Leest de Canon! (30+) – Het Boekenpeleton
Geplaatst door Bert on 16/12/2017
Herinnert u zich nog "dé leeslijst" die in het vijfde en zesde middelbaar 'opgelegd' werd? Een vreselijke lijst oude boeken geschreven door oude of heel oude auteurs waarvan naast Claus en Streuvels niet onmiddellijk veel belletjes gingen rinkelen. Te meer we toen eigenlijk nog helemaal geen leeservaring hadden. Een paar young-adult-romannetjes misschien. Maar verder waren we zo groen als een alpenweide in de late lente.
En dan die lijst – Bam! Verplichte lectuur – althans je moest er minstens één boek van gelezen hebben. Onze leraar Nederlands nam een van zijn favoriete boeken ter hand – hij had dat schijnbaar toevallig bij: Het boek alfa door Ivo Michiels. Een experimentele roman uit 1963. Het voorlezen eruit door onze klasleraar met een lijzige predikantenstem kon je ook beschouwen als een experiment. We snapten er geen snars van en die leeslijst werd al helemaal geen succes. Snel op safe spelen en iets van Mullisch of Claus kiezen. Oef. Leve de zesjescultuur!
Nu, twintig jaar later, is de cirkel rond. Zonder het te weten heb ik nog eens zo'n canoniek werk gelezen. Elias of het gevecht met de nachtegalen (mijn recensie volgt nog) prijkt, net zoals het boek alfa, op de dynamische canon van de Nederlandstalige literatuur vanuit Vlaams perspectief (zo!). Dit is een lijst van 50+1 'teksten' die door KANTL (Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde) en het Vlaams fonds voor de letteren in 2015 werd opgesteld. Het is een lijst die me ondertussen minder schrik inboezemd en waarvan de afgelopen jaren toch al een tiental werken mijn pad kruisten. Niet onopgemerkt trouwens, het zijn boeken die je niet snel verteert en dus ook blijven hangen.
En als ik een tip kan geven voor je je op deze lijst stort: je kan best met de recentere werken beginnen. Het experimentele geschrijf tussen pakweg 1930 en 1970 is enkel voor gevorderden. Je kan het vergelijken met een marathon lopen, dat vergt een aantal jaar loopervaring. Zo kan je best starten met de aanslag en Max Havelaar om daarna te proeven van nooit meer slapen, de avonden en het verdriet van België – ze vragen al wat extra verbeeldingskracht maar lezen toch al bij al nog vlot. Heb je dan nog wat extra jus in de benen (en ben je 30+) dan kan je je literaire marathon lopen met De Kapellekensbaan, De Oostakkerse gedichten en Elias of het gevecht met de nachtegalen. Veel succes en neem vooral je tijd!