Het leven der liefde in de natuur » Bölsche, Wilhelm » [ca.1900] - Pag. 227 | Delpher
de tweede maal en wel zoo, dat gij daarbij alles wegdenkt, wat aan geschiedenis, aan oorspronkelijke wording, aan oude ontwikkeling ook maar eenigszins zou kunnen herinneren. Beschouw den kleinen kogel van cellen alleen als afzonderlijk schepseltje van onzen tijd, onder deze uwe zon, die ook u in haar gouden net spint, als groen puntje, dat hier op dit oogenblik door het kristalblauwe water lustig voortsnelt. Hoe is dit schepseltje individueel, op zich zelf, "ontstaan" ? Vóór betrekkelijk korten tijd was het nog eene enkele cel, eene trage eicel. Bij deze voegde zich eene nog kleinere tweede enkele cel: eene beweeglijke zaadcel. De beide cellen versmolten en brachten uit haar lichaam, door splijting, eene menigte van nieuwe ééncelligen voort. Deze troep nieuwe ééncelligen bleef tot eene sociale gemeenschap bijeen. En in deze ontstond eene zekere verdeeling van den arbeid, die thans in den volvoxvogel, onder anderen, dadelijk daartoe leiden zal, dat eenige cellen zich weer tot eicellen afscheiden en den kringloop der voortplanting opnieuw doen beginnen.
Welnu, — zijn deze beide processen, het ééne overoud en vermoedelijk reeds in den vóórcambrischen tijd, lang vóór het bestaan van den mensch, éénmaal historisch voltrokken — en het andere volkomen nieuw, zich nog thans elk oogenblik opnieuw vóór het oog van den mensch afspelend : zijn zij niet regelrecht aan elkaar gelijk ?
Dat zijn zij. Elke volvoxkogel doorloopt tegenwoordig in zijne individuëele ontwikkeling nog volkomen dezelfde kleine keten van processen en vormen, die in den oertijd plaats hadden, toen zich in het algemeen voor het eerst uit ééncellige oerwezens volvoxkogels historisch ontwikkelden.
Er bestaat slechts één enkel standvastig onderscheid. Hetgeen tegenwoordig bij den volvoxkogel zeer snel en in het geregeldste tempo achter elkaar afsnort, als een afloopend uurwerk, dat heeft, in oude tijden, bij het werkelijke begin der ontwikkeling, zeer langzaam en waarschijnlijk door eene ontzaglijke reeks van geslachten, eerst stuk voor