Leerboek der land- en volkenkunde » Bos, P.R. » 1909 - Pag. 381 | Delpher
dikte op 2000 M. Nansen doorkruiste het in 't Z., en bereikte ruim 2700 M. hoogte. Peary trok er in 't uiterste N. driemaal over. De centrale massa heeft een volkomen effen oppervlakte; een onafzienbare vlakte van fijne stofsneeuw, die eerst op groote diepte in ijs overgaat. Aan de randen komt het ijs te voorschijn, vertoont spleten, rotstoppen steken er uit; 's zomers stroomen er daar beken en staan er meertjes op. I11 't Oosten reikt de ijsmassa veelal tot aan de kust en breekt er in loodrechte muren af. Langs de Zuid- en de Westkust ligt een ijsvrije strook, door reusachtige, ten deele zeer snel stroomende gletsjers doorsneden (de snelheid bedraagt bij sommige gem. 1 cM. per minuut, tegen 1 cM. per uur in de Alpen). In 't N. zijn de gletsjers het grootst; de grootste, de Humboldt gletsjer daalt in zee met een wand van 110 KM. lengte en 100 M. hoogte.
Aan de kusten van Groenland en in den Amerikaanschen Archipel wonen de Eskimo's, evenals langs de Noordkust van het vasteland; samen 35—40000. Ze hebben een Mongoolsch type en leven van robbenslag, vischvangst en jacht op rendieren, muskusossen en ijsberen. Ze wonen meest in hutten van steen en aarde, in den Archipel ook van ijs en sneeuw. De Groenlandsche, die onder Denemarken staan, zijn Christenen; kooplieden koopen er hun jacht- en vischbuit. — De overige Poolarchipels zijn onbewoond , behalve eenige koloniën van Samojeden op Nova-Zembla. De Nieuw-Siberische eilanden leveren veel fossiel ivoor.
§ 50. Het Zuidpoolgebied. Hier ontmoet men in de nabijheid van den Poolcirkel op de meeste plaatsen een ondoordringbare ijsmassa, bezuiden Australië een lange loodrechte muur vormend, den rand eener land-ijsmassa. Men heeft dit land Wilkes-land genoemd. Slechts op twee plaatsen is het tot dusver gelukt ver naar de Pool door te dringen, juist op tegengestelde lengte, 20° WL. en 160° OL., het verst op de laatste, waar Wilkesland rechthoekig ombuigt als Victorialand. Shackleton kwam