DuurzaamDoor helpt circulair versnellen - Publiek denken
DuurzaamDoor helpt circulair versnellen
Jelle van der Meulen, 20 dec 2021
Op 9 december organiseerde DuurzaamDoor een online bijeenkomst om ambtenaren te inspireren de transitie naar een circulaire economie te versnellen. Ze waren duidelijk toe aan het webinar: ze hebben een grote wens om tempo te maken. Met 100 Months to Change daagde DuurzaamDoor ambtenaren uit een extra stap te zetten in 2022.
Welke extra stap zet jij als ambtenaar om de klimaatdoelen van 2030 te halen? Na het zien van de film Beyond Zero – over Interface, dat vanaf 1975 transformeerde van een fossil-fuel based tot een "eco-positief" bedrijf – werd die vraag gesteld aan de aanwezigen. 'Beyond Zero, getoond door 100 Months To Change, heeft veel mensen geïnspireerd om de volgende stap te zetten,' zegt Tessa de Haas, tafelsecretaris Circulaire Economie bij DuurzaamDoor. 'Aan ons de taak ze te versterken bij die volgende stap.'
DuurzaamDoor organiseerde de bijeenkomst op 9 december, in samenwerking met 100 Months To Change. Dat is een nieuw organisatiemodel, een wereldwijde samenwerking van changemakers die professionals wil inspireren en versterken in hun klimaatwerk om duurzame doelen versneld te realiseren. Zij organiseren zogeheten Experiences waarin inspiratie uit de film wordt besproken en omgezet in concrete acties voor iedere professional. De manier waarop Interface en andere klimaatpioniers werkten vormen daarbij het handvat (zoals hier nader uitgelegd), waarna acties worden opgevolgd.
Je moet niet wachten tot de directeur of manager zegt dat je iets mag doen
Charlotte Extercatte, transformatie expert bij 100 Months To Change (100 MTC), legt uit: 'We kunnen allemaal veel van elkaar leren. In zo'n webinar luister je vooral, maar ambtenaren die hier mee bezig zijn hebben ook de behoefte om te kijken hoe anderen het doen. Dan is het heel waardevol om inzichten mee te nemen, die gebaseerd zijn op het werk van pioniers die in circulaire opgaves dingen anders – en succesvoller – deden dan de rest. Die handvatten bieden we in het platform, want dat hebben professionals in deze tijd echt nodig.'
'Als DuurzaamDoor willen we iedere ambtenaar drie dingen meegeven: visie, versnellen en volhouden,' voegt De Haas toe. 'Die versnelling weten we te organiseren vanuit ervaringen van DuurzaamDoor, het platform 100MTC en de ambtenaren zelf, die ook professional zijn. De ervaringen deelden we al met elkaar en blijven we met elkaar delen om zo met elkaar te blijven leren en te kunnen versnellen in het transitiewerk.'
Het eerste antwoord op de vraag wat een ambtenaar kan doen om de transitie te versnellen is overigens simpel: lef tonen. 'De opgaven zijn natuurlijk groot,' weet De Haas. 'Maar het belangrijkste is dat je ergens gewoon aan begint. Maar niet alleen. Daar is een "krachtteam", een van de versnellers, voor bedoeld. Dat is een groep van 5 gemotiveerde professionals die samen de transitie op gang brengen. Je kan wel gaan zitten wachten tot de manager of directeur zegt dat je iets mag doen, maar de ambtenaar met lef doet het gewoon. En vervolgens wordt de rest van de organisatie zo enthousiast dat anderen ook instappen.'
Daarnaast kan de succesvolle samenwerking tussen DuurzaamDoor en 100 Months To Change volgens De Haas als inspiratie dienen. 'Het gaat er niet om wat één iemand doet. We hebben samen iets te doen en daar vinden we elkaar op. Zo moet het ook gaan in de circulaire economie. Zie de waarde van andere professionals. Zo in partnerschap samenwerken is nog wel een leerpunt binnen de overheid.'
Geld naar de randvoorwaarden
Nu de partijen uit het voormalige demissionaire kabinet er eindelijk in geslaagd zijn opnieuw tot een coalitieakkoord te komen, zijn ook de plannen omtrent klimaat bekend geworden. Er komt een klimaat- en transitiefonds van 35 miljard euro voor de komende 10 jaar. Een hoopvolle ontwikkeling, vindt De Haas, maar wel één waar voorwaarden aan kleven. 'Bij DuurzaamDoor hebben we geleerd dat we in de circulaire transitie te snel in de actiestand gaan, zonder daarbij eerst de randvoorwaarden goed te organiseren. Ik ben blij met meer geld voor de transitie, maar dat geld moet dan wel ingezet worden op het creëren van die randvoorwaarden. Je weet dat wet- en regelgeving, financiering en veel andere dingen momenteel de circulaire transitie vertragen. Daar hebben we dus met elkaar dingen op te organiseren en in te investeren!'
Iedereen krijgt ermee te maken, dus iedereen kan een bijdrage leveren
Extercatte denkt dat een andere manier van denken vereist is om het geld goed te besteden. 'Neem recent nog de huishoudens met lage inkomens die ineens een torenhoge energierekening hadden. Zij hebben geld gekregen om die rekening (deels) te kunnen voldoen, maar dat hadden we veel doelmatiger kunnen oplossen. Stop het geld niet in een portemonnee waaruit het direct wegvloeit, maar in betere isolatie, zodat het probleem zich volgend jaar niet weer voordoet. Dat soort ideeën zijn er volop, zeker bij ambtenaren met lef, maar dan moet de overheid die kennis wel benutten.
Nog 97 maanden te gaan tot 2030: het is tijd om vaart te maken. DuurzaamDoor organiseert in de eerste 3 maanden van 2022 zogenoemde krachtsessies. Tijdens die sessies geeft de organisatie handvatten aan professionals met een opgave op circulair gebied, die er even niet uitkomen. 'Als het niet lekker loopt, of gewoonweg sneller of beter kan, maar je weet niet hoe, dan gaan wij het gesprek aan,' legt De Haas uit. 'Waar zit de eerste stap? Misschien is je krachtteam niet op orde en ga je daarom niet zo hard. Die krachtsessies zijn er om ambtenaren te helpen, maar dienen ook voor ons als inspiratie en leermoment. Mocht DuurzaamDoor dingen anders kunnen doen om mensen beter te helpen, dan stellen wij natuurlijk zelf onze koers bij.'
De Haas heeft als persoonlijk doel voor het komende jaar om duizend ambtenaren te bereiken. 'Iedereen die je bereikt, activeert ook weer mensen binnen de eigen organisatie. Zo werkt het door en wordt de impact steeds groter.' Extercatte ziet dat heel veel mensen in ieder geval de stap willen maken naar een circulaire economie. 'We zijn er als overheid en bedrijfsleven heel goed in om hier een saai, platgeslagen onderwerp van te maken, dat naast de kernprocessen draait. Maar iedereen krijgt ermee te maken, dus iedereen kan ook een bijdrage leveren! De transitieopgaven voor klimaat en circulariteit liggen er, nu moeten we ermee aan de slag.'