DE MAHOMEDAANSCHE BOUWKUNST. 337
telt, bouwt in 786 Abderahman I de Fig.309.3. groote moskee, die nu in een Christelijke kerk veranderd een oppervlak beslaat van bijna de St. Pieterskerk te Rome, liggende in een nu doode stad.
Achter den voorhof ligt de gebedsruimte, 11 beuken diep en 13 beuken breed, die in de 9e eeuw vergroot werd door toevoeging van 9 beuken, en in de 10e eeuw met 14 beuken in de diepte en 8 beuken in de breedte; totdat de moskee 19 beuken breed en 35 diep Fig. 325. was. Van de 1200 monolithzuilen was een gedeelte Romeinsch en een deel Byzantijnsch, met slecht gecopieerde klassieke kapiteelen. Daar de zuilen 3 M. hoog zijn, en de beuken 10 JVL, moesten boven de zuilen pijlers doorloopen om een hoogte te bereiken voor de zoldering van 10 M. Wat hoog noodig was bij grondplanafmetingen van 167 bij 119 M. De zuilen dragen hoefijzerbogen, terwijl de boven de
zuilen staande pijlers door rondbogen verbonden zijn. In het Oostelijk gedeelte zijn de hoefijzerbogen vervangen door spitsbogen. De bogen zijn wit en rood geschilderd, alsof ze bestonden uit afwisselend roode en witte steenen.
In het zuilenwoud heerscht een mystiek halfdonker onder de lage tongewelven, die de oorspronkelijke cederhouten zadeldaken vervangen. In de voornamere gedeelten van het gebouw zijn tegen de pijlers boven de zuilen halfzuilen aangebracht, die door kleinere bogen getande bogen dragen. Daar de zuilen en pijlers, die den koepel boven de maksura dragen moesten, niet hoog genoeg reikten, zijn hier de bogen op elkaar gestapeld en door elkaar gevlochten in hoefijzer- en getandenboogvorm. Van de twee mihrabs is de oudste door een koepelvormig gewelf afgedekt, dat uitéén stuk marmer bestaat. De nieuwe mihrab bestaat uit een hoefijzerboog. De wand is samengesteld uit een mozaïk met gouden fond en KuBsche opschriften, vervaardigd door Byzantijnsche kunstenaars. De oude minaret uit 951, die als voorbeeld diende voor den beroemden Giraldatoren te Sevilla, werd in 1593 vervangen door een klokketoren.
In het midden van de moskee werd in de 14e eeuw een 350-tal zuilen weggebroken, en op de vrijkomende plaats de Capella villa viciosa gebouwd.