Bad Moves | De Volkskrant
Een geschiedenis van de hersenwetenschappen in vogelvlucht, met een aanbeveling voor ritalin
Marcus Werner 24 augustus 2013, 0:00
Volgens de neurowetenschappers Barbara Sahakian, in het Engelse Cambridge hoogleraar neuropsychologie (de neurale basis van psychische afwijkingen) en Jamie Nicole Labuzetta, verbonden aan de universiteit van Harvard in de VS, is het leven opgebouwd uit beslissingen. Goede of foute beslissingen, gemaakt in de hersenen, al of niet lijdend aan een fysieke beschadiging of disbalans in een neurochemische stof. De buurman laat zich masturberend betrappen in uw tuin. Het lijkt een foute, vieze beslissing van de buurman. Maar wat als u weet dat hij lijdt aan een zeldzame vroege vorm van alzheimer, dat kinds gedrag veroorzaakt?
In Bad Moves geven Sahakian en Labuzetta een geschiedenis van de hersenwetenschappen in vogelvlucht, beginnend bij de 19de-eeuwse schedelmeters en eindigend bij de jongste hersenscantechnieken. Interessant is de uitleg over beslissingen die worden beïnvloed door begrippen als 'framing' - het fenomeen dat 'erfbelasting' minder erg klinkt dan 'dodentax', terwijl het om hetzelfde gaat. Vermakelijk is het overzicht van minder gangbare fobieën.
Sahakian en Labuzetta onderscheiden 'warme' beslissingen, die snel en onder invloed van emotie worden gemaakt, en 'koude' keuzes, waarachter meer rationele denkprocessen zitten. Ze doen uit de doeken hoe beide beslissingstypen lijken gelokaliseerd in het voorste deel van de hersenschors, en stoornissen daarin verband houden met aandoeningen als ADHD, depressie en manie. En hoe middelen als methylfenidaat (ritalin) en modafinil, zoals blijkt uit onderzoek in het lab van Sahakian, daar tegen helpen.
Het compacte boek eindigt met de voors en tegens van grootschalige toepassing van zulke smart drugs om het beslissend vermogen van gezonde mensen op te krikken. Zouden smart drugs in het drinkwater een goede zet zijn? Een intrigerende discussie, waarmee Bad Moves een voorschot neemt op een maatschappelijk debat dat zeker nog komt.
Toch wringt de overwegend positieve toon van de onderzoekers, die immers opereren in een wetenschapsveld dat niet los valt te denken van een enorme industrie die graag zijn pillen aan de man brengt. De eventuele donkere kanten van smart drugs blijven wat onderbelicht, waardoor het betoog van Sahakian en Labuzetta helt naar 'Wij van WC-eend adviseren WC-eend'.