Natuurmonumenten heeft de Tweede Kamer vandaag gevraagd om goed waterbeleid voor voldoende en schoon water, ook voor natuurgebieden. Meer dan 112.000 mensen tekenden de petitie Stop de Watercrisis! De Tweede Kamercommissie voor Infrastructuur & Waterstaat die over onze waterkwaliteit gaat, nam de handtekeningen en aanbevelingen in ontvangst.
Natuurmonumenten bood de Kamerleden ook reageerbuisjes aan met vervuild water voor het Naardermeer en zand van een drooggevallen ven op de Sallandse heuvelrug. Deze natuurgebieden staan symbool voor de uitdagingen van de natuur als gevolg van verdroging en slechte waterkwaliteit.
Verstikte natuur
De natuurgebieden kondigen de watercrisis al langer aan. Hydroloog Corine Geujen legde de Kamerleden uit hoe Nederland het water veel te goed afvoert, als een zeef. “Het Naardermeer krijgt minder kwelwater en verliest grondwater. Bij droogte krijgt het uit de Vecht soms ongezuiverd water met voedingsstoffen zoals stikstof en fosfaat. Hoe langduriger de droogte, hoe meer water we moeten inlaten en hoe minder schoon dat is. Voedselrijk water verstikt de unieke veenmosrietlanden en trilvenen in het Naardermeer, die afsterven.”
Verdroging
De zandgronden van de Sallandse Heuvelrug hebben meer last van verdroging en lage waterstanden. Geujen: “Dit zand komt uit een drooggevallen ven. Verdroogde bodem scheurt en houdt nog minder water vast. De kamsalamander, heikikker, zeldzame oostelijke witsnuitlibel verdwijnen. In het natuurgebied leggen we diepe poelen aan, maar er wordt van alle kanten getrokken aan het weinige water in de omgeving en het grondwater blijft dalen. Uitkomst is dat de natuur weer minder water krijgt. Nu wil men hier nog meer grondwater gaan oppompen.” Hetzelfde probleem leeft op zandgronden in Twente, Achterhoek, Brabant en Limburg.
De slechte staat van ons water
De Nederlandse waterkwaliteit scoort binnen Europa het laagst. De waterkwaliteit verslechtert door vervuiling en (grond)waterstanden zijn structureel te laag. Nog niet één procent van onze oppervlaktewateren voldoet op dit moment aan de eisen van de Europese Kaderrichtlijn Water. Binnen vijf jaar moet al het oppervlakte- en grondwater wel van goede kwaliteit en kwantiteit zijn, anders krijgt Nederland opnieuw te maken met boetes en vergunningsproblemen.
Aanbevelingen voor het Waterdebat
Nederland stevent af op een impasse vergelijkbaar met de stikstofcrisis. Dat bleek dit jaar uit onderzoek van Natuurmonumenten, uitgevoerd door Witteveen + Bos, FloLegal en TwynstraGudde. Natuurmonumenten roept de overheid op om toch alles op alles te zetten om de Europese waterdoelen te halen. Daarvoor biedt Natuurmonumenten concrete aanbevelingen aan voor voldoende én schoon water, ook voor de natuurgebieden. De Tweede Kamer bespreekt deze aanbevelingen maandag 21 november tijdens het Waterdebat met minister Harbers (Infrastructuur & Waterstaat).
Natuurmonumenten roept op om de ruim 24 miljard die beschikbaar is voor de vergroening van de landbouw ook in te zetten om de Europese waterdoelen te behalen. Een onafhankelijke autoriteit moet de plannen van de provincies streng controleren of de plannen niet alleen stikstof reduceren, maar ook zorgen voor schoon en voldoende water. Daarnaast beveelt de organisatie aan om strenger te handhaven bij het oppompen van grondwater rondom natuurgebieden, rioolwaterzuiveringsinstallaties te verbeteren en om activiteiten die slecht zijn voor de waterhuishouding vergunningplichtig te maken.