Het hoeft geen betoog dat de coronapandemie zelfstandigen vorig jaar in hun portemonnee geraakt heeft. De regering nam steunmaatregelen om die directe inkomstenterugval op te vangen.
Maar onbedoeld dreigden die maatregelen zelfstandigen te hinderen bij de opbouw van hun toekomstig aanvullend pensioen. Daarom vaardigde de belastingadministratie eind vorig jaar twee omzendbrieven uit met daarin ‘eenmalige, uitzonderlijke en pragmatische’ oplossingen.
Maar daarmee is de kous niet af. Zelfstandigen die hun pensioenopbouw niet aangetast willen zien door de keuzes die ze in 2020 gemaakt hebben, moeten dit jaar nog de nodige stappen zetten.
Zelfstandigen die het moeilijk hebben door de coronamaatregelen konden tot 15 december 2020 een jaar uitstel vragen voor het betalen van hun sociale bijdragen. Ongeveer een vijfde van de zelfstandigen in ons land deed dat.
Wie uitstel vroeg, hoeft zich geen zorgen te maken over zijn wettelijk pensioen en andere sociale dekkingen zoals ziekte en arbeidsongeschiktheid. Die blijven intact. Maar het uitstel dreigde wel ongunstige gevolgen te hebben voor het aanvullend pensioen in het systeem van het Vrij Aanvullend Pensioen voor Zelfstandigen (VAPZ).
Zelfstandigen kunnen de betaalde VAPZ-premies fiscaal in mindering brengen van hun inkomsten, waardoor ze een besparing opleveren tegen het hoogste belastingtarief en waardoor ze ook minder sociale lasten moeten betalen. Op die manier kan een zelfstandige tot 63 procent van zijn VAPZ-premie recupereren. Bijna een half miljoen zelfstandigen sparen via een VAPZ.
Een voorwaarde voor die fiscale aftrekbaarheid in een bepaald jaar is dat de zelfstandige zijn sociale lasten voor dat jaar heeft betaald. En daar knelde het schoentje voor wie uitstel van betaling van sociale bijdragen vroeg in 2020. Daarom beslisten minister van Zelfstandigen David Clarinval (MR) en minister van Financiën Vincent Van Peteghem (CD&V) om die voorwaarde uitzonderlijk te laten vallen voor 2020.
Wie uitstel vroeg, moet in 2021 dubbele sociale bijdragen betalen: de uitgestelde bijdragen over 2020 en de bijdragen over 2021.