te groot zijn. Het wisselt af van 6X6, 8X9. 6X8 of 7X8 voet, al naar de koffie-variëteit, die men aanplant. Op hooggelegen en op vruchtbare terreinen bedraagt het meer dan op laag gelegene en minder vruchtbare 36).
Bij de Hevea-cultuur, die nog van betrekkelijk jongen datum is, heeft er in den eersten tijd veel verschil van meening geheerscht omtrent het te bezigen plantverband. Het doel is om van de boomen, aanwezig op een zeker terrein-oppervlak, een geregelde en overvloedige productie van latex te verkrijgen. Daarvoor zijn noodig gezonde, krachtige boomen met goed ontwikkelden stam en bladerrijke kruin, en langzamerhand zijn de rubberplanters tot de overtuiging gekomen, dat zulke het best worden verkregen, door ze op grooten afstand van elkaar te plaatsen. Men gebruikt een plantverband van 18 X 18, 16 X 24. 12 X 24. 16 X 16 voet, naar gelang van de hoogteligging en de bodemgesteldheid van het terrein. De latex-productie is dan gedurende de eerste jaren wel minder dan bij nauwer plantverband, doch dit verschil wordtin de volgende jaren ruimschoots ingehaald 37).
Bij het boschbedryf, zooals dit in Indië bij de Djati-cultuur wordt uitgeoefend, en waar op een groote houtproductie wordt gewerkt, verlangt men hooge boomen met dikken stam, weinig takken en een bladerrijke kruin. De hoogtegroei wordt bevorderd door een nauw, de diktegroei door een ruim plantverband. Men begint daarom met het eerste en zet de planten op 3 X 5. 3 X 6 of 3 X 9 voet. Wanneer na eenige jaren de boomen een zekere hoogte hebben bereikt, wordt geleidelijk uitgedund, waardoor meer lucht en licht in den aanplant komt en de diktegroei toeneemt 38).
Van de cacao worden, evenals bij de koffie, de vruchten geoogst. Het plantverband werd vroeger klein genomen, doch sinds men ingezien heeft, dat dit het optreden bevordert van verschillende ziekten en plagen, waaraan de cacao veel blootstaat, plaatst men de boomen op grooteren afstand 39).
De kinacultuur stelt zich ten doel om van een bepaald terreinoppervlak geregeld een maximum hoeveelheid waardevollen bast te oogsten. De bastproductie van een kinaboom is afhankelijk