Schippers kan het gewoon niet betalen - NRC
Schippers kan het gewoon niet betalen
Minister Schippers zet de marktwerking in de zorg even stil. Ze is bang dat de zorguitgaven exploderen. "De minister zet de markt op slot", zeggen haar critici.
Medisch specialisten en ondernemers in de zorg zijn verbaasd over de nieuwe minister van Volksgezondheid, Edith Schippers. Hoe is het mogelijk dat een liberale minister de marktwerking in de gezondheidszorg drie jaar lang stopzet? Ze begrijpen niet dat een minister die ondernemerschap en innovatie in de gezondheidszorg toejuicht, deze juist inperkt.
Schippers (VVD) wil niet alleen grenzen stellen aan het honorarium van medisch specialisten, ze wil ook de vergoeding van het totaal aan behandelingen in ziekenhuizen en privéklinieken beperken. Ze is bang dat de zorguitgaven anders exploderen. Het ministerie wil de groei van de zorgkosten, jaarlijks 4 procent, beteugelen.
De vorige minister van Volksgezondheid Ab Klink (CDA) zag het gevolg van de eerste stappen: prijzen daalden, maar het aantal behandelingen niet. Daardoor stegen de uitgaven aan gezondheidszorg toch meer dan de overheid wil. Het aantal particuliere klinieken voor patiënten met relatief eenvoudige klachten groeide. Medisch specialisten gingen meer doen om mensen op wachtlijsten te helpen. Er wordt meer diagnostisch onderzoek gedaan; de medische wetenschap maakt dat mogelijk en patiënten vragen daar steeds meer om. Specialisten krijgen voor extra verrichtingen nu ook extra betaald, dus meer doen loont. Dat is fijn voor de patiënt en de dokter.
Maar de overheid klaagt over de te hoge kosten die premiebetaler uiteindelijk op moet brengen. Schippers wil de liberalisering van de zorg graag uitbreiden, maar tot 2015 mag dat alleen op haar voorwaarden. Zelfs de behandelingen die sinds Hoogervorst zijn geliberaliseerd, wil zij nu – tegen alle marktprincipes in – beperkingen opleggen.
Vooral particuliere klinieken verzetten zich. Hun aantal is sinds 2005 sterk gegroeid tot driehonderd. Deze zogenoemde zelfstandige behandelcentra (zbc's) speelden in op de liberalisering en gingen met eenvoudige behandelingen concurreren met ziekenhuizen. Veel medisch specialisten die het keurslijf van het ziekenhuis wilden ontsnappen, vonden daar werk. Zij stortten zich op makkelijk te plannen behandelingen, zoals heup-, knie-, en staaroperaties omdat deze als eerste aan de markt werden vrijgegeven. Hun kleinschalige en servicegerichte concept trekt patiënten.
"Banken willen klinieken geen geld meer lenen", beaamt Jak Dekker, directeur van de Velthuis Kliniek, een van de grootste particuliere klinieken van het land. Mensen kunnen er terecht voor cosmetische chirurgie, spataderbehandelingen, maar ook voor complete polsreconstructies. "Wij zullen onze uitbreidingsplannen moeten opschorten", zegt hij in zijn Rotterdamse vestiging.
Wie tegenwerpt dat de middelen van de overheid schaars zijn en de marktwerking maar tijdelijk beperkt wordt, treft ongelovige blikken. "Na de overgangsperiode blijven er maximumtarieven", zeggen Dekker en Roos. Geen volledige vrijheid dus.
"Dit keurslijf zal blijven bestaan", voorspelt ook Linssen van de Stichting Bezorgd. "De minister zal na 2015 net zo zeer de vinger op de knip willen blijven houden. Dit kunnen wij niet accepteren." Zijn stichting is ook tegen de grenzen die Schippers aan de uitgaven stelt, met name die aan het honorarium van medisch specialisten. Schippers wil daar in 2012 niet meer dan 2 miljard euro aan uitgeven, een bedrag dat jaarlijks met 2,5 procent mag groeien. Specialisten staan deze maand voor de keus: gaan ze daar mee akkoord of niet? Vooralsnog zijn ze verdeeld.