Peperbus Borgerhout - Vlaamse Erfgoedkluis
De Sint-Jan Evangelistkerk te Borgerhout, in de volksmond gekend als 'De Peperbus' is een imposante neoromaanse kerk, gebouwd einde 19e eeuw. De kerk is beschermd als monument en is prominent aanwezig in de skyline van Antwerpen.
Naar aanleiding van het parochiekerkenplan van het bisdom en stad Antwerpen, zal de Peperbus aan de eredienst onttrokken worden en is het gelanceerd als het eerste pilootproject voor de herbestemming van kerkgebouwen vanuit het parochiekerkenplan.
Na reeds verschillende pogingen te hebben ondernomen, werd in januari 2018 in opdracht van de Kerkraad en het Bisdom Antwerpen door AG Vespa een oproep gepubliceerd voor een erfpachter die zou instaan voor de restauratie en herbestemming van het gebouw vanuit een zelfbedruipende doch maatschappelijke invulling. UNIZO Provincie Antwerpen diende met ondersteuning van de Vlaamse Erfgoedkluis een voorstel in waarbij de Peperbus wordt herbestemd naar een geïntegreerd concept van de eigen kantoren en een creatieve broedplaats voor ondernemerschap. Zij werd met dit project aangeduid als voorkeursbieder. Gedurende een onderzoeksperiode van 6 maanden dient het concept en project in overleg met de stad, het bisdom en het agentschap onroerend erfgoed te worden geconcretiseerd en verfijnd. Na dit voortraject zal de erfpacht definitief gegund worden.
UNIZO Provincie Antwerpen sloot met de Vlaamse Erfgoedkluis een overeenkomst af in het kader van deze onderzoeksperiode. Gedurende dit traject worden enerzijds de restauratie- en herbestemmingopties onderzocht, en anderzijds worden verdere samenwerkingsmogelijkheden, partnerschappen met derden en financieringsmogelijkheden afgetoetst.
In eerste instantie werd een open kandidaatstelling gelanceerd voor een combinatie van ontwerper en restauratie-architect die de ambities van de opdrachtgever kan vertalen in een ruimtelijk en architecturaal plan en restauratieproject. Na een korte wedstrijd zal één ontwerpteam worden geselecteerd voor een integrale architectuur en restauratieopdracht.
De Vlaamse Erfgoedkluis werkt in ondersteuning van UNIZO Provincie Antwerpen in het aanstellen van de ontwerper, het herbestemmingstraject en de haalbaarheidsstudie, met het oog op een coïnvestering en mezzaninefinanciering voor een projectvennootschap in het kader van de definitieve samenwerking.
De Vlaamse Erfgoedkluis treedt op als investeringspartner voor de restauratie en het vastgoed. Voor de exploitatie van het project worden partnerschappen met derden onderzocht.
UNIZO Provincie Antwerpen kiest expliciet voor een co-creatietraject, waarbij een beleidsgroep werd opgericht met vertegenwoordiging van de stadsdiensten, AG Vespa, het bisdom en het agentschap Onroerend Erfgoed.
Daarnaast wordt een specifiek traject opgestart voor de betrokkenheid van de buurt en de lokale ondernemers.