen die dieren minder eng vinden als ze doorhebben wat voor nut sommige beestjes hebben. Dat geldt ook voor pissebedden. Die helpen met de vertering van materiaal, maar ze zijn ook weer voedsel voor bepaalde vogels die we graag zien in onze tuin. Dus je kunt gewoon niet zonder ze."
Ecoloog Froukje Rienks vertelt in onderstaande video meer over de wondere wereld van bodemdieren.
Iedereen kan de dieren helpen
Tijdens de Bodemdierendagen kan iedereen meehelpen om het bodemleven in Nederland beter in kaart te brengen. In je tuin, of een groen dak, bij je school, in het park of waar dan ook kun je meetellen en de organisatie helpen met het onderzoek.