Herman Sorgeloos (1952) is een Belgisch licht- en decorontwerper, scenograaf en fotograaf. Door zijn werk in de jaren 80 en 90 in samenwerking met o.a. theatermaker Jan Decorte en choreografe Anne Teresa De Keersmaeker / Rosas leverde hij een bijdrage aan de vernieuwing van de podiumkunsten in Vlaanderen en Brussel.

Opleiding
Herman Sorgeloos studeerde fotografie aan Sint-Lukas Brussel.

Ontmoeting met Jan Decorte en Anne Teresa De Keersmaeker
Hij debuteerde in 1981 als theaterfotograaf op het Kaaitheaterfestival, het festival dat aan de basis lag van het huidige Kaaitheater. Zijn ontmoeting met Jan Decorte, op het moment dat die Maria Magdalena voorbereidde, was cruciaal. Alhoewel hij al vanaf Fase, Four Movements to the Music of Steve Reich (1982) de producties van Anne Teresa De Keersmaeker / Rosas begon te fotograferen, startte zijn samenwerking met haar pas officieel in 1984 met Elena’s Aria.

Werk als fotograaf
Als fotograaf maakt Herman Sorgeloos geen onderscheid tussen dans en theater. Hij fotografeert ze principieel frontaal, vanuit het standpunt van de zaal - zoals ook het publiek de voorstelling te zien krijgt. Van opzij fotograferen heeft voor hem weinig zin. Wel wil hij op die frontale lijn heen en weer kunnen bewegen. Het is de architectuur, de geometrie van de choreografie die hem ook zelf tot bewegen dwingt. Zelf omschrijft Herman Sorgeloos zich niet als fotograaf. In een interview met Rekto Verso - tijdschrift voor kunst en kritiek stelt hij dat hij geen fotograaf is, en dat hij louter foto’s maakt. Hij ziet zich daarbij als dienaar van de acteurs en dansers op het podium. Volgens zijn bescheiden mening doen zij het werk, en niet hij. Ook primeert de architectuur van de voorstelling op zijn eigen inbreng of interpretatie. Ondanks die keuze voor een documenterende benadering, de architectuur van de choreografie vangen zonder er zelf deel van te willen uitmaken, stralen zijn foto’s toch een sterke sensibiliteit uit.

De bescheiden houding van Herman Sorgeloos doet geen afbreuk aan zijn belang als fotograaf. Zijn foto’s bepalen sinds het begin van de jaren 80 mee het beeld dat bij het publiek blijft hangen nadat de vluchtige opvoeringen van Anne Teresa De Keersmaeker / Rosas (en andere choreografen en theatermakers) die hij vastlegde zijn afgelopen, als een blijvend spoor van wat geweest is. Voor Anne Teresa De Keersmaeker vormt de grote bescheidenheid van Herman Sorgeloos precies de kracht van zijn foto’s. Volgens haar spreekt er een soort van objectieve framing uit. Toen Rekto Verso in 2011 een themanummer wijdde aan theaterfotografie was hij een van de vier behandelde fotografen, naast Koen Broos, Stef Stessel en Maarten Vanden Abeele.

Werk als licht- en decorontwerper en scenograaf 
De reden waarom Herman Sorgeloos zichzelf niet beschouwt als fotograaf is dat fotograferen voor hem geen voltijdse bezigheid is. Hij verzorgt bij podiumkunstenaars immers ook het licht of het decor, en geeft zo visueel mee vorm aan hun voorstellingen. Hij ontwierp zijn eerste decor in 1983. Sindsdien heeft als licht- en decorontwerper en scenograaf gewerkt voor o.a. Jan Decorte, Anne Teresa De Keersmaeker / Rosas, Jan Ritsema, Josse De Pauw, An de Donder, Fumiyo Ikeda, Sidi Larbi Cherkaoui en Pieter De Buysser.  Bij Anne Teresa De Keersmaeker / Rosas was hij verantwoordelijk voor het decorontwerp van Erts (1992), Mozart / Concert Arias. Un moto di gioia. (1992) Toccata (1993), Kinok (1994) en Amor constante, más allá de la muerte (1994), en voor het set- en lichtontwerp van 3 Solos for Vincent Dunoyer (1997), Quartett (1999) en With / for / by (1999).

Boekpublicaties
Veel foto’s van Herman Sorgeloos werden afgedrukt in boeken, o.a. in:
 Rosas Album (Herman Sorgeloos, Theater Instituut Nederland, 1993, )
 Fase, four movements to the music of Steve Reich (Anne Teresa De Keersmaeker en Guy Gypens, Rosas, 2007, )
 A Choreographer’s Score: Fase, Rosas danst Rosas, Elena’s Aria, Bartók (Anne Teresa De Keersmaeker en Bojana Cvejić, Mercatorfonds / Rosas, 2012, )
 En Atendant & Cesena: A Choreographer’s Score (Anne Teresa De Keersmaeker en Bojana Cvejić, Mercatorfonds / Rosas, 2013, )
 Vortex Temporum (Bojana Cvejić, Jean-Luc Plouvier en Gérard Grisey, Rosas, 2014, )
 Drumming & Rain: A Choreographer’s Score (Anne Teresa De Keersmaeker en Bojana Cvejić, Mercatorfonds / Rosas, 2014, )
 Work/Travail/Arbeid catalogue (Elena Filipovic, Mercatorfonds, 2015, )
 Anne Teresa De Keersmaeker / Rosas 2007–2017 (Christian Lvowski, Mercatorfonds / Rosas / Actes Sud, 2018, )

Tentoonstellingen
De foto's van Herman Sorgeloos waren te zien in verschillende tentoonstellingen, o.a. in:
 Holland Festival 1993 (Amsterdam), juni 1993
 Cultuurcentrum De Velinx (Tongeren), februari-maart 1998
 RosasXX, Paleis voor Schone Kunsten (Brussel), oktober 2002 – januari 2003

Samenwerking met Anne Teresa De Keersmaeker / Rosas
Omdat Herman Sorgeloos sinds Fase de meeste producties Anne Teresa De Keersmaeker / Rosas heeft gefotografeerd, wordt hij vaak beschouwd als de huisfotograaf van Anne Teresa De Keersmaeker / Rosas – alhoewel sinds En Atendant (2010) het gezelschap ook regelmatig foto’s gebruikt van Rosas-medewerkster Anne Van Aerschot. Van de meeste (pers)foto’s die Herman Sorgeloos voor Anne Teresa De Keersmaeker/Rosas maakte, worden exemplaren bewaard in het archief van De Munt. Verschillende van zijn foto’s werden ook afgedrukt op affiches.

Producties van Anne Teresa De Keersmaeker / Rosas waaraan Herman Sorgeloos meewerkte:
 Fase, Four Movements to the Music of Steve Reich (Anne Teresa De Keersmaeker/Rosas, 1982): fotografie 
 Rosas danst Rosas (Anne Teresa De Keersmaeker/Rosas, 1983): fotografie 
 Elena's Aria (Anne Teresa De Keersmaeker/Rosas, 1984): fotografie 
 Bartók / Aantekeningen (Anne Teresa De Keersmaeker/Rosas, 1986): fotografie en lichtontwerp 
 Verkommenes Ufer / Medeamaterial / Landschaft mit Argonauten (Anne Teresa De Keersmaeker/Rosas, 1987): fotografie, licht- en decorontwerp 
 Bartók / Mikrokosmos (Anne Teresa De Keersmaeker/Rosas, 1987): fotografie en lichtontwerp 
 Ottone Ottone (Anne Teresa De Keersmaeker/Rosas, 1988): fotografie, lichtontwerp, decorontwerp en kostuums 
 Stella (Anne Teresa De Keersmaeker/Rosas, 1990): fotografie en decorontwerp 
 Achterland (Anne Teresa De Keersmaeker/Rosas, 1990): fotografie en decorontwerp 
 Rosa (Peter Greenaway/Anne Teresa De Keersmaeker/Rosas 1992): fotografie 
 Erts (Anne Teresa De Keersmaeker/Rosas, 1992): fotografie en decorontwerp 
 Mozart / Concert Arias. Un moto di gioia. (Anne Teresa De Keersmaeker/Rosas, 1992): fotografie en decorontwerp 
 Toccata (Anne Teresa De Keersmaeker/Rosas, 1993): fotografie en decorontwerp 
 Kinok (Anne Teresa De Keersmaeker/Rosas, 1994): fotografie en decorontwerp 
 Amor constante, más allá de la muerte (Anne Teresa De Keersmaeker/Rosas, 1994): fotografie en decorontwerp 
 Erwartung / Verklärte Nacht (Anne Teresa De Keersmaeker/Rosas, 1995): fotografie 
 Woud, three movements to the music of Berg, Schönberg & Wagner (Anne Teresa De Keersmaeker/Rosas, 1996): fotografie 
 3 Solos for Vincent Dunoyer (Anne Teresa De Keersmaeker/Rosas, 1997): fotografie, set- en lichtontwerp 
 Just before (Anne Teresa De Keersmaeker/Rosas, 1997): fotografie 
 Duke Bluebeard's castle (Anne Teresa De Keersmaeker/Rosas, 1998): fotografie 
 Drumming (Anne Teresa De Keersmaeker/Rosas, 1998): fotografie 
 Quartett (Anne Teresa De Keersmaeker/Rosas/tg stan, 1999): fotografie, set- en lichtontwerp 
 With / for / by (Anne Teresa De Keersmaeker/Rosas, 1999): fotografie, set- en lichtontwerp 
 I said I (Anne Teresa De Keersmaeker/Rosas, 1999): fotografie 
 In real time (Anne Teresa De Keersmaeker/Rosas/tg stan/AKA Moon, 2000): fotografie  
 Small hands (out of the lie of no) (Anne Teresa De Keersmaeker/Rosas, 2001): fotografie 
 Rain (Anne Teresa De Keersmaeker/Rosas/Ictus, 2001): fotografie 
 (but if a look should) April me (Anne Teresa De Keersmaeker/Rosas, 2002): fotografie 
 Once (Anne Teresa De Keersmaeker/Rosas, 2002): fotografie 
 Bitches Brew / Tacoma Narrows (Anne Teresa De Keersmaeker/Rosas, 2003): fotografie 
 Kassandra - speaking in twelve voices (Anne Teresa De Keersmaeker/Rosas, 2004): fotografie  
 Desh (Anne Teresa De Keersmaeker/Rosas, 2005): fotografie 
 Raga for the Rainy Season / A Love Supreme (Anne Teresa De Keersmaeker/Rosas, 2005): fotografie 
 D'un soir un jour (Anne Teresa De Keersmaeker/Rosas, 2006): fotografie 
 Bartók / Beethoven / Schönberg Repertory Evening (Anne Teresa De Keersmaeker/Rosas, 2006): fotografie en lichtontwerp (Quatuor n°4)  
 Keeping Still part 1 (Anne Teresa De Keersmaeker/Rosas/Ann Veronica Janssens, 2007): fotografie 
 Zeitung (Anne Teresa De Keersmaeker/Rosas/Alain Franco, 2008): fotografie   
 The Song (Anne Teresa De Keersmaeker/Rosas/Ann Veronica Janssens/Michel François, 2009): fotografie 
 3Abschied (Anne Teresa De Keersmaeker/Rosas/Jérôme Bel, 2010): fotografie  
 En Atendant (Anne Teresa De Keersmaeker/Rosas, 2010): fotografie 
 Cesena (Anne Teresa De Keersmaeker/Rosas/Björn Schmelzer/graindelavoix, 2011): fotografie  
 Partita 2 (Anne Teresa De Keersmaeker/Rosas/Boris Charmatz/Amandine Beyer, 2013): fotografie 
 Vortex Temporum (Anne Teresa De Keersmaeker/Rosas/Ictus, 2013): fotografie  
 Die Weise von Liebe und Tod des Cornets Christoph Rilke (Anne Teresa De Keersmaeker/Rosas/Michaël Pomero/Chryssi Dimitriou, 2015): fotografie

Samenwerking met Jan Decorte
Producties van Jan Decorte waaraan Herman Sorgeloos meewerkte: 
 Torquato Tasso (Jan Decorte/Het Trojaanse Paard, 1982): fotografie
 King Lear (Jan Decorte/Het Trojaanse Paard, 1983): fotografie
 Scènes/Sprookjes (Jan Decorte/Het Trojaanse Paard, 1983): decorontwerp
 Mythologies (Jan Decorte/Het Trojaanse Paard, 1984): decorontwerp
 Anatomie (Jan Decorte/Het Trojaanse Paard, 1984): decorontwerp
 Kleur is alles (Jan Decorte/Het Trojaanse Paard, 1985): fotografie en decorontwerp
 In het kasteel (Jan Decorte/Het Trojaanse Paard, 1985): fotografie en decorontwerp
 Op een avond in... (Het Trojaanse Paard/ Jan Decorte, 1986): , fotografie, acteur, decorontwerp en kostuums
 Het stuk stuk (Jan Decorte/Jan Decorte + Cie, 1987): fotografie en lichtontwerp 
 Titus Andonderonikustmijnklote (Jan Decorte/Jan Decorte + Cie, 1993): decorontwerp

Samenwerking met Josse De Pauw
Producties van Josse De Pauw waaraan Herman Sorgeloos meewerkte:
 SS (Josse De Pauw/Het Net/Brugge 2002, 2002): decorontwerp
 Die siel van die mier (Josse De Pauw/Het Net/Het Muziek LOD, 2004): vormgeving
 De Kreutzersonates (Josse De Pauw/Het Net, 2004): decorontwerp
 Volk (Josse De Pauw/Het Toneelhuis, 2006): vormgeving
 Ruhe (Josse De Pauw/Collegium Vocale Gent/Muziektheater Transparant, 2007): fotografie en scenografie
 Babar / Le fils des étoiles (Josse De Pauw/Claire Chevallier/Muziektheater Transparant, 2008): scenografie
 De versie Claus (Josse De Pauw/Het Toneelhuis, 2008): scenografie<ref>[http://data.kunsten.be/productions/de-versie-claus Kunstenpunt - Producties - De versie Claus (Josse De Pauw/Het Toneelhuis, 2008)] op de website van het Kunstenpunt. Gearchiveerd op 29 juli 2023.</ref>
 Een nieuw requiem (Josse De Pauw/Muziektheater Transparant/I Solisti del Vento, 2009): fotografie en scenografie
 Over de bergen (Josse De Pauw/Muziektheater Transparant, 2010): fotografie en scenografie
 Raymond (Josse De Pauw/Manu Riche/KVS, 2012): scenografie
 Escorial (Josse De Pauw/Collegium Vocale Gent/Muziektheater Transparant, 2013): lichtontwerp en scenografieBiografie van Herman Sorgeloos in de persmap van Escorial (Josse De Pauw / Collegium Vocale Gent / Muziektheater Transparant, 2013)
 Huis (Josse De Pauw/Jan Kuijken/Lod Muziektheater, 2014): decorontwerp
 De Sleutel (Josse De Pauw/Fumiyo Ikeda, 2016): decorontwerp
 A Concert Called Landscape (Josse De Pauw, 2018): lichtontwerp en scenografie

Samenwerking met Jan Ritsema
Producties van Jan Ritsema waaraan Herman Sorgeloos meewerkte: 
 Wittgenstein Incorporated (Jan Ritsema / Kaaitheater, 1989): fotografie en scenografie
 Van Wagner (Jan Ritsema / Dito'Dito, 1990): decorontwerp
 Philoktetes Variaties (Jan Ritsema / Kaaitheater, 1994): scenografie en vormgeving
 Kopnaad (Jan Ritsema / Kaaitheater, 1995): fotografie
 Maria Salomé (Jan Ritsema / Kaaitheater, 1997): fotografie
 Pour la fin du temps (Jan Ritsema / Grand Theatre Groningen, 1996): fotografie en decorontwerp
 Hamle’t (Jan Ritsema/’t Barre Land, 2001): vormgeving
 Pipelines, A Construction (Jan Ritsema / Avec Jan Jib Co, 2004): licht- en decorontwerp
 KNOWH2OW (Jan Ritsema / Avec Jan Jib Co, 2006): fotografie

Samenwerking met Pieter De Buysser
Producties van Pieter De Buysser waaraan Herman Sorgeloos meewerkte: 
 Book burning (Pieter De Buysser /Hans Op de Beeck / Margarita Production, 2012): lichtontwerp
 Landschap met springwegen (Pieter De Buysser / Margarita Production, 2014): scenografie
 The Myth of the Great Transition (Pieter De Buysser / Hiros, 2014): scenografie
 Immerwahr (Pieter De Buysser/ Hiros, 2015): scenografie
 The Tip of the Tongue (Pieter De Buysser / ROBIN, 2017): scenografie
 The After Party'' (Pieter De Buysser / ROBIN, 2017): scenografie

Belgisch fotograaf