De Nederlandse kampioenschappen schaatsen junioren worden sinds 1962 jaarlijks gehouden voor A-, B- en C-junioren. De junioren A kunnen zich tijdens dit toernooi tevens plaatsen voor het WK Junioren. Soms werden de kampioenschappen tegelijk verreden met de Nederlandse kampioenschappen schaatsen neo-senioren voor schaatsers die net junior-af zijn.

Het exacte format is in de loop der jaren vaak gewijzigd. Sinds het seizoen 2016/2017 is er sprake van drie toernooien per seizoen. Het eerste is een sprintvierkamp gehouden in december, waarnaast dan ook om de titels op de lange afstanden (3000m, 5000m) gestreden wordt. Het tweede is een allroundvierkamp in februari die ook als afstandstoernooi op de korte afstanden (500m, 1000m, 1500m) telt. In het allroundtoernooi werken de jongens A-junioren een juniorenvierkamp (was kleine vierkamp) af, de meiden A-junioren en de B-junioren een minivierkamp en de C-junioren een tweekamp over 500 en 1500 meter. Tot 2008 was er sprake van een sprintvierkamp in maart en tussen 2009 en 2017 van een afstandentoernooi in maart. Sinds 2014 is er weer een sprintkampioenschap naast het allroundkampioenschap en zijn beide toernooien deels ook het afstandskampioenschap. Ook staat in 2015 de massastart over tien ronden op het programma.

Bekende kampioenen 
In de loop der jaren zijn er verschillende nationale juniorenkampioenen geweest die later een grote internationale carrière gehad hebben. Olympisch medaillewinnaar en meervoudig coach van het jaar Gerard Kemkers was kampioen in 1986. Collega schaatscoach Jac Orie werd toen tweede en een werd jaar later, in 1987, juniorenkampioen. Verder behaalden topschaatsers als Falko Zandstra (1990 en 1991), Ids Postma (1993), Jan Bos (1994), Bob de Jong (1995 en 1996), Mark Tuitert (1999), Remco olde Heuvel (2002 en 2003), Sven Kramer (2004) en Koen Verweij (2009 en 2010) deze titel.

Allround

Jongens A 
Tot en met 2014 en opnieuw sinds 2022 verreden over kleine vierkamp (500, 3000, 1500 en 5000 meter). Tussen 2015 en 2020 verreden over de juniorenvierkamp (500, 1500, 1000 en 5000 meter).

Jongens B 
Vanaf 1990 verreden over de minivierkamp (500, 1500, 1000 en 3000 meter).

Jongens C 
Vanaf 1991 verreden over de tweekamp 500 en 1500 meter.

Jongens D 
Verreden over 500 en 1500 meter.

Meisjes A 
Verreden over minivierkamp (500, 1500, 1000 en 3000 meter).

Meisjes B 
Vanaf 2005 verreden over de minivierkamp (500, 1500, 1000 en 3000 meter). Van 1991 tot en met 2004 verreden over 500, 1000, 1000 en 1500 meter.

Meisjes C 
Vanaf 2006 verreden over 500 en 1500 meter. Van 1991 tot en met 2005 verreden over 500 en 1000 meter. Tot en met 1990 verreden over 500, 1000, 1000 en 1500 meter.

Meisjes D 
Verreden over 500 en 1000 meter.

Sprint

Afstanden

500 meter

1000 meter

1500 meter

3000 meter

5000 meter 
De 5000 meter staat niet op het programma voor de junioren B.

Massastart 

Junioren