Meer dan 130.000 kinderen uit arme gezinnen krijgen inmiddels ondersteuning van een lokale stichting Leergeld. Die springt bij om bijvoorbeeld sportclub, schoolreis of laptop te betalen. ‘We zijn opgericht om onszelf overbodig te maken. Maar we groeien steeds maar door.’
Toen haar jongste dochter (13) vorig jaar naar de brugklas ging, wist Cindy van der Zijden uit Den Haag eigenlijk al hoe laat het was. “Ze had een eigen laptop nodig”, verzucht ze. “Die ook nog eens aan allerlei eisen moest voldoen. Als je dan gaat kijken wat dat kost, kom je uit bij computers van 800 of 900 euro.”
Een bedrag dat Van der Zijden niet zomaar op kan hoesten. Sinds ze een paar jaar geleden scheidde, moet ze rondkomen van haar uitkering. “Dat betekent dat we een hoop dingen uit geldgebrek niet kunnen doen. Ik heb daar zelf niet zo heel veel last van, maar voor de kinderen - ik heb ook nog een tweeling van 17 - is het moeilijk. Zij willen gewoon mee kunnen doen met de rest.”
Meedoen met de rest: precies vanuit die gedachte werd 25 jaar geleden de eerste stichting Leergeld opgericht in Tilburg. Bedoeld om kinderen uit arme gezinnen af en toe een broodnodig steuntje in de rug te geven. Door de contributie van de sportclub te betalen, bijvoorbeeld. Of door de bijdrage van een schoolreisje te voldoen. “Kinderen zijn niet arm, hooguit hun ouders”, benadrukt Gaby van den Biggelaar, directeur van koepelorganisatie Leergeld Nederland. “Kinderen kunnen niets doen aan de situatie waarin ze opgroeien. Wat wij doen is zorgen dat de gevolgen van opgroeien in een arm gezin zo klein mogelijk zijn.”
Het verhaal van Van der Zijden over de dure nieuwe laptop past daarbij naadloos in het beeld. “Zeker nu de meeste kinderen vanwege de coronacrisis thuis les krijgen”, schetst Van den Biggelaar. “Vorig jaar zagen we een enorme golf aan aanvragen: dui-zen-den computers. Voor arme gezinnen kan online onderwijs alleen daarom al problematisch zijn. Scholen gaan er vaak te makkelijk van uit dat alle digitale middelen zomaar voorhanden zijn. Terwijl sommige gezinnen niet eens een wifi-netwerk hebben.”
Corona maakt dat probleem nog veel urgenter en zichtbaarder, maar volgens de Leergeld-directeur speelt het al langer. “Onze stichtingen hebben afspraken met bedrijven om oude kantoorlaptops te resetten en hergebruiken. Daar betalen ze dan 200 à 250 euro voor. Maar we merken de laatste jaren dat scholen daar steeds vaker geen genoegen meer nemen. Software van scholen kan niet altijd op oude computers worden geïnstalleerd. Soms schrijven scholen zelfs een bedrijf voor waar leerlingen een notebook aan moeten schaffen. Dan zit je al snel op prijzen van 600 euro.”
Van der Zijden kreeg de laptop van haar dochter uiteindelijk met kunst- en vliegwerk bij elkaar gefinancierd, mede dankzij de bijdrage van Leergeld. Het is lang niet de enige keer dat ze met hoge kosten te maken kreeg. “De tweeling had laatst ineens halverwege het schooljaar een nieuwe rekenmachine nodig voor een hoofdstuk in het boek. En ze konden hem niet delen, want de een doet havo en de ander vwo. Dat is dus weer twee keer 89 euro.”