Figuur 6. Het ontwerp van banken in de kerk uit een ontwerptekening van stadsarchitect P. de Broe (fragment).[120]
Een ander aspect uit dit lied is het knielen, zoals dat twee keer in de tekst naar voren komt: naast de eerste regel uit bovenstaand fragment ook de regel ‘Elk kniel’ voor Hem aanbiddend neer’ in de eerste strofe.[121] Dat het knielen, in tegenstelling tot het zingen (getuige Goedkoops inleidende ‘Zoo wekten wij dan elkanderen op tot lof en dank’), waarschijnlijk niet mogelijk moet zijn geweest in de nieuwe inrichting van het kerkgebouw, is af te leiden uit ontwerptekeningen die daarvan zijn bewaard gebleven (zie figuur 6). Daarop zijn immers banken te zien waartussen geen ruimte bestaat om te knielen, zoals in Rooms-Katholieke kerken vaak wel het geval is. De banken bieden enkel de ruimte om te zitten en staan, een mogelijkheid die Goedkoop dan ook niet onbenut liet. Volgens het voorwoord van Bernardus Verweij (predikant in Den Haag) bij de Feestreden had Goedkoop de gemeente een week tevoren zelfs verzocht te gaan staan bij alle liederen in de viering van 300 jaar Reformatie: ‘Voorts werd de gemeente uitgenoodigd, om op den feestdag de gezangen en gebeden staande uitteboezemen.’[122] Welke liederen er precies staande of zittend werd gezongen, is niet te zeggen. Wel is duidelijk dat Goedkoop in de samenzang en gezamenlijke lichaamstaal krachtige media zag voor het onderstrepen van zijn boodschap, getuige zijn inleiding, zijn uitnodiging liederen staande aan te heffen, bepaalde regels te herhalen en een woord te veranderen in het slotlied. De langzame, isometrische manier van zingen maakte de zangers wellicht nog bewuster van veranderingen in de liedtekst, en misschien zorgde het er ook voor dat de zang nog sterker een collectieve daad kon zijn dan bij ritmische zang. Bij langzame isometrische zang krijgt elke lettergreep een nadruk die misschien bij de zangers een ervaring vergelijkbaar met het collectief scanderen van teksten teweegbracht. Naar mijn weten is er echter nog geen onderzoek gedaan naar, bijvoorbeeld, sociale of neurale effecten van deze zangwijze.
Ook over Goedkoops voordracht van preek en gebeden is weinig bekend, behalve dat hij met ‘krachtige stem’ sprak, en zijn spreken in elk geval geen belemmering heeft gevormd voor aanhoudende groei van het aantal toehoorders en de ruimte die nodig was hen te bergen.[123] Wellicht kan uit zijn populariteit en affiniteit met opwekkingsbewegingen als het Réveil – met immers een nadruk op oprechte, persoonlijke geloofsbeleving – echter toch voorzichtig geconcludeerd worden dat hij een ‘sentimentele kanselwelsprekendheid’ bezigde, zoals veel van zijn tijdgenoten moeten hebben gedaan, volgens Herman Roodenburg:
Kortom, wat zich na 1750 ontplooide was een internationale ‘sentimentalisering’ van de kanselwelsprekendheid. (…) De tranen mochten vloeien. Evenals de gelovigen mocht de kerkelijke redenaar zijn emoties laten gaan. Het ging om de vraag hoe het geloof niet alleen het verstand maar ook de harten van de kerkgangers kon beroeren, hoe met andere woorden het ‘sentimentele’ lichaam van de predikant of priester – zijn stem, gebaren, houding en gelaatsuitdrukking als letterlijk te nemen belichaming van het geloof – als een tweede medium naast dat van het woord kon worden ingezet.[124]