Schouders - Beslissen over de beste behandelkoers: hoe doe je dat?
Home Ondersteuning & Advies Als je kind niet zelf kan beslissen... Samen beslissen Beslissen over de beste behandelkoers: hoe doe je dat?
Dat kan op verschillende manieren. Veel hangt af van de vraag of er een duidelijk beste manier is om de ziekte, aandoening of klacht te behandelen. Deze beste manier moet gebaseerd zijn op de wetenschappelijke onderzoeken die hiernaar gedaan zijn.
Als er één duidelijk beste manier is
Dit geldt bijvoorbeeld voor bacteriële infecties: artsen weten inmiddels heel precies welke bacterie het beste reageert op welk antibioticum. Het geldt bijvoorbeeld ook voor bepaalde aangeboren aandoeningen zoals een hartafwijking: ook daarvan weten artsen in de meeste gevallen met welke operatie zij deze aandoening het beste kunnen behandelen.
Is er een duidelijk beste manier om de ziekte, aandoening of klachten te behandelen, dan zal het gesprek hierover vaak de volgende vorm hebben:
de arts legt jou als ouder uit wat er aan de hand is met je kind, welke behandeling nodig is en hoe die er precies uit zal zien;
je krijgt ruimte om vragen te stellen;
de arts vat het behandelvoorstel samen en vraagt of je hiermee kunt instemmen;
je geeft aan of dit het geval is.
Deze gespreksvorm wordt ook wel 'adviesgesprek' genoemd.
Als er géén duidelijk beste manier is
Voor lang niet alle ziektes, aandoeningen of klachten is er één duidelijk beste behandeling. Denk bijvoorbeeld aan een moeilijk instelbare epilepsie. Daarbij is het niet alleen zoeken welke anti-epileptica nog enig effect hebben, maar ook of hun voordelen nog opwegen tegen de nadelen.
Of denk aan een scoliose, waarbij steeds opnieuw de afweging gemaakt moet worden wat beter is: opereren of afwachten? Wat het ook hier zo lastig maakt, is dat deze beide opties hun voordelen hebben, maar ook grote nadelen en risico's met zich meebrengen.
Datzelfde geldt voor de beslissing om wel of niet te reanimeren. De kans is groot dat iemand die al ernstige gezondheidsproblemen heeft een reanimatie niet zal overleven. En mocht hij deze reanimatie toch overleven, dan is de kans op blijvende schade groot. Dit zou betekenen dat de beperkingen die iemand al heeft nog veel ernstiger worden. Maar hoe klein ook, er bestaat ook een kans dat diegene tegen alle verwachtingen in een reanimatie overleeft en hier niet extra door beschadigd raakt.
Hebben alle behandelopties naast voordelen ook (flinke) nadelen? Dan noemen we dit 'beslissingen in het grijze gebied'.
Als er geen duidelijk beste manier is, dan is het des te belangrijker dat de behandelend arts en de ouders sámen intensief in gesprek gaan. Het doel is om met elkaar tot een weloverwogen beslissing te komen over het te volgen behandelbeleid. Dit vraagt om een manier van overleggen die wordt aangeduid met de term 'gezamenlijke besluitvorming', 'samen beslissen' of, in het Engels, 'shared decision making'.
'… is een proces waarin de arts en de patiënt (of diens vertegenwoordiger) samen overleggen en beslissen over de toekomstige behandeldoelen. Tijdens dit proces baseren zij zich op de belangen, waarden en wensen van de patiënt, op de ervaringskennis van en over de patiënt en op wetenschappelijke kennis. Op deze manier wordt recht gedaan aan de deskundigheid en ervaring van de patiënt (of van zijn vertegenwoordiger) én aan de deskundigheid en ervaring van zijn arts.'