Mireille de Jonge ziet op school de directe gevolgen van het beleid van haar man: 'Ik vertel Hugo wat ik meemaak. Wat hij daarmee doet, is aan hem' | De Volkskrant
Mijn coronajaarMireille de Jonge
Mireille de Jonge: 'Ik zie de worsteling bij elke coronamaatregel. Ze moeten met zo veel factoren rekening houden. Ik heb niet de illusie dat ik het beter weet.' Beeld Jiri Büller
Kaya Bouma 18 december 2020, 15:08
De week waarin duidelijk werd dat dit voor Mireille de Jonge (43) een ongewoon jaar zou worden, begon met een persconferentie. Het was zondag 15 maart en de minister van Onderwijs kondigde aan dat de scholen vanwege corona direct de deuren zouden sluiten. Het betekende dat ze de volgende dag flink aan de bak moest. Dat haar man Hugo bij volgende persconferenties een prominente rol zou innemen, wist ze toen nog niet.
Mireille de Jonge is schoolmaatschappelijk werker op twee Rotterdamse basisscholen. Die maandag en dinsdag ging ze samen met haar collega's alle leerlingen uit kwetsbare gezinnen af. Het kind met de ouders in vechtscheiding. De jongen uit groep 8 die toch al nauwelijks de deur uit durfde vanwege corona. Hoe konden ze hen het beste helpen? Voor elke leerling maakten ze een plan.
Woensdagavond zat ze met haar kinderen Ismäel (15) en Sarah (13) aan het toetje, toen haar man thuiskwam. Terwijl Hugo de Jonge zijn eten opwarmde, vertelde hij dat minister Bruno Bruins van Medische Zorg op dat moment in debat was. Ze zetten de iPad op tafel en keken met z'n vieren naar de beelden uit de Tweede Kamer.
Mireille de Jonge: 'Toen zagen we Bruno onwel worden. Dan schrik je allemaal gigantisch. Ik vond het intens droevig. Die ministers werken zó hard.'
Donderdag werd duidelijk dat Bruins niet meer zou terugkeren als minister. 'Hugo belde: 'Mireille, ik ga het doen. Ik ga Bruno vervangen.' Dat was voor ons allebei een verrassing. We hadden gehoopt dat hij weer goed genoeg zou zijn om het zelf op te pakken.'
Vanaf dat moment was uw man ook verantwoordelijk voor coronamaatregelen die uw dagelijks leven én uw werk beïnvloeden. Hoe is dat?
'Ik kan die dingen scheiden. Als Hugo thuis is, is hij mijn man, de vader van mijn kinderen. Bovendien: de coronamaatregelen zijn kabinetsbesluiten, gebaseerd op een OMT-advies. Het is echt niet alleen Hugo die bepaalt.'
Heeft u nooit tegen hem gezegd: gooi die scholen weer open, het is slecht voor kinderen om thuis te zitten?
'Ik vertel hem wat ik meemaak op mijn werk. Wat hij daarmee doet, moet hij zelf weten. Ik ga hem geen advies geven. Dat doet hij ook niet bij mij. Ik zou het ook simplistisch vinden. Ik zie de worsteling bij elke coronamaatregel. Ze moeten met zo veel factoren rekening houden. Ik heb niet de illusie dat ik het beter weet.'
Bovendien had het sluiten van de scholen in maart ook voordelen, zegt De Jonge. 'In de weken daarvoor werden steeds meer kinderen thuisgehouden, uit angst voor corona. Soms stonden leerkrachten voor een halve klas. De rest zat zonder onderwijs. Na de schoolsluiting kreeg iedereen in elk geval online les.'
'Luisterjuf'
Al twintig jaar is Mireille de Jonge schoolmaatschappelijk werker. Ze werkt op twee christelijke basisscholen in Rotterdam-Zuid. De Da Costaschool 'met 99 procent leerlingen van migratieafkomst'. En de 'meer gemêleerde' Steven Stemerdingschool. Op allebei ziet ze gezinnen met schuldenproblematiek, opvoedingsproblemen, huiselijk geweld, verwaarlozing, vechtscheidingen. 'Alle problemen die je in de grote stad tegenkomt.'
Aan haar de taak die problemen vroegtijdig te signaleren en aan te pakken. Voor leerlingen is De Jonge de 'luisterjuf'. Ze kunnen bij haar terecht als ze ergens mee zitten. Ook ouders en leerkrachten kunnen aankloppen. Ze luistert, adviseert en schakelt waar nodig hulporganisaties in.
Wat deed u toen de scholen dicht waren voor die jongen met corona-angst?
'Dat was toch al een gevoelige jongen. Zijn ouders zijn op een niet erg prettige manier uit elkaar gegaan. Daarna had hij allerlei angsten ontwikkeld, waaronder die corona-angst. Hij durfde niet meer naar school, niet meer naar voetbal.
'Prompt nadat de lockdown was ingegaan, kreeg zijn moeder corona. En zijn opa en oma. Zijn moeder en opa werden heel ziek, belandden in het ziekenhuis. Zijn opa zelfs op de intensive care. We hebben veel gebeld in die tijd. Soms was dat zoeken. Op school sprak ik hem in alle rust, nu zaten zijn grote broer en zus in dezelfde kamer. Dan praat je natuurlijk minder makkelijk over je angst. Ik vroeg hem dan een rustig plekje te zoeken.'
'Zijn moeder, opa en oma zijn uiteindelijk allemaal hersteld. Inmiddels zit deze jongen op de middelbare school. Dat gaat goed. Hij heeft het afgelopen jaar geleerd dat sommige dingen waarvoor je bang bent echt kunnen gebeuren. En dat het dan toch goed kan komen.'
Welke impact heeft de lockdown gehad op andere gezinnen die u begeleidde?
'Ik werk veel met gebroken gezinnen, waarin ouders niet on speaking terms zijn. De lockdown leverde extra spanning op. We hadden bijvoorbeeld een vader die na de schoolsluiting besloot zijn zoon niet meer naar zijn moeder te laten gaan. Die moeder heeft toen aangifte gedaan, maar de politie ging er op korte termijn niets aan doen. Jeugdbescherming en het wijkteam zaten al op deze zaak.
'Het beste wat ik kon doen, was de situatie net iets minder erg maken. Ik voerde videogesprekken met de ouders, om te bemiddelen. Dan zag je de camera af en toe uitgaan bij een van de twee, omdat ze het niet meer trokken. Op dat moment mis je de mogelijkheid om fysiek af te spreken heel erg.'
De Jonge werd geboren in de Libanese hoofdstad Beiroet, tijdens de burgeroorlog. Als baby werd ze geadopteerd. Ze groeide op in Oud-Beijerland. In het eindexamenjaar van de havo kreeg ze verkering met haar klasgenoot, Hugo de Jonge. Later werden ze allebei actief bij het CDA. Waar Hugo vanaf 2004 van politiek zijn werk maakte, om uiteindelijk minister van Volksgezondheid te worden, bleef Mireille achter de schermen actief. Momenteel schrijft ze mee aan het verkiezingsprogramma voor de gemeenteraadsverkiezingen in Rotterdam.
Het meest kritische appje na een talkshowoptreden komt altijd van u, zei uw man laatst.
'Volgens mij was dat een beetje een grapje. Iemand die zo hard werkt, ga ik natuurlijk niet alleen kritiek sturen. Maar we zijn een gewoon stel. Jij stuurt misschien ook weleens een berichtje aan je vriend of man: dit wil ik je even meegeven. Dat doe ik ook.'
Bent u kritisch op de manier waarop hij zo'n publiek optreden doet? Of kritisch op zijn beleid?
'Dat houd ik echt privé.'
Het Parool noemde De Jonge onlangs 'minister van loze beloften', omdat hij soms meer lijkt te beloven dan hij kan waarmaken. Vindt u hem ook te optimistisch?
'Hugo is absoluut een positieve man. Voor hem geldt: kan niet bestaat niet. Maar het is ook hoe iets in de media belandt. Toen het laatst over dat vaccineren ging, zei hij nadrukkelijk: 'Als alles meezit, kunnen we starten vanaf de week van 4 januari.' Dat wordt dan al snel: vanaf 4 januari.'
Was hij ook te optimistisch over het combineren van lijsttrekkerschap en zijn werk als coronaminister? Hij trok zich vorige week terug als lijsttrekker.
'Ik geloof van niet. Kijk, in het voorjaar hoopte Hugo dat Wopke Hoekstra het ging doen. De avond voor Hoekstra in de krant bekendmaakte dat hij het niet ging doen, heeft hij Hugo gebeld om hem dat te vertellen. Toen heeft Hugo gedacht: ik houd van die partij, ik ga het doen. Het was een beslissing uit verantwoordelijkheidsgevoel, niet uit ambitie. Dat vind ik niet te optimistisch.'
Speelde u nog een rol in de beslissing om te stoppen als lijsttrekker?
'Het is een zware beslissing geweest, dat doe je niet zomaar. We hebben samen gewikt en gewogen. Ik denk dat het onvermijdelijk was. Het is niet dat hij het werk fysiek niet aankan, maar de aanpak van de coronacrisis kost nu gewoon al zijn tijd.'
Hoe ervaren jullie kinderen deze tijd? Met zo'n vader moet je je natuurlijk wel aan de regels houden.
'Onze kinderen zijn niet zo tegendraads. Zij zien ook hoe serieus Hugo bezig is met de coronacrisis. Dan weet je dat die maatregelen er niet zomaar zijn. Ze waren wel teleurgesteld toen we deze zomer een week eerder terug moesten komen uit Zuid-Frankrijk.
'We zouden een paar weken gaan kamperen, maar Hugo zat alleen maar te bellen. In de auto, in de tent. Als we een stadje bezochten, ging hij in een koffietentje zitten werken. Uiteindelijk leek het ons rustiger als we gewoon naar huis gingen.'
Worden ze door klasgenoten aangesproken op de coronaregels van hun vader?
'Dat is niet wat ik van ze hoor. Het is vooral: ik zag jouw vader op tv. Wat de kinderen wel meekrijgen, zijn alle reacties die hier binnenkomen. We krijgen bloemen aan de deur bezorgd met lieve bedankbriefjes. Maar er komen ook minder vriendelijke brieven binnen.'
Dreigbrieven, bedoelt u?
'Er worden aangiften gedaan, meer kan ik er niet over zeggen. Ik ga natuurlijk niet elke bedreiging met mijn kinderen bespreken, maar zij lezen ook weleens een minder positieve brief. Of ze zien wat er op sociale media gezegd wordt. Daar hebben we het over. Dat dit bij de job hoort, dat ze zich er niet door moeten laten beïnvloeden. Zelf heb ik dit jaar moeten leren me te richten op de positieve reacties. De kinderen lijken daarin gelukkig op hun vader: ze gaan onverstoorbaar door.'
Mireille de Jonge (43) werd geboren in de Libanese hoofdstad Beiroet, tijdens de burgeroorlog. Als baby werd ze geadopteerd, ze groeide op in Oud-Beijerland. Ze werkt al twintig jaar als schoolmaatschappelijk werker.