Vooruitdenken, EBI veranderen in een permanent onderdeel van het universum van sociale bescherming zou een cruciale stap kunnen zijn voor de paraatheid voor een pandemie in de toekomst. Het opbouwen van veerkracht tegen economische schokken in verband met toekomstige epidemische golven van infectieziekten die professionals in de volksgezondheid voorspellen als onvermijdelijk kunnen een cruciaal kenmerk van de voorbereiding op een pandemie worden.
EBI kan een zeer nuttig instrument zijn om individuen te beschermen tegen de economische gevolgen tijdens een pandemie, maar het voorstel wordt belemmerd door het feit dat het per definitie een kortetermijnmaatregel is die telkens moet worden uitgerold wanneer een nieuwe epidemie toeslaat; en daarna weer teruggerold. Zelfs als alle praktische voorwaarden aanwezig zijn voor de snelle tenuitvoerlegging van een EBI, zal het politieke debat dat nodig is om wetgeving voor dit beleid te maken onvermijdelijk tijdrovend zijn – en tijd is precies wat er te midden van een pandemische afsluiting een probleem is. De alternatieve en steviger optie zou zijn een permanent basisinkomen op laag niveau te hebben dat naar gelang van het geval tot het vereiste betalingsniveau kan worden opgeschaald. Deze optie heeft twee belangrijke voordelen op het gebied van het bevorderen van de paraatheid van pandemie. In de eerste plaats zou het uitvoeringsmechanisme zelf beproefd zijn en kunnen alle problemen in het systeem ruim van tevoren worden uitgewerkt, zodat het beleid zo soepel mogelijk wordt opgeschaald wanneer het er toe doet. Ten tweede, wanneer een pandemie uitbreekt en de regering debatteert over beleidsopties, is er al een instrument rn hoeft men alleen nog te debatteren over hoeveel extra financiering er in zal worden gestoken.
Een kleinschalig voorbeeld van deze laatste aanpak is te vinden in de Braziliaanse gemeente Maricá, in de buurt van Rio de Janeiro.
Terwijl de pandemie Brazilië hard raakte, kon Maricá snel een EBI van R$300 (€50) uitrollen als onderdeel van zijn pandemische noodhulp. Het deed dit door voort te bouwen op een programma dat al sinds eind 2019 in werking is en dat een maandelijks basisinkomen van R$ 130 (€ 21) betaalt aan 42.000 van de armste inwoners, die ongeveer 25 procent van de bevolking uitmaken. Dit is nog geen volledig universele basisinkomensregeling, maar de eerste stap van een incrementeel beleid dat na verloop van tijd de hele bevolking zal omvatten. Ondertussen biedt de ervaring van Maricá, zelfs bij de huidige gedeeltelijke uitrol, een uitstekend voorbeeld van hoe we een snelle reactie op een noodsituatie kunnen implementeren door een reeds bestaande regeling op waarderen – een les die belangrijk is te overwegen voor de paraatheid voor sociaal-economische veerkracht als onderdeel van toekomstige volksgezondheidsstrategie in geval van een pandemie.