Van Ozzy Osbourne is niet zo veel meer over (***) | Het Parool
Van Ozzy Osbourne is niet zo veel meer over (***)
Eigenlijk staat Ozzy Osbourne er op het podium een beetje bij als een mascotte van Black Sabbath. Van zijn stem is niet veel meer over. Er is sowieso niet veel meer van hem over. En we weten allemaal hoe dat komt.
Peter van Brummelen 29 november 2013, 12:45
Het kostte de groep 45 jaar, maar deze zomer scoorde Black Sabbath dan toch eindelijk zijn eerste Amerikaanse nummer 1-notering. Het album '13', dat anders dan de titel doet vermoeden het negentiende van de groep is, belandde in één keer op de hoogste positie van de BillBoard 200. En niet alleen daar deed de cd het zo goed; in niet minder dan vijftig landen behaalde '13' de hoogste plaats van de albumlijsten. Commentaar van zanger Ozzy Osbourne: 'Ik wist niet eens dat er wel vijftig landen zijn.'
De recensies van de plaat, die werd opgenomen in nagenoeg complete originele bezetting, waren weliswaar niet laaiend enthousiast, maar over het algemeen toch heel welwillend. Dat kan dus, heavy metal maken als gevorderde zestigers. En zeker in het geval van Black Sabbath is dat een prestatie. Ozzy Osbourne is een geestelijk en lichamelijk wrak, weet iedereen die wel eens een aflevering van reallifesoap 'The Osbournes' heeft gezien. En gitarist Tony Iommi lijdt aan lymfklierkanker.
Toch is de groep nu weer op tournee. Ook weer in die bijna originele bezetting, met behalve Osbourne en Iommi ook bassist Geezer Butler. Drummer Bill Ward, met wie ze in de jaren zestig Black Sabbath oprichtten, laat verstek gaan, maar in Tommy Clufetos is een vervanger gevonden die net zo woest beukt. Uitverkocht is de Ziggo Dome niet: de hele bovenste ring van de tribune is afgeschermd. De rest van de zaal is gevuld met vooral mannelijke metalheads op leeftijd: vijftigers en zestigers in denim en leder.
En Black Sabbath speelt precies het repertoire dat die mannen willen horen. Op de setliststaan drie songs van '13', voor de rest komt alles uit de vroege jaren zeventig, de tijd dat Black Sabbath vrijwel eigenhandig het heavy­metal­genre uitvond. In dat genre draait alles om keiharde gitaren en krijsende stemmen. In die laatste afdeling laat Black Sabbath het anno 2013 op het podium flink afweten. Van de stem van Ozzy Osbourne is niet veel mee over. Er is sowieso niet veel meer van hem over. En we weten allemaal hoe dat komt.
Bij 'Snowblind', een song over cocaïne, wordt een fragment uit de film 'Scarface' getoond: Al Pacino die als gangsterbaas Tony Montana zijn neus in een berg coke steekt. Zo ongeveer ging ook Osbourne tekeer in zijn hoogtijdagen als drugsgebruiker. Tegenwoodig is hij clean, maar de drugs hebben wel hun sporen nagelaten. De voormalige 'Prince of Darkness', de man die bij een optreden ooit een vleermuis de kop afbeet, is een oud mannetje geworden. Stram in zijn bewegingen, heel beperkt in zijn vocale bereik. Die ijselijk hoge gillen van vroeger haalt hij allang niet meer.
Eigenlijk staat hij er op het podium een beetje bij als een mascotte. Het echte werk doen zijn collega's, Tony Iommi voorop. 'The riffmeister' wordt hij genoemd, de gitarist die, anders dan veel van zijn metalcollega's, geen snelheidsduivel is, maar het van zwaar grommende en ronkende, vaak juist trage gitaarpatronen moethebben. Dat Black Sabbath ooit begon als bluesrockgroep, hoor je in zijn spel nog altijd terug. Handig voor de gitaarfreaks: als hij soleert is op het filmscherm boven het podium vele malen vergroot precies te volgen wat hij doet.
Dan is ook goed te zien dat hij op twee vingers van zijn rechterhand (hij is linkshandig) een soort opzetstukjes heeft. Op zijn zeventiende, uitgerekend zijn laatste dag als fabrieksarbeider, verloor hij de topjes van zijn middel- en ringvinger. Hij leerde zichzelf opnieuw gitaarspelen, waarbij hij gebruik maakte van een lagere stemming. Zo kostte het hem minder moeite de snaren in te drukken, maar het was ook het begin van het zware gitaargeluid dat zo geliefd is bij metalgitaristen.
Iommi's allerbekendste riff klinkt pas helemaal aan het einde van het einde van het concert. En zo gauw hij 'Paranoid' inzet - tèdètèdètèdèdèèèèè - beginnen al die oude rockers in de zaal als pavlovhondjes eendrachtig te headbangen. Een mooi gezicht wel.