Governance en de rol van de RvT. 8 mei Prof. dr. J. Bossert Zijlstra Center VU - PDF
Governance en de rol van de RvT. 8 mei Prof. dr. J. Bossert Zijlstra Center VU
Download "Governance en de rol van de RvT. 8 mei 2013. Prof. dr. J. Bossert Zijlstra Center VU"
1 Het Zijlstra Center for Public Control and Governance Vrije Universiteit Amsterdam Governance en de rol van de RvT 8 mei 2013 Prof. dr. J. Bossert Zijlstra Center VU
2 Inhoudsopgave Doen we het goed? Doen we het goede? Doen we genoeg? Doen we het goed genoeg? 2
3 Context Good Governance VerwachAngen poliaek en samenleving erg hoog: kwaliteit, integriteit, doelmaagheid, toegankelijkheid en sociaal oplossingsgerichtheid (krimp, economie, sociaal enz.): Normen veranderen snel door nieuwe codes, incidenten en poliaeke discussies; Verwarring rondom de ministeriële verantwoordelijkheid op stelselniveau focust sterk op de RvT: van afstand naar aanwijzing. PoliAek zoekt in wetgeving aansluiang bij RvT; LegiAmaAe vraagstuk verandert van aard: van formeel (door de overheid) naar maatschappelijk door publiek en stakeholders. 3
4 De theorie... Mark Moore: terugtred centrale overheid Overheid Non-profit Markt Prive Centraal Regio Lokaal Kleinsch. 4
5 Het gevolg: relaaeve plaats tussen markt en overheid O V E R H E I D ZBO s Rechtspersonen met wewelijke taak Privaatrechtelijke rechtspersonen M A R K T! 5
6 Het gevolg: een bestuurlijke ontwikkeling: from government to governance Bestuurlijke ontwikkeling van terugtredende overheid, ten gunste van lokale overheid, non- profitsector, marktwerking en burger Corporate: proces van versterking van decentrale bestuur & toezicht (checks and balances): fusies, intern toezicht en codes Instelling op zoek naar legiamaae in de samenleving door stakeholders een belangrijke rol te geven Versterking van de kwaliteit van de publieke dienstverlening: ruimte voor de professional die zich verantwoordt. 6
7 Wat is ook al weer governance? Definitie: Governance is het waarborgen van de onderlinge samenhang van de wijze sturen, beheersen en toezicht houden van een organisatie, gericht op een efficiënte en effectieve realisatie van doelstellingen, alsmede het daarover op een open wijze communiceren en verantwoording afleggen ten behoeve van belanghebbenden. extern intern Toezicht Sturen Lange termijn Governance Verantwoorden Beheersen korte termijn
8 Wat betekent dat voor de posiae van de RvT? Veelheid van toezichtslijnen: intern, extern (veracaal en horizontaal); Ethisch en maatschappelijk appèl op de organisaae wordt (ook) neergelegd bij de rvt/rvc (beloningen, maatschappelijke taak, verwaarlozing); Sterk beroep op zelfverantwoordelijkheid: onafankelijheid, informaaevoorziening, zelfreflecae, zelforganisaae, openbare verantwoording; 8
9 Klassieke taken RvT En hoe zit dat bij een ZBO? Kaderwet ZBO Werkgeverstaak Sparring partner (adviseur) Toezichthouder Meerwaarde t.o.v. audit commissie Onderscheid beleid en bedrijfsvoering 9
10 De adviesrol van de RvT Regisseur van toezicht: intern en extern, horziontaal en veracaal. Moet zorgen dat het loopt! Pro- acaef integraal toezicht regelen. ZelforganisaAe goed structureren (toetsingsplan, kriasche tegenkracht organiseren, jaaragenda, infovoorziening, evaluaaes, verantwoording, deskundigheid enz); Toezien op de maatschappelijke meerwaarde, doelmaagheid en doeltreffendheid Waar lopen we in de prakqjk tegenaan? 10
11 Leden RvT noemen: RvT als toezichthouder Construc0eve tegenkracht door externe zoveel informa0e te (laten) verzamelen dat ik de interne info kan plaatsen; RvT s werken grotendeels op gevoel: niet pluis moet je agenderen. Gaandeweg afglijden is funest. Risicomanagement is een kerntaak van toezicht. Doorvragen zonder wantrouwen te creëren is toezicht! Het gaat om een lerende organisa0e: daar neem ik verantwoordelijkheid voor fouten. Een s0lstaande organisa0e krijgt mij niet als toezichthouder. In beginsel zou ik verantwoordelijk willen zijn voor alle hoofdlijnen: maar als inspec0e, accountant, OR en stakeholders fouten niet zien dan is daar ook voor het toezicht een grens. Dat betekent wel (intensief) contact met alle par0jen. Waar lopen we in de prakqjk tegenaan? 11
12 Een fatalisasche kijk op de wereld.. X Werkgeverstaak Sparring partner (adviseur) Toezichthouder Raad van Advies Audit Commissie Maar:...Is dat Good Governance? 12
13 Waar ging het ook al weer om? Inrichten checks & balances Scheppen van waarborgen voor goed bestuur Invullen van de vier ballen: toezicht, verantwoorden, sturen en beheersen extern intern Toezicht Sturen Governance Verantwoorden Beheersen Lange termijn korte termijn Kortom: toezicht moet ballen krijgen! 13
14 Het wordt fantasasch, maar niet eenvoudiger! Toezicht met ballen... Het gaat om checks & balances... Maar waar leg je die? Minister Raad van Toezicht Bestuur ZBO 14
15 ! Dank voor uw aandacht. 15
Actualiteitencollege. Gemeente Lelystad. Prof. dr. J. Bossert (j.bossert@vu.nl)
Actualiteitencollege Gemeente Lelystad Prof. dr. J. Bossert (j.bossert@vu.nl) Even voorstellen Hans Bossert (56) Hoogleraar Public Governance, Nyenrode Business Universiteit Hoogleraar Management Control