Wat nou hoogbegaafd | Samenleving en ontwikkeling | Overige
Wat nou hoogbegaafd
Gerelateerde artikelen Slim, slimmer, slimst. Hoogebegaafden en gewone mensen Genialiteit gevraagd Hoogbegaafdheid bij kinderen Natuurlijk leren
Dit is een apart talent, dat sommige mensen hebben. In Nederland gaat het in totaal maar om twee procent van de bevolking. Wat betekent dat al die ouders die denken dat hun kind hoogbegaafd is, nog eens achter hun oren moeten krabben of dat wel kan. Maar daar gaat dit artikel niet over.
Een hoogbegaafd persoon heeft een aantal kenmerken, die ik hier niet ga noemen, omdat je ze zelf kunt vinden op internet als je bijvoorbeeld op "hoogbegaafd" zoekt met Google.
Waar het mij hier om gaat, is dat hoogbegaafd door alle partijen als iets bijzonders wordt gezien. Dus ook de partijen die niet hoogbegaafd zijn en er zelfs maar zijdelings mee te maken hebben. Daarbij is dat bijzondere op twee manieren uit te leggen.
Baron van Münchhaussen
De eerste bijzondere vorm die mensen gebruiken om hoogbegaafdheid te bekijken, is alsof het een soort wonder talent is. Een talent dat zich uit zichzelf zal ontwikkelen en geen omgeving nodig heeft om zich te ontwikkelen. Deze mensen zien hoogbegaafdheid als een plantje, dat zonder water, lucht, zon en aarde uit kan groeien tot een boom, die hun schaduw geeft.
Voor een deel hebben deze mensen wel gelijk. Als een hoogbegaafde eenmaal zicht heeft op een probleem, of dat nu zijn eigen probleem is of niet, dan kan hij zich bijna magisch zichzelf uit het probleem trekken, als een Baron van Münchhaussen die zichzelf uit het moeras trekt. Maar dan moet de hoogbegaafde dus wel weten, dat hij in het moeras zit. En daarvoor moet een hoogdbegaafde dus wel ervaring hebben met moerassen en oplossingen om uit moerasachtige omgevingen te komen.
Maar ook een hoogbegaafde kan zich niet uit een probleem redden, dat hij niet herkent of doorziet. In die zin is een hoogbegaafde niet anders dan andere mensen. Hij is geen waarzegger of toekomstvoorspeller. Hij is geen problemenaanvoeler of -verwachter, die de oplossing heeft, voordat het probleem er is. Hij is alleen maar snel in het zien van een mogelijke oplossing, misschien wel meerdere oplossingen. En omdat hij het probleem breder waarneemt, zijn zijn oplossingen vaak effectiever. Maar daarmee is hij dus geen tovenaar of illusionist, die het probleem bij toverslag laat verdwijnen.
En net zoals Baron Von Münchhaussen wordt de hoogbegaafde vaak gezien als een afwijking of een raar mens. Helemaal als blijkt dat hij zichzelf niet aan zijn haren uit zijn moeras kan trekken.
Het hoogbegaafde probleem
De tweede vorm is de hoogbegaafde als een probleem. Deze vorm wordt zelfs vaak door hoogbegaafden met een probleem op zichzelf toegepast. Dus dit is niet alleen een waarneming door door de omgeving gedaan wordt. Hoogbegaafden zien dat ze anders zijn en zien dat als een probleem. En de omgeving ziet dat de hoogbegaafde anders is en ziet dat als een probleem.
Dit is meteen een voorbeeld van een moeras, waar de hoogbegaafde zichzelf niet aan zijn haren uit kan trekken. Want de oplossing die hoogbegaafden hier toepassen is aanpassing. Ze erkennen dus dat ze anders zijn en gaan vervolgens hard proberen om niet anders te zijn. Het is het idee van een atleet, die probeert om langzaam te rennen. Misschien lukt dat op de meeste dagen van het jaar, maar er zijn soms dagen dat het gewoon niet lukt om tegen de vermogens van je eigen lichaam in te gaan. Het is alsof je probeert om de hele dag blind te zijn, terwijl je kunt zien. Hoeveel mensen lukt dat, om hun ogen de hele dag dicht te houden en niet te kijken?
Maar ook de omgeving gaat hard werken om de hoogbegaafde te helpen zich aan te passen. Nu heeft de omgeving daar natuurlijk altijd al een rare manier voor gehad om mensen te helpen zich aan te passen. Dat doet ze door afwijkend gedrag negatief te beoordelen. En door aangepast gedrag te belonen met status en goedkeuring. Maar voor een hoogbegaafde is dat zoiets als proberen om in een land van blinden, met je ogen open voor blinde te spelen, omdat je denkt dat je blind moet zijn. Hoeveel zienden zouden zich op deze manier aanpassen aan blinden? En het werkt niet, omdat beide partijen merken dat het niet lukt. De hoogbegaafde lijkt aangepast, maar laat te vaak steken vallen om niet als afwijkend ervaren te worden. En beide partijen ervaren dat als frustrerend. Het punt is echter dat zoals altijd de mensheid niet geleerd heeft met zijn frustratie over mislukking om te gaan en zeker als het gaat over het onderling aanpassen.
Het gevolg is dan ook dat beide partijen elkaar de schuld gaan geven van de mislukking, terwijl het enige dat ze eigenlijk hoeven te doen, is niemand de schult te geven en onderzoeken waarom het niet wil lukken. Zoals we vaak wel doen, als het ons niet lukt om een bepaald product tot een succes te maken.
Maar ja, vaak zit dan onze frustratie onszelf in de weg als het gaat om mensen waarmee we samenwerken of -leven.