"Het laatste wat wij willen, is in een ivoren toren zitten", zegt bakker Bas van Esch over het landelijk hoofdbestuur van Beko. "Daarom is de binding met leden zo belangrijk en daarom moeten bestuursleden liefst praktiserend bakkers zijn, die dicht bij de dagelijkse praktijk staan." Volgend voorjaar legt hij zijn taken neer. Maar niet voordat hij nog eens terugblikt op de steen die hij verlegt in de rivier.
Een nuchtere Noorderling, noemt Bas van Esch zichzelf. Tijdens bestuursvergaderingen van Beko hoort de eigenaar van Bakkerij van Esch in het Groningse Zevenhuizen meestal eerst rustig de diverse meningen en discussies aan, om zich een beeld te kunnen vormen van het onderwerp. "Soms komt het voor dat ik na het lezen van de stukken een vooringenomen en stellige mening heb en die als eerste ventileer in een discussieronde. Je merkt dan snel genoeg of je mening wordt gedeeld. De discussies die volgen, zijn essentieel om tot een goed afgewogen en juist niet vooringenomen oordeel te komen. Dat betekent dat ik soms, tijdens een vergadering, terugkom op mijn mening. Het gaat namelijk niet om mij, maar om wat het beste is voor de club."
Kritiek is leerzaam
Al bijna twaalf jaar vervult Bas een bestuursfunctie bij Beko. Hij is voorzitter van regio Beko Noord en tevens lid van het landelijk hoofdbestuur. "Ja, dat kost tijd", geeft hij ruiterlijk toe. "Al is het maar omdat de maandelijkse vergaderingen in Veghel mij zeker vijf uur reistijd kosten. Ik denk dat ik er daarnaast gemiddeld zeker een dagdeel per week aan besteed. Maar ik vind het belangrijk en leerzaam bovendien. Toen ik in 2010 begon, stonden ons binnen Beko een paar roerige jaren te wachten vanwege diverse fusies. En een fusie heeft nooit alleen maar voordelen: je raakt altijd ook een stukje identiteit kwijt. Destijds heb ik me weleens afgevraagd waar we aan waren begonnen. Maar nu, terugkijkend, ben ik zéér trots op wat wij binnen en met Beko hebben neergezet. Daaraan draagt je eigen rol, hoe klein of groot ook, altijd een steentje bij."
Die eigen rol is kritisch observerend. "Je gooit een steen in de vijver en dan ontstaat er iets. Ik kijk goed naar wat er op zo'n moment gebeurt. Welke discussies ontstaan er? Wat zijn de argumenten over en weer? Kritiek kan ik heel goed hebben, mits die gefundeerd is. Dan leer je er vaak zelfs van. Overigens heb ik mij binnen het bestuur nooit een roepende in de woestijn gevoeld. Er is veel respect over en weer."
Bestuurslid en bakker
Dat in het landelijk hoofdbestuur van Beko praktiserende bakkers zitten, is volgens Bas een vereiste. "Ik ben zelf de vijfde generatie Van Esch binnen ons bakkersbedrijf. We hebben acht winkels in het noorden van het land en sinds 2015 een volledig biologische bakkerij erbij. Dat betekent dat we twee productielocaties hebben. Onze biologische desembroden die op de vloer van de oven worden gebakken van graan uit de provincie zijn heel populair. Net als de huisgemaakte saucijzenbroodjes trouwens, of het knäckebröd dat we zelf bakken met kaas of zonnebloempitten."
"Dat ik zelf bakker ben, helpt wanneer ik bij de leden van Beko aan tafel zit. Ik weet wat hen bezighoudt en hoe hun dagelijks werk eruit ziet. Wat we als bestuur beslissen, voel ik zelf ook in de praktijk of in de portemonnee. De allerbelangrijkste taak van een bestuurslid is wat mij betreft dat je alles wat je doet als organisatie, moet kunnen uitleggen aan je leden. Niet iedereen zal altijd blij zijn: op zo'n moment moet je als bestuur over de juiste informatie beschikken en argumenten kunnen geven."
Het vergroten van binding met de leden van Beko is een belangrijk aandachtspunt. "Wij denken als bestuurders vaak dat heel veel dingen duidelijk zijn voor de leden. Maar dat blijkt lang niet altijd het geval. Daarom is het ook zo belangrijk om elkaar te blijven ontmoeten. In de afgelopen periode hebben we een aantal strategiesessies gehad en we zijn voor de verandering bij de leden zelf begonnen. Wat willen zij? Wat mag iets kosten en wat moet het dan opleveren? Ieder bestuurslid nodigde één ander lid uit en zo gingen we steeds met tien personen om de tafel. Er was een agenda, maar er was ook veel ruimte voor die zogenaamde derde helft: vrij sparren over wat er ook maar op tafel komt. Dat is heel leerzaam geweest."
Bas is al van oudsher vertrouwd met Beko. "Mijn vader kocht alles in bij Back Beko IJsselstreek en ik weet niet beter of je spullen komen via Beko. Toen ik eenmaal zelf ondernemer werd, ging ik natuurlijk wel rondkijken naar wat er allemaal te koop is. Juist daardoor heb ik geleerd dat Beko veel meer is dan Beko Groothandel alleen. De waarde van alle Beko-bedrijven voor de individuele bakker én voor heel bakkend Nederland is groot. Ik begrijp nu ook dat je niet perse de goedkoopste hoeft te zijn, maar wel het juiste pakket moet hebben."
In juni 2022 legt Bas zijn taken als bestuurslid neer. "Ik heb het dan twaalf jaar gedaan en vind het tijd voor een nieuw gezicht met frisse ideeën. Ik heb het gevoel dat ik een belangrijke bijdrage heb kunnen leveren en heb het werk altijd heel interessant en leuk gevonden. Ik heb ook de indruk dat ik bij kon blijven met alle ontwikkelingen. Maar het is tijd om plaats te maken. Net als in een bakkerij moet je binnen een bestuur steeds weer op zoek naar vernieuwing om onderscheidend te blijven."