Ben je een soort ambachtsman die zich bepaalde vragen stelt, daarmee iets probeert te doen en achteraf kijkt wat er van die vragen geworden is?
HERTMANS: Ik schrijf mij eerst halsoverkop in nesten, heel impulsief en intuïtief. Dan wordt mijn kritische ik wakker en doet mijn eerste ik pijn. Ik kijk op dat moment met de blik van de mogelijke vijand naar mijn werk. Dan ben ik een ambachtsman, en neem ik veel tijd om te schaven. Ik probeer altijd de wankele balans te vinden, het moment waarop de bevlogenheid en de reflexiviteit hand in hand gaan. Veel dichters zijn goede vakmannen, maar zijn oersaai, omdat de opwinding van de eerste ervaring in hun werk ontbreekt. Je moet voelen dat het werk van een dichter ontstaan is omdat die op een andere manier leeft dan jij. Auden is op dat vlak een ongelooflijke meester voor mij. Hij had een radar in zijn hersenen. Hij wist echt wat er in de wereld gebeurde en kon in strikt particuliere gedichten een tijdperk oproepen. Om dat te kunnen, moet je aanvankelijk blindelings durven vertrouwen op een oergrond in jezelf. Zo kun je datgene neerschrijven waar het je om te doen is. Wat dat precies is, kun je maar gedeeltelijk weten, maar je kunt ernaartoe werken. Dat is zeker zo in deze tijd van terrorisme, de clash van culturen, het belang van ecologie en fenomenen als drugs en stress. Marsman zei ooit dat mensen andere gedichten lezen omdat ze andere zenuwen krijgen.
HERTMANS: Dat was één ding. Aan de universiteit had ik de dichters uit het interbellum intens gelezen. Ik vond het in dat opzicht leuk om via deze verzamelde gedichten de perceptie van mijn werk bij te stellen. Wie De kleine woordwoestijnen, het ongepubliceerde werk uit de periode 1975-1980 leest, zal merken dat ik niet begonnen ben in de strenge traditie van Celan. Nijhoff, Achterberg, Slauerhoff en vooral Gilliams waren mijn voorbeelden. Er zat heel veel romantiek in de gedichten die ik toen schreef, laat-symbolisme ook.