Arbeidsvoorwaarden - Zorg+Welzijn
Voorwaarden om je werk goed te doen
Arbeidsvoorwaarden zijn meer dan de cao alleen. Het gaat namelijk ook om 'duurzame inzetbaarheid' van medewerkers en om een 'loopbaanbudget' om verder te komen in je werk. Om enkele onderwerpen te noemen. In dit dossier vind je alle artikelen die te maken hebben met de voorwaarden die werkgevers en werknemers afspreken in de cao. Maar ook over ziekteverzuim, agressie in je werk en werkomstandigheden en wat daaraan wordt gedaan.Meer
De collectieve arbeid overeenkomst – de cao – is het meest bekende onderdeel van de arbeidsvoorwaarden van professionals. Maar ook afspraken met werkgevers over hoe om te gaan met agressie in je werk, of beleid om oudere werknemers langer gezond in de organisatie te houden, ook dat zijn arbeidsvoorwaarden. De meeste professionals werken in loondienst, maar zeker in de zorg- en welzijnssector zie je steeds meer zogenoemde zzp'ers werken – zelfstandigen zonder personeel. De wijkverpleegkundige bijvoorbeeld die als kleine zelfstandige zijn of haar beroep uitoefent.
Een cao is een schriftelijke overeenkomst waarin afspraken over arbeidsvoorwaarden staan. Bijvoorbeeld over loon, toeslagen, betaling van overwerk, werktijden, proeftijd, opzegtermijn of pensioen. Over de cao wordt per sector – gehandicaptenzorg, GGZ, Verpleging, Verzorging en Thuiszorg (VVT) en Sociaal Werk – onderhandeld tussen werkgevers en werknemersorganisaties, meestal vakbonden.
Er zijn ook wettelijke regels en afspraken over arbeidsvoorwaarden. In de Cao kunnen afspraken worden gemaakt die meestal gunstiger zijn dan de wettelijk vastgelegde regels. De wet over bijvoorbeeld minimumloon of vakantiebijslag geeft het minimum aan, in de cao kunnen niet onder deze minimale wettelijke regels afspraken worden gemaakt. Ook voor zelfstandigen zonder personeel zijn steeds meer wettelijke regels nodig, zoals over pensioen en arbeidsongeschiktheid.
Er is meer dan alleen de hoogte van de lonen en de afspraken over vrije dagen. Professionals komen in hun werk situaties tegen die een duidelijke centrale aanpak vragen. Zoals omgaan met agressie van cliënten of werken in een gezond rooster. Werknemers krijgen meer eigen regie over de indeling van hun werkzame leven, bijvoorbeeld met zorgverlof en duurzame inzetbaarheid op latere leeftijd.
In de cao Sociaal Werk bijvoorbeeld is vlak voor de zomer 2017 afgesproken dat duurzame inzetbaarheid de kern wordt van het arbeidsvoorwaardenbeleid in de komende jaren. 'We willen naar een cao die faciliteert en die de dialoog tussen werkgever en werknemer bevordert', zegt Maaike Verheul van Sociaal Werk Nederland over de nieuwe cao. 'De kern daarvan is om meer in te zetten op de duurzame inzetbaarheid van medewerkers. Zo zijn eerder bijvoorbeeld al het loopbaanbudget en het individueel keuzebudget geïntroduceerd. Veel organisaties zijn bezig om handen en voeten aan deze afspraken te geven. We hebben in de onderhandelingen specifiek ingezet op meer eigen regelruimte, de arbeidsmarktfitheid van medewerkers en op een loonontwikkeling die passend is en vergelijkbaar met aanpalende branches.'
Ook over onveilige situaties waarin professionals in hun werk terecht kunnen komen, worden afspraken gemaakt met werkgevers. In de ggz is dit een expliciet onderwerp. Uit een enquête van vakbond CNV Zorg&Welzijn bleek dat 60% van de respondenten vindt dat het aantal onveilige situaties sinds een jaar 'fors is toegenomen'. Volgens de geënquêteerden zijn bezuinigingen en de daaraan verbonden afname van het aantal bedden een oorzaak voor de onveiligheid op de werkvloer. Patiënten moeten te lang doorlopen met hun problemen. Worden ze uiteindelijk opgenomen, dan zijn de klachten veel zwaarder.
Het FCB heeft interessante arbeidsmarktfeiten op een rij gezet die een goed beeld geven van de gemiddelde werknemer.