Het waarschuwingsstelsel of waarschuwings- en alarmeringssysteem is een netwerk van 4278 sirenes in Nederland die draadloos en onafhankelijk van elkaar aangezet kunnen worden vanuit de alarmcentrale van de regionale brandweer. De sirenes worden gebruikt om te waarschuwen voor (dreigend) gevaar, met name indien er gevaarlijke stoffen in de lucht aanwezig (kunnen) zijn. Het waarschuwingsstelsel, dat is ontwikkeld door Siemens, is eigendom van het Ministerie van Justitie en Veiligheid.
Het is op 3 juni 1998 in gebruik genomen.

Als de sirene gaat 
De bevolking is via publiekscampagnes van tevoren geïnstrueerd om in het geval dat de sirene gaat naar binnen te gaan, ramen en deuren te sluiten en radio of televisie aan te zetten. Op aangewezen rampenzenders kan de overheid verdere aanwijzingen geven, bijvoorbeeld dat een gebied geëvacueerd wordt of om ventilatiesystemen uit te schakelen.

Als de sirene gaat is het niet de bedoeling om de politie of het alarmnummer 112 te bellen. De ervaring leert dat veel mensen dit toch doen, waardoor de telefoonlijnen overbelast raken en de alarmcentrales hun werk niet kunnen doen.

Bereik 
Het bereik van het waarschuwingsstelsel is gebaseerd op mensen die zich buiten gebouwen bevinden. Dit betekent dat het alarm binnen een gebouw soms minder goed hoorbaar is. Dit is zo gedaan, omdat mensen die zich al binnen bevinden al voldoen aan de adviezen om binnen te blijven.

De sirenes kunnen afzonderlijk of als groep ingeschakeld worden. Hiermee kan selectief gealarmeerd worden zodat alleen een getroffen gebied bereikt wordt. Hiermee wordt onnodige paniek voorkomen en wordt voorkomen dat mensen het alarm niet meer serieus gaan nemen. Het bereik van een sirene is ongeveer 900 meter.

Test 
De sirenes worden maandelijks getest op de eerste maandag van de maand om 12.00 uur behalve op feestdagen, Nationale Dodenherdenking of bij andere speciale gebeurtenissen. De test duurt 1 minuut en 26 seconden.

Afschaffing 
In april 2021 liet de minister van Justitie en Veiligheid weten dat hij het besluit over de toekomst van het waarschuwings- en alarmeringssysteem (WAS) overlaat aan het volgende kabinet. In de komende jaren zullen het kabinet en de Tweede Kamer besluiten of en hoe het WAS wordt voortgezet.

Externe links 
 Crisis.nl (in het geval het luchtalarm afgaat)
 Instituut Fysieke Veiligheid

Rampenbestrijding in Nederland