Eens in de zoveel tijd gebeuren er wonderbaarlijke dingen. Zoals het vinden van een Joodse baby na 65 jaar. Anneke werd tijdens de Tweede Wereldoorlog voor haar eigen veiligheid door haar ouders ondergebracht bij een ander gezin. Na al deze tijd hebben ‘onderduikbroer’ Fred en koerierster Cora haar weer gevonden. Maar Anneke herinnert zich amper iets van haar verleden in Nederland. Dit verhaal kwam op het pad van Deborah van Dam en zij heeft er met De Baby een indringende documentaire van gemaakt.
Dochter van Koningin Juliana
De Joodse baby Anneke wordt in 1942 door haar ouders met moeite afgegeven aan koerierster Cora. Zo komt ze terecht bij een onderduik/pleeggezin. Na de oorlog blijkt dat haar ouders vermoord zijn en op vijfjarige leeftijd voegt Anneke zich weer bij haar familie: haar oom en tante in de Verenigde Staten. Bij hen rust er een stevig taboe op het verleden. Maar fantaseren staat natuurlijk vrij. “Tegen klasgenootjes zei ik dat ik de dochter van Koningin Juliana was. Ik was naar de VS gebracht omdat mij niets mocht overkomen,” vertelt Anneke. Verduidelijking komt er wanneer onderduikbroer Fred haar na jarenlang zoeken eindelijk heeft gevonden. Door foto’s op te sturen en verhalen te vertellen probeert Fred haar een beeld te geven van haar verleden. Hij zou graag de band met zijn ‘zusje’ weer op willen bouwen, maar Anneke weet niet zeker of ze alles wel wil weten.
Research
Deze documentaire maakt veelvuldig gebruik van oorspronkelijke bronnen: Foto’s, brieven, documenten van de overheid en krantenartikelen. Op deze manier zie je het onderzoek naar het verleden van Anneke heel nauwkeurig voor je en dat maakt De Baby interessant. Er wordt ook gesproken met de betrokken personen Anneke, Fred, Cora en andere familieleden. Maar de papieren bronnen zijn het belangrijkst, want die reconstrueren het echte verleden. Het onderzoek zal veel tijd gevergd hebben. Zo is Anneke zelfs in een Amerikaanse krant te vinden. Zij stond genoemd als jongst aanwezige op de boot, toen die aankwam in de VS. Johanna ter Steege zorgt – waar nodig – voor de uitleg in een voice-over, maar veel van de beelden spreken voor zich. Wanneer de verschillende documenten voorgelezen worden aan Anneke, ben je bij haar eerste reactie. Het is bijzonder om een dergelijk onderzoek zo nauwkeurig, en van zo dichtbij, te kunnen aanschouwen.
Kleine momenten
Ondanks dat je als het ware nauw deelneemt aan het onderzoek, blijft Anneke als persoon toch veel op afstand. “Misschien heb ik daarom problemen met intimiteit” zegt ze op een gegeven moment. Wat begrijpelijk is gezien haar verleden. Al helemaal wanneer het laatste puzzelstuk van het onderzoek naar boven komt. Dit wil niet zeggen dat iedereen op afstand blijft. Er zijn verschillende (kleine) momenten die de personen aandoenlijk maken. Let maar eens op wanneer Cora’s vriendin een kopje thee probeert in te schenken. Of wanneer Anneke ineens breed glimlacht om te laten zien dat ze haar grote tanden toch echt van haar moeder heeft.
De Baby is een bijzondere documentaire die je aandacht vasthoudt. Het onderzoek wordt zo nauwkeurig in beeld gebracht, dat je niet kunt wachten wat er nog meer ontdekt zal worden. Je gaat onderdeel uitmaken van het onderzoeksproces samen met Anneke. Dat maakt De Baby een unieke film vol ontdekkingen.
Waardering: ***1/2
De Baby (2012)
Regisseur, scenario en producent: Deborah van Dam
Research: Martine van Poeteren
Camera: Joost van Herwijnen
Montage: Elja de Lange
Dramaturgie: Emma Huismans
Muziek: Bob Zimmerman
Uitvoering muziek: Ellen Corver (piano) en Larissa Groeneveld (cello)
Graphics & design: Rob Haarsma
Geluidsnabewerking: Boon & Booy
Beeld research: Gerard Nijssen, Martine van Poeteren
Voice-over: Johanna ter Stegge
Taal: Nederlands & Engels, Nederlands ondertiteld
Speelduur: 85 minuten
Te zien vanaf: 20 december 2012
Berichtnavigatie
Mediafonds steunt drie nieuwe dramaseries
Ook Liza Sips en Gigi Ravelli in ‘APP’
Artikelen
Column: Het zijn net mensen, maar dan anders
‘Het zijn net mensen’ van Joris Luyendijk wordt verfilmd. Interessant nieuws, want hoe maak je van een soort essay over censuur in het Midden-Oosten een …Lees meer »
3x Oorlogsfilms voor de jeugd
Vanaf aanstaande donderdag is Oorlogsgeheimen, naar het gelijknamige boek van Jacques Vriens, in de bioscopen te zien. Als opwarmertje selecteren wij alvast drie andere Nederlandse …Lees meer »
De drie … Ridderfilms
Wie aan Nederlandse films over de middeleeuwen denkt, denkt aan Jos Stelling. Met Mariken, Elckerlyc en De vliegende Hollander maakte de cineast enkele imposante epossen …Lees meer »
Geknipt #166: ‘Borgman’ in Cannes
Internet herbergt een schat aan (vergeten) materiaal. Niet alleen op Youtube staat het bol van de filmpjes uit of over films en televisie, ook in …Lees meer »
3x Dans
Afgelopen weekend veroverde Body Language de Gouden Film. Twee weken na de release zagen al meer dan 100.000 mensen de dansfilm. Body Language is echter …Lees meer »
Column: ‘Zwarte Sylvester’ wordt niet verfilmd
‘Zwarte Sylvester’ van James Worthy wordt verfilmd. Dat meldt het ANP, en met hen De Volkskrant, Trouw en het AD. Uit het bericht blijkt nergens …Lees meer »
Op de set van … ‘Het Leven Volgens Nino’
“Het was als een soort Alice in Wonderland”. Regisseuse Simone van Dusseldorp (Briefgeheim) maakte na de laatste draaidagen de vergelijking met deze sprookjesfilm en dat …Lees meer »
Film is … (deel 2)
Film is een even mooi, krachtig als persoonlijk en divers medium. Elke filmbeleving is weer anders. Neerlands Filmdoek vroeg aan meer dan twintig Nederlandse filmmakers …Lees meer »
Column: Kauwboy mag op het korte lijstje niet-te-missen-films
In boeken die je voorbereiden op zwangerschap komt het onderwerp zelden aan de orde, daarom bij deze een waarschuwing voor filmliefhebbers met een kinderwens: wel …Lees meer »
Festival-anekdote #2: Een stomdronken Theo van Gogh
Het Nederlands Film Festival lijkt altijd een oase van rust. Zelden gebeurt er eens iets opzienbarends. Wie goed in de archieven graaft, komt echter her …Lees meer »
Interviews
Interview Vincent van Warmerdam
Vincent van Warmerdam, geboren in 1956 te Haarlem, schrijft als componist voor theater, film, tv-series, tv-reclames en nog veel meer. Deze verscheidenheid en afwisseling in …Lees meer »
Interview Will Wissink
“Ik zou mezelf niet willen beperken tot slechts één vaksegment. Het is juist fantastisch om met een pallet vol kleuren een film te ‘schilderen’.” Woensdag …Lees meer »
Interview Steven de Jong
“‘s Ochtends wil ik letterlijk met m’n poten in de stront en de klei staan.” De Friese regisseur Steven de Jong maakte met De Hel …Lees meer »
Eddy Terstall over filmmuziek
Regisseur Eddy Terstall regisseerde films als Walhalla, Simon en recentelijk Vox Populi. In zijn carrière heeft Terstal met veel verschillende componisten samengewerkt. NeerlandsFilmdoek sprak met …Lees meer »
Nicole van Kilsdonk over Richting West
Nicole van Kilsdonk won een Gouden Kalf voor haar Telefilm Deining, regisseerde verder speelfilms als Johan, Hoe overleef ik mezelf?, Ochtendzwemmers, Polonaise en Sekjoeritie. Met Richting West …Lees meer »
‘Grotesk, brutaal en afschrikwekkend’
Met iets meer dan een miljoen bezoekers is de brutale komedie Schatjes! (1984) van debuterend regisseur Ruud van Hemert nog altijd een van de meest …Lees meer »
Job ter Burg: ‘Ritme en stijl worden bepaald door de film zelf’
“Uiteindelijk in een volle zaal te zitten en merken dat zo’n scène werkt, geeft mij een enorme voldoening.” Afgelopen week ging De laatste Dagen van …Lees meer »
Interview Christophe van Rompaey
“Liefde is sterk en overwint veel, maar je weet nooit wat er een week later gebeurt.” Begin dit jaar baarde regisseur Christophe van Rompaey …Lees meer »
Telefilm 2010 – Köfte: interview Michiel van Jaarsveld
“Je vecht altijd met je beperkingen.” Met de telefilm Köfte maakt Michiel van Jaarsveld na Drift (2001) zijn tweede lange speelfilm en zijn eerste lange …Lees meer »
Anneke Blok over Viva la Fons!
Dagelijks blikt actrice Anneke Blok, gast van het jaar op het Nederlands Film Festival, terug op een film uit haar oeuvre. Vandaag vertelt ze over …Lees meer »
Filmrecensies
Recensie: The Forgotten Space
Bekroond in Venetië, genegeerd op het Nederlands Film Festival. The Forgotten Space, een documentaire van filmmaker Allan Sekula en filmtheoreticus Noël Burch, is er een …Lees meer »
Last Conversation
“Ter Steege ís Anna” Een regulier gedraaide film is eigenlijk maar een gekunsteld knip- en plakwerk van talloze takes en scènes. Acteurs hebben tijdens het …Lees meer »
Het Wapen van Geldrop
“Film verzuipt in goede bedoelingen” De Nederlandse Publieke Omroep (NPO) organiseert dit jaar de verkiezing voor de beste Nederlandse film ooit. Een verkiezing voor het …Lees meer »
Oorlogswinter
“Ontroerend en hartverscheurend” Hoewel het hoofdthema van Oorlogswinter – het verliezen van onschuld en het volwassen worden – veelvuldig als uitgangspunt gekozen is door filmmakers …Lees meer »
Recensie: Verre Vrienden (One Night Stand 2010)
De One Night Stand reeks van dit jaar wordt tot dusver gekenmerkt door zware, kunstzinnige vertellingen, met voorop de trage en vervelende Proces en Mama. …Lees meer »
Blu-Ray & DVD Recensies
IC (seizoen 2) – DVD-Recensie
Lees meer »
De Pietenbende van Sinterklaas – DVD-Recensie
Lees meer »
Toren C Seizoen 2 – DVD-Recensie
FILM De absurdistische komedieserie Toren C is de terug in dit tweede seizoen. De werkvloer wordt wederom geteisterd door ongemakkelijke gebeurtenissen van het ergst denkbare …Lees meer »
In het Vuur van de Storm (serie) – DVD-Recensie
FILM Bijna tien jaar lang werkte Raymond van Rijn aan zijn bijna acht uur durende oorlogsepos In het Vuur van de Storm. Kenmerken: nagenoeg geen …Lees meer »