Het genoom van een vampier by Serap Aksoy - Project Syndicate
Het genoom van een vampier
NEW HAVEN – De slaapziekte speelt de bevolking van de ten zuiden van de Sahara gelegen landelijke gebieden van Afrika al heel lang parten. Deze parasitaire infectieziekte is vaak dodelijk als zij niet wordt behandeld. De behandeling is complex en vergt het soort ervaren medici dat moeilijk te vinden is in de getroffen gebieden. De parasieten die de infectie dragen – Trypanosoma brucei gambiense in Centraal- en West-Afrika en T. b. rhodesiense in Oost-Afrika – worden overgebracht door de beet van een geïnfecteerde tseetseevlieg (Glossina morsitans morsitan).
Aan het begin van de 20e eeuw decimeerden epidemieën van de slaapziekte de bevolking in grote delen van Afrika. Hoewel regelmatige controles en de behandeling van miljoenen mensen de overdracht van de ziekte in de jaren dertig drastisch wisten terug te dringen, heeft het verslappen van deze inspanningen ertoe geleid dat de slaapziekte in de jaren vijftig en zestig een comeback heeft gemaakt en begin jaren negentig weer een epidemisch karakter begon te krijgen. Een campagne van de Wereldgezondheidsorganisatie heeft de ziekte in 2008 tenslotte onder controle gebracht, zodat er nu nog jaarlijks slechts zo'n tienduizend mensen besmet raken. Maar miljoenen blijven gevaar lopen.
Het is duidelijk dat de tseetseevliegen een ernstig gevaar vormen in gebieden die het minst makkelijk toegang hebben tot een behandeling of zich die het minst kunnen veroorloven. En het gevaar beperkt zich niet tot mensen. De dierenziekte nagana wordt veroorzaakt door de parasieten Trypanosoma congolense, T. vivax en T. brucei – die allemaal worden overgebracht door de tseetseevlieg.