“Het is niet zo dat ik een excessief leven heb geleid, en dat er plots een groot moment van catharsis kwam. Maar er is verleiding geweest, en verleiding waaraan ik heb toegegeven. Natuurlijk! Leve de feilbaarheid! Gelovig zijn betekent niet: een braaf mannetje zijn dat altijd het juiste en het goede doet, en nooit voor wereldse verlokkingen bezwijkt. De kerk is er voor iedereen, en zéker voor de zondaars. Mijn collega-seminaristen zijn stuk voor stuk toffe, coole gasten die een heel normaal, werelds leven geleid hebben. Het zijn geen brave hendriken die alleen maar vol piëteit knielen.”
(Peinzend) “Misschien had ik mijn geloof wel iets nadrukkelijker moeten uitdragen in mijn beroep. De kunstwereld is een seculier bastion, en daardoor voelde ik soms wel een gemis. Maar dat sprak ik zelden uit. Vaak had ik daar de kans ook niet toe: ik moest schilderijen verkopen, hè. En eigenlijk is het in de hele samenleving zo. We hebben ons geloof naar een privékamertje verplaatst: wie nog naar de mis gaat, draagt dat niet uit. Ik wil dat nu wél doen. Open en vrij praten, en gloedvol uitleggen dat het geloof om cruciale dingen draait: uitzoeken wie je wezenlijk bent, wat belangrijk is en hoe je leven waarde krijgt.”
“Dat klopt inderdaad niet, als je het mondiaal bekijkt. Het aantal katholieken is vorig jaar nog met een paar procent gestegen. In landen als de Filipijnen en Nigeria groeit de kerk spectaculair en zijn er veel roepingen. En dat haal ik heus niet aan om de crisis in Europa te versluieren, want die is er inderdaad. Maar het eurocentrische perspectief stoort me: er spreekt een zeker dedain uit – Afrikaanse gelovigen worden met een kwalijke, spottende blik beschouwd als brave lui die het licht nog niet gezien hebben.”
Maar kijken we toch eens dicht bij huis: in grote delen van Europa is de kerk het decor in gemanoeuvreerd.
“Dat is waar. Er was de secularisatie, en die werd nog opgepookt door de misbruikschandalen. Daardoor werd ze in een hoek geduwd. En wat kwalijk is: na verloop van tijd is ze zich comfortabel beginnen te voelen in die hoek. Je kunt als gelovige met zoveel bevlogenheid en liefde een boodschap uitdragen, maar dat wordt niet altijd gedaan. Er zit soms zo weinig vrolijkheid in hoe de kerk spreekt. We moeten onze punch terugwinnen.”
“Wanneer wordt er nog iets gevraagd aan mensen uit de kerk? Als het over schandalen gaat, of over moeilijke ethische kwesties. Maar we zijn nog altijd de grootste onderwijsverstrekker in de wereld, en een pilaar van de ziekenzorg. Dat moeten we óók uitdragen. En daarnaast is het belangrijk dat we niet nurks staan te kijken naar de leefwereld van de jongeren. We moeten hen omarmen.”
Ik begrijp de ambitie, maar hoeveel hiphopconcerten je ook organiseert in een kerk, uiteindelijk gaat het geloof wel om een bepaalde stilte, om bezonkenheid. Met die kern zul je mensen moeten overtuigen.
“Helemaal waar. Het initiatief moet van twee kanten komen. Van de kerk die de moderniteit omarmt, maar ook van de samenleving, die bereid moet zijn om na te denken of ze zich tot God wil verhouden, en zo ja: hoe dan. We moeten op een vriendelijke, liefdevolle manier uitleggen dat God van ons allemaal is, en dat een eucharistieviering een mooie manier is om samen te komen en die verhouding samen te beleven. De kerk moet de relatie van de gelovige met God voeden.”
Zit de samenleving daarop te wachten? Na decennia van ontvoogding lijkt ze nu vooral onverschillig tegenover de kerk.