Joods Historisch Museum - Museale Verwervingen vanaf 1933
Nieuwe Amstelstraat 1 1011 PL Amsterdam www.jhm.nl
Dit museum heeft een aantal objecten met een mogelijk problematische herkomstgeschiedenis, waarvan 1 object op deze website als voorbeeld wordt getoond.
Vooroorlogse museumcollectie
Het Joods Historisch Museum is opgericht in 1930. In 1941 bestond de collectie uit ruim 900 voorwerpen. Het grootste deel, waaronder judaïca, schilderijen en tekeningen, is in 1943 door de bezetter in beslag genomen.
In 1946 kwam een deel van de collectie via het Central Collecting Point in Offenbach naar Nederland terug. Omdat deze objecten al voor de oorlog in de museumcollectie aanwezig waren (afkomstig van Nederlands-joodse particulieren of instellingen), is het onwaarschijnlijk dat hier objecten met een problematische herkomst tussen zitten.
Er kwamen echter ook 18 objecten uit Offenbach terug die het museum voor de oorlog in bruikleen had. Voor deze objecten is het museum op zoek naar de rechtmatige erfgenamen van de bruikleengevers via de website van het Joods Historisch Museum: http://www.jhm.nl/collectie/wo-ii-geroofde-judaica
Joodse rituele objecten: herkomst onbekend
Na de oorlog zijn er ook voorwerpen naar het museum gebracht die geen deel hadden uitgemaakt van de vooroorlogse museumcollectie. Het gaat dan om joodse rituele objecten afkomstig uit Nederland of het buitenland waarvan de herkomst niet bekend is. Deze objecten heeft het museum op haar eigen website gepubliceerd, ze maken onderdeel uit van een database op de website van het museum: http://www.jhm.nl/collectie/wo-ii-geroofde-judaica
Het museum hoopt dat met behulp van bezoekers van de website wellicht meer informatie over de objecten boven tafel komt. Hiertussen bevinden zich ook enkele objecten die waarschijnlijk voor de oorlog al in de collectie van het museum zaten maar die aan de hand van de inventarislijsten niet geïdentificeerd konden worden. Eén van deze objecten is een begrafeniskom voor lijkwassing die op deze website is opgenomen.
Het museum merkt op vele objecten in de collectie te hebben zonder individuele herkenningswaarde. Deze voorwerpen zijn niet onderzocht tenzij er specifieke aanleiding toe was (bijvoorbeeld de aanwezigheid van een ex libris of unieke inscriptie in een boek). Wel werd onderzoek gedaan naar de collectie schilderijen in het museumarchief, veilingcatalogi, in het archief van de SNK en in het RKD. Er zijn geen schilderijen met een mogelijk problematische herkomstgeschiedenis aangetroffen.
In het rapport uit 1999 maakte het museum melding van een aantal bruiklenen dat al voor de oorlog in bruikleen was gegeven en zich in 1999 nog altijd in de museumcollectie bevond. Van vijftien objecten kon worden vastgesteld dat ze behoorden tot een vooroorlogse bruikleen van een particulier waarvan de erfgenamen zich bij het museum gemeld hadden. Het museum heeft deze objecten in 2001 aan de familieleden van de bruikleengever overgedragen.
Bekijk de reactie van het Joods Historisch Museum in het rapport Museale verwervingen 1940-1948 dat verscheen in 1999 naar aanleiding van het eerdere museumonderzoek.
Het museum, gevestigd in vier monumentale synagogen, verzamelt objecten en kunstvoorwerpen die een relatie hebben met de religie, cultuur en geschiedenis van de joden in Nederland en haar voormalige koloniën. De museumcollectie omvat meer dan 13.000 kunstvoorwerpen, ceremoniële objecten en historische objecten. Te zien zijn schilderijen, tekeningen, gebruiksvoorwerpen en foto's.