Blog, Paniekaanval
Paniekaanval, iets wat veel mensen hebben ervaren
Ieder mensen heeft een natuurlijk ingebouwde alarmsysteem, die bij bepaalde actie's in de hersenen het lichaam laat activeren door op dat moment adrenaline in het bloed vrij te geven. Deze adrenaline heb je op dat moment nodig en zorgt ervoor dat er op dat moment snel actie ondernomen kan worden. Denk aan een gevecht of als je moet vluchten. Dit gaat aan als er gevaar dreigt, super handig is dit systeem. Toch?
Proces bij een paniekaanval
Als je in een paniekaanval belandt, wordt dit proces, het alarmsysteem geactiveerd zonder dat daar een aanwijsbare verklaring voor is. In jouw hoofd heeft zich een proces ingeschakeld dat het lichaam een signaal geeft om adrenaline aan te maken. Het overschot aan adrenaline uit zich door aan aantal symptomen zoals bijvoorbeeld hartkloppingen, zweten, angstige gevoelens, weg willen van de plek etc. Je schiet in paniek voor iets wat geen gevaar is.
Jouw brein denkt dat er wel gevaar is. Je brein doet namelijk heel hard zijn best om jou te beschermen. Hij gaat van alles bedenken wat er met je kan gebeuren. Stel dat…, misschien of als dat… Gedachtes worden gecreëerd om eigenlijk niet meer naar de situatie toe te gaan. Al lijkt het leuk om iets te doen, schreeuwt het naar je: "wat of NEE, niet doen, stel je voor zeg!" Je moet weten dat je brein zo creatief is dat deze 90% van de tijd leuke verhalen verzint die nergens op gebaseerd zijn.
"Stel dat andere zien wat ik doe, wat zullen ze wel niet denken. Als ik daar flauwval hoe dom ben ik dan. Iedereen ziet aan mij dat ik raar doe. Ik wil niemand lastig vallen met mijn gedrag."
Wat voel je bij een paniekaanval
Bij een paniekaanval komen er een aantal lichamelijke symptomen vrij. Mensen die voor het eerst een paniekaanval krijgen denken op dat moment dat ze aan het doodgaan zijn. Ze worden angstig om dood te gaan, voor de plek en situatie.
Het gevoel van een paniekaanval lijkt op als iemand je heel hard laat schrikken. Je wordt op dat moment even bang voor iets wat je niet had zien aankomen. Op dat moment schiet je lichaam in de stress, je hartslag gaat omhoog. Dit gevoel is snel weer weg, bij een paniekaanval duurt dat veel langer, mensen ervaren of hun nek vast komt te zitten. Of dat hun lichaam in een freeze stand staat en je geen kant meer op kunt.
De lichamelijke symptomen bestaan o.a. uit:
Duizeligheid en het gevoel dat je flauw valt
Wanneer ontstaat een paniekaanval
Een paniekaanval komt vaak uit het niets, je kan er vaak niet op voorbereiden. Je staat bij de kassa en ineens voel je niet lekker worden, zweten, trillen. Of je bent aan het auto rijden, de plek waar het gebeurt kan overal zijn. Je kan met iemand in gesprek zijn en ineens overvalt het je.
De paniek bij deze gebeurtenis is in je geheugen gaan hangen en je gaat de plekken vermijden waar je deze ervaring hebt opgedaan. Je brein heeft op dat moment bepaald dat die plek gevaarlijk is. Logisch kan je beredeneren dat er niks gevaarlijks is om bijvoorbeeld in de rij te staan bij de kassa. Het is ook niet gevaarlijk. Het is niet gevaarlijk om in een vergadering met mensen te praten. Je systeem heeft het wel als gevaarlijk bestempelt en nu is het zaak om je brein te gaan vertellen dat deze het mis heeft.
Hier onder staan momenten waar paniekaanvallen kunnen optreden
In drukke mensenmassa's
Als mensen vaker last hebben van een paniekaanval noemt men dit een paniekstoornis. Deze stoornis ontstaat als jezelf niet meer in de hand hebt en alles gaat vermijden.
De meest gangbare theorie is dat mensen met een paniekstoornis een tekort hebben aan serotonine. Dit is een stof die er voor zorgt dat bepaalde informatie wordt uitgewisseld in de hersenen. Er zijn medicijnen tegen paniekstoornissen die zorgen ervoor dat de serotonine in de hersenen beter gereguleerd worden. De zenuwuiteinden in de hersenen geven serotonine af en nemen daarvan een deel zelf weer op. Deze serotonine is o.a. verantwoordelijk voor informatieoverdracht tussen de hersencellen en reguleert o.a. de paniek. Bepaalde medicijnen zorgen ervoor dat de heropname geremd wordt zodat er meer serotonine overblijft voor de informatieoverdracht. Daarom worden deze medicijnen vaak "remmers" genoemd. Een arts kan je hier meer over vertellen en bekijken wat voor jouw beter is.
Bedenk dat je niet gek bent, je hebt alleen de knop op dat moment te goed afgesteld. Denk niet dat dit alleen jou overkomt, iedereen kan dit overkomen. Een paniekaanval is niet gerelateerd aan leef niveau's. Van timmerman tot artsen kunnen een paniekaanval krijgen. Ook psychologen en therapeuten overkomen dit. Ook ik heb dit ervaren en schaamte hiervoor is niet nodig. Het enige is dat het heel vervelend is om het te ervaren. Wat wel opvalt dat emotionele en intelligente mensen gevoeliger zijn voor een paniekaanval.
Het verschil tussen paniek en angst
"Er is een verschil tussen angst en paniekaanval", volgens psychiater dr. Koen Schruers van het Maastricht UMC+. "Als je zoveel last hebt van angst en paniek dat het je dagelijkse leven verstoort, spreek je van een angststoornis. Mensen kunnen bang zijn voor hoogtes, spinnen of lijden aan claustrofobie (engtevrees). Dit kan tot een stoornis leiden, dat je bijvoorbeeld geen lift in durft of de deur van een openbaar toilet niet dicht wil doen. Een paniekaanval komt daarentegen meestal plotseling opzetten. Mensen worden duizelig, krijgen hartkloppingen, gaan zweten. Lichamelijk mankeer je bij beide niets dat is de enige gelijkenis.
Tips om iemand met een paniekaanval te helpen:
Erken altijd de paniek van partner, kind, collega of vriend(in). Ook al lijkt die overdreven en niet terecht. Blijf over de paniek praten en blijf hem of haar stimuleren de situaties niet uit de weg te gaan. Maar wees niet dwingend.
Dring er bij partner, collega of vriend(in) op aan om professionele hulp te zoeken.
Zoek naar meer informatie over paniek(stoornissen) op internet, in de boekhandel of bibliotheek. Met die kennis kun je een ander beter helpen.
Zoek zelf ook steun bij tijden van paniek. Denk bijvoorbeeld aan lotgenotengroep online of offline.
Gelukkig is er genoeg hulp om beter met je paniekaanval om te gaan of kwijt te raken. Het is aan jou of je angst aan wil gaan om de paniekaanval te lijf te gaan.