Dat heeft Paulus kennelijk zelf ook meegemaakt. We weten dat niet precies. Die bekering van Paulus is een ommekeer van een heel overijverige soort, nogal militante farizeeër die helemaal niets zag in die beweging van Jezus. Daar waren immers misschien ook wel niet-joden bij. Dat ging hem veel te gemakkelijk. Hij was een zelotische jood, een zelotische farizeeër. En hij deed het allemaal heel goed, zo schrijft hij later. En plotseling is hij van dat paard gevallen. Letterlijk en figuurlijk. En heeft hij ingezien dat het daar niet vanaf hangt. Dat je als jood heel erg je best moet doen. Natuurlijk. Want dat is gewoon je taak als jood. Maar dat je daar niet zalig van wordt. Dat je zalig wordt van Gods grote vertrouwen in mensen.
Tomson: Het is dat waar we mee begonnen zijn. Jodendom en christendom zijn uit elkaar gedreven. Dus veruit de meeste joden zullen zeggen dat dit heel christelijk klinkt. We zitten met zijn allen, joden en christenen, joden en niet-joden, in dezelfde schuit, voorbij de verwoesting van de tempel in het jaar 70. En dan volgen ook nog die oorlogen in de tweede eeuw. Wij zijn naar ons besef toen volkomen uit elkaar gedreven. Maar het gekke is dat wanneer je kijkt naar wat wij nu eigenlijk doen en waar wij op vertrouwen, dat wij dan veel dichter bij elkaar zijn dan we denken. De wegen zijn niet helemaal uit elkaar. Ze lopen vlak langs elkaar.
Ik kan niet voor joden spreken maar ik vind wat Paulus schrijft helemaal niet onjoods. Wat erbij komt is die spanning in de tijd van Paulus waarover we eerder spraken. Waarbij het een punt werd dat die niet-joodse gelovigen zich in die kerk bevonden. En er waren joodse gelovigen, zo staat het ook in Handelingen, die zeggen dat dat niet kan. Die niet-joodse mannen moeten zich laten besnijden en de vrouwen moeten ook joods worden. Want anders kunnen ze geen goede ‘christelijke’ gelovigen zijn. Daar komt Paulus tegen in opstand. Want dat was niet de deal. De afspraak was dat niet-joodse gelovigen als niet-joden door hun geloof en vertrouwen op Jezus zalig konden worden. En in die discussie die hoog opliep, daar gaat Paulus benadrukken dat de rechtvaardiging niet komt door wat je doet met al die geboden. In Galaten 2:16 zegt hij tegen Petrus: Denk maar niet dat je daardoor zalig wordt. Dat heb ik zelf ook meegemaakt. Je wordt rechtvaardig omdat God jou als rechtvaardig beschouwt.
Tomson: Rechtvaardigen is een raar woord. Waarom zeggen we niet: je wordt als goed mens beschouwd. Waarom “rechtvaardig”? Dat is een beetje een gek woord. Dat is omdat hier Bijbelteksten aan ten grondslag liggen. Die vinden we ook terug bij de rabbijnen, en je kunt daarmee aannemelijk maken wat Paulus doet. De ene Bijbeltekst is Genesis 15: 6: Abraham geloofde God (of vertrouwde op God) en dat werd hem tot rechtvaardigheid gerekend.