Reportage: Een lang uitgesponnen afzinkproces - Cobouw.nl
Reportage: Een lang uitgesponnen afzinkproces
Het voor de Noord-Zuidlijn bestemde tunnelelement Priscilla is inmiddels ingelierd en bevindt zich onder de spoorbakken van het Centraal Station. Over ruim een week volgt de laatste etappe van het afzinken.
Edwin Eikelboom neemt dagelijks een keer poolshoogte. Daarvoor moet hij diep door de knieën en met een kromme rug zijdelings naar de kop van het zinkelement schuifelen. Want er is amper een meter ruimte onder de betonnen tafelconstructie waar het Amsterdamse Centraal Station de afgelopen jaren op is gezet. Gelukkig eindigt het element in een kraagconstructie met een verhoging, waartegen de hoofduitvoerder van Strukton Van Oord eventjes kan uithijgen. Tussentijds kan hij zo nodig uitpuffen op grote staalprofielen die op vier punten op de 130 meter lange betonnen doos liggen. Daar wordt het element over ruim een week aan opgehangen.
Voltrekken afzinkoperaties zich normaal gesproken in één doorgaande beweging die niet meer afgebroken kan worden, onder het Amsterdamse Centraal Station gaat het allemaal stapje voor stapje. En met royale tussenpozen. Nadat element Priscilla op 31 mei was ingevaren, is de sluiskuip eerst afgesloten met een damwand, waarna de waterstand 1,60 meter werd verlaagd. Voldoende om de kolos onder de spoorbakken te trekken, wat precies een week geleden gebeurde. Maar daarmee kan hij nog niet onder het stempel op -4 meter doordat de zinksleuf ter plaatse van het stationsgebouw openhoudt. Daarvoor moet de waterstand nog eens 1,5 meter verlaagd worden, wat weer een een extra damwand vergt, een stukje verderop in de kuip. Een grote drijvende bok van Mammoet brengt momenteel de 34 lange damwandplanken van het zwaarste type (AZ 50) aan. "Misschien wel een van de lastigst te voorspellen onderdelen van de hele afzinkoperatie", aldus Eikelboom. "Want de bodem stelt je hier altijd weer voor verrassingen."
Het inlieren ging volgens de hoofduitvoerder opvallend soepel. Een kracht van drie ton was genoeg om het 20.000 ton wegende element in beweging te krijgen. "En dat zal volgende week niet anders zijn", voorspelt hij terwijl hij behendig over de lierkabels heenstapt waarmee het element tijdelijk ligt afgemeerd.
Voorbijgangers hoeven zich bij de laatste etappe in elk geval niet meer te verdringen bij de bouwhekken aan de De Ruyterkade. Want de laatste fase van de uitgesponnen afzinkoperatie voltrekt zich buiten ieders gezichtsveld in de duisternis van de krochten van het monumentale stationsgebouw. Geïnteresseerden kunnen volgens Eikelboom beter hun PC opstarten en naar de website van Strukton-dochter GeoCon gaan. Daar kunnen ze live meekijken hoe de neus van het element stapje voor stapje de diepwand nadert onder het Stationsplein.
De hoofduitvoerder speelt met zijn hand over de vriesleidingen die aan de kop van het element zijn aangebracht. Een rimpeling verplaatst zich door het kraakheldere spiegelgladde water onder Amsterdam CS. "Alles is weer schoon", stelt hij tevreden vast. "Na vier jaar in de Amsterdamse haven had zich een pakket van wel een halve meter algen en wier afgezet op het element. Dat was nog een aardige klus voor de duikers om schoon te maken."
Dan keert Eikelboom terug richting het IJ, waar hij de rug weer kan rechten. Halverwege wordt hij ingehaald door duikers van OTN, die op geïmproviseerde karretjes voorbij rollen. Zij moeten het traject veel vaker afleggen dan de hoofduitvoerder en hebben bij de Albert Heijn in het station twee rolcontainers geritseld waar ze de stalen frames van hebben verwijderd. Op hun hurken steppen ze voorbij. Eikelboom schuifelt gestaag verder. Een paar dagen nog. Dan kan hij weer rechtop staan, hoewel Priscilla dan ook al snel kopje onder gaat op weg naar haar definitieve bestemming.