Kinderen verwerven hun taalvaardigheid tijdens interactie met volwassenen. Die interactie is bepalend voor de taal- en denkontwikkeling van de kinderen en hun succes in het onderwijs. Het is daarom vooral voor laagtaalvaardige kinderen belangrijk dat hun taalontwikkeling al in de voor- en vroegschoolse educatie (VVE) wordt gestimuleerd door de pedagogisch medewerkers en leerkrachten.
In de praktijk blijkt het echter moeilijk om juist met die laagtaalvaardige kinderen tot echte interactie te komen in gesprekjes waarin deze kinderen zelf actief bijdragen. De professionals vragen zich daarom af: Hoe betrek ik die laagtaalvaardige peuters en kleuters actief en verbaal in een gesprek? Voor deze specifieke doelgroepkinderen moeten nieuwe werkwijzen voor interactie ontwikkeld worden.
De centrale vraag van dit onderzoek luidt: Hoe kan een rijke, uitdagende taalomgeving voor laagtaalvaardige jonge kinderen gerealiseerd worden? Hoe kunnen pedagogisch medewerkers en leerkrachten in voor- en vroegschoolse educatie kwalitatief hoogwaardiger interactie met deze kinderen scheppen en op welke wijze kunnen ouders thuis hun dagelijks handelen taliger maken?
Nieuwe werkwijzen worden in dit project ontwikkeld en beproefd, door in leerwerkgemeenschappen een intensieve samenwerking tot stand te brengen tussen VVE-professionals enerzijds en docent-onderzoekers, docenten en studenten van de hogeschool anderzijds. In leerwerkgemeenschappen bouwen de betrokkenen een onderlinge relatie op, waardoor niet alleen expliciete kennis gedeeld wordt, maar ook impliciete kennis die deelnemers in hun ervaring hebben opgebouwd. Het werk in de leerwerkgemeenschappen wordt ingebed in een gedegen ontwerponderzoek met formatieve en kleinschalige summatieve evaluaties.
Dit project levert nieuwe werkwijzen op waarvan is aangetoond in welke mate ze tot veranderingen leiden in de interacties van de pedagogisch medewerkers en leerkrachten. Deze werkwijzen worden overdraagbaar gemaakt, bijvoorbeeld met behulp van demonstratiemateriaal op video. Ze worden in trainingstrajecten voor nascholing van VVE-professionals opgenomen.
Dit project levert tevens een cursus voor ouders om thuis een rijkere taalomgeving te creëren. Deze cursus wordt overdraagbaar gemaakt, zodat VVE-coördinatoren die zelf kunnen uitvoeren.
De nieuwe werkwijzen worden ingebracht in het initiële curriculum van de Marnix Academie. Om alle pabo-studenten met de werkwijzen bekend te maken, worden ze gedemonstreerd in de majorfase bij het vak Nederlands. Bovendien worden ze op intensievere wijze opgenomen in de interactievaardigheden training in de keuzeminoren VVE, Nederlands en Kansen voor taalontwikkeling.
Ook buiten de Marnix Academie worden de nieuwe werkwijzen onder de aandacht gebracht: pabo-docenten en opleiders van pedagogisch medewerkers aan ROC's worden via workshops en publicaties op de hoogte gebracht.