dossier - Westfries Museum, Hoorn
expositie en dossier
Ook in 2011 was de discussie rondom Coen actueel. Het Westfries Museum besloot een grote tentoonstelling in het Westfries Museum te maken die de vorm had van een rechtszaak. De aangeklaagde was Jan Pieterszoon Coen. De aanklacht luidde: Coen is niet standbeeldwaardig. Er kwamen getuigen aan het woord die voor en tegen de aanklacht pleitten en ook zijn er 'bewijstukken'. Heel veel bijzondere voorwerpen, beeld- en geluidsfragmenten die aanklacht ondersteunden of weerlegden. Rechter van dienst was Maarten van Rossem. De bezoeker kreeg de rol van jurylid, die na het aanhoren van de getuigen en het bekijken van al het bewijs om een oordeel werd gevraagd. Bij wijze van uitsmijter gaf rechter Maarten van Rossem zijn eigen ongezouten mening. Met deze creatieve opzet wilde het museum laten zien hoe verschillend er in de loop der tijd over Jan Pieterszoon Coen is gedacht.
glossy Coen!
Gelijk met de tentoonstelling verscheen de COEN! Een eenmalige glossy waarin alles draaide om Jan Pieterszoon Coen. Met historische verhalen (het ongelukkige huwelijk van Coen), verrassende invalshoeken (Is de Coentunnel vernoemd naar JP Coen?), alles over de geschiedenis van het standbeeld op de Roode Steen, boeiende interviews, columns, kunst en heel veel mooie afbeeldingen. Het museum maakte de glossy in samenwerking met de uitgevers van het cultuur-historische tijdschrift VIND.
Op de tentoonstelling konden de bezoekers met motivering stemmen voor of tegen het handhaven van het standbeeld van Coen. De uitkomst van de stemming was dat twee derde van de bezoekers vond dat het beeld mocht blijven staan. Een derde was van mening dat hij geen standbeeld verdiende. Dat was ook de verdeling in de Hoornse gemeenteraad in 2012.
De tegenstanders motiveerden hun keuze vooral met de argumenten dat
" … je zet geen standbeeld neer voor een moordenaar,…"
" … een zo gewelddadig man verdient geen standbeeld in de openbare ruimte…"
De voorstanders hadden vaak een zeer persoonlijke motivatie voor het handhaven van het beeld:
"… zeventiende eeuwers moet je niet beoordelen naar de maatstaven van nu …"
"… het is een beeld waar ik persoonlijk aan gehecht ben geraakt …"
"… je moet het beeld niet weghalen, want dan haal je ook de discussie weg …"
"… waarom zou een schurk geen standbeeld kunnen krijgen om te waarschuwen."
Twee getuigen uit de tentoonstelling, Ewald Vanvugt en Jur van Goor en rechter Maarten van Rossem laten hun licht schijnen over de aanklacht 'Jan Pietersz Coen is niet standbeeldwaardig'