Eindrapportage IFL 2016-2019 - Noorderpark-Ruigenhoek
Deze casus richt zich op de stadsrand van het Noorderpark. De daar ontwikkelde recreatie- en bosgebieden (Ruigenhoek en Gagelbos) zijn relatief onbekend. Bij de start van de casus trokken deze gebieden weinig bezoekers en ontbrak het aan een goede identiteit en 'x-factor'. Bovendien leverden de gebieden te weinig opbrengsten op om de kosten voor het beheer en onderhoud te dekken. En dat terwijl het gebied grenst aan drukke woonwijken én midden in het toekomstig UNESCO-Werelderfgoed van de Nieuwe Hollandse Waterlinie ligt.
Het doel van de casus was de identiteit en benutting van het gebied (in het proces is gekozen voor de naam Noorderpark-Ruigenhoek) te verbeteren en uit het te doorlopen proces aanbevelingen op te halen voor vergelijkbare trajecten in andere groengebieden rond Utrecht.
Samen met alle omgevingspartijen hebben de gebiedspartners in de casus een toekomstperspectief opgesteld voor het gebied en is een kwartiermaker ingezet om het gebied van onderop meer op de kaart te zetten (placemaking).
Eind 2016 startten de vijf gebiedspartners, gemeenten De Bilt en Utrecht, Staatsbosbeheer, Recreatieschap Stichtse Groenlanden en de provincie Utrecht, een gebiedsproces om het gebied beter te benutten. Een projectleider en een gebiedsmakelaar van de provincie Utrecht fungeerden daarbij, door alle partijen gedragen, als aanjagers en trekkers in het samenwerkingsproces.
De samenwerkende gebiedspartners stelden zich ten doel een toekomstperspectief op te stellen en meer hierbij passende initiatieven in het gebied te laten ontstaan. Insteek was om de kracht vanuit het gebied meer te benutten en de (fysieke en sociale) verbindingen naar de omliggende woongebieden te versterken. Hiervoor is er vanuit de gebiedssamenwerking een uitgebreid participatieproces opgestart met betrokken bewoners, organisaties, ondernemers en initiatiefnemers. Zij speelden een belangrijke rol in dit proces en toonden veel betrokkenheid met wensen en ideeën, dilemma's en knelpunten en met heel veel energie.
Staatsbosbeheer over de impuls aan de
"Door de voortrekkersrol in het proces te pakken, stimuleerde de provincie de ontwikkelingen in Noorderpark-Ruigenhoek. Daarmee hebben we veel kunnen bereiken. We hebben aan bewoners gevraagd: Wat willen jullie? Dat was een spannende benadering, maar het participatieproces is goed doorlopen. Er is geluisterd naar de dingen die zij belangrijk vonden en die zijn meegenomen in de totstandkoming van het Toekomstperspectief. Bij de samenwerkingspartners is het besef er: we hebben recreatiegebieden rondom de stad nodig. Om onze inwoners gezond te houden, om gezond stedelijk leven na te kunnen streven en voor een concurrentiekrachtige positie."
Met de kaders uit het Toekomstperspectief als richtlijn, hebben de concrete initiatieven van de belanghebbenden en gebiedspartners beweging gecreëerd in het gebied. Zij zorgen daarmee voor meer activiteiten in en bekendheid van het gebied. Ook zijn er nieuwe verbindingen gelegd met omliggende woongebieden en de daar werkende en wonende burgers en organisaties.
De Nieuwe Hollandse Waterlinie wordt nu gebruikt als aanjager van ruimtelijke kwaliteit en benut als identiteitsdrager van het gebied, bijvoorbeeld in het nieuwe gebiedslogo. De huidige ontwikkelingen zorgen voor een sneeuwbaleffect. Van het ene initiatief komt het andere, mensen zien dat er echt iets gaat gebeuren, dat het gebied inderdaad potentie heeft. Kortom, er is meer geloof gekomen in het gebied Noorderpark-Ruigenhoek als uitloper voor stedelijk gebied en haar bewoners en organisaties.
De verbindingen zijn ook versterkt, bijvoorbeeld met wandelroutes en educatieve trajecten met Overvecht, maar ook met de ontwikkeling van de Noordelijke Randweg Utrecht. Financieel zijn er op microniveau pilots gestart met crowdfunding en particuliere investeerders. Bijvoorbeeld om bunkers te benutten als opslagruimte of mogelijk als slaapplek. Op macroniveau zijn in bredere context afspraken gemaakt met partijen over de beheeropgave van recreatiegebieden.