Laten we het grote wantrouwen tussen medisch specialisten en ziekenhuisbestuurders als voorbeeld nemen. Dat wantrouwen werd eind oktober in het artsenblad Medisch Contact in een enquête gekwantificeerd met cijfers die er niet om liegen. De meeste specialisten die ik spreek zeggen steevast: “Die gasten beslissen wel over van alles in ons ziekenhuis, maar ik heb nog nooit iemand van de Raad van Bestuur of de Raad van Toezicht op de polikliniek gezien”. Yes! Dat is precies uitspraak nummer 1 van Cruijff over De Toekomst.
Hoe stafbesturen van medici enerzijds en raad-van-bestuur-heren anderzijds met elkaar omgaan doet weer erg denken aan uitspraak 2. Ze zeggen -in genoemde enquête, maar ook naar buiten toe- dat ze het heel vaak met elkaar eens zijn over de visie en missie van het ziekenhuis, maar zodra een van beide partijen het pand heeft verlaten maken ze elkaar uit voor tuig van de bovenste richel, in bewoordingen die zelfs een column onwaardig zijn. Yes! Over 1 ding zijn de zorg-kemphaantjes het meestal roerend eens: er is een grote kloof tussen de professionals die de missie van het ziekenhuis meestal koud laat- het zijn de patiënten waar zij om geven- en de bestuurders, die op proces en inhoud willen sturen, mede door de extreem ver­gro­te externe verantwoordingsdruk van patiënten, overheden, in­spec­tie en zorgverzekeraar. En dat is dan meteen uitspraak num­mer 3 en tevens de belangrijkste conclusie van wat er bij Ajax speelde en zal blijven spelen. En in de zorg. En in het onderwijs. En rondom jeugd. En…..in de farmazorg. Want ook daar hoor ik apothekers zuchten en steunen dat zorgverzekeraars in driedelig nog nooit een apotheek van binnen hebben gezien. Ook daar hoor en zie ik op symposia partijen van diverse snit opvallend vaak zeggen dat ze het ‘samen’ moeten doen, waarna in wandelgangen of parkeergarages aantijgingen beluisterd kunnen worden waar de Telegraaf van zou smullen. En tenslotte: ook in farmaland lijkt de kloof tussen handel van al dan niet beursgenoteerden enerzijds en pure zorgverleners anderzijds een onoverbrugbare.
Het zou van immense wijsheid getuigen de affaire Ajax model te laten staan voor een heldere evaluatie met wat mij betreft verregaande gevolgen: zijn er niet teveel schier onverenigbare huwelijken gesloten van op zich goedwillende partijen in welke publieke voorziening dan ook? Ajax kent het antwoord.