Gemeente Oud-Wulven | Oudhouten
Gemeente Oud-Wulven
De voormalige gemeente Oud-Wulven is nu bebouwd door de stad Utrecht en Houten.
De gemeente Oud-Wulven was een gemeente in de huidige gemeente Houten tussen 1818 en 1858. De gemeente betrof de voortzetting van de gerechten Oud-Wulven en Waijen, Wulven, Heemstede, Kleine Koppel, Grote Koppel, Maarschalkerweerd en Ruemsthofstede.
Oud-Wulven was een uitgestrekt agrarisch gebied tussen de huidige Kromme Rijn bij Utrecht, de Utrechtse wijk Lunetten, de Staart bij Houten en de wijk De Velden in Houten. Er waren 7 buurtschappen met 270 inwoners totaal. Het buurtschap Heemstede was met 9 huizen het grootste. Volgens de volkstelling van 1849 woonde in Heemstede 30 procent van de bevolking. Daarna volgden de buurtschappen Waaijen en Oudwulven met beiden 4 huizen.
De gemeente Oud-Wulven en de gemeente Houten hadden dezelfde burgemeester. In eerste instantie werd deze taak gedaan door een notaris uit Utrecht, later kwam er een echte burgemeester. De gemeente werd bestuurd vanuit de gemeente Houten. De bewoners voelden zich zelf betrokken bij de dichtstbijzijnde plaats, dat was Houten, Jutphaas of Utrecht.
De weg van Utrecht (Tolsteegpoort) naar Houten liep dwars door de gemeente. Deze weg werd in 1840 verhard (omgebouwd tot een macadamweg). In Houten splitste deze weg zich in de richting Tiel en Culemborg/'s Hertogenbosch.
In 1844 werd over een afstand van 500 meter door de gemeente Oud-Wulven de Rhijnspoorlijn aangelegd. Vanaf dat jaar reed er ook een stoomtrein door de gemeente. Later werd de spoorlijn naar 's Hertogenbosch aangelegd. Op het voormalige grondgebied van de gemeente Oud-Wulven zijn in de 20e eeuw de snelwegen A27 en de A12 verschenen.
Het landschap bestond uit de ontginning Wulven en de ontginning Oud-Wulven. Tussen deze ontginningen liep de Jutphase stroomrug. In het noorden bevond zich de Houtense vlakte, een hoger gelegen gebied dat is ontstaan door de verschillende verplaatsingen van de Rijn in de Bronstijd en IJzertijd.
Het noorden van de gemeente Oud-Wulven lag aan de Kromme Rijn. Een deel van de gemeente waterde af op deze rivier. Op de plek van de huidige wijk Lunetten stond een watermolen. Het zuidelijk deel waterde af op de Hoonwetering en Houtensewetering. In het zuiden stond een watermolen.
De gemeente Oud-Wulven kende een aantal bijzondere bouwwerken. Zo was er het kasteel Oud-Wulven, het buitenhuis Heemstede en de vier lunetten bij Utrecht.
Het grondgebied van de voormalige gemeente Oud-Wulven is opgegaan aan de uitbreidingen van Utrecht en Houten en een klein stukje Nieuwegein. Het noordelijk deel valt tegenwoordig onder Utrecht, waar sportvelden van Maarschalkerweerd en de wijk Lunetten zijn gebouwd. Andere delen zijn tijdens de eerste groeitaak van Houten opgegaan in de wijken de Weiden, De Hagen, De Velden, De Poorten, De Slagen, De Hoeven, De Campen, De Borchen en De Gaarden.