Rusland staat klaar voor invasie van Tsjetsjenië | De Volkskrant
Rusland staat klaar voor invasie van Tsjetsjenië
Er is nog ruimte voor dialoog, maar dan moet Tsjetsjenië het 'internationale terrorrisme' veroordelen. Voorlopig zijn de voorbereidingen van een Russisiche invasie in volle gang....
Van onze correspondent Bart Rijs 30 september 1999, 00:00
Het Russische leger haalt de lus rond Tsjetsjenië steeds strakker aan. Terwijl de luchtaanvallen doorgaan, lekte uit dat het plan voor een invasie zo goed als klaar is. Maar de politiek laat de deur voor onderhandelingen op een kier.
Voor de zevende achtereenvolgende dag voerden straaljagers in heel Tsjetsjenië aanvallen uit op wegen, bruggen, munitiedepots, en de mini-olieraffinaderijtjes die de basis vormen van de Tsjetsjeense smokkeleconomie. Hoewel de luchtmacht beklemtoont dat er laserbommen en andere precisiewapens worden gebruikt, hebben afzwaaiers volgens de autoriteiten in de Tsjetsjeense hoofdstad Grozny al meer dan driehonderd slachtoffers onder de burgerbevolking gemaakt.
Een stroom vluchtelingen trekt westwaarts, naar de veilige buurrepubliek Ingoesjetië. In de afgelopen week zouden 70 duizend Tsjetsjenen de grens zijn overgestoken. Het merendeel heeft onderdak gevonden bij familie; anderen zijn gestrand in slecht uitgeruste tentenkampen. De Ingoesjeten hebben niet genoeg eten, dekens en kleding voor de vluchtelingen en waarschuwen voor een humanitaire ramp.
Maar de Russische minister voor Noodsituaties, Sergej Sjojgoe, maakte zich tijdens een bezoek aan het grensgebied meer zorgen dat er 'bandieten' tussen de vluchtelingen kunnen zitten. Tsjetsjenen die zich bij de minister over de bombardementen beklaagden, snauwde hij af. 'Als de bommen niet op de goede plaats vallen, is het jullie taak de plaats aan te wijzen waar ze wel moeten vallen!'
Premier Poetin wil een nieuwe invasie van Tsjetsjenië niet uitsluiten ('Ik begrijp niet waarom ik dat zou moeten garanderen'), maar wil de mogelijkheid van 'een opbouwende dialoog' openlaten. Alleen wil Moskou pas praten als de Tsjetsjeense president Maschadov het 'internationale terrorisme' veroordeelt en de wapens opneemt tegen de moslimstrijders die hun bases hebben in de Tsjetsjeense bergen.
Maschadov reed woensdag voor niets naar de grens voor onderhandelingen met zijn Dagestaanse collega Magomedov. Het rendez-vous ging niet door omdat de weg naar de grens werd geblokkeerd door boze Dagestani's. Ze willen dat Maschadov wordt gestraft omdat hij niets heeft gedaan tegen de invallen in hun republiek. Premier Poetin leek niet met de mislukking te zitten. 'Ik heb de Dagestani's altijd al gerespecteerd,' verklaarde hij. 'Nu hou ik van ze.'
Het persbureau Interfax berichtte dat Russische troepen al enkele strategische heuveltoppen over de Tsjetsjeense grens hebben bezet. Maschadov lijkt zich erbij te hebben neergelegd dat een invasie vroeg of laat onvermijdelijk is. Hij heeft krijgsraad gehouden met zijn commandanten en de taken in het geval van een oorlog verdeeld. Sjamil Basajev, de militieleider die na de bloedige bomaanslagen in Rusland als staatsvijand nummer één wordt beschouwd, werd door hem benoemd tot bevelhebber van 'het oostelijke front'.
De Russische generaals hebben een nieuwe aanvalsstrategie ontworpen om de fouten van de vorige oorlog te voorkomen. Ze willen de schande van nieuwjaardag '94 uitwissen, toen in Grozny aan het begin van de invasie een complete pantsercolonne in de pan werd gehakt. De Russen zijn dit keer van plan langzaam, met steun vanuit de lucht, over een breed front op te trekken tot aan de voet van de bergen. Als de Russen het Tsjetsjeense laagland in handen hebben, moet er een marionettenregering worden geïnstalleerd. Een Dagestaanse bemiddelaar zou al bezig zijn met het recruteren van ontevreden Tsjetsjeense commandanten als alternatief voor de moslimstrijders en hun krijgsheren. Pas als die regering er zit, en als de Tsjetsjeense strijders in de bergen zijn uitgeput door de kou van de winter en het gebrek aan voorraden, worden er commando's ingezet om een definitief einde maken aan het verzet.
'Terug kunnen de Russische generaals niet meer', schrijft het dagblad Kommersant. 'Alles wat ze over Tsjetsjenië zeggen komt op hetzelfde neer: als we een eind aan de strijd willen maken, is het nu of nooit.'