De Pilatus PC-7 Turbo Trainer; Woensdrecht, 15 april 2008
Trainen met het 131 EMVO Squadron; Tekst en Afbeeldingen door Alex van Noye
Op dinsdag 15 april 2008, was ik welkom op de vliegbasis Woensdrecht. Tijdens dit relatief korte bezoek zou ik het 131 EMVO Squadron bezoeken. Deze eenheid is uitgerust met de Pilatus PC-7 Turbo Trainer. De eenheid is verantwoordelijk voor de elementaire vliegeropleiding van de Koninklijke Luchtmacht.
De Pilatus PC-7 Turbo Trainer is een laagvleugelig tweezits lesvliegtuig. Het toestel is gebouwd door Pilatus uit Zwitserland. Het toestel kan worden gebruikt voor verschillende opleidingstaken zoals: het trainen van elementaire manoeuvres, het trainen van aerobatics, het trainen van instrumentvliegen en het trainen van tactisch vliegen. Voor het laatste punt geldt dat dit zowel overdag als 's nachts kan. De PC-7 wordt in de trainersrol gebruikt door meer dat twintig luchtmachten. Sinds 1978 zijn er al meer dan 500 PC-7's verkocht en de meerderheid hiervan is nu nog steeds in dienst. De ontwikkeling van de PC-7 is gebaseerd op de met zuiger motoren aangedreven Pilatus P-3. Het eerste prototype vloog op 12 april 1966. Het toestel was gewijzigd ten opzichte van het prototype van de P-3 door de Lycoming O-435 motor te vervangen met een Pratt & Whitney PT6A-20 turboprop. Het programma werd echter uitgesteld toen het prototype neerstortte. In 1973 werd het programma opnieuw opgestart toen Pilatus een andere P-3 kreeg van de Zwitserse luchtmacht. Dit vliegtuig vloog voor het eerst op 12 mei 1975. Het ontwerp werd nog verder aangepast, het toestel kreeg onder andere een nieuw stuk vleugel met integrale brandstoftanks en een gewijzigde staartvin. De eerste productie toestellen vlogen op 12 augustus 1978. De Zwitserse civiele certificering volgde op 5 december in hetzelfde jaar. Het toestel werd toen ook meteen geleverd aan Birma en Bolivia. Het toestel zou later een groot succes worden in rol van trainingsvliegtuig.
De PC-7 Mk II is ontwikkeld uit onderdelen van de PC-7 en de modernere PC-9. Van de PC-9 zijn delen van het casco en de avionica toegepast. De PC-7 Mk II is verder uitgerust met een kleinere turbine de exploitatie- en onderhoudskosten laag houdt. Dit toestel wordt gebruikt door de Zuid-Afrikaanse luchtmacht, ze hebben er zestig in dienst. De vliegtuigen werden als kits geleverd door Pilatus en geassembleerd in Zuid-Afrika. De PC-7 Mk II is een speciaal voor de Zuid-Afrikaanse luchtmacht ontwor-
pen variant. Het vliegtuig werd uit politieke overwegingen ook uitgerust met hard points onder de vleugels. Vier PC-7 Mk II vliegtuigen worden gebruikt door de luchtmacht van Brunei. De PC-7 is al verschillende keren ingezet in conflicten. De PC-7 werd gebruikt door de Iraakse luchtmacht voor close air support tijdens de Iran-Irak oorlog. Ze werden ook gebruikt om chemische wapens te droppen op Iranese troepen. De Tsjaadse luchtmacht heeft met haar kleine vloot PC-7's rebellen gebombardeerd in eigen land en in het naburige Sudan. In 1994 werden gewapende PC-7's van de Mexicaanse luchtmacht gebruikt om het Zapatista Leger voor Nationale Bevrijding aan te vallen tijdens het conflict in Chiapas in Mexico. Deze acties werden als illegaal beschouwd door de fabrikant, omdat de vliegtuigen werden verkocht als toestel voor opleiding doeleinden. Als gevolg werden er aan deze landen geen PC-7's meer geleverd door Pilatus.
De Nederlandse Koninklijke Luchtmacht maakt sinds 1989 gebruik van de PC-7 voor de elementaire opleiding van piloten. Er werden in totaal dertien vliegtuigen aange- schaft. Deze toestellen staan alle dertien gestationeerd op vliegbasis Woensdrecht. De PC-7's in Nederland zijn ingedeeld bij het no 131 EMVO Squadron. De afkorting EMVO staat voor Elementaire Militaire Vlieger Opleiding. De Nederlandse PC-7's waren oorspronkelijk in een geel-wit-rood kleurenschema gespoten. Dit gele kleu- renschema is ook het originele kleurenschema van de Pilatus fabriek. Door onderzoek van TNO is gebleken dat de vliegtuigen in het Nederlandse luchtruim beter zichtbaar zijn als ze zwart zouden zijn. Vanuit vliegveiligheidsoogpunt is gekozen voor dit donkere kleurenschema. De PC-7's van de Koninklijke Luchtmacht zijn nu sinds 2005 allemaal glanzend zwart gespoten. De KLu heeft een PC-7 Solo Display Team waaraan twee vliegtuigen zijn toegewezen. Het team heeft een operationeel vliegtuig en een reservevliegtuig. Dit team vliegt voor op diverse vliegshows in Europa. De belangrijkste show voor dit team zijn uiteraard de Luchtmachtdagen die elk jaar ergens op een Nederlandse vliegbasis worden gehouden.
Voor het bezoek op Woensdrecht moesten we ons om negen uur melden aan de hoofdpoort. We werden daar ontvangen in het basisinformatiecentrum. Na een korte toespraak mochten we doorlopen naar de bus die voor was geregeld. We zouden vandaag alleen het no 131 EMVO Squadron bezoeken. De overige locaties op Woensdrecht waren dus niet toegankelijk voor ons. Dit was niet erg, want ik was speciaal voor de PC-7's naar Woensdrecht gekomen. Het weer vandaag was overigens goed. De zon scheen en het was niet warm. Toen we eenmaal aankwamen op het platform zag ik dat er drie PC-7's buiten stonden. Daar hadden we een beetje pech mee, want normaal pak je hier met gemak zes tot acht toestellen. Al snel werd het duidelijk dat de drie PC-7's binnen vijftien minuten alle drie zouden vertrekken. De eerste PC-7 die werd gestart was de middelste van de drie. De leerling checkte samen met de instructeur het vliegtuig. Na een korte check werd de eerste PC-7 opgestart. Na een paar minuten kwam de eerste PC-7 in beweging. Het toestel rolde voor ons langs naar de taxibaan toe aan het einde van het platform. Deze rolbaan loopt rechtstreeks naar de startbaan toe. Na het vertrek van de eerste PC-7 werden de overige twee ook klaar gemaakt voor een vlucht. Ook hier checkten de leerling en de instructeur samen het vliegtuig voordat er gestart werd. Het meest linkse vliegtuig zou als eerste vertrekken. Dit toestel taxiede recht op mij af met zijn lampen aan. Dit leverde mij een aantal fraaie foto's op. Ook de derde PC-7 vertok op dezelfde manier als de andere twee. Na het vertrek van de laatste PC-7, zat het bezoek op Woens- drecht erop. Het was een kleinschalig bezoek dat mij toch een aantal opmerkelijke foto's heeft opgeleverd.