Opinie: Hoe hebben wij met zoiets simpels als een stem zoveel mensen uit elkaar gedreven?
Hoe hebben wij met zoiets simpels als een stem op een partij zoveel mensen uit elkaar gedreven, vraagt politicoloog Vural Polat zich af.
Vural Polat en politicoloog 18 maart 2017, 10:00
Aanhanger van Denk staat op verkiezingsavond voor het partijkantoor, 15 maart. Beeld anp
Het was rond half acht en ik was onderweg naar een verkiezingsfeest in Amsterdam. De taxi waarin ik zat werd gereden door een Marokkaanse man, hij had een flinke religieuze baard, zo eentje die met een schaar bij de barbier in de moskee is bijgeknipt. Hij begroette mij met agchi, dat iets betekent als naaste of verwant. De betekenis moest ik net even opzoeken, want ik had het tot nu toe alleen in filmpjes uit Syrië gehoord. Volgens Google komt deze term ook voor in het jodendom en christendom.
Ons gesprek mondde uiteindelijk uit op - hoe kan het ook anders op verkiezingsdag - wat heb jij gestemd? Terwijl ik eigenlijk al wist wat hij had gestemd. Diezelfde ochtend had ik mijn vrouw Mirjam er op het laatste moment van overtuigd te stemmen op mijn partij en belde mijn moeder al haar vriendinnen om te bevestigen dat ze hadden gestemd op mijn partij.
Maar ik had geen zin om dat allemaal aan de taxichauffeur te vertellen. Ik wist trouwens al wat de taxichauffeur had gestemd: Denk.
In een soort van reflex schoot ik uit: wist je dat Denk direct in contact staat met Erdogan? Die ene dictator die ons allemaal heeft uitgemaakt voor nazi's en fascisten? Die ene dictator die een ontelbaar aantal mensen heeft opgesloten, martelt en verkracht? Ik moest de vlam even dimmen, want we kwamen bijna aan op mijn bestemming.
'Broeder'
Toen we waren aangekomen op de bestemming zette mijn agchi de taximeter uit en parkeerde de auto om verder te kunnen praten. 'Broeder', zei hij, 'de Nederlanders zijn fascisten en ze discrimineren ons. De overheid bedenkt continu regeltjes om onze vrijheid in te perken. Wij leven niet vrij.' Ik moest denken aan mijn beeldschone intelligente geëmancipeerde Hollandse vrouw die ik net thuis had achtergelaten, die er altijd voor mij is geweest en me door alles heen heeft gesteund en mij het grootste cadeau ooit heeft gegeven: ons twee-en-een-halve maand oude dochtertje. Was zij een fascist? Een nazi?
Ik moest ook denken aan mijn ooms en vrienden die dagenlang in ploegendienst door de Turkse politie en militairen zijn geslagen, gemarteld, stroomschokken en sigaretten op hun huid uitgedrukt kregen. Waren zij toen vrij? Leefden zij op dat moment in een vrij land?
'Agchi', zei ik, 'waarom steun jij mensen die jouw moslimbroeders verkrachten en martelen?' Als argument zei hij dat hij ook de Marokkaanse koning zou steunen, ook al zou die alcohol drinken of verkrachten: 'Ik zal hem altijd steunen.' Want hij wil geen Syrische of Midden-Oosten toestanden in zijn moederland, de eenheid moet bewaard worden. Wat op zich begrijpelijk is als je kijkt naar hoeveel verschillende culturen en religies er in Turkije en Marokko naast elkaar leven. We moeten niet naast elkaar leven, maar met elkaar, dacht ik bij mezelf.
Mijn oude buurman die in het verzet zat tijdens de Tweede Wereldoorlog leerde mij als kind geschoren schapenvachten spinnen. Dat was ook zijn taak in het verzet, want er was een tekort aan warme kleding destijds. In de wintermaanden was hij met zijn mede-verzetslieden op een afgelegen boerderij truien aan het vervaardigen voor het Nederlandse volk. Zodat ze niet zouden doodvriezen door honger en schaarste. Helden zijn het. Hoe je met zoiets simpels zonder geweld te gebruiken het leven van mensen kunt redden, en het volk in stand kunt houden.
En toen keek ik naar mijn landgenoten, de Denk-stemmende taxichauffeur en de verontwaardigde PVV-stemmer, en vroeg mij vervolgens af: hoe hebben wij met zoiets simpels als een stem op een partij zoveel mensen uit elkaar gedreven?
Vural Polat is politicoloog en zet zich in voor de lokale politiek in Amsterdam.
'Alle Turken hier hebben Denk gestemd, en ik ook', zegt Akdag (42), op de hoek van het uitgestrekte Afrikaanderplein. De Turks-Nederlandse vrouw die een lichtgroene sjaal als hoofddoek om haar hoofd heeft geknoopt, overdrijft maar een klein beetje. In het Rotterdamse stadsgebied Feijenoord waarvan de Afrikaanderwijk deel uitmaakt, is de partij van de Turks-Nederlandse politicus Kuzu de grootste geworden, met 20 procent van de stemmen. De PVV is er de tweede partij met 16 procent. Hoe in één wijk PVV en Denk de grootste werden.