Wieringen in de middeleeuwen - 9: de verzonken stad Grebbe
de Geschiedenis van Wieringen - de Middeleeuwen
9: de verzonken stad Grebbe
Ruim voor het jaar 1200 zou de stad al zijn overspoeld door het stijgende water. In die periode wordt Wieringen na een aantal dramatische stormvloeden, waarbij veel van het lager gelegen land verloren gaat, definitief een eiland. Een aantal eeuwen later beginnen de verhalen op gang te komen. Vissers halen soms grote stukken steen boven en in de moerasgebieden ten zuiden van Wieringen werden zelfs complete stenen sarcofagen (met inhoud!) gevonden.
De opgeviste stenen werden aan Amsterdammers verkocht, die er bij het bouwen van hun huizen achterkwamen dat het eigenlijk hele slechte kwaliteit was. De Amsterdamse burgemeester, diplomaat en wetenschapper Nicolaes Witsen (1640-1717) is verantwoordelijk voor een groot deel van de legendevorming. In een aantal brieven uit 1710 maakt hij melding van resten van muren van tufsteen in het water bij het Amsteldiep. De vissers zouden zelfs complete beeldhouwwerken naar boven hebben gehaald.
De Wieringers verkochten de opgeviste stenen voor het maken van cement aan Amsterdam, maar het gemaakte cement was niet goed. Volgens Witsen kwam dat doordat de stenen te lang onder water hadden gelegen en daardoor waren bedorven.
Achteraf gezien is het maar zeer de vraag of het hier om stenen ging. Voor de 13e eeuw werd alleen in de hele grote steden in steen gebouwd, en verharde wegen waren sinds de Romeinen ook niet meer modieus. Waarschijnlijker is het dat hetgeen men vond kalkverhardingen betrof die het restant waren van dijkaanleg met behulp van wier. Door de continue dijkdoorbraken waarna nieuwe dijken op een andere plaats moesten worden aangelegd kan de indruk van ringmuren om een stad ontstaan zijn.