Eensgezind en uit protest sluiten christenen de Heilig Grafkerk | TROUW
Eensgezind en uit protest sluiten christenen de Heilig Grafkerk
Amber Dujardin– 10:42, 27 februari 2018
Gelovigen knielen voor de dichte deuren van de Heilig Grafkerk. © REUTERS
Christelijke kerkleiders zijn woedend omdat Israël grond van de Heilig Grafkerk wil onteigenen.
Een 'ongekende aanval op de christelijke gemeenschap'. Zo noemen kerkleiders het Israëlische plan om grond van de Heilig Grafkerk te onteigenen. Uit protest is de kerk in Jeruzalem voor onbepaalde tijd gesloten.
Als je één steentje verlegt, begint het hele gebouw te schuiven
Heleen Murre-van den Berg, hoogleraar oosters christendom Radboud
"Dit herinnert ons aan soortgelijke wetten die tegen de Joden werden ingesteld in duistere periodes in Europa", schrijven de christelijke leiders in een verklaring. Hoewel de Heilig Grafkerk beheerd wordt door verschillende confessies die regelmatig met elkaar in de clinch liggen, zijn ze het hierover roerend met elkaar eens: Israël moet zich niet bemoeien met hun grond. Ze zijn verbolgen over een nieuw wetsvoorstel waardoor Israël de bevoegdheid zou krijgen om land te onteigenen dat door de Grieks-orthodoxe en rooms-katholieke kerk wordt verpacht.
De kerken bezitten in Jeruzalem veel grond die ze grotendeels verhuren aan vastgoedondernemers. Die opbrengsten hebben ze naar eigen zeggen nodig om hun religieuze activiteiten in stand te houden. Maar volgens de regering is de wet bedoeld om huiseigenaren te beschermen die grond pachten van deze particuliere partijen, zodat zij niet op straat komen te staan als hun contracten niet worden verlengd.
Met de sluiting van de Heilig Grafkerk protesteren de christenen niet alleen tegen het onteigenen van hun grond, maar ook tegen een nieuwe belastingwet waarmee Jeruzalem de vrijstelling voor kerkelijk bezit op wil heffen. Burgemeester Nir Barkat zei via Twitter dat het onlogisch is dat commercieel bezit van de kerk, zoals hotels, nog langer vrijgesteld blijft van belasting. "We kunnen onze inwoners niet langer vragen om voor die kosten op te draaien."
De financiële afspraken zijn een gevoelig onderwerp binnen de christelijke kerken in Israël, zegt Heleen Murre-van den Berg, bijzonder hoogleraar oosters christendom aan de Radboud Universiteit. Ze zijn geworteld in honderden jaren geschiedenis. "Sommige afspraken stammen nog uit de achttiende eeuw. Als je één steentje verlegt, begint het hele gebouw te schuiven."
De sluiting van de Heilig Grafkerk getuigt volgens haar van een 'flinke frustratie' bij de christelijke gemeenschap. De laatste jaren neemt het aantal incidenten in Jeruzalem toe, zegt Murre-van den Berg. "Christenen worden bespuugd door orthodoxe joden. De kolonisten krijgen steeds meer te zeggen. Christenen voelen zich niet meer gehoord en gezien." Ze noemt de sluiting een 'slim pressiemiddel'. De Heilig Grafkerk is gebouwd op de plek waar Jezus begraven en herrezen zou zijn, en is een belangrijk pelgrimsoord voor christenen. "Als de kerk dicht blijft, scheelt dat enorme aantallen toeristen."
Of de regering op andere gedachten valt te brengen is nog maar de vraag. Wel is het debat over de kwestie in het parlement voorlopig een week uitgesteld om met de kerkleiders te gaan praten.
Vorig jaar vierde het christendom de opstanding van Jezus uit de dood. Het graf in Jeruzalem waar Jezus begraven zou zijn, is kort geleden gerestaureerd.