Niet ver-bruiken maar ge-bruiken | RAU Architects
Nieuws, Project	|
Niet ver-bruiken maar ge-bruiken
Aankondiging VPRO Tegenlicht
[ publicatie VPRO Gids ]
zondag 8 november 2015; npo 2, 21.05 – 21.55 uur
De studio in Hilversum is donker ingericht, met in het midden een bureau met twee schermen erop. Daaromheen onder meer een oude koelkast, een foto van de wereld vanuit de ruimte en een bergje ouderwetse computers een koffiezetapparaten. Dit is het Tegenlicht Lab van Thomas Rau (1960). De architect werd bekend met het ontwerp van het hoofdkantoor van het Wereld Natuur Fonds in Zeist, dat in 2006 het eerste co2-neutrale pand van Europa was. Sindsdien werkt hij aan gebouwen en oplossingen op het gebied van de circulaire economie.
Het Lab is een vorm die Tegenlicht heeft ontwikkeld om in te zoomen op een persoon en zijn ideeën. Types als Douglas Rushkoff en Joris Luyendijk gingen Rau voor. In een studiosetting, met behulp van attributen en fragmenten, krijgen ze de hele uitzending om hun theorieën uit de doeken te doen.
Die van Rau zijn behoorlijk radicaal. Volgens hem moeten we af van het begrip bezit, en dat vervangen door prestatie. In zijn toekomst betaal je als het aan Rau ligt alleen nog voor wat je gebruikt. Hij heeft daar zelf het voorbeeld voor genomen met de verlichting in zijn kantoor. Hij koopt van Philips geen lampen in, maar lichturen. Dat dwingt de lampenfabrikant om de situatie zo energiezuinig en herbruikbaar mogelijk aan te pakken.
Rau heeft zilvergrijs haar en een Duits accent. Ontspannen vertelt hij op de bureaustoel wat hij in de uitzending uit de doeken wil doen. 'We zijn te gast op deze aarde en de aarde is een gesloten systeem.' Hij wijst op het model van de space shuttle die in de studio hangt. 'Net als op een ruimteschip moeten we het doen met wat we hier hebben. Wij mensen zijn hier maar tijdelijk, maar de gevolgen van wat we hier doen zijn permanent. Daarom mag er geen materiaal verloren gaan. Mijn gebouwen hebben een grondstoffenpaspoort, waaruit precies is af te lezen waar het materiaal vandaan komt en waardoor dat weer opnieuw te gebruiken is. We moeten wat de aarde te bieden heeft gebruiken als rentmeesters, in plaats van verbruiken en weggooien.'
Dat klinkt mooi, maar denkt Rau dat de mens zomaar bereid is om afstand te doen van al zijn spullen? 'Als de wereld er niet klaar voor was, zat ik nu niet in deze uitzending,' zegt hij beslist. 'We staan aan de vooravond van een zijnsrevolutie.'