Onderzoek | Maarten-Jan Vos
Roof van Joods vastgoed
Gepost op okt 23, 2013
Vanaf 2019 zijn een heleboel gemeenten gestart met onderzoek naar roof en rechtsherstel van joods vastgoed op lokaal niveau. Kocht de gemeente zelf joods vastgoed? Werden er na de oorlog achterstallig heffingen onterecht aan joodse huiseigenaren opgelegd? Was de gemeente op andere manieren betrokken bij ontrechting en vervolging van joodse inwoners? Als een van de eersten die op dit gebied onderzoek deed in 2012 ben ik bij een vijftal onderzoeken betrokken, te beginnen met Lochem en Winterswijk. Mijn eerste rapport verscheen in februari 2022 in de Gemeente Lochem. Voor de gemeente Amersfoort ben ik in maart aan de slag gegaan. Inwoners met vragen en meldingen kunnen op deze pagina terecht.
In mijn eerste onderzoek naar de roof van het Joods vastgoed in 2012-2013 heb ik van meer dan 400 percelen, die Joods privé bezit waren, gereconstrueerd of zij geroofd zijn door de bezetter en of er na de oorlog rechtsherstel over heeft plaatsgevonden. Ook heb ik naar de regelingen gekeken die na de oorlog getroffen zijn met overlevenden en nabestaanden en heb ik onderzocht hoe redelijk die regelingen eigenlijk waren. Ik voerde dit onderzoek uit in opdracht van het Centraal Joodse Overleg en de Stichting Platform Israël.
Joods leven aan de Harstenhoekweg in Scheveningen
Gepost op okt 20, 2013
In 2014 werkte ik mee aan een breed opgezet onderzoek van Prof. Wim Willems, hoogleraar stadsgeschiedenis van Den Haag aan de Universiteit Leiden – campus Den Haag. Samen met Hanneke Verbeek maakte hij aan een reconstructie van de levens van 20 joodse families die aan de Harstenhoekweg in Scheveningen woonden. Daarbij staan het vooroorlogse leven en de persoonlijke verhalen van deze mensen centraal. Ik onderzocht voor een aantal families de geschiedenis van roof en rechtsherstel tijdens en na de oorlog.
Het boek Hier woonden wij. Hoe een stad zijn joodse verleden herontdekt werd gepresenteerd op 25 oktober 2015.
Gepost op okt 18, 2013
In 2008 voerde ik een onderzoek uit naar joodse gevangenen van Kamp Amersfoort. Het Nationaal Herinneringscentrum Kamp Amersfoort wilde in kaart brengen hoeveel joodse gevangenen er nu in dat kamp verbleven hadden en wat hun lot was geweest. Hoewel het kamp eigenlijk niet bestemd was voor joden die gedeporteerd zouden worden hebben er toch meer dan 2000 joden gevangen gezeten tussen 1940 en 1944. Voor dit onderzoek heb ik gebruikt gemaakt van het archief van het NIOD, het gemeentearchief Amersfoort en de ITS in Bad Arolsen.
Privé onderzoek naar vastgoed
Tijdens het onderzoek naar roof en rechtsbestel ontwierpen Serge ter Braake en ik een methode om de roof en rechtsherstel van Joods vastgoed in kaart te brengen. Eenieder die geïnteresseerd is in deze kwestie binnen zijn eigen familie kan met ons stappenplan onderzoek doen.
Maar ik kan het ook voor u doen. Ik ben als onderzoeker beschikbaar voor nabestaanden die willen weten wat er uit de eigen familie geroofd is en of dat na de oorlog gecompenseerd is. Ik heb inmiddels onderzoek gedaan voor verschillende privé personen en daarbij vastgoed en andere geroofde bezittingen, zoals aandelen en firma's, in kaart gebracht.