William Gillies Whittaker (Newcastle upon Tyne, 23 juli 1876 – Orkney-eilanden, 5 juli 1944) was een Schots componist, muziekpedagoog, musicoloog en schrijver.

Levensloop 
Whittaker studeerde aanvankelijk wiskunde aan het Armstrong College van de Universiteit van Durham en hij kreeg in deze tijd al lessen voor orgel en zang. In 1898 begon hij met de muziekstudies aan dezelfde universiteit.

Nadat hij afgestudeerd was werd hij docent aan zijn Alma Mater. In 1929 vertrok hij naar Glasgow en werd professor aan de Universiteit van Glasgow (1929-1938) en hoofd van de Royal Scottish Academy of Music and Drama (RSAMD) (1929-1941).

Whittaker werkte ook als dirigent van koren in Northumberland, van de Newcastle Choral Union, de Newcastle Bach Choir en de Gateshead Choral Union. Met deze ensembles bereikte hij voortreffelijke resultaten. Hij was een uitstekende Bach-kenner en -vertolker, maar ook uitgever en bewerker van muziek uit de 17e en 18e eeuw. Met de Newcastle Bach Choir maakte hij een concertreis naar Londen en verzorgde ermee een driedaags festival in 1922. Hij voerde als eerste de complete versie van Great English Service van William Byrd te Newcastle upon Tyne uit en herhaalde het in St. Margaret's Church in Westminster in 1924.

Hij was zeer geïnteresseerd in de volksmuziek van zijn geboortestreek. Dit is ook te herkennen in zijn werk als componist.

Composities

Werken voor orkest 
 1923 Mood Pictures, voor orkest
 A Lykewake Dirge
 King Arthur - Suites, voor strijkorkest

Werken voor brassband 
 1933 2e Suite Of North Country Folk-Tunes, voor brassband

Toneelwerken

Balletten 
 1934 The Boy Who Didn't Like Fairies

Werken voor koren 
 1919 Old King Caraway supped on cake, voor tweestemmig koor en piano
 1923 The Celestial Sphere, voor gemengd koor en orkest
 1923 The Sun Is Up, voor gemengd koor
 1927 Spring goeth all in white, voor unisono vrouwenkoor - tekst: Robert Seymour Bridges
 1936 The windmill, voor unisono koor en piano - tekst: Robert Seymour Bridges
 Psalm CXXXIX, voor gemengd koor
 Among the Northumbrian Hills, voor gemengd koor

Vocale muziek 
 1919 Dream-song, voor zangstem en piano - tekst: Walter de la Mare (1873-1956)
 1923 To The Beloved, voor sopraan en kamerorkest
 1928 O What Saw You?, voor zangstem en piano
 1928 Memories of the Northern moorlands, voor zangstem en piano
 1929 Blaweary, voor zangstem en strijkers - tekst: Wilfrid Wilson Gibson (1878-1962)
 1940 O Song of a lass, voor tenor en piano - tekst: Wilfrid Wilson Gibson
 1940 Scatterpenny, voor tenor en piano - tekst: Wilfrid Wilson Gibson
 1940 The chief centurion, voor zangstem en strijkers - tekst: John Masefield
 1940 The crowder, voor tenor en piano - tekst: Wilfrid Wilson Gibson
 1940 The empty purse, voor tenor en piano - tekst: Wilfrid Wilson Gibson
 1944 Sweep thy faint strings, Musician, voor sopraan, alt en piano - tekst: Walter de la Mare
 Blow the wind southerly, voor zangstem en piano
 Ma bonny lad, voor zangstem en piano 
 The keel row, voor zangstem en piano 
 Two songs, zangcyclus voor zangstem en piano - tekst: Robert Seymour Bridges (1844-1930)

Kamermuziek 
 1928 Suite, voor dwarsfluit en piano 
 1929 Phantasie-Quartet, voor viool, altviool, cello en piano 
 1931 Miniature suite, voor dwarsfluit, klarinet en fagot
 1930 Phantasie Trio, voor viool, altviool en cello
 1932 Suite, voor altviool en piano
 1932 1e Suite Of North Country Folk-Tunes, voor twee violen, altviool, cello en piano
 1939 Swedish impressions, voor viool, dwarsfluit, hoorn, bashobo, basklarinet en piano
 1940 Suite, voor dwarsfluit, hobo en piano 
 Blazerskwintet
 Piano kwintet
 Sonatina in g-klein, voor viool en piano

Werken voor piano 
 1918 Mood pictures

Publicaties 
 Fugitive Notes on Certain Cantatas and the Motets of ].S. Bach, London, 1924
 Class Singing, London, 1925; 2nd edition, 1930
 Collected Essays, Oxford, 1940
 The Cantatas of J.S. Bach, Sacred and Secular, London, 1959

Bibliografie 
 
 Gerald Leach: British composer profiles. - A biographical dictionary and chronology of past British composers 1800-1989, second edition, Maidenhead: British Music Society, 1989. 135 p., ISBN 978-1870536035
 Gerald Leach: British composer profiles. - A biographical dictionary and chronology of past British composers 1800-1979, Maidenhead: British Music Society, 1980. 100 p., ISBN 978-0950690209
 Jonathan Pollitzer: Whittaker Centenary Retrospect, Journal of the British Music Society, volume 2, 1980, p. 40
 Andrew Guyatt: A William Gillis Whittaker discography, Journal of the British Music Society. 2 (1980), S. 49-51.
 Paul Frank, Burchard Bulling, Florian Noetzel, Helmut Rosner: Kurzgefasstes Tonkünstler Lexikon - Zweiter Teil: Ergänzungen und Erweiterungen seit 1937, 15. Aufl., Wilhelmshaven: Heinrichshofen, Band 1: A-K. 1974. ISBN 3-7959-0083-2; Band 2: L-Z. 1976. ISBN 3-7959-0087-5
 Paul Frank, Wilhelm Altmann: Kurzgefasstes Tonkünstler Lexikon : für Musiker und Freunde der Musik, Regensburg: Gustave Bosse, 1936, 730 p.
 Gösta Morin, Carl-Allan Moberg, Einar Sundström: Sohlman's musiklexikon : nordiskt och allmant upplagsverk for tonkonst, musikliv och dans, Stockholm: Sohlman Förlag AB, (1951-)
 Ralph Hill, Max Hinrichsen: Hinrichsen's musical year book 1945-46, London: Hinrichsen Editions, 1946, 404 p.
 Percy A. Scholes: The third book of the great musicians - A further course in appreciation for young readers. - With a little dictionary of British composers of our own times, Eighth edition, London: Oxford University Press, 1941
 Theodore Baker: Baker's biographical dictionary of musicians, Fourth edition, New York: G. Schirmer, 1940
 Carlo Schmidl: Dizionario universale dei musicisti, Milan: Sonzogno, 1937, 2V p.
 Sir Landon Ronald: Who's who in music, London: Shaw Publishing, 1937
 Tobias Norlind: Allmänt musiklexikon, Stockholm: Wahlström & Widstrand, 1927-28, 2V p.
 Arthur Eaglefield Hull: A dictionary of modern music and musicians ..., London; Toronto: 1924
 Roll of the Union of Graduates in Music and Kalendar for 1923, London: Union of Graduates in Music, 1923, 87 p.
 Frederick W. Thornsby, John Henry Burn: Dictionary of organs and organists, Second edition, London: Geo. Aug. Mate, 1921, 476 p.
 Roll of the Union of Graduates in Music and Kalendar for 1915, London: Union of Graduates in Music, 1915, 236 p.
 Roll of the Union of Graduates in Music and Kalendar for 1913, London: Union of Graduates in Music, 1913, 230 p.
 Roll of the Union of Graduates in Music and Kalendar for 1912, London: Union of Graduates in Music, 1912, 232 p.
 Roll of the Union of Graduates in Music and Kalendar for 1911, London: Union of Graduates in Music, 1911, 258 p.
 Roll of the Union of Graduates in Music and Kalendar for 1909, London: Union of Graduates in Music, 1909, 261 p.
 Roll of the Union of Graduates in Music and Kalendar for 1908, London: Union of Graduates in Music, 1908, 160 p.

Externe links 
  Whittaker collectie aan de Universiteit van Glasgow

Schots componist
Schots dirigent
Schots muziekpedagoog
Schots schrijver
20e-eeuws componist
Schots musicoloog