Het is de enige soort binnen het geslacht Hydrocoloeus, hoewel gesuggereerd is dat ook de Ross meeuw bij het geslacht ingedeeld zou moeten worden. Tot voor kort werd de dwergmeeuw bij het geslacht Larus ingedeeld, maar aan de hand van onderzoek aan mitochondriaal DNA is gebleken dat hij minder verwant is met de meeuwen uit het genus Larus.[3]
Deze kolonievormende vogels bouwen hun platte, stevige nest in moerasvegetatie en is gemaakt van drijvende waterplanten. Het bevat meestal 3 zandkleurige tot olijfgroene eieren, die donkerbruin gevlekt zijn.
Deze soort komt voor van oostelijk en noordelijk Europa tot in West- en Oost-Siberië en soms ook in Noord-Amerika. Het leefgebied bestaat uit kustgebieden, lagunes, zandstranden en riviermondingen. De vogel broedt voornamelijk in het binnenland verspreid over een groot gebied dat reikt van de subarctis tot aan de gordel van bossen of steppen in de gematigd klimaatzone. Daar broeden zij in zoetwatermeren, rivierdalen en moerassen mits daar rijke oevervegetaties zijn. Plaatselijk zijn er ook kolonies in kustgebieden.[4] De vogel vormt kolonies, vaak samen met kokmeeuwen.