Waarom zit iets in het curriculum? Even verder kijken dan Latijn, Grieks of STEM. | X, Y of Einstein?
Het is zowat de halfjaarlijkse discussie in onderwijs zoals iemand schreef op Twitter: waarom Latijn (of Grieks) nog aanleren op school. Een discussie die vaak gevoed wordt door karikaturen van zowel oude talen als van het vermaledijde stem dat momenteel als boosdoener genoemd wordt.
Maar waarom zit iets in het curriculum? Vooraleer je begint over traditie of lobby-werk, wil ik het wat abstracter bekijken.
Bij een curriculum moet je namelijk zowel vooruit als terug kijken. Vooruit kijken is moeilijk. Wat hebben kinderen in de toekomst nodig? Terwijl veel futurologen en belanghebbenden dit met veel stelligheid beweren te weten, leert de geschiedenis dat dit zelden het geval is. Voor alle duidelijkheid, die moeilijkheid ontslaat ons niet om daar blijvend over na te denken. Check trouwens het rapport dat Paul Kirschner hierover schreef op basis van een ruime bevraging van experts.
Maar progressie is ook op een andere manier mogelijk, Hannah Arendt indachtig. Die andere manier is door terug te kijken en vooral te kijken wat we als samenleving belangrijk vinden om mee te geven naar een volgende generatie. Dit is de conserverende functie van onderwijs. De progressie zit er hem dan in dat elke generatie weer opnieuw de afweging moet maken wat moet meegegeven worden.
Stem gelijkstellen aan vooruitkijken en Latijn aan conserveren is gewoon te eenvoudig en daardoor fout. Leren programmeren kan evenzeer een conservatiediscussie zijn in een tijd waarin programmeertalen ook kunnen verdwijnen en de vraag niet ondenkbaar is in welke mate we nog massaal zullen programmeren in de toekomst.
En taalonderwijs kan net naar de toekomst heel belangrijk zijn omdat we misschien wel slimme oortjes krijgen die vertalen wat de andere zegt, maar woordelijk vertalen is nog niet hetzelfde als begrijpend vertalen. Taal is een subtiel spel van betekenisgeving en laat dit nu iets zijn dat oa in de lessen Grieks en Latijn aan bod kan komen.
Let wel: ik vind het helemaal niet erg dat deze discussie opflakkert. Integendeel, het hoort net bij de taak van deze generatie (en alle volgende) om over curricula na te denken.
3 gedachten over “Waarom zit iets in het curriculum? Even verder kijken dan Latijn, Grieks of STEM.”	
Goed gezegd. Ik studeerde Latijn-Grieks indertijd.Ik heb vooral geleerd om wat geschreven staat altijd met enige afstand en soms argwaan te bekijken. Ik leerde ook hoe belangrijk en hoe moeilijk juist interpreteren is, en hoe context een rol speelt. Deze richting heeft mij zeer goed voorbereid op mijn werk als psychotherapeut, filosoof en pedagoog.
Ik vraag me al en hele tijd af, dr. Pedro De Bruyckere, zou u/jij uw/je kind een duwtje richting Latijn geven als het meer dan behoorlijk presteert op de basisschool!? Hoe weet je of Latijnse bij haar/zijn persoon past? Als zij/hij heel goed kan memoriseren, zoals ik bij Hautekiet herhaaldelijk hoorde vallen, en niet direct een ‘technische knobbel’ heeft of opvalt met vaardig en fijn handenwerk? Ik som maar wat op. Als zij/hij groot droomt op sportgebied?
Hoe moeilijk kan kiezen zijn. Op een scholenbeurs hoorde ik vallen: ach, het middelbaar is één grote soep. En een directeur van een middenschool adviseerde van het buikgevoel te volgen, ook wat schoolkeuze betreft. En dat hypen van Latijn (en Grieks), dat is toch puur overlevingsstrategie van de scholen die die klassieke talen (nog) aanbieden!? En die scholen profileren zich wat graag als prestigehuizen: enkel de allerbesten volgen Latijn. Zo klonk het 30 jaar geleden heel sterk. Maar de tijd, verandert hij niet snel.
Herinner me nog heel goed hoe de gerenommeerde prof s.j. Wijsbegeerte bij mijn inschrijving aan de universiteit reageerde: geen oude humaniora gedaan?! Gij gaat er niet komen, manneke, dat gaat niet lukken. Was dat een koude douche bij de start van mijn academische studie! En toch. Oef. Op zijn Weveriaans: veni, vidi, vici. 🙂 Zélfs voor zijn vakken: filosofie en logica.