Je hoort anarchisten vast wel eens praten over hoe ze "horizontaal georganiseerd" zijn. Maar wat betekent dat nou eigenlijk? Onder organisatie, verstaan we bijvoorbeeld een collectief: een groep mensen die onder eenzelfde ideologie of doel samenwerkt, bijvoorbeeld om een politiek doel te bereiken.
Wat is verticale organisatie?
Verticale organisatie is een vorm van het organiseren van een groep waarbij sommige mensen boven anderen staan: een vorm van hiërarchie. Zo kan je bijvoorbeeld een leider, officieren en soldaten hebben bij een leger. Maar ook activistische organisaties kunnen verticaal georganiseerd zijn. Het belangrijkste kenmerk is dat mensen binnen de organisatie niet gelijk staan aan elkaar, door machtsverschillen; sommige personen hebben meer controle over de organisatie dan anderen.
Daarentegen is horizontale organisatie een vorm van organiseren waarbij iedereen op dezelfde hiërarchische laag staat: er is geen, of in ieder geval erg weinig machtsverschil tussen mensen. Wel kunnen mensen nog verschillende taken of expertises hebben binnen de groep; mensen houden elkaar in check en helpen elkaar. Anarchisten zijn dan ook niet per se tegen leiders, zolang ze uiteindelijk maar een gelijk machtsniveau hebben. Het betekent verantwoording afleggen aan je mede-organisatoren, aan de doelstellingen van je collectief en uiteindelijk aan de mensen die je beweert te leiden.
Het gevaar van verticale organisatie
Verticale organisatie is een vorm van hiërarchie, en één van de kernwaarden van anarchisme is het inzien dat hiërarchie een vorm van onderdrukking is, en alle vormen ervan vernietigd moeten worden. Hiërarchische structuren brengen machtsverschillen, die zelf weer corruptie, machtsmisbruik en daardoor onderdrukking voortbrengen. Het is belangrijk dat we deze machtsstructuren, dus ook verticale organisatie, herkennen en tegenwerken! Zet je af tegen organisaties die zich verticaal organiseren, en promoot het gebruik van horizontale organisatie en werking.