De kogel is door de kerk, de eerste cijfers zijn gevallen: de Vlaamse regering en de universiteiten en hogescholen zouden kiezen voor een hoger inschrijvingsgeld (Een jaar studeren: 1.100 euro, DM 18/9). De studentenraad roert zich, en ondertussen schrijven enkelingen waarschijnlijk al vurige opiniebijdragen over het nut en onnut van dergelijke beleidsmaatregelen. Sommigen gaan ervan uit dat hoger inschrijvingsgeld de studenten zal motiveren om zich meer in te zetten, en dat de slaagkansen dus zullen toenemen. Anderen menen dan weer dat dit een kaakslag is voor de democratisering van het onderwijs, een thema waar de overheid maar al te graag op hamert.
Laten we duidelijk zijn: het inschrijvingsgeld is vooral een symbooldossier. En zoals al te vaak het geval is bij symbooldossiers, schiet de nuance erbij in. Het hele dossier hangt immers samen met een fundamenteler probleem in het debat over hoger onderwijs: de gebruikte argumenten zijn zelden gestoeld op onderzoek. Hierdoor wordt het debat er eerder een van meningen dan van feiten. Er is gewoon te weinig onderzoek gebeurd naar de maatschappelijke impact van verhoogde toegangsprijzen voor het hoger onderwijs in een Vlaamse context. Vergelijkingen met andere landen helpen ook al niet: de organisatie van de financiering van hoger onderwijs is in alle landen zo divers, dat alleen het vergelijken van inschrijvingsgelden niet de correcte informatie oplevert.
Wij pleiten dan ook uitdrukkelijk voor bijkomend uitvoerig onderzoek en kritische reflectie. Het is de regering, maar ook de universiteiten en hogescholen onwaardig een beslissing te nemen die niet gebaseerd is op doorgedreven onderzoek naar alle factoren in dit debat.
Andere intenties van de Vlaamse regering hebben immers ook een impact. Als de regering de slaagkansen wil verhogen, zal zij ook de instroom van studenten moeten bekijken, en eventueel verbeteren door aanpassingen in het secundair onderwijs of door oriënteringsproeven. Dan zal ze zich ook de vraag moeten stellen of het verantwoord is dat haar docenten en professoren volgende week achttienjarigen in overvolle auditoria met een glimlach verwelkomen, terwijl er amper middelen zijn om hen gedegen te begeleiden bij hun eerste stappen in het hoger onderwijs. Overvolle aula's maken dit fundamenteel moeilijk.
Is het dan zinvol om de beschikbare gelden te besteden aan grote infrastructuurwerken of aan de uitbouw van satelliet-departementen?
Laat dit stuk een oproep aan de Vlaamse regering zijn om diep na te denken over de besparingsmaatregelen waar 'Europa' of de 'kiezers' zogenaamd om vragen. Want welk kiezerspubliek of welk Europa wenst de toekomst van jongvolwassenen te hypothekeren door overhaaste beslissingen te nemen?