En ik denk dat kardinaal Ippolito d'Este, de aangesprokene in het gedicht, als luisteraar ook lichte uitputtingsverschijnselen moet hebben gekend. Als de Renaissance de periode van de maat, de beheersing en de harmonie is, dan heeft Ariosto die in mateloosheid (maar wel binnen zijn regels) ongedaan gemaakt. Hij slipt weg in de Barok van de toekomst.
Orlando/Roeland/Roland was al eeuwen een mythische literaire gestalte voor hij Ariosto's wereld binnenkwam. Voor Karel de Grote, vele andere figuren, de strijd tegen de Moren, geldt hetzelfde. In sommige laatmiddeleeuwse teksten was het ridderideaal al niet vrij van ironisering gebleven. Een al mythische gestalte als een literaire figuur hernemen - dat kan alleen door vermenselijking ervan.
Ariosto laat de kuise, alleen zijn Heer toegewijde Orlando, de volmaakte ridder, zich verliezen aan een vrouw, Angelica, en door de weigering van haar liefde - zij verkiest ten slotte een gemeen soldaat boven hem - waanzinnig worden. De kracht van zijn waanzin is die van een natuurramp, in hem zelf en door zijn gewelddadigheid ook voor de buitenwereld. De mens die hij was (de waanzin slaat pas op de helft van het gedicht toe), krijgt opnieuw een mythische grootte; zijn passie eveneens.