Zorgwelzijn - 'Sociaal werkers: blijf verward en onzeker'
2988 19 sep 2016
Welke thema's blijven onderbelicht en vallen op nu de transformatie in het sociaal domein in volle gang is? Op die vraag probeerden sprekers en bezoekers van het Zorg+Welzijn Jaarcongres van 15 september antwoord te geven.
Lilian Linders: 'Ik hoop dat professionals verbaasd, onzeker en verward blijven.' - Foto: Claudia Kamergorodski
Piet-Hein Peeters, hoofdredacteur Zorg+Welzijn en dagvoorzitter van het Jaarcongres: 'Wat ik interessant vind, en wat voor mij ook de rode lijn van het congres was, is hoe radicaal de transities moeten uitpakken. Hoe leidend maken we de burger en de professional en het samenspel tussen hen? Moet de rest daar volgend aan zijn? Of willen we grip houden als gemeenten en zorginstellingen?'
Peeters zag grote verschillen in de visies van de sprekers. 'Lenie Scholten, die bijna twaalf jaar wethouder is geweest binnen het sociaal domein, merkte op dat we in de transities iets behoorlijk vergeten zijn. Namelijk de inrichting van de backoffice. Doordat bijvoorbeeld inkoop en regelgeving daar niet goed zijn afgestemd op de praktijk, raakt "de voorkant" van het werkveld soms gefrustreerd. Een maatwerkoplossing van het wijkteam kan dan vastlopen op regels en afspraken. Daar moet de komende tijd dan ook op gefocust worden.'
Samenspel tussen burger en professional
Jos van der Lans, die werd geïntroduceerd als één van de geestelijk vaders van de veranderingen in het sociaal domein, vindt juist het samenspel tussen de professional en de burger een cruciaal thema voor het komende jaar. Peeters: 'In een participatiesamenleving moet ook ruimte zijn voor burgers om eigen initiatieven te ontwikkelen. Volgens Jos zie is die beweging er wel, maar kan die ook vastlopen of gezien worden als "in plaats van". Jos wil juist dat er samenspel ontstaat tussen burgers en professionals door bijvoorbeeld uitwisseling van kennis, praktijk en inzichten.'
Lector Lilian Linders bleek zich te kunnen vinden in zowel het standpunt van Scholten als dat van Van der Lans en sloeg een brug tussen de beide onderwerpen. Peeters: 'Lilian stelt dat met name het vertrouwen moet groeien. Het vertrouwen tussen professionals onderling, maar ook het vertrouwen tussen professionals, burgers en gemeenten.' Ook ziet ze dat het huidige beleid van gemeenten tot frustraties kan leiden. In sommige gevallen gaan ambtenaren op de stoel van sociaal werkers zitten en worden opdrachten geformuleerd die letterlijk uitgevoerd moeten worden. Linders: 'Professionals worstelen daardoor met hun opdracht en zijn onzeker. Zij moeten wat dat betreft meer mondigheid en reflexiviteit ontwikkelen zodat ze hun werk kunnen doen.' Maar is die onzekerheid een probleem? Nee, vindt Linders. 'Ik hoop dat professionals verbaasd, onzeker en verward blijven. Want juist als je die gevoelens ervaart ga je vragen stellen en kom je verder.'
En hoe nu verder? Peeters: 'De thema's die nu naar boven zijn gekomen, zijn de onderwerpen waar het sociaal domein mee aan de gang moet. Het is eigenlijk een agenda voor 2017. Met alle onderwerpen en ideeën die zijn besproken, kunnen we vooruit en moet een ieder in zijn of haar eigen praktijk aan de slag.'
Van het congres is een samenvatting gemaakt in de vorm van een mindmap. Deze geeft een (zeer verkorte) weergave van de bijdragen van de verschillende sprekers.