Onaangepast gedrag/probleemgedrag reduceren
Functionaliteit en uitgangspunten Snoezelruimte binnen gehandicaptenzorg
Uit het voorgaande kunnen we dus afleiden dat het inrichten van Snoezelruimte die ideaal is voor vele soorten handicaps en voor vele personen een grote uitdaging is. Goed advies is hierbij van groot belang.
Indien u kiest voor een grote permanente snoezelruimte is het belangrijk dat daarbinnen alle zintuigelijke waarnemingen en ervaringen kunnen plaatsvinden. Selectie en dosering van de prikkels moet mogelijk zijn en is zelfs een voorwaarde om de ruimte persoonsgericht te kunnen inzetten.
Het beste is de ruimte in te delen in verschillende aparte hoeken, zodat de zintuigen optimaal en selectief kunnen worden aangesproken. In de praktijk zien we dat cliënten hierdoor meer plezier aan de ruimte beleven en er beter mee om kunnen gaan.
De sfeer in de ruimte moet vooral gemoedelijk en rustig zijn. De ruimte moet goed toegankelijk zijn en het materiaal gebruiksvriendelijk. Om tegemoet te komen aan de individuele noden, zal de snoezelruimte moeten bestaan uit een voldoende gevarieerd aanbod van sensorische stimulerende activiteiten. Eveneens is het aanbrengen van structuur in de snoezelruimte een belangrijke voorwaarde. De ruimte moet tevens overzichtelijk zijn, zodat men zich er veilig voelt en zich kan ontspannen. Om dit te bereiken is het belangrijk vertrouwde situaties in te lassen tijdens het snoezelen. Bij de inrichting dient er ook een goede verhouding te zijn tussen activerende en relaxerende activiteiten. Rustgevende elementen moeten regelmatig ingelast kunnen worden. Om tot snoezelen te komen, moet de persoon aangesproken worden door al wat er zich in de ruimte bevindt. Dit lukt alleen als de ruimte(n) aantrekkelijk ingericht worden.
Tot slot is hygiëne en veiligheid van de materialen ook van groot belang voor deze doelgroep. Materialen worden door deze doelgroep veelal intensiever gebruikt in vergelijking met andere type doelgroepen.
Basiselementen van de inrichting van een Snoezelruimte voor gehandicaptenzorg
Het tactiele:
De aandacht voor de tast mag niet ontbreken. Mensen met een verstandelijke handicap maken veelvuldig gebruik van hun tastzin om een beeld te verkrijgen van hun omgeving. Wij plaatsen deze elementen zo dat ze er altijd mee worden geconfronteerd, zoals gordijnen. Elementen die verder aanspreken zijn een zachte vloer, een warmwaterbad een ballenbad en voelwanden.
Tast is ook goed te combineren met elektronische technieken. Met een lichte druk op de knop ontstaan bijvoorbeeld verrassende visuele of auditieve effecten.
Het auditieve:
Geluid wordt hier niet enkel gebruikt als achtergrondmuziek, maar eveneens als doel op zichzelf. Het gebruik van koptelefoons is een voorbeeld dat men beter geconcentreerd kan luisteren. Een microfoon gekoppeld aan een geluidenwand of –vloer vindt deze doelgroep interessant. Ook een soundbeam, waarbij beweging wordt omgezet in geluid, is een aanrader.
Het visuele:
Dit is de meest sterke prikkel. Informatie over de omgeving wordt vaak door onze ogen verkregen. Dit zintuig moet dan ook voldoende aanwezig zijn via allerlei materialen en effecten. Bubble-units, projectors, spiegelbol en allerlei soorten spiegels zijn absoluut vereist. Ook de kleurkeuze van de totale ruimte en eventuele aparte hoeken speelt hier een belangrijke rol.
Ook dit zijn belangrijke zintuigen waarlangs men sensorische ervaringen kan opdoen. De wijze van aanbieden van deze zintuigelijke belevingen is minder eenvoudig dan bij de voorgaande. Het aanbieden van smaakervaringen, geuren in combinatie met warme of koude lucht of gebruik van aroma's tijdens een massage zijn hier enkele voorbeelden van.