Bio-energie is energie (warmte, elektriciteit) die is opgewekt met biomassa. Biomassa is een verzamelnaam voor reststromen van organisch materiaal (zowel plantaardig als dierlijk) zoals afvalhout, snoeihout, papierslib, biomassakorrels, diermeel, zuiveringsslib, kippenmest. Er kunnen voor energieopwekking ook speciaal gewassen worden gekweekt ; dit betreft dan energieteelt (wilgen, populieren, koolzaad, grassen zoals olifantsgras en hennep). Meer weten?
De vier meest toegepaste technieken om bio-energie te produceren zijn:
verbranding van biomassa (meegestookt in bestaande centrales of in aparte installaties)
vergassen van biomassa en toepassen van het verkregen stookgas
vergisten van (natte) biomassa en toepassen van het verkregen biogas
toepassen van stortgas voor elektriciteitsopwekking
Er vindt veel onderzoek plaats, om bestaande technieken te verbeteren of nieuwe te ontdekken. Enkele van die "nieuwe" technieken zijn bijvoorbeeld pyrolyse en hydro-thermal processing Daarnaast wint bijvoorbeeld de inzet van uit biomassa geproduceerde diesel in het verkeer behoorlijk terrein. Meer weten?
Eind 2001 werd bijna 71% van de Nederlandse duurzame elektriciteitsproductie gedekt door bio-energiebronnen. In 2002 is ook veel bio-energie geïmporteerd: 75% van de verkochte duurzame elektriciteit is van buitenlandse afkomst. De grootste bijdrage in Nederland wordt de komende jaren geleverd uit de vervanging van steenkool door biomassa als brandstoffen in grote elektriciteitscentrales. Op Europese schaal is de dominantie van biomassa nog groter. Meer weten?
De kosten van bio-energie hangen erg af van de techniek die gebruikt wordt en van het soort biomassa (schoon, vuil of speciaal geteeld). Het gaat meestal om duurzame stroom. Duurzame warmte wordt niet sterk financieel gestimuleerd.
De techniek wordt meestal duurder indien er lastiger (of vuilere) biomassa's worden gebruikt: de reiniging van rookgassen of verwijdering van reststoffen kost dan meer. Toepassing van stortgas is al rendabel. Energiegewassen zijn duur (bijvoorbeeld 100 euro/ton of meer). Veel reststromen uit allerlei sectoren hebben een negatieve waarde en zijn dus goedkoop, maar de kosten voor voorbewerking of verwerking zijn dan weer duurder. Meer weten?
De voordelen van bio-energie zijn vooral te vinden in het feit dat het goed aansluit bij bestaande know-how en technieken en op grote schaal toepasbaar is. Voorts is het erg belangrijk dat bio-energie kan worden opgewekt wanneer dit nodig is. De vraag naar energie (elektriciteit en warmte) fluctueert sterk in de tijd en vraag en aanbod moeten steeds met elkaar in evenwicht zijn: opslag van energie is doorgaans lastig en op grote schaal erg duur. Veel andere duurzame energie technieken (zoals zon, wind, getijden) zijn niet op afroep beschikbaar.
Verder zijn belangrijke voordelen van bio-energie zoal:
de brandstoffen zijn veelal voorhanden
door koppeling met afvalstromen wordt bijgedragen aan nuttig gebruik van afval
koppeling aan landbouw en bosbouw draagt bij aan het toekomstperspectief van deze sectoren (nationaal en internationaal)
bio-energie is in veel gevallen betaalbaar
Bio-energie kan dus snel een grote bijdrage leveren aan de realisatie van de duurzame energie doelstellingen (10% in 2020) en is daarom voor de komende 25 jaar een belangrijke bron van duurzame energie.
De nadelen van bio-energie komen tot uiting in de milieuvergelijking met andere technieken. Hoewel bio-energie CO2 neutraal is, treden andere emissies in vergelijkbare mate op als bij inzet van fossiele brandstoffen. Dit is afhankelijk van de reiniging van de afgevoerde gassen. Bij vergaande gasreiniging is de techniek schoon, ook al worden vuile biomassa's toegepast.
Bio-energie levert vaak een bijdrage aan verzuring. Biomassa moet getransporteerd worden en kan geur opleveren (hinderaspecten). Energieteelt kost veel ruimte. Bio-energie staat dicht bij afvalverwerking en lijdt dan aan een imagoprobleem. Er zijn grote investeringen nodig voor verbrandingsketels, vergassers of vergisters en dat betekent een financieel risico voor investeerders. De huidige generatie bio-energie projecten kampt met veel technische en financiële tegenvallers en onzekerheden.
Het potentieel van bio-energie is (mondiaal en in Europa) groot, zowel voor de elektriciteitproductie als voor warmtelevering. In Nederland is import van biomassa nodig om aan de vraag te kunnen voldoen. Het perspectief op korte en middellange termijn is gunstig. Op lange termijn (>25 jaar) zullen andere technieken aantrekkelijker kunnen worden. Meer weten?