Ook zijn er door het Westen na de koloniale tijd staten gevormd, waarbij men op de landkaart simpelweg een rechte streep trok, dwars door allerlei stammen en andere meer natuurlijke of statelijke verbanden heen.
Er ontstonden politieke conflicten, die, deels samenvallend met religieuze scheidingen, gaarne als religieus conflict werden verhuld.
En zo zitten we weer midden in het conflict tussen de sunnieten en de sji'ieten, maar nu eerder als politiek machtsconflict dan als conflict over religieuze opvattingen.
Dit, gecombineerd met die heetgebakerdheid en al die wapens, maakt het conflict behoorlijk problematisch en, door de verschillen in cultuur en geschiedenis, voor ons westerlingen moeilijk begrijpbaar.
Extra moeilijk voor ons westerlingen is de cultuur van de eindeloze wraak en weerwraak - enzovoorts enzovoorts - soms eerwraak - van de Midden-Oosterse cultuur: een cultuur van clans en stammen, net zoals overigens in Afrika nog het geval is. Zowel de clancultuur als de cultuur van wraak en wederwraak, enzovoorts, is ons, gelukkig, onbekend. Daarom is voor ons, althans voor uw weblog schrijver, dit allemaal moeilijk te begrijpen, hoeveel informatie wij ook krijgen.
Mensen, mensen, wat een simplisme van Bush en zijn neoconservatieve adviseurs! Berucht is een citaat van Bush, toen hij president werd en hij vroeg 'Vertel me iets van het Midden-Oosten (of was het 'het buitenland'?), ik weet er niets vanaf [behalve dan dat er olie is die wij niet kunnen missen - Tw.]
Men zou er 'de democratie brengen' - met het zwaard, dus verwijt de moslims niets! - en dit zou alle problemen oplossen. Nu, we hebben het gezien.
Men gaat stemmen. Voordien zijn er partijen gevormd... op etnische en religieuze, dus sektarische basis. Men stemt dus ... volgens etnische en religieuze, dus sektarische, lijnen. Niet dus op politieke ideeën over het belang van allen, nee, men stemt op het belang van de eigen groep en verwacht van de gekozen politici alleen dit te dienen.
Toen kwam in Irak de uitslag en bleken de sji'ieten gewonnen te hebben. 'Aha! - zo zei hun oosterse heetgebakerde gemoed - nu hebben wij de macht! Nu kunnen we hen dus eindelijk eens te grazen nemen! Wraak! Wraak op jarenlange onderdrukking door de sunnieten.
Ongelukkigerwijze heeft het, in feite Amerikaanse, regiem in Irak aldaar het leger en de politie ontslagen, want voorheen gedomineerd door Saddam Hussein en zijn Ba'ath Partij, dus verwerpelijk.
Een blunder van formaat. Onbegrijpelijk: die Amerikanen die zozeer hun leger en politie adoreren, misschien zelfs zo dat het zo vanzelfsprekend is dat men de invloed hiervan vergeet.
Hoe dan ook, er kwam een nieuwe politie en een nieuw leger, nu democratisch toch, gedomineerd door de sji'ieten, die hun kans op wraak eindelijk schoon zagen, ruim voorzien nog wel van wapens, politiebureaus en gevangenissen - en van een traditie van martelen zonder gewetenswroeging - over 'godsdienstigheid' gesproken.
We mogen concluderen dat 'de democratie daar brengen met het zwaard' een te simplistisch idee was van de machtige groep neocons rond Bush.
... en we zien de gevolgen. Zo eenvoudig ligt het niet. Zelfs in Nederland is het nu een probleem wie die meerderheid nu eigenlijk is.
We zijn de laatste tijd verwend met recensies van de nu vertaalde werken van Montesqieu, de man van de scheiding der machten: de wetgevende, de uitvoerende en de onafhankelijke rechterlijke, oordelende en conflict-oplossende macht. Een geniaal idee. Ook hadden wij De Verlichting, waarover wij eerder al schreven, met haar seculiere staat ofwel de cruciale scheiding van staat en godsdienst.
Helaas lijkt de Arabische cultuur dit nog niet zo scherp door te hebben. Seculiere staten zijn daar zeldzaam - ja, Turkije! Een 'Europees' land dus! - en regering door het volk met de daarbij vereiste scheiding der machten is daar helaas nog geen algemene praktijk.
We zien het al aan de reacties op het proces tegen Saddam Hussein. Men is daar zo totaal niet gewend aan het idee van een onafhankelijke rechtspraak, men komt er eenvoudigweg niet op, dat men voorshands al aanneemt dat de veroordeling niet van de onafhankelijke rechter komt, maar van de Irakese regering, en 'dus' van de Amerikaanse regering.
Dit is niet geheel onlogisch, gezien bijvoorbeeld het proces tegen de Bulgaarse verplegers in Libië, waarbij we voetstoots mogen aannemen dat de veroordeling, tegen alle wetenschappelijk gefundeerde contrabewijzen in, gedicteerd is door de machthebber daar, niet gesplitst zijnde in een wetgevende, uitvoerende en oordelende macht.
Ook de secularisatie, de scheiding tussen staat en religie, hier eerder genoemd als de belangrijkste Europese verworvenheid sinds De Verlichting, is daar nog niet al te ver doorgevoerd, gezien bijvoorbeeld het regiem in Saoedi-Arabië (met veel olie, dus), nog steeds bijna blindelings gesteund door de VS.
1) Het meest logische vervolg is een opsplitsing van Irak, hetzij in drie staten, Koerden, Sunnieten en Sji'ieten, hetzij in twee: koerden + sunnieten en sji'ieten. Maar dan:
Koerden en sunnieten zullen het met elkaar, en met hun olie, wel redden. De staat Sji'itistan gaat zijn eigen democratisch bepaalde weg: richting Iran. Men gaat zijn gang maar, men zoekt het zelf maar uit.
Hulp zal niet bestaan uit het zenden van legers, maar van geleerden, tolken, islamologen, arabisten, filosofen en vooral ook diplomaten.