Oké, ook hier zorgt een veelvuldige blootstelling aan mezelf niet echt voor een beter zelfbeeld. Waar ik mijn zeldzame selfies vanuit zorgvuldig gekozen hoeken neem en eventueel slecht licht kan wegfilteren, is de webcam genadeloos voor mijn gebreken. Ik heb meerdere post-Zoom-depressies onder handen genomen door met vingers glimmend van de Bertoli in mijn depressors te duwen, de spieren rond mijn neus en mond. “Eender welke biologische olie is goed”, had de face-yoga-instructor op YouTube gezegd, die mij wijsmaakte dat de groeven die ik langs mijn neus had zien verschijnen gewoon weg te kneden zijn. Omdat een mens nog ergens in moet geloven als de wereld in brand staat, duw ik nu dus tweemaal per week mijn vlees weg van mijn jukbeenderen, mijn mondhoeken de hoogte in, terwijl ik ‘calm and steady’ door mijn neus probeer te ademen. Mijn kat kijkt me telkens aan alsof ik de duivel aan het uitdrijven ben, terwijl ik enkel de tand des tijds probeer te bestrijden. Niet bijster makkelijk met een beugel in je bakkes, overigens.
The Hollywood Reporter noemde het fenomeen waarbij plastisch chirurgen een toename merkten in behandelingen omdat mensen zichzelf vaker op het scherm moeten zien de Zoom Boom, al wordt deze trend nog niet duidelijk bevestigd in België. Toch zou het niet verwonderlijk zijn. Wat je op je scherm te zien krijgt, is niet enkel een representatie van de realiteit, de beweging gebeurt ook omgekeerd: TikTok- en Instagram-filters zorgden er al voor dat steeds meer jonge meisjes gingen aankloppen bij de estheticien om er meer zoals hun selfies uit te zien.
“We hebben voor een stukje de tools om het digitale beeld van onszelf te manipuleren aan de hand van de schoonheidsidealen die we om ons heen zien. Die beelden bestaan immers niet in het luchtledige”, verklaart professor media­studies Sofie Van Bauwel (UGent), die onder meer onderzoek doet naar de impact van Instagram op het zelfbeeld. In principe zou je kunnen stellen dat de Zoom-cultuur, hoe ongefilterd en genadeloos ook, een realistischer (zelf)beeld promoot dan de vele gefacetunede selfies, al waarschuwt Van Bauwel dat het ene het andere niet vervangen heeft. “We zitten al veel langer in de zelfrepresentatiecultuur, waarbij we willen controleren hoe we eruitzien op beeld. De ene doet dat via filters of bewerkingsapps, de ander door minder flatterende foto’s van zichzelf te deleten op een digitaal fototoestel. Ook in een videomeeting kun je dat beeld van jezelf bijstellen, door bijvoorbeeld een bepaalde lamp in je bureau aan te steken, direct licht te vermijden of je laptop wat hoger te zetten. Je kunt al die dingen niet los van elkaar zien.”