Freddie Mercury: de mens achter de legende | Nico de Boer Teksten
Freddie Mercury: de mens achter de legende
De documentaire 'Freddie Mercury privé' portretteert de mens achter het fenomeen. Hoe een dromerige jongen uitgroeide tot een excentrieke rocklegende.
Freddie Mercury (1946-1991) liet met zijn band Queen een hele trits popklassiekers na, waaronder 'Bohemian Rhapsody'. Maar wie was Freddie Mercury? Velen zullen zich de extravagante zanger vooral herinneren van de vaak buitenissige clips. Ook op het podium gedroeg hij zich soms uitzinnig.
De ene keer kwam hij op in een hermelijnen mantel en een diamanten kroon, de andere keer in een bespottelijk zwembroekje met bretels. Hij smeet met geld. Op zijn verjaardag haalde hij zijn vrienden op met een Concorde. Zijn wilde feesten met bont uitgedoste figuren als travestieten, trollen, monsters en dwergen waren net scènes uit een Fellini-film. 'Hij was in alles een kind van zijn tijd,' zegt Queen-gitarist Brian May.
Maar dat was vooral buitenkant, een façade, een van zijn gezichten, want Mercury had er vele. Hij was een man van extremen. Hij had een kwetsbare kant maar ook een keiharde. Hij was een zoeker die zichzelf steeds opnieuw leek uit te vinden. Dat begon als zanger van Queen toen hij tot verbijstering van zijn vrienden zijn naam veranderde van Farrokh Bulsara in Freddie Mercury. 'Hij kroop in zijn nieuwe huid en werd degene die hij wilde zijn,' zegt May. In de loop van zijn zes jaar lange relatie met Mary Austin, met wie hij aanvankelijk een haast idyllische verhouding had, ontdekte hij zijn ware, homoseksuele geaardheid. 'Hij voelde zich eindelijk vrij,' aldus Austin.
Zo excentriek als Mercury op het hoogtepunt van zijn roem was, was hij niet altijd. In zijn jeugd – hij werd geboren op Zanzibar – was hij een onopvallende, dromerige jongen. Bij sjouwwerk werd hem gewezen op zijn vrouwelijke vingers. Nee, corrigeerde hij, dat zijn kunstenaarshanden. Zijn ouders – hij kwam uit een welgestelde Brits-Perzische ambtenaarsfamilie – zonden hem op zijn achtste naar een strenge kostschool in India. Hier viel hij op door zijn pianospel, toneelspel (vooral vrouwelijke rollen) en knappe tekeningen, onder andere van Jimi Hendrix.
Nadat het gezin naar Engeland verhuisde, volgde hij de kunstacademie, waar hij afstudeerde in design. 'Schilderijen en vrouwen, daar moet je van genieten. Je moet ze niet proberen te begrijpen,' noteerde de romantische puber. In de kunsten lag zijn toekomst, maar zijn vriendschap met May en drummer Roger Taylor zorgde ervoor dat zijn carrière een totaal andere wending nam.
De film van Rudi Dolezal en Hannes Rossacher bevat mondjesmaat archiefbeelden waarop Mercury zelf aan het woord is. Zijn leven passeert voornamelijk in de herinneringen van anderen, onder wie zijn moeder, zus, zijn laatste levensgezel en vrienden. Door de tamelijk evenwichtige manier waarop vrijwel alle aspecten worden belicht, komt het ongrijpbare popidool als persoon dichterbij. Dat hij publiekelijk zelden het achterste van zijn tong liet zien en over zijn jeugd zotte verzinsels verspreidde, was volgens zijn naasten begrijpelijk: 'Iedereen heeft een hoekje dat hij voor zichzelf houdt.'
Eind jaren tachtig raakte hij met hiv besmet. Hij trok zich in 1991 doodziek terug in zijn buitenhuis annex studio in Montreux. Zelfs op zijn sterfbed wist Freddie Mercury zijn fysieke aftakeling nog voor de buitenwereld verborgen te houden. Hij wilde voor geen prijs dat de mythe bezoedeld raakte.