Dat de Broederschap van het Heilig Kruis een oude schutterij is, staat niet ter discussie. Hoe oud de schutterij exact is, is niet bekend. Daarom dat bestuur en leden het zeker voor het onzekere nemen en zich voor de ouderdom van de schutterij baseren op het oudste koningszilver.
De oudste zilveren koningsplaat blijft voor diverse schutterijen een gegeven dat overeind blijft staan in de historische discussie over het ontstaan van een schutterij. De oudste koningsplaat dateert uit 1673.Vanaf dat jaar geteld werd in 1998 het 325-jarig jubileum groots gevierd. In 1673 was Frans Leurs koning van het Heilig Kruis.
De zilveren plaat wordt met zorg omringd en is veilig opgeborgen in de kluis. Opvallend is evenwel dat J.A. Jolles, die in de jaren dertig de Limburgse schutterijen bezocht en een opsomming maakt van het voorhanden koningszilver, deze zilveren plaat niet noemt. De oudste plaat die hij onder ogen krijgt, stamt uit 1773, dus precies honderd jaar jonger. Een foutje bij het schrijven !? Desalniettemin concludeert ook Jolles dat het Heilig Kruisgilde wel veel ouder zal zijn dan uit de bronnen blijkt.B
Desalniettemin heeft schutterij Broederschap van het “Heilig Kruis” goede papieren om zich aan oudere jaartallen vast te klampen. De historicus drs. A.M.P.P. Janssen, die zich in het broederschapswezen verdiept heeft, komt voor Grevenbicht tot opvallende conclusies. Kerkelijk viel Grevenbicht onder de parochie Papenhoven. Grevenbicht beschikte echter over een kapel ter ere van het Heilig Kruis. Een Broederschap van “Junge Gesellen” was verbonden aan deze kapel. In de rekeningen die over deze kapel handelen komt de Jonggezellenbroederschap voor in de periode 1606 tot en met 1718.In het begin ontvangt deze broederschap twee amen (vaten) bier, later een aam bij gelegenheid van het jaarlijkse koningsvogelschieten. Dat het hier gaat om een voorganger van schutterij Broederschap van het “Heilig Kruis” wordt door Janssen aangetoond.
Uit de zeventiende en achttiende eeuw is verder nagenoeg niets bekend over schutterij Broederschap van het “Heilig Kruis”. De Franse Tijd sinds 1794 heeft voor de meeste schutterijen geleid tot het tijdelijk stilleggen van de activiteiten. Opvallend is echter dat de Grevenbichtse schutterij nog tijdens het Franse bewind, onder Napoleon weer de koningsvogel schiet (1803/1805). Niet veel andere feitjes zijn over deze periode aan te halen, behalve dat uit enkele koningsschilden blijkt dat de schutterij niet heeft stilgelegen. In 1865 was de schutterij aanwezig bij het verwelkomen van de nieuwe parochieherder, in 1897 bij het zilveren priesterfeest van de pastoor. Een probleem voor het culturele leven in Grevenbicht was het beroep van velen. Enorm veel stukadoors telde het dorp. Zij werkten doorgaans het hele zomerseizoen in Duitsland. Uiteraard was elke echte Grevenbichtenaar (Beegtenaer) in het dorp als de Pinksterkermis gevierd werd, maar er was weinig gelegenheid voor veel andere activiteiten gedurende het zogenaamde schuttersseizoen.
Herinrichting en een nieuwe schutterij
In 1873, precies tweehonderd jaar na het oudste koningsschild, heeft er een soort herinrichting van de schutterij plaatsgevonden. Schutterij Broederschap van het “Heilig Kruis” was in die jaren actief, dus er is geen sprake van een heroprichting, maar het feit dat maar liefst dertien zilveren schildjes met de naam van de schenker in het jaar 1873 aan de vereniging gekomen zijn, geeft aan dat de dorpsgemeenschap toen aandacht aan haar schutterij besteedde. Een andere mogelijke oorzaak van deze vele schildjes uit 1873 kan een brand zijn geweest, die oude papieren en wellicht ook enig koningszilver verwoestte. Als gevolg daarvan kwam steun van de bevolking op gang, die haar schutterij weer aan nieuw zilver hielp. Echter in het daaropvolgende jaar 1874 werd te Grevenbicht-Papenhoven de nieuwe schutterij Eendracht in het leven geroepen. Maar zoals in Grevenbicht gezegd wordt, moeten er van alles twee zijn: schutterijen, muziekgezelschappen enz.
Het schuttersfeest in 1876
Toen het nieuwe fenomeen van de schuttersfeesten zijn intrede in de schutterswereld deed, waren de Grevenbichtse schutters hier direct bij betrokken. Zo weten we dat de oude schutterij van Grevenbicht op vrijdag 8 september 1876 een groot schuttersfeest organiseerde met medewerking van de jonge schutterij van Grevenbicht-Papenhoven, opgeluisterd door het fanfare-gezelschap Aurora. Er werden geldprijzen uitgeloofd, variërend van 80 (1e pr.) tot 30 francs (3e pr.).De organisatie lag in handen van een commissie. Namens deze tekende Ch. Baadts. Waarschijnlijk is dit een schuttersfeest geweest waaraan diverse schutterijen uit de omtrek aan deelnamen, waarbij de nadruk op de schietwedstrijd lag. Een andere mogelijkheid was een vrij schietconcours, een zogenaamd schieten voor een geldprijs.
Het schuttersfeest in 1906
In 1906 werd in Grevenbicht wederom een schuttersfeest georganiseerd. Er was sprake van goed weer en veel belangstellenden die de optocht en de wedstrijden bezochten. De optocht zette zich om 14.30 uur in beweging. Daar de schutterijen in die tijd doorgaans slechts over één tamboer beschikten, liepen twee muziekgezelschappen in de optocht mee. In totaal namen vierentwintig schutterijen aan het feest deel. De uitslag van het schieten luidde als volgt: 1e Eys als verstkomende schutterij (120 francs), 2e Heythuysen (75 fr.) en als 3e Born (50 fr.).Het erekruis werd gewonnen door Coenen uit Heythuysen. Holtum won de exercitie en Born had de beste tamboer, generaal en uniform.
De schuttersbond
Schutterij Broederschap van het “Heilig Kruis” Grevenbicht werd in 1949 lid van schuttersbond Eendracht Born, totdat deze bond in 1964 fuseerde met de Echtse schuttersbond. Van de nieuwe bond Eendracht Born-Echt bleef het Heilig Kruis slechts een jaar lid. In 1965 stapte het Heilig Kruis uit deze bond om zich in 1973 weer aan te sluiten. Sinds die tijd zijn beide Grevenbichtse schutterijen lid van de bond Eendracht en zorgen op hun beurt voor bondsschuttersfeesten in Grevenbicht.
Processie- en kermisgebruiken
In Grevenbicht trekt de processie bij gelegenheid van de kermis op pinkstermaandag. Uiteraard hebben beide schutterijen bij deze kerkelijke plechtigheid een afzonderlijke rol. De oude schutterij Broederscha van het “Heilig Kruis” opent de stoet en de jonge schutterij Eendracht draagt de hemel. Op pinksterzaterdag (voorheen was dat vele jaren op pinksterdinsdag) gaat het Heilig Kruis ter kerke en geniet daar de opbrengsten van een eigen collecteschaal. Tijdens de mis worden de overleden leden herdacht. Tevens wordt op die dag het kerkhof aangedaan, waar een krans wordt gelegd.
Jubileumfeest
In 1998 wordt het met een groots jubileumfeest gevierd dat de schutterij Broederschap van het “Heilig Kruis” 325 jaar geleden is opgericht. Althans de oudste zilveren koningsplaat wijst in deze richting. In het weekend van 23 en 24 mei ll. stond Grevenbicht in het teken van dit jubileumfeest. Op zaterdag 23 mei vond de receptie plaats, waar ook een groot aantal jubilarissen gehuldigd werd. Een bondsschuttersfeest van de schuttersbond Eendracht Born/Echt op de zondag completeert de feestvreugde. Grevenbicht was wederom gastheer van de bij de bond aangesloten schutterijen.
Nieuwe uniformen
Kroon op de feestvreugde was de aanschaf van de nieuwe uniformen. Deze werden op zaterdag 23 mei gepresenteerd. Het betreft het uitgaanstenue van de Veldartillerie van het Italiaanse hertogdom Parma uit het jaar 1859, uit het laatste jaar van dit hertogdom, eer het zich aansloot bij het nieuwe koninkrijk Italië. Grevenbicht heeft met dit uniform ernaar gestreefd een in de Limburgse schutterswereld nog niet voorkomend model militaire uniformen aan te schaffen.
Schuttershome en OLS
Aan de Heuvelsweg in Grevenbicht ligt al jaren ons schuttershome waar vroeger op de ouderwetse mooie manier geschoten werd. In 1992 behaalde het Dream team op het OLS te Kelper-Oler een zeer mooie 12de plaats.
Met vriendelijke schuttersgroet,
Jean Arntz
TAGS
Schutterij Het Heilig Kruis
Facebook
Twitter
Pinterest
WhatsApp
Vorig artikelSteengril of gourmet
Volgend artikelGrootste daling auto-inbraken in Limburg
beegpuntnl
GERELATEERDE ARTIKELENMEER VAN DEZE AUTEUR
Familieberichten
Dankbetuiging Jac van de Schoor
Laatste nieuws
Big Band Beeg en Harmonie St. Cecilia Grevenbicht presenteren muzikaal spektakel: Metropolis
Laatste nieuws
Kerstmiddag Levensvreugd
LAAT EEN REACTIE ACHTER Annuleer reactie
Please enter your comment!
Please enter your name here
You have entered an incorrect email address!
Please enter your email address here
Save my name, email, and website in this browser for the next time I comment.
Hoofdadverteerders
Toekomstige evenementen
Vrouwluujzitting Beeg
22 januari 2023 @ 11:11 - 17:00
Metropolis concert St. Cecilia en Big Band Beeg
27 januari 2023 @ 19:30 - 23:00
Metropolis concert St. Cecilia en Big Band Beeg
28 januari 2023 @ 19:30 - 23:00
Gezamenlijk Paasconcert Harmonie Concordia Obbicht, Kon. Harmonie Aurora en Harmonie St. Cecilia
1 april 2023 @ 11:00 - 17:00
Galaconcert St. Cecilia
14 juli 2023 @ 19:30 - 23:00
Bekijk alle Evenementen
Laatste nieuws
Dankbetuiging Jac van de Schoor
3 december 2022
Big Band Beeg en Harmonie St. Cecilia Grevenbicht presenteren muzikaal spektakel:...
2 december 2022
Kerstmiddag Levensvreugd
1 december 2022
Welkom bij de buren
1 december 2022
OVER ONS
BEEG.NL is DE online nieuwsbron van en voor de inwoners van Grevenbicht, beter bekend als BEEG.
Heb je een nieuwsbericht voor plaatsing op beeg.nl? Een aankondiging van een evenement/activiteit of heb je suggesties? Laat het ons weten.