Protestanten ontdekken heilige plaatsen
Alfred Muller (1954) woont sinds 1983 in Jeruzalem.
Hij studeerde politicologie aan de State University of New York.
In Jeruzalem is hij buitenlandcorrespondent voor het Reformatorisch Dagblad en het Nederlands Dagblad. Verder doet hij research en productie voor televisiedocumentaires.
De Oogst - oktober 2002
door Krijn de jong
Israelreizen zijn onder belijdende christenen gaandeweg zeer geliefd geworden. In de naoorlogse jaren zijn verre reizen binnen bereik van het grote publiek gekomen. Dat lag voor de oorlog wel anders. Een pelgrimsreis naar Palestina was in die tijd een unicum. Dat wil niet zeggen dat de gelovigen zich toen niet met het heilige land bezig hielden.
Buskes schreef over een Friese dominee die zijn leven lang geen voet op Israëlische bodem had gezet, dat hij nochtans beter de weg wist in Palestina dan in Harkema-Opeinde, waar hij predikant was. Toch zijn we er met al dat gereis nog niet. In zijn boek 'Van dichtbij gezien' vertelt Bomans over de ervaringen van zijn vrome tante. Jarenlang had ze gespaard om naar het heilige land te kunnen gaan. Het moest de reis van haar leven worden. Teruggekeerd wilde ze er met niemand een woord over spreken.
Bomans vermoedde dat haar gelovig hart diep gekwetst was door al dat commerciële gedoe rond met name de heilige plaatsen.
Enkele jaren geleden was ik zelf, samen met mijn vrouw, in de gelegenheid Israël te bezoeken. De aanwezigheid in het land van de Bijbel gaf ons een gevoel van thuiskomen. Van de kleuterleeftijd af waren we opgevoed en onderwezen in de Bijbelse verhalen, en daardoor ontwikkelde er zich eenzelfde soort gevoel als bij de eerder genoemde Friese dominee. Je weet er de weg.
Over de heilige plaatsen hadden we tegenstrijdige gevoelens. We hebben verschillende van deze plaatsen bezocht, maar bleven het zowel fascinerend als moeilijk vinden.
Vanwege die reden heb ik de nieuwste uitgave van de Near East Ministry met bijzondere belangstelling gelezen. 'Geloven en zien' heet het boekje, met als verklarende ondertitel 'Protestanten ontdekken heilige plaatsen'.
Om maar met de conclusie te beginnen: het boekje heeft me niet teleurgesteld. De auteur, de Nederlandse journalist Alfred Muller, woont sinds 1983 in Jeruzalem en dat is te merken. Het boekje is in verschillende opzichten een gids. Het is niet alleen een gids door het land van de Bijbel, maar ook een gids omtrent verschillende meningen over bijvoorbeeld de betrouwbaarheid van de heilige plaatsen en ook een gids door de (kerk)geschiedenis.
Heilige plaatsen waren altijd meer in tel bij de oosters-orthodoxen en bij de rooms-katholieken dan bij de protestanten. Muller geeft drie redenen voor protestanten om de heilige plaatsen niet links te laten liggen. In de eerste plaats noemt hij de verrijking van de kennis over de wereld van de Bijbel, daarna verrijking van de kennis over de kerkgeschiedenis en tenslotte verdieping van de relatie met God. Bij de uitwerking van deze drie redenen biedt hij zowel enige diepgang alsook veel praktische informatie.
Terecht ziet de auteur ook het belang van jaartallen voor het verstaan van de geschiedenis. Midden in het boekje geeft hij drie pagina's met de belangrijkste jaartallen (vanaf 530 voor Christus tot heden) die betrekking hebben op het heilige land. In de laatste twee hoofdstukken vinden we heel veel praktische informatie over belangrijke plaatsen (met adressen, telefoonnummers en websites) maar ook over taal, vervoer, veiligheid, geld, klimaat, sabbat, enz.
Volgens Muller is God niet extra aanwezig op de heilige plaatsen. Dat lijkt me niet teveel gezegd. Een plaats als de Heilige Grafkerk vond ik persoonlijk eerder vervreemdend dan verrijkend. Een bezoek aan de graftuin, waarschijnlijk niet de historisch correcte plaats, bracht ons toch dichter bij de vreugde van de opstanding van onze Heiland.
We zien met verlangen uit naar onze volgende Israëlreis. Het boekje 'Geloven en zien' zit dan zeker bij de bagage.
N.a.v. Geloven en zien, door Alfred Muller, 95 blz., € 8,95. Uitgeverij Medema, in samenwerking met Near East Ministry, Vaassen 2002.