Houthalen-Helchteren (Limburgs: Houthalen helchtre) is een gemeente in de Belgische provincie Limburg. De gemeente telt ruim 30.000 inwoners. De gemeente is de hoofdplaats van het het gerechtelijk kanton Houthalen-Helchteren en maakt deel uit van het kieskanton Peer.

Geografie

Deelgemeenten

Kernen 
De fusiegemeente bestaat uit 2 deelgemeenten: Houthalen en Helchteren. Houthalen, de grootste van de twee, fungeert als centrum van de gemeente. Daar is in september 2012 een ecologisch Nieuw Administratief Centrum (NAC) geopend, dat de gemeentelijke diensten, het sociaal huis, de balies bib en toerisme, het kinderdagverblijf De Sijsjes, de technische ploegen, de politie, het pwa, de muziek- en tekenacademie en een aantal externe partners huisvest. In het gebouw bieden een aantal appartementen woongelegenheid, zodat het NAC werken, wonen en vrije tijd combineert. Op het terrein van het oud mijngebouw achter het NAC wordt een cleantechcampus ontwikkeld. Het oude mijngebouw doet hierbij dienst als incubator voor jonge bedrijven in de cleantechsector en kreeg de naam Greenville. Tussen het NAC en Greenville wordt een woonzone ontwikkeld, waarin een pilootproject rond cohousing voorzien is.

Houthalen omvat naast het centrum nog vier gehuchten die tevens parochies zijn. Langs de N74 ligt Laak dat door lintbebouwing naar de centrumkern toe gegroeid is. 
In het westen tegen de grens met Heusden ligt Lillo. De benaming is afkomstig van linde en het toponiem lo. Bij de kapel van St.-Catharina staat nog een (oude) lindeboom. Lillo bevat een schansstraat met bijhorende schans waar eerder de mensen zich verschansten in slechtere tijden of aanvallen van buitenaf. De schans is nog zichtbaar door een hoog liggende rechthoek met daarrond een beek. De houtwallen zijn natuurlijk verdwenen.
In het zuidoosten ligt Meulenberg met zijn mijnwerkerstuinwijken. Meulenberg is ook vergroeid met het centrum. In het oosten ligt Houthalen-Oost, bestaande uit recentere verkavelingen. De bebouwde kernen van Houthalen-Oost en het Genkse Zwartberg sluiten op elkaar aan.

Helchteren is de meest noordelijke deelgemeente en ligt grotendeels langs de N74 en de weg van Heusden naar Meeuwen. In het oosten van de deelgemeente ligt nog het landelijke gehucht Sonnis.

Aangrenzende gemeenten

De buurgemeenten zijn Hechtel-Eksel, Peer, Oudsbergen, Genk, Zonhoven, Heusden-Zolder en Beringen.

Demografie

Demografische ontwikkeling 
Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977.

Bronnen:NIS, Opm:1806 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari

Politiek

Structuur 
De gemeente Houthalen-Helchteren ligt in het kieskanton Peer en het provinciedistrict Peer, het kiesarrondissement Hasselt-Tongeren-Maaseik (identiek aan de kieskring Limburg).

(Voormalige) Burgemeesters

Legislatuur 2013-2018 
Burgemeester blijft Alain Yzermans (sp.a-Groen-Plus). Hij leidt een coalitie bestaande uit sp.a-Groen-Plus en CD&V. Samen vormen ze de meerderheid met 18 op 31 zetels.

Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976 

De zetels van de gevormde meerderheid staan vetjes afgedrukt. De grootste partij staat in kleur.De rode cijfers naast de gegevens duiden aan onder welke naam de partijen telkens bij een verkiezing opkwamen.(*) 1982: PVDA / 1994: AOV (0,92%), PVDA (0,45%) / 2006: Houthalens-Belang (1,45%), Lijst Remi Timmers (1,72%) / 2012: HART / 2018: PVDA (3,0%), U&WIJ (2,2%), ECHT (0,4%), Be.One (0,3%)

Bezienswaardigheden

Toerisme en recreatie 
Houthalen-Helchteren telt op haar grondgebied 3 recreatiedomeinen:
 Kelchterhoef, "de Plas", de hoeven, wandel- en fietstrajecten, camping
 Hengelhoef, natuur- en recreatieterrein
 Molenheide, gemeentelijk wild-wandelpark, camping en complex met zwembaden, tennisterreinen en overdekte speeltuin

Het naturistenterrein van Houthalen bevond zich bij het gehucht Lillo.

Bekende (ex-)inwoners
Bekende personen die geboren of woonachtig zijn of waren in Houthalen-Helchteren of een andere significante band met de gemeente hebben:
 Ingrid Daubechies
 Robby Longo
 Divock Origi
 Maarten Wynants
 Luc Van Gorp, voorzitter CM

Externe link 
 Officiële website