'Oudere whisky is altijd beter' - Whisky en whiskey
'Oudere whisky is altijd beter'
Je staat in je favoriete whisky winkel en bent op zoek naar een nieuwe fles om te kopen. Voor jezelf of als cadeau voor die goede vriend. Het duizelt je. Er is zo ontzettend veel om uit te kiezen. Op de meeste whisky's staat heel prominent een getal. Dat getal staat doorgaans voor de leeftijd van de whisky, uitgedrukt in het aantal jaren. Het valt je ook op dat er een correlatie is tussen de leeftijd en de prijs. Hoe ouder, hoe duurder. De toename in prijs is bovendien een stevig oplopende curve. Je vraagt je af: Is oude whisky eigenlijk beter? Is het de meerprijs waard?
Wat vindt de meerderheid?
Het Schotse merk Chivas Rigal deed enkele jaren geleden een consumentenonderzoek. Leggen hen een stelling voor: 'Is oudere whisky beter?'. Maar liefst 93% antwoordde dat ze vinden dat oudere whisky beter is. Dit is waarschijnlijk precies de uitkomst waar de fabrikant op hoopte. Oudere whisky zijn namelijk veel duurder. En die prijs loopt snel op. Er valt dus veel geld mee te verdienen.
Wat betekent de leeftijd eigenlijk?
Als we het over leeftijd hebben, wat bedoelen we dan eigenlijk? De leeftijd staat voor het aantal jaren dat de whisky is gerijpt in het vat. De telling stopt op het moment dat de whisky in de fles wordt gedaan. Het kan dan ook nog enige tijd duren voor de fles daadwerkelijk in de winkel wordt gezet. Maar die tijd telt niet meer mee voor de leeftijd.
Is alle whisky dan precies zo oud?
Als er termen op de fles staan als 'single cask', 'distilled on' of 'bottled on' dan weet je zeker dat alle whisky in die fles precies zolang gerijpt is. In alle andere gevallen staat de leeftijd voor een minimum. De formule voor die whisky kan een combinatie zijn van verschillende whisky's van verschillende leeftijden. De exacte verhoudingen worden doorgaans geheim gehouden. Maar je kunt ervan uitgaan dat de jongste whisky uit de fles minimaal die leeftijd heeft.
In Schotland wordt er een eis gesteld aan de leeftijd. Voordat whisky 'Schotse whisky' mag heten, moet het minimaal 2 jaar gerijpt zijn. In bijvoorbeeld Amerika geldt deze regel niet. Er zijn whisky's op de markt die slechts één jaar gerijpt zijn. En er zijn zelfs nog meer extreme voorbeelden zoals de Georgia Moon Corn Whisky. Deze is maar 30 dagen gerijpt.
Hoeveel invloed heeft het rijpen op de smaak?
Er is discussie over hoeveel invloed het vat nu precies heeft, maar de consensus is dat de meerderheid van de smaak niet van de ingrediënten komt, maar van het vat. Om en nabij de 60% van de smaak wordt bepaald door het vat dat gebruikt is. Hout is dus eigenlijk het belangrijkste 'ingrediënt' van whisky. Als je erover nadenkt is dit eigenlijk ook niet zo vreemd, want als basis ingrediënten worden alleen gerst, mout en water gebruikt. Dit zorgt nog niet voor bijzonder veel smaak.
Wat gebeurt er in het vat?
In die jaren in het vat zijn er een hoop complexe chemische processen die in werking treden. Allerlei eigenschappen van het hout komen in aanraking met de drank en dit zorgt er grotendeels dat er zoveel soorten whisky's kunnen bestaan die allemaal unieke smaaktonen kunnen hebben. In het algemeen kun je stellen dat langer rijpen leidt tot meer en meer complexe smaken. En tot een langere en meer intense afdronk.
Is een oudere whisky het geld waard?
Een whisky tot 16 jaar oud koop je al voor een paar tientjes. Een whisky van 25 jaar oud is al moeilijker te vinden en kost doorgaans minimaal 200 euro. Extreem zeldzame whisky's van 40 of 50 jaar oud kosten duizenden of zelfs tienduizenden euro's voor een fles. In onze persoonlijke mening is hier de wet van de afnemende meeropbrengst van toepassing. Een whisky van 12 tot 16 jaar oud heeft doorgaans meer onze interesse dan een nog oudere whisky. De smaak van een wat oudere whisky is over het algemeen complexer en rijker dan die van een zeer jonge whisky. Een nog oudere whisky is in onze ogen de meerprijs vaak niet waard. Hoewel het natuurlijk wel een heel leuk bezit kan zijn vanuit de optiek van de verzamelaar.
Is oudere whisky dan echt beter?
De afdronk is dat er geen 1-op-1 verband te leggen is waaruit blijkt dat ouder altijd beter is. Dus ga vooral lekker door met proeven en proberen en vorm vooral je eigen mening.
'Oudere whisky is altijd beter'2019-01-182019-01-18https://www.whiskyenwhiskey.com/wp-content/uploads/2018/11/logo_whiskyenwhiskey_kleur-1.pngWhisky en whiskeyhttps://www.whiskyenwhiskey.com/wp-content/uploads/2019/01/header_18jaaroud.jpg200px200px