Revalidatie, sport en beweging - Aortadissectie
Na het ontslag uit het ziekenhuis kom je er voor te staan dat je aan je herstel moet gaan werken. Je lichaam en geest hebben een zware klap gehad, ook als je geen operatie hebt moeten ondergaan. Om lichamelijk weer op krachten te komen, kun je denken aan: – revalidatie – fysiotherapie – fitnesscentrum – wandelen, fietsen of zwemmen
Een ander aspect is je psychische conditie. Je hebt heel wat te verwerken gekregen: – het plotselinge karakter waarmee de dissectie zich heeft gepresenteerd, – de operatie, – de narcose, – een mogelijk delier – het IC verblijf, – de beperkingen waarmee je te kampen hebt, het zijn alle aspecten die een behoorlijke impact kunnen hebben. De verwerking heeft zeker tijd nodig. Niet iedereen komt er alleen of met hulp van familie en vrienden uit. Onverwerkte emoties kunnen zich uiten in angst, depressie, posttraumatisch stressstoornis of post intensive care syndroom. Er zijn diverse cursussen en coaches die je daarbij kunnen helpen. Je kunt daarbij bijvoorbeeld denken aan Balanstraining, Mindfulness, Omgaan met stress, Stressreductie (MBSR), EMDR of Individuele coaching. De stichting FCIC zet zich in om de impact van opname op de IC te beperken voor (ex-)IC-patiënten en hun naasten, door een platform te bieden voor professionals, wetenschappers en ervaringsdeskundigen. Het bureau Gezondheidszorgcoach is gespecialiseerd in het bieden van nazorg aan voormalig IC patiënten en hun naasten. Dit in de vorm van de Balanstraining voor ex-IC-patiënten, individuele counselling of EMDR.
Een revalidatietraject, beweging en sporten helpen bij je lichamelijke herstel.
Beweging is ontzettend belangrijk na een aorta dissectie. Dit geldt voor iedereen die een operatie heeft gehad en moet herstellen. Het herstel gaat sneller als er tenminste dagelijks 30 minuten actief bewogen wordt. Bij patiënten die een hart- en/of vaat operatie hebben gehad, is er nog een extra reden om veel te bewegen. Het verlaagt namelijk je hartslag en je bloeddruk in rust, waardoor op de lange termijn het risico op zich herhalende hart- en vaataandoeningen verlaagd wordt. Onder actief bewegen worden activiteiten als wandelen, joggen of bijvoorbeeld fietsen verstaan.
Een speciaal cardiaal revalidatie programma is aanbevolen voor patiënten na operatie van een type A dissectie. Een dergelijk hartrevalidatietraject wordt vanuit het ziekenhuis aangeboden. Bij zo'n traject tref je zelden een lotgenoot aan. Over het algemeen is het traject afgestemd op hartpatiënten.
Na een aortadissectie type B wordt er geen revalidatietraject aangeboden. Sporten onder begeleiding van een fysiotherapeut is een optie, al blijken veel fysiotherapeuten ook geen ervaring te hebben met patiënten die een aortadissectie hebben gehad.
Het is goed om na te vragen of je fysiotherapeut de module Hartrevalidatie heeft gevolgd. Daardoor beschikt hij/zij over meer kennis over wat er tijdens inspanning met je lichaam gebeurt. De fysiotherapeut kan navraag doen bij de arts in het ziekenhuis over wat wel en niet wenselijk is. Gebleken is echter dat ook zij weinig handvaten krijgen waarmee ze de therapie kunnen starten. Inspanningsoefeningen met bloeddrukmeting en het meten van het zuurstofgehalte na inspanning zijn goede methodes om te starten. De metingen laten de patiënt zien hoe het lichaam op de inspanning reageert, wat weer tot vertrouwen kan leiden.
De ademhaling is ook erg belangrijk tijdens het revalidatie proces. Wanneer er sprake is van een lage dan wel buikademhaling wordt er minder druk opgebouwd in de borstkas. Het streven tijdens training en inspanning is dan ook om een rustige buikademhaling te behouden. Dit geldt voor zowel voor een aortadissectie type A als type B. Wanneer er sprake is van druk opbouw in de borstkas geeft dit ook meer druk in de buikregio en andersom. Bij een rustige buikademhaling is er sprake van meer zuurstof opname in het bloed en minder druk op de vaten. Dit vereist oefening aangezien de ademhaling snel naar een hoge of borstademhaling wil gaan. Uw fysiotherapeut kan u hierin begeleiden.
De adviezen van de specialisten zijn verschillend. In het algemeen kan wel gesteld worden dat piekbelasting en situaties die bloeddruk heel snel doen stijgen, moet worden vermeden. Lopen, fietsen en zwemmen zijn goede activiteiten. Moe worden kan geen kwaad maar put jezelf niet uit.
Over het sporten met gewichten zijn de adviezen verschillend. De één mag maximaal 5 kilo tillen terwijl de ander daar niets over hoort. Het is inderdaad zo dat excessief sporten, zoals sprinten, touw springen of zware gewichten tillen (gewicht verschilt per persoon; persen is in ieder geval niet goed) de druk in je borstkas en daarmee ook op je aorta tijdelijk kan verhogen. Er is nog niet duidelijk of dit ook het risico op het opnieuw krijgen van een dissectie/aneurysma kan verhogen. Contactsporten, duiken en parachute springen worden wel afgeraden. Hierbij komt er plotseling druk op de aorta te staan.