Alledaagse belevenissen beïnvloeden het menselijke karakter - CustomerTalk
Alledaagse belevenissen beïnvloeden het menselijke karakter
16 mrt. 2019 om 09:30
Karakterkenmerken zijn deels genetisch bepaald maar lange tijd was onduidelijk of en in welke mate psychologische ervaringen, zoals gevoelens en sociale interacties, invloed hebben op onze persoonlijkheid. Vroeger dacht men dat mensen amper veranderen qua persoonlijkheid. Inmiddels weten we beter. Mensen blijven hun leven lang veranderen in hun persoonlijkheid, mede door de continue invloed van dagelijkse gevoelens en sociale interacties.
Dat heeft Jeroen Borghuis, statistisch onderzoeker bij het Centraal Bureau voor de Statistiek, vastgesteld in zijn promotieonderzoek, waarmee hij op 15 maart 2019 is gepromoveerd aan de Tilburg School of Social and Behavioral Studies aan de Tilburg University. De titel van zijn proefschrift luidt 'Personality Trait Development in the Context of Daily Experiences and Close Social Relationships'.
Persoonlijkheidseigenschappen zijn relatief stabiele patronen van gedachten, gevoelens en gedragingen waarin individuen van elkaar verschillen. Ze hebben invloed op allerlei aspecten van ons leven, zoals hoe gelukkig, gezond en productief we zijn. Meer kennis over hoe mensen zich qua persoonlijkheid ontwikkelen kan dan gebruikt worden om wenselijke en onwenselijke ontwikkelingspatronen vast te stellen. Psychologen kunnen die kennis bijvoorbeeld inzetten om bij patiënten persoonlijkheid in positieve zin te stimuleren of ongewenste ontwikkeling te voorkomen.
Jeroen Borghuis heeft zijn onderzoek gericht op de big five van karaktereigenschappen: extraversie, vriendelijkheid, zorgvuldigheid, emotionele stabiliteit en openheid. Mensen die hoog scoren op extraversie zijn sociaal, uitbundig, warm, assertief en energiek, terwijl mensen die hier laag op scoren juist stil, gesloten, schuchter en teruggetrokken zijn. Vriendelijkheid geeft de mate aan waarin mensen aardig, behulpzaam, sympathiek en empathisch zijn. Mensen die hoog scoren op zorgvuldigheid zijn ordelijk, systematisch, nauwkeurig, netjes en gedisciplineerd. Emotionele stabiliteit beschrijft de mate waarin mensen de neiging hebben om negatieve emoties te ervaren. Mensen die laag scoren op emotionele stabiliteit zijn neurotisch. Ze maken zich vaak zorgen, zijn gevoelig voor mogelijke gevaren, snel geraakt, nerveus en angstig. Tenslotte reflecteert openheid de mate waarin mensen nieuwsgierig, vernieuwend, intellectueel, fantasierijk, artistiek en creatief zijn.
Voor zijn onderzoek heeft Jeroen Borghuis gebruikgemaakt van de RADAR-dataset, in casu twee bestaande cohorten van Nederlandse jongeren, hun broers en zussen, hun moeders en hun beste vrienden. In een tijdsbestek van zeven jaar hebben zij vragenlijsten ingevuld over onder meer hun persoonlijkheid en dagelijkse ervaringen. De totale steekproefgrootte betrof 2.230 adolescenten en 483 moeders.
Karakters blijken al redelijk stabiel op de leeftijd van 12 tot 13 jaar. Tot 18 jaar neemt de stabiliteit toe, daarna niet meer.
Jongens én meisjes worden in de periode 17 tot 22 jaar zorgvuldiger, vriendelijker en extraverter. Meisjes worden in deze periode emotioneel stabieler.
Moeders groeien gering in zorgvuldigheid, extraversie, vriendelijkheid en emotionele stabiliteit. Zij verschillen onderling wel sterk in de ontwikkeling van emotionele stabiliteit en openheid.
En algemeen geldt dat alledaagse sociale en emotionele ervaringen invloed hebben op persoonlijkheidseigenschappen.