Crisis? Dan maar een tandje erbij | Motivaction International
Crisis? Dan maar een tandje erbij
Werken onder je niveau, minder verdienen en langer reizen: wie zijn baan wil behouden, moet offers brengen. Maar lang niet iedereen wil zo ver gaan.
Het is inmiddels een veel gehoord praatje: er is een economische crisis en dus is het vinden of behouden van een baan extra moeilijk. We doen van alles om toch bij werkgevers in de smaak te vallen: we nemen genoegen met minder salaris, werken doordeweeks en in weekenden over, leggen langere afstanden af naar ons werk of accepteren een baan onder ons niveau. Maar doen we wel zo veel meer om onze werkgever te plezieren en aan het werk te blijven? En waar draait het dan vooral om?
Jongere en oudere werknemers kiezen vaker voor een baan die onder hun opleidings- en ervaringsniveau ligt. De crisis leidt zo tot 'scheefwerken', blijkt uit recente onderzoeken van uitzender Randstad. Tweederde van de werknemers (65 procent) denkt dat met name hoogopgeleiden dikwijls een baan beneden hun opleidingsniveau accepteren. Ongeveer de helft van werkend Nederland denkt dat de hoogopgeleiden de banen voor de neus van de laagopgeleiden wegkapen. Aan het werk zijn, ook al is dat in een lagere functie, is in crisistijd voor werknemers het belangrijkst.
'Het is ons een tijd goed gegaan. Arbeidskrachten waren schaars en iedereen stroomde makkelijk in', zegt Marjolein ten Hoonte, directeur arbeidsmarkt bij Randstad. 'Maar die tijd is voorbij. Als je nu geen werk kunt vinden, kun je beter onder je niveau gaan werken. Dat is slimmer dan thuis zitten en helemaal geen ramp mits je weet waar je het voor doet en uiteindelijk kunt doorstromen. Via een lagere functie bij je favoriete werkgever kun je later misschien toch op je favoriete positie terecht komen.'
Maar dat doet lang niet iedereen, zeker de leeftijdsgroep boven de 35 jaar, blijkt uit onderzoek. Door financiële verplichtingen zoals een huis en gezin is werken onder het niveau eigenlijk geen optie. 'Ze zijn niet gewend dat het minder gaat en zien werken onder het niveau als een stap terug. Dat zou niet moeten', aldus Ten Hoonte.
Je zou zeggen dat werknemers in crisistijd een tandje bij zetten om hun werkgever tevreden te houden. Werkgevers hebben door de financiële malaise behoefte aan flexibel personeel, dat bereid is harder en op allerlei momenten van de dag te werken, en zich volledig in te zetten om het bedrijf weer op de rails te krijgen.
'Er wordt meer van werknemers verwacht, zeker ook op het gebied van 'zachte' competenties zoals overtuigingskracht, stressbestendigheid, creativiteit en innovativiteit', zegt arbeidsmarktonderzoeker Ester Koot van Motivaction. 'Medewerkers moeten meer van zichzelf laten zien, en inspelen op wat de werkgever wil. Alleen het dagelijkse werk uitvoeren is niet meer genoeg. En zich meer inzetten doen medewerkers nu nog te weinig, terwijl het soms misschien wel verstandig zou zijn.'
Dat blijkt ook uit een enquête van het onderzoeksbureau naar de Nederlandse arbeidsmoraal. Driekwart van de werknemers ziet geen reden om harder te werken of 's avonds overwerk te doen. Vooral jongeren tot 25 jaar en ouderen boven de 45 jaar ervaren in crisistijd amper druk om zich anders ten opzichte van hun werkgever op te stellen.
Geen baan in de omgeving te vinden? Uit onderzoek van vacaturesite Jobbird blijkt dat maar liefst 72 procent van de werkzoekenden best tussen de 25 en 50 kilometer wil reizen per dag. 14 procent wil door de aanhoudende crisis zelfs maximaal 100 kilometer afleggen om te reizen naar zijn nieuwe baan.
Maar niet iedere werkzoekende is bereid om langer te reizen van huis naar de ideale baan. In veel gevallen zoeken mensen liever naar werk dicht bij huis, ook als daar een lager salaris tegenover staat. 'Zeker de leeftijdsgroep van 35 tot 65 jaar heeft er moeite mee om verder te reizen', aldus Ten Hoonte. 'Meer mobiliteit zou ze een sterkere positie op de arbeidsmarkt geven.'
Het salaris dat iedere maand binnenkomt op de rekening van werknemers is in crisistijd misschien wel van extra belang. Want niemand wil door de onzekere situatie op de arbeidsmarkt genoegen nemen met minder. Of toch? Juist nu wordt vaker een loonoffer gevraagd van werknemers als een bedrijf op omvallen staat. Ook goed functionerende bedrijven vragen hun werknemers genoegen te nemen met minder, om op kosten te besparen.
Medewerkers gaan erin mee: ze verdienen liever wat minder geld, dan kans te lopen om op straat te komen staan. Want de crisis heeft ervoor gezorgd dat veel mensen hun eisen bijstellen om aan het werk te komen of blijven, blijkt uit arbeidsmarktonderzoek van Randstad. Vier op de tien werknemers (37 procent) zegt bereid te zijn salaris in te leveren als ze daarmee hun baan zouden redden.
'Die kans neemt toe naarmate iemand langer thuis op de bank zit en de periode van werkloosheid langer duurt', aldus Ten Hoonte. 'Maar ook werknemers die van baan naar baan gaan, willen salaris inleveren als er een mooie ervaring, extra training of vast contract tegenover staat.'
Die zekerheid van een baan met al dan niet een vast contract is belangrijker dan salaris, zo blijkt ook uit onderzoek van Motivaction.'Mensen kiezen liever voor een hoog vast salaris zonder bonus, dan voor een gemiddeld salaris met grote kansen op een bonus', aldus Koot. 'Ze willen het liefst zekerheid over hun inkomsten. Ook als dat betekent dat ze iets minder verdienen.'