Moet Amsterdam pas op de plaats maken, of doorgroeien? | Het Parool
Moet Amsterdam pas op de plaats maken, of doorgroeien?
Partijen buitelen over elkaar heen met drieste bouw­plannen voor de stad. Moet dat allemaal? Johnas van Lammeren (Partij voor de Dieren) vindt van niet, hoogleraar Zef Hemel vindt van wel. Een debat.
Michiel Couzy 19 maart 2018, 9:51
Zef Hemel (l) en Johnas van Lammeren. 'Maar Johnas, als je niet genoeg bouwt, creëer je schaarste en stijgen de prijzen' Beeld Ivo van der Bent
Johnas van Lammeren, lijsttrekker van de Partij voor de Dieren, is een buitenbeentje in de raad. Niet alleen omdat hij zich druk maakt over ballonnen, paardenkoetsen en reclamefolders. Ook neemt hij een afwijkend standpunt in over de groei van de stad.
Amsterdam heeft al plannen om 50.000 woningen te bouwen voor 2025, maar dat is de meeste partijen in de gemeenteraad niet ambitieus genoeg. Daar mogen tienduizenden huizen bij. De stad is populair en moet groeien.
Voor Van Lammeren is die uitbreiding niet vanzelfsprekend. "Amsterdam moet pas op de plaats maken," zegt hij. "De leefbaarheid van de stad staat onder druk. Natuurlijk zal de stad groeien, maar wat ons betreft met mate en in lijn met de bevolkingsgroei van Nederland. Dat komt neer op zo'n 30.000 woningen tot 2040 en dan nog eens 12.000 tot 2060." Dat zijn er nog geen duizend per jaar, terwijl Amsterdam alleen dit jaar al achtduizend woningen bouwt.
Zef Hemel, hoogleraar grootstedelijke vraagstukken aan de Universiteit van Amsterdam, is het andere uiterste. Hij droomt van een stad met twee miljoen inwoners.
"Ik denk dat de bouwambitie van de Partij voor de Dieren veel te klein is. Amsterdam is woest aantrekkelijk, daar komen mensen op af. Ik schat dat we naar een verdubbeling toe moeten. Als wij niet bouwen, moet de regio dat doen. Haarlemmermeer, Amersfoort, Brabant: de mensen moeten toch ergens wonen. Dan tasten we meer groen aan en moeten al die mensen met de auto naar hun werk."
Van Lammeren: "Nederland telt genoeg indus­trieterreinen, we hoeven helemaal niet in het groen te bouwen. Kijk, als we alles op Amsterdam zetten, tasten we de leefbaarheid en het groen in de stad aan."
Hemel: "Integendeel: als je te weinig groeit, tast je juist de leefbaarheid en het groen aan. Dan moet je woningen in de bestaande stad persen en dreig je groene randen op te eten. Ik pleit voor overdaad, een stad moet ruim kunnen ademen, maak hem groter."
Van Lammeren: "Bouwen en groen gaan niet samen. In de bouwplannen wordt elk stuk groen gebruikt. We hebben al heel wat vierkante meters ingeleverd."
Hemel: "Welnee, waar dan?"
Van Lammeren: "Volkstuinen dreigen te verdwijnen, delen van het Amsterdamse Bos zijn verloren gegaan."
Amsterdam heeft al plannen om 50.000 woningen te bouwen voor 2025, maar dat is de meeste partijen in de gemeenteraad niet ambitieus genoeg.
Hemel: "Hebben we spijt gehad van de Berlage-uitbreidingen in Zuid? Van IJburg? Dankzij IJburg kunnen mensen hier wonen. Die willen helemaal niet naar Almere. De druk op Amsterdam is zo groot dat de stad meer en meer een oord voor de rijken is. De huizenprijzen gaan in veel gebieden over de top, tussen dure buurten en de rest ontstaan grote tegenstellingen."
Van Lammeren: "Die tweedeling ontstaat doordat de markt zijn gang kan gaan. We moeten de woningmarkt reguleren."
Hemel: "Maar Johnas, als je niet genoeg bouwt, creëer je schaarste en stijgen de prijzen."
Van Lammeren: "Wanneer bouw je genoeg? We bouwen nu jaarlijks zevenduizend woningen en nog stijgen de prijzen. Door de lage rente, de handel en, inderdaad, door het beperkte aanbod. Maar ik geloof niet dat de prijzen zullen dalen als we meer bouwen."
Hemel: "In Antwerpen en Brussel hebben mensen zo een huis. We hebben in Amsterdam een wereldwonder gecreëerd, maar niet iedereen kan daarvan profiteren."
Van Lammeren: "Niet iedereen die hier wil wonen, kan hier ook wonen, dat klopt. We moeten selecteren, maar we zetten de stad echt niet op slot. Sociale huur is wat ons betreft alleen voor mensen die hier al wonen, werken of studeren. Om speculatie met koopwoningen tegen te gaan, zijn wij voor een woonplicht."
Compacte metropool
Hemel: "Laten we die compacte metropool bouwen, met een visie. Tijdens de crisis zijn we gestopt met bouwen en denken. Toen de markt aantrok, ontstond paniek. De plannen van de gemeente tot 2040 bestaan uit niets meer dan kavels uitgeven en snel volbouwen."
Van Lammeren: "Precies. Een overzichtelijke wijk als de Houthaven is prima. Maar kijk naar Haven-Stad. Dat is te groot, het gaat te snel en de gevolgen zijn niet te overzien. Zo bouwen we een stad die ik niet wil."