Groeiende vraag aardgas wringt Rusland langzaam en pijnlijk de nek om | Beleggen en Beurs nieuws
Groeiende vraag aardgas wringt Rusland langzaam en pijnlijk de nek om
Geplaatst door: anna 1277 dagen geleden
Aardgas zal binnen 2O jaar net zo belangrijk zijn als aardolie en steenkool in de wereldwijde energievoorziening volgens een studie van BP. Echter net deze revolutie voorspelt weinig goeds voor Rusland.
Dit nogal tegenstrijdige bericht klinkt vreemde in de oren aangezien Rusland een grote exporteur is van zowel olie en gas. Eveneens op dit moment probeert Rusland nog bijkomende pijpleidingen aan te leggen voor het transport van zijn gas naar zowel Azië als Europa.
Net daar zit echter het probleem. Volgens een onlangs gepubliceerd rapport "BP Energy Outlook 2035" staat letterlijk dat het Russische leidingnet als transporteur van aardgas snel aan betekenis zal verliezen. Door de snelle evolutie en de grotere groei aan LPG tankers zal dit leiden tot een revolutie in de wereldwijde energiemarkt. De flexibiliteit die deze tankers hebben zou betekenen dat Europa veel onafhankelijker wordt van Russisch gas, wat nu een problematische situatie opgeleverd heeft.
De "BP energy Outlook" van de Britse oliegigant is in tegenstelling tot veel andere energieprognoses gestaafd met empirische gegevens en geniet een zeer goede reputatie bij zowel politici, wetenschappers als producenten. Hierdoor wordt dit dan ook vaak gebruikt als basis voor besluitvormingen en voor het uitbouwen van de nodige kennis.
Deze studie voorspelt tegen 2035 een verschuiving van energiebronnen waardoor geen enkele bron meer een dominant overwicht zal hebben, dit voor het eerst sinds de industriële revolutie. Het aandeel voor aardgas zal snel groeien en zou een aandeel bereiken van 26% – 28% in de wereldwijde energievoorziening. Er zal bij de productie van LNG naar schatting een jaarlijkse groei opgetekend worden van naar schatting 8% per jaar zoals op onderstaande grafiek kan gezien worden.
Het venijnige detail omtrent deze productieverhoging zit echter in de (belangrijke) staart. Waar voor het transport van aardgas nu volop pijpleidingen worden gebruikt zal dit in 2035 voornamelijk via LNG-tankers gebeuren. Pijpleidingen zouden niet enkel minder gebruikt worden dan LNG-tankers in procentuele cijfers, maar tevens in absolute cijfers zou er minder door deze leidingen passeren.
Deze LNG-tankers worden reeds volop ingezet voor het transport uit het Midden-Oosten. Aardgas wordt hier vloeibaar gemaakt bij een temperatuur van -162 graden Celsius, en vervolgens in gigantische tankers geladen om vervolgens flexibel over de oceanen getransporteerd te worden.
Dramatische impact op de wereldwijde handelsstromen
Net deze flexibiliteit die geboden wordt door het gebruik van LNG-tankers zal verstrekkende gevolgen hebben voor de handel, concurrentie, prijs en marktaandeel van de huidige leveranciers. In het bijzonder Rusland die nu volop gebruik maakt van pijpleidingen om deze te transporteren naar Europa en Azië. Dit alles zal tevens zorgen voor een meer uniforme prijs wereldwijd.
Waar pijnlijnen momenteel een sterk politiek wapen zijn zal deze mach volledig teniet gedaan worden door de LNG-tankers. Zowel in Oekraïne als Wit-Rusland is Rusland momenteel heer en meester door het transport van gas door deze doorvoerlanden. Dit zowel voor rechtstreekse leveringen als voor het transport naar Europa.
Het grote voordeel voor de Europese eindafnemers is dat de huidige haveninfrastructuur reeds uitgebouwd is en volop gekoppeld is aan andere Europese landen. In diverse West-Europese havens zijn er hubs voorzien om deze LNG-tankers te ontvangen waardoor deze in plaats van Oost naar West nu ook van West naar Oost kunnen vloeien naar centrale landen zoals Duitsland, Oostenrijk.
Rusland bouwt de LNG vlooit ook uit met het oog op deze prognoses maar zal volledig overschaduwd worden door andere producenten en leveranciers. In onderstaande grafiek is duidelijk dat de gasproducten wereldwijd aanwezig zijn waardoor de markt voor energie volledig open komt te staan. In de rechtergrafiek is ook duidelijk dat de grote vraag vanuit Azië en mindere mate van uit Europa zal komen.
Net deze 2 continenten zijn de grootste afnemers van het Russisch gas dat hierdoor volop zal in het gedrang komen door de open markt.
Naast de wijziging in de wereldwijde gasstromen zal ook de olieproductie een omgekeerde stroom blijven aanhouden. Door de fracking in de VS zal de oliemarkt permanten verstoord blijven en zal de VS volledig onafhankelijk worden van olie-import. Daarbovenop zal er een olie-export komen naar landen zoals Indië en China.
Dit in acht genomen zal de politieke en economische macht van Rusland nog verder ingetoomd worden, wat mogelijks kan leiden tot verdere militaire gevolgen. Dit afgaande op de sprongen die de Russische beer de laatste jaren reeds maakte.
In onderstaande afbeelding is hierop duidelijk geschetst hoeveel pijplijnen er momenteel in gebruik zijn om de Russische voorraden te exporteren. Indien al deze pijnlijnen aan belang verliezen zal Rusland met een gigantische kater achterblijven en verliest het zijn laatste economische troef. Helaas is dit geen vraag maar reeds een gegeven dat niet meer te ontkennen valt binnen enkele decennia. En dit zonder dat de Russische grootmacht hier iets kan aan doen. Enkel een sterke prijsdaling en een grotere betrouwbaarheid aan de dag leggen is een optie, echter met de huidige prijszetting in gedachten is het land reeds failliet binnen deze termijn.
Momenteel zijn diverse Europese landen volledig afhankelijk van dit Russisch gas, in diverse voormalige Sovjet-republieke zelfs voor de volle 100%. Een afbouw van dit percentage klinkt dan ook als muziek in de oren voor de Europese politieke wereld.
Een laatste hopeloos slachtoffer van deze prognoses is helaas opnieuw Griekenland. Waar Varoufakis afgelopen weekend verkondigde dat een nieuwe Russische pijplijn zal aangelegd worden door Griekenland zal deze pijplijn van minder belang worden dan aangekondigd. Griekenland zou in ruil voor het laten aanleggen van deze pijplijn kunnen genieten van kortingen op Russisch gas maar tevens een transportvergoeding verkrijgen. Net hierop zou er mogelijks een voorschot komen vanuit Rusland om Griekenland van het faillissement te redden.
Enerzijds zou dit met andere woorden een zeer tijdelijke inkomstenbron vormen, anderzijds is het absoluut niet zeker dat Griekenland dit binnen een Europese context kan doen door Europese mededingingsregels. Dit voorschot van naar verluid 5 miljard euro zou slechts een tijdelijke oplossing zijn voor de Griekse financiën.
De bouw van deze pijplijn is nog niet gestart en zal nog veel voeten in de aarde hebben om te voltooien. Tevens zal buurland Turkije nog roet in het eten strooien doordat deze gedeeltelijke gepasseerd zal worden. Deze feiten in gedachten houdende is het Russische avontuur nog maar net begonnen voor de komende decennia.