You are at:Home»Artikelen»Archeologie»Gebouwencomplex van de Maya's gevonden in Chiapas
Het gebied wordt nog voor 2012 opengesteld voor het publiek, zoals is overeengekomen met president Felipe Calderón. Het zou hier kunnen gaan om de stad Sak T'zi of Ak'e.
Sak T'zi (witte hond) wordt in diverse monumenten omschreven, zoals bouwwerk Lintel 2 bij de archeologische vindplaats Yaxchilán waarop de slag om Yaxchilán en Bonampak in het jaar 787 staat omschreven.
Volgens de inscripties moet de vindplaats groter zijn geweest dan Bonampak maar kleiner dan Yaxchilán. Sommige auteurs stellen dat de invloedssfeer van de vindplaats zich uitstrekte tot Yaxchilán, Bonampak, Piedras Negras, Toniná en Palenque.
Eén van de leiders van Sak T'zi, K'ab Chan Te (hij van de lucht), noemde zichzelf strijder van het balspel, wat erop duidt dat het balspel belangrijk was in Sak T'zi. De baan die werd gebruikt voor het balspel in Plan de Ayutla is 85 meter lang en 40 meter breed.
De tweede theorie verbindt Plan de Ayutla met de oude stad van Ak'e. Archeoloog Luis Alberto Martos wijst er op dat dit oude politieke centrum in verbinding stond met Toniná. In Plan de Ayutla worden namelijk culturele elementen gevonden die lijken op de gevonden artefacten in Toniná, zoals de baan die werd gebruikt voor het balspel, de ornamenten rond bouwwerk 13 en het gebruik van zuilvormige altaren.
Archeologisch gezien zijn beide plaatsen nog niet gelokaliseerd, maar epigrafische studies tonen aan dat beide een belangrijke rol spelen in het gebied rond de rivier de Usumacinta, aldus Dr. Luis Alberto Martos.
In het jaar 150 voor Christus was Plan de Ayutla reeds bewoond maar het werd zo'n 100 jaar later pas een grote stad. Alhoewel de meeste steden in het gebied rond de Usumacintarivier rond 800-850 werden verlaten is in Plan de Ayutla recenter materiaal aangetroffen, wat duidt op het belang van de vindplaats.
Bouwwerk 13 is gemaakt in de vorm van een hut. "Het is een magnifieke constructie met twee overspanningen van elk acht meter hoog, een ongewoon gezicht in de regio," zei Luis Alberto Martos. "Het was kennelijk een observatorium omdat het bouwwerk vanaf mid-juli (het begin van het Mayajaar) uitgelijnd is met het hoogste punt van de Zon aan de hemel."