Kooipark: van overlastgebied naar historisch monument - Leiden.nu
Het Kooipark ligt er weer mooi bij, met overzichtelijke paden, chique bankjes, een fontein en echte Leidse lantaarns. Omwonenden waren nauw betrokken bij de herinrichting en hopen dat er een einde is gekomen aan een periode van geluidsoverlast en troep. Het lijkt de goede kant op te gaan: "Er liepen laatst twee meisjes spontaan rommel op te ruimen."
Sinds de feestelijke opening op 1 mei kunnen de bewoners van De Kooi weer genieten van het groene hart in hun buurt. En daar hebben ze zich samen voor ingezet. "Toen de gemeente drie jaar geleden geld vrijmaakte om er een trap- en speelveldje aan te leggen, gaven omwonenden aan dat ze liever een volledige opknapbeurt wilden", vertelt projectleider Marcel Belt van de gemeente. "De begroeiing had er namelijk de overhand gekregen en het was een bende geworden. Het park was gewoon helemaal op."
Leidse lantaarns
Om de oorspronkelijke open structuur van het in 1920 aangelegde stadspark weer herkenbaar te maken, werkte de gemeente nauw samen met de buurtbewoners, die zich hadden georganiseerd in de Vereniging ter Behoud en Bescherming van het Kooipark (VBBK). Hoge begroeiing en verwaarloosd meubilair maakten plaats voor de originele padenstructuur, chique bankjes, nieuwe speelattributen en een mooie fontein; allemaal verlicht door echte Leidse lantaarns. "Daar zijn de bewoners erg trots op", vertelt Belt. "Zulke lantaarns mogen vanwege hun relatief hoge brandkosten eigenlijk alleen in het centrum staan, maar de gemeente heeft een uitzondering gemaakt om de historische waarde en allure van het park te benadrukken."
Het Kooipark was de laatste jaren geen plek waar je snel een picknickkleed zou uitspreiden
Het nieuwe ontwerp en de historische waarde leverden het park in 2013 zelfs de status van gemeentelijk monument op. VBBK-voorzitter Henny Hoogervorst is vol lof over de opknapbeurt en de samenwerking die eraan voorafging: "De grootste politieke partij in Leiden (D66, red.) zegt altijd we moeten als gemeente naast de burger gaan staan. En dat is hier nu precies gebeurd."
Het Kooipark was de laatste jaren geen plek waar je snel een picknickkleed zou uitspreiden. "Er lag zoveel hondenpoep dat sommige buren hun kinderen verboden om er te spelen", vertelt Hoogervorst, die al 42 jaar aan het park woont en als VBBK-voorzitter veel contact heeft met buurtbewoners. Naast hondenpoep had het park ook te kampen met geluidsoverlast en vernieling; voor de gemeente een reden om er nu extra handhaving in te gaan zetten. Bij het politiebureau aan de Kooilaan stond het park volgens een woordvoerder overigens niet bekend als een gebied waar bijzonder veel meldingen vandaan komen. Hoogervorst: "Sommige mensen durfden geen melding te maken en niet alle problemen worden gezien als een zaak voor de politie. Maar het was echt erg."
Omwonenden zijn dan ook voorzichtig enthousiast nu het park er weer mooi bijligt. "Toen het voor de renovatie even was afgesloten, hoorde ik sommige bewoners dingen zeggen als: Ohh, wat wordt het mooi. Konden ze het hek er maar omheen laten, dan blijft het zo", aldus de VBBK-voorzitter. Doordat de opknapbeurt een gezamenlijk buurtproject was, ziet Hoogervorst de toekomst zelf wel positief tegemoet. "Er zijn al behoorlijk wat mensen die zich inzetten; zo liepen er laatst twee meisjes spontaan rommel op te ruimen in het park."
Draagvlak voor RKF-playground
Volgens Sportjongerenwerker Robin van Wieringen zijn de jonge bewoners van De Kooi dolblij met hun gloednieuwe speelveld in het park en gemotiveerd om het er netjes te houden. "Bovendien komen ze nu niet meer weg met het is toch al een bende." Hij hoopt dat de herinrichting heeft bijgedragen aan meer binding tussen jongeren en ouderen in de buurt, en dat het laagdrempeliger wordt om elkaar aan te spreken op overlast. "Het zou mooi zijn als er in de buurt draagvlak komt om het speelveldje om te dopen tot een RKF-playground van de Richard Krajicek Foundation", stelt van Wieringen. "Dat levert jaarlijks duizend euro aan sportmateriaal op, gratis reparaties en studiebeurzen voor buurtbewoners. We voldoen al aan alle criteria, maar de aanvraag moet vanuit de buurt zelf komen."
Ondanks zijn lovende woorden heeft Hoogervorst inmiddels wel al een aardig verlanglijstje met mogelijke verbeterpunten voor het park. "Het is af, maar net als bij de oplevering van een huis zijn er nog wat punten die aandacht behoeven." Heeft ze zelf ook wensen? "Dat er actief gehandhaafd gaat worden en dat het hondenpoepprobleem spoedig tot het verleden zal behoren."
Het Kooipark werd in 1912 vanuit de Volksparkgedachte ontworpen, hoogstwaarschijnlijk door de beroemde architect Dudok. Acht jaar later was het eerste Leidse park dat speciaal voor een arbeiderswijk was aangelegd, een feit. Vanwege deze cultuurhistorische waarde kreeg het park in 2013, op verzoek van omwonenden, de gemeentelijke monumentenstatus. In een brief aan de Vereniging ter Behoud en Bescherming van het Kooipark stelde de gemeente: "Vanaf de aanleg zijn de buurtbewoners erg betrokken geweest bij het park, dit bepaalt eveneens de hoge waarde."