Bierbeek is een plaats en gemeente in de Belgische provincie Vlaams-Brabant. De gemeente telt ruim 10.000 inwoners.

Toponymie 
Bierbeek ontleent zijn naam aan de Molendaalbeek, die in het gelijknamig gehucht ontspringt en deel uitmaakt van het Dijlebekken. Voor "bron" bestaan in het Oudgermaans de woorden bir, birre of borre. Een andere bron meent dat de naam is afgeleid van het Germaanse birnu, dat 'mest' betekent. Volgens deze bron zou "Bierbeek" dus "een beek met mest" betekenen.

Geschiedenis 
Tijdens de prehistorie was Bierbeek een uitverkoren en druk bezochte plaats. Getuige daarvan zijn de vele archeologische sites die werden ontdekt. Er werden ook diverse Romeinse sites gelokaliseerd, onder andere een landbouwnederzetting (Villa Rustica) aan de Herpendalstraat. Samen met de omliggende dorpen maakte Bierbeek eertijds deel uit van het graafschap Brunerode, dat in 879 bij Duitsland werd ingelijfd, maar in 1105 definitief toegevoegd werd aan het graafschap Leuven. De baronie Bierbeek was toen een van de belangrijkste van het Hertogdom Brabant. De bekendste telg van het geslacht van Bierbeek is de Zalige Walter van Bierbeek, die als ridder deelnam aan de Kruistochten en in 1183 intrad in de Cisterciënzerabdij te Hemmerod.

In 1248 verloor de baronie haar zelfstandigheid en ging over naar het latere hertogdom Aarschot. Uiteindelijk kwam Bierbeek in 1620 in bezit van het Huis Arenberg. In 1842 werd het gehucht Blanden zelfstandig en in 1928 ook het gehucht Haasrode. Beide gemeenten maken nu deel uit van de gemeente Oud-Heverlee.

Tweede Wereldoorlog 
De gemeente werd op 16 mei 1940 bezet door het Duitse leger en bevrijd op 4 september 1944. Minstens acht weerstanders werden naar het Auffanglager van Breendonk gedeporteerd.

Na-oorlogse periode 
Bierbeek bestaat sedert 1976 uit de vroegere deelgemeenten Bierbeek, Korbeek-Lo (gedeeltelijk), Lovenjoel en Opvelp.

In Bierbeek werd in 2020 voor het eerst in België met agrivoltaics geëxperimenteerd.

Geografie

Kernen 
Naast Bierbeek zelf telt de gemeente nog drie andere woonkernen, met name Korbeek-Lo, Lovenjoel en Opvelp. Ongeveer 1/4 van deelgemeente Bierbeek wordt ingenomen door het Mollendaalbos, dat zelf deel uitmaakt van het Meerdaalwoud, een groot boscomplex ten zuiden van Leuven.

Tabel

Aangrenzende gemeenten 
De fusiegemeente Bierbeek grenst aan Oud-Heverlee (W), Leuven (NW), Lubbeek (N) en Boutersem (O), maar ook aan de Waals-Brabantse gemeenten Bevekom (Z) en Graven (ZW).

Demografische ontwikkeling

Demografische ontwikkeling voor de fusie

Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1970=volkstellingen; 1976 = inwoneraantal op 31 december
1930: Afsplitsing van Haasrode als zelfstandige gemeente in 1928

Demografische ontwikkeling van de fusiegemeente

Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977.

Bronnen:NIS, Opm:1806 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari
1930: Afsplitsing van Haasrode in 1928, bij de fusie in 1977 werd Haasrode deelgemeente van Oud-Heverlee

Bezienswaardigheden 

 Ruisbroekmolen, watermolen op de Molendaalbeek, (voor 1234 / 1740)
 Sint Hilariuskerk, Romaanse kerk (12de eeuw)
 Kasteel Wilderhof (1672)
 Schotteshof, vierkantshoeve (1192)
 Katspoelhof, vierkantshoeve (16de eeuw)
 Bordingenhof, vierkantshoeve (1389)
 Kapel Maranatha, oude schuur en hoeve, thans kapel (18e eeuw)
 Watertoren van Bierbeek, bolvormige watertoren beschilderd als wereldbol, o.a. zichtbaar vanaf de E40 autosnelweg.

Natuur 
 Ten zuidwesten van Bierbeek ligt deels op het grondgebied van de gemeente het Meerdaalbos.

Cultuur

Verenigingen 
 Scouts 345 FOS De Toekan (Lovenjoel)
 Chiro Karoo (Bierbeek)
 Chiro Hiperlie (Korbeek-Lo)
 Muziekgroep KO'MA
 Jeugdhuis KatastrooV
 Borrequito (theatergroep)

Politiek

Burgemeesters 
 1977-1999: Josse Denonville (1931-2022) (CVP)
 1999-2012: Mark Cardoen
 2013-heden: Johan Vanhulst (CD&V)

College van burgemeester en schepenen 
Bierbeek werd in de periode 2007-2012 bestuurd door een coalitie van CD&V, sp.a - Spirit en N-VA.

Het college van burgemeester en schepenen was als volgt samengesteld:
 Burgemeester: Mark Cardoen (CD&V), vanaf 1999
 Schepenen:
 Johan Vanhulst (CD&V)
 Magda Wits (CD&V)
 Cil Cuypers (sp.a)
 Lieve Ver Poorten (N-VA)
 Luk Vanhorenbeek (VlaamsProgressieven) (OCMW-voorzitter en toegevoegd Schepen (2008 - 2009)
 Monda Wuytack (CD&V), OCMW-voorzitter en toegevoegd schepen (2010-2012)

2013-2018 
Het burgemeesterschap is in handen van Johan Vanhulst (CD&V). Hij leidt een coalitie bestaande uit CD&V en sp.a-Groen. Samen vormen ze de meerderheid met 12 op 21 zetels.
Schepenen
Cil Cuypers (SP.a)
Jan Van der Velpen (CD&V)
Stefaan Van Haegenborgh (CD&V)
Hilde Van der Putten (Groen)
Monda Wuytack (OCMW-voorzitter en toegevoegd schepen (CD&V)

Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976 

De zetels van de gevormde coalitie staan vetjes afgedrukt. De grootste partij is in kleur.
(*) 1982: LOVO / 1988: PVDA

Evolutie in het stemgedrag

Sport 
 Voetbalclub Stade Bierbeek, ook bekend als Hoger-Op Bierbeek, is aangesloten bij de KBVB en speelt er in de provinciale reeksen.
 Bierbeekse Tennisclub, gesitueerd naast kasteel Wilderhof, is aangesloten bij de Vlaamse Tennis Vereniging (VTV).

Religie 
In de gemeente bevinden zich verschillende kerkdorpen. De kerken zijn:
 Sint-Hilariuskerk te Bierbeek
 Heilig-Kruiskerk te Korbeek-Lo
 Sint-Lambertuskerk te Lovenjoel
 Sint-Antonius Abtkerk te Honsem/Opvelp

Bekende inwoners

Geboren
 Walter van Bierbeek (?-1224), zalige, ridder, monnik
 Gaston Roelants (1937), voormalig atleet
 Frederik Veuchelen (1978), wielrenner
 Jonas Van Geel (1984), acteur, presentator

Woonachtig
 Jan Colpaert, hoogleraar
 Luc De Vos, hoogleraar
 Rudi Vranckx, journalist
 Bruno Wyndaele, televisiemaker
 Kevin Valgaeren, schrijver
 Dominique Biebau, schrijver

Partnersteden 
  Oña (Ecuador)

Externe link 
 Website van de gemeente

Plaats in Vlaams-Brabant