Ook het goederenvervoer wordt niet vergeten en men wil daar naar een verdubbeling gaan. Het is duidelijk dat dit allemaal veel investeringen zal vragen. We lezen dat 'deze regering extra zal investeren in het spoor'. De vraag is natuurlijk hoeveel dat zal zijn om al de ambities te kunnen waarmaken.
Ten tweede is er ook een luik over mobility as a service. Het is lovenswaardig dat de federale overheid daar een rol in wil spelen en het juiste kader voor wil vormen. Tijd dringt, want Google heeft al alle gegevens en ook andere spelers willen graag de rol spelen van een alles verbindende mobiliteitsspeler zoals de Ubers van deze wereld.
Voor de verschoning van het wagenpark wordt er ten eerste gewerkt op de bedrijfswagens en ten tweede op de verkoop van wagens. Wat betreft het eerste, is mijn stelling altijd geweest dat bedrijfswagens een ideale hefboom betekenen in het vergroenen van de wagenvloot. 13,5% van de werknemers rijdt met een bedrijfswagen en 11,5% van de wagens zijn bedrijfswagens. Op het vlak van mobiliteit hebben deze wagens echter een erg negatieve invloed. 28% van de voertuigkilometers wordt afgelegd met bedrijfswagens.5 Bedrijfswagens worden inderdaad veel meer gebruikt dan gewone privéwagens. Bedrijfswagens dragen aldus bij tot de congestie in hoge mate en eveneens aan de luchtkwaliteit. Waarom dan toch nog dat systeem behouden? Het kan de transitie naar elektrische wagens versnellen. Vele eigenaars van een bedrijfswagens hebben ook een garage waar ze de wagen kunnen opladen. Bovendien worden de werkgevers aangemoedigd om ook laadinfrastructuur te voorzien in hun gebouwen. Uit ons onderzoek6 blijkt bovendien dat 71% van de mensen die een bedrijfswagen hebben, die zou vervangen door een eigen wagen moest het systeem worden stopgezet. Mogelijk een wagen die niet milieuvriendelijk is. Even het systeem laten doorlopen en zo de introductie van veel elektrische wagens in de vloot stimuleren, is een goed idee. Deze wagens komen uiteindelijk ook na 2 à 3 jaar op de tweedehandsmarkt en worden aldus een optie voor heel wat andere mensen. Op termijn zal het systeem moet worden afgebouwd gezien de grote negatieve andere kosten voor de maatschappij zoals congestie en ruimtegebruik.
De federale regering voorziet deze omschakeling naar broeikasvrijewagens pas voor 2026. Dus toch nog lang wachten, maar positief dat het voorzien wordt.
Wat betreft de verkoop van wagens wil de federale overheid gaan naar de verkoop van uitsluitend emissievrije wagens in overleg met de deelstaten. En op termijn. Dit blijft dus nog wat vaag. In andere landen zoals Frankrijk, Nederland en Noorwegen is men daar heel duidelijk in: daar wordt aangekondigd dat vanaf 2030 er enkel nog emissievrije wagens verkocht mogen worden. Het lijkt me erg belangrijk op tijd die termijn af te kondigen, zodat er naar toe gewerkt kan worden. En veel later dan 2030 kan dat niet als je in 2050 klimaatneutraal wil zijn, wetende dat de gemiddelde levensduur van een wagen zo'n 17 jaar is.
Wat erg positief is, is dat de link ook wordt gemaakt met de energietransitie en dat men beseft dat die hand in hand gaan. Waar ook aan gedacht wordt, is de verminderde inkomsten uit accijnzen in de toekomst bij de ommezwaai naar elektrische wagens. Een slimme kilometerheffing is hiervoor ideaal (zie verder). De federale regering hanteert trouwens het principe van de 'vervuiler betaalt' en de externe kosten moeten worden geïnternaliseerd. Dat is dan ook een ideale basis voor zo'n kilometerheffing. Dat is echter geen bevoegdheid van de federale regering, dus daar zal inderdaad moeten worden gekeken hoe de budgettaire impact van de transitie wordt opgevangen.
En ook de komst van de autonome voertuigen wordt niet vergeten, zij het in een klein bijzinnetje. Daar is een enorm belangrijke rol voor de overheid weggelegd. Want een introductie zonder het juiste kader, zal maken dat er nog meer files zullen ontstaan. Enkel als dit wordt georganiseerd als een gedeelde en geconnecteerde dienst in combinatie met een goed uitgebouwd openbaar vervoer als ruggengraat, zal dit bijdragen tot een duurzaam mobiliteitssysteem. Daar over lees ik niets in dit regeerakkoord.