‘De essentie van mijn wethouderschap, vind ik, ligt overigens niet in het realiseren van een concept als Oosterwold of een zelfbouwwijk als Homeruskwartier, maar in de Structuurvisie Almere 2.0 die we met Winy Maas van MVRDV hebben gemaakt. Dat plan komt wel heel sterk voort uit wat ik in Almere aantrof.’
‘Toen ik als wethouder binnenkwam zat de gemeente in een impasse over de verdere ontwikkeling van de stedenbouwkundige identiteit. Men was uitgeregeerd op basis van het oorspronkelijke structuurplan van Dirk Frieling en Teun Koolhaas. Er was wel een programma opgelegd door de centrale overheid voor de bouw van 60.000 huizen, het creëren van 100.000 arbeidsplaatsen en het vergroten van de bereikbaarheid. En de gemeente was daar voldoende voor toegerust. Maar er zat geen energie meer in het bestaande plan.'
Ik ben wel twee jaar bezig geweest om te doorgronden wat er eigen is aan Almere. Door de jaren heen hebben planners en stedenbouwkundigen die aan Almere hebben gewerkt willen interveniëren in de basisstructuur. Maar na twee jaar studie zag ik dat het originele structuurplan de stad Almere zijn ultieme kwaliteiten gaf. De structuurvisie 2.0 had dan ook als uitgangspunt om het oude plan van Frieling en Koolhaas te revitaliseren.’
‘Helemaal niet. Voor hetzelfde geld waren de oorspronkelijke principes van het oude plan in de prullenbak beland. Ik heb ervoor gezorgd dat het realiseren van stadskernen in een groenblauw raamwerk weer gekoesterd werd en van nieuwe impulsen voorzien. De zogenoemde schaalsprong-as die Winy Maas introduceerde was er daar één van. Die as stelt de gemeente in staat om via een drietal interventies diversiteit te creëren: in Oosterwold is ruimte voor organische groei, het centraal gelegen Weerwater kan de stad een bovenregionale betekenis geven, en aan de westzijde is er ruimte voor een stedelijke cultuur met een verbinding via het Markermeer met Amsterdam.'
‘Veel bestuurders volstaan met management. Maar voor mij is de ruimtelijke ordening ook echt een bestuurlijk vak’
‘Door de structuurvisie hoefde we niet meer te discussieerden over de entiteit of identiteit van de stad. Die was in feite in het verleden al gedefinieerd. Het plan zorgde voor de actualisering, waardoor iedere stap die we zetten paste in een visie die voor 40 jaar verder kan. Je kunt je nu dus concentreren op het uniek maken van de onderdelen. Een wijk als Homeruskwartier bijvoorbeeld. Het fascinerende is dat het geen probleem is als op de drie plekken in de as niks gebeurt.’
Veel stadsbestuurders krijgen het verwijt dat ze niet meer vanuit een visie werken. Is de tijdgeest veranderd?