Het Koninklijk Conservatorium Antwerpen, School of Arts van de AP Hogeschool, organiseert opleidingen voor musici en podiumkunstenaars. Naast de opleidingen dans, drama en muziek biedt het Conservatorium ook een opleiding aan voor leraars muziek, drama of dans. De naam is een voortzetting van het voormalige Koninklijk Vlaams Conservatorium Antwerpen, dat bij zijn ontstaan in 1898 de eerste instelling voor hoger onderwijs in België was met het Nederlands als voertaal.

In 1995 werden het Antwerpse Conservatorium, het Hoger Instituut voor Dramatische Kunst-Studio Herman Teirlinck en het Hoger Instituut voor dans en danspedagogie samengevoegd in het departement Dramatische Kunst, Muziek en Dans van de Antwerpse Hogeschool. Vanaf oktober 2008 heette dit departement kortweg Koninklijk Conservatorium Antwerpen. Sinds oktober 2013 is het Koninklijk Conservatorium Antwerpen een School of Arts van de AP Hogeschool Antwerpen, die ontstaan is uit een fusie tussen Artesis Hogeschool Antwerpen en Plantijn Hogeschool.

Geschiedenis

Muziek
In 1843 werkten de Antwerpse zangleraren Cornelius Schermers (1799-1870) en Frans Willem Aerts (1804-1864), de componist en kapelmeester van de Antwerpse kathedraal Jozef Bessems (1809-1892), en de fluitist J. Van den Bogaert (1802-1851) een plan uit om een Antwerpse muziekschool op te richten. Ze kregen de goedkeuring van het stadsbestuur en op 15 maart 1844 werd de École spéciale de musique de la Ville d'Anvers opgericht. Haar lokalen bevonden zich in het centrum van Antwerpen in een burgerswoning aan de Kaasstraat nabij de Suikerrui. In 1859 moest men uitbreiden en vond men bijkomende lokalen in gebouwen van het Bureel der Weldadigheid in de Blindestraat. Tot dan was de muziekschool een private onderneming geweest, zij het met subsidies van de stad. In 1859 nam de stad het bestuur over en werd de school "bevorderd" tot Stedelijke Muziekschool van Antwerpen of École de musique d'Anvers.

Toen Peter Benoit in 1867 werd gevraagd om directeur te worden, stelde hij als voorwaarde dat het een volledige Vlaamse muziekschool zou worden. Dit werd door de gemeenteraad aanvaard en de benaming werd nu eentalig Antwerpsche Vlaamsche Muziekschool. Benoit wilde graag naast de muziekschool ook ruimte voor een toneel- en concertzaal. Hoewel de stad begon met de eerste ontwerpen voor een conservatorium mét toneel- en concertzaal, werden die voorlopig niet uitgevoerd. In 1885-86 kreeg de school wel een eigen gebouw ter beschikking aan de Sint-Jacobsmarkt. Benoit stelde alles in het werk om de muziekschool tot Conservatorium te laten erkennen. In 1895 sloten de stad, de provincie en de staat een overeenkomst waarbij de staat de muziekschool van Antwerpen overnam om haar te hervormen tot een conservatorium. Zo werd bij Koninklijk besluit van 15 juni 1898 de Antwerpsche Vlaamsche Muziekschool tot Koninklijk Vlaams Conservatorium Antwerpen verheven. Daarmee werd het Antwerpse Conservatorium de eerste instelling voor hoger onderwijs in België met het Nederlands als voertaal. Zijn eerste directeur werd Peter Benoit met Edward Keurvels als zijn secretaris.

Een nieuw conservatoriumcomplex kwam tot stand in 1968 aan deSingel in Antwerpen. In 2010 werd de campus uitgebreid om alle podiumkunstopleidingen op één plaats bijeen te brengen.

Sinds meer dan honderd jaar worden er musici opgeleid: instrumentalisten, zangers, componisten, dirigenten en pedagogen. In 1993 kwam er naast de klassieke opleiding ook een optie Jazz en Lichte muziek. De organisatie van de opleidingen wordt geregeld volgens bepalingen van het decreet betreffende de Hogescholen in de Vlaamse Gemeenschap van 13 juli 1994. Een groot aantal laureaten van het Koninklijk Vlaams Conservatorium Antwerpen leverde een belangrijke bijdrage aan het Vlaamse en internationale muziekleven. Momenteel maken talrijke artiesten en pedagogen met faam deel uit van het docentenkorps.

Drama

In het Koninklijk Vlaamse Conservatorium werd ook de theateropleiding ingepast. Peter Benoit voorzag drie opleidingen: gesproken toneel, gezongen toneel en lyrisch gesproken toneel. Maurits Sabbe was van 1907 tot zijn overlijden in 1938 lesgever en titularis in de toneelklas en bouwde de opleiding, vooral na 1917, gevoelig uit. In 1962 blies Luc Philips de opleiding nieuw leven in. Vanaf 1980 werd Dora van der Groen artistiek leider van de toneelafdeling en vernieuwde deze opleiding grondig. De generatie alumni uit die periode wordt met de term De Vlaamse Golf aangeduid, omwille van hun invloed op het Vlaamse theaterlandschap van de jaren 80 en 90. Onder meer Sam Bogaerts, Lucas Vandervost, Johan Van Assche, Tania Van der Sanden, Damiaan De Schrijver, Sara De Roo, Steven Van Watermeulen en Warre Borgmans worden hiertoe gerekend. Het Gezelschap Van De Witte Kraai (later De Tijd), STAN, Compagnie De Koe, Maten en De Roovers ontstonden vanuit het Conservatorium.

Dans
De bacheloropleiding Dans vindt haar oorsprong in 'de Pedagogische Leergang voor Klassieke Dans en Bewegingsleer', in 1973 opgericht door het Ministerie voor Nederlandse Cultuur. Het initiatief kwam van Jeanne Brabants, die ook de Koninklijke Balletschool Antwerpen en het Koninklijke Ballet van Vlaanderen in het leven had geroepen. De Pedagogische Leergang wilde in eerste instantie danspedagogen opleiden voor de talrijke dans- en balletafdelingen verbonden aan de muziekconservatoria en -academies. De opleiding werd destijds gespreid over twee academiejaren met slechts 12 lesuren per week, maar evolueerde al snel naar een tweejarige voltijdse opleiding onder de naam ‘Rijksleergangen voor Danspedagogiek’. 

In 1988 werd de opleiding (toen het ‘Hoger Instituut voor Dans en Danspedagogie’) hervormd tot een driejarige dansopleiding met een aanvullend jaar, waarin de studenten het pedagogisch getuigschrift konden verwerven. De opties ballet en moderne dans en vanaf 1991 ook danstheater werden toegevoegd. Toen in 1994 het Hogescholendecreet de structuur van het hoger onderwijs grondig hervormde, werd de opleiding ondergebracht in het Departement Dramatische Kunst, Muziek en Dans van de Hogeschool Antwerpen, later Artesis Hogeschool. Met deze beweging vielen de opties weg en kreeg de opleiding een focus op hedendaagse dans. In 2010 trok de professionele bacheloropleiding Dans en de Lerarenopleiding in de vernieuwde campus van het Conservatorium aan de Desguinlei. Deze verhuis en de aansluiting bij de opleidingen Drama en Muziek zorgde voor een versterkte internationale uitstraling en nieuwe mogelijkheden tot  samenwerking met partners in huis.

Opleidingen

Professionele bachelor en master Dans

Academische bachelor en master Drama

Kleinkunst 
De afstudeerrichting Kleinkunst focust op het makerschap. Studenten krijgen zangles, muziekles en theaterles. Onder andere Herwig Illegems, Elke Dom, Dries Helsen en Yves Degryse geven of gaven les binnen de afstudeerrichting.

Woordkunst 
De afstudeerrichting Woordkust richt zich op drie pijlers: media, schrijven en podium. Binnen die drie hoofdvakken wordt gezocht naar een manier om het best een verhaal te vertellen. Studenten krijgen les in interview, beelddocumentaire, theater, audiomontage en essayistiek. Onder andere Maud Vanhauwaert, Bart Moeyaert, Peter Verhelst, Maarten Inghels, Stijn Vranken, Charlotte van den Broeck, Astrid Haerens, Lara Taveirne, Maartje Wortel, Rosa Vandervost, Tine Van Aerschot, Jurgen Delnaet, Mieke de Groote, Marieke Dillis, Wim Dankaert, Yves Degryse, Annelies Moons, Joris Hessels, Layla El-Dekmak, Phara De Aguirre, Kristof Bilsen en Inne Eysermans geven of gaven les binnen de afstudeerrichting.

Acteren 
De afstudeerrichting Acteren draait om het spelen van klassieke, moderne of hedendaagse toneelrepertoire. Onder andere Kuno Bakker, Brick De Bois, Yves Degryse, Sara De Roo, Jan Peter Gerrits, Louis Janssens, Patricia Kargbo, Suze Millius, Lauranne Paulissen, Mokhallad Rasem, Joachim Robbrecht, Tine Van Aerschot, Anne-Laure Vandeputte en  Rosa Vandervost geven of gaven les binnen de afstudeerrichting.

Academische bachelor en master Muziek 
Instrument / zang
Muziektheorie / schriftuur: compositie
Directie (HaFaBra of koor of orkest)
Compositie
Jazz
In de volgende (hoofd)instrumenten:

Klassieke muziek: accordeon, althobo (vanaf de masterjaren), altviool, basklarinet (vanaf de masterjaren), cello, contrabas, contrafagot (vanaf de masterjaren), fagot, fluit, gitaar, harp, hobo, hoorn, klarinet, klavecimbel, orgel, percussie, piano, pianoforte (vanaf de masterjaren), piccolo (vanaf de masterjaren), saxofoon, trombone, trompet, tuba, viool, zang.

Jazz: basgitaar, contrabas, drums, fluit, gitaar, klarinet, piano, saxofoon, trombone, trompet, vibrafoon, zang.

Na het behalen van de titel 'Master in de muziek' is het mogelijk om zich verder te specialiseren in een postgraduaat Muziek - compositie, concertsolist: instrument, concertsolist: zang, jazz, kamermuziek, begeleiding en coaching orkestinstrument, Suzuki lerarenopleiding Viool ESA 1-3, Suzuki lerarenopleiding Viool ESA 4-5, kinder- en jeugdkoordirectie. In het postgraduaat krijgt de student de kans om zich te verdiepen en/ of te specialiseren in een bepaald aspect van de muziekpraktijk. Het aantal contacturen is vrij beperkt en er wordt een grote mate van zelfredzaamheid van de student verwacht.

Educatieve Master Muziek en Podiumkunsten 
Dans
Drama
Muziek

 Educatieve Bachelor Leraar Dans
Educatief Graduaat Leraar Dans
Voortgezette opleidingen

Directies
Directeuren van Conservatorium Antwerpen:
 1867-1901 - Peter Benoit
 1901-1912 - Jan Blockx
 1912-1924 - Emile Wambach
1914-1919 - Nicolaas Jan Cuperus, dienstdoend directeur, tijdelijk door de bezetter vervangen door Paul Gilson van augustus tot november 1918
 1924-1933 - Lodewijk Mortelmans
 1933-1941 - Flor Alpaerts
 1942-1944 - Jef Van Hoof
 1944-1952 - Lodewijk de Vocht
 1952-1968 - Flor Peeters
 1968-1980 - Eugène Traey
 1980-1991 - Kamiel Cooremans
 1991-1996 - Michaël Scheck

Departementshoofden
Na het onderbrengen van het Conservatorium in de Artesis hogeschool, is de leiding toevertrouwd aan het departementshoofd:
 1995-1997 - Michaël Scheck
 1997-2001 - Herman Mariën
 2001-2013 - Pascale de Groote

Hoofden van School of Arts
 2013-2016 - Freddy Marien
 2017-2023 - Stefaan De Ruyck
 2024-toekomst - Piet Menu

Pascale de Groote werd in 2013 algemeen directeur van de AP Hogeschool Antwerpen.

Alumni

Tot 1999

Dramatische kunst 
1938: Hector Camerlynck
1938: Luc Philips
1941: Joris Collet
1943: Domien De Gruyter, Anton Peters
1947: Dora van der Groen
1959: Alex Cassiers
1960: Hilde Sacré
1961: Denise Zimmerman
1964: Rik Andries, Roger Bolders
1965: Eddy Asselbergs
1966: Marilou Mermans
1967: Hugo Sigal (Verbraeken)
1970: Toon Brouwers, Frans Maas, Walter Rits
1971: Herbert Flack, Hans Royaards
1973: Danni Heylen
1974: Leslie De Gruyter
1975: Camilia Blereau, Sien Eggers, Bob Snijers
1976: Marc Schillemans

Toneelklas Dora van der Groen 
1977: Peggy De Landtsheer, Anke Helsen, Dirk Lavrysen
1978: Warre Borgmans, Vic De Wachter, Dimitri Dupont
1979: Luk Perceval, Johan Van Assche, Lucas Vandervost
1980: Ron Cornet
1982: Carry Goossens
1983: Dirk Tanghe, Bart Van Avermaet, Karen Van Parys
1984: Wim Danckaert, Tania Van der Sanden
1986: Frank Focketyn, Bart Slegers
1987: Bas Teeken, Dirk Tuypens, Peter Van den Eede
1989: Damiaan De Schrijver, Frank Vercruyssen
1991: Sara De Roo, Steven Van Watermeulen
1994: Robby Cleiren, Sara De Bosschere, Luc Nuyens, Tom Van Dyck 
1995: Benjamin Verdonck
1997: Dimitri Leue
1999: Maarten Claeyssens, Jurgen Delnaet

Woordkunst 
1947: Dora van der Groen
1958: Hilde Sacré
1961: Denise Zimmerman
1966: Marilou Mermans, Annelies Vaes
1968: Mia Van Roy
1969: Toon Brouwers, Bruno Schevernels
1970: Walter Rits
1973: Suzanne Saerens
1975: Sien Eggers, Bob Snijers
1976: Marc Schillemans
1977: Jos Geens
1981: Mieke De Groote
1986: Andrea Croonenberghs
1987: Michiel Devlieger, Arlette Sterckx
1991: Friedl' Lesage, Albrecht Wauters
1992: Anja Daems
1997: Bruno De Lille

Van 1999 tot 2008 (Herman Teirlinck Instituut)

Acteren 

 2000:
 klas Dora: Valentijn Dhaenens, Mathijs Scheepers, Clara van den Broek, Korneel Hamers
 klas Studio: Natali Broods, Karolien De Beck, Kristien De Proost, Ini Massez, Isabelle Van Hecke
 2001:
 klas Studio: Maarten Bosmans, Jeroen Perceval
 2002:
 klas Studio: Bert Haelvoet
 2003:
 klas Dora: Sus Slaets
 klas Studio: Benny Claessens, Stefaan Degand, Kevin Janssens, Kyoko Scholiers
 2004:
 klas Studio: Joke De Bruyn
 2005:
 klas Dora: Rosa Vandervost
 klas Studio: Ayesha Künzle, Maaike Neuville, Charlotte Vandermeersch
 2006: Thomas Ryckewaert, Jonas Van Geel, Oscar Van Rompay
 2007: Karel Tuytschaever

Woordkunst 

 2000: Ruth Joos
 2003: Anneleen Liégeois
 2004: Lore Dejonckheere
 2005: Sofie Lemaire, Elke Van Mello
 2006: Lotte Mariën, Linde Merckpoel, Lieselot Ooms
 2007: Sam De Bruyn

Kleinkunst 

 2001: Nico Sturm, Stefaan Van Brabandt, Frank Mercelis
 2002: Roy Aernouts, Jeroen Van Dyck, Abke Haring, Rik van Geel
 2003: Louis van der Waal
 2004: Mira Bertels, Line Van Wambeke (Lyne Renée),
 2005: Riet Muylaert
 2006: Frederik Huys
 2007: Hannelore Bedert

Van 2008 tot heden (Koninklijk Conservatorium / AP Hogeschool Antwerpen)

Acteren 

 2008: Michael Vergauwen
 2009: Stef Aerts, Matteo Simoni, Rik Verheye, Bart Hollanders
 2012: Reindert Vermeire
 2021: Eliza Stuyck
 2023: Lilith Pas

Woordkunst 

 2009: Lotte Lesage, Marieke Dilles
 Carmien Michels
 Maud Vanhauwaert 
 Astrid Haerens
 Charlotte van den Broeck
 Tiemen Hiemstra
 Nele Eeckhout
 Siona Houthuys
 Mirke Kist
 2014: Vincent van Meenen
 2017: Tijmen Govaerts

Kleinkunst 

 2008: Katrin Lohmann, Liesa Van der Aa
 2009: Brechtje Kat
 Fien Van der Aa

Externe link
 Website van het Koninklijk Conservatorium Antwerpen

Antwerpen
Cultuur in Antwerpen (stad)
Hogeschool van de Vlaamse Gemeenschap