ENERGIE - Monumentenwacht Fryslân
Home > Onderhoudswijzer > ENERGIE
Het ligt voor de hand om hierbij te grijpen naar moderne methoden en materialen. In de nieuwbouw hebben die immers veel succes. Maar de moderne aanpak leent zich vaak veel minder goed voor historische woonhuizen.
Ten eerste kunnen nieuwe methoden bouwtechnisch behoorlijk ingrijpend zijn. Dat verdraagt zich vaak slecht met de historische constructie. Als bijvoorbeeld vanwege na-isolatie het dakbeschot 15 centimeter dikker wordt, kan dat allerlei bouwkundige complicaties opleveren. Daarnaast zijn historische huizen niet altijd goed berekend op de eigenschappen van moderne materialen. Dit speelt bijvoorbeeld op het gebied van ventilatie. Veel historische constructies en materialen 'ademen'. Toepassing van moderne, afsluitende materialen kan zorgen voor vochtproblemen en erger.
Aanmerkelijk kostbaarder
Verder is de nieuwe technologie vaak aanmerkelijk kostbaarder dan de traditionele. Het is goed te bedenken dat historische huizen zijn ontworpen voor het gebruik van hun tijd. Het moderne stook- en ventilatiegedrag kan daar sterk van afwijken. Niet alleen ligt de gewenste temperatuur tegenwoordig meestal enkele graden hoger, er worden ook meer vertrekken verwarmd. Zolders, kelders, gangen en bijkeukens werken hierdoor minder goed als thermische buffer. Sommige historische constructies en afwerkingen kunnen zelfs schade ondervinden van de moderne regulering van warmte en vocht.
Het voorgaande betekent natuurlijk niet dat er in een historische woning nooit een moderne maatregel mag worden getroffen. Maar het is wel verstandig om éérst na te gaan wat er met de traditionele methoden en voorzieningen kan worden bereikt. Door deze, eventueel na herstel, weer in gebruik te nemen, kan vaak het wooncomfort worden verhoogd, terwijl er ook energie wordt bespaard.
Gedrag bepaalt 20% van het energiegebruik
De energieprestaties van een woning hangen voor ongeveer 80% af van de omvang en de aard van het gebouw en de daarin aanwezige installaties. Ongeveer 20% wordt bepaald door het gedrag van bewoners en gebruikers. Om het energieverbruik te beperken, kunt u onder meer het volgende doen en laten:
Verwarm ruimten die niet gebruikt worden, niet of minimaal.
Stel de verwarming (hoofdthermostaat) en andere installaties goed af.
Niemand thuis? Zorg dat de verwarming dan laag staat.
Kies kleding die past bij het weer en uw activiteiten.
Laat licht niet onnodig branden, laat apparaten niet onnodig aanstaan.
Maak gebruik van energiezuinige apparaten.
Kies eerder voor de douche (circa 60 liter per keer) dan voor het bad (circa 140 liter per keer).
Onderhoud woning en installaties naar behoren.
De toetreding van frisse lucht, en dus ook de afvoer van 'gebruikte' lucht, zijn van groot belang voor een aangenaam en verantwoord binnenklimaat. Zonder voldoende ventilatie wordt een ruimte vochtig, muf en ongezond. Vanouds komt er in historische woningen voldoende frisse lucht binnen door kieren en openingen. Nadelen hiervan zijn warmteverlies en mogelijk geluidsoverlast. Naarmate meer kieren en gaten worden gedicht, wordt het belangrijker om bewust en eventueel actief te ventileren.
Warmteverlies kan aanzienlijk worden beperkt door ervoor te zorgen dat deuren, ramen en luiken goed sluiten en dat er geen lucht stroomt door willekeurige spleten en kieren in muren, daken en vloeren. Door kierdichting en tochtwering kan de instroom van ongewenste koude lucht met maar liefst 90% worden gereduceerd.
Zonwering is de verzamelnaam voor allerlei constructies en voorzieningen die overlast door zonnestraling tegengaan. Als er voldoende schaduw is, scheelt dat al gauw 6°C in de gevoelstemperatuur. Daarnaast wordt UV-licht tegengehouden, dat schadelijk is voor met name textiel, papier en hout.