België krijgt eigen 'vaccinopolis': 'Dit project is absoluut uniek' | De Morgen
CoronacrisisVaccinontwikkeling
België krijgt eigen 'vaccinopolis': 'Dit project is absoluut uniek'
De ontwikkeling van vaccins bij GlaxoSmithKline in Waver. De 'vaccinopolis' blijft wel een onafhankelijk academisch centrum. Beeld Tim Dirven
Van alle coronavaccins die nu ontwikkeld worden: welke zal de beste zijn? De Universiteit Antwerpen en Université libre de Bruxelles krijgen van de overheid 20 miljoen euro om daar in de toekomst mee over te kunnen oordelen. 'Dit project is absoluut uniek.'
Sara Vandekerckhove 11 mei 2020, 06:00
De overheid gaat 20 miljoen euro investeren in een Europese academische anti-infectie-eenheid, een soort Belgische 'vaccinopolis'. Dat heeft de regering dit weekend beslist op de federale ministerraad. Hierdoor wordt ons land het enige op het Europese vasteland dat in staat zal zijn om op een snelle manier de werkzaamheid van vaccins te testen en evalueren.
Zo wordt België het epicentrum van Europa voor de ontwikkeling van vaccins
Het project zal geleid worden door het team van vaccinoloog Pierre Van Damme (UAntwerpen) en immunoloog Arnaud Marchant (ULB). In Antwerpen komt er een nieuwe, afgescheiden quarantainefaciliteit met dertig bedden. Daar zullen zogenaamde Controlled Human Infection Models (CHIM-studies) kunnen plaatsvinden. "Daarbij worden gezonde proefpersonen – een aantal gevaccineerd, een aantal niet – blootgesteld aan verzwakte versies van een virus, of aan het virus zelf op voorwaarde dat er een doeltreffende therapie beschikbaar is", zegt Van Damme. Proefpersonen blijven dan gedurende een bepaalde periode ter plaatse, in quarantaine.
Brussel krijgt een nieuw, hoogstaand immunologisch laboratorium. "Wij gaan de immuunrespons van de testpersonen meten", zegt Marchant. "Heb je een of meerdere dosissen nodig van een vaccin? Wat is de beste samenstelling van een vaccin? Dat zullen wij onderzoeken."
Deze werkwijze zorgt ervoor dat de ontwikkeling en testen van vaccins een pak sneller kan dan normaal. Zo hopen de onderzoekers de procedure met een jaar tot anderhalf jaar te kunnen verkorten. Het doel is om begin 2022 operationeel te zijn.
Het gaat om een publiek-privaat project, wat betekent dat er nog 20 miljoen euro gevonden moet worden bij private spelers. Al is het zeker niet de bedoeling om bij de farmaceutische industrie aan te kloppen. "Dit blijft een onafhankelijk academisch centrum", benadrukt Van Damme. "Hoe dan ook is de capaciteit voor Europa zo uniek dat er zeker interesse zal zijn van internationale spelers om hieraan mee te werken. Denk bijvoorbeeld aan de Bill & Melinda Gates Foundation of Wellcome Trust."
Vandaag al testen, onderzoeken en pionierswerk? Het hád gekund, maar toen viel de regering-Michel over het VN-migratiepact
Vraag is of dit project voor de ontwikkeling van het coronavaccin niet te laat komt. De plannen lagen al in 2018 op tafel, maar raakten ondergesneeuwd na de val van de regering-Michel. "Het zou inderdaad goed geweest zijn als dit er al was, maar het heeft geen zin om achterom te kijken", zegt Van Damme. "Anderzijds ben ik ervan overtuigd dat we nog een rol zullen kunnen spelen in het hele Covid-19 verhaal. Stel: we hebben eind 2021 drie à vier mogelijke vaccins tegen Covid-19. Dan zullen we in België snel kunnen achterhalen wat de werkzaamheid ervan is. Bovendien: dit is één crisis en één pandemie. Er zullen er nog volgen en dan is dit initiatief cruciaal om goed voorbereid te zijn."
Premier Sophie Wilmès (MR) is opgetogen over het project. "Ons land wordt wereldwijd erkend voor zijn expertise op het gebied van research", zegt ze. "Dit centrum zal de positie van België op dat vlak verder versterken."
Minister van Volksgezondheid Maggie De Block (Open Vld) was al langer voorstander van een Belgische vaccinopolis en is blij dat het er nu eindelijk komt. "Het coronavirus heeft ons geleerd dat we als klein landje krachtdadiger zijn als we in een grotere context kunnen functioneren. Ik hoop dan ook dat dit centrum een hefboom kan zijn tot een breder Europees beleid en gemeenschappelijk onderzoek."
Zo wordt België het absolute epicentrum van Europa voor de ontwikkeling van vaccins ✦
Vandaag al testen, onderzoeken en pionierswerk? Het hád gekund, maar toen viel de regering-Michel over het VN-migratiepact ✦