Lekker fietsen | Annelie Jonquiere Blog
Zo'n 25 jaar geleden reden we op doortocht vanuit de Dordogne naar huis via de kust van Normandie. We overnachtten in de Franse equivalent van Fawlty Towers. Ieder moment verwachtten we om het hoekje van de deur de lange, zich vooruitstrekkende benen te zien van Basil. Achter de balie hoorden we in gedachten alsmaar: 'ke?!' We hebben erg gelachen destijds in dat maffe, Franse hotelletje.
In het voorbijgaan bezochten we ook de 'Normandy American cemetary': wat ik ervan onthouden heb is het prachtige, felgroene, gemillimeterde gras, de zee, de geur van pijnbomen, de eindeloze rijen witte kruizen en Davidsterren.
Dertig jaar later doen we 'twee in een'. We starten met een bezoek aan de Duitse begraafplaats, met de eufemistische naam 'Vredespark'.
Ik wist niet eens dat hier een Duitse begraafplaats was. Maar ik wil deze graag bezoeken. Sobere, sombere, donkergrijze kruizen (vier op een rij) staan in het gelid op gras. Daarvoor liggen, plat op het gras, vierkante stenen. Veel stenen met twee namen. Of een 'unbekannter soldat' en een naam. Of 'zwei unbekannten soldaten'. Het verhaal gaat dat er zoveel lichamen (21.000) te begraven waren dat ze 'staan' in het graf. Een raar idee. Sombere wolkenluchten hangen boven dit soldatenfriedhof.
De enige kleur brengt een rood wagentje dat in vlot tempo rondrijdt. Een jonge jongen stapt in en uit om de schaarse bloemen en planten te begieten. Achterin het autootje staan twee grote, zwarte emmers waarin hij de plantenbakken snel onderdompelt en ver van zich af houdt om uit te druppelen.
In het kleine herinneringscentrum zie ik direct naast de ingang een collage van de vele latere conflicten in de wereld. Verderop staan een paar borden met vage foto's en wat verhalen van Duitse soldaten, wachtend in de kille, donkere bunkers op dat wat komen zou: grote schepen met ontelbare manschappen die stap voor stap hun bunkers naderden.
Met gemengde gevoelens verlaat ik de plek. Ik zie en hoor een stel giechelende en kwebbelende Belgische vrouwen in kleding uit de jaren '50. Witte, beaderde benen steken onder hun jurken uit. Onnozele praatjes over 'Aantwerp' op een Duitse oorlogsbegraafplaats. Op de grafheuvel met monument schreeuwt een man wat naar zijn vrouw onderaan de heuvel.
Buiten de begraafplaats in de berm liggen meer dan 20 identieke fietsen, keurig achter elkaar. Een busje van 'Worldwide biking' staat aan de overkant.
Op de 'American cemetary', waar de zon uitbundig schijnt, het gras felgroen is en de zee schittert, komt een grote groep jongeren in blauwe shirts ons tegemoet. We haasten ons om deze groep voor te blijven. Later zien we ze staan in het enorme lichtbeige monument. Op hun shirts staat '7 countries in 20 days'. Achterop met zwarte letters staan hun achternamen: 'Edwards', 'Harris', 'Walden'.
Als wij op het gras tussen de marmeren kruizen staan klinkt opeens het Amerikaanse volkslied, uitgevoerd door, ik kan het niet anders beschrijven, tingel tangel-klokjes. De jongeren in blauwe shirts, die volgens de opdruk van hun identieke heuptasjes alle 'European heritages' aandoen, staan plechtig in een halve cirkel naast elkaar. Ik vraag me af wat 'European heritages' zijn: de Eiffeltoren, de Keukenhof? In elk geval is de 'American cemetary' in het programma opgenomen. De blauwe shirts verspreiden zich daarna tussen de 9.000 witte kruizen en sterren. Voor iedere gevallene een. In een symmetrisch patroon glinsteren ze in het felle zonlicht.
Ik denk aan de mannen in de donkere, Duitse bunker. Ik zie en voel hun angst. Ik denk aan dat strand, Omaha Beach, met al die jonge jongens en mannen, die hun leven verloren in dat verre Europa. In de verte lopen mijn mannen, vader en zoon.
Duitse soberheid en Amerikaanse heroïek. Keuvelende dametjes met halfhoge pantysokjes en energieke jongeren in identieke shirts. Het maakt me somber. En ik weet niet precies waarom.