Per 1 januari 2020 is de Wet Bijzondere Opnemingen in Psychiatrische Ziekenhuizen (BOPZ) vervangen door de Wet zorg en dwang (Wzd) en de Wet verplichte GGZ. De Wzd behandelt de gedwongen opnames en gedwongen zorg voor mensen met een verstandelijke beperking en mensen met een psychogeriatrische aandoening (zoals dementie). De Wzd geldt overal, niet alleen intramuraal, maar dus óók in de thuissituatie. De kern van de Wet zorg en dwang is 'Nee, tenzij'. De zorg vindt zoveel mogelijk op vrijwillige basis plaats en is persoonsgericht. Het uitgangspunt van de Wzd is dat onvrijwillige zorg niet wordt toegepast, tenzij het niet anders kan. De Wzd regelt vooral ook de rechten van de patiënt in geval van onvrijwillige zorg of opname. Onvrijwillige zorg wordt ingezet om risico’s op ernstige nadelen te voorkomen, wanneer er geen vrijwillige alternatieven zijn. De huisarts kan te maken hebben met patiënten waarbij onvrijwillige zorg wordt ingezet. Een bedhek, de voordeur op slot of het toedienen van gedrag beïnvloedende medicijnen zonder dat de patiënt zich daarvan bewust is. Het is raadzaam dat de huisarts betrokken wordt bij de afweging of onvrijwillige zorg thuis kan worden ingezet. Dit omdat de huisarts en team de patient goed kent. De huisarts is niet degene die het besluit neemt, of die de onvrijwillige zorg daadwerkelijk verleent. De huisarts kan inschatten of het veilig en verantwoord is om huisartsenzorg te verlenen aan patiënten op wie onvrijwillige zorg van toepassing is.
Doel
Je hebt kennis vergaard over de Wet zorg en dwang, weet wanneer deze van toepassing is, wat de rol van de huisarts is en hoe dit in de regio is geregeld.
Gebruiksaanwijzing
Deze bouwsteen bestaat uit filmpjes en verdiepende websites. De AIOS bekijkt de filmpjes en bestudeert de websites onder de kop onderwijsactiviteiten. De AIOS bespreekt de rol van de huisarts bij Wzd en de afspraken in de huisartsenpraktijk en/of Verpleeghuis met de opleider. De AIOS bespreekt de bevindingen en deelt de ervaringen met verschillende Aios op de terugkomdag.
Verpleeghuis: Ga na hoe de Wzd in het verpleeghuis wordt vormgegeven. Is er een Wzd functionaris? Is er een protocol? Zijn er werkafspraken? Komen de mogelijke gevaarscriteria ter sprake bij de diverse overleggen, hoe dan, en wat gebeurt er vervolgens mee?
Huisartsenpraktijk: Ga met je opleider in gesprek hoe de randvoorwaarden in de huisartspraktijk, de Wzd regio geregeld is en wat de ervaring is met onvrijwillige zorg en opname. Door inzet van proactieve ouderenzorg met goede registratie in het HIS, MDO’s en goede samenwerking van hulp en zorgverleners rondom de kwetsbare en zijn naaste is de huisartsenpraktijk al een heel eind op weg met het volgen van deze wet. Ook regionale keten ontwikkelingen zoals bij dementie en inzet van de SO in de eerste lijn, dragen bij aan de randvoorwaarden voor uitvoering van de Wzd.
Terugkomdag: Bespreek tijdens het onderwijs de ervaringen van de verschillende Aios met Wzd en de procedure van opname op gesloten afdeling in verpleeghuis met en zonder dwang.
Onderwijsactiviteiten
Deze bouwsteen, de filmpjes en het bestuderen van de site dwangindezorg.nl en het standpunt van de LHV kunnen op zichzelf staan of gekoppeld worden aan een praktijkopdracht, leergesprek, terugkomdagonderwijs, themaonderwijs/expertonderwijs.
Dit is een filmpje over stappenplan Wet zorg en dwang waarbij het stappenplan eenvoudig wordt uitgelegd: Stappenplan Wzd
Voor verdieping is dit een bruikbare deze site: dwanginderzorg.nl met ook presentaties
Workshop onvrijwillige zorg
Workshop verzet met een video van de workshop
Deze elearning gaat over wanneer er sprake is van onvrijwillige zorg en waarin je ideeën op kan doen voor vrijwillige alternatieven van zorg. Free-learning.nl
Wettelijk kader van de 9 punten van onvrijwillige zorg toegelicht: Wzd toegelicht
Het standpunt van de LHV met ook de proces stappen: LHV thema zorg en dwang
Als de patient de beslissing tot opname en verblijf zelf niet meer kan maken is er een besluit tot opname en verblijf nodig. Een besluit tot opname en verblijf is een juridische titel voor de opname.