Oeroud zout water koelt en verwarmt ziekenhuis - Cobouw.nl
Oeroud zout water koelt en verwarmt ziekenhuis
Ziekenhuis Talma Sionsberg in Dokkum maakt als eerste in het Noorden gebruik van een warmtepompinstallatie. Oeroud zout water wordt uit de bodem omhoog gepompt om het ziekenhuis te koelen of te verwarmen, al naar gelang het seizoen.
De warmte/koudeopslag in de bodem is nu enkele weken in gebruik en projectcoördinator E. Buwalda verwacht dat het gestelde rendement wordt gehaald.
Het noord-Friese ziekenhuis is om een aantal redenen de bodem als buffer gaan gebruiken. In 1995 hebben overheid en ziekenhuizen een convenant gesloten, met als belangrijkste afspraak dat de ziekenhuizen het energieverbruik met dertig procent reduceren ten opzichte van 1989.
"Tweede reden was dat onze koelinstallatie nodig vervangen moest worden en dat deze 's zomers het ziekenhuis niet optimaal koelde", vervolgt zijn collega J. Haanstra, hoofd techniek. Er moest dus toch worden geïnvesteerd. Een berekening door ingenieursbureau Het Noorden uit Leeuwarden liet zien dat de warmtepomp een interessante energiereductie van vijftien procent opleverde. De nieuwe pompinstallatie heeft een maximaal verwarmingsvermogen van 345 kilowatt en een koelvermogen van 540 kilowatt, terwijl het bestaande koelvermogen 200 kilowatt was.
"Bovendien ontdekten we dat het ook financieel een leuke besparing zou opleveren, waarmee we de meerkosten van de warmtepomp in vijf jaar terugverdienen", vervolgt de projectcoördinator.
Hoewel een nieuwe koelinstallatie rond de 850.000 gulden zou kosten en de warmtepomp ruim 1,1 miljoen, bespaart Talma Sionsberg bijna 27.000 kubieke meter gas en ook nog eens bijna 100.000 kilowattuur per jaar. "En 6.700 gulden op jaarbasis op onderhoud", voegt de projectcoördinator toe.
Bijkomend voordeel is overigens een interessante jaarlijkse reductie van de CO2-uitstoot van bijna honderd ton.
Het Dokkumer ziekenhuis maakt geen gebruik van verticale bodemwarmtewisselaars, maar heeft twee putten laten slaan van negentig meter diep. "Daar vinden we als tweede waterlaag die oeroude, mineraalrijke zoutwaterlaag. Via de warmtepomp onttrekt deze warmte aan de verwarmingsinstallatie, waarna het water aan de andere kant van het ziekenhuis in een ondergrondse warmtebuffer wordt opgeslagen", aldus Haanstra. 's Winters is dat proces omgekeerd.
Beide putten zijn boven zestig centimeter breed en vervallen op dertig meter diepte tot veertig centimeter, terwijl de laatste tien meter bestaat uit een geperforeerde buis. Deze buis neemt het zoute water op en is streng gescheiden van de centrale-verwarmingsinstallatie in het ziekenhuis. "In het zoute water zitten allerlei mineralen en micro-organismen en die willen we graag buiten houden", zegt Buwalda laconiek.
Het waterschap controleert de installatie streng. Deze instantie wil weten welke gevolgen de installatie op de ondergrondse omgeving heeft. "Er wordt onderzocht of de bodem verandert als je koude of warmte opslaat of onttrekt", aldus Haanstra, "maar ook willen ze weten wat het waterpeil doet en hoe de micro-organismen reageren." Elke twee weken worden monsters genomen en het ziekenhuis moet jaarlijks een rapport uitbrengen.
De warmtepompinstallatie genereert niet in haar eentje de dertig procent reductie in energie. Talma Sionsberg heeft daarnaast nog een aantal andere maatregelen genomen, zoals een betere dakisolatie van dat deel van het platte dak dat aan vervanging toe was. "Dat gaan we ook doen op de andere delen, als het zover is", vervolgt Buwalda.
En verder is een aantal ramen voorzien van dubbele beglazing, zijn de transformatoren van de tl- lampen vervangen door voorschakelapparaten en heeft het ziekenhuis een warmtekrachtinstallatie gekregen.
Alles bij elkaar levert dat een bedrag op van ruim 55.000 gulden per jaar, waarmee de meerkosten van 280.000 gulden in vijf jaar zijn terugverdiend.