De glazenwasser kan een dure jongen worden - Cobouw.nl
De glazenwasser kan een dure jongen worden
Je hebt een mooi appartement gekocht waar je woont naar alle tevredenheid. Maar de ramen buiten worden vuil, dat gebeurt nu eenmaal. En wat blijkt? Ze kunnen niet worden gewassen. Eigenlijk kan het wel maar het mag niet meer. Er is namelijk een Convenant Gevelonderhoud waarin veiligheid een hoofdrol speelt. Werkgeversorganisaties, eigenaars en beheerders van gebouwen, de Vereniging Eigen Huis en de Arbeidsinspectie hebben elkaar gevonden.
Het convenant is op 10 februari 1999 in de Staatscourant gepubliceerd: het hoge werk moet veilig worden verricht. In feite was 'de glazenwasser aan een touwtje' al eerder uitgezweefd. In 1996 reeds werd een vergelijkbaar convenant opgesteld. Maar daar waren de organisaties van de eigenaren van gebouwen en van de beheerders niet bij betrokken. Door het beperkte draagvlak van het 'oude' convenant is er verwarring ontstaan. Veel ontwerpers en projectontwikkelaars zijn niet van de regels op de hoogte. Ze betalen echter wel leergeld.
Als glas zo vuil wordt dat het zijn functie verliest, is een conflict nabij. Op zo'n moment wordt ons bureau nogal eens om advies gevraagd. Het gaat soms om hagelnieuwe gebouwen, waarbij de ontwerper of projectontwikkelaar luchthartig met deze materie is omgegaan. Bijvoorbeeld door ervan uit te gaan dat de ramen van binnenuit worden gewassen, maar de maximale reikwijdte van de glazenwasser is overschat. De raamindeling moet dan worden aangepast, tenzij voorzieningen worden getroffen om vanaf de buitenkant te kunnen wassen. Dat kost geld, waar niet op is gerekend.
Wat zijn de mogelijkheden? Om te beginnen kan er tot een werkhoogte van 10 meter vanaf een ladder worden gewerkt.Bij grotere hoogten kan worden gekozen uit: hang- of hefsteiger, hoogwerker en glazenwasbalkon. Daarnaast zijn er middelen waarmee maximaal vier uur mag worden gewerkt, wat neerkomt op zo'n 200 vierkante meter te wassen oppervlak. Voorbeelden: een permanent aangebrachte hangladder en een elektrische bootsmanstoel. Dit zijn alle documentoplossingen, die zo genoemd zijn omdat ze teruggrijpen op het Document Gevelonderhoud, dat aan het vorige convenant was verbonden, maar ook het uitgangspunt is van het huidige convenant. Op grond van het Arbobesluit worden documentoplossingen als veilige werkmethoden gezien.
Nieuwe gebouwen moeten volgens documentoplossingen worden gewassen. Een gebouw wordt met 'nieuw' gedefinieerd als op of na 1 augustus 1999 een bouwvergunning wordt aangevraagd. Dit spoort overigens niet met het Arbobesluit Bouwplaatsen (het voormalige Bouwprocesbesluit). Op grond daarvan moeten al sinds augustus 1994 maatregelen zijn genomen om een gebouw veilig te kunnen reinigen, inspecteren en onderhouden. Het gaat daarbij om een verplichting voor degene voor wiens rekening een gebouw is neergezet. Bovendien moeten deze maatregelen in een veiligheids- en gezondheidsdossier zijn opgenomen, dat bij oplevering van het gebouw aan de eigenaar of beheerder wordt verstrekt.
Bestaande gebouwen moeten in beginsel ook volgens documentoplossingen kunnen worden gewassen, tenzij dit wezenlijke aanpassingen of voorzieningen aan het gebouw vergt. Een voorbeeld: als een gebouw nu met een niet-permanente hangladder wordt gewassen, maar het zou ook met een hoogwerker kunnen gebeuren, dan moet voor de laatste oplossing worden gekozen.
Supplementoplossingen
Zijn er aanpassingen of voorzieningen nodig, dan mag het werken volgens documentoplossingen worden uitgesteld tot 1 januari 2013, of eerder in geval van groot onderhoud aan de gevels. De tussenliggende tijd mag er volgens supplementoplossingen worden gewerkt, genoemd naar het bij het Document Gevelonderhoud behorende supplement. Dit zijn werkmethoden die op grond van het Arbobesluit zijn toegestaan als een veiliger werkmethode redelijkerwijs niet kan worden verlangd. Voorbeelden: een niet-permanente hangladder, een verbeterde bootsman-stoel en een niet-permanente hangsteiger (de laatste slechts voor incidenteel gebruik, bijvoorbeeld om de levertijd van een veiliger middel te overbruggen). Soms kan er een beroep op een uitzonderingspositie worden gedaan. Bijvoorbeeld voor een monumentenpand of als de voor aanpassing benodigde investering meer bedraagt dan 1 procent van de marktwaarde van het gebouw (bij huurwoningen meer dan 1 procent van woonlasten). Een aanvraag moet bij branche-organisatie OSB in Tilburg worden ingediend.
Natuurlijk moet ook de toegangsweg naar de werkplek veilig zijn. Looppaden liggen bij voorkeur op minstens 4 meter van de dakrand. Liggen ze dichterbij, dan moet er een afbakening of afzetting komen.
Ook voor onderhoud geldt dat voorkomen beter is dan genezen. De eigenaar of beheerder van een gebouw moet daarom samen met de glazenwasser een risico-inventarisatie en -evaluatie (RI en E) opstellen. Als hieruit blijkt dat het gebouw volgens een of meer documentoplossingen kan worden gewassen en de arbeidsmiddelen veilig te bereiken zijn, is geen verdere actie nodig. Is gekozen voor supplementoplossingen dan is schriftelijke melding hiervan aan OSB verplicht. Dit moet voor 1 januari 2001 gebeuren.
Voor de concrete invulling verwijst het convenant naar een beoordelingsrichtlijn, die vermoedelijk op 1 juli aanstaande beschikbaar is. Aboma+Keboma is belast met het opstellen van deze richtlijn, daarbij ondersteund door vertegenwoordigers van betrokken partijen en deskundigen van BNA, TNO, het Liftinstituut en de Arbeidsinspectie. Een model voor een gebouw-RI en E en een Meldingsformulier worden in de bijlage opgenomen.
De beoordelingsrichtlijn zal door de Arbeidsinspectie als handhavingsinstrument worden gebruikt. Als er niet volgens de hierin opgenomen procedures wordt gehandeld zal de inspecteur dit afdwingen. Hij zal zich richten tot de gebouwbeheerder en/of het glazenwasbedrijf.
Een partij die schade of ongemak ondervindt, bijvoorbeeld door het niet kunnen wassen van de ramen, kan naar de civiele rechter stappen. Zo'n procedure kan zich richten tot: opdrachtgever, eigenaar, beheerder, projectontwikkelaar of architect.