Vee naar de slacht of nog langer wachten op regen? - Boerderij.nl
Achtergrond 8 feb 2012 1116 x bekeken
Vee naar de slacht of nog langer wachten op regen?
De extreme droogte in Mexico zet rundveehouders voor het blok. Al meer dan een jaar lang heeft het in de centrale en noordelijke regio's van het Latijns-Amerikaanse land niet geregend. Gewassen zijn verdord, met exploderende voerprijzen tot gevolg. Moet je je vee verkopen voor slacht of export?
Het Mexicaanse federale ministerie voor landbouw (Sagarpa) zet unieke maatregelen in tegen de ergste droogte in 71 jaar. Op een totaal van circa 22 miljoen hectare ingezaaide landbouwgrond is de oogst van tenminste 2 miljoen hectare verloren. Om verdere aantasting van dierenwelzijn te voorkomen, en het verlies aan kapitaal bij veehouders te verminderen, betaalt minister Francisco Mayorga Castañeda 600 pesos (36 euro) subsidie voor elk rund dat bij een slachterij wordt aangeboden. Zodat iedere boer zijn spaarzame voer en vocht bewaart voor de exemplaren die hij wél wenst te behouden.
De regeling is gedoopt tot 'ontvolking van de veestapel'. "Het zal heel moeilijk zijn om het vee de komende maanden in leven te houden op de graslanden", aldus ambtenaar Manuel Reed Segovia in de zwaar getroffen provincie Aguascalientes, 500 kilometer ten noordwesten van Mexico-stad. "De dieren langer buiten laten schaadt uw productie en de prairie. Dan is het beter een deel van het vee tegen een subsidie aan te bieden aan het slachthuis."
De kans is groot dat veehouders ingaan op het aanbod. De Mexicaanse runderprijs is door overaanbod toch al gekelderd van 300 tot amper 40 euro. Veel boeren moeten wel verkopen omdat hun dieren niet in leven zijn te houden of omdat voer te duur is. Veevoer is tweeënhalf keer zo duur als in september. Veehouders kunnen gokken op regen , maar flinke hoeveelheden hemelwater vallen normaliter pas vanaf mei.
Duizenden runderen stierven al door het natuurgeweld. Afgelopen zomer, toen diverse boerenorganisaties al waarschuwden voor de uitzonderlijke weerssituatie, hield minister Mayorga Castañeda het nog op 'slechts' 5.000 verloren dieren. Inmiddels lopen schattingen uiteen van 100.000 tot meer dan 1 miljoen stuks vee op een totale populatie van 32,6 miljoen runderen. Exacte cijfers kent niemand, omdat veel boeren dood vee wel begraven, maar er geen melding van maken.
"Het is de grootste tragedie van de afgelopen zeventig jaar", zegt Gerardo Sanchez Garcia, voorzitter van de Boerenconfederatie CNC, één van de grootste landbouworganisaties van Mexico. "Dit raakt tientallen miljoenen landgenoten. Oogsten zijn mislukt, er zijn amper mogelijkheden om te overleven." Tot zijn frustratie hield president Calderón in december een eerste hulppakket, ter waarde van 500 miljoen euro, per veto tegen. "Wij zijn boos en beledigd", raasde de boerenleider.
Dat er zo lang is getreuzeld met een noodpakket had alles te maken met het wantrouwen tussen de twee grootste politieke partijen. Dat er over een half jaar verkiezingen zijn verergerde dit nog. Veel boerenorganisaties zoals de CNC zijn gelieerd aan oppositiepartij PRI, die ver voor staat in de actuele peilingen. President Calderón, van de conservatieve PAN, wilde de droogte wel bestrijden, maar weigerde miljarden uit te trekken waarmee zijn politieke tegenstanders goede sier zouden kunnen maken, laat staan er 'stemmen mee te kopen' voor de nabije stembusgang.
Het verhaal dat vijftig Tarahumara-indianen, in het onherbergzame Sierra Madre gebergte, zelfmoord zouden hebben gepleegd uit wanhoop over de droogte en honger veranderde alles. Voedselhulp vanuit de hoofdstad kwam direct op gang en inmiddels is er een fonds voor natuurrampen opgetuigd ter waarde van 34 miljard pesos (2 miljard euro). Veel geld daarvan gaat naar voedsel- en waterhulp voor arme indianen, maar 843 miljoen euro is bestemd voor getroffen boeren.
Uit het noodfonds worden de slachtsubsidies betaald, maar ook extra bijscholing voor bijvoorbeeld veehouders in de noordelijke provincie Tamaulipas. Boeren leren beter te plannen bij aankoop van reserves voor veevoer, en hoe ze in het uiterste geval cactussen kunnen gebruiken als voedsel. De aanleg van akkers met de veelvoorkomende cactus Nopal moet garanties bieden tegen toekomstige droogtes.
De keerzijde van de droogte is dat er in 2011 voor een recordhoeveelheid aan Mexicaans vlees is geëxporteerd naar de VS. Mexico werd al steeds belangrijker als leverancier van vlees en mestkalveren aan de noorderbuur, temeer daar steeds meer slachthuizen voldoen aan de Amerikaanse regels. Dit keer is het exportrecord van 100.000 ton rundvlees echter een direct gevolg van de Mexicaanse veehouder die met zijn rug tegen de muur staat.
De komende maanden komt daarin waarschijnlijk weinig verandering. Als het aan het landbouwministerie ligt, verdwijnen er nog veel meer koeien voortijdig naar de slacht, voordat ze vanzelf door de droogte bezwijken. Afgevaardigde Reed Segovía: "Diegene die zijn veestapel laat sterven, is geen echte veehouder."
Cactus als redmiddel
Mexicaanse boeren grijpen terug op een oud gebruik om hun vee in woestijnachtige omstandigheden te laten overleven. De dikke bladeren van de cactussoort Nopal zijn, gesneden en ontdaan van stekels, uitstekend rundervoer. Veel vitamine A en het gewas overleeft elke droogte. Alleen proteïnes moeten bijgemengd. Sommige Nopal-variëteiten zonder stekels halen zo'n 30 ton per hectare per jaar. Het huidige aangelegde areaal is beperkt: 10.000 hectare. Maar daar staat 3 miljoen hectare met in het wild tegenover. Deskundigen roepen boeren op meer aan te leggen voor de toekomst.