Bob moet eten, maar hoe? | Alle kansen
Hoe laat je kinderen ontdekkend en onderzoekend leren? Hoe leer je ze oplossingsgericht te denken? De kinderen van de groepen 4 tot en met 8 van De Zwerm werden onlangs uitgedaagd om mee te doen aan een ontwerpwedstrijd. Ze mochten hun ideeën presenteren aan een heuse jury, en de beste plannen worden nu uitgevoerd. 'Kinderen leren hier onwijs veel van.'
Bob zit in zijn eentje op een onbewoond eiland. Maar, binnenkort komen er meer mensen op het eiland wonen, en daar is niet genoeg eten voor. Bovendien komt de winter eraan. Waar moeten Bob en de andere bewoners dan van leven? Het is te koud om buiten groente te kweken. Misschien kan dat wel in zijn huisje, maar dat is niet zo groot. Hoe dan wel? En… natuurlijk moet het wel een beetje duurzaam zijn. Dit is het vraagstuk dat de kinderen van groep 4 tot en met 8 van De Zwerm kregen voorgelegd. "We hebben de kinderen drie vragen gesteld", vertelt leerkracht Dennis Ruiten. "Hoe kan Bob in zijn huisje groente kweken op een technische en duurzame manier? Welke mogelijkheden zijn er binnen de beperkte ruimte van zijn huisje? En wat heeft Bob nodig om ervoor te zorgen dat de groentes goed kunnen groeien?"
Na een eerste selectie leverde dat veertien ideeën op die allemaal zijn gepresenteerd aan de jury, bestaande uit ouders van de Wetenschap & Techniekgroep van De Zwerm. "Na de jurering bleven drie ontwerpen over." Daarbij ging het om een ontwerp voor een kweekkar, een dakgootsysteem en aquaponics. De jury koos de aquaponics als het beste idee. "Dat is een methode om voedsel te verbouwen waarbij het kweken van waterdieren wordt gecombineerd met het kweken van planten in water." Overigens was dit idee niet van leerlingen uit groep 8 zoals je misschien zou verwachten. "Het idee is ingediend door leerlingen uit groep 4, ze hadden het gevonden op internet."
Slawerkboek
Hiermee was het project nog niet af. "Na de presentatie zijn de groepen 4/5/6 en 7/8 verder gegaan met de uitwerking van de drie overgebleven ideeën. We hebben ook nog een idee uitgevoerd dat was afgevallen. Met lege flessen hebben we mini-tuintjes gemaakt en deze hangen in de hal. De eerste zaden ontkiemen al. Verder heeft mijn stagiair Ruben met de kinderen een slakweekkar gemaakt. Hij draait een aantal stagedagen een project omtrent sla kweken. Hier is zelfs een slawerkboek voor gemaakt. De kar is nagemaakt van de tuinbouwbattlekarren van Greenport. Deze hebben we nu in school staan dus we konden goed onderzoeken hoe zo'n kar in elkaar zit."
Van aquaponics naar groentesoep
Ondertussen krijgt het idee voor de aquaponics ook vorm. "We dachten dat we voor het kerstdiner groentesoep zouden kunnen maken van groentes uit de aquaponics, maar dat was iets te optimistisch. We hebben wat meer tijd nodig om het allemaal uit te werken. Ook omdat de kinderen er steeds weer dingen bij verzinnen." Het gaat stap voor stap, vertelt Dennis: "We gaan van uitproberen en testen naar presenteren en evalueren." Daarna krijgen de kinderen weer een nieuwe uitdaging voorgeschoteld. "Bob krijgt op zijn eiland natuurlijk nog veel meer problemen. Voor al die nieuwe bewoners zijn huizen nodig, en vervolgens ook wegen en transport. Zo blijven we ontwikkelen."
De ontwerpwedstrijd heeft allerlei leerelementen in zich, weet Dennis: "Kinderen leren hier onwijs veel van: ontwerpen, nadenken over hoe iets in elkaar zit, samenwerken, bouwen, presenteren en natuurlijk ook je idee verkopen." De betrokkenheid van kinderen was groot. "Dit project heeft zoveel aspecten in zich, dat elk kind er wel iets mee kan, zowel het kind dat interesse heeft in techniek, als het kind dat meer talig is ingesteld. Zo ervaren ze ook zelf waar ze goed in zijn en wat ze leuk vinden."
Alle Kansen Lab
De ontwerpwedstrijd vond plaats in het kader van het Alle Kansen Lab van De Zwerm. Elf Surplusscholen hebben vanuit het platform Wetenschap & Technologie en het Alle Kansen Fonds van Surplus subsidiegeld ontvangen om te investeren in een Alle Kansen Lab op de school. "Wij vonden dit project een mooi voorbeeld van hoe je leerdoelen kunt vertalen naar levensecht onderwijs." Levensecht zijn ook Onid en Spino, de alter ego's van twee leerkrachten die nieuwe thema's introduceren bij de kinderen: https://youtu.be/CX_QjXDSRVg. "Hier kunnen we eindeloos op variëren", weet Dennis. "Onid en Spino broeden nu alweer op de volgende uitdaging waarmee Bob wordt geconfronteerd."