Naar mijn idee is de meeste hype over Elena Ferrante (wie is het echt?) en haar boeken alweer voorbij, maar zoals wel vaker gezegd: soms lees ik het liefst gehypete media ver na de hype, zodat ik ze neutraal kan ervaren. Voordeel met boeken is dat ze dan ook makkelijker in de bieb verkrijgbaar zijn.
Ik ben nog steeds vrij van mijn TRL, en De Geniale Vriendin leek licht genoeg tussen wat ik net had gelezen en nog ging lezen. Plus dat het gewoon een titel was waarvan ik net genoeg wist om het te herkennen in de bibliotheekkasten.
Enfin, dit is pas het eerste boek uit een serie, maar ik vermoed dat de anonimiteit van de auteur flink heeft bijgedragen aan de hype. Want ja, men krijgt een eerlijk kijkje in naoorlogs Napels, armoe versus rijkdom, de rol van meisjes en vrouwen en hoe sommigen daar uit proberen te klimmen. De levens van Elena en Lila in fijn detail, met Napels als heel de wereld. Een variatie van afwijkende karakters komt langs, en het is allemaal makkelijk weg te lezen. Maar wat wordt er gelezen?
Met een mannelijke auteur was dit alles waarschijnlijk een Groots Literair Werk genoemd, waar deze boeken weer als pulp en vakantieverhalen worden genoemd. Er is weinig meer dan het opgroeien van de twee meiden, en in hun opgroeien zit protest tegen de rol van vrouwen, het gezin als bouwsteen van de samenleving, hoe (gebrek aan) geld verschillende soorten rijkdom in de weg zit. Het is een interessante en frustrerende blik op recente geschiedenis, maar het eindeloos meeslepende en verslavende heb ik niet ervaren. Voor wie dat wel doet: er zijn nog drie andere boeken.
Ik kreeg het niet voor elkaar om de film te kijken, maar gelukkig hielp Netflix (weer eens): nu is er ook een serie.
Met hetzelfde gegeven: zwarte studenten op overmatig witte campus die in mindere en meerdere mate tegen racisme ingaan. Hoofdpersoon is misschien wel Sam met radioshow Dear White People, maar – heel fijn – anderen krijgen elk ook een aflevering. Iets met ‘verschillende, nodige invalshoeken’ en zo.
Zo leer je waarom sommigen “zo min mogelijk zwart” willen zijn, of hoe het is om waarheid te ontkennen voor je eigen veiligheid.
En door het evenwicht van continu activisme en ‘ik wil gewoon leven, hoe dan ook’ wordt Dear White People geen eenzijdig pamflet. Hoeft ook niet; de ervaring van met de neus op de bittere feiten gedrukt worden gebeurt toch wel.