Het ene woordenboek geeft alleen stechelen, en het andere alleen steggelen. Maar laten we daarover niet gaan ...
looppad boven water, bedoeld als aanlegplaats
Op steigers zou men altijd verplicht antislip moeten aanbrengen om uitglijden te voorkomen.
houten constructie, bedoeld om contact met ondergrond te voorkomen
De vlonder op ons balkon is helemaal verrot.
De woorden worden soms verward, en dat is ook niet verwonderlijk, want in beide gevallen gaat het om een houten constructie met liggers en dekplanken, en in beide gevallen gaat het erom dat je droge voeten houdt. Maar een steiger bevindt zich altijd (gedeeltelijk) boven water, en een vlonder niet. Een vlonder kan zich wel boven moerassige grond bevinden. Daarom moet u, wanneer u niet iets boven water mag bouwen om bij uw bootje te komen, geen aanvraag indien voor een steiger, maar voor een vlonder. Beide woorden in één zin? Bij de vijver was het zo moerassig dat ik een combinatie van aanlegsteiger en vlonderterras heb laten ontwerpen.
Ja, en de woorden hebben ook nog een andere betekenis: een steiger is ook een tijdelijke stellage bij een bouwwerk, en een laad- en losplateau van een vrachtwagen wordt ook wel een vlonder genoemd.
steigeren / stijgen
krampachtig omhooggaan; woedend protesteren
Het voornemen om de dividenduitkering niet te laten stijgen deed de aandeelhouders steigeren.
Als het paard gaat steigeren wanneer je op wilt stijgen, moet je direct een klap met de zweep geven.
Steigeren is verwant aan stijgen; daarom is het merkwaardig dat we steigeren met ei schrijven. Ook een steiger is verwant met stijgen, maar een steiger is een houten kade of een stellage rond een gebouw, en een stijger verwijst bijvoorbeeld naar iets dat of iemand die omhooggaat: Dit aandeel is vandaag de grootste stijger.
sterrenkijker / telescoop
De betekenissen overlappen, maar elk woord heeft ook nog een eigen betekenisaccent.
verrekijker voor sterren en planeten; iemand die naar de sterren kijkt
In ons mobiel planetarium staan bij helder weer verschillende sterrenkijkers opgesteld.
verrekijker voor sterren en planeten; verrekijker voor ander doel
De grootste telescoop ter wereld, in Guizhou in China, heeft een oppervlakte van dertig voetbalvelden.
Nu bleek dat hij al jarenlang zijn overburen had bespioneerd met een telescoop.
Bij beide woorden gaat het om 'buitenaards kijken'. Maar telescoop wordt ook algemener gebruikt (of misbruikt zoals in laatste voorbeeld). Telescoop betekent letterlijk 'verrekijker': tele zoals in 'televisie' (ver zien) en scoop zoals in 'bioscoop' (het leven zien). Vandaar ook de algemenere betekenis.
En sterrenkijker betekent ook: persoon die sterren kijkt. Iemand kan zelfs als sterrenkijker geboren zijn. Het gaat om dan om een afwijkende hoofdligging: een 'achterhoofdsligging met de neus naar boven'. De baby kijkt dan direct al naar boven, naar de sterren. Er zijn volwassen sterrenkijkers die zo hun hobby verklaren.
stoep / trottoir / voetpad
verhoogd of afgescheiden geplaveid voetpad langs een weg, trottoir
De inwoners van de Jordaan hadden hun straten opgefeurd met 'stoepgroente'.
verhoogd of afgescheiden geplaveid voetpad langs een weg, stoep
Het beroemdste trottoir is de Walk of Fame in Hollywood.
pad voor voetgangers
Vorig jaar was dit voetpad nog niet zo overwoekerd.
Stoep en trottoir betekenen hetzelfde. Maar een trottoir is doorgaans iets breder: de Walk of Fame noemen we geen stoep. En bij een stoep denken sommigen iets eerder aan trappetjes naar voordeuren of kelders. Maar ook de Amsterdamse grachten hebben trottoirs. Wel doet een trottoir door de Franse herkomst iets luxer aan dan een stoep.
stof, de / het
materie, textiel
Wat is eigenlijk de werkzame stof in xtc?
Deze stof is geschikt voor een luchtige jurk.
in de lucht voorkomende kleine deeltjes, vuil
Toen we na een halfjaar thuiskwamen, lag het stof overal op de meubels.
Hij zat daar maar stromeloos te zitten, geen afspraken voor vanavond en niets op de tv.
Gisteravond waren alle huizen in deze straat stroomloos.
Sommige beroepsaanduidingen hebben een meervoud op -lieden en op -lui. Beide vormen zijn goed. Wel is er stijlverschil. De vorm met -lui doet wat ouderwets aan, maar ook de vorm met -lieden is al wat verouderd; stuurmannen is meer hedendaags, en dan natuurlijk ook stuurvrouwen.
Voor andere woorden met een meervoud op -lieden en -lui kijkt u bij ambachtslieden / ambachtslui.
« Vorige1....2324252627....30Volgende »
Twitterstop voor een dag of tien. Naar Moskou waar 'Het DNA van Nederland' vertaald wordt. Zie mijn (vernieuwde!) s… https://t.co/2qCgU6W4QK
Ha, weer een contaminatie, 'graciel'! Eigenlijk wel leuk, zo'n kruising tussen 'gracieus' en 'fragiel'. - Welnee,… https://t.co/0gZC4i0tYq