De wereld een handje helpen | Platform EMG
De wereld een handje helpen
Gepubliceerd op: juni 2011 - door: Martien Rienstra
Als we kijken naar een baby van rond de 8 à 9 maanden, zie je hem steeds meer in contact komen met de wereld om hem heen. Hij is langzamerhand in staat om zich te verplaatsen in de richting van zijn lievelingsspeelgoed, óók als dat net onder de bank gerold is. Hij ziet het liggen en voor hem is dat de prikkel om zijn hele lichaam met veel krachtsinspanning zó in te zetten dat hij in de buurt van het speeltje komt en het kan pakken. Dit "zien en gaan pakken" is een doorlopende, zich steeds herhalende reeks van handelingen gedurende de eerste paar jaar.
Onderweg naar het pakken leert de dreumes weer allerlei andere dingen, bijvoorbeeld over hoe je je eigen lichaam inzet, hoe de ondergrond voelt, en hoe het speeltje er van een hele andere kant uitziet. Door eindeloos te herhalen ontstaat er een heel scala aan sensorische informatie die wordt opgeslagen en weer ingezet indien nodig.
Mensen met een ernstige meervoudige beperking hebben veel meer tijd en herhaling nodig om de dingen te ver- en herkennen, om de wereld om hen heen te leren begrijpen. Deze mens kan in veel gevallen niet zelf naar die wereld toe, om op onderzoek uit te gaan. Als hij iets laat vallen kan hij het vaak niet meer opnieuw pakken, en heel vaak ziet hij ook niet meer waar het is gebleven, weg is weg.
Als begeleiders hebben wij de belangrijke opdracht om te zorgen dat de wereld naar deze mens toekomt. Omdat hij zelf niet in staat is om er naar toe te gaan, omdat hij er zelf niet mee in contact kan komen. Vaak doen we dit voor een deel al automatisch. Door dichtbij iemand te gaan zitten, door een speelboog op het rolstoelblad te bevestigen met daaraan speeltjes die niet zomaar verdwijnen. Door een groot speelbord op de muur te monteren en daar iemand voor te zetten. Door een "ervaar het maar" programma met elkaar te doen.
Maar ik denk dat het nóg meer en nóg beter kan. En als wij daar niet voor zorgen, dan gebeurt het niet, sterker nog, dan is er geen wereld waar iets valt te beleven. Aan ons de taak om die wereld te creëren, zodat die ander die wereld kan leren kennen.
Dus: op zoek naar alle speelbogen, wasrekjes, kledingrekken, riemen, haken, fietsspinnen, gordijnrailsen. Geef ze een plek in de groep, bevestig ze aan de rolstoel, of aan de kleding en hang er iets prikkelends (hé, wat is dat??) aan dat op deze manier altijd binnen handbereik blijft. Verwissel de voorwerpen met enige regelmaat, want er moet natuurlijk wel iets te ontdekken zijn! De wereld zou de wereld niet meer zijn als hij altijd hetzelfde zou blijven.