De geschiedenis der Nederlandsche geloofsbelijdenis » Los, F.J. » 1904-1919] - Pag. 821 | Delpher
één na het belangrijkste buek voor de geschiedenis onzer Nederlandsche Hervormde Kerk.
De Acta besluiten de voorafgaande, de Post-aeta openen een nieuwe periode. Op den voorgrond staat voortaan de worsteling tusschen kerk en staat om een geauthentiseerde kerkenordening, tusschen kerkelijken en academici om het toezicht op de hoogeschool, en in de kerk zelf' tusschen de voorstanders eener ruimer en precieser sabbathsviering').
Den lezer is reeds herhaaldelijk gebleken, dat het met den tekst onzer confessie niet in 't reine was. Op het tekstverschil der onderscheiden uitgaven, een oud zeer, hadden onrechtzinnige leeraars zich gaarne beroepen.
1) Zonderling dat een zoo belangrijk stuk als de in het Latijn geschreven Post-acta, door den staat wederrechtelijk in bezit genomen en weggeborgen, jaren lang voor zoek geraakt gold. Vergeels werden stad en land afgezocht. Vergeefs overzag een taliijke predikanten-commissie "tot visie van de autographa", die ora de drie jaar als ter heirvaart naar 'sGravenhage toog, de registers of den index der haar toebetrouwde stukken. Eerst toen iu 1668 een snuggerder commissie de autographa zelf onderzocht, bleken de Post-acta van de hand van Hommius in de synodale kist aanwezig te zijn. Nog hetzelfde jaar verscheen de Lat. uitgaaf, Hagae-comitis. In 1669 de eerste Ned. vertaling, 's-Grav. In A. Hulsius' uitgaaf der Confession de foy van 1669 geeft H. een Fransche vertaling der Hollandsche Post-acta. Hooyer geeft enkel de Acta, niet de Post-acta. Dr. H. H. Kuyper, thans hoogl. der V. U., schonk ons huidig geslacht een gansch correcte uitgaaf der authentieke Latijnsche en Hollandsche teksten, met schitterende bespreking van al wat er mee in verband staat. !)e Post-acta of Nahandelingen van de nationale synode van Dordrecht in 1618 en 1619 gehouden, naar den authentieken tekst in het Latijn en Nederlandsch uitgegeven en met toelichtingen voorzien, voorafgegaan door de geschiedenis van de Acta, de Autographa en de Post-acta dier synode en gevolgd door de geschiedenis van de revisie der belijdenisschrilttn en der liturgie, benevens de volledige lijst der gravamina op de Dordtsche synode ingediend. Ken histor. studie door dr. H. H. Kuyper, Bedienaar des Woords te Leeuwarden. Amst.-Pretoria, 1K99. Met groote verrassing en dankbaarheid heb ik inet dit standaardwerk kennis gemaakt. Reeds voor § 3 en § 4 was het mij van veel nut. Hier gebruik ik Hfst. II § '2 blz. 106—301, l)e Post-acta, en lll'st. III, §2 blz. 336—3!N), De revisie van den tekst der Confessie tijdens de nazittingen. Geen bis in idem. Ik geef een vrije bewerking van dr. Kuyper's prachtparagraaf.