Commissie onderzoekt geo-blocking praktijken in kledingbranche - Actueel - Kneppelhout & Korthals Advocaten
De Commissie doet in vier branches onderzoek naar overtreding van de mededingingsregels in grensoverschrijdende e-commerce. Meer over dit onderzoek in de blog: Is het gebruik van pricing software, geo-blocking en filtering in strijd met het mededingingsrecht? In één onderzoek staat de geografische beperkingen van onlineverkoop van kleding en accessoires van de merken GUESS? en MARCIANO centraal, namelijk geo-blocking.
Achtergrond geo-blocking
Geo-blocking is door de Commissie aangemerkt als één van de grootste belemmeringen van grensoverschrijdende e-commerce. In het kader van de Digital Single Market Strategy pakt de Commissie geo-blocking dan ook op verschillende manieren aan. Zo heeft de Commissie een voorstel gedaan voor een verordening met daarin een absoluut verbod op geo-blocking en andere vormen van discriminatie van klanten op basis van nationaliteit, verblijfplaats of plaats van vestiging. Daarnaast onderzoekt de Commissie of specifieke geo-blocking praktijken in strijd zijn met het mededingingsrecht en daarom verboden zijn. Zie voor meer achtergrond over geo-blocking de blog: Commissie onderzoekt geo-blocking praktijken in videogamesbranche.
Kleding en accessoires en geo-blocking
In een persbericht van 6 juni 2017 kondigde de Commissie aan dat zij onderzoek doet naar verticale afspraken in het kader van het selectieve distributiestelsel van de producent van kleding en accessoires van de merken GUESS? en MARCIANO. Het onderzoek heeft betrekking op mogelijke geo-blocking praktijken opgelegd door de producent op erkende distributeurs en groothandels die onderdeel uitmaken van het selectief distributiestelsel.
Volgens de Commissie worden de erkende distributeurs contractueel beperkt om online kleding en accessoires van de merken GUESS? en MARCIANO te verkopen aan consumenten uit andere lidstaten. Daarnaast zouden ook groothandels worden verboden om aan distributeurs uit andere lidstaten te verkopen. In het kader van een selectief distributiestelsel zou dit verboden zijn.
De Commissie is het onderzoek niet gestart op basis van bevindingen van het e-commerce sectoronderzoek, maar de Commissie geeft wel aan dat dit onderzoek opvolging geeft aan één van de problemen die in het eindverslag van het sectoronderzoek is vermeld, namelijk geo-blocking.
Evenals het diepgaande onderzoek naar geo-blocking praktijken in de branche voor videogames, verbaast het niet dat de Commissie in het kader van de Digital Single Market Strategy een diepgaand onderzoek doet naar geo-blocking praktijken in de kledingbranche. De Commissie heeft zich namelijk tot doel gesteld om geo-blocking zo veel mogelijk terug te dringen.
Het fenomeen geo-blocking is echter niet altijd verboden. Zo is er nog geen absoluut verbod op geo-blocking. Vanuit mededingingsrechtelijk oogpunt is geo-blocking ook niet altijd verboden. Dit kan wel het geval zijn indien geo-blocking wordt toegepast door ondernemingen met een economische machtspositie, wanneer dit tussen concurrerende ondernemingen onderling (op horizontaal niveau) wordt afgesproken, of wanneer geo-blocking door leveranciers wordt opgelegd aan webshops (op verticaal niveau). Zie ook het commentaar in de blog Commissie onderzoekt geo-blocking praktijken in videogamesbranche.
In dit specifieke onderzoek gaat het over verticale afspraken in een selectief distributiestelsel tussen een producent van kleding en accessoires enerzijds en erkende distributeurs en groothandels anderzijds. De Commissie onderzoekt of de geo-blocking praktijken die voortvloeien uit de verticale afspraken in strijd zijn met het mededingingsrecht.
Producenten kunnen zelf bepalen hoe hun product op de markt wordt aangeboden. Willen zij dat – ter bescherming van het imago van een product – er bij de aanbieding van een product een zekere kwaliteit of uitstraling wordt geboden of dat er een service wordt verleend, dan kunnen ze ervoor kiezen om een selectief distributiestelsel te implementeren. Er mogen dan objectieve eisen aan distributeurs worden gesteld om toegelaten te worden tot zo'n distributiestelsel. Alleen distributeurs die aan de eisen voldoen, mogen dan de producten verkopen. Selectieve distributiestelsels worden geacht gunstig te zijn voor de concurrentie en consument. Daarom zijn afspraken in het kader van selectieve distributie, mits correct geïmplementeerd en mits de marktaandelen van zowel de leverancier als distributeurs niet boven de 30% liggen, vrijgesteld van het kartelverbod. Deze vrijstelling vloeit voort uit Groepsvrijstellingsverordening 330/2010.
Een belangrijke voorwaarde is dat de distributeur niet wordt beperkt aan welke eindgebruiker hij verkoopt. Zo mogen er geen verkoopbeperkingen worden opgelegd die samenhangen met de herkomst of verblijfplaats van de eindgebruiker. Dat wil zeggen dat de producent haar distributeurs niet mag verbieden om aan consumenten te verkopen die uit een andere lidstaat komen. Met andere woorden: geo-blocking opgelegd door producenten in selectieve distributiestelsels is niet toegestaan. Dergelijke concurrentieverstorende praktijken worden door de Commissie gekwalificeerd als 'hardcore restricties' en zijn al snel in strijd met het mededingingsrecht. Of hiervan in het onderhavige geval sprake is, zal pas duidelijk worden wanneer de Commissie meer bekend maakt over (de uitkomst) van dit onderzoek.
Ook al is geo-blocking niet altijd in strijd met het mededingingsrecht en is er nog geen absoluut verbod hierop, het is duidelijk dat geo-blocking momenteel de aandacht heeft van de Commissie. Hierop moeten ondernemingen in e-commerce in ieder geval op bedacht zijn.
Esther Glerum-van Aalst publiceerde in 2014 over de mededingingsrechtelijke aspecten van onlineverkoop in distributiesystemen, waaronder geo-blocking.Volg deze link om een samenvatting van haar artikel in het Maandblad voor Vermogensrecht te lezen.