Met deze aanbeveling voor het goede fragment op het juiste moment zijn we weer terug bij de crux van de door achttiende-eeuwse pedagogen bepleite aanpak: het belang van observatie van kinderen om, in dit geval met behulp van lectuur, doeltreffend te kunnen ingrijpen wanneer emoties en driften de verkeerde kant op dreigen te gaan. Het is wederom het door ouders gecontroleerde dagboek dat hierbij uitkomst kan bieden. We zagen al dat ouders in de adviesliteratuur op het hart werd gedrukt hun kinderen een leesdagboek te laten bijhouden en dit vervolgens na te lezen. Deze combinatie zagen we bijvoorbeeld in het advies van Gellert aan zijn fictieve zoon: ‘Uw aantekenboek van wat en hoe gij leest, begeer ik alle drie maanden te zien’.19 Dat Otto's dagboek zoveel informatie bevat over wat hij leest, duidt erop dat zijn ouders ook deze adviezen ter harte hebben genomen en er vergeleken met Gellert nog een schepje bovenop hebben gedaan. Otto's dagboek werd door hen immers dagelijks gecontroleerd.