Wim Mijs reflecteerde op de vraag 'Een toekomst zonder banken?' tijdens de tiende Hazelhoff Guest Lecture - Universiteit Leiden
Wim Mijs reflecteerde op de vraag 'Een toekomst zonder banken?' tijdens de tiende Hazelhoff Guest Lecture
In een volle Lorentzzaal, met toehoorders variërend van studenten tot oud-medewerkers van het Ministerie van Financiën en medewerkers van ABN AMRO, vond op 11 februari 2016 de tiende Hazelhoff Guest Lecture plaats, georganiseerd door het Hazelhoff Centre for Financial Law. Spreker was Wim Mijs, Chief Executive van de Europese Bankenfederatie. Tussen 2007 en 2014 was Wim Mijs directeur van de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB). Hij is tevens alumnus van de Universiteit Leiden en lid van de Raad van Toezicht van onze faculteit.
Professor Haentjens en de voorzitter van SBR verzorgden de inleiding, waarna Wim Mijs als vertegenwoordiger van de Europese bankensector zijn toehoorders meenam op een reis die medio jaren '90 begint en eindigt met de voorgenomen oprichting van een Europese Kapitaalmarktunie en de digitale revolutie. Hij reflecteerde daarbij op de toekomstige maatschappelijke functie van banken en stelde zichzelf en het publiek de vraag: 'Een bankloze toekomst?'
Wim Mijs vangt aan met een citaat van Rob Hazelhoff, de eerste bestuursvoorzitter van ABN AMRO Bank en naamgever van het Hazelhoff Centre for Financial Law: 'Toen ik twintig jaar geleden voorzitter was van de ABN, werden we door The Financial Times uitgemaakt voor saai. Ik was daar wel blij mee, want als je saai bent vertrouwen bedrijven en pensioenfondsen jou hun geld toe. En let wel: het bankvak zelf is niet saai. Je moet er alleen dag en nacht van bewust zijn dat je een enorme verantwoordelijkheid hebt ten opzichte van je crediteuren.' Dit beeld van Rob Hazelhoff als prototype bankier 'oude stijl' zet Wim Mijs af tegen het beeld van het bankiersvak zoals dat nu heerst: het beeld van de snelle en grijpgrage bankier.
De echte concurrentie voor banken komt volgens Wim Mijs uit een andere hoek: de digitale revolutie. Met bewondering kijkt Mijs naar hippe financiële start-ups zoals Bunq, de jongste bank van Nederland. Wim Mijs constateert echter ook dat deze start-ups over het algemeen slechts één stuk pakken van de value chain van een bank. Deze start-ups richten zich bijvoorbeeld exclusief op betaaldiensten, leningen of vastgoedfinanciering. Ze hebben hierdoor geen bankvergunning nodig, maar maken voor hun dienstverlening wel gebruik van de traditionele banken en zitten als het ware onder de motorkap. Deze bedrijven hebben dan ook niet de ambitie een full service bank te worden; de (vergunnings)regels zijn daarvoor te strikt en te omvangrijk. Ook Apple en Google, die zich eveneens richten op de financiële dienstverlening, hebben dat streven niet. Wim Mijs benadrukt dat ook de digitale revolutie niet het einde van de bank zal betekenen. Enerzijds investeren banken ook in digitale innovatie, anderzijds pakken start-ups slechts een onderdeel van de dienstverlening van een bank.