Groente, ook lekker voor kinderen
U moet de groenten hebben
Groenten zijn meestal groen, en voor kinderen is dat vaak het signaal om te denken: 'vies'. Dat is jammer, en lastig. Want in groenten zitten veel vitaminen en andere nuttige stoffen. Sterker nog: zonder groente kun je nauwelijks gezond eten.
Groente bevat bijna alles wat de natuur te bieden heeft: mineralen, spore-elementen, vitaminen, koolhydraten en geringe hoeveelheden eiwit en vet. Planten maken dit allemaal zelf, uit zonlicht en voedingsstoffen die ze uit de grond halen.
Groente heb je in vele soorten:
- bladgroente (zacht en groen; sla, spinazie)
- harde groente (hard en soms wat bleek; kool, bieten)
- vruchtgroente (vrij zacht en gekleurd; tomaten enz))
- droge of blikgroente (erwten, bonen, worteltjes)
Sla in honderd soorten
Harde groenten moeten vaak eerst worden gekookt - daardoor gaan de celwanden van de groente kapot en kunnen de nuttige inhoudsstoffen vrijkomen in onze maag. Boerenkool en meestal spinazie koken we ook.
Peulvruchten (erwten, bonen, linzen) moeten zeker ook gekookt om te kunnen eten. Je kunt ze goed gedroogd bewaren. Vaak worden erwten en bonen snel na de oogst gekookt en in potjes en blikjes gedaan, of diepgevroren.
Sommige soorten kool, zeker broccoli, kan kanker helpen voorkómen. Specifieke stofjes (glucosinolaten) in de kool zorgen daarvoor. Het werkt wel raar met glucosinolaten: die gaan kapot als je groente te lang kookt, maar ze zijn ongezond als je ze zou eten uit rauwe groenten.
Zuurkool is witte kool die bewerkt is. De kool is gefermenteerd (nuttige bacteriën doen er iets mee, zie bij fermentatie), waardoor het voor mensen makkelijker verteerbaar is.
Tegen hart- en vaatziektes
In het algemeen helpen groenten niet erg tegen kanker. Wel tegen hart- en vaatziektes en vooral tegen overgewicht. In groente zitten veel vitamines en mineralen en weinig calorieën. Dus de essentie van groente eten is vooral dat je niet iets anders eet.
Productie, im- en export
Vooral de zachtere bladgroenten worden meestal verbouwd in kassen. Dat kost energie, maar er hoeft minder gespoten te worden omdat de beschermde teelt ziektes en plagen buiten houdt. De meeste koolsoorten worden in de openlucht geteeld.
Kool (in alle soorten en kleuren) wordt veel in Nederland verbouwd. Het gaat met scheepsladingen tegelijk naar onder meer Rusland, omdat het vaak zo goedkoop is. Sla komt uit de Nederlandse kassen, maar ook uit Frankrijk uit de open lucht. IJsbergsla komt vaak uit Spanje. Bloemkool komt, vooral vroeg in het jaar, vaak uit Frankrijk.
Groente is echt gezond. Dat vindt bijvoorbeeld ook de Kankerbestrijding.
Een overzicht van verkrijgbare groenten is te vinden bij de Greenery.
Een iets ander overzicht biedt het Voedingscentrum, of het Voorlichtingsbureau Groenten en Fruit.
Nog meer over groente op de Groentepagina of bij Startkabel.
Handelaren zijn te vinden bij branche-organisatie Frugi Venta.
Een zeer toegewijde producent en handelaar van groente is de Groentehof
Verder nog wat exotische groenten, met recepten.
Dat groente eten een feest kan zijn bewijst onder meer de Franse topkok Alain Passard. Hij gooide enkele jaren geleden zijn 3-sterrenrestaurant radicaal om: vlees eruit. Al zegt hij zelf: 'Ik ben niet gestopt met vlees, maar begonnen met groente.' Wie het wil proeven moet er wel voor naar Parijs. Of kijk op de site van zijn restaurant l'Arpège.
Met veredeling kan nog veel meer
Door de eeuwen heen hebben boeren en tuinders groentegewassen steeds verder verbeterd (veredeld). De veredeling is tegenwoordig een complete industrie, die zwaar leunt op de wetenschap.
Ondertussen is duidelijk dat de smaak of het gehalte aan bijvoorbeeld vitamines nog veel verder verbeterd kan worden. En combinatie van verschillende technieken kan voor die verbetering zorgen.
Wie zelf groente wil kweken in een moestuin, kan eens kijken bij de site Plantaardig.com. Met heel veel praktische tips, specifiek voor meer dan veertig verschillende soorten groente.