Nanomaterialen zijn materialen die vaak specifieke eigenschappen bezitten als gevolg van hun kleine deeltjes. De wereldmarkt voor nanomaterialen wordt geraamd op 11 miljoen ton met een marktwaarde van 20 miljard euro. De directe werkgelegenheid in de sector wordt geschat op 300 000 tot 400 000 banen in Europa. De sector wordt nog steeds gedomineerd door materialen die al decennialang in gebruik zijn, zoals carbonblack (voornamelijk gebruikt in banden) of synthetische amorfe silica (gebruikt in een groot aantal toepassingen: in banden, als polymeervulstof maar ook in tandpasta of als antistollingsmiddel in levensmiddelen in poedervorm).
De afgelopen jaren zijn veel nieuwe toepassingen met nanomaterialen ontwikkeld, onder meer een aantal consumentenproducten zoals uv-filters in zonnebrandcrèmes en geurwerend textiel. Er bestaan ook vele medische en technische toepassingen (bijvoorbeeld tumortherapieën, zonnepanelen of lithiumionbatterijen voor elektrische auto's). Deze toepassingen kunnen leiden tot belangrijke technologische doorbraken en daarom worden nanomaterialen beschouwd als een baanbrekende sleuteltechnologie. Verwacht wordt dat de marktwaarde van producten op basis van nanotechnologie wereldwijd zal stijgen van 200 miljard euro in 2009 tot 2 biljoen euro in 2015.
Nanomaterialen leveren tal van voordelen op: ze liggen aan de basis van levensreddende medische toepassingen en belangrijke innovaties, maar ze worden ook gebruikt voor eenvoudige verbeteringen van consumentenproducten. Ook de gevaren van nanomaterialen voor werknemers, consumenten en het milieu verschillen sterk van geval tot geval: sommige zijn ongevaarlijk maar het gebruik van andere kan problemen opleveren die moeten worden aangepakt. De Europese Unie beschikt over de nodige middelen om deze problemen doelgericht te verhelpen.