Spaarndammerhart — arcam
DS Landschapsarchitecten, Korth Tielens Architecten, Marcel Lok_Architect, 2021
Op een steenworp afstand van de Amsterdamse School-wooncomplexen van Michel de Klerk is sinds 2021 een nieuw bakstenen paleis te vinden. Spaarndammerhart is gelegen op de plek van de oude Spaarndammerschool. Het project bestaat uit twee woonblokken langs de Krommeniestraat en herstelt de oorspronkelijke ligging van deze straat, die door de bouw van de school in de jaren 70 verdween.
De opgave voor Spaarndammerhart was om oud met nieuw te verbinden en een woningbouwcomplex te creëren die goed bij de historie van de buurt past. Het ontwerp van Korth Tielens Architecten & Marcel Lok_Architect in opdracht van Heijmans Vastgoed wordt ook wel De Verbinding genoemd.
Housing Spaarndammerhart Amsterdam by Korthtielens architecten and Marcel Lok. Photos © Dennis De Smet.
Het complex bestaat uit 80 woningen verdeeld over een blok rondom een openbaar hof en een blok aan de overkant van de Krommeniestraat, die aansluit op de oorspronkelijke bebouwing. De 26 sociale huurwoningen, 18 vrije sector huurwoningen en 36 koopwoningen worden door middel van twee poorten en het groene, publiek toegankelijke hof met elkaar verbonden. In de plint aan zowel de hofzijde als de Krommeniestraat zijn twee maatschappelijke ruimtes gerealiseerd, die mede door de bewoners zelf zijn ingevuld.
De participatie van omwonenden heeft sterk meegewogen in het project. De kleur van de bakstenen, de kunstwerken en de inrichting van de straat zijn met inspraak van de omwonenden gerealiseerd. De bewoners zijn ook betrokken geweest bij het ontwerp van de binnentuin door DS Landschapsarchitecten.
Amsterdamse School in een nieuw jasje
De invloeden van de Amsterdamse School zijn in één oogopslag terug te vinden in Spaarndammerhart. De uniek ontworpen huisnummers, de toepassing van poorten en ronde vormen, en de bakstenen in verschillende kleuren die kenmerkend zijn voor de Spaarndammerbuurt worden in de Krommeniestraat in een nieuw jasje gestoken.
Geel metselwerk siert de buitengevel van het blok rondom het hof. De binnentuin zelf wordt omringd door een gevelbekleding van groen geglazuurde baksteen. De koopwoningen aan de overzijde van de Krommeniestraat, bestaan uit donkerrood metselwerk. Het samenspel tussen de verschillende kleuren bakstenen, de vormen die hiermee worden gecreëerd en de detaillering hiervan zijn typische voorbeelden van de invloeden van de Amsterdamse School in een moderne toepassing. Het geïntegreerde kunstwerk van kunstenaar Martijn Sandberg bestaat uit een sculpturaal bakstenen reliëf in de drie poorten van het complex en een tekst in de bestrating van het binnenhof. In de poorten is de inscriptie 'Anno' te lezen, gevolgd door combinaties van verschillende jaartallen.
De jaartallen en de letters in het binnenhof staan voor een reis door de tijd in het verleden, heden en toekomst. . De ingang van de hofkant van Spaarndammerhart wordt gemarkeerd door gele tegels op de grond met daarop te lezen: 'De Oude Weg Naar De Nieuwe Tijd, De Nieuwe Weg Naar De Oude Tijd'. Het kunstwerk legt de focus op de historische context van de plek waar Spaarndammerhart gelegen is.
Gedeeld groen en duurzaamheidseisen
Het complex is voorzien van een grote oppervlakte van gedeelde buitenruimte. Het binnenhof is gemeenschappelijk en wordt gekruist door een openbare wandelroute rondom het blok, met eveneens een openbare tuin. De koopwoningen tegenover het hof zijn voorzien van een privétuin die grenst aan een gemeenschappelijke binnentuin.
Bij het ontwerp van al het gemeenschappelijke groen is rekening gehouden met de stadsecologie. Het versterken van de biodiversiteit is een belangrijk uitgangspunt van DS Landschapsarchitecten. De beplanting voorziet in de voedselvoorziening van dieren die mogelijk ook een thuis vinden in Spaarndammerhart. De groene daken dragen bij aan deze biodiversiteit, vangen water op en reduceren hittestress. Op de hogere gedeeltes van de daken zijn zonnepanelen te vinden.