De ontwikkeling van een voor- en achternaam tot een erfelijke familienaam, die van generatie op generatie in min of meer in gelijke vorm doorgegeven werd, was daarna nog een langdurig proces. Waarschijnlijk is de achternaam ontstaan in Italië en via Zwitserland en Frankrijk naar onze streken gekomen.
In het begin van de Middeleeuwen had circa 5-8% van de bevolking, voornamelijk bestaande uit edellieden, een achternaam. De oudst bekendste Germaanse namen dateren zelfs van begin 11e eeuw. Na het Concilie van Trente (1545-1563) werden burgers opgeroepen om een vaste achternaam aan te nemen.
Pas toen de burgerlijke stand in 1811 in heel Nederland was ingevoerd werd de familienaam voor iedereen officieel vastgelegd. Personen die nog geen familienaam hadden, moesten er van keizer Napoleon een aannemen en laten vastleggen. Dat gebeurde in zogenoemde registers van naamsaanneming, die soms bewaard zijn. Wijzigingen in namen konden vanaf toen alleen nog bij Koninklijk Besluit worden doorgevoerd. Toch duurde het in sommige gevallen nog lang voordat ze volgens een vaste spelling werden geschreven.
Ik weet niet meer welke website het was, maar ergens kon je je achternaam invullen en dan rolde de betekenis er uit. Even vooropgesteld: bij alle officiële genealogische sites is de betekenis van de naam Sanner onbekend. Er is alleen informatie over stambomen en de verspreiding van mensen met een bepaalde achternaam. Bijvoorbeeld het CBG geeft aan dat in 2007 er in Nederland tachtig ‘Sanners’ woonden. En volgens Geneanet zijn er in 2020 wereldwijd meer dan 12.500 mensen met de naam Sanner of een spellingvariant daarvan.
In het verleden stonden mensen met de naam SANNER bekend om hun grote wijsheid. Hun wijsheid was zo beroemd dat belangrijke heersers grote afstanden reisden om het advies van mensen met deze achternaam te zoeken en om ze te smeken om in hun koninkrijk te komen wonen.
Als iemand aan zelfdiscipline dacht, moest hij onvermijdelijk aan de Sanner-familie denken. Ze werden bewonderd omdat ze continu de zelfcontrole hadden om hun doelen te bereiken; in moeilijke momenten moedigden mensen elkaar aan om net als een Sanner te zijn.
Ik weet niet of de Sanners zich hierin herkennen. Voor buitenstaanders klinkt het wellicht een beetje arrogant. Ik laat het daarom aan de lezer over om eventuele conclusies te trekken.
Mijn broer Jan heeft echter uitgepluisd dat de oorsprong van onze familie Sanner ligt in het noordwesten van Zwitserland, in het plaatsje Beinwil, in het Kanton Solothurn, onder Bazel en vlakbij de Franse grens. In deze regio waren er twee families ‘Sanner’, een in Beinwil en de ander in het buurtdorp Trimbach. De familienaam Sanner werd in het oude Duitse schrift geschreven als “Sañer”, met één ‘n’ en een streepje daarboven. Dat betekende waarschijnlijk dat de naam in werkelijkheid met twee n’s geschreven werd. Bij de komst van de schrijfmachine verdween dat streepje en werd de schrijfwijze ter plaatse ‘Saner’.