Nog over Brugse kapoenen
In het vorig nummer van Biekorf, blz. 247-248, komt de vraag: 'Of was Brugge alleen de markt van de vette kapoenen? De vraag blijft open'.
Naar ons dunkt kan de vraag, aan de hand van een hallegebod uit 1490, voor het einde der 15e eeuw reeds beantwoord worden. In dat jaar immers laat Maximiliaan een hallegebod uitvaardigen waarbij maximumprijzen voor de vogelmarkt vastgesteld worden.
'Voort dat niement en gheorlove van desen daghe voor dan eenighe zwanen, reyghers, pigoten binder stede van Brugghe dierdere en vercopen dan ten prise hier naer verclaert, op de boete van 3 pond par. beede coope ende vercoope telkerwaerf dat het bevonden worde by den dekene ende vinders vande veughelmaerct of hierof bedreghen worde metter goeder waerhede voor scepenen'(1).
En meteen maken wij kennis met een paar kapoenvarieteiten. Wij vinden er inderdaad 'Meessensche cappoenen xvj id. (= gr.) de beste ende dandre jn auenante. Noordersche cappoenen xij id. de beste ende dandre jn auenante. Rente cappoenen v id.' Volgen dan nog de prijzen van 'lardier kiekenen', 'veerskiekenen' en 'duven' die hoger gekwoteerd staan van Pasen tot Sinksen, dan gedurende de rest van het jaar.
De theoretische of 'rentekapoen' stelt hier een probleem, en daar mag wel eens op gewezen worden, nu prijzen- en lonengeschiedenis zozeer aan de mode geraakt is. Het blijkt hoe gevaarlijk het is voort te bouwen op de gemiddelde prijzen van de spijkerrekeningen om de levensduurte bvb. vast te stellen, vermits wij bij dit tarief voor het feit staan dat een rentekapoen, in geld omgezet, minder dan de helft en zelfs beneden ⅓ van de werkelijke marktprijs van de kapoen geschat wordt.
Anderzijds vindt men in de 'Somme rural' van Boutellier, bij de 'prisinghe van erve' bij het verlaten van een hof door een pachter dat 'die capoenen van herbegayge syn ghepresen die twee voor eene capoen van renten', waarbij dus de rentekapoen het dubbel van de werkelijke waarde gaat.
Hoe dan ook, wij menen de boven gestelde vraag aldus te mogen beantwoorden: reeds op het einde van de 15e eeuw was Brugge de markt waar men de kapoenen aan de man bracht die over heel West-Vlaanderen werden gekweekt.
L. Danhieux.
Stadsarchief Brugge, Hallegeboden 1e register (1490-99), fo 38 vo. Wij danken de heer J. Vermaut die de tekst voor ons nagelezen heeft. - Het daarop volgende tarief zelf kan men terugvinden bij Gilliodts van Severen, Inventaire Bruges VI, 344; id. Glossaire Flamand 534-535. Zie ook Biekorf 1931, 338; 1956, 126.