Dat het iemand zal lukken om Richard te zijn
door Len Borgdorff, 23 april 2019
Tijdens ons gesprek in Kamer 23 hebben wij het over taalverlekkering, een woord dat smaakt naar wat het betekent, maar ook over het onvermogen om de dingen kloppend te maken en dat poëzie daar niet alleen een mooi voorbeeld van is, maar dat het er ook vaak over gaat.
Je zoekt iets, je hebt ook wel een idee, maar de juiste verbinding blijft uit. Zoiets.
Die 'wij' in Kamer 23 zijn Bibi Dumon Tak, Ester Naomi Perquin en ik. En in dit verband komt Ester op een telefoontje van jaren geleden waarin een vrouw naar Richard vraagt. Maar er is geen Richard.
Aan het eind van ons gesprek vraag ik of Ester nog iets wil voorlezen. Natuurlijk wil ze dat. Ze gaat op zoek. Omdat het wat lang duurt, vraag ik aan Bibi of zij alvast iets wil lezen, maar dat heeft geen zin, merken we, merk ik ook aan het publiek. De zoektocht van Ester is een stil gedicht zonder woorden geworden. Onderweg naar Utrecht is haar zoontje ook al zijn knuffel kwijt geraakt, alleen de naam heeft hij nog: Ieniemienie.
Ester vindt niet wat ze zoekt en dus, omdat het nu eenmaal ter sprake kwam, neemt ze haar toevlucht tot het gedicht over Richard.
Het lange gedicht eindigt met
'Dat het iemand zal lukken om Richard te zijn.'
Richard is een soort Godot, valt me op, of omgekeerd: die mevrouw is Godot en Richard weet niet hoezeer Godot naar haar op zoek is.
Na afloop, dus ook na de onvergetelijke gnoes van Bibi wil ik toch even weten waarom Bibi Bibi heet. Het is me opgevallen dat haar doopnaam Margaretha Anna is, dezelfde namen als die van mijn moeder, maar dan omgekeerd. Daar maak je geen Bibi van. Haar naam is het gevolg van de gebrekkige uitspraak van haar broer die als peuter zijn zusje Baby noemde, zoals ik eigenlijk Leendert had moeten heten, maar omdat ik mezelf als peuter Nenne noemde is het Len geworden. Namen geboren uit articulatorisch onvermogen.
'Maar als ik, wat ik niet graag doe, bij Starbucks een beker koffie bestel, dan geef ik altijd een andere naam op. Eentje die ik op dat moment verzin. Ik wil niet met een beker naar buiten lopen waarop groot Bibi staat.' Ik vertel dat ik altijd Peter doe. Maar, besluit ik, van nu af aan wordt het Richard. 'Afgesproken, ik doe het ook.'
Tegelijk draaien we ons om naar Ester om het haar te vertellen. Ze staat vlak achter ons, maar ze is in gesprek.
Ester Naomi Perquin, Jij bent de verkeerde en alle andere gedichten tot nu toe. Van Oorschot, Amsterdam 2016
Het prachtige gedicht van Bibi Dumon Tak stond al eens centraal in In Poësis 152.
Bibi Dumon Tak & Annemarie van Haeringen, Laat een boodschap achter in het zand. Em. Querido's Uitgeverij, Amsterdam/Antwerpen 2018.