Blog Rob: 'Wanneer is een patiënt palliatief?' :: info-over-kanker.nl
Startpagina > Blog Rob: 'Wanneer is een patiënt palliatief?'
Auteur: Rob Bruntink - nursing.nl
De bekendheid van palliatieve zorg groeit. Dat betekent dat een patiënt je zomaar eens kan vragen: 'Moet ik al palliatieve zorg krijgen?' Een eenvoudige vraag, die helaas minder makkelijk te beantwoorden is.
Veel verpleegkundigen brengen palliatieve zorg, ten onrechte, in verband met de terminale fase van een ziekte.
Dat de vraag moeilijk te beantwoorden is, komt omdat er verschillend over gedacht wordt. Wil je het simpel en overzichtelijk houden, dan denk je: palliatieve zorg is aan de orde als duidelijk is dat een ziekte ongeneeslijk is. Maar bij sommige ziekten - zoals dementie of de ziekte van Parkinson - zou dan alle zorg palliatieve zorg zijn.
Het recent vastgestelde Kwaliteitskader palliatieve zorg geeft een antwoord door een andere vraag te introduceren, de zogeheten 'surprise question'. Verpleegkundigen kunnen zichzelf die vraag stellen, als ze willen weten of hun patiënt of cliënt het stempel 'palliatief' verdient. Die surprise question luidt: 'Zou het u verbazen als deze patiënt binnen een jaar zou komen te overlijden?' Zo niet, zo zegt het Kwaliteitskader, dan hebben we te maken met een palliatieve patiënt.
Uit de vakliteratuur zijn aanvullende criteria of indicatoren bekend om een antwoord op die vraag - Hebben we hier met een palliatieve patiënt te maken of niet? - te krijgen, zoals:
De patiënt is recentelijk al meermalen opgenomen in het ziekenhuis voor klachten die veroorzaakt zijn door zijn/haar levensbedreigende aandoening;
De patiënt moest langer dan 24 - 48 uur worden opgenomen omdat hij klachten heeft die moeilijk onder controle te krijgen zijn;
De zorgbehoefte van de patiënt is complex; de zorgafhankelijkheid is groot, of er is kunstmatige voeding of beademing nodig;
De patiënt heeft te maken met afnemende lichaamsfuncties, zoals gewichtsverlies en ademhalingsmoeilijkheden.
Het zijn prachtig behulpzame lijstjes, zolang we ze maar als hulpmiddelen zien, en van
het gebruik geen doel op zich maken. Geen enkel lijstje kan de waarde van een gesprek vervangen. Een vraag als 'Wat is nu voor u uw grootste probleem, en wat kan ik op dat gebied voor u betekenen?' is een mooie starter, of iemand nou palliatief te noemen is of niet. En wie weet komt er een verrassend antwoord terug. En blijk je zomaar een andere 'surprise question' te hebben gesteld.