LESBRIEF LES 2 DE THT-LES SAMENVATTING VOORBEREIDING BENODIGDHEDEN DUUR LESDOELEN LEGENDA. Het waarom van voedselverspilling - PDF
Download "LESBRIEF LES 2 DE THT-LES SAMENVATTING VOORBEREIDING BENODIGDHEDEN DUUR LESDOELEN LEGENDA. Het waarom van voedselverspilling"
1 Het waarom van voedselverspilling SAMENVATTING In deze les wordt het onderwerp voedselverspilling uitgediept en komen de leerlingen meer te weten over de verschillende redenen van verspilling. Eén reden van voedselverspilling wordt uitgediept, namelijk de manier waarop de afkorting T.H.T. geïnterpreteerd wordt. DUUR Circa 60 minuten LESDOELEN Na de les... kunnen de leerlingen vertellen wat de omvang van voedselverspilling is kunnen de leerlingen vertellen wat de redenen van voedselverspilling kunnen zijn kunnen de leerlingen uitleggen waar de afkortingen T.H.T. en T.G.T. voor staan en hoe deze te lezen/interpreteren kunnen de leerlingen aangeven welk product je nog wel kan eten na de THT-datum en welk product niet VOORBEREIDING Zet het bord aan Leg de benodigdheden klaar Print het lesmateriaal BENODIGDHEDEN Eventueel afbeeldingen voedselketen vorige les Werkbladen die bij deze les horen Eventueel tomaat, tomatensaus en spaghetti met tomatensaus LEGENDA Bijbehorende schermen van het digibord Bijbehorend lesmateriaal 1
2 TERUGBLIK Activeer de kennis zoals deze is opgedaan in de vorige les. Laat een leerling naar voren komen en vraag de leerling wie of wat hij/zij is als hij/zij de eerste schakel in de voedselketen is. Wijs een volgende leerling aan en laat deze naast de eerste schakel plaatsnemen en zeggen wie of wat hij/zij is enzovoort. Eventueel kan er een product meegenomen worden dat alle stappen laat zien: de aardbeien en de aardbeienjam bijvoorbeeld of een tomaat, tomatensaus en spaghetti met tomatensaus, zodat het nog duidelijker wordt. Er kan ook gekozen worden om de afbeeldingen van de vorige les te gebruiken. Als er in de vorige les g d is met Instock, bespreek dan de antwoorden in de mail eventueel nog. Komen de antwoorden overeen met de gevonden antwoorden in de vorige les? Herhaal eventueel samen met de leerlingen de antwoorden van de vorige les op deze vragen: 1. Hoeveel kilo voedsel wordt er verspild van elke 100 kilo die er geproduceerd wordt? Dit mag en kan ook in breuken en/of percentage aangegeven worden. 2. Door welke partijen wordt voedsel verspild in de voedselketen? 3. Waar of door wie wordt het meeste voedsel verspild, denk je? Als het dagboek ingevuld en bijgehouden is, bespreek het dan met de leerlingen. Vragen die er gesteld kunnen worden: Wat zou je allemaal weggegooid hebben? Wat maakte dat je het weg hebt gegooid/weg wilde gooien? Hoeveel heb je weggegooid (of zou je hebben weggegooid)? Wat vind je van de hoeveelheid die je weggegooid hebt/zou hebben? (een werkvorm die hier eventueel voor geschikt is, is hoeken, waarbij elke hoek een antwoord is, alwaar de leerlingen dan plaats kunnen nemen) Als het gaat over producten die over de datum heen zijn, vertel dan dat dat later terugkomt. Vertel de leerlingen wat ze vandaag gaan leren (laat op het bord zien): Jullie kunnen vertellen wat de omvang van voedselverspilling is; Jullie weten de verschillende redenen voor voedselverspilling; Jullie kunnen uitleggen waar de afkortingen THT en TGT voor staan en hoe deze te lezen.
3 KERN Laat op het bord het cirkeldiagram zien. Vertel dat daarop te zien is dat 1/3 van het voedsel in Nederland (en in de wereld) verspild wordt. Binnen die 1/3 zien de leerlingen welke schakel verantwoordelijk is voor welk deel van de totale verspilling. Bespreek het cirkeldiagram met de leerlingen. Wat vinden ze ervan? Zien ze iets wat ze niet hebben verwacht? Geef dan per groepje aan elke leerling het werkblad met één van de schakels van de voedselketen: producent, voedselverwerker, supermarkt en de consument. Zorg dat elk groepje alle schakels heeft. Laat elke leerling bij één van de schakels een reden verzinnen hoe het komt dat ze in die schakel voedsel weggooien. Laat ze het kort en bondig opschrijven. Laat ze na bijvoorbeeld 1 minuut het blaadje doorschuiven naar hun buurman of -vrouw. Ze bedenken dan bij de volgende schakel een reden. Doe dit net zo lang tot elke leerling in het groepje bij elke schakel een reden heeft opgeschreven. De redenen moeten steeds anders zijn dan wat de buurman of -vrouw heeft opgeschreven. Geef de groepjes daarna de tijd om te bepalen welke redenen voor de meeste verspilling zorgt per schakel. Laat ze deze reden eventueel omcirkelen. Kies per groepje een schakel en laat hen twee redenen die zij hebben bedacht vertellen. Vraag aan de anderen of zij iets anders bedacht hadden en geef ruimte om ook deze antwoorden naar voren te laten komen. Schrijf eventueel alle redenen op per schakel in de keten of laat een kind dat doen (een werkvorm die hierbij past is genummerde hoofden, dat zorgt ervoor dat alle leerlingen betrokken zijn omdat ze allemaal het antwoord moeten kunnen geven). Laat op het bord de redenen van verspilling zien per schakel (dit zijn de meest voorkomende redenen van verspilling, uiteraard zijn er meerdere redenen). Bespreek met de leerlingen in hoeverre het overeenkomt met hun antwoorden. Eventuele vragen die daarbij gebruikt kunnen worden: Waren er redenen die je niet had verwacht? Was er iets waar je verbaasd over bent? Wat vind je ervan als je al dat eten weggegooid ziet worden? (In de horeca wordt ook eten weggegooid. De horeca is niet opgenomen in de voedselketen voor de leerlingen. Deze kan kort apart besproken worden. Vertel dat de horeca ook genoemd wordt als een onderdeel van de keten waar eten weggegooid wordt. Vraag of de leerlingen weten wat de horeca is. Vraag ook of
4 ze redenen kunnen bedenken waarom in de horeca voedsel weggegooid wordt: mensen eten niet hun bord leeg omdat de porties te groot zijn.) Vertel dat uit de vorige les naar voren is gekomen dat bleek dat de consumenten de grootste verspillers zijn. Nu weten we dat de consumenten vaak producten weggooien die over de datum zijn. (Verwijs eventueel naar hun dagboek en de redenen dat zij iets weggegooid hebben). Stel de vragen: Hoe weet je nou wanneer iets over de datum is? Heb jij onlangs iets weggegooid dat over datum was? Heb je het geproefd voordat je het weggooide? Vertel dat op verpakkingen je vaak T.H.T. ziet staan (laat plaatje op het bord zien). Vraag de leerlingen of zij weten waar de afkorting T.H.T. voor staat? Leg uit dat het staat voor Ten Minste Houdbaar Tot. Maar wat betekent dat eigenlijk? Leg uit dat het betekent dat je dat eten tot die datum in ieder geval kan eten. Er staat niet dat het vanaf die datum niet meer goed is. Je kan het dan nog steeds eten of gebruiken. Vraag of de leerlingen voedselproducten kunnen bedenken die best lang houdbaar zijn? Laat de leerlingen er een paar noemen. Bespreek de antwoorden met elkaar. Soms is het niet verstandig om de spullen na de houdbaarheidsdatum te eten. Wanneer zou dat zijn? Als er schimmel op het product zit; Als het product een gekke geur heeft; Als het product er anders is uit gaan zien dan het er oorspronkelijk uit zag (m.a.w. als de zintuigen gebruikt dienen te worden) Laat op het bord de voorbeelden zien die hierbij horen. Vertel dat er ook producten zijn waarop geen T.H.T. maar T.G.T. staat. Vraag de leerlingen wat dat zou kunnen betekenen. Het betekent Te Gebruiken Tot. Vertel dat het wordt afgeraden om het voedsel na die datum nog te eten. Het zijn namelijk producten die gevaarlijk zijn om te eten als ze over de houdbaarheidsdatum zijn. Er vormen zich dan schadelijke bacteriën in het product waar je erg ziek van kan worden. Vraag welke producten dat zouden kunnen zijn? Antwoord: Vlees / Vis
5 Vertel dat ze een werkblad krijgen met daarop verschillende voedselproducten. Daar mogen ze per product bedenken hoe lang ze de producten na de houdbaarheidsdatum nog zouden kunnen eten. Geef een chocoladereep als voorbeeld. Dat is een product dat prima over datum gegeten kan worden en geen kwaad kan voor je gezondheid. Ook als het een beetje wit wordt. Dat is namelijk geen schimmel, maar cacaoboter. Bespreek de antwoorden samen met de leerlingen na en laat de juiste antwoorden op het bord zien. Was er iets opgevallen? Willen de leerlingen er nog iets over vragen of vertellen? Vertel dat als we ons allemaal strikt aan de T.H.T.-datum houden we veel weggooien dat dus nog goed is. Belangrijk is dus om goed te blijven kijken naar, proeven van en ruiken aan de producten. AFSLUITING Sluit deze eerste drie lessen af met een waar/niet waar-quiz. Daarin komen stellingen voorbij die gaan over alles wat ze tot nu toe geleerd hebben. Laat de kinderen gaan staan als de stelling waar is en laat ze zitten als het niet waar is. Een andere optie is: petje op/petje af of gebruik kaartjes per leerling waar het antwoord mee gegeven kan worden. Mocht er tijd voor zijn, dan kunnen de leerlingen ook zelf stellingen maken. Of ze doen het ter ter plekke uit het hoofd. STELLINGEN: De consument gooit het meeste voedsel weg; 1 op de 5 kilo voedsel wordt weggegooid; Soms kan je voedsel nog eten nadat de houdbaarheidsdatum verstreken is; De eerste schakel in de voedselketen is de voedselverwerkingsindustrie; In alle supermarkten zouden buitenbeentjes verkocht moeten worden; Ik ben me nu meer bewust van wat ik weggooi. (De laatste twee stellingen zijn persoonlijk en kunnen een aanleiding vormen tot een klein debat)