Beens Dredging baggert voor gemeentes en waterschappen - waterbranche
Beens Dredging baggert haven Amsterdam op gewenste diepte
Vanaf de brug van duwboot Ella manoeuvreert schipper Gerrit Wijker van Beens Dredging de hopper KB1649 naar de plek waar hij vandaag gaat baggeren. Locatie is het Slik op het IJ in de haven van Amsterdam. Hij kijkt op de verschillende beeldschermen voor zich en ziet exact waar hij moet beginnen. Dan geeft hij de voortgeduwde hopper opdracht tot actie over te gaan. Grote openingen aan de bovenzijde braken de smurrie afkomstig van de waterbodem naar binnen. Na een kwartier en 150 meter varen is het laadruim, met een beuninhoud van 950 kuub, geheel gevuld.
Ewald Scholten, directeur van Beens Dredging, licht toe dat de lading verderop moet worden gelost, wat enige tijd later binnen 30 seconden is gepiept. "In vijf jaar tijd moeten we hier in Amsterdam de vaardiepte tot 15,5 meter uitbaggeren. In totaal gaat het om 1 miljoen kuub. Op sommige plekken in de haven zijn er overdieptes van wel 25 meter. Daar kunnen we onze lading storten. Dus al het slib blijft binnen de haven. Overigens kan het Havenbedrijf controleren waar wij lossen, doordat het plotselinge verschil in diepgang van de hopper vanaf de wal exact is te volgen."
In 2016 kocht Beens Dredging twee onderlossers: de KB1648 en de KB1649. Beide zijn 63 meter lang en lagen al vijf jaar te koop in de Dintelhaven van Rotterdam-Europoort. Ze waren vóór die tijd als binnenvaartschepen omgebouwd tot stenenstorters voor een project in Australië. Per schip was zo'n 1 miljoen euro geïnvesteerd voor onder meer het verwijderen van de accommodatie en de motoren, het inkorten van de achterkant met vijf meter en het plaatsen van bodemdeuren. Het project Down Under ging echter uiteindelijk niet door.
Scholten – die op zoek was naar een sleephopper om tot grotere diepten te kunnen baggeren dan met de beschikbare pontons – zag een nieuwe toekomst voor beide onderlossers. "De hoppermarkt is heel traditioneel. Normaal bestaat een hopper uit een schip met eigen voortstuwing. Waarom zou je niet een modulair systeem kunnen maken, dachten wij. Dan kun je de duwboot loskoppelen en ook gebruiken als je geen baggerwerk hebt. Of bijvoorbeeld een elektrische duwboot achter de hopper plaatsen op locaties waar dat gewenst is. De inzetbaarheid is dan veel groter. We verbazen ons dat wij als eerste zo'n systeem hebben bedacht en uitgewerkt. Scheepswerf Thecla Bodewes uit het Overijsselse Hasselt heeft de conversie in slechts vier maanden tijd uitgevoerd."
Duwboot met ploeg
Verantwoordelijk voor het technisch denkwerk en de verdere ontwikkeling van het systeem is Ezra Groen. Kort voordat hij in dienst trad bij Beens Dredging is hij afgestudeerd als werktuigbouwkundige aan de TU Delft, waar hij zich specialiseerde in de baggertechnologie. Hij vertelt dat de bodemdeuren en de boegschroef van de KB1649 technisch nog in goede staat waren. "Ik ben alles gaan uittekenen en heb gekeken waar de onderdelen en installaties moeten komen, zoals de baggerpomp van 800 pk, de jetpomp voor het loswoelen van de bodem, de 1,5 meter brede cutter, de zuigbuizen waar het slib doorheen gaat en de bokken die deze buizen met staalkabels omhoog houden en natuurlijk de elektronica."
In de spiksplinternieuwe ruimte onderin het voorschip – het kloppende hart – laat hij de apparatuur zien die het baggerproces aanstuurt. Daar loopt ook de grote centrale zuigbuis die het binnenkomende slib verdeelt over de verschillende spuitmonden die in de bovenrand van het laadruim zitten. Groen: "Normaal wordt met een radioactieve bron de inhoud van zo'n zuigbuis gemeten. Wij hebben ervoor gekozen dat met echo te doen. Dat werkt even goed en is milieu- en mensvriendelijk." Hij merkt op dat er plannen zijn om de combinatie uit te breiden met een ploeg. "Nu huren we een ploeg om de sporen, die na het baggeren achterblijven, te egaliseren. Het idee is dat er een losse ploeg achter onze duwboot komt. Dan zijn we nog flexibeler."
Nieuwe paalwagen
Beens Dredging, dat vanaf 2014 op verzoek van de Beens Groep – het moederbedrijf in Genemuiden – door Scholten werd opgezet, maakt een snelle groei door. Als eenmansbedrijf begonnen, werken er nu twintig mensen in vaste dienst en worden er gemiddeld evenzoveel ingehuurd. Scholten, die zelf al bijna 25 jaar in de baggerwereld werkt, vertelt dat een van de activiteiten van de Beens Groep het slaan van damwanden is. "Daarbij moet achteraf altijd bagger worden weggehaald. Voorheen werd dat werk uitbesteed, maar nu doen we dat dus zelf. Dit is overigens slechts 20 procent van ons totaal aan opdrachten."
'Met een innovatieve zandsproeitechniek voor hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier won Beens de Waterinnovatie Publieksprijs'
"Verder werken we als Beens Dredging voor gemeenten, waterschappen, havens, provincies en Rijkswaterstaat. Wij baggeren op een sobere en doeltreffende manier tegen een lage kostprijs. Daartoe beschikken we over onderlossers, kraanschepen en pontons. In 2016 hebben we nog een geheel nieuw baggerponton met paalwagen laten bouwen. Ook hier in Amsterdam gebruiken we al dit soort materieel." Als voorbeelden van andere gerealiseerde en lopende projecten noemt de directeur de oeverversterking in het kanaal Schagen-Kolhorn, het uitdiepen van de havens van Terschelling en Texel en het uitbaggeren van de boezemwateren in de polders Beemster en Wormer.
Zandsproeitechniek
Dat Beens Dredging innovatief is, blijkt niet alleen uit het nieuwe baggerponton met paalwagen en de unieke hoppercombinatie, die hoogstwaarschijnlijk een zusje krijgt wanneer eveneens de KB1648 wordt omgebouwd. Ook ontwikkelde het baggerbedrijf een zandsproeitechniek speciaal voor een opdracht van het hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier. Dit waterschap wilde in de buurt van Wormerveer in totaal tien kilometer dijk langs de Nauernasche Vaart laten stabiliseren in combinatie met baggerwerk.
Scholten zegt dat dit geen gemakkelijke opgave was omdat vanaf de instabiele dijk gebaggerd zou moeten worden. "We hebben toen besloten om de dijk niet te betreden maar vanaf de boezem met een kraanschip en sproeiponton over de dijk laagjes zand gedoseerd aan te brengen in de veenachtige teensloot. Nadat we deze methode in het laboratorium hadden getest, is het ons gelukt de dijk stabiel te maken." Met gepaste trots laat Scholten weten dat zijn bedrijf hiermee de Waterinnovatie Publieksprijs van 2016 heeft gewonnen.