Publieke werken | TV Krant
'Publieke werken' is een film naar het boek van Thomas Roseboom over de geschiedenis van Amsterdam rond 1900. Knap gemaakt, met gevoel voor detail en een prachtige rol van Gijs Scholten van Aschat als hebberige vioolbouwer.
Met een geschat budget van bijna zes miljoen euro is 'Publieke werken' een van de duurste Nederlandse films van 2015. Ter vergelijking: 'Michiel de Ruyter', van begin dit jaar, kostte acht miljoen. Een deel van het hoge bedrag van 'Publieke werken' ging logischerwijs naar de sets in Hongarije en de computerbeelden die samen het Amsterdam van 1888 zo echt mogelijk tot leven wekken. De straten zijn opgebroken, de mannen hebben baarden en er ligt rommel op straat. 'Geen verschil met nu', zullen veel Amsterdammers zeggen, maar dit verhaal gaat niet over hipsters en de Noord-Zuid-lijn, maar over de bouw van het Centraal Station en de gevolgen voor de stad en enkele van zijn inwoners.
In 'Publieke werken' probeert de vioolbouwer Vedder (knappe rol van Gijs Scholten van Aschat) te profiteren van de plannen voor het nieuw te bouwen Victoria Hotel, recht tegenover het Centraal Station dat bijna opgeleverd wordt. De initiatief-nemers van het hotel willen de huizen aan de Texelsche Kade (die nu Prins Hendrikkade heet) opkopen en Vedder zet hoog in. Het hoge bod van 20.000 gulden schuift hij terzijde; hij vraagt doodleuk 50.000 gulden. Zichzelf rijk rekenend geeft hij het geld alweer uit aan een nieuw project: gelukszoekers (ja, daar was toen ook al sprake van) van de Drentse veengebieden biedt hij een lening tegen hoge rente, zodat ze kunnen emigreren naar de Verenigde Staten, het beloofde land.
Nostalgisch en droef
Het verhaal is gebaseerd op het gelijknamige boek van Thomas Rosenboom dat in 2000 de Libris Literatuurprijs won. De plot zit goed in elkaar en laat zien hoe Vedder verblind door de gedachte aan rijkdom steeds verder in het nauw gedreven wordt. Zijn buurman – voor wie hij ook onderhandelt -– krijgt steeds meer haast omdat zijn vrouw ziek is. De geldtekens staan echter in Vedders ogen, als een soort Nederlandse Scrooge. Hij ziet daardoor ook niet dat zijn zoon steeds verder van hem vervreemd raakt. 'Publieke werken' vertelt een heerlijk dramatisch verhaal tegen een historische achtergrond en roept tegelijkertijd een lekker nostalgisch en droef sfeertje op. Een knappe prestatie van regisseur Joram Lürsen die vooral bekend is van familiefilms als 'Alles is liefde' en 'Alles is familie' en de kinderfilm 'Dolfje Weerwolfje'.
Must voor Amsterdammers
Nog sterker is echter de achterliggende verklaring van de vreemde gevel van het Victoria Hotel. Johan Cruijff zou zeggen: "Als je het ziet, zie je het", maar miljoenen mensen lopen langs dit gebouw tegenover het Centraal Station zonder te zien hoe bijzonder het is. Wie deze film bekeken heeft – en dat is een echte must voor Amsterdammers en geschiedenisliefhebbers – bekijkt het hotel nooit meer op dezelfde manier.