Bouw al die nieuwe woningen toch vooral binnen de bestaande dorpen en de steden | Trouw
Bouw al die nieuwe woningen toch vooral binnen de bestaande dorpen en de steden
De politieke bouwpaniek wekt ten onrechte de indruk dat Nederland vooral zo snel mogelijk weilanden vol moet zetten met rijtjeshuizen, schrijft architect Harvey Otten.
Harvey Otten 19 januari 2021, 9:58
Bouwen, bouwen, bouwen! In aanloop naar de verkiezingen voor de Tweede Kamer buitelen politieke partijen over ­elkaar heen met plannen om meer ruimte te maken voor het bouwen van woningen. Het volgende kabinet gaat voor deze plannen bijna zeker een minister aanstellen, zo is de verwachting. Maar de vraag is wel: met welke ­opdracht moet hij of zij dan aan de slag?
De huidige bouwpaniek heeft een exact vast te stellen startdatum. Op 24 november 2017 werd een rapportage uitgebracht, waarin stond dat Nederland een miljoen nieuwbouwwoningen nodig heeft. Zoals dat vaker gaat, is iedereen alweer vergeten dat dit een prognose was voor 2035 en dat bovendien een deel van die verwachte bouwopgave bestond uit het vervangen van bestaande woningen.
Het aantal huishoudens zal vooral groeien doordat er in de komende vijftien jaar in Nederland 750.000 alleenstaanden, met name 65-plussers, bijkomen. Het CBS voorspelt dat rond 2035 in heel Nederland het geboorteoverschot omslaat in een sterfteoverschot. In de regio's Noord-Nederland, Twente, de Achterhoek, Limburg en Zeeland wordt op korte termijn al een krimp van de bevolking voorspeld.
Jaarlijks komen tienduizenden buitenlandse kenniswerkers en studenten naar Nederland
Steden blijven groeien, maar dit komt met name doordat jaarlijks tienduizenden buitenlandse kenniswerkers en studenten zich in Nederland willen vestigen. Volgens de laatste plangegevens zijn er op de lange termijn voldoende binnenstedelijke bouwlocaties, maar zal het woningtekort op de korte termijn nog verder oplopen.
Het Economisch Instituut voor de Bouw verwijst om die reden naar de ruimte die er is buiten onze dorpen en steden. Het instituut vergeet daarbij gemakshalve dat het tegen alle trends indruist om nog eens een groeikern te bedenken, of om maar weer een wijk met eengezinswoningen tegen onze toch al verstedelijkte dorpen aan te bouwen.
De briljante IT'er uit een ver land, die een nieuwe baan en een nieuwe liefde in Nederland vindt, is meestal niet van plan om te gaan forenzen naar een doorzonwoning in de polder. De babyboomer die wil verhuizen naar een gelijkvloers appartement, wil dit natuurlijk graag in de eigen gemeente, maar vaak liever vlakbij het centrum dan meer naar de rand van het dorp of de stad.
Binnenstedelijk of binnendorpelijk bouwen voorziet in een behoefte en brengt veel maatschappelijk voordeel met zich mee. Minder autoverkeer, betere voorzieningen en meer ruimte voor landbouw, natuur en recreatie.
We hebben in Nederland op dit ­moment vijf miljoen eengezinswoningen en maar twee miljoen ­gezinnen met kinderen. De keuze waar we voor staan gaat niet tussen het bouwen van rijtjeshuizen in de wei en piepkleine huurappartementen in de stad.
Als we al een keuze moeten maken dan gaat het om de vraag of we in onze steden niet meer ruimte ­willen maken voor gezinsappartementen en of er in onze vergrijzende plattelandsgemeenten wel voldoende seniorenwoningen zijn voor de toekomst.
Waar en wat we gaan bouwen, over vijf, over tien en over vijftien jaar
Een groot deel van de bouw­plannen voor de komende jaren is al bekend. De vraag die we ons nu moeten stellen, is waar en wat we gaan bouwen, over vijf, over tien en over vijftien jaar. Stiekem een afgelegen wei volbouwen is op de korte termijn wel de makkelijkste manier om de bouwproductie op te voeren, maar laat de prijzen in populaire steden ­alleen nog maar verder oplopen en zorgt ervoor dat nog meer mensen niet het huis vinden waar ze graag in willen wonen.
Als er in het volgende kabinet ­inderdaad een minister van ruimte komt, mag die zijn of haar energie steken in al die bouwlocaties die ­verscholen liggen in onze steden en dorpen. De plekken om te bouwen zijn er, de behoefte is er, nu nog de plannen.
De woningmarkt heeft nauwelijks last van de coronacrisis, blijkt uit cijfers van makelaars.Of dat ook zo blijft, is onzeker.