De elektrodynamica. Faraday's ontdekkingen over de wisselwerkingen van magneten en elektrische ladingen en stromen zijn door Maxwell in een wiskundig gewaad gestoken, dat men gewend is zijn partiële differentiaalvergelijkingen te noemen. De geschriften van Maxwell waren duister. Zijn verhandeling over elektriciteit en magnetisme moet voor de theoretici van zijn eigen generatie en van de volgende een haast ondoordringbaar intellectueel oerwoud geweest zijn, in een zo hoge mate als wij ons tegenwoordig haast niet meer kunnen voorstellen. Lorentz zelf zegt ergens: ‘het was niet altijd gemakkelijk Maxwell's denkbeelden te vatten.’ Lorentz heeft de theorie tot volmaakte opheldering gebracht door ook Maxwell's beschouwingen te doordringen met de zo juist genoemde moleculaire en atomistische opvattingen, een atomistische opvatting van de elektriciteit. Dat is zijn elektronentheorie geworden. Behalve een toevoeging aangaande de kracht die op een elektrische lading werkt komt het daarin bovenal aan op een strenge onderscheiding tussen de kleine elektrisch geladen materiële deeltjes die zich in de stoffen - bijvoorbeeld in glas of in koper - bevinden, en de ruimte daartussen. In het groot gezien, en op een afstand, heeft men met een gecombineerde werking te maken, maar als men de puntjes op de 1 wil zetten, dan moet men de puntjes van de ladingen en hun bewegingen onderscheiden van het blad papier, van de aether, die onbeweeglijk roerloos blijft. Zo eenvoudig als deze opvatting thans lijkt, was zij niet de enige mogelijke uitwerking van Maxwells theorie. Er waren concurrerende theorieën, maar tenslotte stelden de proeven van Eichenwald de theorie van Lorentz in het gelijk.
Het licht. In 1675 heeft de Deen Ole Römer ontdekt en ons geleerd, dat wij de voorwerpen en voorvallen, bijvoorbeeld een verduistering van een satelliet van Jupiter, niet ogenblikkelijk zien. De aanwezigheid van de voorwerpen wordt ons geboodschapt door iets dat van de dingen naar ons toekomt, iets dat wij licht noemen. Wat is die boodschapper?