Historieschilderkunst: Mythologie | Barok in de Zuidelijke Nederlanden | Een online museum
Mythologische stukken worden in de eerste plaats gesmaakt door een cliënteel dat aan het hof verbonden is. Rubens vervaardigt indrukwekkende mythologisch getinte cycli voor machthebbers als Maria de' Medici, Lodewijk XIII, Karel I van Engeland en Filips IV van Spanje. Deze groots opgezette reeksen zijn propagandistisch opgevat en legitimeren of verheerlijken zelfs de macht van de geportretteerden.
De Griekse mythologie, de geschiedenis van Rome en moralistische of politieke allegorieën geïnspireerd op de klassieke filosofie zijn het ideale illustratiemateriaal bij Blijde Intredes, of dienen als decoratie van stadhuizen of andere gebouwen van de burgerlijke bestuursorganen. De mythologische verhaalstof wordt gebruikt om zedenlessen aan op te hangen. Niet enkel schilderijen, maar ook wandtapijten zijn zeer geschikt om mythologische taferelen op te voeren.
Tijdens de 17e eeuw groeit onder invloed van het neostoïcisme van Justus Lipsius (1532-1599) en een breder humanistisch onderricht de belangstelling van het rijke patriciaat voor kunstwerken met mythologische thema's. Het bezit van dergelijke kunst wijst op belezenheid en intellectueel prestige en wordt gebruikt als een manier om op sociaal-maatschappelijk vlak te promoveren. Via de aanschaf van dergelijke gespecialiseerde kunst imiteert men de hoogste standen.
Naast zedenlessen en een blijk van eruditie kunnen mythologische stukken ook verband houden met erotiek.