De zoektocht naar de ideale vertrekkersboot kent eigenlijk maar één beginpunt: neem ik een mono- of een multihull? Zeilen helpt u bij de keuze en zet de afwegingen op een rij.
Het is een van de meest levendige onderwerpen op ons forum en toen we zelf onlangs twee toercatamarans testten, besloot het testteam dat het tijd werd voor een vergelijkend warenonderzoek. Er doen veel mythes de ronde over multihulls: ze zouden sneller zijn, comfortabeler bovendien, maar ook minder veilig en een stuk duurder. Wat is er waar? Kunt u inderdaad bij windkracht zes uw glas wijn op de salontafel laten staan?
Eerst moeten we een keuze maken. Betrekken we trimarans in dit verhaal of niet? We laten ze buiten beschouwing, omdat er nauwelijks productietrimarans op de markt zijn en we het wel graag willen hebben over een boot die u eventueel zou kunnen kopen. Dat gezegd hebbende: catamarans zijn om een voor de hand liggende reden sneller dan monohulls: ze zijn lichter. Waar een monohull voor stabiliteit afhankelijk is van een zware loden kiel, is een catamaran dat niet. Ook de tuigage op een monohull moet een stuk zwaarder zijn uitgevoerd om het extra gewicht van de kiel en de belasting die daardoor ontstaat op te vangen. De vuistregel is dat een vergelijkbare catamaran van dezelfde lengte op een vergelijkbare koers ongeveer 20 procent sneller is dan een monohull. Zeilt u met uw monohull tijdens een oversteek zes knopen gemiddeld, dan legt u in een etmaal 144 mijl af. Met een vergelijkbare catamaran zou u uitkomen op 173 mijl (7,2 knopen gemiddeld). Stel, u doet mee aan de ARC en steekt over van Gran Canaria naar Saint Lucia, een afstand van 2700 mijl, dan bent u met een monohull bij die snelheid negentien dagen onderweg. Met een catamaran zou u het in minder dan zestien dagen doen.
Dat alles verandert als u aan de wind zou moeten zeilen. Het is belangrijk onderscheid te maken tussen catamarans met steekzwaarden en zonder. De meeste toercatamarans zijn van de laatste soort en die zeilen beduidend minder hoog aan de wind, maximaal vijftig maar eerder zestig graden of zelfs meer. Vergelijk dat met een gemiddelde monohull en het is duidelijk dat u met een catamaran flink wat mijlen extra moet afleggen om op uw bestemming aan te komen.
De formule om dat verschil tot uitdrukking te brengen noemen we de VMG (Velocity Made Good). Gaan we uit van het rekenvoorbeeld van hierboven en stellen we dat een monohull een comfortabele over- staghoek van 90 graden heeft (we zijn hierbij niet op zoek naar uiterste waarden, maar willen simpelweg een rekenvoorbeeld geven), dan kunnen we het verschil in snelheid naar het doel als volgt uitdrukken: