Schaduwzijden van burgerinitiatieven - Publiek denken
Redactie Publiek Denken, 4 feb 2020
Hoewel zelfbestuur en zelfredzaamheid van burgers vaak leiden tot succesvolle projecten, worden de schaduwzijden van deze vernieuwende vormen van zelfbestuur onvoldoende belicht. Dat betoogt Hiska Ubels, die recent aan de Rijksuniversiteit Groningen promoveerde op een studie naar burgerinitiatieven.
Ubels identificeert verschillende problemen van burgerinitiatieven en een zich terugtrekkende overheid. In de eerste plaats is langdurige zelfredzaamheid in krimpgemeenten op basis van vrijwilligheid op lange termijn niet realistisch. Vraagstukken kunnen complex zijn en initiatieven leunen vaak op kleine en kwetsbare kerngroepen.
Ten tweede vergen burgerprojecten een lange tijd van intensieve inzet, waardoor deelnemers individuele en sociale risico's lopen, door verborgen financiële en sociale kosten van vrijwilligers. Ook leiden initiatieven lang niet altijd tot een meer sociale cohesie en samenwerking.
Tot slot blijkt dat het in de praktijk moeilijk is om burgerinitiatieven voldoende democratisch te organiseren en uit te voeren. Betrokken vrijwilligers hoeven niet representatief te zijn voor het dorp of de gemeente waarvoor ze zich inzetten. Ook kan dialoog met het dorp of de gemeente ontbreken, vanwege gebrek aan tijd of interesse.