waardoor werkt een rookmelder met radioactief materiaal? - GoeieVraag
erotisi 28 mei 2015 19:10
waardoor werkt een rookmelder met radioactief materiaal?
Ik las dat een rookmelder iets radioactiefs gebruikt waardoor er een stroompje loopt zodat als dat onderbroken wordt door rook er een alarm afgaat. Maar waardoor is een stroompje opgewekt door de batterij daar niet toe in staat? En is die radioactieve straling op zich gevaarlijk?
Een ionisatie rookmelder bevat een radioactieve bron (meestal radium-226 of americium-241) die continu alfadeeltjes uitstraalt. Deze alfadeeltjes passeren een ionisatieruimte waarover twee elektroden zijn aangebracht. Rook onderbreekt de stroom alfadeeltjes waardoor het alarm afgaat. Het bevat radioactief materiaal, daarom moeten ze teruggestuurd worden naar de fabrikant. Alfa deeltjes zijn alleen gevaarlijk in direct contact met weefsel, een velletje papier houdt ze al tegen.
28 mei 2015 19:27
Maar toch blijf ik me afvragen waarom radium dan echt nodig is zeker gezien mogelijk gevaar, want een batterij kan toch ook een stroompje genereren? Waarom nou juist alfadeeltjes gebruiken?
28 mei 2015 19:53
Het probleem zit niet in het stroompje genereren, maar juist dat je een straal van het een of ander hebt dat al onderbroken wordt door een beperkt aantal rookdeeltjes. Dat onderbreken van die straal wordt gemeten en alfastraling is zo'n makkelijk te onderbreken straaltje.
Het gaat juist niet om'een stroompje', maar om die alfadeeltjes. Die zijn heel geschikt om rook te detecteren, omdat lucht (althans dat beetje lucht tussen bron en detector) ze niet tegenhoudt, maar rook wel.
Verder; radioactiviteit is niet afhankelijk van elektriciteit of een stroompjesgenerator die kapot kan gaan. dat maakt rookmelders ontzettend robuust en bedrijfszeker.
28 mei 2015 21:23
Het voordeel van ionisatierookmelders is gewoon dat hierdoor de batterijen langer meegaan. Wel opgemerkt dat ze tegenwoordig niet meer verkocht (mogen) worden (in België en Nederland aan particulieren). Radioactieve straling is niet gevaarlijk, want radioactieve straling bestaat niet. Iets dat niet bestaat kan logischerwijs niet gevaarlijk zijn. Men dient daarentegen onderscheid te maken tussen het radioactieve materiaal dat zorgt voor ioniserende straling. Die ioniserende straling afkomstig van de bron in zo'n rookmelder is verwaarloosbaar t.o.v. de natuurlijke achtergrondstraling en de straling afkomstig van radon in je woonkamer (ook ventilatoren, fototoestellen, etc.... bevatten vaak radioactief materiaal). Wat wel gevaarlijk is: de radioactieve elementen op zich. Want in ionisatierookmelders worden alfastralers gebruikt. Je zou kunnen stellen dat alfastraling de gevaarlijkste is van de diverse soorten ioniserende straling. Alfadeeltjes zijn namelijk grote deeltjes en worden tegengehouden door papier, enkele centimeters lucht of de huid. Dus op dat vlak zijn ze niet gevaarlijk, je (buitenste) huidlaag bestaat toch al uit dode cellen, dus daar richten de alfadeeltjes geen schade aan. Omdat de (relatief) grote alfadeeltjes op zo'n korte 'afstand' worden tegengehouden wil dat echter wel zeggen dat ze op deze korte afstand enorm veel energie afgeven. In dat opzicht zijn ze dus het gevaarlijkst. Niet voor uitwendige besmetting, want zoals gezegd worden de alfadeeltjes tegengehouden door de huid. Maar wel naar inwendige besmetting toe. Alfadeeltjes kunnen in je lichaam de meeste schade aanrichten. (de wegingsfactor voor alfastraling naar biologische schade toe is 20x hoger dan die van beta en gammastraling) Dus zo'n rookmelder is niet gevaarlijk, zolang je de radioactieve bron ervan niet binnenkrijgt. Die kans is klein zolang de rookmelder doet waarvoor hij gemaakt is: ergens hangen om rook te detecteren. Maar van zodra je hem van het plafond haalt en niet op de correcte manier zou laten verwerken maar bijvoorbeeld gewoon weggooien of wat dan ook: dan weet je natuurlijk niet waar die bron terecht zou kunnen komen en dan wordt het risico plots groter.