Late Appel maakt collectie compleet | Trouw
Late Appel maakt collectie compleet
HENNY DE LANGE 7 november 2015, 1:36
Ze horen bij elkaar, Karel Appel en het Stedelijk Museum Amsterdam. Die band ontstond al in 1948, toen zijn werk Matrozenmeisje (1946) werd opgenomen in de collectie van het Stedelijk. Schilder en beeldhouwer Karel Appel (1921-2006) stond nog aan het begin van zijn loopbaan, maar trok als lid van de kunstenaarsgroep Cobra (1948-1951) al snel ook internationaal de aandacht.
Voor de gemeente Amsterdam was dat aanleiding om Appel in 1949 een muurschildering te laten maken in de kantine van het toenmalige stadhuis. Maar dit werk, 'Vragende kinderen', werd al snel afgedekt met behang, omdat de ambtenaren het niet konden waarderen. Ze vonden de schildering barbaars, wreed en gewelddadig. Als compensatie mocht Appel in 1951 een kleine koffiekamer naast de aula van het Stedelijk beschilderen. Vanaf dat moment was de kunstenaar kind aan huis in het Stedelijk. In 1955 had hij er een solotentoonstelling. Een jaar later maakte hij een wandschildering in het restaurant van het museum.
In 1965, 1968 en 1981 volgden opnieuw solotentoonstellingen. In 2001 was er ter gelegenheid van zijn 80ste verjaardag een groot overzicht. Sinds de heropening van het museum in 2012, na een jarenlange verbouwing, is Appel ook volop zichtbaar, in tentoonstellingen en de vaste opstelling. Het museum heeft een groot aantal Appels in de collectie, niet alleen schilderijen, tekeningen en beelden, maar ook door Appel ontworpen stoffen en keramiek.
Zoveel Appels in huis, toch was het oeuvre niet compleet. Uit de laatste periode van zijn leven had het museum geen representatief werk. Met dit grote doek (200 x 150 cm) uit 2004 kan het Stedelijk nu een volledig beeld geven. Het is een schenking van de Karel Appel Foundation, waarvan Rudi Fuchs bestuurslid is. Fuchs, van 1993 tot 2003 directeur van het Stedelijk, is een groot liefhebber van Appel.
Het werk was nooit eerder te zien in het openbaar. Appel maakte het in Zwitserland, waar hij de laatste jaren van zijn leven verbleef en waar hij ook stierf. Bart Rutten, hoofd collecties van het museum roemt de 'rake eenvoud' waarmee Appel twee figuren portretteert in een desolaat berglandschap. Ze werpen lange schaduwen in een diepe leegte. De roze gloed van de lucht steekt warm af bij de koele blauwe bergen aan de horizon.