‘Ik was iets vergelijkbaars al eerder bij verschillende musea tegengekomen, en dacht: dit kunnen we ook in de Bibliotheek. We werken ook al wel vaker met dialoogborden. Meestal staan ze op de jeugdafdeling en vragen we naar favoriete boeken of naar welke activiteiten in de Bibliotheek bezoekers uitkijken. Maar het is ook een laagdrempelige en concrete manier om aandacht te schenken aan maatschappelijke thema’s en vraagstukken. Oorlog is niet leuk en het raakt ons allemaal, direct of indirect. De Bibliotheek is een plek om kennis te halen en te brengen, je blik te verruimen, je gedachten met anderen te delen of gewoon je hart te luchten. Dit is daar een laagdrempelige vorm voor.’
Hoe werkt het?
‘Toen de oorlog begon hebben we het moodboard direct bij de ingang van de Bibliotheek gezet met een bericht: ‘Deel hier je gedachten over de oorlog in Oekraïne – met een gedicht, gevoel, mening, ervaring of meer…’. Daar hebben we verschillende briefjes bijgelegd waarop bezoekers hun reactie kunnen achterlaten. In ons geval hadden we een mooi meubel dat we konden inzetten, maar je zou het ook met een simpel whiteboard kunnen doen.
Er zijn blanco briefjes die mensen kunnen gebruiken om te delen wat ze op dat moment misschien kwijt willen. Daarnaast hebben we, om mensen een beetje op gang te helpen, een aantal briefjes met vragen gemaakt. Zo worden mensen een beetje geprikkeld. Het is belangrijk om na te denken over hoe je deze vragen formuleert. We hebben dat zo gedaan dat er op een positieve manier op geantwoord wordt. En zodat ze de mogelijkheid bieden om het gesprek te openen. Op de briefjes staat bijvoorbeeld:
Mijn lees- of luistertip:
Dit helpt mij in deze bizarre oorlogstijd:
Bemoedigende gedachte om te delen:
Of: Dit kan de Bibliotheek voor mij betekenen:
Deze vragen kan je ook in de loop van de tijd nog weer aanpassen, aanvullen of veranderen.’
Wat is de opbrengst?
‘We hebben inmiddels aardig wat reacties verzameld via het moodboard. We krijgen reacties van jong en oud. De antwoorden zijn heel uiteenlopend. Mensen delen lees- of luistertips met elkaar. Het is helemaal mooi als wij deze vervolgens ook aanbieden op onze thematafels rond vluchtelingen en de oorlog in Oekraïne. Deze tafels zijn direct naast het moodboard te vinden, zo versterken de twee elkaar. Maar mensen delen ook bemoedigende gedachten of vragen met elkaar via het bord. Het gaat van ‘chocolade helpt mij door deze gekke tijd’ tot de ‘hoe praat ik met mijn kind over de oorlog?’. We krijgen er positieve feedback op van mensen die in de Bibliotheek rondlopen, bijvoorbeeld dat het ze steun geeft want ze kunnen op deze manier hun lot een beetje delen met anderen. Of ze halen er troost uit: hoe gaat iemand anders met de situatie om? Wat helpt hen? Maar het levert ook input voor de Bibliotheek: waar is behoefte aan en hoe kunnen wij daar iets in betekenen?’
Waarom werkt zo’n bord goed denk je?
‘Omdat het in dit geval om een beladen en heel complex onderwerp gaat, werkt het moodboard denk ik juist goed omdat het laagdrempelig en anoniem kan. Ook als je het niet zo goed weet of als je iets anders denkt dan anderen dan ben je welkom in de Bibliotheek. Je bent vrij om te delen wat je wilt. Er zitten wel praktische aspecten aan: als je reacties op wilt halen, is het bijvoorbeeld wel belangrijk om ervoor te zorgen dat er voldoende briefjes en pennen zijn. Maak de pen vast aan een touwtje, dan voorkom je dat deze steeds kwijt raakt. En we checken natuurlijk regelmatig welke reacties achter zijn gelaten en of er geen ongepaste dingen tussen hangen, maar de reacties zijn tot nu toe positief’, vertelt Dorinda.
Nog andere tips voor bibliotheken?
‘Misschien wel leuk: wij delen de reacties die we ophalen ook intern met collega’s in de Bibliotheek. Daarnaast is het dan natuurlijk ook leuk om via sociale media te delen wat er binnenkomt. Dit willen wij ook doen.’