12 stielen, 13 ambachten
Upcycling is de toekomst. Met wat creatief talent tover je oud materiaal om tot heel mooie nieuwe dingen. De makers van de Maakfabriek in Hoboken zijn daarvan het beste voorbeeld. 'Eigenlijk zijn we één groot creatief dorp', zegt voormalig coördinator Wietse Vermeulen. 'We huren met een 70-tal creativo's samen een groot deelatelier af in de Blikfabriek. Daar delen we de ruimte, de huur en onze machines met elkaar. Om samen nieuwe creaties te maken.'
Creatief in de Blikfabriek
De Blikfabriek is al enkele jaren the place to be in Hoboken. Een groot leegstaand industrieel complex, 30.000 vierkante meter groot, werd getransformeerd tot een cool en innovatief centrum voor jonge creatieve ondernemers. Naast o.a. het avonturenpark, de muziekstudio, de exporuimte, de Cantin en het Skate Depot is er de Maakfabriek. Een enorme loods van 2.000 vierkante meter die plaats biedt aan meer dan 70 enthousiaste 'makers'.
De Maakfabriek werkt verbindend. Wietse: 'Mensen die creatief met hun handen werken, kunnen hier goedkoop een ruimte huren. Ze kunnen gebruik maken van elkaars grote(re) machines, én ook van de knowhow van de anderen in het atelier. Zo wisselen de makers gedachten en expertise uit, en ontwikkelen ze samen nieuwe ideeën. Het is voor velen een eerste stap om daarna naar een groot atelier te gaan.'
'Hier delen professionals en hobbyisten dezelfde ateliers. Er zijn meubelmakers, lassers, fietsenmakers, instrumentenbouwers, kostuumnaaisters, skateboardmakers, een architect, een glasblazer, zelfs een cementspecialist ... Net die diversiteit schept mogelijkheden en leidt tot nieuwe dingen. Samenwerken zit in de kern van het ambacht: omdat een smid naast een timmerman werkte, bedachten ze samen de spijker. Dat hadden ze zonder elkaar niet gekund.'
'Vakmanschap is een vorm van immaterieel cultureel erfgoed. Het omvat kennis en vaardigheden die in de hoofden en handen van mensen zit. De kneepjes van het vak worden vaak overgeleverd van generatie op generatie. En dat ambacht zit vandaag in de lift. Mensen verlangen weer naar een stuk authenticiteit dat industrieel vervaardigde producten niet kunnen bieden. Het werk van een ambachtsman is uniek, geen twee stukken zijn hetzelfde. Elk product draagt de handtekening of stempel van de stielman die het heeft vervaardigd.'
De makers van de Maakfabriek gaan aan de slag met gerecupereerde materialen, en dragen zo bij aan een meer duurzame en ethische productie. 'Enkele mensen hier maken handgrepen voor klimmuren op basis van kapotte skateboards. Die skateboards krijgen ze van het Skate Depot in de loods hiernaast. De handgrepen worden ondertussen verkocht aan verschillende klimzalen in en rond Antwerpen.'
Deze vorm van recycleren is dé toekomst. Elke stad zou een Maakfabriek moeten hebben. Ik hoop ook dat we in andere buurten in Antwerpen zo'n Maakfabrieken kunnen opstarten. Mogelijk openen we er later nog één in den Dam.