Wanneer wordt een verzamelaar kunsthandelaar? - Russell Advocaten Amsterdam
ACTUEEL Wanneer wordt een verzamelaar kunsthandelaar?
Wanneer een verzamelaar als kunsthandelaar wordt beschouwd, verliest deze de bescherming die hij als consument heeft. Het betekent ook dat als hij verkoopt aan een consument, de koper juist wel een beroep kan doen op deze bescherming. Een verzamelaar die ook kunstwerken verkoopt, moet dan ook oppassen dat hij zich niet als kunsthandelaar presenteert, zeker wanneer hij voor anderen gaat handelen.
Om te beoordelen of iemand als kunsthandelaar of als particuliere verzamelaar verkoopt wordt onder meer gekeken naar:
Treedt iemand op namens anderen of voor zichzelf?
Hoe vaak verkoopt iemand kunstwerken? Is dat incidenteel of structureel?
Wordt er winst gemaakt en is dat het doel?
Hoe presenteert iemand zich tijdens de verkoop/koop?
Wanneer een verzamelaar als kunsthandelaar wordt beschouwd, verliest deze de bescherming die hij als consument heeft. Het betekent ook dat als hij verkoopt aan een consument, de koper juist wel een beroep kan doen op deze bescherming.
Twee polospelers
Dit alles wordt duidelijk uit een recent vonnis van de rechtbank Midden-Nederland. Wat speelde er in deze zaak? Partijen sloten mondeling een overeenkomst voor de verkoop van twee beeldjes van polospelers uit de Tang-dynastie voor een bedrag van € 250.000,-. 16 dagen later meldde de koper toch van de koop af te zien. De verkoper ging hier niet mee akkoord. Onder andere meldde hij dat hij al verplichtingen was aangegaan met de tussenpersoon in Hongkong die namens de eigenaar de beeldjes probeerde te verkopen. Daarom kon hij de verkoop nu niet meer terugdraaien. Omdat hij dringend geld nodig had, kon hij niet zelf het bedrag voorschieten en op zoek gaan naar een andere koper. De koper weigerde echter de koopsom te betalen en de beelden af te nemen.
Consument of handelaar?
De verkoper bracht nu de zaak voor de rechter en eiste dat alsnog de koopovereenkomst zou worden uitgevoerd. De koper verdedigde zich met de stelling dat hij de koopovereenkomst volgens het consumentenrecht had ontbonden. De eerste vraag die de rechtbank moest beantwoorden was dan ook: is het consumentenrecht van toepassing? Is de verkoper een professionele handelaar?
De verkoper stelde dat hij een verzamelaar was die incidenteel een kunstwerk verkocht. Hij deed dit ook als privépersoon, duidelijk gescheiden van zijn bedrijfsrekeningen. Dat was de rechtbank niet met hem eens. In deze zaak verkocht hij twee kunstwerken die hij niet in eigendom had. Hij schreef zelf ook over het in consignatie hebben van de beeldjes. Bovendien bleek dat hij geregeld kunstwerken verkocht. Hij verdiende hier ook aan. En al was dit niet zijn hoofdberoep, het was duidelijk meer dan alleen maar een hobby. Ook een nevenactiviteit kan beroepsmatig worden uitgeoefend. De verkoper presenteerde zich ten slotte uitdrukkelijk als iemand met jarenlange connecties in de kunsthandel.
Bedenktijd voor consument
Het consumentenrecht was daarom van toepassing en daarmee de wettelijke bedenktermijn van 14 dagen bij het sluiten van een koopovereenkomst. Omdat verzamelaar dacht geen handelaar te zijn is de consument-koper niet gewezen op de bedenktermijn, die daardoor automatisch verlengd werd met maximaal een jaar. De koop was daarom ook na 16 dagen nog rechtsgeldig ontbonden.
Verkoopt u wel eens een kunstwerk uit uw collectie of koopt u kunst van een verzamelaar en wilt u weten wat uw rechten zijn? Of heeft u andere vragen over het kopen en verkopen van kunst? Neem dan contact met ons op:
Uitlenen van kunst: voor- en nadelen
Bedrijfscollecties, maar ook particulieren en musea onderling lenen kunst uit. Hieraan zitten voor beide partijen voordelen, maar er zijn ook risico's verbonden aan het uitlenen van kunstvoorwerpen.