Voor D66 is seksuele intimidatie een heel belangrijk onderwerp. Zo belangrijk zelfs, dat Tweede Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma er begin 2018 een debat over aanvroeg. Een paar maanden daarvoor waren de eerste berichten over Harvey Weinstein verschenen in de Amerikaanse pers en de hashtag #MeToo was op stoom gekomen en had de wereld geconfronteerd met de schaal waarop seksueel grensoverschrijdend gedrag voorkomt. De aandacht mocht niet verslappen, vond Sjoerdsma. Hij wilde een onderzoek naar seksuele intimidatie binnen het parlement en liet dat luid en duidelijk weten. 'We moeten nu doorpakken en naar onszelf kijken', zei hij tegen RTL Nieuws. 'Wij willen een onderzoek naar hoe veilig de werkvloer van de Nederlandse politiek is.'
U begrijpt: deze week was ik benieuwd naar wat er uit dat onderzoek is gekomen. Een beetje flauw is het wel. De opstelling van Sjoerdsma is absoluut te verkiezen boven die van, bijvoorbeeld, Harm Beertema van de PVV in hetzelfde debat. Die vond het heus heel erg voor de slachtoffers, zei hij, om #MeToo vervolgens in één adem een geïmporteerde hype uit de VS te noemen, allemaal de schuld van die verduvelde social justice warriors.
Maar toch. Tussen goede bedoelingen en de ongemakkelijke werkelijkheid gaapt een wereld van verschil, zo bleek de afgelopen dagen. Een anonieme vrouw publiceerde online een relaas waarin ze beweerde dat haar carrière binnen D66 was gestrand toen ze niet op de avances van een partijadviseur inging. Diezelfde man zou in 2016 een andere vrouw hebben gestalkt en op het partijkantoor hebben opgesloten. Deze schokkende gebeurtenis werd in de Volkskrant bevestigd door de toenmalige partijvoorzitter, die eraan toevoegde dat de politie zelfs een contactverbod had opgelegd. 'Als zijn naam viel op een borrel', fluisterde iemand tegen onze verslaggever, 'dan werd de grap gemaakt dat je maar beter bij hem uit de buurt kon blijven.'
Lachen natuurlijk, het advies aan vrouwen om degene die carrières kan maken en breken zo veel mogelijk te ontlopen. Goed ook, voor een emancipatiepartij. De grap maakt in elk geval duidelijk dat zijn dubieuze reputatie een publiek geheim was. Bekend is ook dat partijleider Alexander Pechtold zelf ook geen lievertje en Thom de Graaf, destijds fractievoorzitter in de Eerste Kamer, van de gebeurtenis op de hoogte waren. Toch bleef de man een prominente rol spelen in de partij, tot 2018 zelfs als baas van de talentencommissie.
Interessant is dus wat er van het initiatief van Sjoerdsma is terechtgekomen. Ook dat speelde in 2018. Aanvankelijk zou er worden ingezet op een onderzoek naar het hele parlement, maar toen de VVD, PVV en SP daartegen protesteerden, moesten de fracties zelf het initiatief nemen. D66 schakelde braaf een extern bureau in, maar uit dat onderzoek zijn geen meldingen naar voren gekomen, laat de woordvoerder van de Tweede Kamerfractie weten. De rest van de inhoud is vertrouwelijk.
Nu heeft een partij als D66 de mond vol van ambitie en idealen, maar heel ambitieus kan de opzet van het onderzoek ook weer niet zijn geweest. Doordat de reikwijdte zich beperkte tot de Tweede Kamerfractie zijn de geruchten en misdragingen niet bij de onderzoekers terechtgekomen, ook al waren die tot in de partijtop bekend. Niet écht 'doorpakken en naar onszelf kijken', om het maar even op z'n Sjoerdsma's te zeggen.
Dat kwam destijds vast goed uit, maar nu komt Sigrid Kaag erdoor in de problemen. Zij is bij haar aantreden op de hoogte gebracht van 'een casus', zei ze, maar leefde in de veronderstelling dat die was onderzocht en afgerond. Vrouw weg, man blijft, betekent dat dus. 'Klassieke pakkenpolitiek', noemen ze dat geloof ik bij Team Kaag.