Treurige schoonheid - NRC
Vanmiddag zijn fotograaf Oleg Klimov en ik met de auto naar Baltiisk gegaan, op het uiterste westpuntje van de provincie Kaliningrad. De weg voerde door een haag van Pruissische lindenbomen, wat een on-Russisch gevoel in onze ziel deed opkomen. In Baltiisk staken we met een pontje over naar de Baltische wal, een landengte waarop een enorme verwoeste luchtmachtbasis van de nazi's ligt en die eindigt bij de grens met Polen. Opvallend is dat de hangers er nog altijd bij staan zoals de Russen ze in 1945 moeten hebben aangetroffen, kapotgeschoten en verlaten. Opruimen is iets wat veel Russen nog niet zo goed beheersen.
In de kazernes wonen nu gewone burgers, die het gevoel hebben dat ze op de mooiste plaats op aarde wonen. De kogelgaten in de muren zijn provisorisch dichtgesmeerd met slechte specie, die er op veel plekken is uitgevallen. En de gangen die naar de appartementen leiden zijn zo niet nog meer verwaarloosd. Vreemd toch altijd, dat gevoel van sommige Russen dat het zo prachtig is op een plek waar wij het eigenlijk diep en diep treurig vinden. Komt dat nu doordat ze niet anders zijn gewend, doordat ze een bijzonder gevoel voor treurigheid hebben of doordat ze accepteren wat ze hebben en ze dat kleine beetje voor zichzelf willen prijzen?
Bij de pont raakte ik aan de praat met Valentina, een gepensioneerde fotografe van de Pravda-editie in Kaliningrad, die nu op de wal woont. Ze nodigde Oleg en mij meteen uit om in de zomer bij haar te komen logeren. Haar flat bevindt zich in een oud Duits huis,vlak bij een achttiende-eeuwse vesting, een sprookjesachtige ruïne die uitkijkt op een mooi zandstrand. Achter de treurnis ligt soms ware schoonheid.