Taal(v)aardigheden: Van tikfouten en krantenkoppen
Een krantenkop met Engelse ziekte
Als ik goed ben geïnformeerd dan zijn redacteuren van kranten niet degenen die ook de koppen bij krantenartikelen maken. "Koppenmaker" schijnt een vak apart te zijn. Zo'n krantenkop moet aan een aantal voorwaarden voldoen. Op de eerste plaats moet ie passen in de beschikbare ruimte. Voor hele verhalen is geen ruimte en te veel wit laten is ook niet goed. De essentie van het artikel dient weergegeven te worden en als het even kan moet ie ook nog een beetje opvallen. En bij dat laatste is een woordspeling o.i.d. nooit weg. Bij de Telegraaf zijn ze daar sterk in. Maar ook bij de NRC vermoed ik de aanwezigheid van een subtiele grappenmaker.
Om de kern van een artikel in een kop samen te vatten moet je snel een tekst tot je kunnen nemen. Dat gaat ook wel eens mis.
Deze persoon was wel op weg naar Turkije maar daar was hij nog niet bij zijn arrestatie. Te snel gelezen dus.
Niet alle koppenmakers houden van sport resp. van voetbal. Ik meen toch zeker te weten dat collega Hagenees Dick Advocaat vorig seizoen trainer van PSV was. En nu lees ik dat in werkelijkheid de befaamde Italiaanse trainer Ancelotti al die tijd in Eindhoven heeft gewoond. Niet dus. Tikfoutje? Leesfoutje? PSV moet zijn PSG (Paris Saint-Germain).
Een kop moet in de beschikbare ruimte passen. De kop van onderstaand artikel had, kernachtig geformuleerd, kunnen luiden Weer zelfverbranding in Sofia. Maar dan krijg je te veel wit. Dus wordt het dan:
De reden om dit stukje als geheel te plaatsen, is de laatste zin. Dat iemand, die zichzelf in brand steekt, in een ziekenhuis wordt opgenomen, dat is niet zo vreemd. Maar de toevoeging dat dat met brandwonden is, lijkt mij wat overbodig.
Ik kan me zo voorstellen dat de NRC-koppenmaker een glimlach niet heeft kunnen onderdrukken toen hij onderstaande kop fabriceerde.
Ook de volgende vind ik wel grappig.
Het zou nog mooier zijn geweest indien hij het woord gemaand of verjaard in zijn tekst had kunnen verwerken. Deze kop deed mij denken aan de inmiddels overleden (1991) cabaretier Fons Jansen. Hij stond bekend om het op de hak nemen van roomse geestelijken en de roomse kerk. Zo merkte hij een keer op dat "de deken zei het kussen te laken". Subtiliteit in optima forma.
Tot slot nog eentje die iets anders oogt dan waarschijnlijk de bedoeling is geweest.
Als je die kop zo leest, dan zou je denken dat er tijdens de '24 uur van Le Mans' een overledene achter het stuur heeft plaatsgenomen. Voor hetzelfde geld zou Deen dood in 'Le Mans' duidelijker zijn geweest. Vind ik.