100e verjaardag van Jan Hand is groots gevierd | Medemblik Actueel.
Door Mieke Koomen 11 november 2013 11 april 2018 238
Wognum – Als je 100 wordt, heb je veel beleefd. Zeker als je vitaal blijft. Het is dan ook niet verwonderlijk dat de memoires van de heer Hand een heel boekoeuvre in beslag zouden nemen. Wij proberen de levensloop van dit kranige 100-jarige heerschap in een kort artikel te vatten, maar eigenlijk doet het geen recht aan zijn bewogen leven.
Jan Hand heeft niet alleen een lang, maar ook een veelzijdig leven achter de rug. Zijn gezondheid is voor zijn leeftijd redelijk te noemen. Geestelijk is hij nog even scherp als vroeger. Sinds 3 jaar woont hij in een zorgappartement in Sweelinckhof in Wognum. Hij zag er tegenop zijn zelfstandigheid op te geven, maar inmiddels voelt hij zich er erg thuis.
Burgemeester én Provinciaal op bezoek
We spraken zijn dochter Ria over de bijzondere verjaring van haar vader. Op 10 november werd hij 100. Burgemeester Streng bezocht hem met bloemen en een ingelijst exemplaar van zijn geboorteakte. 'Hij vond het geweldig. Hij heeft zeker een uur met de burgemeester zitten praten. In de middag vieren ze feest in Sweelinckhof. De heer Hand stelde de gastenlijst zelf samen. Onder de 45 gasten zijn de 4 kleinzoons, 2 achterkleindochters, andere familieleden, vrienden, oud-koorleden en zelfs de Provinciaal van de Lazaristen uit Panningen. Mensen die een rode draad vormen in zijn kleurrijke verleden.'
Priesterstudent bij de Lazaristen
Jan Hand werd in 1913 geboren in Oosterblokker. Hij was de oudste zoon in een gezin met 9 kinderen. Op jonge leeftijd koos hij voor een opleiding aan het seminarie van de Lazaristen. Met een rieten koffertje in de hand vertrok hij als 13-jarige jongen met de trein naar het Klein Seminarie in Brabant. Zijn vader reisde mee tot Amsterdam. Het laatste stukje reisde kleine Jan met de stoomtram.
Hij had er al gauw zijn draai gevonden. Na enige tijd vervolgde hij zijn studie aan het Groot Seminarie in Panningen. Negen jaar bracht hij door als priesterstudent. Na het vroege overlijden van zijn moeder in 1935 keerde hij terug naar zijn ouderlijk huis dat inmiddels in Zwaagdijk stond. Het was crisistijd en als oudste zoon voelde hij zich verantwoordelijk voor het gezin.
Van houthakker tot bankdirecteur
'Mijn vader had diverse baantjes. Hij pakte alles aan. Hij was onder andere medicijnentransporteur voor dokter Barnhoorn, houthakker, tuinder en kweker van tabaksplanten, boekbinder, vertegenwoordiger in drukwerken, verzekeringsagent, regisseur, grimeur, Sinterklaas, medewerker veiling De Volharding, correspondent van het Noordhollands Dagblad, penningmeester Harddraverij, koster van de Sint Hiëronymuskerk en directeur van de Rabobank in Wognum. Het is haast teveel om op te noemen. Als koster had hij een winkeltje in religieuze artikelen en speelgoed en hij heeft verschillende koren opgericht en gedirigeerd.
Dirigent tot bijna 90 jaar
Naast het geloof, neemt ook muziek een belangrijke plaats in zijn leven in. Hij dirigeerde koren zoals La Vita Nuova, kerkkoren, Zingende Jeugd, Zang en Vriendschap, jongenskoor, Parochieel dames- en herenkoor, kinderkoor, Vrienden van het Gregoriaans en het Sweelinckkoor. Van dit laatste koor nam hij in 1999 afscheid. Toen was hij al 86! En in 2002 dirigeerde hij nog een laatste keer bij de Vrienden van het Gregoriaans.
Geridderd en onderscheiden
Voor zijn inspanningen op sociaal en muzikaal gebied ontving de heer Hand diverse onderscheidingen. Een gouden medaille van de Sint Gregoriusvereniging voor zijn verdiensten voor de parochie als dirigent van diverse kerkkoren. Hij is Ridder in de Orde van Oranje Nassau en ontving de Pauselijke onderscheiding Pro Ecclesia et Pontifice.
Jan en Duwke kregen 3 kinderen
' Toen hij voor een koor een nieuwe organist zocht kwam hij in contact met een meisje over wie hij had horen zeggen dat ze zo mooi piano kon spelen. Dat meisje, Duwke Commandeur, werd de nieuwe organiste en later zijn vrouw en mijn moeder', vertelt een trotse Ria.
Nadat ze trouwden in 1941 verhuisden ze naar Zwaag waar ze woonden naast het café Wie weet nog hoe, waar later Pejo werd gevestigd. In 1942 werd dochter Ria geboren. 12 en 14 jaar later zagen zoon Ted en dochter Hildegard het levenslicht. Zij werden in Wognum geboren waar het gezin is blijven wonen. In 1999 overleed Duwke Hand. Zij verbleef toen al lange tijd in Lindendael. Jan Hand bleef tot 3 jaar geleden zelfstandig wonen.
Met dank aan Sweelinckhof
'Het onderling contact in de familie is goed, maar we wonen te ver om hem voldoende te kunnen helpen bij zijn dagelijks bezigheden. Daarom woont hij nu in Sweelinckhof waar hij heel goed wordt verzorgd. Hij heeft er nog geen dag spijt van gehad. We zijn de mensen van het verzorgingshuis erg dankbaar.
Ze hebben ook voor zijn verjaardag enorm hun best gedaan. De kamer van mijn vader en de gang waren versierd en het feest was uitstekend geregeld. Zelfs het koor van Sweelinckhof heeft voor hem gezongen. Het grappige is dat een aantal verzorgsters in het huis vroeger bij mijn vader op het kinderkoor hebben gezongen. Ook heeft hij veel bloemen en honderden kaarten gekregen. Het duurt wel even voor ik ze allemaal aan hem heb voorgelezen', vertelt Ria.
Dat ik toch zo 100 mag worden…
Hoewel de heer Hand nog zeer helder is van geest hebben we dit interview gehouden met dochter Ria Hooijboer. Zij gaf al zoveel informatie dat het jammer is dat we ons tot een bepaalde hoeveelheid woorden moeten beperken.
'Als u mijn vader persoonlijk zou spreken dan bent u de eerste dagen nog niet klaar', verklaart een lachende Ria. 'Hij heeft zo ontzettend veel te vertellen dat hij niet raakt uitgepraat. En hij kan zich nog zo goed verwoorden. Hij is daar zelf soms verbaasd over', voegt ze eraan toe. 'Dat ik toch zo 100 mag worden, zegt hij dan.'
Jan Hand, een terecht trotse man die veel mooie herinneringen nalaat. Wij feliciteren hem met zijn 100e verjaardag en wensen hem nog vele nieuwe herinneringen toe!