Eye Movement Desensitization and Reprocessing, afgekort tot EMDR, is een therapie voor mensen die last blijven houden van de gevolgen van traumatische ervaringen. Dit kan een schokkende ervaring zijn – een verkeersongeval of een geweldsmisdrijf – maar ook een andere ervaring die veel invloed op de ontwikkeling van iemands leven heeft gehad, zoals gepest worden.
Een groot deel van de getroffenen ‘verwerkt’ zulke diep ingrijpende ervaringen op eigen kracht. Bij anderen ontwikkelen zich psychische klachten. Vaak gaat het om herinneringen aan de schokkende gebeurtenis die zich opdringen, waaronder angstwekkende beelden (herbelevingen, ‘flashbacks’) en nachtmerries. Andere klachten die vaak voorkomen zijn schrik- en vermijdingsreacties.
Als er aan bepaalde criteria wordt voldaan, spreken we van een ‘posttraumatische stressstoornis’ (PTSS). Denk daarbij bijvoorbeeld aan een herinnering die iemand steeds opnieuw beleeft.
De therapeut vraagt de patiënt om aan de betreffende gebeurtenis terug te denken, inclusief de bijbehorende beelden, gedachten en gevoelens. Eerst gebeurt dit om meer informatie over de traumatische beleving te verzamelen. Daarna wordt het verwerkingsproces opgestart.
De therapeut vraagt de patiënt om de gebeurtenis opnieuw voor de geest te halen, maar nu gebeurt dit in combinatie met een afleidende stimulus. Doorgaans zal dat de hand van de therapeut zijn. De therapeut zal vragen de aandacht daarop te richten en daarna de hand op afstand, voor het gezicht langs, heen en weer bewegen.
De traumatische herinnering wordt ongefilterd in het langetermijngeheugen geplaatst en iedere keer letterlijk herbeleefd. De EMDR-techniek zorgt ervoor dat er alsnog een normaal proces via het kortetermijngeheugen gaat plaatsvinden.