PATRIZIA « Ja en nee. Als dat slachtoffer meteen uitgegraven wordt, kan je 'm daarmee belonen, maar als ze dat slachtoffer pas na tien uur bovenhalen, is de hond dat allang vergeten. Dus meestal belonen wij hem direct met een stukje vlees of met zijn favoriete speeltje.»
PATRIZIA « Ja. In Kobe hebben we de slachtoffers dan weer wel allemaal gezien omdat ze niet naar een lijkenhuisje werden afgevoerd, maar ter plekke werden 'bijgezet'. Op de stoep, op een grasveldje of in een groen gebleven voortuintje werden de afgestorvenen neergelegd en dan namen familie, vrienden en buren langzaam afscheid. Eerst streelden ze één voor één het lichaam, daarna wasten ze het, ze masseerden het, ze wikkelden het in dekens en tot slot legden ze offergaven rond het lijk opdat de dierbare op zijn weg naar het 'hiernamaals' niets tekort zou komen. Er wàs bijna niks meer, maar toch probeerden ze de dode nog dingen te geven die hem dierbaar waren. Bij iemand die graag rookte, ontstaken ze een sigaret en legden die naast zijn hoofd. Dat was zeer ontroerend om zien. Waar ze ze nog vandaan haalden weet ik niet, maar er werden ook bloemen neergelegd, onder andere door de Japanse brandweerlui die hen opgegraven hadden. Als je ophield met werken en je keek rond, zag je overal van die kleine begrafenissen tussen het puin.
» Kobe heeft op ons veel indruk gemaakt omdat we bij een dergelijke ramp zelden zulke stille, gedisciplineerde mensen hebben gezien. Zo zag ik in de buurt waar we werkten een man en een vrouw staan. Ze stonden stil naast elkaar en keken naar wat overbleef van een huis. Een uur later stonden ze daar nog altijd stil. Twee uur later nog altijd. Drie uur later nóg altijd. Ga eens vragen wat er is, zei ik tegen de tolk. Bleek dat de vader van de man nog onder het puin lag, en ook de buurvrouw. We hebben ze allebei gevonden, maar ze waren al dood. Toch ongelooflijk dat die daar zo fatalistisch stonden te wachten, dat niemand daar krijste of gilde. Alles was daar kalm, akelig kalm eigenlijk.
» Er werd ook niet geplunderd. De mensen kropen tussen de stenen rond, maakten de bruikbare spulletjes die ze nog vonden een beetje schoon, stopten ze in kartonnen dozen en zetten alles op een ordentelijk hoopje op de stoep, op enkele meters van hun verwoeste huis. Kleine kartonnen huisjes waren het en iedereen bleef daar af, iedereen respecteerde die bezittingen. Ik vergeet die kartonnen dozen nooit, een kaftje met uittreksels van de bank, een beetje speelgoed, enkele boeken, een deken erover, zo schamel en toch zo dierbaar zoals het daar stond.»
PATRIZIA « Ja, maar daar let je al gauw niet meer op. In het begin stonden ze soms in rijen achter ons, er waren meer cameramensen dan redders aan het werk. Zeker in Kobe, waar wij alleen toegang hadden gekregen. Ze volgden ons overal, met de auto, met de helikopter, maar gelukkig hebben ze ons nergens in de weg gelopen. Eén keer was er een journalist, die ineens zo'n marmot onder mijn neus stak en vlakaf vroeg: 'Waarom zoeken jullie alleen maar naar dode slachtoffers?' Op domme vragen antwoord ik niet, heb ik gezegd.»
PATRIZIA « Nee. Vooral niet omdat we zagen hoeveel die doden voor die nabestaanden betekenden en hoe intens zij ermee omgingen. Ze waren ons ook heel dankbaar. Ze zijn ons komen omarmen, ze zijn de honden komen omarmen. Dat heeft ons geweldig aangegrepen. Iedereen weet toch hoe vreselijk een familie lijdt wanneer ze niet met eigen ogen hùn dode hebben gezien. Mensen bij wie een familid 'verdwenen' is of verdronken is op zee, kennen vaak hun leven lang geen rust meer. Ook de Japanse regering is ons zeer dankbaar geweest, we zijn later op de Japanse ambassade in Bern ontvangen.»