Brandgans | Faunabeheereenheid Groningen
In Nederland is vanaf 1990 een significante toename opgetreden van het aantal broedparen brandgans (>5% per jaar), welke ook de laatste 10 jaren is doorgezet. Het aantal niet broedvogels is in Nederland vanaf 1980 significant gestegen met >5% per jaar. Deze toenames zijn eveneens over de laatste 10 seizoenen doorgezet. Het aantal broedparen brandgans in de provincie Groningen is sterk gestegen, vooral in de moerasgebieden in het Gorecht. De ontwikkeling van het aantal trekganzen in de provincie is onzeker. De voorjaarstelling in april door de wbe s levert opvallend hoge en toenemende aantallen brandganzen op tot boven de 70.000 in 2013.
De schade door de brandgans als trekgans is vele malen groter dan die als zomergans. De schade door de zomergans treedt vooral op in granen en graszaad. Wanneer de soort laat wegtrekt treedt ook graslandschade op. De schade bedroeg in 2009 € 15.000. De schade door trekganzen is toegenomen tot € 230.000 in 2012; deze treedt vooral op in grasland en wintergraan. Gezien de populatie toename is de verwachting dat in toekomst de schade zal toenemen.
De brandgans is een beschermde inheemse diersoort. Er is een provinciale vrijstelling voor verontrusten. Provinciaal is op 27 mei 2014 een Groninger ganzenakkoord gesloten. Het GAK werkt via maatwerkgroepen het ganzenakkoord uit in maatwerkplannen per gebied en legt deze ter vaststelling voor aan de faunabeheereenheid. De foerageergebieden worden gehandhaafd van 1 november tot 1 april (bij een belangrijk aandeel aan brandganzen verlengd tot 15 mei). De buitendijkse gebieden langs de Waddenkust en de Dollard zullen worden ingericht als rust- en foerageergebieden voor vooral de brand- en rotgans, conform het kwelderherstelprogramma. Voor brandganzen geldt een winterrustperiode van 1 november tot 1 maart op graslandpercelen. Buiten de foerageergebieden bestaat bij dreigende schade wel de mogelijkheid om ze opzettelijk te verontrusten, maar ondersteunend afschot van de brandgans is in de periode van 1 november tot 15 mei alleen mogelijk op kwetsbare gewassen in de gebieden aan de noordkust en het Dollard-gebied. In de periode 15 mei tot 1 november is ondersteunend afschot van de brandgans in de gehele provincie Groningen op alle gewassen mogelijk.
Er is een klein aantal brandganzen als zomergans geschoten (oplopend van 3 in 2010 tot 14 in 2012). Zie verder de informatie over de grauwe gans.
De toename van het aantal broedparen brandgans en de omvang van de schade geven aanleiding om voor deze soort als zomergans een ontheffing voor afschot aan te vragen onder dezelfde condities als voor de grauwe gans. Het is wenselijk om in (ganzen)gebiedsplannen alle maatregelen uit de 'gereedschapskist' uit te werken voor de specifieke situatie in Groningen, waaronder maatregelen die schade kunnen voorkomen in landbouwgebieden en die broed- en ruigebieden minder aantrekkelijk maken. Indien er juridische mogelijkheden toe bestaan is het wenselijk om ook een ontheffing voor afschot van trekganzen aan te vragen.