En in de vergaderverslagen van de Centrale Commissie van de Joodsche Raad, NIOD 182-038 zijn vanaf doc. 014 de evacuaties regelmatig aan de orde.
In het najaar, ten tijde van de overdracht van al die gemeentelijke schooltjes aan het Joodse Schoolbestuur, begonnen de regelmatige razzia’s verschrikkelijke effecten te hebben, ook op de schooltjes die er in de Mediene nog open waren.
Er werd niet meer ‘geëvacueerd’ naar Amsterdam, nu ging het regelrecht naar Westerbork en vandaar per trein via Nieuweschans ‘doorgezonden’ naar Auschwitz.
Het ‘anderdaags’ ontbreken van onderwijzer of onderwijzeres op die meestal een- of twee klassige schooltjes, maakte het onderwijs van de ene op de andere dag onmogelijk.
Veelal verdwenen bij diezelfde razzia ook de leerlingen, waarop de gemeente maar tot sluiting van het schooltje overging.
In december 1942 rapporteerde het onderwijsbureau aan het schoolbestuur dat in zeker twintig kleinere plaatsen, met in totaal een kleine tweehonderd leerlingen het onderwijs was gestaakt omdat er geen leerkrachten meer beschikbaar waren.
De plaatselijke vertegenwoordigers van de Joodsche Raad hebben dan al ‘provisorische maatregelen getroffen’ zodat de leerlingen ‘niet geheel van onderwijs verstoken zijn’ [NIOD 182-273/010 en 011]
Maar dan wordt het april 1943 en ruim een maand voor dat in Amsterdam het onderwijs wordt beëindigd, sluiten de laatste schooltjes in de Mediene. Iedereen is weg constateerde het Joodse Schoolbestuur. De leerkrachten die er nog zijn kregen een gestencilde brief:
‘Nu door de U bekende maatregelen het onderwijs aan de Joodse leerlingen een einde moet nemen, voelt het Bestuur van het Joodse Onderwijs in Nederland zich gedrongen, U zijn erkentelijkheid te betuigen voor de diensten die aan het joodse Onderwijs hebt bewezen. Het is het Bestuur bekend, met hoe grote ijver en volledige overgave U zich aan Uw taak hebt gegeven en hoe gij U nimmer door moeilijke omstandigheden, waaronder gij Uw taak had te vervullen, hebt laten neerslaan. Voor uw volharding en plichtbetrachting heeft het Bestuur grote eerbied. Het spreekt hierbij zijn beste wensen uit voor Uw toekomst.’[NIOD 182-119/093]
In januari 1942 waren er buiten de drie grote steden, nog zo’n tweeduizend schoolgaande lagere schoolleerlingen geteld; begin april '43 zijn dat er minder dan driehonderd plus ruim duizend in de drie kampen, Westerbork, Vught en Barneveld.
En dan is er nog een laatste telling vanwege de bekostiging, begin september 1943; de kinderen in Vught zijn dan al op transport gesteld en het aantal schoolkinderen in Westerbork gedaald tot krap zeshonderd.