Overmere is een dorp in de Belgische provincie Oost-Vlaanderen en een deelgemeente van Berlare, gelegen in de driehoek Gent-Aalst-Lokeren. Het was een zelfstandige gemeente tot aan de gemeentelijke herindeling van 1977.

Geschiedenis
In 1331 vormde Overmere één heerlijkheid met Uitbergen. Aanvankelijk was het in het bezit van de heren van Dendermonde en later van de graven van Vlaanderen. Die laatste gaven het achtereenvolgens in leen aan het huis van Massemen in de 14e à 15e eeuw, aan de familie du Bois (van den Houte) in de 16e eeuw, aan de familie van Coudenhove in de 17e eeuw en de aan families de Lannoy de Hautpont, de Croy de Beaurainville, van Roosendael en de Heuvel in de 17e à 18e eeuw.

Overmere vormde samen met Uitbergen ook één parochie, met de moederkerk in Uitbergen en een kapel in Overmere. Deze kapel werd in 1350 vervangen door een kerk.

Op 24 mei 1452 had te Overmere een bloedige veldslag plaats tussen de Gentenaars en de troepen van Filips de Goede, hertog van Bourgondië. Vandaar komt de naam “strijddam” die vroeger gegeven werd aan de oevers van het Donkmeer.

Bij vorstelijk octrooi van 18 april 1673 wordt, op vraag van Antoon van Coudenhove, het leen van Uitbergen opgesplitst in twee lenen: Uitbergen en Overmere. Er bleef echter één schepenbank.

Op 12 oktober 1798 begon in Overmere de Boerenkrijg, een historische gebeurtenis die in Overmere levendig wordt gehouden door het Boerenkrijgstandbeeld, een werk van Aloïs de Beule, de Boerenkrijglaan, de 12 Oktoberlaan in een woonwijk ten zuidoosten van het centrum van Overmere en het Boerenkrijgpark (de in 2019 opgewaardeerde tuin van het oud-gemeentehuis van Overmere).

Op 2 november 1862 brandde de 14e-eeuwse kerk af. Deze werd vervangen door de neogotische Onze-Lieve-Vrouw-Hemelvaartkerk in 1864-1866 die door Mgr. Hendrik-Frans Bracq werd ingewijd op 10 september 1866.

Het doksaal en het orgel werden ongeveer samen uitgevoerd, het eerste in 1889 door beeldhouwer Lippens uit Gentbrugge; het tweede in 1890 door de gebroeders Vereecken uit Gijzegem. De orgelkast komt voor als een drieluik waarvan de middenpartij als een torenbouw uitsteekt. Samen vormen doksaal en orgel een neogotisch ensemble in een ruime kerk die zowel naar architectuur als naar meubilair een eenheid vormt. Het orgel is tevens opgenomen als beschermd monument.

Demografische ontwikkeling

Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1970=volkstellingen; 1976 = inwoneraantal op 31 december

Bezienswaardigheden
 Het Boerenkrijgstandbeeld Pa en Gijs van Aloïs De Beule
 De Onze-Lieve-Vrouw-Hemelvaartkerk, te vinden in het het centrum van Overmere, met binnenin het geklasseerde Vereecken-orgel uit 1890.
 D'Oude kapel

Natuur en landschap
De hoogte van Overmere bedraagt ongeveer 6 meter. De natuurgebieden in de omgeving zijn:
 De Nieuwdonk, een aangelegd meer vlak bij het Donkmeer.
 Het Donkmeer, dit is als een van de grootste meren in Vlaanderen (86ha) een trekpleister voor toeristen. Het ligt op de grens van Overmere, Berlare en Uitbergen.

Festiviteiten
Om de twee jaar (even jaren) organiseert Festivaria een schouwspel dat zich afspeelt aan het Donkmeer. Dit openluchtspektakel vindt plaats eind augustus - begin september en trekt kijkers aan van binnen- en buitenland, waaronder ook leden van de Belgische Koninklijke familie.

Politiek
Overmere had een eigen gemeentebestuur en burgemeester tot de gemeentelijke fusie. Burgemeesters waren:
 1800-1830 : Charles De Cornet
 1830-1836 : Emmanuel De Smet
 1836-1848 : Jan Albert Bauwens
 1848-1877 : Lieven Bernard De Beule
 1877-1885 : Casimir Van Ruytegem
 1885-1907 : Casimir de Lausnay
 1907-1914 : Louis de Lausnay
 1914-1916 : Jozef Verherbruggen (waarnemend)
 1916-1918 : René Eeman (waarnemend)
 1919-1933 : Louis de Lausnay
 1934-1938 : Petrus Jacobs
 1938-1957 : Jules Wierinck
 1957-1960 : Jean Folchi (op 12/07/1960 afgezet door de gouverneur)
 1960-1971 : Camiel Vervliet
 1971-1977 : Lodewijk Jacobs (1977 = gemeentefusie)

Bekende Overmerenaars
 Mgr. Honoré-Jozef Coppieters (bisschop van Gent)
 Jan Frans De Lantsheere (griffier van het leenhof van Dendermonde)
 Karel De Gucht (Belgisch politicus)
 Louis Casimir de Lausnay (burgemeester van Overmere en senator)
 Ernest de Regge (componist)
 Vic Temmerman (beeldhouwer)
 Baron Emile Tibbaut (volksvertegenwoordiger en minister van staat)
 Frans Van Laere (bouwkundige)
 Emmanuel de Wapenaert (hoofdschepen van het Land van Dendermonde en burgemeester van de stad Dendermonde)

Nabijgelegen kernen
Kalken, Uitbergen, Heiende, Donk

Literatuur
 Overmere in:

Externe links
 Heemkundige kring Overmere
 Inventaris Onroerend erfgoed

Plaats in Oost-Vlaanderen
Berlare