Radio in 2006 - Mediamonitor.nl
Home > Mediagebruik> Radio> Radio in 2006
Figuur 1 toont de verdeling van luistertijdaandelen op de totale radiomarkt. Ter vergelijking geeft tabel 1 een overzicht naar marktaandeel over de afgelopen vijf jaar. De marktaandelen zijn gebaseerd op luistertijd.
Tabel 1 laat de Nederlandse radiomarkt zien. De totaalcijfers onder aan de tabel geven in grote lijnen weer wat er met betrekking tot de luistertijd in de afgelopen jaren is gebeurd. Na een piek in 2004 is er in 2005 en 2006 sprake van een stabiele situatie met 192 minuten luistertijd per 24 uur. In 2006 is het marktaandeel van de Publieke Omroep, na een daling in voorgaande jaren, weer enigszins gegroeid. Het aandeel van de commerciële omroepen is juist van 50,4 naar 49,8 procent teruggelopen. Voor de regionale radiomarkt geldt dat er bijna geen verschil is tussen 2002 en 2006.
In 2006 hebben zich twee nieuwe landelijke radiozenders bij het bestaande aanbod gevoegd. Ten eerste 100%NL, dat vanaf juli 2006 de frequentie van RTL FM heeft overgenomen. In de tweede plaats Caz!, dat vanaf april 2006 uitzendt op de frequentie van het overgenomen radiostation Yorin FM. De getoonde marktaandelen van deze twee aanbieders geven een enigszins vertekend beeld. Zo is de luistertijd van 100%NL pas gemeten vanaf september en komt uiteindelijk gemiddeld uit op 0,3 procent. Verder is Caz! de voortzetting van Yorin FM. In de periode in 2006 dat er nog sprake was van Yorin FM lag het marktaandeel gemiddeld op 2,2 procent. Onder de naam Caz! bedroeg dit gemiddeld 1,9 procent van de totale luistertijd.
De in 2005 opgerichte zender Q Music heeft een aanzienlijke stijging doorgemaakt naar 5,8 procent van de totale luistertijd. De zender is een voortzetting van Noordzee FM, dat in 2004 een marktaandeel van 4,8 procent behaalde. Ondanks een lichte daling in het marktaandeel van Radio 538, blijft deze zender de best beluisterde commerciële zender en staat het met 11,1 procent op gelijke voet met Radio 2.
Bij de Publieke Omroep is het marktaandeel in 2006 ten opzichte van 2005 met 1,2 procentpunt toegenomen. Deze vergroting van het marktaandeel komt vooral door een toename in luistertijd voor Radio 2 en Radio 3FM. De gedaalde luistertijd voor Radio 1 wordt daarmee meer dan gecompenseerd.
De ontwikkeling in de concentratie over de afgelopen twintig jaar op de radiomarkt is te zien in figuur 2. Bij de berekening van deze concentratie is de categorie 'overige zenders' buiten beschouwing gelaten. Het marktaandeel van de regionale radiozenders is wel meegenomen. De concentratie wordt uitgedrukt zowel in HHI, de Herfindahl Hirschman Index.
In 1987 was er sprake van een HHI van 0,93. In die tijd zorgden alleen enkele regionale publieke zenders met een luisteraandeel van 3,6 procent er voor dat de landelijke publieke omroep geen monopoliepositie had. In de jaren daarna kwamen er steeds meer partijen op de radiomarkt, waardoor vooral in de periode 1989-1993 de HHI aanzienlijk daalde. In 2006 is er een HHI van 0.19, wat betekent dat er ook thans nog sprake is van een sterk geconcentreerde radiomarkt. Het verloop van de C3 geeft weer hoe het marktaandeel van de drie grootste partijen door de jaren heen is veranderd: in 2006 hadden de Publieke Omroep, Talpa Media en Sky Radio Group een gezamenlijk marktaandeel van 67 procent.
In Nederland wordt het bereik van radiozenders gemeten met behulp van dagboeken. Respondenten geven hierin per kwartier aan naar welke zenders ze minimaal acht minuten hebben geluisterd. Het 'dagbereik' van een zender geeft aan hoeveel mensen er over een hele dag genomen minimaal acht minuten naar de betreffende zender hebben geluisterd. Dit is dus anders dan het berekenen van het marktaandeel, waarbij er gekeken wordt naar het aantal minuten dat er naar een zender is geluisterd.
In 2006 is net als in 2005 het grootste dagbereik gemeten onder de groep met het grootste marktaandeel: de regionale publieke omroepen (tabel 2). Daarna volgen de drie zenders die per dag nagenoeg evenveel mensen bereiken, Sky Radio, Radio 538 en Radio 1.
In 2006 bereikt een derde van alle zenders minimaal 5 procent van de bevolking. De drie grootste zenders hebben daarbij zelfs een bereik van minimaal 10 procent. De regionale publieke omroepen staan met een gemiddeld dagbereik van 13,8 procent en een marktaandeel van 14,4 procent ver boven alle andere radiozenders. Toch is er ten opzichte van 2005 sprake van een lichte daling op beide vlakken.
De zenders Radio 3 FM, Sky Radio en Q Music laten ten opzichte van 2005 alle een stijging zien van het bereik. Radio 538 en Radio 1 bereiken daarentegen minder mensen in 2006.
Als we op provincieniveau naar de regionale omroepen kijken, valt op dat het om veel hogere cijfers gaat dan bij regionale televisie het geval is (figuur 3). Dit verschil is vooral te verklaren door de populariteit van de regionale radiozenders. Zo wordt er meer geluisterd naar de regionale publieke radiozenders en zijn er meer niet-landelijke commerciële radiozenders dan televisiezenders. In de figuur zijn dan ook zowel de publieke als de commerciële zenders meegenomen in de berekening.
In de noordoostelijke provincies is het marktaandeel van de regionale zenders het grootst, gevolgd door de provincie Zeeland. Opvallend is dat Flevoland net als op de televisiemarkt het kleinste marktaandeel bezit.
Ten opzichte van 2005 is er niet veel veranderd tussen de provincies onderling. Ondanks lichte fluctuaties in de marktaandelen, zijn de verhoudingen hetzelfde gebleven.