Duitse soap in slowmotion rond rechtse uitgevers gaat verder op Frankfurter Buchmesse | De Volkskrant
Duitse soap in slowmotion rond rechtse uitgevers gaat verder op Frankfurter Buchmesse
De ophef over de aanwezigheid van rechtse en extreemrechtse uitgeverijen op Duitse boekenbeurzen is een soap in slowmotion. Per jaar zijn er een of twee afleveringen, steevast een op de Frankfurter Buchmesse en soms ook een op die van Leipzig.
Sterre Lindhout 12 oktober 2018, 12:18
De Frankfurter Buchmesse 2018. Beeld ANP
De vorige cliffhanger voltrok zich een jaar geleden in Frankfurt, toen binnengedrongen linkse demonstranten op de vuist gingen met jongens van de Identitaire Beweging, die stonden te luisteren naar een toespraak van de extreemrechtse AfD-politicus Björn Höcke. Wat die op de boekenbeurs te zoeken had? Hij was uitgenodigd door Götz Kubitischek, eigenaar van uitgeverij Antaios en begenadigd ideologiefluisteraar van nieuwrechts in ons buurland.
Een van hun hedendaagse topauteurs is de publicist Martin Lichtmesz. De Oostenrijker schrijft over de 'verafrikanisering' en 'verzwarting' van Europa, die een 'genocide' op de oorspronkelijke bevolking tot gevolg zou hebben. Zijn teksten tarten in de Duitse publieke opinie de grenzen van de vrijheid van meningsuiting. Maar boeken verbieden, dat gebeurt niet zo makkelijk in het land waar onwelgevallige boeken ooit werden verbrand. Gelukkig.
Maar op de Leipziger Buchmesse, een half jaar later, kreeg Antaios wel een plekje in een donkere nis. Waaruit Kubitschek, die niet graag met zich laat sollen, zijn conclusies trok. In elk geval dacht de Duitse pers dat, omdat hij voor de huidige editie van de Frankfurter Buchmesse geen stand aanmeldde voor Antaios.
De directeur van de Buchmesse, Jürgen Boos, stond intussen onder druk, omdat veel prominente uitgevers aandrongen op het verbannen van de rechtse vakbroeders. Dat wilde Boos niet, of hij durfde niet. Wel had hij ontdekt dat ook de hallen in Frankfurt over donkere nissen en gangen beschikken, waar het cluster rechtse uitgeverijtjes kon worden weggestopt. 'Uit veiligheidsoverwegingen', aldus Boos.
Ook de oerconservatieve nationalistische krant Junge Freitheit staat in zo'n gang, wat veel progressieve Duitse kranten in het verkeerde keelgat schiet. Want Junge Freitheit, het lijfblad van gematigde AfD-leden, geldt niet als extreemrechts. Ja, in de commentaren wordt flink tegen de politieke en mediale orde geschopt, maar ook nationaalsocialistische en antisemitische uitspraken van AfD-politici worden verfoeid. Deze krant wegpesten gaat te ver, schreef die Zeit.
En dat terwijl Götz Kubitischek toch prominent aanwezig was. En hij stond niet in een gang, maar in een van de hallen, badend in het licht. Kubitischek heeft zijn uitgeverij Antaios vorige maand stilletjes verkocht aan een nieuwe uitgeverij, Loci. En die had wel een stand besteld.
De treitertechniek van Jürgen Boos heeft dus niet gewerkt. Zal hij in de volgende aflevering de hele rechtse uitgeversfamilie verbieden? Of zal hij tot het besef komen dat hij daarmee hun gedachtengoed niet uitbant?