Geen duimafdruk? Dan ook geen eten - Eva Oude Elferink
Door Eva Oude Elferink / 27 maart 2018
Peepla/New Delhi – De machine die Sohan Lals leven een stuk gemakkelijker had moeten maken, ligt weggestopt in een lade. Voor hem ligt iets wat lijkt op een pinautomaat, maar dan met meer toetsen. Daar op dat plaatje, wijst hij, houd je je duim en dan wordt je vingerafdruk gelezen. Althans, dat is de bedoeling.
Drie maanden heeft hij geprobeerd het ding aan de praat te krijgen. Zonder succes. Tot frustratie van zijn dorpsgenoten. De winkel van Lal (45) is namelijk ook de plek waar zij iedere maand gesubsidieerd voedsel kunnen kopen; een onderdeel van een grootschalig overheidsprogramma om het leven van arme Indiërs iets te verlichten. Hier in Peepla, een zanderig dorpje in deelstaat Rajasthan, gaat het alleen al om ruim 450 families.
Aadhaar , zoals de database heet, is een van de ingrijpendste veranderingen in het leven van Indiërs van de afgelopen decennia. Wat in 2009 begon als een manier om de bijna 1,3 miljard inwoners een unieke, digitale identiteit te geven aan de hand van vingerafdrukken en irisscans (en zo corruptiegevoelige documenten overbodig te maken), is nu de sleutel tot zo'n beetje alles: van het afsluiten van een telefoonabonnement en het kopen van treinkaartjes tot aan het krijgen van pensioen. Geen Aadhaar-nummer hebben, is eigenlijk geen optie meer. Van de volwassen bevolking zou nu 98 procent in de database staan.
Of neem de 60-jarige Hiri Bai. Samen met haar man Harma Ram (65), hun zoon en diens vrouw, woont ze in een huisje aan de rand van het veld waar ze rijst en tarwe verbouwen. Het beetje geld dat ze daarmee verdienen, aangevuld met Rams pensioen, is net genoeg om van rond te komen. Áls ze hun rantsoen krijgen.
Lal heeft geluk. Hij heeft als enige winkeleigenaar in zijn omgeving toestemming gekregen voorlopig terug te gaan naar de 'oude, handmatige manier' – in ieder geval tot de nieuwe telefoontoren er is. Zijn buurtgenoten zijn blij, alleen zit Lal nu weer met het papierwerk. Maar hij wordt tenminste niet meer voor dief uitgemaakt.