Wat ik in de praktijk veel hoor en zie: leerlingen leven in de waan van de dag (proefwerken, toetsweken, projectweken etc.) waardoor ze weinig gebruik maken van de mogelijkheden en niet komen tot een echt besef dat ze moeten gaan kiezen en dat er best veel van afhangt.
Het komt echt vaak voor dat in januari/februari van het examenjaar pas voor het eerst goed wordt nagedacht over studiekeuze. Zelf vind ik dat veel te laat.
Het zou goed zijn dat er in Havo 4 en VWO 5 al ruim tijd wordt besteed aan het uitzoeken van passende studies en het bezoeken van open dagen. Want in het examenjaar heb je wel andere dingen aan je hoofd, je examens!
Bovenstaande uitleg bij ‘het besef te moeten kiezen’ heeft heel veel te maken met stap 2: het accepteren van keuzeonzekerheid. Ik bedoel te zeggen: veel jongeren zijn hartstikke bang om fout te kiezen, waardoor ze uitstelgedrag gaan vertonen. De studiekeuze wordt tot het maximaal mogelijke voor hen uitgeschoven. Als er maar weinig tijd over is voor een studiekeuze en oriëntatie is het accepteren van keuzeonzekerheid erg moeilijk.
In deze fase ga je je oriënteren op studies: dat kan online of door informatie op te vragen. Verder kun je open dagen bezoeken. Ook is het aan te raden om lessen mee te maken tijdens het zogenaamde ‘proefstuderen’. Dit kan tegenwoordig ook steeds vaker via online Webinars.
Zodra er richtingen en studies naar voren komen en voorkeuren zichtbaar worden, kan er vergeleken worden tussen de verschillende aanbieders. Van particuliere studies tot zelfstudie en van combinatiestudies tot aan deeltijd: er is echt veel aanbod! Dus vergelijken is heel belangrijk. Ook de verschillende paden / mogelijkheden zijn erg belangrijk om naast elkaar te zetten. (bijv. VWO-ers hoeven niet allemaal naar de uni -> veel VWO studenten kiezen tegenwoordig voor HBO)
Zodra er voldoende is gewikt en gewogen, kan er daadwerkelijk een studie gekozen worden. Het betekent een overtuigd ‘Ja’ en dus ook ‘Nee’ tegen alle andere mogelijkheden / studies. Wat ik in de praktijk veel zie gebeuren is dat jongeren zich voor 2 of 3 studies inschrijven. Dit kan soms strategisch handig zijn, maar als het gebeurt vanuit onzekerheid schiet je er eigenlijk weinig mee op. Als je eenmaal ingeschreven bent met je Digid kun je trouwens nog switchen. Let op: sommige opleidingen hebben ‘numerus fixes’ en andere deadlines. (veel medische opleidingen hebben een deadline in januari)
En dan aan de slag: zodra de studiekeuze is gemaakt, kan de inschrijving worden voldaan met het Digid van uw zoon/dochter. En de zoektocht naar een kamer starten. (ook hier is vaak veel tijd voor nodig!) En het inrichten van de kamer, het verhuizen, inschrijven bij de nieuwe gemeente, aanvragen van een beurs of lening etc. etc. Er zijn echt veel dingen die uitgevoerd moeten worden.
De tweede tip die ik voor u als ouder/verzorger geef is wellicht niet de meest voor de hand liggende....
Het gebeurt namelijk heel vaak dat ouders studies voorstellen: Heb je hier al aan gedacht? Heb je daar al naar gekeken? Is dit iets voor je? Doe dat dus NIET!
Stimuleer uw kind om gericht open dagen te bezoeken, zich op te geven voor meeloopdagen of proefstuderen.
Help uw kind bij het overzicht krijgen en zet samen op een rij wat de mogelijkheden zijn, hoe hij/zij deze kan onderzoeken en wat hij/zij uit de uitkomsten van dat onderzoeken kan concluderen.
Zoek de balans: enerzijds kost studeren veel geld en bepaal je met je studiekeuze richting voor je loopbaan en wil je graag dat je kind zich inzet voor de studie.
Passiviteit is namelijk vaak de reden van onzekerheid: lekker bezig zijn met de studiekeuze helpt om er een goed gevoel bij te krijgen en onzekerheid naar de achtergrond te laten verdwijnen.
Tijdens activiteiten die u met uw kind onderneemt kunt u ook samen kijken wat mensen doen, welk beroep ze hebben etc.