Regionale lijn (Eindhoven) – Veghel – Nijmegen – Infrastruct
Regionale lijn (Eindhoven) – Veghel – Nijmegen
November 15, 2008 June 30, 2010 infrastructEindhoven, Nijmegen, spoorlijn, Uden, Veghel
Dit is een van de voorgestelde regionale spoorlijnen, in de driehoek Den Bosch – Eindhoven – Nijmegen. Eerst werden de lijn Den Bosch – Veghel – Eindhoven, en de aftakking naar Veghel, beschreven. Hier wordt de lijn door Veghel naar Nijmegen beschreven – van zuid tot noord, vanaf de aansluiting bij Sint-Oedenrode.
Treinen vanuit Eindhoven, naar zowel Den Bosch als Nijmegen, delen de route tot aan station Sint-Oedenrode, bij afrit 9 van de A50. Een tracé richting Veghel langs de A50 lijkt een makkelijke keuze, maar dat is niet de combineren met een station naast de bebouwde kom. Daarom komt de splitsing na Sint-Oedenrode, en loopt de lijn door de velden. De lijn kruist de A50, op de plek waar deze snelweg naar het noorden afbuigt (om Veghel heen). De lijn volgt het oude tracé van de N265, en gaat verder naast of onder deze weg, door bedrijfsterrein De Dubbelen. Dit gebied krijgt een station, voor de kruising met de Zuid-Willemsvaart. De lijn gaat dan verder langs de N265.
In Veghel (25 000 inwoners), is een breed tracé beschikbaar langs de N265 (Corridor / Rembrandtlaan). Zijn verkeersfunctie is overgenomen door de A50 om Veghel heen. Er is ruimte voor een station aan de rand van het centrum, tegenover het stadhuis. Een derde station, bij de Bundersweg, bedient de oostkant van Veghel.
Op het beeld is het tracé van de spoorlijn Boxtel – Wesel overigens goed te zien. Deze is ook bekend als de Boxteler Bahn en was vooral gericht op vervoer naar Duitsland. Hoewel het tracé nog beschikbaar is, ligt het te ver van het centrum af.
Ten oosten van Veghel, kan de nieuwe spoorlijn het dorp Mariaheide passeren aan de noordkant. Het buigt af van de N265, naar de A50 richting Uden, en kruist daarbij het tracé van de Boxteler Bahn.
De lijn zou het voormalig tracé van de N265 volgen, om Uden heen. Aan de westkant is dat inmiddels het tracé van de A50: er is een brede strook beschikbaar tussen snelweg en bebouwing. Het eerste station komt bij afrit 13, aan de Lippstadt-Singel, de toegangsweg tot Uden-Centrum. Waar de A50 rechtdoor gaat richting Oss, volgt de nieuwe spoorlijn de rondweg. Er komt een station aan de noordkant bij Bitswijk, bij de toegangsweg vanaf afrit 14. Een derde station komt aan het noordoost-punt van Uden, bij de kruising Rondweg / Industrielaan. Met 35 000 inwoners is Uden wel groot genoeg om drie stations te rechtvaardigen. Het nadeel van dit tracé is, dat alle drie stations aan de stadsrand komen te liggen. Het tracé van de Boxteler Bahn ligt wel dicht bij het centrum, maar het loopt dwars door woonwijken. Het is niet beschikbaar zonder volledige ondertunneling. Bovendien sluit het niet goed aan, op een tracé richting Nijmegen.
Vanaf Uden gaat de lijn richting Grave. Dat kan zowel ten oosten of ten westen van het dorp Zeeland (6000 inwoners): beide tracés zijn ongeveer even lang. Aan de westkant kan de lijn de bestaande weg volgen (N277), met een station op 500 meter van het centrum. Een tracé aan de westkant ligt minder goed ten opzichte van de bebouwing. De lijn zou vervolgens het oostpunt van de Reeksche Heide passeren. Dit is bos, maar geen natuurgebied. Het is een militair terrein omgeven door hekken: aan het oostpunt staat een lelijke camping met caravans.
De lijn gaat vervolgens rechtdoor richting Grave. Bij een voormalige kazerne (asielzoekerscentrum), bereikt het de N324 (Elftweg), en volgt kort deze weg, naar de oude vestingstad Grave.
Bij Grave kruist de lijn de Maas, richting Nijmegen. Waar precies, en de keuze voor brug of tunnel, hangt af van het tracé aan de overkant. Als de lijn de N324 volgt, richting Alverna, dan kruist het de Maas via een brug. Die komt ten noorden van de bestaande brug, tracé in blauw aangegeven. Als de lijn richting Hatert gaat, dan zijn er twee mogelijke tracés voor een geboorde tunnel. Het oranje tracé ligt onder nieuwbouw, ten oosten van de historische bebouwing. Het groene tracé vermijdt ook de historische bebouwing, ten koste van de lage bebouwing van een zorgcentrum. In alle varianten komt er een station aan de zuidkant van de oude stad, ter hoogte van de Stoofweg.
Aan de overkant van de Maas, is een tracé langs de N324 makkelijker te bouwen (in blauw hieronder). Het zou de weg globaal volgen tot Alverna, dat een eigen station krijgt. Het loopt daarna in ondiepe tunnel, of op viaduct: dit stuk (Graafseweg) is breed en kaarsrecht. Aan de rand van Wijchen sluit het aan op het spoortracé. Het was echter de bedoeling om de nieuwe lijn te scheiden van de bestaande spoorlijnen, zie de eerste helft. De bestaande spoorlijn Nijmegen – Oss – Den Bosch zou eigenlijk viersporig moeten worden, maar zeker in Nijmegen zelf is de ruimte beperkt. Nog twee sporen ernaast, met een eigen systeem, lijkt heel moeilijk.
Een alternatief in Nijmegen is een tracé langs de Hatertseweg. Deze uitvalsweg loopt inderdaad richting Grave, maar houdt op bij afrit 2 van de A73. Om het te bereiken vanaf Grave, met de lijn eerste de Maas kruisen in tunnel, en vervolgens door open agrarisch gebied in noordwestelijke richting. Het probleem is dat het tracé de Overasseltse en Haterse Vennen doorsnijdt. Het in geel aangegeven tracé vermijdt het echte natuurgebied (het loopt door velden vlak naast de Heiveldweg). Een ondiepe tunnel onder een laatste stuk bos (circa 500 m), zou de schade verder beperken.
Direct na de bosrand, kruist de nieuwe lijn dan de snelweg A73, bij afrit 2. Het sluit direct aan, op een tracé langs de Van Boetbergweg. Dit is een brede toegangsweg, tussen nieuwbouwijken in, en de lijn kan op viaduct lopen. Er komt hier een station Weezenhof, ter hoogte van het bescheiden winkelcentrum: het bedient ook de wijken Malvert en Aldenhof. (Ze vormen de zuidkant van het jaren-70 stadsdeel Dukenburg).
De lijn kruist nu het Maas-Waalkanaal, naast de bestaande brug richting centrum, en duikt in tunnel. Vlak bij de tunnel-ingang komt een station Hatert (bij het winkelcentrum).
Voor het tracé tot aan Station Nijmegen, zijn globaal twee varianten denkbaar. Eén volgt de Hatertseweg tot vlakbij de molen, en draait dan naar het noorden, dwars onder de Groenestraat, naar het spoorwegterrein. De tunnel komt naar boven naast de Tollensstraat: enige sloop hier is onvermijdelijk.
Een tweede variant buigt af van de Hatertseweg, en volgt de rand van het Goffertpark, ongeveer de lijn Rentmeesterlaan / Wezenlaan. Het bereikt de bestaande spoorlijn ten zuiden van de Graafseweg-brug. Ook in de wijk Nije Veld is enige sloop onvermijdelijk.
In beide gevallen is een station mogelijk, ter hoogte van de Groenestraat. Slechts de laatste honderden meters van de nieuwe lijn lopen evenwijdig aan de bestaande spoorlijnen. Zoals eerder aangegeven, zou het niet logisch zijn, om vanwege enkele honderden meters, de hele nieuwe lijn met normaalspoor en standaard profiel uit te voeren. Eigen sporen en eigen perrons zijn de beste oplossing: Station Nijmegen heeft daarvoor voldoende ruimte beschikbaar.
De hele lijn zou, afhankelijk van de tracé-varianten, iets minder dan 60 km lang moeten zijn. De reistijd zal rond een uur bedragen – de nieuwe lijn is niet bedoeld als vervanging van de Intercity tussen Eindhoven en Nijmegen. (De huidige Intercity-reistijd, met overstap in Den Bosch, bedraagt 56 minuten).