IGJ: 'Seksueel grensoverschrijdend gedrag in gehandicaptenzorg aanpakken' | medischcontact
Dat stelt de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd op basis van 173 meldingen van seksueel grensoverschrijdend gedrag, die tussen januari 2017 en december 2019 binnenkwamen. Bij 119 meldingen gaat het om seksueel grensoverschrijdend gedrag tussen cliënten en 54 meldingen tussen zorgverlener en cliënt. De inspectie concludeert dat het bespreken van seksualiteit, seksuele ontwikkeling, intimiteit en relaties lastig kan zijn, dat er sprake kan zijn van handelingsverlegenheid en een gebrek aan kennis over seksualiteit bij cliënten in de gehandicaptenzorg.
Hoewel de meldingen uit de gehandicaptenzorg ook de zorg voor mensen met een lichamelijke beperking of visuele beperking betreffen, wordt seksueel grensoverschrijdend gedrag vooral veel gemeld vanuit de instellingen voor mensen met een verstandelijke beperking. Meer dan 95 procent van de slachtoffers van seksueel grensoverschrijdend gedrag tussen cliënten heeft een verstandelijke beperking en ongeveer twee derde is vrouw. Van de plegers is 95 procent man en de meesten waren op het moment dat het gebeurde tussen de 19 en 23 jaar oud. Ook van de plegers heeft meer dan 95 procent een verstandelijke beperking.
Volgens de IGJ hebben de meeste zorgaanbieders de pleger verhuisd naar een andere zorginstelling of een andere locatie en bestonden de meeste verbeterplannen uit het bewerkstelligen van meer toezicht en voorlichten van medewerkers. Ook valt het de IGJ op dat met enige regelmaat aangifte door de zedenpolitie werd ontmoedigd vanwege voorziene bewijsproblemen en moeilijkheden bij het verhoren van zowel het slachtoffer als de dader.
Ook bij de meldingen over seksueel grensoverschrijdend gedrag waarbij de pleger een zorgverlener is, heeft 95 procent van de slachtoffers een, meestal licht, verstandelijke beperking. In twee derde van de gevallen gaat het om mannelijke plegers, meestal tussen de 24 en 28 jaar oud. In minder dan 10 procent betreft het een BIG-geregistreerde zorgverlener. Over 54 zorgverleners werden in totaal 68 meldingen gedaan. Volgens de IGJ werd in 25 procent van de gevallen het seksueel grensoverschrijdend gedrag toegegeven, maar was het in 30 procent van de gevallen niet terug te lezen in rapportage. Dat kan volgens de IGJ komen doordat de zorgaanbieders er regelmatig voor kiezen de pleger niet te confronteren gezien lopend politie- of bedrijfsintegriteitsonderzoek.
Na de meeste gevallen van seksueel grensoverschrijdend gedrag werd de zorgverlener in kwestie ontslagen en in bijna de helft van de gevallen werd aangifte gedaan bij de politie.