CultuurBewust.nl | Dit zijn de namen | Tommy Wieringa | Recensie | CultuurBewust.nl
In Dit zijn de namen laat Tommy Wieringa een grote liefde voor details zien Door: Ralf de Jong | 25/10/2012 Dit zijn de namen is al weer de zesde roman van Tommy Wieringa. In 2005 brak hij door bij het grote publiek met de bestseller Joe Speedboot. In zijn nieuwste boek weet Wieringa zorgvuldig een liefde voor details en kleine momenten bij de lezer over te brengen én een spannend verhaal te vertellen. Politiecommissaris Beg krijgt te maken met een groep uitgehongerde vreemdelingen die wekenlang over de steppe hebben gezworven en uiteindelijk aankomen bij de stad Michailopol. Deze (fictieve) stad ligt in het voormalige Oostblok en heeft te maken met veel corruptie. Beg is een man die meestal eerlijker is dan de mensen in zijn omgeving. Hij vindt bij de vreemdelingen het onomstotelijke bewijs dat zij betrokken zijn bij een gruwelijke misdaad, maar raakt ook gefascineerd door het verhaal over hun barre tocht.
Dit zijn de namen wisselt met korte hoofdstukken tussen het verhaal van de groep vreemdelingen en de belevenissen van Beg. Hij wil zich bekeren tot het Jodendom. Later doorziet hij dat het overlevingsverhaal van de vreemdelingen mensen zou kunnen inspireren tot het beginnen van een nieuwe religie.
Wieringa weet van deze sobere verhaallijn een bijzonder aantrekkelijk geschreven roman te maken. Zo behoort het hoofdstuk waar de politiecommissaris over 'zijn' Lea verteld, tot één van de mooist geschreven liefdesvertellingen uit de Nederlandse literatuur. 'Morgen' werd het middelpunt van hun verhouding, vergelijkbaar met de grapjas die 'morgen gratis wodka' had geschreven op de muur achter de bar van de academie.'
Misschien komt het doordat Dit zijn de namen in tegenstelling tot Joe Speedboot en Caesarion vanuit de derde persoon is geschreven en daarom de stem van de schrijver directer in het verhaal doorklinkt. Hoe dan ook, Wieringa's zinnen bezitten ongelofelijk veel tederheid. Je voelt een liefde voor details en kleine momenten die hij zo zorgvuldig mogelijk in de verbeelding van de lezer probeert te projecteren. 'Bij een café in de openlucht speelde een kwintet, de noten van de klarinettist klonken als het geluk van een zwerm mussen.' Een verwondering voor zes uitgemergelde 'spoken' die uit de wildernis zijn gekomen. Is dit het begin van iets nieuws, een nieuw geloof?
De gast en het echte ding
Tegelijkertijd gaat het boek over de angst dat de woorden los komen te staan van deze levende details. Het beeld van roestende namen van aangemeerde schepen: dit lijkt de kern van Wieringa's boodschap te weergeven. 'De naam van de gast is het echte ding.' De dingen vergaan en worden vergeten en uiteindelijk kan ook de naam in vergetelheid raken. Om het verval te voorkomen is het belangrijk details levend te houden en willekeur in het woordgebruik uit te bannen.
De vreemdelingen staan symbool voor het verval. Zij verwilderden op hun tocht door de steppe. Hun herinneringen aan vroeger vervagen en hun namen komen los te staan van het lichaam.
Aantrekkelijk en groots
Eigenlijk is het onmogelijk om Dit zijn de namen te vergelijken met Wieringa's vorige twee romans daarvoor verschillen ze onderling eigenlijk te veel van elkaar. Toch mag je zeggen dat de thematiek in zijn nieuwste roman grootser en beter is uitgewerkt dan in Caesarion. Bovendien is de woordkeuze om gevoelens, plaatsen of andere details te omschrijven nog aantrekkelijker dan in Joe Speedboot. Daarom toch de 'onmogelijke' conclusie: gerekend over de afgelopen tien jaar is Dit zijn de namen de beste roman die Wieringa heeft geschreven.
Als voetballiefhebber begon ik als tienjarige jongen met het schrijven van wedstrijdverslagen voor de televisie, tijdens het kijken van Studio Sport. Na enkele grote teleurstellingen te hebben moeten verwerken als supporter van een bepaalde club, ben ik op zoek gegaan naar iets anders dat mij kon raken zoals een doelpunt in de allerlaatste minuut. Iets waardoor je minutenlang kunt schreeuwen en op en neer kunt springen van opwinding. Bij wijze van spreken. Eerst vond ik de muziek en later ook de literatuur. Als freelancer van CultuurBewust.nl hoop ik ook anderen hiervoor enthousiast te kunnen maken. Wat: Dit zijn de namen | ISBN: 9789023472698 | Uitgeverij: De Bezige Bij | Beoordeling: