Cutting Edge | Elvis Peeters, 'Jacht'
In 'Jacht' zadelt Elvis Peeters de dieren met menselijke verzuchtingen op. Een jonge vos ontvlucht het bos om het in de stad te maken, een pitbull aast op de liefde van een vrouw. De mensen vergaat het andersom, ze kunnen hun driften maar moeilijk intomen.
Het schrijversduo dat achter Elvis Peeters schuilgaat, wint met elke nieuwe roman aan zieltjes. 'De ontelbaren' uit 2005 werd recent door Tommy Wieringa de hemel in geprezen als de 'gruwelijke, dystopische roman die ik had willen schrijven'. Met 'Dinsdag' haalden ze de shortlist van de Libris Literatuurprijs. Wie 'Oradour' las, een novelle over de gruwelijke geschiedenis van een dorpje in de Limousin, weet dat het register van Peeters subtiel en poëtisch kan zijn.
Dan verleggen ze met 'Jacht' het geweer resoluut van schouder. Het verhaal is uitbundiger, de sfeer directer. Het onuitgesprokene ruimt plaats voor een verregaande dialoog tussen mens en dier. In de openingsscène sjokt een paard over modderige velden. De reis die het onderneemt is niet van harte, hij verstapte zich op het werk en vertrappelde abusievelijk een mens. Zijn positie was onhoudbaar geworden, zijn tijd opgebruikt.
Onderweg ontmoet hij een jonge vos die eveneens een nieuwe wending aan zijn leven wil geven. Beide bannelingen vinden geen woorden om hun bondgenootschap in de verf te zetten. Naïef werpt het paard op dat twee levende wezens elkaar toch kunnen vinden 'wanneer hen niets in de weg staat buiten de taal die ze spreken'. Onbewust raakt hij de essentie van 'Jacht' aan: is het onze natuur of cultuur die een harmonieuze samenleving onmogelijk maakt?
Het spanningsveld tussen mens en dier explodeert in de personages van Erik en Karla. De nieuwe maatschappelijke orde maakt van Eriks strooptocht een hachelijke onderneming. Hij doet er alles aan om zijn betrokkenheid bij de slachtpartij op een hertenfamilie te verdoezelen. Hij wil zijn job in de steengroeve niet op het spel zetten. Karla daarentegen slikt de omwentelingen moeiteloos door. Ze geeft zich over aan de hartstocht die ze voor een pitbull voelt, ze 'hijst zich op handen en knieën boven op hem. Hij ruikt een geur die oeroud moet zijn – wat rest van haar instinct'. Het gezag dat de pitbull in de steengroeve heeft verworven, is hij bereid in te zetten om Karla definitief voor zich te winnen. Daarmee heeft hij zich de finesses van de interactie tussen mensen eigen gemaakt. Het oordeel of dat een goede zaak is, laat Peeters onbetwist.
Er staat steeds meer op het spel in 'Jacht'. De jonge vos heeft ondertussen zijn soortgenoten gevonden en samen ondergraven ze letterlijk en figuurlijk de fundamenten van de stad. Het lot van Erik, Karla, de pitbull, het paard en de jonge vos blijkt uiteindelijk heel nauw samen te hangen. Het einde bulkt van de onopgeloste vragen, het mysterie blijft over deze eigenzinnige roman hangen. Waar Peeters ons onvermogen om elkaar geen pijn te doen in vorige romans verhulde met troostende poëzie, hakt 'Jacht' er bij momenten stevig op in. Defaitisme waart als een bezitterig spook door de hoofdstukken. Niet voor gevoelige lezers dus, maar behoort literatuur ons niet grondig dooreen te schudden?