Wat een zwaarmoedig gesprek had kunnen worden over de herpositionering van progressief links werd een eerlijke, hoopvolle dialoog. Afgelopen dinsdagavond was ik in een uitverkochte Balie. Met de Britse Obama – Chuka Umunna, emeritus professor politicologie (Cambridge) – Andrew Gamble en onze eigen Lodewijk Asscher op het programma had ik hoge verwachtingen.
Als gevolg van de voortdurende economische onzekerheid die maar niet lijkt te verdwijnen, ziet Gamble de opkomst van opstandige partijen. In het Verenigd Koninkrijk (VK) naast UKIP ook binnen Labour zelf met Jeremy Corbyn, de waarschijnlijk nieuwe voorman van Labour, als belichaming. Het politieke landschap fragmenteert, omdat de samenleving dat ook doet. Gamble ziet een tweedeling tussen grofweg de ‘cosmopoliet’ en de lager opgeleide. Dit leidt tot populisme gericht op angst voor immigratie [sic: in het VK het belangrijkste onderwerp in de publieke opinie [1] en een vijandige EU houding. Samenlevingen zijn individualistischer geworden en kennen minder instinctieve solidariteit. De steun voor een welvaartsstaat die herverdeelt neemt af en sympathie voor straffende ‘steun’ richting armen en werkende armen neemt toe. Centrum links wordt daarbij gezien als welzijnspartij in plaats van partij voor alle werkende mensen. Gamble ziet drie grote veranderingen met impact: ongelijkheid, een veranderende wereldeconomie en stagnatie.