Maandschrift van het Centraal Bureau voor de Statistiek = Revue mensuelle du Bureau Central de Statistique du Royaume des Pays-Bas, jrg 8, 1913, no 9, 30-09-1913 » 30 sep 1913 - Pag. 19 | Delpher
Staat VIII toont aan dat uit 72 contracten met ± 1 087 (66) werkgevers en 22 285 (67) arbeiders bleek naar welken maatstaf het loon berekend wordt. Meer dan de helft dezer contracten, nl. 42 met meer dan de helft der betrokken werkgevers, nl. ± 664 (39) en + 7 072 (39) arbeiders, geven aan dat het loon zuiver tijdloon is. Meer dan twee derde der arbeiders nl. 15 013 (waaronder ± 10 200 diamantbewerkers) zijn betrokken bij 27 der 29 contracten, waaruit viel op te maken, dat èn stuk-loon èn tijd-loon betaald wordt.
Loongarantie bij arbeid in stukloon of bij aangenomen werk komt voor in 13 contracten met 101 (10) werkgevers en ± 2 993 (12) arbeiders (± 2 897 mannen en 96 vrouwen).
In 2 contracten elk met 1 werkgever (1 dezer werkgevers had op 1 Januari 1911 geen werklieden in dienst) en 6 arbeiders (mannen), en in 5 contracten met een patroonsvereeniging, geldend voor 56 (2) werkgevers en ± 1 947 (4) arbeiders (mannen), alle behoorend tot groep IV (bouwbedrijven), is bepaald dat bij stukof aangenomen werk ten minste het bedrag zal worden uitbetaald dat in uur- of dagloon verdiend zou zijn.
In 4 contracten elk met 1 werkgever en met te zamen 76 arbeiders (mannen), behoorend tot groep XI (metaalnijverheid), is bepaald dat bij stuk-of aangenomen werk voorloopig ten minste het bedrag zal worden uitbetaald, dat in uur- of dagloon verdiend zou zijn, terwijl volledige afrekening na aflevering van het werk volgt.
In 1 contract met een patroonsvereeniging, waarbij 38 werkgevers en 700 arbeiders (mannen) betrokken zijn, behoorend tot groep IV (bouwbedrijven) is bepaald, dat ten minste 90 pCt. van het dagloon betaald zal worden, terwijl een eventueel batig saldo'na goedkeuring van het werk wordt uitgekeerd.
1 contract met 1 werkgever en 264 arbeiders (168 mannen en 96 vrouwen) behoorende tot groep XV (textielnijverheid), bepaalt, dat, indien grondstoffen, werktuig, leiding of indeeling van het werk zóó zijn, dat geen gewoon loon kan verdiend worden, als minimum betaald zal worden 85 pCt. van het gemiddeld uurloon, dat over het laatste half jaar met stukloon verdiend is. Deze zelfde bepaling geldt voor de stukwerkers die tijdelijk in uurloon werken.
Loon en. Het bleek ondoenlijk om van de in de contracten opgenomen loonregelingen een samenvattend overzicht in staatvorm samen te stellen. Hieronder volgen derhalve eenige mededeelingen omtrent de loonen, welke naar tijdsruimte zijn vastgesteld.
Groep III (Boek- en steendrukkerij enz.). In de voorloopige overeenkomst voor geheel Nederland betreffende het leerlingwezen in het chemigrafenbedrijf (sedert vervangen door een andere, definitieve, overeenkomst) is bepaald dat een leerling het eerste halfjaar f 1,— per week verdient, daarna elk halfjaar f 1,— per week meer, zoodat in het laatste halfjaar van den leertijd f 8,— per week verdiend wordt. Een beginnend gezel verdient als minimum f 12,— per week.
Het contract voor de drukkersbedrijven te Amsterdam bepaalt dat een bekwaam zetter 22 cent per uur verdient, terwijl ten minste 6/10 van het personeel eener zetterij dat loon moet genieten. Voorts moeten ten minste 2/10 van het personeel 17 a 21 cent, ten minste '/io 12 a 16 cent en ten hoogste '/io beneden 12 cent verdienen. Voor nachtploegen worden de loonen met ten minste f 1,— per week verhoogd. Bekwame machinezetters en zij, die werkzaam zijn aan de gietmachine van de monotype, verdienen 25 cent per uur voor dagwerk en 29 cent per uur voor nachtwerk. Stereotypeurs verdienen een verschillend loon naargelang zij afwisselend dag- en nachtwerk (arbeidstijd tusschen 1-6 uur's nachts en 1—6 uur 's middags) of alléén dagwerk verrichten. In het eerste geval verdienen voorlieden-stereotypeurs 29 cent, in het laatste 24 cent per uur. Voor hulp-stereotypeurs zijn deze uurloonen respectievelijk 14 a 21 cent en 12 a 19 cent en voor leerlingen-stereotypeurs boven 16 jarigen leeftijd 9 en 7'/2 cent. Vlak-stereotypeurs ontvangen steeds 22 cent per uur. Voor boekdrukkers gelden de volgende uurloonen: klappers-drukkers (jongens) 6 cent, jongdrukkers 12 cent; bekwame handen snelpersdrukkers 22 cent en couranten-rotatiedrukkers aan de enkelvoudige machine 26 cent en aan de dubbele machine 30 cent.
In het contract voor de drukkersbedrijven te Nijmegen is het loon bepaald naar den leeftijd. Jonggezellen van 18, 19, 20, 21 en 22 jaar verdienen per week respectievelijk f 5,40; f 6,-; f 6,60; f 7,50 en f 8,40. Gezellen van 23, 24 en 25 jaar of ouder ontvangen per week f 9,30; f 10,20 en f 11,10. Machinezetters ontvangen 20 pCt. meer, met dien verstande dat zij het eerste half jaar na hun
Maandschrift van het Centraal Bureau voor de Statistiek = Revue mensuelle du Bureau Central de Statistique du Royaume des Pays-Bas, jrg 8, 1913, no 9, 30-09-1913. Geraadpleegd op Delpher op 25-10-2021, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMCBS02:000490010:00001