Een onderzoek naar hoe informele hulp vormgegeven kan worden binnen het maatschappelijk werk Lumens de Kempen
Dit onderzoek is gericht op één van de 8 bakens van Welzijn Nieuwe Stijl, namelijk 'formeel en informeel in optimale verhouding'. Een optimale verhouding van formele en informele hulp betekent in ons onderzoek dat deze zo goed mogelijk samen werken en elkaar aanvullen waar nodig. Formeel en informeel zijn op elkaar afgestemd. De onderzoeksvraag luidt: hoe kan er vorm worden gegeven aan informele hulp binnen het maatschappelijk werk Lumens de Kempen? Wat betekent informele hulp in ons onderzoek? Wij hanteren de volgende definitie: 'mensen uit de sociale omgeving die elkaar, niet beroepshalve en onbetaald, ondersteunen op allerlei gebieden waarbij de sociale relatie de basis vormt. Deze ondersteuning kan zowel op praktisch, sociaal, mentaal en emotioneel gebied plaatsvinden'. In ons onderzoek richten wij ons op 2 soorten informele hulp, namelijk: vrijwilligers en mensen uit het sociaal netwerk van de klant. Onder formele hulpverlening verstaan wij in ons onderzoek alle vormen van het maatschappelijk werk. In dit onderzoek staan 3 partijen centraal, namelijk: maatschappelijk werkers, klanten en informele helpers. We hebben gebruik gemaakt van een kwalitatieve manier van onderzoeken. Door middel van literatuuronderzoek en interviews hebben wij antwoord gekregen op onze onderzoeksvraag. De antwoorden op de onderzoeksvraag zijn hieronder kort beschreven.
Een eerste stap om informele hulp vorm te geven binnen het maatschappelijk werk is dat Lumens de Kempen een duidelijke visie creëert over informele hulp. Wat verstaan zij onder informele hulp? Zijn dat alleen vrijwilligers of zijn dat ook mensen uit het sociaal netwerk van de klant?
Een duidelijke visie is belangrijk als de organisatie vorm wil geven aan informele hulp binnen het maatschappelijk werk, omdat de hernieuwde werkwijze en veranderingen die deze shift met zich meebrengt aan moet sluiten bij wat de organisatie wil uitdragen en waar zij voor staat. De visie staat in verbinding met de manier waarop zij vorm willen geven aan informele hulp in combinatie met het maatschappelijk werk. Willen zij een eigen poule van vrijwilligers of willen zij meer de samenwerkingsverbanden opzoeken met andere vrijwilligersorganisaties, zodat zij van deze vrijwilligers gebruik kunnen maken.
Daarnaast kan aan informele hulp vorm gegeven worden door bij start informele hulp te betrekken bij de hulpverlening. De maatschappelijk werker inventariseert eerst de hulpvraag en gaat dan samen met de klant kijken of het sociaal netwerk iets in de hulpvraag van de klant kan betekenen. Is dit niet het geval dan wordt er gekeken of er een vrijwilliger kan worden ingezet. De verandering die nodig is om bij de start van de hulpverlening informele hulp meer te betrekken is een aanpassing in het intake model. In het model wordt het kopje 'informele hulp' toegevoegd. Tenslotte kan er aan informele hulp vorm gegeven worden door samenwerkingsverbanden op te zetten met vrijwilligersorganisaties. Zo wordt er eerst een externe poule van vrijwilligers gecreëerd waar werkers uit kunnen putten. Op langere termijn kan Lumens de Kempen ook een interne poule van vrijwilligers creëren.