We hebben er nu geen idee van, hoe beroemd hij was, maar hij was overal en men contracteerde hem in alle boeken van het land, maar ook in andere landen, zoals Venezuela, waar hij ook een bres sloeg,” merkt de ontwerper op, die de dood van de artiest ten zeerste betreurt.
“Hij was echt overweldigend en heel grappig. Hij wist de stroming van openheid te vangen die vorm begon te krijgen in die jaren en was een complete revolutie,” Méndez is zich bewust, “dat de omstandigheden veranderden en het zeker is, dat in de loop van de tijd, travestie op een tweede plan is geraakt en zijn ster een beetje begon te doven, maar hij zal altijd herinnerd worden als de pionier, een buitengewoon artiest,” zo bevestigt Méndez die eveneens impresario is.
Soms had hij moeilijkheden met de autoriteiten vanwege zijn seksuele geaardheid, “maar, dat mocht ‘m de pret niet drukken”, aldus Méndez. “Als je met hen sprak was het evident, dat hij een groot vermogen had om elke zaak met kracht te overwinnen en, vooral, met zijn gevoel voor humor.
Als goed ontwerper benadrukt Méndez, “ de uitgelezen zorg die Paco España besteedde aan zijn kostuums en aan het decor, waar hij grote waarde aan hechtte, bovendien was hij heel vaderlandslievend, met de interpretatie van de pasodoble Islas Canarias, “ zo voegt Méndez toe.
Het is Paco gelukt, om een vooraanstaande plaats in te nemen in het nationale, artistieke panorama. Naast zijn optredens in films als Flor de otoño (Herfstbloem), is er de beroemde anekdote met Salvador Dalí. “De grote schilder gaf hem een prachtige tekening die gewijd was aan alle folklore van dat moment.” Tijdens de beste jaren van zijn leven, woonde Paco in een straat in het centrum van Madrid, naast grote artiesten zoals Lola Flores,” zo voegt Félix de Granada toe.
Toen Mary Sanchez gebeld werd door de pers, antwoordde zij bedroefd en met gebroken stem. De bekende Canarische zangeres van folkloristische liederen is op het podium opgetreden samen met Paco España en was teleurgesteld, te moeten vernemen, dat hij is overleden. “Het is een groot verdriet, want ik hield van hem met heel mijn ziel en zaligheid en zal dat blijven doen.” De zangeres en de travestiet konden samen goed door een deur en Mary Sánchez benadrukt zijn ongelofelijke vermogen het publiek voor zich in te nemen. “hij vertelde een grap en de mensen stierven van het lachen, dat was heel bijzonder,” merkt zij op.
“Mijn man was dol op hem, want we dineerden na de optredens en hij maakte de avond, dat was heel vermakelijk ,” zegt Mary Sánchez met nostalgie voor degenen die er niet meer zijn.
Bij al het respect wat deze artiesten hebben voor hun overleden collega, voegt zich ook dat van de travestiet Xayo. “Hij was een van de grootsten,” zei hij op dinsdag 24 januari 2012 met een metalen stem door de telefoon toen hij op weg was naar het Rouwcentrum San Miguel, waar Paco España om 14:00 uur is gecremeerd. “Als men moet beschrijven hoe hij was op het toneel, dan valt het woord: briljant. Iedereen die hem volgde, had enorm respect voor hem. Ik betreur zijn dood zeer, maar ik voel ook opluchting, dat hij niet meer door ziekte hoeft te lijden,.” Xayo is van mening , dat Paco een genereus iemand was. “Iedereen die maakt, dat het publiek de zorgen aan de kant kan zetten, is genereus en hij was het, omdat hij een goed mens was,” zo besluit Xayo.
De sociale netwerken hebben ook van zich laten horen gedurende de gehele dag van overlijden van Paco España, vooral personen uit de homowereld die hem waarderen voor zijn bijdragen aan het doorbreken van taboes en voor zijn strijd, die hij voerde vanaf het toneel.
De Canarische actrice en activiste Cala Antonelli liet de volgende reactie achter op twitter: “De travestiet Pasco España is overleden, hij was een belangrijk figuur en referentie ten aanzien van de Franquistische overgang voor wat betreft de seksuele vrijheden. RIP (requiescat in pace - rust in vrede).”
SAN BARTOLOMÉ DE TIRAJANA - zondag 15 januari 2012 - Ongeveer 12% van de 2,8 miljoen toeristen de tegenwoordig naar Gran Canaria komen is homoseksueel, het homo-toerisme is goed voor 500 miljoen euro per jaar. In 2012 brengt de ‘Gay Pride’ ruim 120.000 ‘blije’ personen samen in Playa del Inglés, zij worden aangetrokken door feesten zoals Carnaval en de Gay Pride.
Het homo-toerisme wat Gran Canaria bezoekt, bespaart niet op kosten. Dit type bezoekers laat jaarlijks ongeveer 500 miljoen euro achter, aldus de gegevens welke de Federación de Empresarios de Hostelería y Turismo (Vereniging van Eigenaren van Logies Verstrekkende Bedrijven) van Las Palmas hanteert.
Om precies te zijn is dit 18% van het geld wat Gran Canaria jaarlijks incasseert uit de gehele toeristische handel, die bijna 2,5 miljard euro bedraagt; het zijn de homoseksuele bezoekers die telkens belangrijker worden voor de horecabedrijven, omdat dit type toerist voor 77% tot de sociale midden- en hogere klasse behoort. Het profiel van deze klant, is een persoon van tussen de 30 en 50 jaar oud, modern en avant-gardistisch. Er zijn meer mannen dan vrouwen en men is van alle nationaliteiten die gewoonlijk Gran Canaria bezoeken: Britten, Ieren, Duitsers, Nederlanders, Spanjaarden, Scandinaviërs, Fransen en Italianen.