Bestaan heeft ze nooit, Veronica. Volgens het apocriefe verhaal wiste ze het gelaat van Jezus af op zijn lijdensweg naar Golgotha. De afdruk ervan zou op de wade bewaard gebleven zijn. Maar waar het werkelijk om gaat is dat de naam Veronica – als een van de scheppingsmythes van het fotografisch beeld – afgeleid is van vera ikon, een 'waar' of 'echt' beeld.
Ook die bestaan uiteraard niet. 'Echte' beelden. Al blijven we er voortdurend naar op zoek. Zeker nu grote delen van het actuele beeldenlandschap een almaar uitdijende en vrijblijvende visuele salad bar lijken te worden. Alles kan, rien ne va plus.
Deze heel persoonlijke keuze van filminstallaties en fotowerken brengt een aantal beelden samen die fundamenteel van deze tijd zijn, maar er tegelijk de nodige afstand van nemen. Beelden bijvoorbeeld waarin de tijd een volume heeft gekregen. Een volume dat de fotografie vernield heeft in de momentopname, zoals Dirk Lauwaert schrijft. Geen fotografie als explosie, als reflex, als temporele punctie, maar fotografie als een tijd die doorlopen moet worden naar het beeld toe. Hoe meer tijd zich in het beeld verzameld heeft, hoe meer mogelijkheden, hoe meer vragen en alternatieven dan zinderen.
Bijvoorbeeld. Is het een beroemde kunstenaar, schrijver, filosoof of iemand die om welke reden dan ook geïnterneerd raakte, die door Marc Trivier werd geportretteerd? In zijn meest recente werken krijgen we in de vorm van contactafdrukken dan weer ongekuist elke opname van een integraal rolletje fotofilm te zien. Diffuus weergalmende sequensen.
Voor Dirk Braeckman is wat zich aan de rand of buiten beeld bevindt al even vaak cruciaal. Uniek is daarbij de wijze waarop elk beeld tot een soort diafaan scherm wordt, een scherm dat echter nooit verhult, dan wel verbindt. De realiteit wordt opgedreven en getemperd tegelijk. Een verwarrend egaal grijs is het: het gedoofde licht wanneer het door de dingen is opgeslorpt. Ook daardoor houden zijn fotowerken altijd onbekende, onuitspreekbare zones achter de hand. Ze laten het moment van de opname steeds een eind achter zich en reiken – hoopvol – verder dan hun kader.
Hoop is ook de drijfveer in het complexe oeuvre van Craigie Horsfield, dat door middel van fotografie, film, sound works en collaborative projects een andere dimensie wil geven aan de noties 'relatie' en 'geschiedenis'. In zijn recente tapestries – (fotowerken die door het Belgische Flanders Tapestries machinaal tot jacquard wandtapijten worden geweven) – vindt een merkwaardige interactie plaats tussen de materie van de drager en het beeld. Ondanks hun monumentale formaat tonen deze werken intieme, alledaagse verhalen van vandaag, een heden ingebed in de 'duur' en niet in de 'gebeurtenis'.
De duur – la longue durée – wordt zelfs tot het uiterste gethematiseerd in de video-installatie Jeanne Marie Renée van Martin Arnold. Daarin herinterpreteert hij de stille-filmklassieker La Passion de Jeanne d'Arc van Carl Dreyer uit 1929. De close-ups uit de sequens waarin Jeanne/Renée voor haar aanklagers verschijnt vormen in de bewerking van Arnold een subtiel continuüm van gelaatsuitdrukkingen en theatraal onderkoelde emoties – een loop-fragment dat zich over niet minder dan twaalf uur uitstrekt.
Een aparte ruimte van het voormalige pomphuis wordt ingenomen door Dominique Somers. Haar werken, foto's, objecten, films en statements gaan uit van, variëren op of nemen een loopje met het fotografisch dispositief. Van een soort speelse, absurde update van de conceptuele fotografische experimenten van weleer, tot het doorleefde besef dat wat wij 'alledaagsheid' noemen (Georges Perec), niet vanzelfsprekend is, maar ondoorzichtig: een vorm van blindheid, een soort verdoving.
In het afgeleefde zijkantoortje van het gebouw, tentslotte,toont de jonge filmmaker Elias Grootaers een documentaire video-installatie rond de aanwezigheid van zogenaamde 'illegalen' in de haven van Zeebrugge. Het door de politie gescande beeld als uitgangspunt voor een onderzoek naar het tot geest worden van deze vluchtelingen binnen het raum van onze westerse denkwereld. De titel ervan sluit meteen accuraat deze tentoonstelling af: The season has changed but we are still standing in the same place.