1001 uitvindingen: windmolen uit de Arabische woestijn - Qantara
Eind 2014 was ik bij een vergadering van de Gedeputeerde Staten van de provincie Groningen. Dat is een soort van Tweede Kamer op provinciaal niveau. Daar was een heftige discussie gaande over de vestiging van een windmolenpark. Ik snap best dat niemand staat te wachten op de plaatsing van een paar honderd witte reuzen in je achtertuin, maar het is wel een schone energiebron en ze moeten ergens staan. Ik geloofde toen ook dat de windmolen een Nederlands uitvinding was. Immers als ze in het buitenland aan Nederland denken, staat een molen in de top tien van associaties. Maar wat schetste mijn verbazing: het blijkt een vinding uit de Arabische woestijn.
Geen water! Wat dan?
Vroeger was er weinig water in de islamitische wereld. Daarom moesten ze andere methodes ontwikkelen om energie op te wekken. In de zevende eeuw waren er nog geen elektrische mechanismen. Er was een tekort aan water, maar de Arabische woestijnen hadden wel wind en veel ook. Waar je ook donder op kon zeggen, was dat het regelmatig uit dezelfde richting kwam. Namelijk 120 dagen per jaar.
Een Perziër met een goed idee
Toen de tweede kalief Omar (r.a.) voor tien jaar regeerde kwam er een Perzische man naar hem toe die beweerde dat hij een molen kon bouwen die aangedreven werd door wind. Omar droeg hem op deze te bouwen. De eerste windmolens bestonden uit twee verdiepingen en werden veelal gebouwd op kasteeltorens, een heuveltop of een apart platform. Op de bovenverdieping was de molensteen en op de onderste een wiel of rad. De molen had zes of twaalf wieken die met doeken waren bedekt.
De introductie van wind –en watermolens had een groot effect op de verdere ontwikkeling van de werktuigbouwkunde. Verder zorgde het voor ontstaan van nieuwe banen, niet alleen bij de bouw maar ook in het onderhoud. De windmolen was zo simpel en effectief dat de uitvinding zich snel verspreidde over de hele wereld. Historici geloven dat het de kruisvaarders waren die het idee van de molen in de twaalfde eeuw naar Europa brachten.