Transdermale pleister stevig in opmars — PW | Pharmaceutisch Weekblad
Het aantal verstrekkingen van transdermale middelen neemt gestaag toe, sinds 2004 jaarlijks met gemiddeld 10,7%. Dit jaar wordt, net als in 2004 toen de Nederlandse openbare apotheken in totaal 350.000 keer een geneesmiddel voor transdermale toepassing verstrekten, de opioïde pijnstiller fentanyl het meest verstrekt binnen die groep. Dit jaar komt het aantal verstrekkingen van fentanylpleisters uit op 490.000. In 2004 waren dat er 160.000. De gemiddelde jaarlijkse groei over die periode bedraagt daarmee 13%, een percentage dat iets hoger is dan dat van de hele groep transdermale producten.
Het op één na meest verstrekte transdermale geneesmiddel in 2013 is met bijna 175.000 verstrekkingen ook een opioïde pijnstiller, namelijk buprenorfine. Het middel verscheen in deze toedieningsvorm rond 2007 op de markt. De werkingsduur van opioïde pleisters varieert van drie tot zeven dagen. Per werkzame stof zijn ook verschillende sterktes beschikbaar. Dat betekent in dit geval dat er productvarianten zijn waarmee per tijdseenheid verschillende vaste hoeveelheden worden afgegeven.
Nicotine, dat bij stoppen met roken wordt gebruikt, is beschikbaar in diverse toedieningsvormen, waaronder pleisters. Omdat geneesmiddelen met nicotine ook via de drogist verkrijgbaar zijn, maakt de omzet via de apotheek maar een deel uit van het totaal. De verhoogde omzet van de nicotinepleisters in 2011 is het gevolg van de vergoeding uit de basisverzekering waarvoor geneesmiddelen binnen stoppen-met-rokenprogramma's in aanmerking kwamen. Dat dit in 2012 niet het geval was en in 2013 weer wel, komt ook tot uitdrukking in de verstrekkingencijfers.
Het dementiemiddel rivastigmine is sinds 2008 ook als pleister op de markt. In de eerste jaren nam het gebruik in die vorm sterk toe, maar het aantal verstrekkingen stabiliseert al enige jaren op het niveau van ruim 80.000. De pleisters moeten dagelijks worden vervangen.
Ook vermeldenswaard zijn de anticonceptiepleister met dit jaar 15.000 verstrekkingen, de scopolaminepleister ter voorkoming van reisziekte met zo'n 6.000 verstrekkingen per jaar en de relatief nieuwe – sinds 2009 – pleister met het parkinsonmiddel rotigotine die dit jaar naar verwachting 10.000 keer wordt verstrekt.
Tot slot. Er is in Nederland één geneesmiddel voor transdermale toepassing beschikbaar in de vorm van een gel, namelijk testosteron. Het wordt gebruikt als het lichaam zelf te weinig testosteron aanmaakt. De gehele inhoud van een sachet of een tubetje wordt op de huid van schouders of buik uitgesmeerd, waarna het transdermale proces begint. De gel wordt dit jaar 33.000 keer verstrekt.