Het nieuwe straatbeeld: appen boven de kinderwagen | TROUW
Maaike Bezemer– 19:45, 21 december 2016
Ouders kijken meer naar hun mobiel dan naar hun baby. Dat kan toch niet goed zijn?
Een lezeres ziet ouders op straat die alleen maar appen en bellen achter de kinderwagen. Ze zou hen liefst aanspreken. "Weg die telefoon, praat tegen je kind, geef het aandacht!" Dat is overal goed voor, weet ze. "Voor de ontwikkeling, de band en de taal."
De lezeres heeft gelijk. "Gericht bezig zijn met je kind, spelen, echt luisteren, heeft veel invloed", zegt pedagogisch adviseur Nelleke den Herder. "Hoe klein ze ook is, als een baby lacht, wil die een lach terug."
Den Herder hoort wel dat ouders van elkaar vinden dat ze onvoldoende beschikbaar zijn voor de kinderen. "Te veel bezig met hun telefoon of e-mails. In die zin kunnen sociale media ook stress geven in een gezin." Bij het opvoedsteunpunt van het Haagse Centrum voor Jeugd en Gezin zou Den Herder ouders wel adviseren. Als ze erom vragen. Maar zomaar ouders op straat aanspreken gaat haar te ver. Er wordt al zo veel geoordeeld.
"Bovendien weet je bij mensen op straat niet wat ze thuis allemaal ondernemen met hun baby. Ook al loopt een moeder append achter de kinderwagen, het kan maar zo zijn dat de baby net lekker slaapt. Misschien geniet ze even van een momentje voor haarzelf. Ook heel belangrijk!"
Ze zou hen liefst aanspreken. "Weg die telefoon, praat tegen je kind, geef het aandacht!"
Praten, spelen en voorlezen
Astrid Roest, logopedist bij de afdeling jeugdgezondheidszorg van de ggd Zaanstreek-Waterland merkt wel dat mensen steeds drukker zijn. Niet alleen met sociale media, ook met werk. "De tijd die ouders echt doorbrengen met hun kind wordt minder. Soms vergeten ouders in de hectiek van alledag hoe belangrijk hun rol is."
Kinderen leren praten vanaf nul, mits ouders daarbij helpen, zegt de logopedist. "Baby's volgen de mondbewegingen van hun ouders, horen hun geluiden en leren uiteindelijk klanken onderscheiden. Ouders kunnen de taalontwikkeling niet overlaten aan de crèche of ondervangen met een filmpje op de iPad. Kinderen hebben iemand nodig die de dingen benoemt, voorbeelden geeft." Liever niet in kinderachtige taal, zegt ze. "Wel met articuleren en in eenvoudige woorden. Je leert begrippen pas als je ze meerdere keren hoort. Waar zijn je handjes, waar is je buik?" Als het goed is brabbelen ze dan zo rond anderhalf de eerste eigen woordjes.
Je zou denken dat ouders van nu wel weten dat praten, spelen en voorlezen belangrijk zijn voor de ontwikkeling van hun kind. Maar in de praktijk valt dat best tegen, zegt zowel Den Herder als Roest. "Sommige ouders denken echt dat hun kind te jong is om een boekje mee te lezen, zegt de logopediste. "Terwijl je met een baby van vier maanden ook al plaatjes kunt kijken en een appel of bal kunt benoemen."
Wordt er thuis minder gesproken en gelezen met een baby, dan komt een kind al met een taalachterstand de basisschool binnen. Het kost veel moeite die in te halen. Roest: "Als kinderen een beperkte woordenschat hebben, is het lastig om vlot te leren lezen. Taal is bij alles nodig, ze lopen de hele schoolperiode achter de feiten aan."
De tijd die ouders echt doorbrengen met hun kind wordt minder. Soms vergeten ouders in de hectiek van alledag hoe belangrijk hun rol is
Astrid Roest, logopedist
De eerste hechting
Echte aandacht is ook belangrijk voor de sociale ontwikkeling, benadrukt Den Herder. Zoekt een ouder veel contact, dan geeft dat de baby een gevoel van veiligheid en vertrouwen, ze wordt gezien en gehoord. Den Herder ziet ook kinderen bij wie de eerste hechting in de vroege babyperiode niet goed is verlopen. Die kinderen kunnen minder goed met emoties omgaan, ervaren meer stress, hebben meer moeite met vrienden maken.
Wat interactie doet met kleine baby's is goed te zien in filmpjes op YouTube, met de titel 'still face experiment'. Onder pedagogen zijn de experimenten welbekend, zegt Den Herder. Je ziet moeders en vaders eerst met hun baby praten, lachen. Ze kopiëren gebaren en geluiden van hun kindjes. En de kindjes reageren terug. Totdat de ouder zich omdraait, met een glad gezicht terugkeert en nergens meer op ingaat. In een paar minuten zie je hoe de baby's van alles uit de kast trekken om een reactie uit te lokken, ze raken van slag, kijken weg of beginnen te huilen. Zodra de ouder weer contact maakt, zijn ze ook snel weer gerustgesteld.
Pas nog zag Astrid Roest hoe een moeder heerlijk in gesprek was met haar peuter. "Tot ze hem vanuit het winkelwagentje in het fietszitje tilde. "De speen ging erin en de communicatie werd van het ene op het andere moment eenzijdig gestopt. Zonde want juist buiten, in een winkel of op de fiets kun je de leukste babbelmomenten hebben met je kind."
In een paar minuten zie je hoe de baby's van alles uit de kast trekken om een reactie uit te lokken, ze raken van slag, kijken weg of beginnen te huilen