Onderwijs in de 21e eeuw: 'Door te doen komen we erachter wat werkt' - hetkind
Onderwijs in de 21e eeuw: 'Door te doen komen we erachter wat werkt'
Welk onderwijs past eigenlijk bij de 21ste eeuw? Leerkrachten en schoolleiders hebben moeite om sommige ontwikkelingen bij te benen en beslissingen te maken. Voordat iets nieuws een vaste plek in de school krijgt, is het voor sommigen wenselijk dat de effectiviteit ervan is aangetoond. Anderen deinzen niet terug van experimenteren, zolang het leerproces maar niet wordt verstoort. Evidence-based of niet, alleen door te doen komen we erachter wat werkt. Op het congres van 14 maart van 'Onderwijs Maak Je Samen' is het onderwijsveld (scholen, instanties, onderzoekers) uitgenodigd om onze toekomst in kaart te brengen en wat dat van onze huidige leerlingen zal vragen.
Onderwijs is continu in beweging. Onder invloed van vooral maatschappelijke maar ook technologische ontwikkelingen komt het onderwijsveld op alle niveaus in beweging. Het onderwijs wordt gedragen door ruim 200.000 professionals in het PO en kent daarnaast vele ambassadeurs die graag hun steentje bijdragen aan het verder ontwikkelen van het onderwijs. Het doel van elk van deze professionals is het creëren van een omgeving waarin kinderen zich maximaal kunnen ontwikkelen. Maar hoe doe je dat? Waar richt je je op en waar moeten leerlingen op voorbereid zijn wanneer we de toekomst niet kunnen voorspellen?
Een van de ambassadeurs van het onderwijs is Tex Gunning (61), topman van Akzo Nobel. Onlangs sprak hij op een lezing van het Nivoz:
Het onderwijs dat ik genoten heb, vond plaats in een tijd van 'the American dream'. Geluk en welvaart was te koop en alles was er in overvloed. In deze tijd leefden er 2 miljard mensen op de wereld. Het onderwijs toen, richtte zich op het ontwikkelen van carrières en wilde de leerlingen voorbereiden op een goede baan. Nu zijn we ruim 50 jaar verder, heeft de wereldbevolking de 7 miljard inwoners bereikt en zal de huidige generatie het tegenovergestelde meemaken. We hebben voor deze hoeveelheid bewoners al anderhalf keer de aarde nodig om te voorzien in de behoeftes die de mens heeft. Dit vraagt creativiteit, een andere manier van denken. Ook in het onderwijs. Waar de 'oude school' zich richtte op de carrières van hun leerlingen, zal het onderwijs van morgen zich moeten richten op het ontwikkelen van gelukkige mensen vol zelfvertrouwen met een kritisch en creatief denkvermogen.
Dit zijn serieuze uitdagingen waar scholen een antwoord op zoeken in de 21ste eeuw. Door kennis te delen en samen nieuwe kennis te creëren ontstaan oplossingen om om te gaan met de veranderende maatschappij. Onderwijs Maak Je Samen heeft om deze reden van haar missie haar naam gemaakt. Samen zoeken naar nieuwe mogelijkheden binnen het onderwijs, samen proberen verbeteringen door te voeren en het samen boeiender te maken voor de leerlingen. Alleen zo maken we samen onderwijs dat past in de 21ste eeuw.
Onderwijs in de 21ste eeuw behelst competenties die leerlingen van nu in de loop van de 21ste eeuw nodig hebben om zich een leven lang te kunnen blijven ontwikkelen en te kunnen participeren in de maatschappij van nu en de toekomst. Een van de voorspellingen is dat 80% van de banen die een kind van 4 in zijn/haar carrière zal gaan bekleden, nu nog niet eens bestaat! (bron: Ed Barlow, Fast Tense Future)
Dit maakt het lastig om te bepalen in welke competenties we onze leerlingen nu moeten onderwijzen. We zien dat nog veel scholen traditioneel zijn ingesteld, naar het zogenaamde society 1.0 van de 20ste eeuw waarin de leerkracht centraal staat. Steeds meer scholen bewegen zich richting society 2.0 waarin de kracht van het individu en het internet een belangrijke rol speelt en de leerkracht niet alleen vertelt, maar meer en meer de leerlingen begeleidt in hun leerproces. De huidige leerlingen zijn al bezig met het vormgeven van society 3.0 waarin wereldwijde en continue communicatie, netwerken en cocreatie centraal staan.
Het gaat niet alleen om het gebruik van ICT maar om wat we met elkaar kunnen creëren. Daarom zijn competenties zoals kritisch denken, creativiteit en ondernemendheid steeds belangrijker en kan de meerwaarde gehaald worden uit het combineren van dit soort competenties.
Het huidige onderwijs sluit op veel scholen niet meer optimaal aan op wat de leerling nodig heeft in de 21ste eeuw. De ontwikkelingen gaan afgelopen tijd dan ook zeer snel en er staan ons nog vele te wachten! Dit vraagt om een visie op onderwijs in de 21ste eeuw die scholen helpt de ontwikkelingen enigszins te voorspellen of op zijn minst bij te kunnen benen.
Onderwijs Maak Je Samen streeft naar een optimale emancipatie van het kind (zie 7 leidende principes van hetkind) door het kind te equiperen om op creatieve wijze de uitdagingen van onze wereld aan te gaan. Onderwijs moet toekomst 'proof' zijn.
Martijn Aslander, voortijdig schoolverlater en ondernemer 3.0:
"Ik kan sneller iets nieuws verzinnen, dan dat jij het van mij kan jatten.
Toegang is belangrijker dan bezit."
Visies in modellen
Door een visie te hebben op het onderwijs in de 21ste eeuw, kun je je activiteiten hierop beter aanpassen. Niet alleen scholen, maar ook de overheid en onderwijsondersteunende instanties zoals onderwijsadviesbureaus hebben zo'n visie nodig.
Sinds eind 20ste eeuw houden vele partijen en samenwerkingsverbanden zich bezig met het invullen van een visie op onderwijs in de 21ste eeuw, vormgegeven in modellen. Er wordt gekozen voor een model, omdat dat richting geeft en ons niet vastpint op details. Het is een weergave van onderwerpen en competenties die centraal moeten staan in het onderwijs van de 21ste eeuw.
Onderwijs Maak Je Samen heeft op haar website een uitgebreid artikel geplaatst met een overzicht van de inzichten en modellen die momenteel wereldwijd en specifiek in Nederland zijn ontworpen. Onderwijs in de 21e eeuw is gericht op waarden: Klik HIER
Onderwijs Maak Je Samen wil door het delen van haar visie op het onderwijs in de 21ste eeuw de professionele dialoog met scholen over dit thema op gang brengen. Wij nodigen u daarom uit voorbeelden van uw onderwijs in de 21ste eeuw naar ons toe te sturen zodat wij deze online kunnen delen met de rest van het onderwijsveld. Ook onderwijs in de 21ste eeuw maken we samen! Komende tijd ondersteunen wij u graag in het bespreken van dit thema middels een reflectiespel voor onderwijsteams, een informatiekaart die de discussie kan structureren en ons congres op 14 maart 2012 dat geheel rondom onderwijs in de 21ste eeuw is opgezet.
Neem voor het thema O21 contact op met Welmoed Lockefeer via welmoed@onderwijsmaakjesamen.nl en/of schrijf je in voor onze conferentie op 14 maart 2012.