The Sound of the South / Delta Swamp Rock / The Fame Studios Story – File Under: New Music
The Sound of the South / Delta Swamp Rock / The Fame Studios Story
Storm 3 December 2011 Guuzbourg
Deze drie compilaties bieden overtuigend bewijsmateriaal. De focus is net even anders gelegd, zodat ze elkaar eerder complementeren dan overlappen. De drie-cd-box The Fame Studios Story geeft een overzicht van liedjes die daar in de periode 1961-1973 zijn opgenomen. Veel soul, Otis Redding, Wilson Pickett, Arthur Conley. Maar ook The Osmonds, in 1970. De liedjes zijn chronologisch verdeeld, het eerste nummer van cd 1 is uit 1961, het laatste op cd 3 uit 1973. Het sterkste jaar was 1967, toen nummers als "I Never Loved A Man (The Way I Love You)" van Aretha Franklin en Sweet Soul Music van Arthur Conley werden opgenomen. Tevens het jaar waarin Otis Redding in december bij een vliegtuigongeluk overleed. En het laatste jaar waarin blanke en zwarte muzikanten, zodra ze de studiodeuren waren gepasseerd, elkaars kleur niet meer zagen. In 1968 veranderde dat met de moord op Martin Luther King, en volgens de toelichtende boekjes bij deze compilaties werd daarna alles anders. Zwart zelfbewustzijn, hoe nodig ook, zorgde ook voor onrust en achterdocht. En toen moest disco nog geboren worden, dat de carrières van veel soulartiesten de nek omdraaide.
Leo Blokhuis heeft zich als samensteller van The Sound of the South het meest beperkt: muziek die tussen 1961-1976 in Muscle Shoals, New Orleans of Memphis is opgenomen door artiesten die balanceerden tussen country en soul. Zijn box is ondanks de beperking toch de rijkste, en telt ook de meeste cd's (vier). Blank, zwart, vrouw, man, Blokhuis maakt geen onderscheid, zolang hij de genoemde twee elementen maar terughoort in de nummers. Solomon Burke trapt af, met een ingehouden, maar toch soulvolle cover van het countrynummer "Just Out of Reach". Het was niet Burke's eigen keuze om dat nummer te coveren, maar het sloeg wel aan. Het laatste nummer van cd 4 is van Bobby Womack, een zwarte soulheld die gretig zijn liefde voor country uitte met een geweldig album, B.W. goes C.W., waarbij de laatste afkorting natuurlijk voor 'country and western' staat. Daartussen horen we heldinnen als Bobbie Gentry en Candi Staton, kanonnen als Elvis, Bob Dyla en Little Richard en obscure parels als Sami Jo, Tony Borders en Mac Davis, wat de originele uitvoerder blijkt te zijn van de Elvis-hit "A Little Less Conversation".
Blokhuis is de enige die zich enigszins ongemakkelijk lijkt te voelen bij zijn voorkeur, zoals bijvoorbeeld Leendert van der Valk dat ook beschreef in zijn boek Duivelsmuziek. In de jaren zestig was gesanctioneerd racisme in het Amerikaanse zuiden heel gebruikelijk, de levensstandaard van veel, met name zwarte muzikanten, lag niet heel hoog. Blokhuis schrijft: 'De artiesten hier zingen over – of vanuit – het grote verlangen, de drang naar vrijheid. Dat is logisch. Als ze om zich heen kijken, zien ze een maatschappij die knelt en schuurt. Tegelijkertijd zien ze amper hoe bijzonder de vrijheid is die ze op datzelfde moment in de studio ervaren.' Even verderop concludeert hij dat countrysoul een belangrijke functie van kunst raakt, 'met andere ogen naar de werkelijkheid kijken. Ik vind dat inspirerend. En troostrijk.'
mij=The Sound of the South (Universal) / Delta Swamp Rock (Soul Jazz Records) / The Fame Studios Story (Kent)