Bedenkers Goeie Ouwe Koeien: 'We willen laten zien hoe leuk geschiedenis is'
Historici Roos Hamelink en Hannah Bakx leerden elkaar kennen bij de master Publieksgeschiedenis. Na het samenstellen van een pop-uptentoonstelling over de Gijsbreght van Aemstel gingen ze op Instagram samen verder als Goeie Ouwe Koeien, om een brug te slaan tussen musea en jong publiek.
Peter de Brock 13 september 2020, 14:00
De Bijlmer in met Bakx. 'Mijn interesse ligt in de ideeën achter naoorlogse woningbouw.' Beeld Desiré van den Berg
De Nieuwmarkt, zondagmorgen. Bij de ingang van het metrostation voor De Flesseman verzamelen zich de veertien deelnemers van de excursie naar de Bijlmermeer, georganiseerd door Roos Hamelink (25) en Hannah Bakx (27) van Goeie Ouwe Koeien. Stiekem kijkt Hannah al uit naar de afsluitende borrel in Elixer, het circulaire restaurant dat is geopend in de nieuwbouwwijk Holland Park, tussen de flats van de G-buurt en de keurige nieuwe koopwoningen van de Bijlmer. Eindelijk kunnen ze weer op pad; de corona-epidemie haalde een streep door een deel van de excursies, opdrachten en plannen van het duo. "Tentoonstellingen werden uitgesteld, bijna alles viel stil," zegt Bakx.
Ze geloven dat iedereen enthousiast kan raken over geschiedenis. Als je er maar op de juiste manier mee in aanraking komt. Bakx en Hamelink leerden elkaar pas kennen in het laatste jaar van hun studie, in de collegebanken van de Universiteit van Amsterdam. Als Roos een opdracht krijgt voor een pop-uptentoonstelling rondom de opvoering van de Gijsbreght van Aemstel in Hotel The Dylan (de plek waar ooit de eerste Amsterdamsche Schouburgh stond) strikt ze Hannah. Samen tekenen ze voor het hele concept, van de tentoonstellingsteksten tot een podcast. Waarna ze verdergaan op Instagram, met als doel een brug slaan tussen musea en jong publiek. De eerste opdracht kregen ze van de kleinste gemeente van Nederland, Madurodam, vertelt Bakx.
Goeie Ouwe Koeien wil graag dé schakel zijn tussen geschiedenisprofessionals en een jong publiek. Hoe zijn jullie op het idee gekomen?
"Roos en ik leerden elkaar kennen op de master Publieksgeschiedenis. Onze wederzijdse vrienden voorspelden al dat het wel zou klikken tussen ons. Na organisatie van de tentoonstelling over de Gijsbrecht van Aemstel zijn we op Instagram verdergegaan als Goeie Ouwe Koeien. Aanvankelijk met doe-, kijk-, lees- en luistertips voor vrienden en familie. Vervolgens zijn we excursies gaan organiseren naar bijvoorbeeld musea, theaters en andere plekken met een historisch verhaal."
Het klinkt alsof jullie in het voorjaar van 2019 werden overvallen door jullie eerste echte klant, Madurodam.
"Ze stuurden een vraag via Instagram: 'Zijn jullie in te huren?' Toen hebben we voor alle bordjes bij gebouwen in het park korte teksten geschreven, en verdiepende artikelen voor de Madurodam-app. Vervolgens vroeg het Stadsarchief ons voor de organisatie van de Museumnacht. Hadden we opeens twee betalende opdrachtgevers. Daarna ging het hard."
Hebben jullie dezelfde historische interesses?
"Roos is meer geïnteresseerd in de vroege geschiedenis, in het bijzonder het dagelijks leven. Wat aten mensen? Ze heeft voor haar master Neerlandistiek een Italiaanse reisgids uit 1602 vertaald; een soort 17de-eeuwse Lonely Planet. Ik heb op de basisschool ooit een spreekbeurt gehouden over het dagelijks leven van de Romeinen, maar verdere overeenkomsten tussen ons zijn er niet. Mijn interesse ligt meer in de ideeën achter naoorlogse woningbouw als de Bijlmermeer en de Westelijke Tuinsteden."
Hannah Bakx: 'Het begon met doe-, kijk-, lees- en luistertips voor vrienden en familie.' Beeld Desiré van den Berg
Waarom weten musea jullie te vinden, denk je?
"Ik denk omdat we zoeken naar frisse, vernieuwende invalshoeken die vandaag de dag spelen en een jong publiek aanspreken. Musea en archieven vinden het lastig om jonge mensen te trekken, worstelen daarmee."
Jullie maken geschiedenis laagdrempelig.
"Mensen hebben vaak ten onrechte het idee dat je voor geschiedenis alle feiten en data moet kennen. Geschiedenis is meer dan het lesboek op de middelbare school. Het is ook het verleden van je familie, je straat of huis. Waar kom je vandaan? Wie was die man of vrouw naar wie je straat is vernoemd? Wie hebben er eerder je huis bewoond? Wat kunnen we in deze coronatijden leren van een vorige epidemie als de Spaanse Griep uit 1918?"
Door de corona-epidemie gingen opeens alle musea dicht, werden lezingen uitgesteld en moesten excursies worden afgelast…
"Onze mailbox stroomde vol met afzeggingen. Gelukkig konden we terugvallen op een aantal vaste opdrachtgevers en hebben we op onze eigen manier een positieve draai aan de situatie weten te geven. Het gaf ons ook tijd om eens na te denken welke kant we op willen gaan met Goeie Ouwe Koeien. We hebben eindelijk ook ons bedrijfsplan geschreven, waar we door onze vliegende start vorig jaar nog niet eerder aan toe waren gekomen. Het heeft ook nieuwe initiatieven tot stand gebracht, zoals het Thuismuseum (zie kader, red.)."
En nu kunnen ook jullie eindelijk weer de straat op…
"Ja, zoals net naar de Bijlmer. En op zondag 13 september volgt een excursie naar Forteiland Pampus, onderdeel van de Stelling van Amsterdam. Een dag die we afsluiten met een Pampusbiertje. Geschiedenis moet ook leuk blijven. Overigens zit de boot al vol, helaas."
Een museumbezoek zat er in de eerste coronamaanden niet in. Daarom bedacht My Daily Shot of Culture het platform Thuis­museum: een historisch museum bezoeken vanaf je bank, met Roos Hamelink en Hannah Bakx van Goeie Ouwe Koeien als rondleiders. Een opdracht die voor het duo als geroepen kwam tijdens de lockdown. Bakx: "We hebben aan de hand van vijf objecten een tijdelijke tentoonstelling of de vaste opstelling uitgelicht. Video's maken was nieuw voor ons. We hebben leuke reacties gekregen, maar het blijft wennen om naar jezelf te kijken."