De voedingsmiddelenindustrie bestaat uit bedrijven die op industriële schaal grondstoffen, zoals landbouwproducten, verwerken tot voedingsmiddelen. De voedingsmiddelenindustrie wordt wel beschouwd als de grootste industrie van Nederland. De totale omzet bedraagt zo'n € 51 miljard in 2010 en er werken naar schatting 118.000 mensen.[1]
De voedingsmiddelenindustrie is een onderdeel van de voedings- en genotmiddelenindustrie, waaronder ook producenten van koffie, thee, tabakswaren, dranken enzovoort vallen. Deze op haar beurt maakt weer deel uit van de procesindustrie.
Tot de grootste concerns op dit gebied behoren: Nestlé, Heinz en Unilever. Het AkzoNobel-concern en voorlopers daarvan ontplooiden eveneens activiteiten in deze sector, maar het concern heeft deze goeddeels afgestoten.
Ook middelgrote en kleinere bedrijven produceren voedingsmiddelen. Sommige daarvan zijn gespecialiseerd, hetgeen bijvoorbeeld voor de vleeswarenindustrie en de suikerindustrie geldt.
Naast volledig private bedrijven zijn er ook coöperatieve bedrijven die voedingsmiddelen produceren. De Suiker Unie en Campina zijn daar voorbeelden van. Deze bedrijven komen voort uit de agrarische sector.
De grotere concerns fabriceren onder meer merkproducten, waarmee soms wereldwijd reclame wordt gemaakt. Coca-Cola is daarvan wel het meest bekend. Merken worden soms ook verhandeld en blijven bestaan terwijl het oorspronkelijke bedrijf al lang gesloten is. Dit overkwam bijvoorbeeld Zwanenberg. Klassieke merken zoals Blue Band bestaan al vele tientallen jaren. Dit soort merken hebben een hoge winstmarge, maar in tijden van economische neergang nemen consumenten vaak hun toevlucht tot goedkopere huismerken, waardoor de marges worden gedrukt.
Uit de voedingsmiddelenindustrie zijn weer nieuwe activiteiten voortgekomen op het terrein van de farmacie en de biotechnologie. Organon en Gist-Brocades (nu: DSM) zijn daar voorbeelden van.