Nieuwsbrief 3, februari 2005
Wie was de vader van Karst Jacobs van der Kaap?
Deze vraag houdt me al een paar jaar bezig. Karst Jacobs was de eerste die zich in 1811 van der Kaap is gaan noemen. Zijn vader heette Jacob, dat is zeker. Maar wie was zijn vader en hoe heette zijn moeder?
De naam van zijn moeder is waarschijnlijk Elske. Waarom? Zowel zijn schoonvader (Harm Roelofs) als zijn schoonmoeder (Geertien Jans) zijn vernoemd in zijn kinderen. Zijn eerste zoon heette Harm en zijn tweede dochter Geertje. Het ligt dus voor de hand dat zijn eerste dochter Elske is vernoemd naar zijn moeder.
Gewapend met deze gegevens ben ik in het archief van Groningen in de doopboeken van Tolbert op zoek gegaan naar een doopvermelding van een Karst (geboren circa 1770), zoon van een Jacob en een Elske. Maar helaas, er wordt geen Karst genoemd, wel een Martien, dochter van Jacob Jans en Elske Karstens.
Deze Karst en Elske zijn getrouwd op 8-11-1767 en hun dochter Martien is gedoopt op 13-11-1768. Martien is genoemd naar de moeder van Elske, Martje Gerrits. Omdat de oudste zoon van Karst Jacobs is vernoemd naar de vader van de moeder is het heel goed denkbaar dat ook de oudste zoon van Jacob is vernoemd naar de vader van de moeder en die heette Karst.
Karst Jacobs stierf op 9 juli 1843 op 73 jarige leeftijd. Dat betekent dat hij in 1769 of 1770 moet zijn geboren. En dat past dus aardig in het plaatje van Karst Jacobs als oudste zoon van Jacob Jans en Elske Karstens.
Om deze redenen ga ik er, tot het tegendeel is bewezen, vanuit Dat Karst Jacobs de zoon was van Jacobs Jans, geboren rond 1743 in Oldebert (Tolbert). Ondertrouwd op 18-10-1767 in Midwolde en getrouwd op 8-11-1767 met Elske Karstens van Sevenhuyzen, gedoopt op 25-02-1742, dochter van Carst Carstens en Martje Gerrits.
Als mijn vermoedens, zoals hiernaast beschreven, kloppen kunnen we de stamboom, in vrouwelijke lijn verder terug volgen tot in de zeventiende eeuw.
Karst Karstens werd geboren op 15 mei 1714 te Zevenhuizen en gedoopt 20 mei 1714 te Zevenhuizen. Hij was op 26-04-1739 te Midwolde getrouwd met Martje Gerrits, gedoopt op 02-12-1713 in Leek?
Deze Karst (ook wel Carst Carstens) was de zoon van Karst Jacobs, geboren 1674 te Zevenhuizen, gedoopt 27 september 1674 te Midwolde en overleden voor 1719. Hij was op 5 september 1696 te Midwolde met Geertruijt Alberts, geboren in Roden.
Martje Gerrits was de dochter van Gerrit Hindriks, geboren voor 1691 en in Leek op 3 mei 1711 getrouwd met Elske Deters Deters, geboren voor 1691.
Bij wet van 18 augustus 1811 bepaalde Napoleon, die het toen voor het zeggen had in ons land, dat een ieder in Nederland die nog geen geslachtsnaam had binnen een jaar een geslachtsnaam diende aan te nemen. Hiermee begon in ons land de burgerlijke stand. Nogal wat mensen namen dit niet al te ernstig met als gevolg dat mensen namen aannamen die hun nageslacht in grote verlegenheid brachten, zoals Naaktgeboren, Poepjes of Smalbil.
Karst Jacobs nam de naam Van der Kaap aan. Waarom?
Uit volkstellingen in 1830 en 1840 wordt duidelijk dat Karst Jacobs woonde aan een straat genaamd 'Oostindie' (zie de kaart). Aan deze straat ligt een streek die tot op de dag van vandaag 'De Kaap' wordt genoemd en waar nu, anno 2005, nog een huis staat (gebouwd in 1933) met de naam 'De Kaap'. (zie de foto's)
Ervan uitgaande dat Karst Jacobs hier ook in 1811 woonde mogen we aannemen dat hij zijn achternaam heeft ontleend aan deze streek.