VAKANTIELIEFDES | Trouw
Omdat mijn ouders een huisje op de Veluwe hadden gingen wij zelden met vakantie naar het buitenland. Maar in 1937 huurden zij, tezamen met oom, tante, drie kinderen en enige aanhang, een heus châlet in Reuti, een gehucht boven Meiringen in het Berner Oberland, het hart van Duitssprekend Zwit serland, met lieflijke alpen en grimmige bergen. Dat er toen ook al Suisse en Svizzera waren, wist ik helemaal niet. Vader wel, die ging naar internationale conferenties in Genève maar was een slecht toerist. En moeder had in Ascona al een onderkomen voor mijn zusje gevonden, waar zij de oorlog veilig door zou brengen.
THEO JOEKES 30 augustus 1994, 0:00
Ik was veertien, nog altijd hard aan het werk om de sprong te maken van Vrije School naar het Vrijzinnig Christelijk Lyceum. Retrospectief niet mijn favoriete jaren. Wat wisten wij toch veel en wat hadden wij verstand van weinig. Geen onwil bij onze ouders maar onkunde en andere tijden.
Alleen in Zwitserland en langs de Rijn kon je in die jaren dertig al grote aantallen Nederlandse vakantiegangers tegenkomen.
Bij Meiringen loopt de rivier de Aare door een spectaculaire kloof over de Reichenbach waterval, waar Sherlock Holmes door professor Moriarti werd omgebracht. (Op last van zijn uitgever moest Conan Doyle hem kort daarop weer tot leven wekken.) Door die kloof liep een houten platform voor de toeristen. Daar kwam oom Wim aan het hoofd van zijn vendel een luidruchtige slinger Nederlanders tegen. Waarvan de hoofdman jolig vroeg: meneer is zeker ook Hollander? Nee meneer, goddank niet, was het antwoord. Gelukkig hebben ze later in Grondwetsartikel 1 het begrip 'stand' vergeten. Toch had onze familie de naam, bijzonder democratisch te zijn.
Mijn neef Pim was in Reuti en in Den Haag mijn boezemvriend: twee jaar ouder dan ik en beter op de hoogte van de boosheid van de wereld. 's Avonds in het dorp zongen wij wel eens tweestemmig, zoals jongetjes dat doen, ik denk het dansmuziekrepertoire: love in bloom, night and day (in hun soort nooit overtroffen.) Na een paar dagen kwam er een boodschap van Heidi en haar vriendin of zij eens mochten komen kennismaken. Ze meenden in ons twee Wiener Süngerknaben herkend te hebben. Uiteraard hadden wij die nooit gezien maar waarschijnlijk wel eens op de radio gehoord. Ik zou Der Toni zijn, een onbelangrijke knaap, en Pim begeerde ook niet meer dan een bijrol. We zijn een paar keer met z'n vieren uit wandelen geweest op de Alpen. Het waren aantrekkelijke bakvissen. Ik vond Heidi een schoonheid. Maar wie is dat niet op haar vijftiende? Dat de meisje door het uitblijven van handgemeen te leurgesteld konden zijn kwam bij mij niet op. In het verlengde van zoenen zou ik ook niet geweten hebben wat te doen.
Zomer 1939 met mijn moeder in Bazel, had ik daar op de dansvloer een meisje ontmoet dat diepe indruk op mij maakte. Blond, klein, aantrekkelijk maar vooral intelligent. Binnenkort eerstejaars rechten: die meisjes waren toen in Zwitserland ook nog niet zo dik gezaaid. Na terugkeer in Holland bleef zij door mijn hoofd spoken. Tot mijn stomme verbazing mocht ik haar in mijn eentje een paar dagen op gaan zoeken. Een retour tweedeklas Bazel was toen nog geen 40 gulden (nu ongeveer 700). Mijn vader ontving 4000 gulden als Kamerlid (plus eerste klas vrij reizen in het hele land).
Het meisje woonde met haar moeder in een groot herenhuis aan de Rijn. Ze vertelde over het Gymnasium en de Hochschule. Ik mocht op haar kamer ontbijten. Buiten het raam plukte zij handenvol rijpe abrikozen van de muur. Het kon niet romantischer en kuiser. Ik was boos en verdrietig toen zij schreef dat ze verloofd was. Stel je niet aan, zei Pim. Had je dan conducteur op de Berner Oberland-expres willen worden?