Schaarbeek	- Zénobe Grammelaan
Zénobe Grammelaan vanop de Leeuwenoprit (foto 2012).
Zénobe Grammelaan, onpare zijde naar de Leeuwenoprit (foto 2012).
Zénobe Grammelaan, pare zijde naar de Leeuwenoprit (foto 2012).
Zénobe Grammelaan 117 en 115 (foto 2012).
Zénobe Grammelaan 109 tot 95 (foto 2012).
Zénobe Grammelaan 91 (foto 2012).
Zénobe Grammelaan 112-114 (foto 2012).
Zénobe Grammelaan 112-114, villa gebouwd tussen 1824 en 1836 en sinds 1898 deel uitmakend van het scholencomplex van de Dames de la Sainte-Famille, verbouwd in 1930 (Verzameling Dexia Bank-KAB-BHG).
Zénobe Grammelaan
De rechte, door bomen afgeboorde Zénobe Grammelaan ligt in het verlengde van de Leeuwenoprit, die op de Albertbrug over de sporen van de spoorlijn Brussel-Mechelen loopt. Ze stijgt naar het kruispunt gevormd door de Maurice Maeterlincklaan, de Georges Eekhoudlaan en de Chaumontelstraat en de Van Droogenbroeckstraat. Aan onpare zijde wordt ze onderbroken door de Georges Rodenbachlaan, de Auguste Sniedersstraat en de Jean Jaurèslaan. Aan pare zijde loopt ze langs het Walckierspark, dat tot het beschermde natuurreservaat Het Moeraske behoort.
De laan ligt in de wijk Monplaisir-Helmet, waarvan het stratenplan werd getekend door Octave Houssa, ingenieur der gemeentelijke Openbare Werken, goedgekeurd tijdens de gemeenteraadszitting van 03.11.1904 en bij K.B. van 21.04.1906, samen met dat van drie andere nieuwe Schaarbeekse wijken – Mont-Rose, Linthout en Josaphatvallei. De twee laatste straatdelen volgen het tracé van een oude weg die al voorkomt op de kaart van Ferraris opgesteld in ca. 1777, nadien Pavé of Drève Walckiers genoemd. Deze weg, die een rechte hoek vormde, verbond de voormalige Leeuwstraat, de huidige Anatole Francestraat, met de Chaumontelstraat en leidde naar het domein Walckiers (zie Chaumontelstraat nr. 1 tot 9). Het eerste deel van de laan werd begin 20e eeuw uitgetekend in het kader van de bouw van de Albertbrug, die ca. 1930 in beton werd heraangelegd.
De laan draagt de naam van de Belgische elektrotechnisch ingenieur en uitvinder Zénobe Gramme (Jehay-Bodegnée, 1826 – Bois-Colombes, 1901), vooral bekend om de uitvinding van de dynamo. Deze naam werd goedgekeurd tijdens de gemeenteraadszitting van 05.11.1909.
De laan is bebouwd met woonhuizen en opbrengsthuizen, maar er bevinden zich ook verscheidene gebouwen met een industriële bestemming, opgetrokken aan de straatkant of binnen de bouwblokken. De meeste van de oudste woningen bevinden zich aan het einde van de laan, waaronder twee huizen in eclectischeVeel voorkomende stijl (ca. 1850-1914) die inspiratie put uit verschillende architectuurstijlen uit het verleden. Komt door de combinatie van enerzijds verschillende stijlelementen en anderzijds nieuwe technieken en materialen tot een unieke eigentijdse creatie. stijl op nr. 115 (1915) en 117 (1915-1916). De laan werd nadien in twee fasen bebouwd. De eerste, tussen 1927 en 1939, werd gekenmerkt door woningen en kleine opbrengsthuizen in art-decostijl of modernistischeInternationale stijl (vanaf ca. 1920) waarbij het functionele primeert op de vorm. Wordt gekenmerkt door een rationeel grondplan, eenvoudige geometrische vormen, platte daken en het gebruik van moderne materialen zoals gewapend beton. stijl, zoals nr. 91 (n.o.v. architect A. Rogiers, 1936). Tijdens de tweede fase, tussen 1949 en 1967, werden modernistischeInternationale stijl (vanaf ca. 1920) waarbij het functionele primeert op de vorm. Wordt gekenmerkt door een rationeel grondplan, eenvoudige geometrische vormen, platte daken en het gebruik van moderne materialen zoals gewapend beton. huizen, appartementsgebouwen en industriële gebouwen opgetrokken.
Op nr. 112-114 bevindt zich ook een oude villa gebouwd tussen 1824 en 1836 en gekocht door de Dames de la Sainte-Famille in 1898 (zie Chaumontelstraat nr. 1 tot 9). Hij diende indertijd als woning van abt Du Rousseaux, priester en adviseur van de geestelijken. De villa, die in 1930 werd vergroot en opnieuw bekleed, maakt geen deel uit van het schoolcomplex.
GAS/DS 91: 290-91; 112-114: 290-112; 115: 290-115.
ATTAS, D., PROVOST, M. (o.l.v.), Bruxelles, sur les traces des ingénieurs bâtisseurs, CIVA, Brussel, 2011, pp. 194.
DEKOSTER, J. A., Les rues de Schaerbeek, Brussel, 1981, p. 56.
Huis der Kunsten van Schaarbeek/lokaal fonds: "Helmet et Monplaisir", Aide-mémoire à l'usage des élèves de l'École normale et du personnel enseignant communal de Schaerbeek, 1974, pp. 34, 50.
POPP, P. C., Atlas du Royaume de Belgique, plan parcellaire de la commune de Schaerbeek, ca.1858.
HOUSSA, O., Plan n°3. Aménagement des quartiers Mon Plaisir et Helmet, 11.04.1904 (GAS/OW).
Hyacintenlaan Haachtsesteenweg Brabantstraat Rubensstraat Léon Mahillonlaan Joseph Brandstraat Georges Rodenbachlaan Seutinstraat Félix Marchallaan Liedtsplein Aarschotstraat Portaelsstraat Destouvellesstraat Blauweregenlaan Frans Binjéstraat Hermanstraat Maurice Maeterlincklaan Plantenstraat Vleugelsstraat Auguste Sniedersstraat Vandermeerschstraat d'Hoogvorststraat Eugène Smitsstraat Gaucheretstraat Notelaarstraat Maurice des Ombiauxstraat