Geen levenslang? Verhoog dan straffen op moord en doodslag | Trouw
Gevangenis in Breda Beeld anp
De samenleving moet worden beschermd tegen zware criminelen. Daarom moet er niet geknabbeld worden aan de levenslange celstraf, vindt Foort van Oosten, VVD-Kamerlid.
Foort van Oosten 26 juni 2015, 9:29
In 1987 was ons land maandenlang in de greep van de gruwelijke moord op vier leden van de familie Tang. De slachtoffers, onder wie een baby van 6 weken oud, werden met tientallen messteken om het leven gebracht. Bij dit soort vreselijke misdrijven vindt de VVD een levenslange gevangenisstraf rechtvaardig. Sommige daders mogen gewoonweg niet in onze samenleving terugkeren. Zij moeten niet alleen gestraft worden, de samenleving moet blijvend tegen hen worden beschermd.
Toch houdt deze zaak ons land nu opnieuw bezig, omdat de Raad voor de Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming (RSJ) van mening is dat ook bij dergelijke gruwelijke moorden moet worden bekeken of de dader ooit geschikt is om weer in vrijheid te leven. De RSJ verwijst daarbij naar een arrest van het Europese Hof voor de Rechten van de Mens, dat in 2013 oordeelde dat het 'inhumaan' is om gevangenen geen perspectief op vrijlating te bieden (arrest Vinter e.a. versus het Verenigd Koninkrijk).
'Staatsvandalisme'
De VVD kan die redenering niet volgen, want dat perspectief is er al. Wij delen de mening van advocaat Romke Wybenga (Opinie, 23 juni) dan ook niet, dat levenslang gelijkstaat aan doodstraf op termijn. Nederland kent immers de mogelijkheid tot het verlenen van gratie.
Daarmee is naar de mening van de VVD voldoende perspectief geboden. Gelukkig een zeer beperkt perspectief, want gratie komt alleen in zeer uitzonderlijke gevallen voor.
In 2009 kreeg voor het eerst in 23 jaar een levenslang gestrafte gratie. Wat ons betreft blijft het zo dat dit middel met de grootst mogelijke terughoudendheid en zo beperkt mogelijk wordt ingezet en kan een verzoek pas dan worden ingediend als de maximale straf voor moord is uitgezeten.
Om te kunnen beoordelen of een veroordeelde in aanmerking komt voor gratie, is verlof buiten de gevangenis wat de VVD betreft ook niet nodig. De slachtoffers van deze gruwelijke daad kennen immers geen enkel perspectief en de nabestaanden hebben ook levenslang. Zonder verlof.
Politiek en rechterlijke macht zitten hier kennelijk niet op één lijn. Dat mag. Dat heet geen 'staatsvandalisme', zoals advocaat Wybenga het omschrijft, maar trias politica.
De opstelling van de rechters brengt hierbij een risico met zich mee. Zij kunnen afzien van een veroordeling tot levenslang, omdat gratie slechts in uitzonderlijke gevallen wordt toegekend. Als rechters afzien van levenslange gevangenisstraf voor gruwelijke daden, kan het gevolg zijn dat zij meer zullen overgaan tot veroordelingen voor moord of doodslag, waarvoor een maximumstraf geldt, om op die manier uitzicht te garanderen op een einde aan de detentie.
Ten gevolge van het systeem van vervroegde invrijheidstelling na tweederde van de straf komt zo'n veroordeelde bij moord dan al na maximaal 20 jaar vrij of - bij doodslag - na maximaal een jaar of 8. Als dit het gevolg blijkt, zal de VVD voorstellen om de maximale gevangenisstraf voor doodslag te verhogen van 15 naar 30 jaar en die voor moord van 30 naar 40 jaar.
Voor de VVD is het uitgangspunt dat levenslang ook echt levenslang is, van groot belang. De maatschappij verdient bescherming tegen zware misdadigers die niet het minste ontzag voor een ander hebben, blijkens de gruwelijke misdaden die zij begaan. De staatssecretaris heeft aangegeven na het zomerreces een uitgewerkt voorstel naar de Kamer te sturen over de tenuitvoerlegging van de levenslange gevangenisstraf. Wij volgen dit dossier nauwlettend.