Beste mederaadsleden, college, ambtelijke ondersteuning en verdere aanwezigen. #doeslief. Wie kent deze # niet. Een landelijke campagne waarin wordt opgeroepen om aardig naar elkaar te zijn. Een oproep om Nederland een beetje mooier te maken. Leefbaarder. Dan hebben we natuurlijk nog de hashtag van onze burgemeester. Een hashtag waarin hij de jeugd een oproep doet. Regionale aandacht verkreeg hij hiermee. Deze trend triggerde mij: als ik een hashtag zou mogen lanceren hoe zou deze dan luiden? Nou #VVVV dat zou wel iets kunnen zijn. Een kernwaardenhashtag. Hij bestaat uit vier letters VVVV. Van vrijheid, verdraagzaamheid, verantwoordelijkheid, en vriendschap. De onderlinge samenhang moge duidelijk zijn. De eerste V van vrijheid maakt dat we vandaag hier op democratische wijze tot een besluit over de kadernota kunnen komen. Keuzevrijheid is een groot goed. Wij hechten dan ook grote waarde aan het herdenken van onze vrijheid. Een bijdrage aan de herdenking 75 jaar vrijheid ondersteunen wij daarom van harte. Vele instellingen en stichtingen zullen in 2020 diverse herdenkingsactiviteiten ontplooien. Goed dat er speciale aandacht is voor de gevallenen voor onze vrijheid 75 jaar terug. De tweede V van verdraagzaamheid. Verdraagzaamheid lijkt op het oog misschien iets religieus maar, het tegendeel is waar. Zeer recent zag ik een documentaire waarin belicht werd hoe een uitgesproken religieuze beleving een mens juist onverdraagzaam kan maken. Het dieptepunt in deze documentaire was een negen meter hoge muur die je tegen de ander zou moeten beschermen. Natuurlijk is daarmee verdraagzaamheid niet het domein van de verstandige, seculiere mensheid. Was dat maar waar, dan zouden veel tegenstellingen tussen mensen in onze gemeente snel op te lossen zijn. Ik wil verdraagzaamheid dan ook samenvatten als een tolerantie, in de zin van het accepteren van een mening, een overtuiging waar je het zelf niet mee eens bent maar waar je de ander wel de vrijheid voor wilt geven. De derde V is die van verantwoordelijkheid. Verantwoordelijkheid bestaat niet zonder een mate van vrijheid om eigen afwegingen te kunnen maken. Ook in de kadernota wordt hier direct of indirect naar verwezen. Het helpt als alle verantwoordlijkheden goed omschreven zijn. Het is ook een gegeven dat wanneer iedereen verantwoordelijk wordt gehouden, niemand zich in de praktijk aangesproken voelt. We zullen dan ook verenigingen, instellingen en inwoners moeten wijzen op hun verantwoordelijkheden. Wij zullen keuzes moeten maken en vooral moeten doen wat we als raad geacht worden te doen: de kaders stellen. De laatste V is die van vriendschap. Vriendschap ontstaat als de veelbesproken kloof gedicht wordt. De kloof, of barst, die steeds dieper door onze maatschappij lijkt te lopen. De kloof tussen politici onderling en tussen politici en onze burgers lijkt te groeien. Deze kloof zou ons zorgen moeten baren; tussen arm en rijk, tussen jong en oud, de verschillen tussen sociaal-culturele achtergronden. Ze lijken elkaar niet te ontmoeten. Vrienden ontmoet je regelmatig dus is het noodzaak om de kloof te dichten. Initiatieven die ogenschijnlijk onconventioneel zijn, zijn vaak kansen om contact te vergroten. Op ongedwongen wijze kunnen mensen zo op hun verantwoordelijkheid worden aangesproken. Wij ondersteunen dan ook de initiatieven die vanuit het ouderenbeleid en buurtkracht in gang gezet worden. In deze kadernota zitten bezuinigingen. Wanneer er bespaard moet worden doormiddel van bezuinigingen, dan is het van belang dat de individuele burger dat op één of andere wijze als positief ervaart. Energie besparen is een belangrijk doel voor de komende jaren. Voor de individuele burger kan dit als positief worden ervaren door het plaatsen van, of participeren in zonnepanelen waardoor hij extra geld in de knip kan vergaren. Goede en brede communicatie naar de burger toe helpt. We zouden ons kunnen voorstellen om ieder een tas met spullen en tips te geven om de knip verder te vullen. Een zandloper voor in de douche is bijvoorbeeld een handig ding. En we leveren hierdoor niet eens heel veel comfort in. Dan sporten. Onlangs maakte ik een praatje met een 80+ echtpaar. Nog in goede gezondheid. Ze sporten vrijwel dagelijks met elkaar. Is het vele sporten misschien mede een reden voor hun goede gezondheid? De een sport voor het plezier, weer een ander sport voor een goede conditie. Maar wat het meest stimuleert is de ambitie. Sporten kun je alleen spelen en zo met niemand het spel delen. Je kunt ook, zoals het echtpaar, met z’n tweeën sporten. Dan sport er al iemand met je mee. Of je speelt in een teamverband met tegenstand. Als Gemeentebelang staan wij voor een zo breed mogelijke stimulatie van de sport. Sport dient laagdrempelig te zijn. Ook is er nog het alternatieve vervoer. Het was even wennen, een busje als verstandig alternatief vervoer. Met een vrijwilliger kundig en wel aan het roer. Daarmee is niets mis, maar toch zien wij ieder die het kan nog graag een eindje lopen. Laten we dan alléén daar waar het echt niet meer kan mensen vanaf de voordeur naar buiten helpen. Dan zou ik nog graag een lans willen breken voor onze mantelzorgers. U kent ze wel. Mensen die langdurig en onbetaald zorgen voor een chronische zieke, gehandicapte of hulpbehoevende persoon uit hun omgeving. Dit kan een partner, ouder of kind zijn, maar ook een familielid, vriend of kennis. Daar waar mantelzorg geboden wordt, wordt de professionele zorg, die mede door de gemeente bekostigd wordt, geheel of gedeeltelijk vervangen. In de afgelopen maanden is in het brede sociale domein gezocht naar interventies, ofwel bezuinigingen in verband met de groeiende financiële tekorten. Ook de mantelzorgers worden geraakt. Veel mantelzorgers maken extra kosten, zoals was-, reis- en telefoonkosten. Uit onderzoek van MantelzorgNL blijkt dat een financiële waardering door mantelzorgers zeer gewaardeerd wordt, meer nog dan een mantelzorgpas, cursus, mantelzorgsteunpunten, spreekuren of andere generieke invulling. Het volledig financieel afschaffen van het mantelzorgcompliment vinden wij als Gemeentebelang dan ook een fout signaal. Waardering van de inzet van mantelzorgers helpt hen bij het volhouden van de zorgtaken. Via deze weg willen wij als Gemeentebelang onze mantelzorgers heel erg bedanken voor hun inzet. Ook dank aan alle overige vrijwilligers die in onze gemeente op de één of andere wijze actief zijn. Enige tijd terug kreeg ik een bericht dat er weer een winkel in de winkelstraat werd gesloten. Niet lang daarna volgden meer van deze berichten. Het is bijna een kaalslag als je dit zo ziet. Er verdwijnt hoe langer hoe meer winkelaanbod. Wat kunnen wij hieraan doen? Op gratis parkeren is de klant –uiteraard- zeer gesteld. Maar of dit alleen de zaak wel redden gaat? Hoe solidair is men aan de woonplaats of staat men klaar om naar elders te gaan? Wij leven mee met de plaatselijke middenstand. Ze doen hun best, maar er speelt teveel. Laten wij als gemeente daarom dat wat wij wel in de hand hebben voortvarend aanpakken. De kwaliteitsimpuls van de openbare ruimte centrum Holten is er daar één van. Ook dient de tweede ontsluiting van de Kalfstermansweide zo snel mogelijk aangepakt te worden. Gevelsubsidie voor de kern Holten is ook iets dat meehelpt. Het moge duidelijk zijn dat ook de upgrade van het centrum van de kern Rijssen bijdraagt aan een positief winkelbeeld. Het politieke landschap veranderd. Bij steeds meer inwoners groeit een collectief belang waarbij traditionele verhoudingen veranderen. Laat deze kadernota aanleiding zijn om met steeds meer gepassioneerde en toegewijde mensen te zoeken naar verbeteringen in het welzijn van al onze inwoners. Laten wij als politiek daar dan het voortouw in nemen en de extra toegezegde middelen vanuit Den Haag in zetten om de zogenaamde B-lijst te schrappen. Wij willen het college dan ook dringend oproepen om, zoals ze zelf al min of meer hebben aangegeven, de koe bij de horens te vatten en de B-lijst niet mee te nemen in de opstelling van de begroting 2020 en verder. Ik wil dan ook afsluiten met de #doeslief waarbij ik alle collega raadsleden, commissieleden, het college, het ambtelijk apparaat en al onze inwoners oproep om aardig naar elkaar te zijn. Een oproep om onze gemeente nog een beetje meer mooier te maken. Ik dank u wel.