1 Rijksoverheid Wat betekent EU-GHS voor u? Informatie voor fabrikanten U moet alle stoffen die u in de handel brengt, indelen volgens de eisen van EU-GHS. Stoffen die niet in de handel verkrijgbaar zijn en die vallen onder de registratieplicht of meldingsplicht van REACH moet u ook indelen. De indeling moet u via uw productinformatie (bijvoorbeeld het veiligheidsinformatieblad) doorgeven aan downstream gebruikers of distributeurs. De indeling van een stof die u op de markt brengt, moet u afstemmen met andere fabrikanten of importeurs van dezelfde stof. Dit hoeft niet als er een geharmoniseerde indeling voor de stof geldt. De indeling en etikettering van een stof moet u melden aan het Europees Agentschap voor chemische stoffen (ECHA) in Helsinki. Dit hoeft niet als u de stof volgens REACH (1907/2006) heeft geregistreerd. De verpakking van een ingedeelde stof moet u voorzien van een etiket met pictogrammen, signaalwoorden, veiligheidsaanbevelingen en waarschuwingszinnen. Er komen nieuwe pictogrammen en mogelijk andere indelingen van stoffen. Daarom moet u ook alle bestaande etiketten van de chemische stoffen die u op de markt brengt vervangen en de bijbehorende productinformatie aanpassen. Als de bestaande indeling van een stof wijzigt, gelden mogelijk andere eisen voor de verpakking. Een andere indeling van stoffen en mengsels kan ook gevolgen hebben voor de opslag van stoffen en mengsels en de veiligheidssignalering op de werkplek. Ingedeelde stoffen die u voor 1 december 2010 aan afnemers heeft verstrekt, hoeft u niet opnieuw te etiketteren en te verpakken volgens EU-GHS. Deze vrijstelling geldt tot 1 december Alle informatie over de gevaarseigenschappen van een stof of mengsel, moet u bewaren gedurende ten minste tien jaar nadat u de stof of het mengsel voor het laatst heeft geleverd.
2 Informatie voor fabrikanten U bent een fabrikant als u chemische stoffen (basischemicaliën) produceert. De stoffen worden veelal binnen de chemische sector verder verwerkt of als grondstof verkocht aan downstream gebruikers (formuleerders, industriële gebruikers). Voorbeelden zijn de productie van petrochemische stoffen, kunstmeststoffen, zuren en basen. De nieuwe Europese verordening EU-GHS* heeft verplichtingen voor fabrikanten. Naast de rol van fabrikant kunt u ook andere rollen hebben (denk aan importeur, distributeur of downstream gebruiker). Misschien gelden voor u ook andere verplichtingen. Fabrikanten en importeurs hebben vrijwel dezelfde verplichtingen. Lees meer hierover in de andere informatiebladen over dit onderwerp. * In het Engels Regulation on classification, labelling and packaging of substances and mixtures (CLP). Wat is EU-GHS? EU-GHS is de Europese versie van het Globally Harmonised System of Classification and Labelling of Chemicals van de Verenigde Naties (VN-GHS). VN-GHS is een wereldwijd uniform systeem voor de indeling, etikettering en verpakking van chemische stoffen en mengsels op basis van hun gevaarseigenschappen. Volgens EU-GHS moeten bedrijven die chemische stoffen en mengsels op de markt brengen, deze indelen in gevaarscategorieën. De criteria en eisen daarvoor staan in de verordening. Bedrijven moeten de verpakking ook voorzien van etiketten met gebruiksvoorschriften en waarschuwingen. Het nieuwe systeem heeft als voordeel dat overal ter wereld gevaarlijke stoffen op dezelfde manier worden ingedeeld en geëtiketteerd. De verordening EU-GHS vervangt het huidige systeem voor indeling, etikettering en verpakking van chemische stoffen en mengsels. In de praktijk zijn binnen de groep van downstream gebruikers nog de volgende rollen te onderscheiden: Formuleerders: bedrijven die stoffen of preparaten verwerken in andere preparaten bijvoorbeeld, producenten van verf, vernis, was- en reinigingsmiddelen, lijm, brandblusmiddelen/brandvertragers en cosmetische producten. Professionele gebruikers: bedrijven in de dienstverlening zoals reinigingsbedrijven, schildersbedrijven, stoffeerderrijen, verpleeg- en ziekhuizen en wegenbouwbedrijven. Industriële gebruikers: gebruikers van chemische stoffen en preparaten in de industrie zoals de houtindustrie, autofabricage, beeldscherm/elektronicaproductie en de land- en tuinbouwsector. Producenten van voorwerpen: bedrijven die voorwerpen maken die chemische stoffen bevatten. Het gaat bijvoorbeeld om thermometers of onderdelen van auto s.
3 Wat verandert er? EU-GHS introduceert: Nieuwe criteria voor de indeling van chemische stoffen en mengsels in gevarenklassen. Daardoor verandert de gevaarsindeling van een groot aantal chemische stoffen en mengsels. Negen gevarenklassen met subcategorieën; deze vervangen de huidige vijftien gevarenklassen. De gevarenklasse ontvlambare vloeistoffen heeft bijvoorbeeld een onderverdeling in drie gevarencategorieën: categorie 1, categorie 2 en categorie 3. Stoffen of mengsels die voldoen aan de criteria van één of meer gevarenklassen worden als gevaarlijk beschouwd. Negen nieuwe pictogrammen in plaats van de huidige zeven (zie figuur hieronder). Dat betekent dat u alle ingedeelde chemische stoffen en mengsels van een nieuw pictogram moet voorzien. P-, H- en EUH-zinnen. Deze komen in de plaats van de R- en S-zinnen. Het gebruik van signaalwoorden gevaar en waarschuwing op het etiket van een gevaarlijke stof of mengsel. In de toekomst wordt ook relevante nationale wetgeving aangepast. Denk bijvoorbeeld aan de Arbeidsomstandighedenwet of regelgeving voor opslag van chemische stoffen. Sommige stoffen of stofgroepen vallen niet onder EU-GHS. Het gaat bijvoorbeeld om voedingsmiddelenadditieven, geneesmiddelen of medische hulpmiddelen. Ook het vervoer van gevaarlijke stoffen valt niet onder EU-GHS. De negen nieuwe pictogrammen Explosief Oxiderend Ontvlambaar Gassen onder druk Irriterend, Corrosief Giftig Lange termijn Gevaarlijk voor sensibiliserend, gezondheidsgevaarlijk het aquatisch schadelijk milieu
5 Wat is het tijdpad voor de invoering van EU-GHS? De verplichtingen van EU-GHS treden geleidelijk aan in werking. Zie de figuur hieronder voor een toelichting. December 2008 De verordening treedt in werking Start overgangsperiode voor stoffen en mengsels. Etiketteren en verpakken van stoffen en mengsels volgens Stoffen- en Preparatenrichtlijn is verplicht. Indelen, etiketteren en verpakken van stoffen en mengsels volgens EU-GHS is toegestaan. 1 december 2010 Indelen van stoffen volgens de Stoffenrichtlijn en EU-GHS is verplicht. Etiketteren en verpakken van stoffen volgens EU-GHS is verplicht. Indelen, etiketteren en verpakken van mengsels volgens Preparatenrichtlijn en EU-GHS is toegestaan. Stoffen die op of na deze datum in de handel zijn, binnen 1 maand melden bij het Europees Agentschap voor chemische stoffen*. Stoffen die voor deze datum op de markt zijn, kunnen daarvoor worden gemeld*. Voor stoffen geleverd voor deze datum geldt een vrijstelling van de verplichting voor etikettering en verpakken tot 1 december december 2012 Einde vrijstelling van de verplichting voor etikettering en verpakken voor stoffen geleverd voor 1 december juni 2015 Indelen, etiketteren en verpakken van stoffen en mengsels volgens EU-GHS is verplicht. De Stoffen- en Preparatenrichtlijn worden ingetrokken. Voor mengsels geleverd voor deze datum geldt een vrijstelling van de verplichting voor etikettering en verpakken tot 1 juni juni 2017 Einde vrijstelling van de verplichting voor etikettering en verpakken voor mengsels geleverd voor 1 juni * De meldingsplicht geldt niet als de stof volgens REACH is geregistreerd. De verplichting geldt alleen voor fabrikanten en importeurs.
6 Waar vindt u meer informatie? Veel informatie over EU-GHS is te vinden op de website Hier vindt u veelgestelde vragen en antwoorden, de wettekst, informatie over voorlichting, informatie over uw verplichtingen en ander voorlichtingsmateriaal. U kunt via de website ook vragen stellen aan de helpdesk. De helpdesk beantwoordt algemene vragen over de wettekst en consequenties van de invoering in Nederland (de wat -vragen). Daarnaast kunt u zich ook aanmelden voor een nieuwsbrief. Als u vragen heeft over hoe u aan de EU-GHS verplichtingen kunt voldoen, kunt u contact opnemen met uw branchevereniging of koepelorganisatie. Andere informatiebladen Informatieblad voor fabrikanten Informatieblad voor importeurs Informatieblad voor distributeurs Informatiebladen voor downstream gebruikers: Informatieblad voor formuleerders Informatieblad voor producenten van voorwerpen Informatieblad voor professionele gebruikers Informatieblad voor industriële gebruikers Informatieblad voor vergunningverleners Folder Eén systeem voor indelen, etiketteren en verpakken van chemische stoffen en mengsels Een uitgave van de Nederlandse GHS Helpdesk. In opdracht van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) en de Voedsel en Waren Autoriteit (VWA). November 2008