Stichting Plotsdoven - Interviews
Frank van der Bijl:
Wat betekent de Stichting Plots en Laatdoven voor mij
De week van:
Van 5 t/m 10 november vindt de week van het oor plaats. Deze week moet de samenleving wijzen op het belang van het gehoor. Nederland telt 1,5 miljoen mensen met een verminderd gehoor. Wij spraken met Monique de Vijlder (26), dochter van een plotsdove, over de gevolgen van doofheid voor de dove en zijn omgeving.
Ze moesten ineens praten door middel van briefjes
Gerard de Vijlder (52) had als kind chronische oorontsteking, waardoor de gehoorzenuw ernstig beschadigd raakte. Helemaal doof was Gerard niet, tot op zijn zesentwintigste zijn gehoor ineens volledig verdween. Gerard was plotsdoof. Monique: "Vanaf zijn zeventiende had mijn vader gehoorapparaten en kon hij zich redelijk goed redden. Toen hij in ene volledig doof werd raakte mijn vader in een diep dal. Hij moest volledig anders leren communiceren. Voor mijn ouders brak een zeer inspannende tijd aan. Ze moesten ineens praten door middel van briefjes. Ook kleine dingen, als het roepen naar mijn vader vanuit de keuken, konden niet meer. Daar moesten ze heel erg aan wennen."
Hij moest maar instrumentenmaker worden
Ook voor het werk leek Gerard's doofheid grote gevolgen te hebben. "Hij kreeg van zijn werkgever te horen dat hij misschien maar instrumentenmaker moest worden. Dat zag mijn vader helemaal niet zitten. Hij vroeg of er klachten waren gekomen of dat de omzet niet goed was. Dat bleek niet het geval, maar hun verweer was dat er veel Duitsers in Katwijk kwamen. Mijn vader heeft ze toen gezegd dat hij dan wel zou leren liplezen in het Nederlands en Duits. Vier jaar later kon hij Duits spreken en liplezen en hij beheerst nu ook het Engels."
Mijn vader was erg afhankelijk van mijn moeder
Inmiddels is Gerard alweer jaren bedrijfsleider van een Jamin-filiaal en hij heeft zelfs vijftien jaar in de ondernemingsraad gezeten. Zonder zijn vrouw was hem dat nooit gelukt. "Mijn moeder heeft heel veel gedaan om mijn vader te ondersteunen. Ze ging mee naar vergaderingen om, als ze thuis waren, verslag te doen van wat er was verteld. Ook na afloop van verjaardagen moest mijn moeder altijd vertellen wat er besproken was. Hij was toen erg afhankelijk van haar. Tegenwoordig doet hij beroep op een doventolk als hij een vergadering heeft."
Ik kan heel goed met hem communiceren
Ook voor Monique heeft de doofheid van haar vader gevolgen, zowel positief als negatief. "Ik heb niet bewust meegemaakt wat mijn vader doormaakte toen hij net volledig doof werd omdat ik toen nog erg jong was. Ik vond het als kind wel leuk dat als mijn moeder er niet was, ik altijd keihard de muziek aan kon zetten. Ik heb geen nadelige gevolgen ondervonden van mijn vaders doofheid. Ik kan heel goed met hem communiceren. Het voordeel is dat hij gewoon terug kan praten omdat hij niet doof is geboren. Wat ik wel vervelend vond, was als ik ruzie met mijn moeder had. Dan moest ik aan mijn vader uitleggen wat er gebeurd was, mijn moeder deed dat ook en zo hoorde hij twee verschillende verhalen. Hij kon niet tijdens de ruzie zijn eigen conclusie trekken."
Mensen zijn stomverbaasd als hij praat
Als Monique ergens met haar vader komt en mensen horen dat hij doof is, reageren mensen soms raar. "Mensen gaan toch harder praten of zijn stomverbaasd dat mijn vader kan praten. Ook gebeurt het dat mensen alleen tegen mij praten, alsof hij er niet is, terwijl het juist heel belangrijk is om doven in de groep te betrekken. Mijn vader kan liplezen en dus met bijna iedereen communiceren. Het is soms wel lastig om de lippen te lezen van mensen met een snor of baard. Maar als een dove eenmaal aan het mondbeeld is gewend, dan gaat het aflezen een stuk makkelijker."
Hoewel tegenwoordig technisch veel mogelijk is, is er geen remedie voor de doofheid van Gerard. "Gelukkig heeft mijn vader zijn doofheid volledig geaccepteerd. Hij heeft zich een eigen plek in de maatschappij verworven en daar ben ik heel trots op."