Een geïntegreerd register bij de tot nu toe verschenen delen van de Nederlandse Paracelsus-uitgave. Ik stel het u als Word-bestand ter beschikking, zodat u het naar eigen smaak kunt bijwerken.
Het is de bedoeling dat dit register iedere keer wordt aangevuld als er een nieuw deel verschijnt.
Download Word-document
De filosofie van Paracelsus
Een inleiding tot de paracelsische filosofie is te vinden in het artikel:
"Slechts het hoogste in de mens.
Paracelsische geneeskunst voor de eenentwintigste eeuw".
Het leven van Paracelsus
Theophrastus von Hohenheim, beter bekend onder de naam Paracelsus, wordt in 1493 of 1494 te Einsiedeln in Zwitserland geboren. Zijn vader is de arts Wilhelm Bombast von Hohenheim, zijn moeder een lijfeigene van het klooster te Einsiedeln.
Na de dood van zijn moeder verhuist Theophrastus met zijn vader tegen 1502 naar Villach in Karinthië. Van kinds af aan wordt hij in de adepta philosophia onderwezen, in de eerste plaats door zijn vader, later door vele anderen, voornamelijk bisschoppen, abten en alchemisten. Na het bezoek van diverse universiteiten in Duitsland, Frankrijk en Italië promoveert hij vermoedelijk rond 1515 in het Italiaanse Ferrara tot doctor der medicijnen.
Vervolgens trekt Paracelsus gedurende een tiental jaren door heel Europa, waarbij hij als arts werkt en als militair geneesheer aan verscheiden oorlogen deelneemt. Onbevredigd door de academische boekenwijsheid, doet hij kennis op bij barbiers, kruidenvrouwen, tovenaars, alchemisten, geestelijken en iedereen die maar op enigerlei wijze met genezen te maken heeft. Ook langs deze weg lukt het hem echter niet zekerheid in de geneeskunst te verkrijgen, en meermalen overweegt hij deze te verlaten. Alleen zijn christelijke roeping beweegt hem ertoe daarin vol te houden.
Het is 1524 of 1525 wanneer hij in Salzburg te vinden is, waar zijn eerste theologische geschriften ontstaan. Hij moet er echter halverwege 1525 alweer overhaast vertrekken, nadat hij verwikkeld is geraakt in de Salzburger mijnwerkers- en boerenopstanden. Tegen eind 1526 arriveert hij in Straatsburg, verwerft daar het burgerrecht en sluit zich aan bij het gilde Zur Luzerne, de beroepsvereniging van korenhandelaren, molenaars en chirurgen.
Na de succesvolle behandeling van de boekdrukker Johannes Froben, die tot de kring van humanisten rond Erasmus behoort, wordt Theophrastus von Hohenheim in 1527 door de gemeenteraad van Bazel tot stadsgeneesheer benoemd. Met deze functie is tevens een hoogleraarschap aan de medische faculteit verbonden. Hij aanvaart de benoeming en laat in zijn collegeaankondiging weten dat hij zich niet op autoriteiten zal beroepen, maar op basis van zijn eigen ervaring en zijn eigen werk zal spreken.
Algauw ontstaan er conflicten, zowel met de nogal conservatieve faculteit als ook met de plaatselijke artsen en apothekers. Een door Paracelsus genezen kanunnik weigert het afgesproken honorarium te betalen, waarop een rechtszaak volgt, die spoedig uit de hand loopt. Paracelsus is genoopt de stad al begin 1528 in allerijl weer te verlaten.
Hij hervat zijn zwervend leven, trekt door de Elzas, Zuid-Duitsland, Zwitserland en Oostenrijk. De toeloop van zieken is groot; daarnaast schrijft of dicteert hij zijn medische en theologische werken. Diverse pogingen om deze in druk te geven, mislukken. Slechts een kleine fractie van zijn vele duizende pagina’s tellende werk is bij zijn leven in druk verschenen.
In 1541 komt Paracelsus opnieuw in Salzburg aan, waar hij op 21 september van dat jaar zijn testament opmaakt en drie dagen later overlijdt.