De woestijn als woongebied - WorldExplorer
De woestijn als woongebied
Tussen de Rocky Mountains en de bergen aan de westkust van Noord-Amerika ligt een grote, droge, met struikgewas begroeide hoogvlakte. Dit zogenaamde Great Basin is het meest noordelijke van een hele keten droge gebieden die zich uitstrekken tot in Mexico. Daaronder vallen ook de schrale Death Valley in Oost-Californi�, die beneden de zeespiegel ligt, de met yucca begroeide Mojave-woestijn in zuidelijk Californi�, de staat Sonora in het noordwesten van Mexico en de aangrenzende staat Chichuahua.
Het klimaat varieert van gematigd in het Great Basin en de zoutvlakten ten oosten ervan, tot tropisch in de Mexicaanse woestenij. Men treft er een groot aantal verschillende dieren aan. In het noorden is het dierenleven in grote trekken gelijk aan dat van de omringende bergen en men vindt daar dan ook prairiewolven, rode lynxen, poema's, dwergkonijnen en buizerds. De Mojave-woestijn is het domein van hoornratelslangen, kangoeroeratten (zie foto) en woestijnschildpadden. Spechten, hele kleine dwerguiltjes en verschillende soorten slangen huizen in de reusachtige seguaro-cactussen in de woestijn van Sonora. Het woestijngebied in Chichuahua, dat bezaaid is met mesquitebomen, herbergt onder andere antiloop-ezelhazen, tarantula's (een soort spinnen), schorpioenen en allerlei hagedissen. Sommige van die hagedissen komen nergens anders ter wereld voor. Zo vindt men er het giftige Gilamonster, zijn aanzienlijk grotere neef de korsthagedis, de chuckwalla en de gehoornde padhagedis (zie foto).
De gehoornde padhagedis komt wijdverbreid voor in de hete droge woestijngebieden van de zuidelijke Verenigde Staten en Mexico. Zoals vele reptielen doen, graaft hij zich grotendeels in het losse zand in. Dat heeft een dubbele functie : het dier wordt beschermd tegen de verzengende stralen van de zon en het zand doet dienst als warmtegeleider voor zijn koudbloedig lichaam. Alsof het uiterlijk van de gehoornde padhagedis niet al afschrikwekkend genoeg is om zijn vijanden op de vlucht te jagen, heeft het dier nog een andere manier om zijn belagers op een afstand te houden. Als hij zich opwindt, stijgt zijn bloeddruk namelijk zo sterk, dat de adertjes in het bindvlies van zijn ogen barsten en hij een straaltje bloed naar zijn aanvaller spuit.
De chuckwalla, die in de Noordamerikaanse woestijn leeft, is een veel grotere hagedis. Hij houdt er minder merkwaardige ontsnappingsmethoden op na dan de gehoornde padhagedis. Als hij in het nauw zit, probeert hij - net als de kameleon - zijn eigen kleur zoveel mogelijk aan te passen aan zijn achtergrond.
Van sommige dieren in de nearctische woestijnen zijn de aanpassingsmethoden opvallend gelijk aan die van dieren uit het palearctisch woestijngebied. De Amerikaanse grootoorkitvos bijvoorbeeld heeft, evenals de kleine Noordafrikaanse woestijnvos, enorme oren ontwikkeld. Hierdoor kan hij zowel warmte uitstralen als beter horen. Zoals veel woestijndieren krijgt hij voldoende water binnen via het lichaamsvocht van de knaagdieren waarmee hij zich voedt. Ook sprinkhaanmuizen onttrekken het vocht dat ze nodig hebben aan de insecten die ze eten. Ezelhazen vormen de prooi van allerlei roofdieren, doordat ze geen holen graven waarin ze zouden kunnen ontkomen. Hun oren zijn naar verhouding nog groter dan die van de grootoorkitvos.