Een honingbij (of honingbij) is elke bij die tot het geslacht Apis behoort. Ze produceren en bewaren honing en maken vaste, koloniale nesten van was. Ze staan in contrast met de angelloze honingbij.
Honing bijen zijn de enige levende leden van de stam Apini, allemaal in het geslacht Apis. Er zijn slechts zeven soorten honingbijen, met een totaal van 44 ondersoorten. Historisch gezien zijn er zes tot elf soorten herkend.
Honing bijen zijn slechts een kleine fractie van de ongeveer 20.000 bekende bijensoorten. Sommige andere soorten verwante bijen produceren en bewaren honing, maar alleen leden van het geslacht Apis zijn echte honingbijen. De studie van honingbijen staat bekend als 'melittologie'.
De eerste Apis-bijen verschijnen in het fossielenbestand op de grens van het Eocene-Oligoceen (34 miljoen jaar geleden (mya)), in Europese vindplaatsen. Hieruit blijkt dat de bijen toen al in Europa aanwezig waren. Er zijn weinig fossiele afzettingen bekend uit Zuid-Azië, de verdachte regio van herkomst van de honingbijen.
Er bestond in de Nieuwe Wereld geen Apis-soort in de tijd van de mensheid voor de introductie van A. mellifera door de Europeanen. Er is slechts één fossiele soort bekend, een enkel 14 miljoen jaar oud exemplaar uit Nevada.
De nauwe verwanten van de moderne honingbijen - hommels en angelloze bijen - zijn ook tot op zekere hoogte sociaal,