War horse ** | Het Parool
1 februari 2012, 09:55
Met: Jeremy Irvine, Peter Mullan, David Thewliss, Emily Watson
De nieuwste film van Steven Spielberg is gebaseerd op een Brits kinderboek uit 1982 dat geheel vanuit het perspectief van een paard wordt verteld. In War horse van Michael Morpurgo lezen we hoe een paard van het Britse platteland in de loopgraven van de Eerste Wereldoorlog belandt, steeds wisselend van eigenaar, aan beide kanten van dat gruwelijke conflict.
Een paard is niet partijdig natuurlijk, dus dit perspectief geeft de schrijver de kans om de mensheid volgens heel andere criteria te verdelen: welke mensen zijn in staat om in de hel die oorlog is, van een dier te houden?
In War horse vertellen Spielberg en scenarist Richard Curtis het verhaal vanuit een traditioneler perspectief, waarbij we van episode naar episode springen. Spielberg heeft zich natuurlijk eerder over de verschrikkingen van de oorlog gebogen, in Schindler's list en in Saving Private Ryan, waar hij in het hart van de meesterlijk geënsceneerde verschrikkingen een verhaal over hoop en overleven plaatste.
De beste scènes spelen zich af tussen de loopgraven, hoewel de regisseur zich enigszins inhoudt omdat hij van War horse, tenslotte gebaseerd op een kinderboek, een film wilde maken waar ook oudere kinderen heen kunnen (in Nederland is hij gekeurd voor 12 jaar).
Toch overtuigt de film niet: hoofdrolspeler Jeremy Irvine, als de jongen die blijft geloven dat zijn paard nog leeft, is eenvoudig te vlak.
En andere rollen, van veteraanacteurs, zijn net iets te standaard: de moeder ploetert, de landeigenaar is wreed, de boer ploegt voort, het kind is onschuldig. En zo past iedereen keurig in zijn vakje.
Spielberg en zijn vaste cameraman Janusz Kaminski hebben met War horse ook een ode aan de grote Amerikaanse filmregisseurs willen brengen, de mannen van de epische landschappen waarin de helden worstelen met de grote vragen over goed en kwaad.
Er is allemaal weinig mis mee, behalve dit: het werkt niet. Ergens blijft War horse steken tussen het eerbetoon aan grote regisseurs als John Ford, het kinderboek uit de jaren tachtig en de ambities om er een eigentijdse film over de menselijke conditie door de ogen van een paard van te maken. De grote emotionele apotheose komt weliswaar met tromgeroffel, maar Spielberg komt er niet mee weg.
Een kleine kanttekening: we gingen er echt voor zitten, maar het is ons niet gelukt om de Nederlandse acteur Robert de Hoog te spotten tussen al die honderden met modder bespatte figuranten die in War horse de revue passeren. Geeft niet: publicitair heeft hij in elk geval het onderste uit de kan gehaald. (Mark Moorman)