The Master: een bijna sadomasochistisch rollenspel door twee ongelofelijke acteurs ***** | Het Parool
The Master: een bijna sadomasochistisch rollenspel door twee ongelofelijke acteurs *****
Elke film van Paul Thomas Anderson is een belevenis. Dit is de man die Boogie nights maakte, Magnolia, Punch-drunk love, There will be blood. Films met onvergetelijke personages, en scènes die je lang blijft meedragen. Met een manier van vertellen die tegelijk heel Amerikaans en transparant is, maar meer vragen oproept dan beantwoordt.
Mark Moorman 23 januari 2013, 13:45
Philip Seymour Hoffman (vooraan), als de Ron Hubbard van 'The cause', en zijn onvergetelijke leerling Freddie, gespeeld door Joaquin Phoenix. Beeld AP
Sommige mensen worden knettergek van die enigmatische kant van het werk; voor anderen is dat het geheim van het genie van Anderson. Maar niemand blijft onverschillig en de consensus ligt bij de overdonderende visuele kwaliteit en het formidabele acteren.
The Master is duidelijk geïnspireerd op de figuur van Ron Hubbard, grondlegger van de tot op de dag van vandaag omstreden cultbeweging Scientology. (Terzijde: Tom Cruise, meest prominente lid van deze beweging, speelde één van zijn beste rollen in Magnolia). Scientology heet hier 'The cause' en Hubbard heet Lancaster Dodd (de fenomenale Philip Seymour Hoffman), maar de gebruikte methodes - het oproepen van jeugdtrauma's door eindeloze verhoren - komen overeen.
Toch is The Master niet een 'film over Scientology'; centraal staat een relatie tussen twee mannen. We leren de labiele, explosieve Freddie Quell vlak na de oorlog kennen, als hij als getraumatiseerde marinier bewijst dat een traditionele rol in de samenleving niet voor hem is weggelegd. Hij vertoont pathologische trekken, seksuele obsessies en een talent voor het mixen van zijn eigen sterkedrank uit een mengsel van verfverdunner en verder alles wat je in een doka of een medicijnkastje vindt.
Na een aantal desastreus verlopende baantjes ontmoet hij Lancaster Dodd, een man die al het begin van een beweging om zich heen heeft verzameld.
Wat ziet Lancaster Dodd in Freddie Quell? Dat is de belangrijkste vraag waar The Master om draait. Wat hebben deze twee mannen met elkaar? Het is veel complexer dan een meester-leerlingverhouding; er zijn erotische ondertonen, en er is een soms bijna sadomasochistisch rollenspel, opgezweept door de duivelse elixers van de leerling/zoon/slaaf.
Dit werkt alleen maar doordat we naar twee ongelofelijke acteurs zitten te kijken. Van Philip Seymour Hoffman (al in zijn vierde film van Anderson) zijn we het langzamerhand gewend, maar de ware oerkracht van The Master komt van Joaquin Phoenix. Het is altijd lastig te bedenken wat het publiek dacht toen het voor het eerst Marlon Brando het toneel op zag lopen, maar misschien was het zoiets. Mogelijk alleen te vergelijken met de Robert de Niro van Raging Bull.
Phoenix heeft twee jaar geleden een zeer publieke meltdown gehad, met enkele bizarre televisieoptredens, waarover tot op de dag van vandaag de meningen zijn verdeeld: geniaal of gek, was het research of een breakdown? Maar zijn Freddie Quell is een onvergetelijk portret van een labiele, getergde man met enkele erupties die van vlak onder het oppervlak vandaan lijken te komen.
En dan hebben we het nog niet eens gehad over het prachtige 70mm-beeld en de schitterende soundtrack. Je kunt je na afloop van de 136 minuten durende film natuurlijk afvragen waar het allemaal in hemelsnaam over ging. Maar de tegenvraag is: waar ging het eigenlijk niet over?
Kans maken op twee kaarten voor The Master? Het Parool geeft vandaag 50 keer twee kaarten weg. Mail uw naam en adresgegevens naar events@parool.nl. Winnaars ontvangen op 24 januari bericht.