LEEUWARDEN| Regie ontbreekt op Friese woningmarkt
Regie ontbreekt op Friese woningmarkt
Er worden in Friesland woningcontingenten uitgedeeld, terwijl de behoefte aan huizen juist zal afnemen. Is er op het Provinsjehûs iemand die de regie op zich neemt?
Het is 5 december. Er rijdt die dag een provinciale Sinterklaas rond. In weekblad Actief van 5 december staat te lezen dat deze Sinterklaas karrenvrachten woningcontingenten aan het uitdelen is geweest. De koppen luidden: 'Woningbouw in regio Zuidoost Fryslân, 3750 woningen er bij in 5 gemeenten' en 'Tot 2026 ook 130 huizen slopen. Smallingerland 1000 nieuwe woningen'.
Op 24 mei 2018 vond in Stiens een Wooncongres plaats, georganiseerd door de lokale makelaar Germeraad en adviesbureau Partoer. Daar werd op basis van demografische ontwikkelingen aangegeven dat er op termijn een overschot van enkele duizenden woningen kan ontstaan. Na die bijeenkomst heeft gedeputeerde Klaas Kielstra gezegd dat hij de regie over de balans tussen deze ontwikkelingen en het aantal woningen zou gaan voeren via het zogenaamde Wenje Oerlis. Dat is een periodiek overleg van onder meer provincie, gemeenten, corporaties, huurdersverenigingen, Bouwend Nederland en de rijksoverheid.
Recentelijk zijn in Noordoost- en Noordwest-Friesland bijeenkomsten georganiseerd door de provincie, onder de titel 'Masterclass Woontoekomst', vooral bedoeld voor leden van gemeenteraden en provinciale staten. Er werden presentaties gegeven door onder andere Het Fries Planbureau en corporatie Elkien. Over de kernboodschap leek veel overeenstemming te zijn, namelijk dat het aantal huishoudens, en dus de behoefte aan huizen, over enkele jaren gaat afnemen. Er zijn straks woningen te veel.
Ook werd geconcludeerd dat samenwerken, afstemmen en informatie uitwisselen van groot belang is. Ervoor te zorgen dat er op de juiste plaatsen de juiste dingen gebeuren. De woningmarkt verschilt lokaal en regionaal immers enorm. Friesland is de Randstad niet en Leeuwarden is Waadhoeke niet. Lokaal maatwerk blijft het devies. Met de lange termijn in ogenschouw.
Op korte termijn een bus vol jongeren vinden die wel een nieuwe woning willen en dan een weilandje zoeken waar je ze bouwt staat haaks op die lange termijn. Wat particuliere woningeigenaren niet beseffen, is dat door dit uitdelen van karrenvrachten contingenten het risico van waardevermindering door leegstand onafwendbaar in gang wordt gezet en leidt tot een negatieve spiraal voor de leefbaarheid van wijken, buurten en dorpen. Zou de provinciale Sinterklaas dat eigenlijk wel begrijpen? Of loopt de horizon van deze goedheiligman slechts tot 20 maart 2019?
Hij zal toch niet vergeten zijn dat we met elkaar voor een enorme verduurzamingsslag in de bestaande woningvoorraad staan en deze tegelijkertijd geschikt moeten maken voor de zich wijzigende vraag? Nog maar kort geleden lazen wij in zijn Grote Boek dat er veel meer een- en tweepersoonshuishoudens aankomen en dat woningen geschikt moeten worden gemaakt om er oud in te kunnen worden. Waarom? Omdat in zijn Grote Boek stond dat demografische ontwikkelingen, die in Friesland op termijn een flinke daling van het aantal benodigde huizen laat zien, daarom nu eenmaal vragen. De kwestie was op 25 mei vooral: wie gaat welke woningen wanneer uit de voorraad halen?
Maar dat was toen. Intussen gaat de provinciale Sinterklaas gewoon zijn eigen gang. Van regie is geen sprake. Is het uitdelen van karrenvrachten contingenten op 5 december jl. onderwerp van enig afstemmingsoverleg in Friesland geweest? Is daar ooit met de woningcorporaties (VFW), of huurdersorganisaties of de gemeenten (VFG) over gesproken? Welk toneelstuk wordt er in het Wenje Oerlis opgevoerd? Ook intrigerend is de vraag: welke woonvisie ligt eigenlijk ten grondslag aan deze 'Sinterklaasactie'?
Over het belang van monitoring van de woningmarkt is vooral al heel veel gepraat. Maar van dat monitoren zelf is tot op heden weinig tot niets terechtgekomen. De noodzaak om de feiten op een rij te krijgen, de trends te kunnen zien en begrijpen van wat er in de woningmarkt gaande en aanstaande is, zou toch het minste moeten zijn voordat er besluiten genomen worden die zo ingrijpend zullen zijn in de fragiele Friese woningmarkt.
Onze hoop is nu gevestigd op de Kerstman die 'hoo, hoo, hoo'-zingend stiekem die Sinterklaascontingenten weer op komt halen en ze terugstuurt naar DOM.com in de onderste la bij de provincie. Wel zullen we de Kerstman vragen in Friesland op royale schaal kerstkransen uit te delen van de letter O van overleg, de letter A van afstemmen en de letter M van monitoren, te beginnen in het Provinsjehûs.
Rein Hagenaars is bestuurder van de woningcorporatie Wonen Noordwest Friesland, Frank van den Broek is algemeen directeur van De Bewonersraad Friesland.