Het privémuseum van beeldhouwer en designer Isamu Noguchi | De Morgen
Het privémuseum van beeldhouwer en designer Isamu Noguchi
Isamu Noguchi opende in 1985 zijn eigen museum in New York. Het heeft een serene beeldentuin en meerdere toonzalen met eigen werk. Beeld RV
Waar en hoe leefden beroemde kunstenaars? Deze week: het privémuseum van beeldhouwer Isamu Noguchi.
✦Exclusief voor abonnees doorThijs Demeulemeester 3 februari 2021, 15:00
Geen idee of Joe Biden de nieuwe tuinsculptuur aan het Witte Huis al heeft opgemerkt. Maar toen Melania Trump eind november de abstracte boomwortel van Isamu Noguchi (1904 – 1988) onthulde, haastte de directeur van het Noguchi Museum zich om zich van haar te distantiëren. "Nee, ik denk niet dat Melania of Donald Trump Noguchi's werk kennen", zei hij. "We hebben nooit met haar gepraat, en we willen die relatie ook niet uitdiepen."
Nu Melania en Donald veel vrije tijd en weinig vrienden hebben, is een uitstap naar het museum in Queens misschien een idee. In 1985 opende de beeldhouwer zijn eigen museum en studio met serene beeldentuin: zijn meester- én levenswerk, op een halfuur van Trump Tower.
Die wortel is trouwens symbolisch: Melania verloor de touch met haar Slavische roots, Noguchi worstelde heel zijn leven met zijn gemengde afkomst. Toen zijn Amerikaanse moeder Leonie zes maanden zwanger was, liet zijn vader – een Japanse dichter uit Manhattan – haar sans gêne achter in New York. In een mislukte poging om de vaderband aan te halen, nam Leonie kleine Isamu mee naar Japan. Zelfexpressie, daar hamerde ze heel zijn opvoeding lang op. In de hoop dat hij ooit een gecultiveerd kunstenaar zou worden, las ze hem Griekse mythes voor én moest hij op zijn 9de in de leer bij een Japanse timmerman. Toen hij 13 was, stuurde zij hem alleen terug naar de VS om er te studeren, avondles beeldhouwkunst te volgen en stage te lopen. Die bij de Roemeense beeldhouwer Constantin Brâncuși in Parijs maakte het meeste indruk. Ook al ­konden de twee nauwelijks met elkaar praten, toch raakte zijn solocarrière na 1927 gelanceerd.
Voor altijd verscheurd tussen Oost en West, deed sculpteren in steen, hout en marmer Noguchi aarden. "Enkel in kunst kon ik mijn identiteit vinden", zei hij in het jaar van zijn dood. Heel zijn leven reisde Isamu de wereld rond, op zoek naar zichzelf en naar carrièrekansen. Als een artistieke nomade stak hij zonder moeite de grenzen over tussen beeldhouwkunst, design, ­keramiek, setdesign, dans en zelfs tuinarchitectuur. Maar hij werd – tegen wil en dank – het bekendst met zijn salontafel voor Herman Miller en zijn Akari-lampen in rijstpapier en bamboe. Miljoenen kopieën zijn ervan gemaakt. De royalty's op de originelen hielden het Noguchi Museum in Queens wel overeind tijdens de covidcrisis. Een cadeautip voor de nieuwe stek van de Trumps in Florida?