#020today: Muiderkring in Muiderslot — Hart Amsterdammuseum
Jan Adam Kruseman, De Muiderkring , 1852.
Al sinds 1943 is het schilderij De Muiderkring van het Amsterdam Museum in bruikleen bij het Muiderslot, precies 70 jaar dus. Aldaar maakt dit werk van Jan Adam Kruseman uit 1852 nu deel uit van een tentoonstelling over het roemruchte gezelschap de Muiderkring: Oog in oog. De Muiderkring: spiegelbeeld van een Hoof(t)s gezelschap.
"Deze beroemde vriendengroep, die zich 's zomers rond gastheer P.C. Hooft op het Muiderslot verzamelde, kan gezien worden als de blauwdruk van de culturele elite in de Gouden Eeuw. In de tentoonstelling wordt gezocht naar een hedendaagse blauwdruk en wordt de beeldvorming rond de Muiderkring ontrafeld. Was de Muiderkring een 17de-eeuwse mythe? In hoeverre bepaalden de maskerades en lust tot verkleedpartijen in de 19de eeuw ons beeld van deze gevierde vriendenkring?" (Citaat van de website van het Muiderslot.)
Slechts één keer tijdens de 70-jarige bruikleen keerde dit schilderij terug in het Amsterdam Museum. Dat was in 2004/'05 voor de tentoonstelling Het geschenk. De Hollandse Meesters van een Amsterdamse bankier. Deze ging over het zeer omvangrijke legaat dat Adriaan van der Hoop (1778-1854) naliet aan de stad Amsterdam. Eén van de kunstwerken was het schilderij De Muiderkring, dat door conservator Norbert Middelkoop werd voorzien van de volgende tekst:
"Een gezelschap beroemde Nederlandse dichters luistert naar Maria Tesselschade Roemersdr, die een gedicht voordraagt. Haar zuster Anna Roemersdr Visscher kijkt de toeschouwer aan. Verder zijn van links naar rechts afgebeeld: Jacob Cats, Constantijn Huygens, Laurens Reael, Pieter Cornelisz Hooft, Joost van den Vondel, Roemer Visscher, Caspar van Baerle en Daniël Heinsius. Krusemans schilderij van De Muiderkring past in een romantische traditie van uitbeeldingen van deze groep dichters, die regelmatig bijeenkwam in het slot van P.C. Hooft te Muiden. De compositie van het schilderij herinnert aan 17de-eeuwse groepsportretten. Bij de presentatie van De Muiderkring, op de Tentoonstelling van Levende Meesters in 1852, was het oordeel tamelijk negatief, vooral vanwege de historische onmogelijkheid van deze samenscholing en de onjuiste hiërarchie binnen de afgebeelde groep. Het is namelijk ondenkbaar dat de katholieke Vondel de meest eervolle plaats aan tafel zou mogen innemen, terwijl gastheer P.C. Hooft, drost van Muiden, genoegen moest nemen met een staanplaats. Niettemin kocht Van der Hoop het schilderij in 1853 voor 3500 gulden. Thuis kreeg het een plaats in het trappenhuis."
Het schilderij De Muiderkring is nu dus weer terug naar het Muiderslot. De tentoonstelling aldaar over de Muiderkring duurt tot en met 3 november 2013.
Stem mee op de Muiderkring van nu!
De zeventiende-eeuwse vrienden van Pieter Hooft onderscheidden zich doordat ze deel uitmaakten van, wat nu zou heten, een spraakmakende culturele voorhoede. Velen blonken uit op meer dan één vakgebied of discipline. Daarbij was hun omgang met elkaar, zoals blijkt uit de vele overgebleven brieven, vaak uitermate hoffelijk. Sommige gasten van Hooft waren politiek geëngageerd. De tentoonstelling in het Muiderslot biedt u ook de mogelijk om zelf uw stem uit te brengen op potentiele opiniemakers en culturele spraakmakers anno 2013. Welke historicus en schrijver zou nu Hooft zijn? En welke diplomaat en schrijver Huygens? Chef kunstredactie van De Telegraaf Bertjan ter Braak doet een voorstel. U als bezoeker kunt de Muiderkring van nu verder aanvullen. Aan de hand van vijf profielen met daarbij kandidaten uit de wereld van kunst en cultuur, wetenschap en politiek. Vul uw stemformulier in op de tentoonstelling of stem via de pol op de website van het Muiderslot, waarop u ook de tussenstanden kunt volgen: www.muiderslot.nl. Na 3 november zal de einduitslag bekend worden gemaakt. Maak de Muiderkring van nu!