Groei en ontwikkeling kinderen - gezondNU
In Nederland worden er elke dag meer dan 450 kinderen geboren. Hun ouders starten aan een (bijna eindeloos lijkende) serie van opvoedingsvragen. Het start met vragen over borstvoeding, een paar jaar later vraag je je af wat de beste seksuele voorlichting is. En wat doe je tegen pesten op school, dyslexie en adhd? Ondanks alles is het fijn te weten dat de meeste kinderen in Nederland zich ontwikkelen tot autonome en sociale volwassenen. In dit dossier belichten we de meest belangrijke vraagstukken over de groei en ontwikkeling van kinderen.
Algemeen | Stappenplan | Tips & vragen
In achttien jaar groeit je pasgeboren baby uit tot een volwassen man of vrouw. In al die jaren periode vervul je heel veel rollen: van verzorger en verpleegkundige tot en met politieagent , onderwijzer, psycholoog en vriend. Geen wonder dat veel ouders vaak met hun handen in het haar zitten – je moet nagenoeg over alles alles weten.
De ontwikkeling van kinderen is te verdelen in vier onderdelen:
Groei; fysieke en motorische ontwikkeling
De groei is vooral tot het vierde jaar belangrijk. De groei hangt sterk af van aanleg en omgeving. Een voorbeeld daarvan is dat meisjes in Nederland steeds jonger gaan menstrueren. De fysieke ontwikkeling kan ook invloed hebben op je emotionele ontwikkeling, bijvoorbeeld als je kind erg klein is voor zijn of haar leeftijd.
Wat de motoriek betreft, is verschil tussen de grove motoriek (coördinatie, balans en bewegen) en fijne motoriek (het functioneren van de handen). Kinderen ontwikkelen hun motoriek vooral tijdens spelen.
Het denken, intelligentie, creativiteit, waarneming en fantasie; het valt allemaal onder cognitieve ontwikkeling. Het functioneren van de hersenen is te vergelijken met een computer waarin je informatie opneemt, opslaat en terugzoekt.
Voor de ontwikkeling van de psyche van een kind, is vooral imitatie belangrijk: hoe gedragen mama en papa zich? (De reden dat veel kinderen dol zijn op het spelen van vadertje en moedertje!). Kinderen oefenen hierdoor hun denkbeelden over de werkelijkheid. Als ze naar school gaan, komen meer rolmodellen in beeld: juffen, meesters en natuurlijk vriendjes en vriendinnetjes.
Bij de morele ontwikkeling gaat het om het onderscheid tussen goed en fout. De morele ontwikkeling wordt sterk gevormd door de normen en de waarden van de ouders. Een kinderen moet daarom van jongs af aan leren waarom ouders bepaalde dingen doen en niet doen.
Jonge kinderen zien regels als absoluut en onveranderlijk. De kleuterperiode is daarom belangrijk om het geweten te vormen. Pas als kinderen ouder worden, zien zij dat regels door mensen worden gemaakt en dat ze niet altijd absoluut zijn.
Dit stappenplan biedt de basis voor een gezonde groei en ontwikkeling van een kind:
Zorg voor een veilige basis, een 'thuis' waar kinderen zich kunnen ontspannen en zichzelf kunnen zijn. Door een veilige thuishaven is de basis voor elke andere ontwikkeling.
Probeer als opvoeder je kind zo veel mogelijk op een positieve manier emotioneel te ondersteunen. Laat zien dat je betrokken bent bij wat hij doet en ervaart: bied troost, geef complimenten, help bij het huiswerk moedig aan bij prestaties.
Van zelf kunnen eten tot zelf geld uit kunnen geven: in elke fase van zijn kinder- en jeugdtijd is een kind bezig zijn zelfstandigheid en autonomie te ontwikkelen. Structuur en grenzen bieden houvast en zijn nodig voor een kind om zelfstandig activiteiten te ondernemen.
Stimuleer een goede fysieke ontwikkeling; een gebrek hieraan heeft een negatieve invloed op latere schoolprestaties.
Voor kinderen in de groei is slaap nog belangrijker dan voor volwassenen. Zij hebben veel energie nodig voor het groeiproces. Een kind in de groei slaapt genoeg als het herstel- en groeiproces zonder problemen verloopt. Vaak worden slaapstoornissen bij kinderen niet herkend. Dat kan problemen met de groei opleveren en een grotere kans op ziekte.
Tips om je kind beter te laten slapen:
Zorg voor vaste bedtijden en kondig op tijd aan dat je kind naar bed moet.
Eet niet te veel voor het slapen. Wel een klassieke tip is warme melk met anijs
Zorg voor een goed bedritueel
In een opgeruimde kamer met voldoende frisse lucht slapen kinderen beter.
Zorg dat je kind slapen associeert met iets fijns. Stuur je kind dus niet voor straf naar bed.
Zorg voor rust voor het slapengaan.
Het licht uit computers en tv's verstoort de aanmaak van mealtonine: doe de computer en tv dus een uur voor het naar bed gaan uit.
Elke dag gezond eten is belangrijk voor de groei en de ontwikkeling van een kind. Kinderen tot vier jaar wordt geadviseerd 10 microgram vitamine D te nemen.
Beloon veel, straf minder. Soms lijkt het alsof je als ouder de hele dag bezig bent met gebieden, verbieden, bijsturen en straffen. Heel vermoeiend. Het is goed je te realiseren wat je wilt bereiken met al dit belonen en straffen. Je voelt dan direct aan dat schreeuwen misschien niet de beste manier is om hem eraan te herinneren dat hij zijn gymtas weer is vergeten …
De basisprincipes: beloon positief gedrag, spreek gedrags- of huisregels af en wees consequent. Pas dan komt waarschuwen. En daarná komt pas straffen.