Wat doet 11.11.11 Standpunten en dossiers Klimaat Indonesië: Geen rook zonder vuur
Op het moment dat de Maleisische palmoliesector bij ons een advertentiecampagne lanceert om het imago van palmolie op te poetsen, stikt Maleisië samen met Indonesië en Singapore onder een dik waas van smog. Die smog wordt veroorzaakt door bosbranden op het eiland Sumatra in Indonesië. Een gevolg van de uitbreidende palmolieplantages, zeggen onze partners.
De 11.11.11-partners Sawit Watch en Walhi hebben al verschillende keren het verband gelegd tussen de uitbreiding van de plantages voor hout en palmolie, en de jaarlijks terugkerende brandhaarden. Eerder dit jaar legde het Indonesische Hooggerechtshof een zware boete op aan het Maleisische palmoliebedrijf PT Kallista Alam. Het bedrijf was schuldig bevonden aan het illegaal afbranden van een groot gebied beschermd bos in Aceh, in 2012.
Tot nu toe werden in totaal ruim 1000 brandhaarden gespot op het eiland. De smog is zo erg dat de Indonesische regering de noodtoestand heeft uitgeroepen in de provincie Riau. Duizenden mensen zijn daar op de vlucht. De index voor luchtvervuiling piekt in Riau op een recordhoogte van 983, terwijl de overheid de drempelwaarde voor gezonde lucht op 100 legt. De bewoners moeten binnen blijven en ruim 2000 scholen in de regio zijn gesloten.
De menselijke kost van de branden op langere termijn is enorm. Volgens een recent rapport van de Wereldgezondheidsorganisatie vergroot luchtvervuiling het risico op kanker, hart- en ademhalingsproblemen. Meer dan 3 miljoen mensen sterven jaarlijks voortijdig door een langdurige blootstelling aan luchtverontreiniging.
De regio wordt al jaren geteisterd door deze branden, en dat ondanks een batterij aan maatregelen en regionale akkoorden voor een strenge aanpak. De boetes zijn hoog, maar uiteindelijk werd in al die jaren nog maar één bedrijf veroordeeld.
Nochtans is het scenario telkens hetzelfde. Tijdens het droogseizoen, dat dit jaar uitzonderlijk lang duurt, drogen de veengronden uit. Voor de boeren en plantagebedrijven het signaal om het land klaar te maken voor het nieuwe zaai- of plantseizoen. De goedkoopste en makkelijkste manier daarvoor is om het land in brand te steken. Maar door de methaanrijke ondergrond zijn de branden groot en diep, en moeilijk te controleren.
Volgens Yaya, campagneleidster bij Walhi, moet de overheid veel kordater optreden. "Bij de schuldvraag wordt de zwarte piet telkens doorgeschoven tussen de lokale boeren, de bedrijven, en de overheden. De nauwe verwevenheid tussen de bedrijfswereld en de politiek maakt samen met de corruptie dat de echte schuldigen buiten schot blijven.
Walhi heeft alle brandhaarden in kaart gebracht, en de namen van de bedrijven opgelijst. Dat zijn er 70, enkel voor de provincie Zuid-Sumatra. We proberen nu de eigenaars van die bedrijven te achterhalen. Vaak zijn het kleine lokale bedrijfjes, maar ze opereren voor één van de grotere bedrijven."
De meest brandhaarden komen voor op veengrond. Die bevat heel wat methaan, een broeikasgas dat bijdraagt tot de opwarming van de aarde. In 2014 stond Indonesië op de zesde plaats in de tabel van grootste uitstoters. Ongeveer 80% van de Indonesische emissies houdt verband met veranderend landgebruik, zoals ontbossing.
Yaya: "In het ontwerpdocument waarin de Indonesische regering aangeeft hoe zij zal bijdragen tot de aanpak van de klimaatverandering, staat geen woord over het beschermen van de veengebieden. De wet die plantages toelaat in veengebieden is nu 18 jaar oud. Het wordt tijd om die naar de prullenmand te verwijzen".
Het is hoog tijd dat alle bedrijven hun verantwoordelijkheid opnemen en er alles aan doen om de bosbranden echt aan te pakken. Kris Vanslambrouck, beleidsmedewerker 11.11.11
Kris Vanslambrouck van 11.11.11 volgt al jaren de problemen van ontbossing in Indonesië "De advertentiecampagne van de palmoliesector moet gezien worden in het waas van onzekerheid die over palmolie hangt. Het imago van de palmoliesector heeft de laatste jaren een flinke deuk gekregen, o.a. door campagnes van Greenpeace.
Onlangs kondigden een aantal grote producenten van palmolie en hout voor papierproductie een "stop aan de ontbossing" aan. Deze branden gooien nu roet in het eten. Het is hoog tijd dat alle bedrijven hun verantwoordelijkheid opnemen en er alles aan doen om de bosbranden echt aan te pakken. Vergeet niet dat veel Maleisische bedrijven in Indonesië actief zijn geworden, nadat hun regering in 2008 een moratorium op ontbossing aankondigde. Het is dus nogal hypocriet dat de Maleisische palmoliesector nu haar imago probeert op te poetsen.
Biobrandstoffen - Dossier Natuurlijke rijkdommen Klimaat Indonesië
Singapore shuts schools, distributes free masks for haze - Washington Post, 24/9/2015
Indonesia starts legal action against four companies linked to haze - The Straits Times, 22/9/2015
Riau in pollution emergency, says governor - The Jakarta Post, 14/9/2015
Air quality 'unhealthy' as haze worsens in Singapore, Emergency declared in Sumatra's Riau province - biotechin.asia, 14/9/2015