Hij bevindt zich onder de wolken. Zodra wij in zijn aangezicht komen, ziet Carla iets van de top. Geleidelijk aan openbaart de berg zich volledig. Wat een ontvangst. We rijden er langs en hij laat zich van verschillende kanten zien. We rijden verder met een vreemd gevoel. We laten de berg achter ons. We hebben hem gezien!! We hebben eerst een andere bestemming.
De Tibetaanse boeddhist vindt dat je verantwoordelijkheid moet nemen voor je handelingen omdat je een perfecte menselijke (weder)geboorte hebt. Bovendien is de aard van onze geest helder licht. We hebben een geest die een boeddhanatuur heeft.
We reizen na een echte primitieve camino overnachting naar oude koningssteden in het uiterste westen van Tibet. De bergen hebben een laag sneeuw gekregen, het heeft gevroren. De dieren zijn binnengehaald.
Het landschap wordt door het witte zandsteen als een streek met canyons. We komen na vijf uur rijden – het laatste stuk slingerend omhoog over een nogal smalle weg tot 5200m met tegenliggers. Het inhalen van vrachtwagens is een kwestie van balanceren, dus vertrouwen hebben – in Tsada aan.
‘S middags gaan we op zoek naar grotwoningen, lopen er een kora, met oude boeddhistische fresco’s, meditatie ruimten. De weg er naar toe was offroad en enorm bumpy langs steile afgronden.
De kata is een doek die je krijgt uit respect, vanuit het hart. Ik heb op de kata die ik op het vliegveld kreeg heel veel namen van mensen geschreven waarmee ik iets heb, dus jij ook beste of lieve lezer, en die kata gaat mee naar het hoogste punt van mount kailash en wordt daar als eerbetoon achtergelaten. May you be blessed.
Vandaag naar het oude Gugen koninkrijk gegaan. De mensen leefden toen in grotten. Tegen de witte wand stonden gompa’s. We beklommen trappen uitgehakt binnen in de torens, met handen en voeten hoger en hoger. Indrukwekkend in het landschap.
‘S middags een uitgebreide kora gelopen rond het zwaar verwoeste en verwaarloosde kloostercomplex Tholing. Een gompa heeft het redelijk overleefd. Ik vraag me af wat de Chinezen die ook rond kijken en respect tonen zullen zeggen en denken. Ik denk niet veel. De plaats is een militaire enclave omdat het 100 km van India ligt.
Namgyalma beschermer van levende wezens met name dieren. Je kunt de mantra van om broum soha amrita ajur da dai soha onder de banden van je auto of fiets smeren, van alle voertuigen. Dan worden de verwonde of dode dieren gezegend. (Dat is beter dan niets) k
Compassie en universele verantwoordelijkheid. Ik kan alleen maar dankbaar zijn wat anderen voor mij gedaan hebben, voor mijn geluk. Dus wil ik vriendelijk zijn.
De Tibetaanse huizen mogen geen tibetaanse vlaggen hebben. Voortdurend zie ik gekleurde gebedsvlaggetjes (ze staan symbool vvor de tibetaanse vlag) op alle hoeken van het huis met een klein Chinees vlaggetje. De rechthoekige familiehuizen zijn prachtig gedecoreerd. Zij wonen boven, beneden de dieren. De poep van de yak ligt ordelijk te drogen. Het is lente. De bewerkte akkers zijn nog kaal. In de zomer als warmte en regenseizoen samenvallen is de vallei geel en groen. De barley wordt daarna geoogst en gemalen. Dan heet het tsampa.
De kinderen gaan naar school in uniform. Op een plein zie ik ze zeer geordend en in structuren zitten met hun werk op hun knieën.
Vrouwen en mannen zijn gelijk maar vrouwen werken harder op het land en in het huis. Mannen doen als ze thuis zijn niet veel.
Westerlingen mogen sinds twee jaar niet meer werken en wonen in Tibet. Jammer voor de blinden die getraind werden in massage.
We moeten voor onze verdere reis een extra visum. Daarna naar ons hotel dat op en tibetaans klooster lijkt.
We zijn in Shigatze. We gaan eerst naar een tapijtfabriek. De vrouwen spinnen, weven prachtige kleden. We hadden de wens om er een te kopen. 3200 euro vinden we te duur
Het kloostercomplex is buitengewoon aantrekkelijk met stille straatje. We bezoeken de gompa’s. Het 27 meter hoge maitreyabeeld ( de toekomstige boeddha) mogen we niet fotograferen. Wel zijn voeten aanraken. We lopen een kleine kora en een grote van een uur. Langs de hele route staan gebedsmolens die door de Tibetanen en door mij regelmatig rongedraaid worden. In de molens en de boeddha’s bevinden zich mantrarolletjes die positiviteit de wereld in draaien.
We zien hoe boeddhabeelden van klei gemaakt worden, hoe thangka’s geschilderd worden en hoe tsatsaas (offerbeeldjes) en de grote trommels gemaakt worden. Mijn meditatiekamertje op zolder gaat een metamorfose krijgen. Een kunstzinnig dagje vandaag.
De bergen langs de vallei veranderen telkens van kleur van groenig naar grijs zwart naar rood naar oker.
De hoogste snelheid op de friendship highway 90. Dikwijls zijn er momenten dat je maar 30 km ma g rijden. Op onverwachte momenten
Veel Chinezen worden gedwongen naar Tibet gestuurd, anderen worden er heen gelokt met fikse subsidies en geld teruggave. Vandaag is het in Nederland bevrijdingsdag. Wanneer zullen de Tibetanen bevrijdingsdag hebben al is het maar gedeeltelijk.
Google, Facebook werken hier niet. Dis je kunt niets opzoeken. Whatsapp werkt wisselend. Uploaden Foto’s gaat ook niet. WordPress gelukkig wel, hopelijk.
We hebben de friendship highway verlaten (naar Kathmandu) en volgen de road to Kailash. De schaapskudden op de desolate vlaktes, en dan zit er een herder alleen op z’n hurken bij, zijn fraai om te zien. Tibetanen kunnen zowel heel gemakkelijk op hun hurken als in kleermarszit zitten.
Naarmate we langer boven boomgrens rijden – de wegen zijn soms erg slecht- worden er dikke mosvelden (toendra) met plukken lage struiken zichtbaar. Bloemen hebben we opvallend weinig gezien. Soms belanden we in een file en is het inhalen van het langzame vrachtverkeer op de slingerwegen een kunst.
Het landschap doet me een beetje denken aan de Hatdangervidda in Noorwegen. Soms is het als een woestijn waar door de wind het zand begint te verstuiven. We komen na bijna 10 uur rijden in Saga – gelukkige aarde – aan. De avondzon heeft een prachtige invloed op het okerkleurige landschap.
Waar komen we vandaan en waar gaan we naar toe – als er toekomende levens zijn, is het verstandig om er op voorbereid te zijn.
Het warme water in de grote thermosfles was handig om mee te wassen, tanden te poetsen, e.d. geen water of wc in de kamer maar verderop in de gang. Een wasteiltje komt dan goed uit. Electra gaat aan op het moment dat we de kamer ingaan. In de auto staan 9 flessen water.
We volgen zoveel mogelijk de Brahmaputra. Tijdens een pipibreak struin ik naar de rivier over zand en kleurige stenen om even het water aan te raken. Op de terugwandeling merk ik hoe mijn ademhaling op de proef wordt gesteld (4700m). Heerlijk. En een mooi lesser sand pleviertje gezien.
De Daulagiri en de Anapurna zien we nu vanuit Tibet. Langs de rivier grazen yaks, dan komt het gebied van de geiten en schapen en in de zand- en steenwoestijn zien we ezels en paarden komen overal voor maar niet in grote getale.
Tsongkhapa is een belangrijke lama in Tibet. Hij bedacht: dingen hebben geen essentie maar bestaan door onderlinge afhankelijkheid
Het is ongelooflijk hoeveel gebouwen er uit de grond gestampt worden in Lhasa maar ook op andere strategische plekken.
Langs barley veldjes geïrrigeerd door kanaaltjes verbonden met de Brahmaputra. Over de dijkjes lopen Tibetaanse geklede agrariërs enorme afstanden. We volgen de talrijke stromen van de rivier. Vervolgens naar de kambalapas 4900 meter. The holy lake. De frisse schone lucht. De besneeuwde bergketen. De kaalheid van de bergen. De scheuren in een landschap. De stenige hellingen geerodeerd z ijn bruinig met hier en daar laag struikgewas, mos en geel gras.. Ik zie voor de eerste keer een Tibetaanse massief. Wow. Wat een hond.
We komen na 8 uur rijden met veel stops o.a. het heilige meer (gezuiverd en geproefd), de hoogste pas (5040 m), een gletsjer (7000 m wij niet hoor) die geleidelijk helemaal zichtbaar werd in bijna een geheel Tibetaanse stadje. De hoogste stoepa van Tibet. We maken de zes rondgangen via donkere steile trappen ladders naar boven.