Matthew Kiprotich Birir (Eldama Ravine, 2 juli 1972) is een voormalige Keniaanse atleet, die gespecialiseerd was in de 3000 m steeple. Hij werd in deze discipline Keniaans en olympisch kampioen.

Loopbaan 
Birir begon serieus te trainen, toen hij op de St. Patrick's High School in Iten terechtkwam. Deze school bracht talrijke bekende Keniaanse atleten voort. Hij veroverde op de wereldkampioenschappen voor junioren in 1988 een zilveren medaille op de 3000 m steeple. Met een tijd van 8.44,54 finishte hij achter William Chemitei. Twee jaar later won hij dit wereldkampioenschap in 8.31,02.

Zijn landgenoot Patrick Sang gold op de Olympische Spelen 1992 in Barcelona als de grote favoriet op de 3000 m steeple. In de laatste ronde rende Birir zijn landgenoot Sang echter voorbij en finishte als eerste met een voorsprong van 0,69 seconde.

Op de wereldkampioenschappen van 1993 in Stuttgart werd Birir door de Italiaan Alessandro Lambruschini naar de vierde plek verwezen. Precies hetzelfde overkwam hem drie jaar later op de Olympische Spelen van 1996 in Atlanta, toen hij opnieuw vierde werd.

Zijn broer Jonah Birir behaalde op de Olympische Spelen van 1992 een vijfde plaats.

Titels 
Olympisch kampioen 3000 m steeple - 1992
Keniaans kampioen 3000 m steeple - 1996
Wereldkampioen junioren 3000 m steeple - 1990

Persoonlijke records 
Baan

Weg

Palmares

3000 m steeple 
 1988:  WJK - 8.44,54
 1990:  WJK - 8.31,02
 1992:  OS - 8.08,84
 1992:  Memorial Van Damme - 8.16,48
 1993: 4e WK - 8.09,42
 1993: 7e Grand Prix Finale - 8.09,42
 1994:  Memorial Van Damme - 8.18,30
 1995: 9e WK - 8.21,15
 1995: 12e Grand Prix Finale - 8.36,22
 1996: 4e OS - 8.17,18
 1997: 9e Grand Prix Finale - 8.28,83
 1999: 8e Adriaan Paulen Memorial te Hengelo - 8.26,58

10 km 
 1999:  10 km van Vincennes - 28.08
 2001:  Corrida van Houilles - 28.54

halve marathon 
 2001: 4e halve marathon van Egmond - 1:04.49
 2007: ? halve marathon van Berlijn - 1:02.56

marathon 
 2001: 8e marathon van Amsterdam - 2:13.58
 2002: 14e marathon van Hamburg - 2:15.28
 2003: ?e marathon van Mazatlán - 2:15.54
 2004:  marathon van Los Angeles - 2:14.25
 2004:  marathon van Brussel - 2:11.44
 2005: 7e marathon van Los Angeles - 2:19.06
 2005: 8e marathon van Frankfurt - 2:12.41
 2008: 8e marathon van Amsterdam - 2:13.58

Keniaans atleet
Keniaans olympisch kampioen
Keniaans steeplechaseloper
Keniaans langeafstandsloper
Keniaans marathonloper