Beatrijs Ritsema over Ferdi E. - HP/De Tijd
Home Politiek Beatrijs Ritsema over Ferdi E.
Beatrijs Ritsema over Ferdi E.
Elke week op de website: één artikel uit HP/De Tijd. Dit keer: Beatrijs Ritsema over Ferdi E. "Hij legde een verbluffende consistentie van karakter aan de dag: eerst ik, daarna jij."
Er zullen weinig mensen zijn die niet even 'Net goed!' dachten bij het nieuws dat Ferdi E., ontvoerder en moordenaar van Gerrit Jan Heijn, was omgekomen bij een ongeluk met een graafmachine. Als fietser had hij geen voorrang verleend en aldus legde hij tot zijn laatste snik een verbluffende consistentie van karakter aan de dag: eerst ik, daarna jij. Of die ander nou meneer Heijn betrof of een verpletterend voertuig maakt niet uit. Ferdi E. bleef nemen wat hij dacht dat hem toekwam en in beide gevallen viel er een dode. In het eerste geval was zijn gedrag kwaadaardig, in het tweede geval dom of krankzinnig, maar het effect was even desastreus.
Het heeft geen zin om de natuur voor het gerecht te slepen wegens doodslag of inbreuken op het menselijk lichaam, maar soms denk ik dat het berechten van mensen al even zinloos is. Ik zie steeds minder verschil tussen gek en slecht. In de jaren zeventig wees de Schotse 'anti-psychiater' R.D. Laing erop dat mensen die van de norm afwijken ofwel als mad ofwel als bad worden aangemerkt, maar dat die kwalificaties in de praktijk weinig uitmaken – ze worden allebei opgesloten. De bad guys krijgen straf in de gevangenis, de mad guys krijgen hulp in psychiatrische inrichtingen.
Het is de vraag of slechtheid en gekte wel zo'n gedifferentieerde aanpak vereisen. Iemand die een supermarkt overvalt, wordt als een gewone crimineel beschouwd en krijgt gevangenisstraf, waardoor hij overigens zelden tot inkeer komt, en een lustmoordenaar krijgt het stempel 'psychiatrisch geval' en tbs. Die tbs gaat dan door voor humaan, omdat gevangenen aldaar in therapie gaan. Toch zijn tasjesrovers, overvallers en andere geweldplegers ook behoorlijk gek, al was het maar omdat ze blijk geven van een schrijnend gebrek aan empathie. Ze zouden het niet leuk vinden om te ondergaan wat ze anderen aandoen, maar dat is blijkbaar niet voldoende reden om van dit gedrag af te zien. Is dat mad of is dat bad?