Middelbeers is een dorp in de Nederlandse gemeente Oirschot, gelegen in regio de Kempen, provincie Noord-Brabant en het grootste van de drie Beerzen. Tot 1997 bevond het gemeentehuis van de toenmalige gemeente Oost-, West- en Middelbeers zich in Middelbeers. Op 1 januari 2013 telde Middelbeers 3.367 inwoners.
Middelbeers ligt ingeklemd tussen de buurtschappen Voorteind en Kuikseind, respectievelijk ten noorden en ten zuiden van Middelbeers. Ongeveer anderhalve kilometer ten noordoosten van Middelbeers ligt Oostelbeers, en op ongeveer vier kilometer in dezelfde richting ligt de gemeentelijke hoofdplaats Oirschot.
Het oude dorp bestaat uit een toelopende pleinachtige straat, de Doornboomstraat, waar nog een dorpspomp staat. Een zijstraat hiervan voert naar beide kerken, de pastorie en de Vesthoeve.
Het Oude Kerkje. Deze kerk werd in 1927 buiten gebruik gesteld en wordt vooral gebruikt voor exposities en andere culturele doeleinden. Daarnaast wordt de Oude Kerk bij bijzondere gelegenheden nog voor de eredienst gebruikt. Om het kerkje ligt een ommuurde, voormalige begraafplaats.
De nieuwe Sint-Willibrorduskerk elders in het dorp dateert uit 1927 en werd ontworpen door architect L.J.P. Kooken. Het is een bakstenen kerk.
Middelbeers is een voornamelijk agrarisch dorp, terwijl ook het toerisme van belang is. Ten noorden van het dorp bevindt zich het bedrijventerrein het Steenfort. Daar zijn een aantal bedrijven gevestigd in de metaal-, de kleding-, en de meubelindustrie en in de bouwnijverheid.
Aan de Westelbeersedijk ligt een productievestiging van Alimak Hek, een Zweeds bedrijf dat bouwliften vervaardigt.
Middelbeers is omsloten door agrarisch grondgebruik, en ligt ongeveer op twintig meter boven NAP. Ten westen van het dorp stroomt de Grote Beerze en ten oosten de Kleine Beerze. Beide riviertjes hebben, naast de oorspronkelijke meanderende bedding, een omleidingskanaal. Langs de dalen van deze riviertjes zijn hier en daar stroken naaldbos.
Ten zuiden van Middelbeers strekt zich de Landschotse Heide uit, een heidegebied met vennen dat omringd wordt door naaldbossen.
Er zijn twee typen tjaskers: de paaltjasker en de boktjasker. Bij de paaltjasker wordt de molenas ondersteund door een paal en bij een boktjasker ligt de voorkant van de molen op een houten bok. De paaltjasker maalt het binnenwater via de buitenringsloot en de binnenringsloot naar het binnenwater of andersom. De boktjasker maalt het water uit het binnenwater via de vijzelkom naar de buitenringsloot, die op het buitenwater uitkomt. Alleen de boktjasker heeft een kruibaan voor het kruien van het wiekenkruis op de wind. De paaltjasker wordt met behulp van een ketting op de wind getrokken.
Een tjasker heeft geen kamwielen in tegenstelling tot 'normale' molens. Op de as waar de wieken doorheen steken, zit achteraan een tonmolen. Dit is een klein soort vijzel met een betimmering eromheen. Door molenkenners wordt gesteld dat de enige overeenkomst tussen de tjasker en alle andere windmolentypen het bezit van een wiekenkruis is.[bron?] Het wiekenkruis kan oudhollands of dwarsgetuigd zijn.
Dit kleine windmolentype voor het oppompen van water was omstreeks 1950 bijna verdwenen. Na 1970 werden diverse molens nieuw gebouwd. Vooral in natuurgebieden wordt dit soort molens gebruikt om verdroging tegen te gaan.
De tjasker raakte in verval in jaren dertig. Hij kon de concurrentiestrijd met de metalen windmotor niet volhouden. In 1935 werd de voorlopig laatste tjasker in gebruik genomen in het Friese Steggerda. In de jaren zestig heeft de bekende tjaskerbouwer Roelof Dijksma opnieuw enkele tjaskers gebouwd. In 1963 bouwde hij in opdracht van Staatsbosbeheer er een in het natuurreservaat De Weerribben voor de bevloeiing van rietland. De nieuwe inzichten met betrekking tot natuur- en milieubehoud luidde de bescheiden renaissance van de tjasker in; sinds 1963 is het toen overgebleven bestand van drie molens uitgebreid naar vijftien.
In Nederland zijn nog 25 tjaskers te vinden, waarvan elf in Friesland. De oudste tjasker van Nederland, Tjasker It Heidenskip, bevindt zich in It Heidenskip, een buurtschap bij Workum. Deze werd in 1915 gebouwd door J. Dijksma.[1]
Zie de categorie Tjasker in the Netherlands van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.