Stresemanns tapaculo (Merulaxis stresemanni) is een zangvogel uit de familie der tapaculo's (Rhinocryptidae).

Vondst en naamgeving 
Het holotype is tussen 1831 en 1838 in Recôncavo nabij de stad Salvador verzameld. Ruim een eeuw later, in 1945, werd in Ilhéus het paratype verzameld. Op basis van het holotype en het paratype beschreef Helmut Sick in 1960 het typesoort Merulaxis stresemanni. Hij noemde deze soort Merulaxis stresemanni ter ere van de Duitse ornitholoog Erwin Stresemann.

Kenmerken 
Stresemanns tapaculo is een middelgrote vogel van circa 20 centimeter groot. De soort vertoont seksuele dimorfie. Het mannetje is zowel aan de bovenzijde als de onderzijde zwart. Het vrouwtje heeft een donkerbruine bovenzijde en een kastanje rode onderzijde. Beide seksen hebben een slanke, zwarte snavel (2 cm) en een lange staart. Verder hebben beide seksen een toefje veren op hun voorhoofd. De soort lijkt sterk op de borsteltapaculo (M. ater), maar het verspreidingsgebied van beide soorten overlapt elkaar niet en verder maken ze onderling verschillende geluiden.

Verspreiding en leefgebied 
Deze vogel is endemisch in Brazilië en komt enkel voor in de staten Bahia en Minas Gerais. De natuurlijke leefgebieden zijn ongerepte subtropische of tropische regenwouden op een hoogte tot 800 meter boven zeeniveau. Deze habitats liggen binnen het bioom Atlantisch Woud.

Voeding 
De Stresemanns tapaculo voedt zich met insecten en andere ongewervelden.

Status 
Stresemanns tapaculo heeft een zeer klein verspreidingsgebied en daardoor is de kans op uitsterven aanwezig. De grootte van de populatie werd in 2013 door BirdLife International geschat op minder dan 50 individuen en de populatie-aantallen nemen af door verlies en versnippering van de leefgebieden. Regenwoud wordt omgezet in cacaoplantages of weidegrond daarom worden bossen gekapt en/of in brand gestoken. Om deze redenen staat deze soort als ernstig bedreigd (kritiek) op de Rode Lijst van de IUCN.

Tapaculo's
Endemisch dier uit Brazilië
IUCN-status kritiek