Diagnostische dilemma's: Psychologische bijwerkingen van voorgeschreven medicatie | RINO | opleiding + inspiratie voor professionals in de GGZ
Diagnostische dilemma's: Psychologische bijwerkingen van voorgeschreven medicatie
Iatrogene psychologische klachten en psychopathologie
Intensieve workshop van één avond
1025.19.01
inclusief broodje
Eén avond van 17:00 tot 21:00 uur
Meer dan 11 miljoen Nederlanders gebruiken voorgeschreven medicatie, en meer dan 2 miljoen psychofarmaca. Alle geneesmiddelen, psychofarmaca en somatische voorgeschreven medicatie, hebben bijwerkingen, ernstig en niet ernstig. Als ernstige bijwerkingen worden beschouwd reacties leidend tot mortaliteit, ziekenhuisopname, en ernstige invalidering.
Maar er zijn ook zeer veel bijwerkingen van geneesmiddelen in het brede psychologische domein: slaapstoornissen, nachtmerries, angst en paniek, onrust, agitatie, agressie, stemmingsveranderingen, suïcidale ideatie, psychotische reacties (hallucinaties, wanen), delirium, geheugen en aandachtstoornissen, libido en seksuele functiestoornissen, psychofysiologische reacties (hartkloppingen, vermoeidheid) en SOLK-achtige klachten
Deze psychologisch bijwerkingen houden zich niet altijd aan de DSM-5 spelregels. Zij kunnen soms zeer prominent aanwezig zijn en leiden soms tot diagnostische vergissingen en dilemma's. Zij kunnen belemmerend zijn in de effectiviteit van psychologische interventies en zijn soms oorzaak van behandelresistentie.
Psychologische bijwerkingen zijn beschreven bij somatisch voorgeschreven medicatie voor cardiovasculaire en longaandoeningen, diabetes medicatie, schildklier medicatie, reuma medicatie, etc. en betreft medicatiegroepen zoals beta-blockers, hoge bloeddruk middelen, cholesterolverlagers, pijnstillers, antibiotica, hormonen, oncologische medicatie. Maar ook bij slaapmedicatie, antidepressiva, antipsychotica, ADHD medicatie kunnen onverwachte psychologische bijwerkingen optreden.
Voor niet-medici in de GGZ, in de somatopsychologische werkvelden, in de ouderenzorg, in de eerste lijn e.a. lijkt enige kennis hiervan van belang om bij het "niet pluis gevoel" ten aanzien van psychologische bijwerkingen van medicatie te kunnen signaleren en te communiceren met voorschrijvers, huisartsen, psychiaters en andere medisch specialisten. Afstemming van behandeling in samenwerking met artsen is van groot belang.
Benefit & harm" van medicamenteuze therapie
Theorie farmacovigilantie: psychologische bijwerkingen van geneesmiddelen
Signalering (niet-pluis gevoel)
Diagnostische dilemma's: samenwerking met voorschrijvende arts
Voorbeelden van veel voorkomende klachten uit de top 25 voorgeschreven medicatie
Zoekstrategieën en daadwerkelijk zoeken naar onderbouwing observaties
Bestudering en bespreking van literatuur. Mogelijkheid om eigen casuïstiek in te brengen. Werkgroep, gebruik makend van (zelf in te brengen) casuïstiek.
Cursisten moeten voor het begin van de cursus 'Het Pillenprobleem' van Dick Bijl hebben gelezen. Dit boek is o.a. verkrijgbaar bij Amsterdam University Press en [Bol.com ->https://www.bol.com/nl/f/het-pillenprobleem/9200000091620342/]
Dhr. dr. H. van Dis (Huib)
Huib van Dis is docent medische psychologie en farmacopsychologie bij de afdeling Psychologie van de Universiteit Amsterdam, met als bijzonder aandachtsgebied neurocognitieve stoornissen t.g.v. veel gebruikte medicatie.