Binnen bij de Cromhouts :: Terdege
Binnen bij de Cromhouts
Waar stap je in één keer zowel de Hollandse Gouden Eeuw als het Beloofde Land binnen? Aan de Herengracht in Amsterdam, waar het Cromhouthuis en het Bijbels Museum een indrukwekkend grachtenpand delen.
Een lange, marmeren gang. Imposante zalen met prachtig beschilderde plafonds, goudkleurig behang, schilderijen. In de originele 17e-eeuwse keuken komt het daglicht door de kleine, hoge ramen schoorvoetend binnen. Kandelaars aan de muur zorgen er voor een schemerige sfeer. Hier geen fraai beschilderde plafonds, maar donkerrode balken en aan de muren oude, witte tegeltjes en een blauw-wit tegeltableau – evengoed indrukwekkend. Zelfs in dit vertrek is de rijkdom van de familie die hier ooit woonde zichtbaar. Naast twee fornuizen staat een grote, zwarte oven. "Echt een luxe geval voor die tijd", vertelt gids Arjan Vader. "Hij kon heel heet gestookt worden. Er moesten metselaars uit het buitenland aan te pas komen om hem te kunnen maken, dus dat is heel duur geweest."
Het Cromhouthuis, dat bestaat uit vier aaneengesloten grachtenpanden, was ooit eigendom van een van de rijkste en machtigste families van het Amsterdam van de 17e en 18e eeuw: Cromhout heetten ze. Stamvader was Adriaen Reiniersz Cromhout, de eerste gereformeerde burgemeester van Amsterdam. In de 17e eeuw speelde de familie een belangrijke bestuurlijke rol in de stad. In 1650 keerden de Cromhouts terug naar het rooms-katholicisme, wat met zich meebracht dat ze niet meer politiek actief mochten zijn. Bij de maatschappelijke elite bleven ze wel horen, mede door hun grote rijkdom.
De familie Cromhout bewoonde de panden aan de Herengracht zo'n 150 jaar. Daarna kwamen de vier huizen in gebruik als kantoorruimte – zo was onder andere het Nederlands Bijbelgenootschap er gevestigd. In 1975 kwam het Bijbels Museum op deze locatie terecht; het had tot enkele jaren geleden het complete pand in gebruik.