Oorlogsmonument voor de gesneuvelden van de Eerste Wereldoorlog - Erfgoedobjecten - Inventaris Onroerend Erfgoed
Oorlogsmonument voor de gesneuvelden van de Eerste Wereldoorlog
ID: 70875
URI: https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/70875
Vrijthof zonder nummer, Bree (Limburg)
Bescherming oorlogsmonumenten Limburg (synchronisaties, thematische inventarisatie: 2012 - 2013).
is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Oorlogsmonument voor de gesneuvelden van de Eerste Wereldoorlog
is beschermd als monument Oorlogsmonument voor de gesneuvelden van de Eerste Wereldoorlog
Deze bescherming is geldig sinds 22-01-2014.
De Cuyper, Alfons (Ontwerper)
In 1925 werd een gedenkteeken der gesneuvelden geplaatst tegen het koor van de Sint-Michielskerk, gericht op de Hoogstraat. Na de Tweede Wereldoorlog werd het monument verplaatst, een eerste keer in 1945, naar de hoek van de Markt en de Kloosterstraat, een tweede keer in 1956, naar de noordzijde van de kerk op het Vrijthof, de huidige plek.
Het monument is uitgevoerd in mergelsteen, maar werd recent wit en grijs overschilderd. Het heeft de vorm van een liggende rechthoek met een geknikte bovenzijde. Hierop prijkt de wens: WEEST STEEDS INDACHTIG HUNNE ZIELEN WIJL ALLEN VOOR UW VRIJHEID VIELEN, met centraal de jaartallen 1914-1918 en het wapenschild van de stad Bree met een Sint-Michielsfiguur. Centraal wordt de bovenzijde bekroond door een topstuk met een afgeschuinde deksteen met daarop een Maltezer kruis.
Het beeldhouwwerk in reliëf, dat het midden van het gedenkteken siert, is van de hand van beeldhouwer Alfons De Cuyper (1877-1954). Het stelt een jongen voor, in oorlogstenue, met laarzen, die een helm uit de Eerste Wereldoorlog vasthoudt. Achter hem buigt een gevleugelde vrouw (de overwinningsgodin Nikè?) zich beschuttend over de knaap heen. In de linkerhand houdt zij een lauwerkrans; de rechterhand strekt ze uit. De voorstelling is gestileerd maar drukt niettemin overtuigend de overwinningsgedachte uit.
Links en rechts van de sculptuur zijn onder twee segmentboogvormige openingen de namen van de gesneuvelden aangebracht, links die van wereldoorlog 1914-1918, rechts die van de Tweede Wereldoorlog. Ook de namen van de gesneuvelden van de voormalige deelgemeente Beek komen hierin voor. Boven de linker lijst leest men de inscriptie: 1914 ┼ 1918/ HULDE AAN ONZE HELDEN, boven de rechter-: 1940 ┼ 1945/ HULDE AAN ONZE HELDEN.
Het oorspronkelijke hekwerk, onder meer bestaande uit spiraalmotieven, is verdwenen.
CARDINAELS J. 2000: Bree in oude prentkaarten, 2de druk, herdruk van de oorspronkelijke uitgave van 1972, Zaltbommel, prentkaart nummer 21.
DE BRUYNE L. & UMANS M. 1998: Herdenkingen: de verwerking van een oorlog, Het Èzendröpke 34, 155-158 (157 met prentkaart).
ENGELEN (C.) & MARX (M.) (2006): La sculpture en Belgique à partir de 1830, deel II, (Leuven), (2006), 860, 862 (met afbeeldingen).
RESPEN J. 1982-1983: Oorlogsrelikten als toeristische objekten – Noord-Limburg, onuitgegeven eindverhandeling, deel 1, Hasselt, Hoger Instituut voor Toerisme, Hotelwezen en Voedingsbedrijven, 25-27.
maakt deel uit van Vrijthof
Vrijthof (Bree)
Agentschap Onroerend Erfgoed 2016: Oorlogsmonument voor de gesneuvelden van de Eerste Wereldoorlog [online], https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/70875 (geraadpleegd op 19 maart 2019 ).