Ik voel de adrenaline nog door mijn lijf gaan | De Volkskrant
Ik voel de adrenaline nog door mijn lijf gaan
VAN ONZE VERSLAGGEVER GIJS HERDERSCHEÊ 28 april 2012, 00:00
'Het is ontzettend jammer dat de PvdA niet heeft meegedaan aan het bezuinigingspakket. Juist omdat VVD en CDA keihard vasthielden aan maximaal 3 procent begrotingstekort, konden wij veel concessies krijgen. Die eis van VVD en CDA versterkte onze onderhandelingspositie enorm. Daardoor konden we én het rechtse beleid van de laatste jaren ongedaan maken én hervormingen afspreken. Daar zien we de GroenLinks-agenda in terug. Als de PvdA had meegedaan, hadden we misschien nog meer gedaan kunnen krijgen. Maar de PvdA zette vraagtekens bij de 3 procent.'
Met een laatste flard adrenaline blikt Jolande Sap, partijleider van GroenLinks, terug op de week waarin de PVV de val van het kabinet-Rutte veroorzaakte, de overheidsfinanciën in chaos dreigden te geraken en een gelegenheidscoalitie een ongehoord bezuinigingspakket overeenkwam.
'Ik voel de adrenaline nog door mijn lijf gaan. Het moet allemaal nog een beetje indalen. Maar ik ben zeker niet zenuwachtig over de vraag wat de achterban hiervan vindt. Ik ben juist ongelooflijk trots. Het rechtse beleid is ongedaan gemaakt. En dat komt niet meer terug. Ik kan me niet voorstellen dat met name het CDA ooit nog met de PVV in zee gaat.'
Maar waarom steunen jullie een pakket dat na de verkiezingen weer rechts bijgesteld kan worden?
'Met dit akkoord is het politieke speelveld definitief verschoven. Het is wel duidelijk dat de PVV niet meer gaat regeren. Bij de formatie straks wordt dit akkoord het uitgangspunt, niet het oude rechtse beleid van Rutte.'
Gaat dit akkoord alleen over de begroting of gaan 'de vijf' nu het kabinetsbeleid bepalen?
'Dit gaat alleen over de begroting 2013. Er moet nog een hoop worden uitgewerkt. Dat betekent wel een enorme koerswijziging, laat dat duidelijk zijn. Bezuinigingen op natuur, cultuur en het persoonsgebonden budget worden grotendeels teruggedraaid. Er komt een vergroening van het belastingstelsel. De hypotheekrenteaftrek wordt aangepakt. De pensioenleeftijd gaat eerder omhoog. We hebben 0,5 miljard extra lasten voor de hogere inkomens afgesproken die gebruikt gaat worden voor koopkracht van lagere inkomens. In totaal is daarvoor 1,5 miljard euro beschikbaar. Hoe dat gebeurt, moeten we nog bespreken. Maar het zijn stuk voor stuk wezenlijke punten voor GroenLinks. VVD en CDA hebben daar grote concessies gedaan. Denk maar terug aan Balkenende die in 2010 de hypotheekrenteaftrek onbespreekbaar noemde met de VVD in zijn kielzog.'
Hebben jullie niet gewoon het VVD-CDA-PVV-lijstje uit het Catshuis bijgeschaafd?
(Verontwaardigd) 'Ik dacht het niet. Wij hadden onze eigen plannen. Wij vonden dat de Tweede Kamer het initiatief moest nemen om de begroting op orde te krijgen. Woensdagmorgen hebben Alexander (Pechtold, red.), Arie (Slob, red.) en ik overlegd en een gezamenlijke lijst opgesteld. Daarbij hebben we ook geput uit de Catshuis-lijst. Zoals de afschaffing van de onbelaste reiskostenvergoeding. Daar waren wij al lang voor, maar nu zagen VVD en CDA ook het licht.'
Het bezuinigingsakkoord is ook een investering in persoonlijk vertrouwen tussen de fractievoorzitters, hun secondanten en Jan Kees de Jager. Is dit een voorbode van een formatie?
'Nee, dat denk ik niet. Ik streef naar een zo progressief mogelijk kabinet. Daar hoort wat mij betreft de PvdA bij. Ik vind het erg jammer dat ze deze week afzijdig bleven. Met een progressief kabinet kunnen we zo veel mogelijk van de GroenLinks-agenda verwezenlijken. Daar hebben we deze week een begin meegemaakt.'