De hele geschiedenis van Noord-Holland is in de bodem van het Oer-IJ terug te vinden. De oudste bewoningssporen dateren uit de prehistorie. Onder het duinzand zijn meerdere bewoningslagen te vinden. Maar het gebied is onderhevig geweest aan grote dynamiek, vooral door verstuivingen en overstromingen. Steeds werd het gebied door mensen uit hogere delen gekoloniseerd en vervolgens werden de bewoners gedwongen het gebied weer te verlaten omdat het te nat werd of duinvorming bewoning onmogelijk maakte. Pas toen het waterniveau redelijk beheerst kon worden, werden deze gebieden permanent bewoonbaar.
Vanouds werden de hogere drogere strandwallen en zandige oevers van het Oer-IJ bewoond. Nog altijd liggen de meeste dorpen op de strandwallen. Het transport ging over water of over de smalle polderdijkjes. Vele oude kerken zijn nog zichtbare monumenten van de religieuze geaardheid van de bevolking. De nabijheid van de zee is voor deze regio altijd een factor van belang geweest (o.a. schelpenvisserij en toerisme). Door de aanleg van het Noordzeekanaal (haven en industrie), de groeiende bevolking in de Randstad en de toegenomen welvaart, nam de bevolking in Midden Kennemerland sterk toe. In de meeste dorpen overtreft het aantal forensen inmiddels het aantal oorspronkelijke inwoners.
De lijnen van het Oer-IJ zijn nog altijd in het reliëf van het landschap zichtbaar. Goed te herkennen is de opbouw in strandwallen en strandvlaktes die vooral in het noordelijk deel van het gebied het aanzien van het landschap bepalen. In het Oer-IJ gebied liggen twee, door de provincie Noord-Holland aangewezen, aardkundige monumenten: Het Alkmaarder- en Uitgeestermeer, een laatste restant van het grote merengebied dat Noord-Holland in de middeleeuwen kenmerkte en het duingebied, dat grotendeels bestaat uit jonge duinen, met een hoge binnenduinrand ter hoogte van Castricum.
Op de foto de Castricumse wethouders Ans Pelzer en Leo van Schoonhoven. Met de secretaris van de stichting het Oer-IJ Jos Teeuwisse, de penningmeester Jan Kuiper, adviseur Lia Vriend en voorzitter Evert Vermeer. Alle gemeenten in het Oer-IJ gebied hebben ons Plan van Aanpak gekregen. Castricum gaf een donatie en kreeg het eerste exemplaar. Inmiddels zijn de twee wethouders afgetreden. Ook Jan Kuiper maakt geen deel meer uit van het Oer-IJ bestuur.
De Stichting Oer-IJ is een bewonersinitiatief van betrokken burgers die zich belangeloos inzetten voor het meer op de kaart zetten van het landschap in de driehoek Alkmaar, Velsen, Zaanstad. Het bestuur heeft drie doelen geformuleerd.
Het verhaal van het Oer-IJ ontsluiten, tot leven brengen en overdragen. De ontwikkeling en dynamiek van het Noord-Hollandse kustlandschap is een boeiende geschiedenis die verteld mag worden. Mensen krijgen meer begrip en waardering voor het huidige gebied als zij weten hoe dit is gevormd onder invloed van o.a. de Rijn en de Noordzee.
Het Oer-IJ inzetten als integrerend en bindend gebiedsconcept voor ondernemers in het landschap en toerisme in de regio. Door het thema Oer-IJ centraal te stellen in de promotie van het gebied ontstaat een sterke identiteit die het gebied tevens en onmiskenbaar met het aantrekkelijke kustlandschap in de regio verbindt. Kortom: het Oer-IJ als instrument voor gebiedsbranding en toegevoegde waarde in het toeristisch aanbod.
Inspireren, bijdragen en sturen aan de ruimtelijke ontwikkeling en inrichting van het landschap op basis van het gebiedsconcept van het Oer-IJ. Door bij de aanleg van nieuwe woon- en werkgebieden, de aanleg van wegen, waterprojecten, etc. rekening te houden met de unieke eigenschappen en kenmerken van het Oer-IJ landschap, kunnen niet alleen betere plannen worden gemaakt, maar kunnen kansen worden benut om het landschap van het Oer-IJ te versterken.
Na een Startnotitie is een Plan van Aanpak gemaakt, waarin het bestuur een visie beschrijft en een route aangeeft om de geformuleerde doelstellingen te kunnen bereiken. Klik hier voor een digitale versie van dat beleidsstuk.
Klik hier voor meer over de aanleiding en achtergronden voor het ontstaan van het initiatief een Stichting Oer-IJ op te richten.
Klik hier voor meer over de samenstelling van de organisatie. Er is een bestuur, er zijn adviseurs, werkgroepen. Een verenigde vergadering volgt het doen en laten van onze stichting.
Klik hier voor de werkgroepen die actief zijn bij onze stichting. Op deelonderwerpen zijn clubjes enthousiaste mensen min of meer zelfstandig actief om onze doelstellingen met praktische initiatieven te kunnen verwezenlijken.
Burgers kunnen ons initiatief steunen door ‘Vriend’ te worden van het Oer-IJ. Voor 15 euro per jaar helpt u de stichting haar werk te kunnen doen. Daar staan verschillende leuke voordelen tegenover. Zoals een gratis excursie en een boekje met twee fietsroutes. Klik hier voor meer informatie.