Deze grafiek is samengesteld door Arnold Bosman van Transmissible, een bedrijf dat voor de WHO onderwijsmateriaal ontwikkelt voor epidemiologische crises.
Het is inmiddels een nationale sport geworden: om twee uur ’s middags de laatste statistieken van het RIVM raadplegen, en het verloop in grafieken proberen te duiden, bijvoorbeeld of het effect van maatregelen al zichtbaar wordt. Bij het bekijken van de cijfers is het goed om te realiseren dat verschillende gegevens een ander ‘signaal’ geven. Ten eerste zit er tussen infectie met het virus en de eerste milde symptomen minstens vier dagen, en de meeste mensen die ernstige klachten ontwikkelen worden pas getest 9 tot 11 dagen na infectie, vaak bij opname in een ziekenhuis. Sterfte aan de gevolgen van een coronainfectie volgt vaak later: 17 à 23 dagen na infectie. Beide coronastatistieken kijken dus op een andere manier ‘terug in de tijd’. Dat betekent dat effecten van social distancing sneller zichtbaar worden in het aantal ziekenhuisopnamen dan in de sterftecijfers. Aangezien Nederland de komende weken veel meer gaat testen, zien we waarschijnlijk in eerste instantie weer een toename in het aantal nieuwe diagnoses. Tot slot is het goed te realiseren dat veel mensen met milde coronaverschijnselen helemaal nooit worden getest.
Omdat niemand eerder een infectie met covid-19 heeft doorgemaakt, kan iedereen geïnfecteerd raken, maar de ernst van de symptomen varieert enorm. De een krijgt hooguit een loopneus, de ander twee weken koorts met een zware longontsteking. De vraag is hoe dat kan. Vermoedelijk spelen verschillen in genetische aanleg, leeftijd en reactietijd van het afweersysteem daarin een rol. Maar er zijn ook aanwijzingen dat het precieze aantal coronavirusdeeltjes dat iemand binnenkrijgt het verloop mede bepaalt. Dat verband met de startdosis is eerder gezien bij verkoudheids- en griepvirussen. Bovendien tonen dierproeven dat infectie met hogere doses van andere coronavirussen – sars en mers – een ernstiger uitkomst opleveren. Het idee is dat een grotere startdosis sneller grote aantallen cellen in luchtwegen kan overweldigen, voordat het immuunsysteem een passende reactie kan geven. Mogelijk verklaart dat waarom jonge, fitte artsen en verpleegkundigen soms zo ernstig ziek worden: ze liepen een hoge dosis virusdeeltjes op. De precieze locatie van eerste infectie is waarschijnlijk ook van invloed. Als de neusslijmvliezen geïnfecteerd raken, is de kans op milde symptomen groter, dan wanneer virusdeeltjes direct diep in de longen terechtkomen.
Op de NIBI-website staat een overzicht van recent, relevant en betrouwbaar onderzoek rondom SARS-CoV-2 en covid-19, bijgehouden door de redactie van Bionieuws.