Griepweigeraar | De Volkskrant
Griepweigeraar
Leve de griepprik, ook dit slechte jaar
Margriet Oostveen 11 februari 2015, 2:00
De griepprik werkt dus niet zo goed dit jaar. Ab Osterhaus, viroloog en nationale boksbal als het over vaccinatie gaat, spreekt van een 'mismatch', omdat de prik niet beschermt tegen een onverwachte virusstam. De Telegraaf opende zaterdag met 'GRIEPPRIK DOET NIKS'. Ondanks het wereldwijd tamelijk geaccepteerde verschijnsel dat risico's nooit volledig zijn uit te bannen, is dat in Nederland toch weer reden voor verongelijktheid.
Wij zijn een land verdeeld in griepapologeten en griepweigeraars. Griepapologeten roepen 'zie je wel!', nu de griepprik 'het niet doet'. Vaak hebben ze vijf jaar geleden 'De overbodige griepprik' gezien van het tv-programma Zembla en daar praten ze nu nog over: nooit zou zijn bewezen dat het aantal sterfgevallen door griep daalt dankzij de prik. Oude en kwetsbare mensen, de ruim 3 miljoen Nederlanders die voor zo'n 55 miljoen euro jaarlijks een gratis griepprik krijgen, zouden er niets aan hebben: allemaal de schuld van lobbyorganisaties en hun deskundigen, zoals viroloog Osterhaus.
Minder gaat het sindsdien over de vraag of de griepprik infectie met het influenzavirus kan voorkomen, waar zo'n prik toch in de eerste plaats voor lijkt bedoeld: ja dus, de meeste jaren. Of over de vraag welke risico's zijn verbonden aan een griepvaccin - wat ik als notoir griepweigeraar graag zou willen weten. Al tien jaar haal ik zekerheidshalve een griepprik. Die kost hier 25 euro voor gezonde mensen. Je kunt je geld dommer uitgeven - aan neussprays en codeïne, bijvoorbeeld. Juist als je immuunsysteem nog gezond en niet te oud is, werkt de griepprik het beste.
Het geloof in de griepprik werd me, waar anders, opgedrongen toen ik in Amerika woonde. Daar tanken ze je vol vaccin, like it or not, want bedanken voor een griepprik hoort niet. 'De Ethicus', columnist in The New York Times, antwoordde twee jaar geleden bijvoorbeeld op een lezersvraag dat het 'ethischer' is een griepprik te nemen dan hem te weigeren: hoe meer mensen zich inenten, des te minder worden er besmet. Ook een griepprik voor kinderen is in de VS daarom een must. Verder vinden Amerikanen ziek zijn agenda-technisch gewoon stom en bovendien een vorm van verliezen.
Agnes Kant, directeur van het Nederlands Bijwerkingen Centrum Lareb Beeld Jorgen Caris/Hollandse Hoogte
Nederlanders, toch al dol op het zo pijnlijk mogelijk baren van kinderen, vinden dit slecht en onnatuurlijk. Nederlanders zijn voor 'lekker uitzieken', zoals griepapologeten dat dan noemen, 'eventueel met een glas whisky erbij', aldus een mij bekende hipster (m), alsof griep nu ook al lifestyle is geworden. Iedere werkende moeder weet echter dat lekker uitzieken meer iets voor mannen en kinderen is. Dat het hele huis ziek wordt, bij voorkeur rond deadlines, zodra jij een teken van zwakte toont. Daarom: leve de griepprik, zelfs dit slechte jaar.
Maar is de prik zelf ook veilig? Waarom lees je daar zo weinig over? Ik mocht in Den Bosch langskomen bij Agnes Kant, de epidemioloog en voormalig SP-politica, nu directeur van het onafhankelijke Nederlands Bijwerkingen Centrum Lareb. Zij bewaakt de kwaliteit van de griepvaccins. Wie een bijwerking waarneemt, kan hem bij Lareb melden.
De griepprik is al jaren verdacht in Nederland.
Op ruim 3 miljoen griepprikken is vorig griepseizoen 348 keer zo'n melding gedaan, maar Lareb vond geen signalen voor bijzondere, nieuwe of verontrustende bijwerkingen. Lareb heeft de meldingen van dit jaar ook grotendeels binnen. 'En er is ons opnieuw niet iets bijzonders opgevallen', zei Kant in haar werkkamer. Wat je wel wat vaker hoort, is dat sommige mensen even een extreme zwelling aan hun arm krijgen na de prik. Daar schrik je dan van, zei Kant, maar echt ernstig is het niet. Vorig jaar werd het 37 keer gemeld. Op ruim 3 miljoen prikken.
De griepprik lijkt kortom behoorlijk veilig. Ik vroeg Agnes Kant of ze hem zelf dus ook nam. Nee, zei ze, al had ze hem als politica vaak genoeg gratis aangeboden gekregen, 'maar ik nam natuurlijk nooit giften aan'. 'Je wilde niet doorgaan voor een handlanger van het farmaceutisch grootkapitaal', lachte ik. Kant knikte, nog even principieel als destijds. Om er opgewekt aan toe te voegen dat ze net weer op de been was, na twee weken griep.