De procedure zelf | Van der Elst
De procedure zelf
Een privé proces ?
Hoe de eigenlijke procedure verloopt, hangt uiteindelijk af van heel wat factoren.
Wanneer het geschil ontstaat tussen particulieren (tussen werknemer en werkgever, tussen man en vrouw, tussen vennootschappen enz…) en er enkel privé belangen op het spel staan, dan spreken we over een :
Deze procedure start met het oproepen van de tegenpartij voor de rechtbank, gewoonlijk met een dagvaarding die door een deurwaarder wordt betekend. Dit is een akte die door ons kantoor wordt opgesteld en op ons verzoek door de deurwaarder op een 'officiële' wijze aan tegenpartij wordt overhandigd. In vele gevallen echter kan een procedure ook starten door het rechtstreeks neerleggen bij de rechtbank van een door ons opgemaakt verzoekschrift. In dit geval is er geen tussenkomst van de gerechtsdeurwaarder. Nadat de zaak is ingeleid voor de rechtbank, wordt ze gewoonlijk uitgesteld om de partijen toe te laten een schriftelijke verdediging op te stellen en bewijsstukken te verzamelen. Dit zijn dan de 'besluiten' die wij voor u neerleggen. Als elke partij besluiten heeft genomen, zal de zaak voor de rechtbank worden gepleit. Na het pleidooi zal de rechtbank de zaak in beraad nemen, om na enkele weken een vonnis uit te spreken.
Als één van de partijen niet akkoord gaat met dit vonnis kan er beroep worden aangetekend bij een hogere rechtbank. Dit gebeurt door het neerleggen van een beroepsakte. Bij deze hogere rechtbank zal de zaak helemaal opnieuw worden behandeld, zullen er opnieuw besluiten worden neergelegd en zal er weer gepleit worden alvorens het vonnis in beroep wordt uitgesproken. Tegen een vonnis in beroep is enkel een voorziening bij het Hof van Cassatie mogelijk. Indien deze het vonnis bevestigt, eindigt de procedure. Wordt het vonnis verbroken, zal het Hof de zaak naar een andere rechtbank in beroep verzenden om de procedure in beroep over te doen.
Wanneer een vonnis is uitgesproken kan elke partij eisen dat dit wordt uitgevoerd. Dit gebeurt dan weer met de tussenkomst van de gerechtsdeurwaarder die het vonnis betekent. Afhankelijk van de inhoud van het vonnis en het al dan niet aantekenen van Hoger Beroep kan de uitvoering van dit vonnis verder gaan en kan er – in geval er niet vrijwillig aan het vonnis wordt voldaan – zelfs gedwongen worden uitgevoerd. In dat gevallen kan er zelfs beslag worden gelegd op de goederen van de verliezende partij en kunnen deze tenslotte openbaar worden verkocht.
Wanneer in het geschil ook het openbaar belang betrokken is en het gaat om het foutief stellen van handelingen die als strafbare feiten worden beschouwd, komt men terecht in de strafprocedure. Wanneer een inbreuk wordt gepleegd, zal de politie een proces-verbaal opstellen en dit aan de Procureur des Konings overmaken. Hij evalueert het dossier en kan een verder onderzoek instellen. Als hij oordeelt dat de feiten minimaal of onduidelijk zijn kan hij ook beslissen het dossier te seponeren, dit betekent: er geen gevolg aan geven. Het onderzoek wordt dan stopgezet. Tijdens het onderzoek is het mogelijk dat de procureur meent dat het nodig is de verdachte voorlopig aan te houden. Dit kan wanneer de onderzoeksrechter een aanhoudingsbevel uitvaardigt. De Raadkamer (een deel van de Rechtbank) zal oordelen of dit aanhoudingsbevel terecht is en kan eventueel beslissen de verdachte voorlopig vrij te laten. Ook wanneer een onderzoek afgerond is, wordt het dossier voor de Raadkamer gebracht. Deze beslist dan of de verdachte naar de Correctionele Rechtbank of het Hof van Assisen moet verwezen worden om berecht te worden. De Raadkamer kan indien er onvoldoende bezwaren zijn de verdachte ook buiten vervolging stellen. Tegen elke beslissing van de Raadkamer is er een beroep mogelijk bij de Kamer van Inbeschuldigingstelling.
Wanneer de Raadkamer van oordeel is dat er in het dossier voldoende elementen aanwezig zijn om over te gaan tot vervolging, wordt de verdachte door een deurwaarder gedagvaard en opgeroepen om voor de strafrechter te verschijnen. Het openbaar ministerie (ook wel parket genoemd) zal namens de maatschappij trachten te bewijzen dat de verdachte het misdrijf werkelijk heeft begaan en vordert dan een passende straf. De slachtoffers van het misdrijf kunnen zich burgerlijke partij stellen en op die manier vergoeding vragen voor de schade die zij geleden hebben. De verdachte zelf krijgt als laatste het woord om zijn verdediging te voeren. Na de verschillende pleidooien neemt de rechterbank de zaak in beraad en spreekt ze het vonnis uit. Elke partij die meent voldoende redenen te hebben kan beroep aantekenen bij een hogere rechtbank. Deze rechtbank zal de zaak opnieuw behandelen en een nieuw vonnis in Hoger Beroep uitspreken.Tegen dit vonnis is enkel een voorziening bij het Hof van Cassatie mogelijk. Indien het Hof van Cassatie het vonnis bevestigt, eindigt de procedure. Wordt het vonnis verbroken, zal het Hof de zaak naar een andere rechtbank in beroep verzenden om de procedure in beroep over te doen. Het proces voor de zwaarste misdrijven wordt gevoerd voor het Hof van Assisen. Hier oordeelt een jury van 12 burgers over de schuld van de verdachte. Vervolgens bepalen de juryleden met de rechters de straf. Tegen een uitspraak van het Hof van Assisen is geen beroep mogelijk, enkel een voorziening bij het Hof van Cassatie.