De pensioendiscussie van FNV. Een schoolvoorbeeld van ledenparticipatie
Nederland heeft een sterk ontwikkeld pensioenstelsel, maar het draagvlak daaronder wankelt. Demografische, economische, arbeidsmarkt en sociaal-culturele ontwikkelingen vragen om een nieuwe blik op het pensioenstelsel. De vraag is of het stelsel ook op langere termijn houdbaar is.
Het kabinet gaf op 18 december 2013 het startschot voor een brede dialoog over de lange termijn toekomst van ons pensioenstelsel. Staatssecretaris Klijnsma informeerde de Tweede Kamer over de vormgeving van deze dialoog en de activiteiten daarbij. Ook vroeg zij de Sociaal-Economische Raad (SER) om advies.
FNV in Beweging is direct in actie gekomen en heeft werkend Nederland, haar eigen leden én niet-leden, in een heel vroeg stadium geraadpleegd. Nog voordat het standpunt was bepaald heeft FNV van onderop de meningen en ideeën opgehaald bij de groep die representatief is voor de gehele beroepsbevolking in Nederland. Haar eigen leden werden via het ledenpanel betrokken en de niet-leden via een grootschalige online dialoog met Synthetron.
De online discussie
De online discussie was zeer levendig, interactief en had een hoge mate van consensus. Dat was verrassend, gezien het imago van het pensioenthema dat nogal complex en ver-van-mijn-bed is, maar het onderwerp pensioen blijkt te leven bij werkend Nederland. Deelnemers kregen vragen en soms lastige dilemma's voorgelegd als:
Hoe ziet je leven er uit na je pensionering? Als je nadenkt over je pensioen, wat voor beeld heb je daar dan bij?
Maak je je zorgen over je pensioen? En zo ja, welke zorgen heb je?
Hoe tevreden ben je op dit moment met de hoeveelheid keuzes die je hebt om je pensioen aan te passen aan je eigen wensen? Welke keuzes wil je kunnen maken?
Wat heb je liever: Een hogere pensioenuitkering die minimaal de prijsstijgingen bijhoudt, ook als dat betekent dat je nu een bijpassende hogere pensioenpremie moet betalen en minder koopkracht hebt of: Een lagere pensioenuitkering, maar wel meer koopkracht nu?
Wat zijn de voordelen van een solidair pensioenstelsel en wat van een meer individueel stelsel? Waar gaat je voorkeur naar uit?
De groep ZZP'ers groeit, vaak bouwen deze werknemers geen pensioen op. Wat vind je daarvan?
De onderwerpen keuzevrijheid, solidariteit, pensioen voor zzp'ers en premiehoogte kwamen zo uitgebreid aan bod.
De raadpleging heeft geleid tot het formuleren van de FNV pensioen visie. Op de FNV Pensioen conferentie van 17 oktober jongstleden werd de visie aangeboden aan staatssecretaris Klijnsma en mochten wij de uitkomsten van ons onderzoek presenteren. Diverse geledingen binnen en buiten de pensioenwereld gaan hierover de komende maanden met elkaar in gesprek.