Cohesiebeleid post 2020: EP neemt standpunt in | Neth-ER
Het Europees Parlement wil na 2020 meer synergie realiseren tussen de structuurfondsen en andere EU-programma's zoals Horizon Europe, maar met beperkingen ten opzichte van het voorstel van de Europese Commissie. Dat blijkt uit de positie die het Parlement ingenomen heeft met betrekking tot de verordening voor de gemeenschappelijke bepalingen voor het cohesiebeleid. Ook wil het Parlement dat het budget minstens evenveel bedraagt als in de huidige programmaperiode, in tegenstelling tot de voorgestelde bezuiniging van de Commissie.
Meer synergie en een even hoog budget
Het Parlement is het eens met de Commissie dat meer synergie mogelijk moet worden gemaakt tussen de cohesiefondsen en andere EU-programma's, waaronder Horizon Europe. Dit blijkt uit het rapport dat het standpunt van het Parlement bevat over de verordening voor gemeenschappelijke bepalingen voor de structuurfondsen post 2020. Wel beperkt zij het voorstel van de Commissie dat hiertoe zou moeten leiden. Ook wil zij het huidige budget van 378,1 miljard euro behouden in de nieuwe programmaperiode. De Commissie had in haar voorstel voor de EU-begroting voor 2021-2027 juist een bezuiniging voorzien voor de structuurfondsen.
Complementariteit en synergie tussen de cohesiefondsen en andere Europese instrumenten worden nodig geacht, aldus het Parlement. Zij zou daarom graag een link zien tussen de inzet van cohesiefondsen en projecten die gefinancierd worden in het kader van Horizon Europa. Het Parlement is echter geen voorstander van de mogelijkheid om delen van het toegewezen cohesiebudget over te hevelen naar een ander EU-fonds, zoals InvestEU of Horizon Europe. Dit was één van de voorstellen van de Commissie. Deze mogelijkheid wordt door het Parlement beperkt; alleen in specifieke gevallen kan een lidstaat beslissen middelen van de structuurfondsen in te zetten voor een project onder Horizon Europe, indien dit past in de regionale strategie.
De landenspecifieke aanbevelingen voor economisch beleid mogen van het Parlement geen voorwaarde vormen voor financiering uit de cohesiefondsen: zij verwerpt het voorstel van de Commissie om de link tussen cohesiebeleid en het Europees Semester te versterken. Het Parlement is daarentegen wel van mening dat het de prioriteiten van het nieuwe cohesieprogramma meer verbonden moet zijn met overkoepelende EU-beleidsdoelen en de SDGs. Zij benadrukt in het voorstel dat het cohesiebeleid het concurrentievermogen van de EU moet bevorderen door meer in te zetten op innovatie, digitalisering, de versterking van het midden -en kleine bedrijf in de regio en de transitie naar een koolstofarme economie. Ook wordt meer aandacht besteed aan energie, milieukwaliteit, klimaatverandering, slimme en duurzame mobiliteit.
In mei 2018 presenteerde de Commissie haar voorstel voor het cohesiebeleid na 2020. Dit rapport bevat het standpunt van het Parlement voor de Verordening Gemeenschappelijke Bepalingen, die de overkoepelende regels bevatten voor het cohesiebeleid. Deze bepalingen zullen van toepassing zijn op onder andere het Europees Fonds voor de Regionale Ontwikkeling, het Cohesiefonds en het Europees Sociaal Fonds (EFS+). Eerder nam het Parlement al een standpunt in over de verordening voor interregionale samenwerking: INTERREG. De bal ligt nu bij de Raad. Het Roemeens voorzitterschap heeft aangekondigd van cohesiebeleid een prioriteit te willen maken. Zodra de Raad ook een standpunt heeft ingenomen, kunnen de instellingen gaan onderhandelen in de triloog.