Het jaar 2020 valt vooralsnog niet mee voor de retail. De winkelstraat had het al moeilijk en de coronacrisis komt daar nog eens bovenop. Veel winkels in dagelijkse goederen hebben het de afgelopen maanden nog prima gedaan. Niet of minder uit eten betekent immers voor veel mensen toch wat uitgebreider boodschappen doen om thuis lekker te kunnen eten. Maar we zien vooral in de niet-dagelijkse goederen klappen vallen, zoals in de modesector die zwaar onder druk staat. Een deel van de vraag is tijdens deze crisis weggevallen; de thuiswerker hoeft immers niet altijd spic en span voor de webcam te zitten.
Toch komen deze ontwikkelingen niet uit de lucht vallen. In feite versnelt de coronacrisis vooral de ontwikkelingen die de detailhandel toch al doormaakte. Dit betekent dat er hoe dan ook winkels zullen verdwijnen uit de winkelstraat. De panden die leegkomen zullen voor een groot gedeelte niet meer met winkels gevuld kunnen worden.
Wat moeten we nu met de lege panden in de winkelstraten? Daar is al veel over geschreven en bedacht, en in feite zijn er drie opties die veel worden genoemd.
Ten eerste: andere, aanvullende functies huisvesten. In een eerder blog schreef ik al eens over de noodzaak van het toevoegen van nieuwe bezoekdoelen aan de stads-, dorps,- en winkelcentra. Nu zijn winkelgebieden vaak tamelijk monofunctioneel bestemd en is bijvoorbeeld een fysiotherapeut, sportschool, yogastudio of dokterspraktijk niet toegestaan. Dit zijn juist functies die een bezoekdoel aan een gebied kunnen toevoegen waardoor het als geheel aantrekkelijker wordt.
De tweede optie is, met name aan de randen van de winkelgebieden, wonen. Natuurlijk geldt dit niet voor alle gebieden, maar in veel steden is de druk op de woningmarkt groot. Met name in Rotterdam wordt al een tijd werk gemaakt van het omkatten van winkelpanden naar woningen, en dat lukt vaak verrassend goed.
Tot slot wordt er vaak iets geopperd als ‘ambachtelijke bedrijven’. Er is al een aantal jaren sprake van een herwaardering van consumenten voor ambachtelijkheid. Vaak denken we dan aan de klassieke ambachten zoals een meubelmaker of een schoenmaker. Ook een ambachtelijke taarten-, kaas- of kleermaker zien we inmiddels regelmatig in de winkelstraat verschijnen.