IJlst is één van de kleinste Friese steden maar heeft ondanks dat een prachtig stuk historisch erfgoed in de vorm van houtzaagmolen “de Rat”. Naast deze houtzaagmolen kent IJlst ook nog een grote verscheidenheid aan historische panden.
Een groot aanbod van winkels heeft IJlst niet maar voor uw dagelijkse boodschappen kunt u er prima terecht. Tevens bieden restaurants en cafés diverse mogelijkheden met gezellige terrasjes en uitgebreide menukaarten.
IJlst is één van de kleinste Friese Elf steden en heeft een grote verscheidenheid aan historische panden. De VVV stadswandeling neemt u niet alleen mee langs deze mooie panden, maar doet ook de plaatselijke klokkenmaker aan en, na een prachtig boottochtje, ook houtzaagmolen ‘de Rat’.
IJlst heeft sinds 1268 stadsrechten. Het is daarmee de vierde stad (na Stavoren, Hindeloopen en Harlingen) in Friesland die stadsrechten kreeg. De stad was bekend om zijn scheepsbouw en handelspositie. Het is ontstaan aan de Oude Ee of Ye, een riviertje tussen de Zuiderzee of een voorloper ervan en de Middelzee. Aan dit riviertje dankt het stadje zijn naam. Van de Ee zijn nog slechts fragmenten over. Een ervan vormt de centrale as van het stadje en heeft het karakter van een gracht. Pal langs de huizen loopt de straat en de tuinen liggen aan de overkant van de straat aan de kant van de Ee. Deze aan het water grenzende tuintjes, “bleken” of “overtuinen” geheten, behoren bij de aan de grachten liggende huizen en werden vroeger gebruikt om de was te bleken. De tuinen zijn voor een deel nog steeds in particuliere handen en zijn, evenals het voormalige stadhuis, gebruikt als filmdecor voor de Kameleonfilm Schippers van de Kameleon met als regisseur Steven de Jong (2003).
Voor watersporters is IJlst een perfecte overnachtingplaats. Vooral motorboten meren graag af aan de kade en de nieuwe passantenhaven, direct achter het centrum van dit pittoreske stadje gelegen. Vele gasten komen jaarlijks naar IJlst om de historische VVV stadswandeling te lopen of om een rondvaart met de Houten Bok te maken. Op een geslaagde wijze heeft IJlst het historische verleden weten in te passen aan de huidige samenleving.
Het centrum heeft een langgerekte vorm met markante lindebomen langs de Galamagracht en de Eegracht. Deze lindebomen dienen vooral als zonwering. De horeca biedt u vele mogelijkheden met gezellige terrasjes en uitstekende restaurants.
Enkele zeventiende- en achttiende-eeuwse gevels van kapiteins- en koopmanshuizen getuigen nog van een ver verleden. Vooral de scheepsbouw en houthandel waren sterk vertegenwoordigd. Hoe groot de eigen scheepvaart van IJlst in de 17e en 18e eeuw was, is moeilijk te bepalen. Bekend is wel dat zij het Europese kustgebied van de Atlantische Oceaan, de Noordzee, en de Oostzee bevoer. Tot aan 1800 was het IJlster scheepstype de “Kogge” dé vrachtvaarder van Nederland.
Na de Franse tijd, rond 1825, verdween dit scheepstype uit beeld. Wel is het bewaard gebleven in het stadswapen en is eveneens terug te vinden in de vlag van de stad IJlst.