"Messieurs, l'incendie de la Bourse d'Anvers a détruit le plus brillant plaidoyer que l'on pût composer en faveur de la peinture murale en Belgique" (A. SIRET, Nécessité da la peinture murale en Belgique, knipsel in het plakboek van G. Guffens). Blijkbaar had de vernieling van de muurschilderingen die Godfried Guffens samen met Jan Swerts geschilderd had voor de Antwerpse Beurs, de tijdgenoten zwaar geschokt. Ruim een eeuw later is de verbrande cyclus niet meer dan een voetnoot in de kunstgeschiedenis. Het ontwerp van één van de muurschilderingen is een goede aanleiding om een eertijds hooggeprezen werk weer onder de aandacht te brengen.
1. GODFRIED GUFFENS (1823 1901) EN DE MONUMENTALE SCHILDERKUNST
G. Guffens werd te Hasselt geboren in 1823. Hij volgde er zijn eerste tekenlessen bij een zekere Doigny. Dankzij de steun van Ulysse Claes (1792-1880), de kasteelheer van Herkenrode, kon hij op 15-jarige leeftijd ingeschreven worden aan de Academie te Antwerpen. In de klas van Nicaise De Keyser (1813 1887) werd hij ingewijd in de monumentale schilderkunst. Hij leerde er ook Jan Swerts (1820 1879) kennen die zijn artistieke tweelingbroer zou worden. Na drie Parijsreizen trokken ze samen voor twee jaar naar Duitsland en Italië. Op deze lange reis stonden ze niet enkel in bewondering voor de Oude Italiaanse meesters; ze kwamen evenzeer onder de indruk van de Lukasbrüder, die beter bekend zijn onder de wat spottende benaming "Nazareners". Deze groep verbond enkele Duitse schilders die van in de vroege 19de eeuw hun artistieke en ascetische inspiratie putten uit het werk van kunstenaars als Dürer en Rafaël. Guffens en Swerts wensten deze kunststrekking in eigen land te propageren: daarom publiceerden zij in 1857 "Souvenirs d'un voyage artistique en Allemagne" en organiseerden ze in 1858 (Brussel en Antwerpen) en in 1864 (Brussel) tentoonstellingen met kartons van de Nazareners.
In 1853, het jaar volgend op hun artistieke reis, begonnen Guffens en Swerts aan hun eerste monumentale opdracht, de decoratie van de O.-L.-V. Bijstand kerk te St.-Niklaas. Dit omvangrijk werk werd pas einde 1870 ingehuldigd. Ondertussen hadden de kunstenaars een tweede bestelling gekregen: de muurschilderingen voor de Handelskamer in de Antwerpse Beurs (1855-1858).