Het 75e Bachconcert in de Hervormde Kerk te Middelharnis – Hervormde Gemeente Middelharnis
Het 75e Bachconcert in de Hervormde Kerk te Middelharnis
Op vrijdagavond 18 september (aanvang 20.00 uur) aanstaande hoopt musicus Paul Kieviet – met medewerking van zoon Auke – te concerteren in de Hervormde Kerk te Middelharnis. Het programma bestaat geheel uit werken van Johann Sebastian Bach (1685-1750).
Het concert opent met Preludium en Fuga in C (BWV 545). Een van de grote Preludia en Fuga's. Er zijn nogal wat versies van dit werk bewaard gebleven; Bach zou er wel eens heel zuinig op geweest kunnen zijn. Bijzonder aan het Preludium is de stoere pedaalinzet: tot drie keer toe wordt virtuoos het hele pedaalklavier doorwandeld; je aandacht wordt direct getrokken! De Fuga heeft een vloeiend thema, waarvan de imposante laatste inzet leidt tot een monumentale afsluiting.
Uiterst zorgvuldig componeerde Bach zijn twee niet al te bekende bewerkingen over "Liebster Jesu, wir sind hier" (BWV 730 en 731). De ene vijfstemmig, de andere vierstemmig, met solostem, beide sterk meditatief van karakter. Je wordt als vanzelf geleid naar de tekst: "Heere Jezus, om Uw Woord zijn wij hier bijeengekomen" (vertaling Liedboek 1973) – een gebed om Gods aanwezigheid aan het begin van de eredienst.
In Triosonate VI in G (BWV 530) vervolmaakt Bach de Italiaanse sonate voor twee solo-instrumenten en basso continuo. Vivaldi, Corelli, Albinoni en anderen componeerden ze in groten getale. Wanneer de organist dit in zijn eentje moet uitvoeren heeft hij het wel bijzonder druk… Bach schreef zijn zes sonates voor zijn oudste zoon Wilhelm Friedemann, die in zijn leven als de grootste orgelvirtuoos van Duitsland werd beschouwd. Uitstekend studiemateriaal dus…
De vijfstemmige bewerking – met dubbel pedaal – over "Wir glauben all an einen Gott" (BWV 740) is heel zangrijk. Misschien wel niet van Bach – wordt tegenwoordig aan zijn leerling Johann Ludwig Krebs toegeschreven – maar wel van diens kwaliteit!
De Derde Orkestsuite (BWV 1068) werd bewerkt voor vier handen door Max Reger (1873-1916). Een reeks oorspronkelijk op dansen gebaseerde stukken – hier: Air, Gavotte, Bourrée en Gigue – die wordt voorafgegaan door een grootse Ouverture in Franse stijl. Het tweede deel, Air ("op de G-snaar") is wel heel bekend geworden! Terecht overigens. Twee van de vier musicerende handen zijn die van Auke Kieviet.
Van dezelfde expressiviteit als BWV 731 is Bachs verklanking van het gebed "Herr Jesu Christ, dich zu uns wend" (BWV 709).
Een van de meest indrukwekkende orgelwerken is de ("dorische") Toccata en Fuga in d (BWV 538). De Toccata krijgt van Bach een uitzonderlijke aanpak: het stuk wemelt van de klavierwisselingen, flitst heen en weer van het ene klavier naar het andere. Net als de triosonate een sterk Italiaans getint stuk. De Fuga is van een majesteitelijke verhevenheid. Bach moet met dit werk buitengewoon in zijn sas zijn geweest: in 1738 voerde hij het uit tijdens een orgelkeuring in Kassel. De inkt was toen al meer dan twintig jaar droog. Ook nog in 2020 horen we er Bachs ongeëvenaarde genialiteit in.
U en jij bent van harte welkom! Vanzelfsprekend gelden – evenals bij de zondagse diensten in het kerkgebouw – de richtlijnen van de RIVM. Er is plaats genoeg.