Tilburg heeft eerste zelfvoorzienende busstation | Stedebouw & Architectuur
Onlangs werd in Tilburg het nieuwe busstation in gebruik genomen. Net als de renovatie van het treinstation en de nieuwe fietsenstallingen in het spoorgebied is het busstation ontworpen door architectenbureau cepezed. De nieuwe OV-faciliteit wekt zijn eigen energie op en heeft een vergaand geïntegreerd ontwerp.
De basisopzet bestaat uit een reeks uiterst ranke kolommenparen met daarop een even zo minimalistische luifelstructuur. Het bouwwerk vormt een driehoekig circuit van ruim 1600 meter lang met in het hart een open ruimte. De opstelplaatsen voor de bussen liggen langs de buitenrand; één voor uitstappen en zes voor instappen. De luifelomloop verloopt van 14 naar 30 meter breedte totaal en kent twee verspringingen. Deze zijn vooral functioneel en sluiten aan op de stedenbouwkundige situatie.
De verspringingen verdelen de totaalstructuur in drie segmenten. In het hart van ieder segment bevindt zich een groenplantsoen dat is afgebakend door een zitbank waar de reizigers gebruik van kunnen maken. Aan de brede kop is in het hart van de omloop een paviljoen opgenomen. Het paviljoen bevat een personeelsruimte voor de chauffeurs, een ov-servicepunt en een commerciële ruimte die nog een invulling moet krijgen. Aan deze ruimte grenst ook een verhoogd terras.
De riante luifel rondom overdekt de volledige perrons en een deel van de bussen. Reizigers kunnen zo altijd droog en beschut in- en uitstappen. De constructie bestaat uit een stalen framewerk dat is bespannen met translucent ETFE-folie. De verlichting is achter dit folie in de staalconstructie opgenomen. Overdag filtert de luifel het zonlicht, terwijl het in de donkere uren één groot ruimtelijk verlichtingselement vormt, dat sterk bijdraagt aan het veiligheidsgevoel.
Boven op de luifel ligt 250 m2 aan zonnepanelen. Bij sterk daglicht werpen deze een schaduwpatroon op het ETFE waardoor de reizigers zich bewust zijn van hun aanwezigheid. De panelen leveren voldoende energie voor alle functionaliteiten van het busstation zoals de luifelverlichting, de digitale informatieborden, de personeelsruimte en het ov-servicepunt. De commerciële ruimte heeft zijn eigen energiecircuit en -meter.
Uit overwegingen van zowel esthetiek, comfort, functionaliteit als materiaalverbruik is veel aandacht besteed aan een zo elementair mogelijke opzet, materialisatie en detaillering. cepezed heeft voor het station een zuiver systeem uitgedacht en dit minutieus geëngineerd. Zo bevatten de ranke kolommen samengesteld uit plaat- en stripstaal tevens hemelwaterafvoeren en elektrische bekabeling. Ook zijn de S.O.S.-melder en intercom in één van de kolommen geïntegreerd. Het stalen zetwerk dat constructief de centrale dragende ligger vormt, fungeert eveneens als watergoot.