Ventileer voldoende en juist
Vervang oude CV installaties
Stook op een lagere temperatuur
Maak een stookschema en stel deze in op de kamerthermostaat
Gebruik thermostaatkranen op de radiatoren
Schakel de CV tijdig uit
Houd binnendeuren gesloten
Zorg dat radiatoren zoveel mogelijk vrij gehouden worden
Kies voor vloer- en/of wandverwarming
Verwarm de hal of gang tot ca. 15 °C
Laat een huis niet te ver afkoelen
Stook een open haard niet als bijverwarming
Voldoende ventileren wil zeggen dat er zoveel lucht wordt ververst als nodig is voor het verwijderen van het teveel aan afvalstoffenen en het verlagen van de luchtvochtigheid. Het betekent dus ook het voorkomen van onnodig ventileren, omdat hierdoor extra energieverlies ontstaat. Te weinig ventileren kan leiden tot sufheid en concentratieproblemen. CO2 en luchtvochtigheid zijn de belangrijkste indicatoren voor de kwaliteit van de binnenlucht (Arbo binnenklimaat). Bij voorkeur blijft de CO2-waarde beneden de 1200 ppm (buitenlucht bevat ca. 400 ppm CO2) en de luchtvochtigheid tussen de 40% en 60%. Bent u bezorgt dat uw huis te goed is geïsoleerd of bent u bang om uw huis volledig tochtdicht te maken, dan biedt een CO2 meter uitkomst. Het CO2 gehalte is eenvoudig te meten en het is eigenlijk vreemd dat dit niet vaker standaard wordt gedaan. Vooral in nieuwbouw waarbij men wil weten of het mechanische ventilatiesysteem correct functioneert, is dit een goede manier om de luchtkwaliteit te bewaken. Ook voor het bepalen van de juiste ventilatiestrategie in huizen zonder mechanisch ventilatiesysteem, biedt een CO2 meter uitkomst. Hoe bepaal je anders wanneer de lucht voldoende is ververst of wanneer je moet gaan ventileren? Hieronder staan twee ventilatietechnieken:
Ventileer kort en kracht op momenten dat de verwarming niet aanstaat. Zet ramen en/of deuren open.
Kies bewust voor een regelbare wijze van ventileren via een rooster hoog in de kamer of een klapraampje. Vermijd tocht door kieren bij deuren en ramen. Dit geeft onprettige luchtstromen in huis en zorgt voor onnodig energieverlies.
2. Vervang oude CV installaties
Oude installaties (ouder dan 15 jaar) verbruiken meer energie, doordat in het verleden oudere technieken werden gebruikt, maar ook door vervuiling en slijtage van de installatie. Een nieuwe installatie is snel terugverdient door besparing op stookkosten en onderhoud. Dit geldt ook voor HR ketels van 15 jaar en ouder. Voor VR ketels geldt dat het al financieel rendabel is om deze te vervangen door een moderne HR ketel als deze ouder zijn dan 10 jaar. Gebruik onze adviesmodule om een advies op maat te krijgen.
3. Stook op een lagere temperatuur
In een goed geïsoleerde woning is 19 °C al voldoende comfortabel. Vooral vloerisolatie maakt het mogelijk om een lagere kamertemperatuur aan te houden omdat de vloer dan niet meer koud aanvoelt. Een CV installatie verbruikt meer energie om van 19 naar 20 graden te verwarmen dan bij het verwarmen van 18 naar 19 graden. Elke graad die lager gestookt wordt, leidt tot een besparing van ca. 6% per graad verlaging.
4. Maak een stookschema en stel deze in op de kamerthermostaat
Zorg voor een programmeerbare thermostaat. Bij voorkeur het type behorende bij uw CV ketel. De meeste moderne ketels kunnen worden aangestuurd met een programmeerbare thermostaat. Hierin is een stookschema vast te leggen. De warmtebehoefte neemt gedurende de dag langzaam toe. Voor de meeste mensen is het geen enkel probleem om de dag met 18 °C (of lager) te beginnen. In de loop van de middag kunt u de temperatuur laten oplopen tot b.v. 19 °C om in de avond naar behoefte nog iets op te laten lopen.
5. Gebruik thermostaatkranen op de radiatoren
Om onnodig warmteverlies te voorkomen is het van belang een ruimte te stoken op de gewenste temperatuur en niet hoger. Een slaapkamer hoeft vaak slechts beperkt verwarmd te worden. Om dit goed te regelen kan het beste gebruik gemaakt worden van thermostaatkranen. Ook zijn er programmeerbare thermostaatkranen (Programmeerbare thermostaatkraan), zodat per vertrek een stookschema ingesteld kan worden.
6. Schakel de CV tijdig uit
Bij goed geïsoleerde huizen kunt u de CV een uur voordat u naar bed gaat uitschakelen. De warmte in het CV systeem houdt de ruimte vaak gedurende het betreffende uur nog prima op temperatuur. De totale stooktijd op maximale temperatuur wordt hier mee verkort. Afhankelijk van de snelheid van afkoelen kunt u de tijdsduur van vervroegd uitschakelen aanpassen. Bij slecht geïsoleerde huizen is vaak nog altijd een half uur aan te houden. Bij oude radiatoren (grote waterinhoud) kan soms zelfs gekozen worden voor meer dan een uur, omdat de grote watermassa nog lang warmte afgeeft.
7. Isoleer jezelf
8. Houd binnendeuren gesloten
Wanneer u binnendeuren gesloten houdt, gaat de warmte niet onnodig verloren via een hal of trappenhuis. U stookt dan per vertrek. Dit is vooral van belang tijdens de opwarmfase van uw huis.
9. Zorg dat radiatoren zoveel mogelijk vrijgehouden wordenx
Wanneer u gordijnen voor de radiatoren hangt, wordt de warmteafgifte ernstig belemmerd. Ook een aftimmering rondom een radiator werkt sterk negatief op de warmteafgifte. Hoe beter de warmteafgifte van uw radiatoren, hoe lager de keteltemperatuur kan blijven om de gewenste kamertemperatuur te halen. Hierdoor blijft het rendement van de ketel optimaal.
10. Kies voor vloer- en/of wandverwarmingx
Bij vloer- en/of wandverwarming is er een groter oppervlak voor warmteoverdracht, waardoor de watertemperatuur laag kan blijven en het rendement van de ketel dus hoger blijft. Vloer- en/of wandverwarming kan toegepast worden in combinatie met radiatoren. Voor de vloer- en/of wandverwarming wordt er een aparte temperatuurregelaar aangesloten, die er voor zorgt dat de vloerverwarming niet boven de gewenste temperatuur komt. Elektrische vloer- en/of wandverwarming is niet efficiënt. Meer informatie is te vinden op Klusidee-vloerverwarming of 123-vloerverwarming.
11. Verwarm de hal of gang tot ca. 15 °C
Bij aanwezigheid van een radiator in een hal of gang is het verstandig om deze in beperkte mate mee te laten verwarmen. De ruimte werkt dan als buffer bij het openen van deuren, zodat de lucht in de diverse kamers niet plotseling sterk afkoelt.
12. Laat een huis niet te ver afkoelen
Het is niet verstandig om uw huis 's nachts te veel te laten afkoelen omdat de ketel dan extra hard gestookt moet worden om uw huis de volgende ochtend weer op temperatuur te krijgen. Bij een HR ketel betekent dit veelal dat deze zich door de hoge retourwatertemperatuur als een VR ketel gaat gedragen. Bij redelijk tot goed geïsoleerde huizen zal de temperatuur overigens ook niet snel dalen tot onder de 15 °C, zodat 's nachts minimaal hoeft te worden gestookt. Een bij de ketel passende thermostaat zal bovendien de opwarmregeling zo aanpassen dat dit optimaal gebeurt. Voordeel is tevens dat het huis nooit echt koud aanvoelt en condensatie minder optreedt. Dit is beter voor het binnenklimaat (huisstofmijt doet het zeer goed op vochtige plekken, bijvoorbeeld door condensatie op een koude vloer).
NB: Voor slecht geïsoleerde huizen of huizen met een oude ketel (VR of slechter) gaat dit niet op. In dat geval kunt u de temperatuur gewoon laten dalen om 's morgens pas weer te starten met het opwarmen van uw huis.
13. Stook een open haard niet als bijverwarming
Een open haard zorgt voor afkoeling van de lucht. Gebruik deze dus alleen voor de gezelligheid en niet met het idee om bij te verwarmen. Bij de schoorsteentrek gaat veel extra lucht mee naar buiten waardoor onderdruk ontstaat in huis. Daardoor wordt weer meer koude lucht van buiten aangezogen. Lokaal wordt de ruimte natuurlijk verwarmd, maar de CV zal later extra hard moeten stoken om de rest van het huis dat sterk is afgekoeld opnieuw op temperatuur te krijgen.
Aandachtspunt is ook de klep van de open haard. Deze sluit in de meeste gevallen slecht en door de natuurlijke trek gaat hiermee veel warmte verloren uit de woonkamer. Maak bijvoorbeeld een inzetstuk met daarop een isolatielaag voor de momenten dat de haard niet gebruikt wordt.
Een warmtepomp kan zeer efficiënt warmte leveren voor het verwarmen van een woning door de beschikbare omgevingswarmte (van een lager temperatuurniveau) te benutten. Een warmtepomp maakt gebruik van hetzelfde thermodynamische kringproces als een koelkast, waarbij warmte wordt onttrokken die weer wordt afgegeven op een hogere temperatuur. Dergelijke systemen worden al tientallen jaren gebruikt in o.a. Japan, waar een gebrek is aan natuurlijke energiebronnen.
Van belang is dat er een warmtebron beschikbaar is. Gedacht kan worden aan grond- of zeewater, maar ook zijn er reeds warmtepompen op basis van (omgevings)lucht. Daarnaast geldt dat er in de woning een lage temperatuur verwarmingssysteem (b.v. vloerverwarming) moet zijn aangelegd. Een goed werkend systeem kan vergeleken met een CV systeem minimaal 3x zoveel warmte genereren tegen een vergelijkbare energie input. Uitgaande van het feit dat elektra energetisch met ca. 42% rendement wordt opgewekt zorgt dit energetisch al gauw voor 30% verbetering t.o.v. de beste HR ketels. Financieel geeft dit op de variabele kosten al gauw een besparing van een factor 2. De aanschafprijs van een warmtepomp ligt overigens nog een stuk hoger dan een CV ketel. Op dit moment wordt de warmtepomp door de goede energieprestaties al veel toegepast in de nieuwbouw. Vooral als collectief systeem is dit financieel rendabel te maken.