De pijn blijft, ook na straf Mladic | Trouw
De pijn blijft, ook na straf Mladic
Ratko Mladic Beeld ANP
Levenslang is een passende straf voor de misdaden van Ratko Mladic.
Trouw 23 november 2017, 08:36
De man die in de zomer van 1995 de massamoord op 8000 moslims plande en leidde, mag van de rechters van het Joegoslavië-tribunaal nooit meer vrij rondlopen. Daarmee heeft de hoofdverantwoordelijke voor de genocide, zoals het tribunaal de misdaden eerder al kwalificeerde, zijn vonnis gehoord. Hij kan net als zijn politieke baas Radovan Karadzic in beroep gaan, maar het zou verbazen als het vonnis daarna anders uitpakt.
De slachting bij Srebrenica is de grootste massamoord in Europa sinds de Tweede Wereldoorlog. Het is van enorm belang dat het Joegoslavië-tribunaal daarover met zijn uitputtende werk de feiten heeft vastgelegd en een oordeel heeft kunnen vellen. Alleen al in de vijf jaar van het proces-Mladic zijn bijna 600 mensen gehoord als getuige en meer dan 10.000 bewijsstukken bekeken.
Het harde en duidelijke vonnis betekent niet alleen genoegdoening voor de nabestaanden van de slachtoffers, maar draagt hopelijk ook bij aan een wereldwijd besef dat de verantwoordelijken voor misdaden tegen de menselijkheid vervolging moeten vrezen. Het tribunaal kan nu, na 83 veroordelingen, de deuren sluiten. Het mag dan traag hebben gewerkt, maar het schreef geschiedenis in het internationale recht.
Daarmee is het boek over Srebrenica nog niet dicht, zoals het Nederlandse ministerie van defensie gisteren terecht schreef in een reactie. In de eerste plaats niet in Bosnië zelf, nog steeds een half-mislukte staat. Bosnië kampt met een krachtig separatisme van vooral de Serviërs. En velen van hen weigeren de geschiedschrijving en de oordelen van het in hun ogen partijdige tribunaal te aanvaarden - 60 van de 83 veroordeelden hebben immers een (Bosnisch-) Servische achtergrond. Verzoening en aanvaarding kunnen hopelijk verder komen als minder belangrijke spelers, ook Bosnische moslims en Kroaten, in het land zelf worden berecht.
Maar ook voor Nederland is het boek nog niet dicht. Als beschermer namens de VN van de moslimenclave Srebrenica heeft ons land gefaald, en de staat is door de Nederlandse rechter ook verantwoordelijk verklaard voor enkele van de 8000 doden die in juli 1995 vielen. De genocide is gepleegd door Bosnisch-Servische troepen onder leiding van Mladic, maar de rechter stelde vast dat de signalen over hun misdaden tegen de moslimmannen de Dutchbatters wel hebben bereikt. En dat er desondanks mannen van de compound van Dutchbat zijn weggestuurd, hun dood tegemoet.
Het boek over Srebrenica is pijnlijk om te lezen, zeker ook voor Nederland. Die pijn wordt slechts ten dele verzacht door het levenslang voor de belangrijkste dader.