Bomen voor vogels: deze bomen zorgen voor meer vogels in de tuin
Wil je graag vogels in je tuin zien? Dat kun je bevorderen door het planten van bomen en struiken. Veel vogels zoals merels,zanglijsters,huismussen, boomkruipers, boomklevers en mezen zoeken een veilige plaats om te zitten en rond te kijken en doen dat graag in bomen. Ze zijn ook altijd op zoek naar voedsel en een heel aantal bomen en heesters voorzien daarin. Sommigen dragen bessen die de vogels kunnen eten en andere trekken insecten aan die graag door tuinvogels worden gegeten. Met een paar goedgekozen bomen en heesters kun je zeker vogels in je tuin verwachten. Het biedt ze beschutting, nestmogelijkheden en voeding.
Vogels profiteren het meeste van bomen die behalve als uitkijkpost ook als voedselbron functioneren. Dat zijn vooral de bomen die bessen dragen zoals meidoorn, lijsterbes/meelbes en krentenboompje. Deze bloeien mooi in het voorjaar, waarbij ze insecten aantrekken, en geven in het najaar vruchten waar vogels dol op zijn. Ook de zaden van o.a. berken (Betula pendula en Betula pubescens) en elzen (Alnus glutinosa en Alnus cordata) zijn bij een aantal vogels geliefd. We noemen hieronder een paar interessante bomen voor tuinen. Amelanchier alnifolia ´Obelisk´ is een smal blijvende cultivar van het krentenboompje. Dit boompje wordt max 5 tot 7 meter hoog en niet breder dan 1 meter. Het bloeit wit in het voorjaar en geeft rode tot zwarte bessen in het najaar. Ook de herfstkleur van het blad is aantrekkelijk, variërend van brons tot oranjerood. Het is de perfecte boom voor de allerkleinste tuinen en andere binnenplaatsjes en ook mooi in de voortuin.
Sorbus aria ´Magnifica´ heeft vruchten die iets groter zijn dan die van de gewone meelbes. De bessen zijn oranjerood tot kersenrood en bijzonder geliefd bij vogels. Daarbij bloeit de meelbes in het voorjaar met crèmekleurige schermbloemen die veel worden bezocht door bijen en andere insecten. De boom groeit langzaam en wordt meestal niet hoger dan 8 meter. De gewone lijsterbes heeft zijn naam niet voor niets aan een vogel te danken. De talrijke oranjerode bessen zijn niet alleen in trek bij lijsters, maar ook andere tuinvogels eten ze graag. Sorbus aucuparia is verkrijgbaar als hoogstamboom en als grote struik, en groeit bijna overal, ook op droge arme grond. Sorbus ´Dodong´ en Sorbus folgneri ´Emiel´ zijn relatief nieuwe soorten met een grote sierwaarde. ´Dodong´ heeft hele grote trossen rode bessen en ´Emiel´ heeft groengrijs blad. Beide hebben een briljante, vlammende herfstkleur.
Een andere, zeer uitgebreide categorie en geliefde boom bij vogels is de sierappel. Dit zijn relatief klein blijvende bloesembomen, variërend van 5 tot 8 meter. Ze bloeien zeer rijkelijk in de lente, wit of roze. Witbloeiende soorten zijn lichtroze in de knop en roze bloeiende soorten hebben donkerroze bloemknoppen. In het najaar krijgen ze mini appeltjes, deze zijn zeer geliefd bij vogels. Malus 'Evereste', Malus 'White Angel' bloeien beide wit en krijgen rode appeltjes. Malus toringo soorten zijn ook erg geliefd bij vogels. Malus toringo 'Brouwers Beauty' geeft in het voorjaar een zee aan witte bloemen en hangt in het najaar helemaal vol met heldergele appeltjes ter grote van een bes. Er zijn ook toringo soorten met rode appeltjes zoals Malus toringo 'Sargent's Elegant'. Malus 'Rudolph' is een goede roze bloeiende sierappel met donkergroen blad dat bij het uitlopen purperkleurig oogt. Malus 'Adirondack' is een mooie compacte, klein blijvende soort. De keuze in sierappels is groot en sommige soorten zijn ook als meerstammige boom of struik verkrijgbaar.
Appelbomen, pruimen- en kersenbomen zijn geliefd bij vogels. De bloesem trekt insecten, die een mooi maal voor ze vormen, en ze eten graag de vruchten die na de oogst aan de boom blijven hangen. Kersenbomen (Prunus avium) zijn zeer geliefd bij o.a. spreeuwen. Als je de oogst voor jezelf wilt houden kun je er een net overheen spannen, maar dat is niet vogelvriendelijk. Vogels kunnen erin verstrikt raken.
Welke bomen en struiken zijn goed voor vogels?
Inheemse soorten zoals gewone vlier, Gelderse roos, kardinaalsmuts, hazelaar en duindoorn zijn bomen en of struiken die erg door vogels gewaardeerd worden. De kardinaalsmuts (Euonymus) valt op door de aparte rozerode vruchtdozen en kent een paar varianten. Het blad van Euonymus alatus krijgt in het najaar een spectaculaire rozerode herfstkleur, echt een lust voor het oog. De struik wordt even hoog als breed, zo ongeveer twee meter. Euonymus europaea ´Red Cascade´ draagt op iets oudere leeftijd zeer veel donkerroze vruchtdozen. Deze cultivar krijgt een prachtige donkerrode herfstkleur en is, behalve als struik, ook verkrijgbaar als boompje. De boomvorm wordt maximaal 4 meter hoog, dus is zeer geschikt voor kleine tuinen, voortuinen of patio´s. De duindoorn, Hippophae rhamnoides, heeft inderdaad flinke doorns en groeit behoorlijk bossig. De struik heeft ruimte nodig maar het groengrijze blad kan een mooie afwisseling vormen met de bladkleur van andere beplanting. Duindoorn houdt van een zandige grond en heeft oranje bessen. Het hierboven al genoemde krentenboompje is er ook in struikvorm. Er zijn verschillende cultivars maar alle Amelanchiers bloeien vroeg in het voorjaar cremewit en dragen bessen Deze bessen worden in het najaar weer door vogels gegeten. Amelanchier ´Ballerina´ bloeit witter dan de meer algemene Amelanchier lamarckii. Tenslotte de hazelaar, Corylus avellana, de producent van hazelnoten. De struik heeft mooi hartvormig, iets behaard blad en bloeit met zachtgele trosjes. De hazelnoten zijn in oktober rijp en vallen dan, met of zonder bolster, van de boom. Van de dieren is de eekhoorn de meest bekende hazelnoot snoeper, maar ook Vlaamse gaaien, boomklevers en de grote bonte specht zijn liefhebbers.
Groenblijvende bomen en struiken voor vogels.
Zoek je een groenblijvende boom voor vogels dan is hulst een goede optie. Vogels houden van de rode bessen die in de winter verschijn. De gewone hulst (Ilex aquifolium) wordt gekweekt als struik en als hoogstamboom. Ilex acquifolium ´JC van Tol´ heeft geen stekels aan het blad. Ilex 'Nellie R. Stevens' komt oorspronkelijk uit Amerika en is een soort die extra veel glanzend rode bessen geeft. De bessen van de groenblijvende Taxus baccata zijn ook geliefd bij vogels. Je moet Taxus dan niet als haag gebruiken, want als je jaarlijks snoeit verschijnen er nauwelijks bessen. Als solitaire struik kan een Taxus echter een prachtig wintergroen element in je (grote) tuin zijn.