herman de vries. all - Stedelijk Museum Schiedam
herman de vries, Stedelijk Museum Schiedam. Foto Robin de Puy
In de tentoonstelling worden de artistieke ontwikkeling, de veelzijdigheid en de samenhang in het oeuvre van herman de vries (Alkmaar, 1931) inzichtelijk gemaakt. herman de vries is een multi-talent die in zijn werk wetenschap, kunst, leven en natuur met elkaar weet te verbinden. Zijn werk over de relatie tussen cultuur en natuur wordt met de jaren alleen maar relevanter en actueler. In de tentoonstelling is de ontwikkeling van het oeuvre thematisch gerangschikt aan de hand van een representatieve selectie van werken.
De omgang met (gebeurtenissen in) de werkelijkheid vormt een rode draad in het gehele oeuvre van de vries. Met zijn collages, schilderijen, reliëfs, sculpturen, ruimtelijke installaties, fotografie, films, teksten, gedichten en kunstenaarspublicaties treedt hij het leven en de wereld tegemoet. Tegelijkertijd bevraagt hij de definities van kunst, wetenschap, cultuur en natuur. Dit geldt voor zijn vroegste verrichtingen in de vorm van collages trouvés tot en met zijn meest recente installaties met specerijen, gewassen en objecten uit de natuur. In zes tentoonstellingsruimten laat het Stedelijk Museum Schiedam een royaal overzicht van zijn werk zien.
De tentoonstelling is opgebouwd rondom belangrijke thema's en artistieke uitgangspunten die het kunstenaarschap van herman de vries typeren, te weten: zero, random objectivation, chance and change, my poetry is the world en natural relations. de vries is trouw aan een aantal basisprincipes die terugkeren en duidelijk zichtbaar worden in verschillende periodes. Zo worden in de ontwikkeling van het oeuvre behalve de vernieuwende aspecten in het werk, ook de consistente uitgangspunten zichtbaar. Voor een belangrijk deel gaat zijn kunst over de verhouding mens en werkelijkheid. De primaire werkelijkheid is volgens de vries de natuur. Cultuur is de menselijke realiteit en die is volgens hem altijd terug te voeren op de natuur. Zo ook de kunst van herman de vries. Hij biedt ervaringen door natuurlijke objecten of processen tentoon te stellen als feiten die een existentiële betekenis kunnen hebben in ons bestaan.
Hij confronteert met processen van verandering en vergankelijkheid door half vergane artefacten, boomstammen, stronken en schedels te tonen. Maar ook wijst hij met zijn werk op het dreigende verlies van kennis over de geneeskrachtige, heilzame of geestverruimende werking van natuurlijke gewassen en voedingsstoffen.
de vries streeft naar een zo objectief mogelijke beeldtaal. Een uitdrukkingswijze waarin de subjectieve 'scheppende hand' van de kunstenaar afwezig is. Veel van de vroege (witte) werken van herman de vries zijn op te vatten als autonome kunstuitingen, in die zin dat ze vooral verwijzen naar zich zelf. De meer recente werken hebben mede door hun directe relatie met de natuur ook een geëngageerd karakter. Ze zijn te ervaren als subtiele statements over de relatie mens en natuur, alsmede over de vervreemding van de mens van de natuur. Zulke interpretaties worden vooral ingegeven door de kennis dat de natuur wereldwijd bedreigd wordt door menselijk handelen. de vries toont ons in eerste instantie vooral de schoonheid en gedetailleerde rijkdom in de natuur. herman de vries laat ons opnieuw kijken. Hij registreert, verzamelt en ordent. Hij confronteert met processen en verschijnselen in de natuur: de oorspronkelijke biotoop van de mens waar we inmiddels door technologische, industriële en culturele ontwikkelingen ver van verwijderd zijn geraakt.
no thing - Nieuw werk van herman de vries in De Ketelfactory, Schiedam - Stenen in De Plantage
herman de vries toont in De Ketelfactory nieuwe tekeningen en maakt speciaal voor de tentoonstelling een installatie met jeneverbessen en een wandtekening. In de kleurpotloodtekeningen zijn veel elementen uit zijn oeuvre terug te zien: grasjes, riet, bladeren, takjes, kriebels, rechte lijntjes, krullen. De tekeningen zijn in hun beweeglijkheid en de rijkdom aan kleuren bijna grafische vertalingen van de natuur. De houtskooltekeningen zijn gemaakt met verbrande stukken hout uit het Duitse Steigerwald. herman de vries maakt op een wand in De Ketelfactory zijn grootste houtskooltekening tot nu toe. Bij het betreden van De Ketelfactory neem je de geur van jeneverbessen waar. Op een groot vlak liggen de dieppaarse bessen als een levende tekening op de vloer. De link met distilleerderij Nolet (mecenas van De Ketelfactory) is gelegd.
In het park De Plantage, de verbindende as tussen het Stedelijk Museum Schiedam en De Ketelfactory, en het oudste stadspark van Nederland, zijn door herman de vries drie stenen met teksten geplaatst.
Het Stedelijk Museum Schiedam en De Ketelfactory geven samen een bijzondere publicatie (boeken + DVD) uit over de tentoonstellingen op beide locaties.
Bovendien zal het boek: herman de vries – overal stroomt mijn oog (uitgeverij Waanders & De Kunst, Zwolle) van auteur Cees de Boer tijdens de opening van de tentoonstelling worden gepresenteerd.
Nederlands paviljoen Biënnale Venetië 2015
De presentatie to be all ways to be van herman de vries en curatoren Colin Huizing en Cees de Boer is door het Mondriaan Fonds uitgekozen tot de Nederlandse inzending voor de 56ste Biënnale in Venetië, die in 2015 zal plaatsvinden. Colin Huizing is eveneens de conservator van de tentoonstelling herman de vries. all.