De verhouding NS-overheid is aan fundamentele herbezinning toe | Trouw
De verhouding NS-overheid is aan fundamentele herbezinning toe
29 oktober 2015, 1:33
Als je de aanbevelingen van de parlementaire enquêtecommissie naar aanleiding van het Fyra-debacle leest, neemt per regel de verbazing toe. De aanbevelingen zijn dermate logisch en voor de hand liggend: kies een duidelijk scenario, waarbij de vragen of er geprivatiseerd moet worden en wat de gevolgen van die keuze zijn duidelijk beantwoord zijn, dat het eigenlijk verbijsterend is dat zulke overwegingen nog moeten worden aanbevolen.
Op vrijwel niets dat de relatie tussen de overheid en de Nederlandse Spoorwegen raakt, rust een zegen. Ook niet op het Fyraproject. Maar bij geen project is zoveel geblunderd, verantwoordelijkheid niet genomen en desinformatie verspreid als bij de hoge snelheidstrein tussen Amsterdam en Brussel.
De enquêtecommissie presenteerde gisteren een voor betrokkenen uiterst pijnlijk rapport, dat er niet om liegt. Opeenvolgende bewindslieden informeerden de Kamer onjuist of onvolledig. In het geval van de toenmalige minister Camiel Eurlings was zelfs sprake van misleiding van het parlement.
Het rapport is dermate vernietigend voor staatssecretaris Wilma Mansveld, dat het begrijpelijk is dat zij onmiddellijk na de presentatie van het rapport aftrad. Het is weliswaar altijd zuiverder met het aftreden te wachten tot na het debat met de Kamer over het enquêterapport, maar in dit geval zat er weinig anders op. Wachten op het debat dat pas over een paar maanden plaatsvindt, had een vleugellamme staatssecretaris opgeleverd.
Met het aftreden is het laatste woord over de Fyra en de verhouding tussen het ministerie van infrastructuur en milieu en de NS overigens nog niet gesproken.
Uit het enquêterapport blijkt dat het ministerie een zo hoog mogelijk opbrengst wilde voor de exploitatie van de hoge snelheidslijn en tegelijkertijd de NS per se als exploitant wilde. Die twee doelstellingen rijmen niet met elkaar. Bovendien geeft het maar weer eens aan hoe tweeslachtig het ministerie is over privatisering van de exploitatie van het spoor.
Uiteindelijk dienen kabinet en parlement, aan de hand van de uitkomsten van deze enquête, de fundamentele vraag te beantwoorden of de privatisering van de NS uiteindelijk niet dient te worden teruggedraaid, dan wel nu eens echt wordt doorgezet.
Het algemeen belang, dat bij de ontwikkeling van de Fyra zo nadrukkelijk buiten beeld bleef, vraagt om een genationaliseerd spoorwegbedrijf.