Artikel - De euro is dood, leve de drachme - Opiniestukken
22 september 2011 | door: Willem Melching, historicus aan de Universiteit van Amsterdam
Dat de Griekse overheid zich aan Europese regels zal gaan houden, is weinig waarschijnlijk, Het uit de euro zetten van Griekenland is nog slechts een kwestie van tijd.
"De Grieken zullen in ruil voor een behoorlijke reddingboot zelf wel van het euro-schip af gaan. "
Lang geleden, in 1996 om precies te zijn, was ik aanwezig bij een lezing van de heer Duisenberg op het toen net opgerichte Duitsland-instituut. De heer Duisenberg - destijds president van de Nederlandsche Bank - zong zijn loflied over de mooie tijden die zouden aanbreken wanneer de euro een feit zou zijn.
De meeste mensen in de zaal vonden al dat Europa-idealisme schitterend. Er was eigenlijk maar één spelbreker en dat was de heer Heldring van NRC-Handelsblad. In mijn herinnering stelde hij een simpele maar scherpzinnige vraag.
"Wat", zo luidde deze vraag, "gebeurt er wanneer Zuid-Europese landen zoals Frankrijk en Italië te veel geld uitgeven om bijvoorbeeld hun defensie te versterken of hun ambtenarenapparaat willen uitbreiden? Deze landen zijn immers gewend aan een politiek van inflatie, overbesteding en devaluatie". Het antwoord van de heer Duisenberg - op zich een scherpe geest - was buiten gewoon wollig. Eigenlijk moesten we daar niet van uit gaan. Zo iets zou nooit kunnen voorkomen. Daar waren we toch allemaal bij.
Zoals gewoonlijk had Heldring het scherp gezien. Na tien jaar euro en financieel wanbeheer zitten we met een klassieke tweedeling in Europa. In het Noorden spaarzame en zuinige landen die vanwege hun export-economie gebaat zijn bij begrotingsdiscipline, een hoge belastingmoraal en lage loonkosten.
In het Zuiden de landen die vanwege cliëntisme en absurde sociale voorzieningen, te kampen hebben met opgeblazen overheidsapparaten, een zwakke belastingmoraal en daarom verslaafd zijn geraakt aan devaluaties en goedkoop geld. Deze fundamentele tweedeling is met de euro niet verdwenen. Dankzij de euro is het tijdelijk gecamoufleerd, maar nu is de situatie acuut en de tweedeling duidelijk zichtbaar.
In de media en zeker in de Duitse bladen tekent zich de uitsluiting van Griekenland reeds af. Het voorstel van EU-commissaris Oetinger om in plaats van de Griekse ambtenaren zelf de belasting te gaan innen, is minstens even brutaal als het Oostenrijkse voorstel aan Servië in juli 1914 om zelf maar eens even die moord op Franz Ferdinand te onderzoeken.
Het uit de euro zetten van Griekenland is nog slechts een kwestie van tijd. Ik denk dat ze in ruil voor een behoorlijke reddingboot zelf wel van het euro-schip af zullen gaan. Dat heeft als groot voordeel dat landen als Ierland, Spanje en Italië zich een hoedje zullen schrikken en misschien alle zeilen zullen bijzetten om toch maar in de euro te kunnen blijven.
In de beloftes van de Griekse overheid heb ik weinig vertrouwen. De eerste keer in mijn leven dat ik op het vliegveld van Athene aankwam, zag ik een dikke zwetende politieman die een stinkende Karelia-sigaret zat te roken. Direct onder een bord "Verboden te Roken". Dat de Griekse overheid zich aan Europese regels zal gaan houden, acht ik dan ook weinig waarschijnlijk. En het mooiste van alles is dat Griekenland eindelijk weer een betaalbaar vakantieland zal worden.