Programmalijn SEE Wijkgerichte energietransitie
Een héle wijk meenemen in de transitie naar duurzame energie. Is dat niet enorm complex? Jazeker! Toch pakken wij die uitdaging bij HAN SEE met beide handen aan. Of eigenlijk: met heel veel verschillende handen. Want Wijkgerichte Energietransitie krijg je alleen samen voor elkaar.
Stel je even voor. Over 30 jaar is onze collectieve CO2-uitstoot zo goed als nul. Fossiele brandstoffen behoren definitief tot het verleden. En alle Nederlandse huishoudens draaien probleemloos op duurzame energie. Klinkt dat als een sprookje? In 2050 moet het toch écht zover zijn.
Dat is een uitdaging van jewelste. Je haalt een wijk natuurlijk niet zómaar van het aardgas af. Daarom zijn we bij SEE gestart met de programmalijn Wijkgerichte Energietransitie. We onderzoeken daarin hoe je een hele wijk in die energietransitie meeneemt. Dat doen we samen met zoveel mogelijk verschillende partijen. Wijkgerichte Energietransitie is namelijk een complex proces. Daarbij spelen zowel technische, sociale én economische vraagstukken een even belangrijke rol.
Technische, sociale en economische uitdagingen
Een wijk barst bijvoorbeeld van de verschillende soorten gebouwen. Die zijn niet allemaal geschikt om duurzaam te maken met warmtepompen of zonnepanelen. Daar moet je een technische oplossing voor verzinnen. Dan zit je met het economische aspect: zijn die oplossingen wel betaalbaar voor iedereen? Ook pakken we de sociale kant van het vraagstuk aan. We onderzoeken hoe wijkbewoners denken over de energietransitie. Denken ze überhaupt na over duurzaamheid? Willen ze aan energietransitie meewerken?
Multidisciplinair naar duurzame energietransitie
Wijkgerichte Energietransitie past perfect bij het uitgangspunt van SEE. We werken met al die verschillende partijen namelijk op een multidisciplinaire manier samen. Dat doen we niet alleen vanuit de driehoek van onderwijs, onderzoek en bedrijfsleven, ook met bewoners, provincie en de overheid werken we naar die duurzame energietransitie toe. Dat blijft natuurlijk niet bij praten alleen: we voeren alles zoveel mogelijk in de praktijk uit.
Spijkerkwartier als living lab
Een belangrijke wijk binnen Wijkgerichte Energietransitie is het Arnhemse Spijkerkwartier. Die wijk hebben we liefdevol geadopteerd als living lab. Daar zijn we dan ook zoveel mogelijk fysiek aanwezig. We verbinden bewoners, studenten en de overheid met elkaar in zogenaamde labs en werkplaatsen. Daar kunnen alle betrokken partijen ideeën en ervaringen met elkaar uitwisselen. Zo weten we wat er écht in de wijk speelt en kunnen we weer nieuwe onderzoeksvragen stellen.
Minorenplan
Wat dat betreft is ons Minorenplan heel belangrijk. Groepen studenten van verschillende disciplines gaan met elkaar het Spijkerkwartier in. Bijvoorbeeld om met bewoners te praten over de energietransitie, maar ook om informatie te verzamelen. Wat voor verschillende soorten woningen staan er bijvoorbeeld allemaal? En wat is het energieverbruik van bewoners? Ook helpen ze wijkbewoners bij duurzame uitdagingen die nú al spelen. Het plaatsen van zonnepanelen bijvoorbeeld. Studenten van economische, sociale en bouwkundige opleidingen pakken dit samen aan. Zo leren ze over de grenzen van hun eigen opleiding heen te kijken. Dat zorgt voor extra enthousiasme, meer kennis en een snellere energietransitie.
Kennisdeling met de gemeente
Wat gebeurt er eigenlijk met die berg aan technische, sociale en economische kennis en informatie? Die delen we met de gemeente en de overheid. Zo hebben ook zij een helder beeld van alle belangen en prioriteiten, en kunnen zij tot actie overgaan. Per wijk wordt daarvoor een plan gemaakt. Welke duurzame alternatieven zijn geschikt? En op welke termijn kunnen ze worden ingevoerd? Dat begint met kleine ingrepen. Maar ook met kleine stapjes worden huishoudens die draaien op duurzame energie langzaam maar steeds minder een sprookje en meer de werkelijkheid.
We werken multidisciplinair aan onze projecten binnen SEE. Enkele voorbeelden lectoraten en opleidingen die meewerken aan de wijkgerichte energietransitie staan hieronder.
HAN Sociaal
In contact over de Wijkgerichte Energietransitie?
Frits Schultheiss, hoofddocent Bouwkunde
frits.schultheiss@han.nl
06-55 37 14 18
Erik Jansen, associate lector Capabilities in Zorg en Welzijn
erik.jansen@han.nl
024-353 03 68
Living labsEmpathische leef­om­ge­ving geeft mensen met dementie vrijheid terug
Anne de Jonge van Bouwend Nederland "Voed je professionaliteit tijdens het Symposium Bouwen 2.0"
Klimaatverandering, sociale ongelijkheid en de nieuwe economie vragen om nieuwe, integrale antwoorden. Via drie programma's werkt de HAN aan oplossingen die slim, schoon & sociaal zijn. Hier houden we je op de hoogte over het programma.