5 De invulling van ‘kennis en vaardigheden’ - integratie in het curriculum Visievorming > > Bijlagen > Van visie naar praktijk ■■ Openbaar Onderwijs Groningen (O2G2) laat leerlingen op een andere manier de provincies en steden uit hun hoofd leren. Ze krijgen de opdracht om een website te maken met landkaart en informatie over de provincies. De doelgroep van de site: Belgische kinderen. Een bedrijf waarmee wordt samengewerkt, maakt een website-template waarmee de leerlingen aan de slag kunnen. Ze worden in groepjes verdeeld. Elk groepje maakt een subsite over een provincie, met antwoord op vragen als: wat is de bekendste band uit deze provincie? De leraar vindt een Belgische school, waar de leerlingen de website beoordelen. VO Arbeidstoeleiding (speciaal onderwijs) Stichting Hub Noord-Brabant (schoolbestuur speciaal onderwijs voor leerlingen met complexe leer- en opvoedingsvragen) bereidt leerlingen in het vak ‘arbeidstoeleiding’ voor op hun stage met GAME ACCOMPLISHED behulp van Virtual Reality. Daarbij gaat het ook meteen over de (positieve en negatieve) invloed van nieuwe technologieën. Er wordt samengewerkt met een VR-expert van buiten, en met de stagebedrijven wordt gesproken over technologie. Er is sprake van een win-win situatie: de leerlingen (en de leraren) krijgen inzicht in VR, en de VR-expert ervaart hoe zijn toepassingen beter afgestemd kunnen worden op de doelgroep. VO Digital design Verschillende middelbare scholen (vmbo, havo en vwo) uit de omgeving van Hilversum doen mee aan het project Topklas Digital Design, een samenwerking tussen scholen, bedrijven, publieke organisaties en overheid. Inzet is het ontwikkelen van ‘digital creative skills’ en ‘social skills’ bij jonge media-talenten. Erwordt door de leerlingen een product bedacht en uitgewerkt, begeleid door vooraanstaande opdrachtgevers. Na afloop van de Topklas gaan de teams vaak verder om het concept daadwerkelijk te gaan maken. Er is niet alleen een Topklas voor leerlingen, maar ook voor leraren. VO Praktijkvakken (vmbo) In de recente curriculumherziening voor de beroepsgerichte vakken in het vmbo hebben scholen meer ruimte gekregen om eigen lesonderdelen te ontwikkelen. Dat is een goede gelegenheid om meteen met digitale geletterdheid aan de slag te gaan. Integreer dit in de praktijkvakken, bijvoorbeeld zoals AOC Oost heeft gedaan. 48
5 De invulling van ‘kennis en vaardigheden’ - integratie in het curriculum Visievorming > > Bijlagen > Van visie naar praktijk De groene vmbo-school ‘AOC Oost’ (in Lochem) koppelt de digitale vaardigheden in de praktijkvakken aan ‘authentieke situaties’, waardoor de lessen context-rijker worden. Leerlingen werken niet alleen binnen maar ook buiten de school met werkgevers samen, waarbij digitale geletterdheid prioriteit krijgt. Voor ieder vak kun je interessante manieren bedenken om leerlingen met digitale vaardigheden te laten oefenen. Breng in beeld hoe een plantje groeit, bijvoorbeeld door samen een timelapse te maken. Of maak digitale grafieken waarin de groei in beeld wordt gebracht. Of houd een dagboek bij op Facebook. Daarbij komen meteen vraagstukken op het gebied van privacy aan de orde: welke instellingen gebruik je? Mag het filmpje door iedereen bekeken worden of is er een manier om het meer af te schermen? Zie verder: Hoofdstuk 9 – Schoolvoorbeelden. Digitale geletterdheid als apart vak We gaven suggesties om digitale geletterdheid te integreren in de bestaande vakken maar dat neemt niet weg dat je er ook een apart vak van kunt maken. Digitale geletterdheid als apart vak én integratie van digitale geletterdheid in andere vakken kunnen prima samengaan. Mogelijkheid 1: basisvaardigheden Je kunt kiezen voor de basis. Naast ‘ict-basisvaardigheden’ is ook ‘informatievaardigheden’ een onmisbare basisvaardigheid. Scholen die beide disciplines in één (nieuw) vak opnemen, geven daar vaak een nieuwe naam aan. We kwamen bijvoorbeeld de volgende namen tegen: ‘Leren voor de toekomst’, ‘Design & Innovation’, ‘Mediawijsheid’ en ‘Digitale geletterdheid’. In het vmbo wordt de term ‘informatietechnologie voor de theoretische leerweg’ (ITTL) gebruikt. Mogelijkheid 2: geavanceerd Desgewenst kun je een heel nieuw (nog niet bestaand) vak opzetten. Naast ‘Grote Denkers’ (filosofie) en ‘Logica en Argumentatieleer ‘ biedt het Hyperion Lyceum in Amsterdam ‘Lifestyle Informatics’ aan voor de onderbouw. (Opgezet in samenwerking met de Vrije Universiteit van Amsterdam.) In dit vak maken leerlingen kennis met de nieuwste ontwikkelingen en innovaties op het gebied van informatievoorziening. Lifestyle Informatics omvat zowel praktische vaardigheden als een brede kijk op de betekenis en invloed van digitalisering op het persoonlijke leven van de leerling en op de maatschappij, onder het motto “Gebruik jij de computer of gebruikt hij jou?” ‘Lifestyle Informatics’ van het Hyperion Lyceum gaat onder andere over: Het gebruik van productiviteitssoftware, zoals tekstverwerker, spreadsheet en presentatiesoftware. ■■ Het Elzendaalcollege in Boxmeer, een scholen - gemeenschap voor vmbo, havo en vwo, brengt alle 1e en 2e klassers digitale vaardigheden bij in het verplichte vak ‘Design & Innovation’. Lees meer op pagina 100 in het hoofdstuk Schoolvoorbeelden. 49