Licht der wereld (1)
Een bestuurslid van Hadderech (een messiaanse beweging) stelde mij deze vraag:
"Op uw site kwam ik een artikel tegen waarin u stelt dat Jezus tijdens het Chanoekafeest zou hebben gezegd "Ik ben het licht der wereld". In verband met een artikel over dit onderwerp voor Hadderech vraag ik me af waarop u dit baseert.
Ik ben benieuwd naar uw reactie
De opkomende zon bo ven het meer van Galilea is symbool van deMessias. Hij is het licht der wereld. Hij is als lichtbron de krachtcentrale van Gods liefde en barmhartigheid. Licht en duisternis is bij Jezus grenzenloze onrtferming en het tegenbeeld daarvan. Hij is ook de vervulling van ht Chhanoekafeest, feest van het licht
Het aanstekken van de fakkels en lampen op het Chanoekefeest in Amsterdam door de rabbi's Chanoekafeest bij de Joden is als het Kerstfee.st bij ons. Het wordt gevierd in donkste en kortste dagen van het jaar.
Feest vieren op Chanoeka, feest vgan de inwijding van de temepel. Zie bij Chanoeka
Sjalom aleichem!
Jezus hervat na het incident met de echtbreekster zijn onderwijs met een opvallende zelfpresentatie:'Ik ben het licht van de wereld'(Joh. 8:12).Tegen welke achtergrond moeten we deze uitspraak zien?
Vergelijkt Jezus zichzelf met de gouden lampen die op het Loofhutten feest werden aangestoken of met het licht van de fakkels die 's nachts werden rond gedragen?
Of wil Hij het Chanoekafeest een diepere zin geven door zijn zelfgetuigenis als licht der wereld? En wil Hij zo het nationalistisch zelfgevoel van Israël in een hoger licht plaatsen?
Of zijn deze woorden een fel protest tegen het liefdeloze optreden van de Farizeeën jegens de echtbreekster in hetzelfde hoofdstuk 8? Waren zij handlagers van het kwaad?
We zullen deze zelfpresentatievaan Jezus in ieder geval moeten lezen tegen de achtergrond van de zogenoemde proloog van Johanes(Joh. 1: :4-9). Het Woord is als goddelijk licht opgegaan over de mensheid. Het schijnt in de duisternis en verlicht ieder mens. Zijn komst is als de zon, die iedere duisternis verdrijft. Jezus is het licht dat ieder mens nodig heeft om veilig te kunnen leven. Leven in het volle licht kan alleen door je aan te sluiten bij de lichtbron:Jezus Christus. Hij biedt niet slechts enige opheldering zodat je alles beter kunt bekijken. Het licht is hier gedacht als een totale levenssfeer. In Joh. 8:12 gaat het over het 'licht van het leven hebben'' .Dat is oneindig veel meer dan een nieuwe visie hebben. De Farizeeën hadden dat levenslicht niet.
Profetisch licht
De woorden van Jezus laten een profetisch licht doorschemeren."Het volk dat in duisternis ronddoolt, ziet een schitterend licht (Jes. 9:1).Zijn komst is als de dageraad. Het morgenlicht gaat op over Israël dat in diepe duisternis verkeert. Jezus zegt niet dat Hij het licht van Israël is, maar het licht van de wereld. Gods heil is in Hem voor iedereen aan de dag getreden. Waaar en wanneer Jezus dat bekende zelfgetuigenis heeft gesproken, wordt ons niet verteld. Ik denk op het Chanoekafeest, maar het is inprincipe ook mogelijk na het incident met de vrouw die 'verkeerd' ging, waarmee de Farizeeën Jezus wilden compromitteren. Zij waren handlagers van de duisternis.
Licht der wereld (2)
De antwoorden die Jezus gaf op vragen van de mensen,waren altijd onvoorspelbaar. vreemd, schokkend en vaak hyperbolisch van stijl. Een tikkeltje overdreven zouden wij zeggen.(Als iemand u op de wang slaat keer hem ook de andere wang toe).Maar Hij sloot zich meestal wel aan bij bestaande situaties. Hoe dikwijls heeft Jezus niet staan kijken naar een os, die een zware ploeg trok. Zijn schouders waren bebloed en verwond door het scherpe juk en de ploeg die hij trok was een loodzware last. Jezus' reactie was:' Mijn juk is zacht en mijn last is licht'. Welnu: zo'n aanknopingspunt moeten we ook hier zoeken.
Wanneer heeft Jezus gezegd:'Ik ben het Licht der wereld' ? Ik denk aan verschillende situaties. Bijvoorbeeld bij de genezing van de blindgeborene. In sommige situaties kan het om een contrastbeeld gaan. He t licht is niet een diepzinnig ,wijsgerig begrip, maar licht is liefde, barmhartigheid, gerechtigheid en duisternis het tegenover gestelde. In Joh. 10 is de joodse uitleg van deTora het contrastbeeld en in Joh. 8 kunnen de liefdeloze Farizeeën het contrast zijn geweest. "Niet de Thora, niet de Farizeeën zijn het licht der wereld, maar ik'
Chanoekafeest Joh. 10
De joden zeiden "Wij zijn het licht der wereld. Wij zijn het volk van Abraham".Vermoedelijk is Jezus de confrontatie aangegaan. Hij zei:" Nee,niet de Joden zijn het licht der wereld". Dat geloofden en vierden de joden op het feest van de inwijding van de tempel, het Chanoekafeest. Wij zijn het Licht der wereld. Op straat was het al gauw donker. Er was weinig straatverlichting. In dat kader zei Jezus ook:Wie Mij volgt zal nimmer in de duisternis wandelen. In Joh 10: 22 wordt vermeldt dat het winter was. Dus: korte dagen, lange nachten. Vanwege dit jaargetij kwam Jezus met zijn leerlingen samen in de overdekte, met fakkels verlichte Zuilenhallen van Sa lomo, aan de oostkant van de tempel. Het volk had die hallen die naam gegeven, maar Herodes had ze laten bouwen. Daar zat je droog en had je geen last van de koude,snijdende wind. In Joh. 10;24 lezen we dat de joden om Hem heen kwamen staan. Jezus stond zelf niet maar Hij zat. Als Jezus iets wilde uitleggen ging Hij altijd zitten. Maar als Hij iets ging verkondigen ging Hij altijd staan en had Hij een luide stem. Zittend gaf Hij uitleg, maar staande riep Hij met luide stem)bijvoorbeeld :'Komt allen tot mij', zoals bijvoorbeeld op het Loofhuttenfeest (zie Loofhuttenfeest) Ik neem aan dat Jezus uitgerekend op het Chanoekafeest staande, heel luid heeft gereoepn; Ik ben het Licht der wereld.
De Farizeeën zullen zich ontzettend hebben geërgerd door die woorden, die niet alleen erg eigenwijs klonken voor een bouwvakker uit het gehucht Nazaret, maar ok godslasterlijk waren volgens hen.
Joh. 8
Het is eventueel ook mogelijk te denken aan Joh.8.
Daar lezen we dat Jezus ging zitten Ik denk weer -net als in Joh. 10- aan de zuilenhallen van Salomo. Je zat daar droog en het was vermoedelijk ook toen winter (Joh.10:22) Jezus ging zitten om onderricht te geven. Hij gaf nooit staande uitleg. In dit hoofdstuk lezen we dat Jezus vanaf de Olijfberg naar de stad liep en al heel vroeg in de morgen in de tempel kwam. Het was zeker in de winter en nog erg donker. De zon was nog niet opgegaan. Als Jezus door de Farizeeën geconfronteerd wordt met een vrouw die overspel heeft gepleegd, zijn de Farizeeën in een grote kring om Hem heen gaan staan :"Wat zat die rabbi nu weer te vertellen hebben?" Hij zegt altijd iets raars. Wil Hij dat die vrouw gestenigd wordt of knijpt Hij zijn ogen dicht? Zijn antwoord is verrassend: 'Wie van jullie zonder zonde is, werpe de eerste steen'. Als ze allemaal stilletjes verdwijnen, zegt Jezus tot de vrouw;Niemand heeft u veroordeeld? Dan veroordeel ik u ook niet." Ga naar huis" zegt
Jezus. Hij staart haar nog na als ze de zuilenhallen van Solomo aan de oostzijde verlaat .Het beeld van de opgaande zon, die de hallen in een warme gloed zet,is nog op zijn netvlies, als Hij rechtop gaat staan en met luid e stem roept: 'Ik ben het licht van de wereld. Wie mij volgt, loopt nooit meer in de duisternis'.
Ook die achtergrond is bij Jezus' uitspraak is mogelijk. Ik laat beide opties open, maar ik geef er de voorkeur aan dat Jezus de woorden 'Ik ben het licht der wereld' op het Chanoekafeest luid heeft geroepen.