Toegegeven, er kan eens een buitje vallen en voor wie op het strand wil liggen is de Middellandse Zee geschikter, maar wat mis je veel als je de Golf van Biskaje links laat liggen. Het noorden van Spanje is groen en toeristisch nog niet overlopen. Tussen Baskenland en Asturië liggen charmante kustplaatsen, pittoreske wijndorpjes en imposante bergtoppen. En de trein is nooit ver weg, een net van meer dan 1350 kilometer smalspoor strekt zich uit langs de gehele noordkust. Veel steden hebben voorstadstreinen en de tram is ook in dit gebied aan een opmars bezig. Voor wie cultuur wil opsnuiven staan San Sebastián, Bilbao (met Guggenheim-museum) en Gijón op ontdekking te wachten.
Twee elektrische treinstellen van de Baskische Euskotren aan het perron in Bilbao-Atxuri, 3 februari 2015. Foto: Erik van Lunteren.
Die Spaanse noordkust staat centraal tussen woensdag 13 en zondag 24 mei als we met een rondreis het grootste deel van het meterspoor berijden. Euskotren is de Baskische regionale maatschappij die een treindienst onderhoudt tussen Bilbao en de Franse grensplaats Hendaye en de FEVE is in 2013 als vervoerder overgenomen door de Spaanse nationale maatschappij RENFE, maar als merknaam leeft ze voort en staat ze voor het meest uitgestrekte meterspoornet van Europa. Met Euskotren en FEVE leggen we ter plaatse vele kilometers af, hier en daar aangevuld met RENFE-breedspoorritten door het Cantabrisch gebergte. Tussen de steden is de treindienst beperkt en soms is puzzelen om een aansluitende trein te vinden. Toch is het gelukt het geheel aaneen te smeden tot een 12-daagse rondreis. De koffers moeten vaak gepakt, maar gelukkig liggen veel hotels op loopafstand van het station en in Gijón en Bilbao wordt een dag vrijaf gegeven. Door een slingerbeweging te maken keren we na vier dagen zelfs terug in deze laatste stad. Hoogtepunten van de reis zijn een tandraduitstapje met de Franse Train de la Rhune tussen Col de Saint-Ignace en La Rhune in de Pyreneeën (kun je meteen wennen aan het meterspoor), een bezoek aan het Baskisch Spoorwegmuseum met een kleine stoomrit op het museumtraject, een extra rit over het meterspoor tussen León en Bilbao (onder voorbehoud – als alternatief rijden we hier met de reguliere trein) en een fotodag met een gehuurde bus om treinen te spotten op de Pajares-pas: laatste kans omdat volgend jaar de basistunnel wordt geopend! Aan tramliefhebbers is ook gedacht, in Bilbao (sinds 2002) en in Vitoria (sinds 2008) rijdt modern materieel rond van Spaanse makelij.