In veertig jaar is veel veranderd. In 1980 schreven we nog “pannekoek”. In De Standaard kon je nog lezen over “kommunistische aktiekomitees”. Over de spelling van “gedeletet” had nog niemand zich het hoofd gebroken. De spellingwijzigingen waartoe het Comité van Ministers van de Taalunie in de jaren negentig en tweeduizend besloot, veranderden de regel van de tussen-n, schaften de keuze tussen de voorkeurspelling en de toegelaten progressieve spelling van bastaardwoorden af, en legden vast hoe aan het Engels ontleende werkwoorden gespeld moeten worden. Soms ging het om controversiële keuzes die ervoor zorgden dat velen de Taalunie vooral kennen als de organisatie van het Groene Boekje.
Nog in 1980 lagen de uitzendingen van “Hier spreekt men Nederlands”, met Joos Florquin en Annie Van Avermaet nog vers in het geheugen. Vlaanderen keek in die tijd naar Nederland als gidsland voor correct taalgebruik. Ook dat is in de loop van de jaren geëvolueerd. De Taalunie ziet het Nederlands sinds vijftien jaar formeel als een pluricentrische taal. Dat betekent dat de standaardtaal in Nederland en België, maar ook in Suriname en het Caribisch gebied, soms andere woorden en uitdrukkingen bevat en ook andere grammaticale normen kent. Daarin verschilt het Nederlands niet van andere pluricentrische talen zoals het Engels, Duits of Spaans. Zo is er naast het Nederlands-Nederlands ook het Belgisch-Nederlands, en beide variëteiten worden in opdracht van de Taalunie beschreven. Ook die paradigmawisseling was niet geheel oncontroversieel.
Het leven begint bij veertig. Sinds 1980 heeft de Taalunie heel wat woelige wateren doorvaren. De organisatie werd meer dan eens geconfronteerd met fundamenteel verschillende visies op taal en taalbeleid tussen Nederland en Vlaanderen. Vanuit de geschiedenis zijn die verschillen perfect te verklaren. Het is de sterkte van de Taalunie dat zij die verschillen probeert te overstijgen en kijkt waar een gezamenlijke aanpak voor het gehele taalgebied wel mogelijk is. Bijvoorbeeld bij het formuleren van een gedeelde visie op modern taalonderwijs, zoals enkele jaren geleden geformuleerd in de visietekst “Iedereen taalcompetent!”, die doorsijpelde in de eindtermen van beide landen. Of op het vlak van begrijpend lezen, een punt van zorg in Noord en Zuid.