(Naam Trajectum ad Mosam)
... Traiectum ad Mosam.... Een groot misverstand is dat de Romeinse nederzetting waar wij nu wonen in de Romeinse tijd die naam droeg. Maar niets is minder waar. Althans, er is geen bewijs voor. De oudste vermelding van 'Traiectum' stamt pas uit de vroege middeleeuwen: bisschop Gregorius van Tours (circa 538-594), een historicus, schreef aan het eind van de zesde eeuw over Maastricht als 'ad Treiectinsem urbem'.
De rivier de Maas werd al vóór de christelijke jaartelling beschreven als 'Mosa'. Van veel plaatsen die bij rivierovergangen lagen is bekend dat ze door de Romeinen Traiectum ('overgang') werden genoemd. In Nederland is een ander voorbeeld Traiectum (Utrecht), dat ter onderscheiding van Maastricht ook werd aangeduid als Traiectum ad Renum ('Tricht aan de Rijn'). Vanuit de Latijnse aanduiding Traiectum ontstond in de middeleeuwen het Oudnederlandse woord Triecht of Trecht. In de middeleeuwen werd de naam Traiectum voor zowel Maastricht als Utrecht gebruikt.
Voor Maastricht werd soms de nadere aanduiding Traiectum Superius gebruikt (superius in de zin van 'hoger gelegen'); voor Utrecht was dat Traiectum Inferius, later Ultra Trajectum. Waar deze nadere aanduidingen ontbreken is soms sprake van verwarring, vooral omdat het hier om de twee belangrijkste middeleeuwse steden van Nederland gaat, die beide zetel van een bisdom waren.
Op de afbeelding zien we een voormalig onderdeel van de in 1940 verwoeste Wilhelminabrug: 'Intocht van de Romeinen in Mosa Trajectum', een reliëf uit 1931 van H. van den Eijnde. Dit bevindt zich tegenwoordig op de Kleine Griend, onderdeel van het Griendpark.