Pressure cooker: brainstormen in weinig tijd
Mieke kijkt me verwonderd aan: "Wat, krijgen we maar vijf minuten voor deze opdracht?!" Met lichte tegenzin gaat ze in haar groepje aan de slag om ideeën te bedenken over hoe beter ingespeeld kan worden op een veranderende markt. Al snel voert Mieke het hoogste woord. Binnen de summiere tijd brengt ze spontaan het ene idee na het andere in. Na een groepswissel krijgt Mieke er echt lol in. In ieder nieuw groepje is ze zelfs een aanjager om anderen aan te sporen sneller te reageren. Aan het einde van de sessie, die in totaal slechts 1,5 uur duurt, vertelt ze dat ze het "een verademing vindt om zo snel en vanuit je intuïtie te mogen brainstormen".
Deze intuïtieve en effectieve manier van brainstormen noem ik de pressure cooker-methode. Het liefst neem ik goed de tijd voor een brainstormsessie. Met veel ruimte en tijd voor zowel het inspirerende als het focusgedeelte. Maar toch ontkom je er niet aan zo nu en dan te moeten brainstormen in een heel kort tijdsbestek. Soms is er absoluut geen mogelijkheid alle agenda's vrij te maken, terwijl het onderwerp wel echt urgent is. Of het kan zijn dat je gevraagd wordt een brainstorm te leiden binnen een MT-vergadering, waarin er, door de vele overige agendapunten, er slechts 1 à 1,5 uur vrijgemaakt kan worden voor een brainstormsessie.
Maak dan in dit soort gevallen van de nood een deugd. In dit soort situaties is het handig de korte tijd die je tot je beschikking hebt helemaal centraal te stellen. Ik heb hierbij de volgende tips:
Gebruik de metafoor van een snelkookpan. Benoem dat we volgens deze pressure cooker gaan werken en leg duidelijk de aanleiding hiervoor uit (bijvoorbeeld een overvolle agenda).
En, dat is echt belangrijk, leg een link met het snel denken / reageren en het gebruik van je intuïtie. Reageren vanuit je intuïtie of gevoel is essentieel voor creatief brainstormen. Doordat er weinig tijd is moet je wel gebruik maken van je intuïtie. Je laat dus zien dat een eventueel nadeel (weinig tijd) ook juist een voordeel kan zijn (vanuit je gevoel reageren).
Laat een plaatje zien van een snelkookpan en zorg dat die zichtbaar blijft in de ruimte (scherm of op papier). Door het te laten hangen, kun je hier steeds op speelse wijze naar verwijzen als mensen tegensputteren: "Jawel, de tijd voor deze opdracht is kort, maar we werken vandaag dan ook via de pressure cooker-methode."
Verzin verschillende kleine opdrachten die allemaal leiden tot antwoorden op de kernvraag.
Geef een tijdlimiet per opdracht en houd je hier ook aan.
Doe eventueel groepswisselingen om daarmee de pressure op te voeren.
Als brainstormleider loop je steeds naar de verschillende groepjes en zweept de groepjes op charmante wijze op: "Jullie hebben nog twee minuten, is het beste idee al verzonnen?"
Zorg hoe dan ook dat je een kwartier / half uur voor het einde overhoudt om de belangrijkste conclusies met elkaar te delen.
Bespreek tenslotte hoe het vervolg er uit ziet. Want hoe leuk en energiek de methode ook is, het zal duidelijk zal zijn dat er vaak wel een vervolg nodig is, eventueel in kleiner groepsverband.
Doordat het werken met de pressure cooker-methode vaak als heel positief wordt ervaren, is mijn ervaring dat er genoeg animo zal zijn voor een vervolg. Dan blijkt ook meestal dat er ineens wel meer ruimte kan worden gemaakt in de agenda's. Dus weinig tijd voor een brainstormsessie kan paradoxaal genoeg de drijfveer zijn om juist meer tijd te maken voor een vervolg.