Zou alcohol het nieuwe roken kunnen worden? Met die vraag houden alcoholproducenten zich al bezig sinds de dreigende Europese regelgeving die hen dwingt voedingsinformatie op hun producten te vermelden. Vorig jaar publiceerde de Europese Commissie nog een rapport waarin werd geconcludeerd dat het daar hoog tijd voor werd. De commissie vroeg de alcoholbranche daarna om een gemeenschappelijk voorstel te doen voor de invulling daarvan. Ierse gezondheidsfunctionarissen willen daar ondertussen nog een schepje bovenop doen, door op elke fles te waarschuwen voor verhoogd kankerrisico. Teksten als 'er is een direct verband tussen alcohol en dodelijke vormen van kanker' zouden dan voor de hand liggen.
'Een lagere alcoholconsumptie is een belangrijke stap naar minder kanker', zei de Ierse minister van Volksgezondheid Simon Harris in februari al. 'Kankerwaarschuwingen zouden een mijlpaal zijn in de volksgezondheidswetgeving. Het kan echt een verschil maken voor het verminderen van alcoholgerelateerde schade.' Het is nog niet duidelijk in hoeverre het voorstel daadwerkelijk een kans van slagen heeft.
De alcoholbranche is niet blij met dit soort overwegingen. 'Alcohol is geen tabak', aldus Pierre-Olivier Bergeron, de secretaris-generaal van de Brewers of Europe. Bergeron betoogt, net als anderen in de sector, dat tabak zelfs in kleine hoeveelheden al schadelijk is, maar dat de risico's van alcoholgebruik voornamelijk te zien zijn bij hoge niveaus van gebruik. Preventiefunctionarissen zijn het daar niet mee eens. Zij wijzen op studies van het International Agency for Cancer Research uit 2007, waaruit blijkt dat mensen die 50 of meer gram alcohol per dag consumeren een minstens twee tot drie keer groter risico lopen dan niet-drinkers op het ontwikkelen van hoofd- en nekkanker dan niet-drinkers. De Million Women Study in het Verenigd Koninkrijk (waaraan meer dan 28.000 vrouwen met borstkanker deelnamen), schatte in 2009 dat elke 10 gram alcohol die per dag wordt geconsumeerd, in verband gebracht kan worden met een toename van 12% van het risico op borstkanker.
De kans dat deze waarschuwingen in Nederland op de flessen komen, is voorlopig heel klein. Wim van Dalen is directeur bij STAP, en legt uit: 'Daarvoor is de weerstand erg groot. Anders dan dat we de relatie alcohol en kanker zo vaak mogelijk benoemen, zijn we er nog niet expliciet voor aan het lobbyen. Maar je weet het natuurlijk nooit. Om dit soort lobby's te doen laten slagen organiseren we bijvoorbeeld wel de Alcoholalliantie, op 20 april aanstaande.' Elf organisaties uit de gezondheidszorg willen onder die naam meedoen aan de besprekingen over het Nationaal Preventieakkoord.