De 'Grote Vaderlandse Oorlog' (1941-1945) is de benaming in de staten van de voormalige Sovjet-Unie voor de verdedigingsoorlog van de Sovjet-Unie tegen nazi-Duitsland en zijn bondgenoten.
De oorlog begon voor de Russen vlak voor zonsopgang op 22 juni 1941, toen Duitsland, ondanks het niet-aanvalsverdrag, de Sovjet-Unie binnenviel met drie grote legergroepen. De Duitse aanval was fel en met ruim drie miljoen manschappen veroverden ze de tegenwoordige staten Moldavië, Oekraïne, Wit-Rusland, Letland, Litouwen, Estland en een deel van de Kaukasus.