Oppositie vernietigend voor militaire inlichtingendienst ADIV tijdens debat over zaak-Jürgen Conings: "Zeer zware fouten" | Het Nieuwsblad Mobile
Oppositie vernietigend voor militaire inlichtingendienst ADIV tijdens debat over zaak-Jürgen Conings: "Zeer zware fouten"
Minister van Defensie Ludivine Dedonder (derde van links) naast chef-Defensie Michel Hofman (tweede van links). — © BELGA
Minister van Defensie Ludivine Dedonder (PS) wil dat er voor het einde van het jaar een actieplan komt voor de militaire inlichtingendienst ADIV. Die kwam maandag zwaar onder vuur te liggen tijdens een debat in de Kamer, over het rapport van het Comité I naar aanleiding van de zaak-Jürgen Conings.
Maandag 5 juli 2021 om 20:41
Zondag lekte al uit dat het Comité I, dat toezicht houdt op de inlichtingendiensten, "zware fouten" had ontdekt bij de werking van de militaire inlichtingendienst. Het ging om een gebrekkige doorstroming van informatie, informatie die niet werd opgepikt, geen communicatie binnen de hiërarchie, een te grote personeelsrotatie, een gebrek aan expertise, enzovoort.
Chef Defensie Michel Hofman bevestigde in de Kamer maandag ook dat een militair van wie de veiligheidsmachtiging na de vlucht van Jürgen Conings was ingetrokken, tot twee maal toe nog een wachtdienst van een munitiedepot heeft vervuld. "Maar dat is al een tijdje gecorrigeerd", verklaarde Hofman.
Chef Defensie: "Dat er onvoldoende is gedaan, is wellicht dicht bij de waarheid"
Die kon maandag dan ook niet anders dan toegeven dat "het geen leuk verslag om te lezen was", en erkende dat er fouten zijn begaan. Wel ontkende hij dat er binnen ADIV niets is gedaan rond de structuur en de personeelsproblematiek. "Maar dat er onvoldoende is gedaan, is wellicht dichter bij de waarheid."
Minister Dedonder kondigde dan ook aan dat er de komende weken initiatieven zullen volgen om de werking te verbeteren. "Er ligt werk op de plank", aldus de minister. Zo moet er voor het einde van het jaar een beleidsplan komen voor ADIV. Die dienst functioneert al te lang "zonder beleidsplan dat richting geeft aan waar de dienst mee bezig is", aldus de minister. Er waren geen duidelijke prioriteiten, dus probeerde de dienst zowat alles te volgen zonder duidelijke middelen. Volgend jaar moet er een meerjarenbeleidsplan volgen, zodat ook prioriteiten op middellange termijn worden bepaald.
Dedonder wees erop dat Hofman al meer middelen heeft toegezegd voor ADIV. Het beleidsplan zal worden gekoppeld aan een personeelsplan en een werklastmeting, zodat nieuwe medewerkers op een gecoördineerde manier worden ingezet op de gekozen prioriteiten. "Meer personeel alleen is niet genoeg", aldus Dedonder. Het is ook de bedoeling om de rotatie binnen de inlichtingendienst af te bouwen. "Het komen en gaan van nieuwe medewerkers is nefast voor het opbouwen van expertise, vooral bij de leiding van de dienst", aldus de minister.
Hofman gaf aan dat ADIV de voorbije 10 tot 15 jaar door verschillende stormen is gegaan en een groot verloop heeft gekend aan de top. Het toont aan dat er veel problemen zijn geweest en "dat we de continuïteit in het commando die onontbeerlijk is, niet hebben kunnen realiseren." De laatste twee tot drie jaar waren er ook "interpersoonlijke relaties" die tot gevolg hadden dat de sfeer en de werksfeer niet optimaal waren.
Ook komt er een betere afstemming van de organisatiestructuur op de prioriteiten. De structuur die begin 2020 is ingevoerd, wordt immers als te complex en log beschouwd. Het is voorts de bedoeling dat ADIV synergieën zoekt met de veiligheidspartners voor taken waar ze onvoldoende middelen heeft. De minister wil ook dat de procedure voor de ontwikkeling van nieuwe IT-infrastructuur die al in gang is gezet, versneld wordt uitgevoerd.
Sinds vorig jaar staat generaal-majoor Philippe Boucké aan het roer bij ADIV. Hij was door Hofman gevraagd de uitdagingen waar de dienst voor staat, te helpen aangaan. "We waren verrast door de grootte van de uitdagingen die voor ons stonden", gaf Hofman toe. Wel heeft Boucké volgens hem al verschillende stappen gezet om vooruitgang te boeken in de transformatie.
Extremisme bij militairen
Dedonder liet ook verstaan dat ADIV zal blijven toezien op de profielen van militairen die extremistisch gedrag vertonen, weliswaar zonder in te druisen tegen het recht op privacy en het recht op vrije meningsuiting. In geval van sancties, zal geval per geval worden bekeken, met oog voor een billijk evenwicht. Er komt ook een uitbreiding van de veiligheidsverificaties van zowel militair als burgerpersoneel. Momenteel is sprake van een tiental personen tegen wie de procedure is gestart voor de intrekking van een veiligheidsmachtiging, of voor wie zo'n verzoek is geweigerd.
Volgens defensiebaas Hofman zijn er ook al stappen genomen om de strijd tegen extremisme binnen het leger aan te gaan. Er zijn contacten gelegd met de Duitse collega's, waar problemen met extremisme bij militairen heel acuut zijn geweest. Maar ook bij de federale politie of bij de NAVO is inspiratie opgedaan. "We hebben niet gewacht op Jürgen Conings om daarvoor initiatieven te nemen", luidde het.
De oppositie reageerde vernietigend op de inhoud van het rapport van het Comité I. "Dit rapport is nog schokkender te lezen dan vorige rapporten", stelde Theo Francken (N-VA). Ook Denis Ducarme (MR) stelde dat hij nog nooit een rapport had gelezen dat zo overweldigend negatief was. Francken vond niet dat minister Dedonder ontslag moest nemen, maar vindt wel dat er politieke verantwoordelijkheid is. "Hier is sprake van zeer zware fouten. Dit is gebeurd tijdens uw mandaat." Francken was er naar eigen zeggen ook niet overtuigd van dat de minister of haar kabinet van niets afwisten.
Hendrik Bogaert (CD&V) merkte op dat fouten overal kunnen gebeuren. "De kunst is die fouten zo snel mogelijk recht te zetten, maar in dit geval lijkt het al lang te duren", aldus Bogaert. Hij wilde vooral weten hoe de problemen op de korte termijn kunnen worden afgedekt. "Zijn er voldoende maatregelen genomen om te voorkomen dat er een Conings bis of tris komt?"