November 2013 - De website van oorlogsleven!
Het eerste deel boven water
Roofkunst terug naar museum
Het gouden tablet moet terug naar het Pergamon Museum
De nabestaanden van een Joodse Holocaust-overlever moeten een gouden tablet teruggeven aan een Berlijns museum. De rechter in New York oordeelde dat het hier gaat om roofkunst.
Riven Flamenbaum belandde aan het einde van de Tweede Wereldoorlog in Berlijn, na vast te hebben gezeten in Auschwitz. Daar kreeg hij van een Rus het gouden tablet, in ruil voor twee pakjes sigaretten.
Het tablet, zo groot als een pasfoto, is 3200 jaar oud en zo'n 7,5 miljoen euro waard. Het werd begin vorig eeuw opgegraven bij een eeuwenoude tempel in Irak. Vanaf 1934 was het tentoongesteld in het Pergamon Museum in Berlijn, maar na de val van Berlijn in 1945 bleek het verdwenen.
Na de dood van Flamenbaum in 2003 kregen zijn nabestaanden ruzie over de erfenis. Zijn zoon benaderde daarom het museum. Daarop eiste het Pergamon het tablet terug.
De advocaat van de familie betoogde dat het museum te lang heeft gewacht met het indienen van een claim. Bovendien, zegt de advocaat van de familie, "zag Flamenbaum het als compensatie voor de dood van zijn familie in de Holocaust". De rechter ging niet mee in die redenering.
Nazi-Kunstroof: 1.500 doeken decennialang in woning
Archieffoto: Picasso
Douanebeambte hebben volgens het Duitse nieuwsmagazine Focus in de woning van een 80-jarige Münchenaar rond de 1.500 tot op vandaag verdwenen werken van meesters van de klassiek moderne kunst ontdekt en in beslag genomen. Het gaat om werken van onder meer Pablo Picasso, Henri Matisse, Marc Chagall, Emil Nolde, Franz Marc, Max Beckmann of Max Liebermann. De nationaalsocialisten zouden de werken van joodse verzamelaars geroofd of als "ontaarde" kunst geconfisqueerd hebben, aldus Focus.
De douanebeambte zouden al in de lente van 2011 in de woning van de man toegeslagen hebben. De douane was de man op het spoor gekomen bij een controle van cash geld tijdens een treinrit van Zwitserland naar München. De in beslag genomen werken bevinden zich nu in een beveiligd depot van de Beierse douane in Garching bij München. Een Berlijnse kunsthistorica probeert de herkomst en de waarde van de werken te achterhalen. Het magazine maakt gewag van een miljard euro.
De vader van de 80-jarige, een kunsthandelaar, had de werken in de jaren dertig en veertig opgekocht. Al ruim 50 jaar had de zoon ze in zijn appartement opgestapeld, in verduisterde, vervuilde kamers op zelfgemaakte stellingen. In de loop van de jaren had hij enkele doeken verkocht en van de opbrengst geleefd. Volgens Focus heeft het Openbaar Ministerie nu een onderzoek tegen hem geopend op verdenking van belastingontduiking. Toen de speurders dagenlang bezig waren met de woning leeg te maken en de werken wegbrachten, bood de man geen weerstand.
Een van de in beslag genomen doeken van Matisse zou eigendom geweest zijn van de joodse kunstverzamelaar Paul Rosenberg, de grootvader van de Franse journaliste Anne Sinclair. Sinclair, die al jaren ijvert voor de teruggave van de door de nazi's geroofde kunst, was volgens Focus niet op de hoogte van het bestaan van de Matisse.