Column Spoor & Hoekman: Liegen in de Rechtbank | De week van Rijssen
Column Spoor & Hoekman: Liegen in de Rechtbank
258 dagen geleden
Er wordt regelmatig gesteld dat er nergens zoveel wordt gelogen als in de rechtbank en ik denk dat die stelling aardig klopt. Regelmatig zit ik in een rechtszaal waarbij twee partijen tegenover elkaar staan met twee dusdanig afwijkende verhalen dat 1 van beiden wel moet liegen. Maar wat zijn nu de consequenties van het liegen in de rechtbank.
Laat ik allereerst voorop stellen dat het nogal verschil maakt wat voor soort zaak wordt behandeld door de rechtbank. In het strafrecht is het immers zo dat een verdachte niet heeft mee te werken aan zijn eigen veroordeling en mag zwijgen of soms zelfs liegen. Hierbij is het wel zo dat het niet altijd slim is om te liegen, omdat een kennelijk leugenachtige verklaring ook soms als bewijs kan worden gebruikt tegen een verdachte.
In civiele procedures mogen procespartijen niet liegen en dit is ook zo vastgelegd in artikel 21 van het Wetboek van Rechtsvordering. Hierin staat dat partijen verplicht zijn om de voor de rechtszaak van belang zijnde feiten volledig en naar waarheid aan de rechtbank te presenteren. Wanneer je dit niet doet als procespartij kan de rechter hier consequenties aan verbinden. Het is bijvoorbeeld mogelijk dat een rechter die een partij betrapt op een leugen of het verzwijgen van belangrijke feiten, die partij belast met de bewijslast in een zaak, terwijl die bewijslast normaal bij de andere partij zou liggen.
Ook kan een rechter een partij niet-ontvankelijk verklaren of stellingen van die partij buiten beschouwing laten. Het komt ook geregeld voor dat een liegende partij wordt veroordeeld in de integrale proceskosten van de andere partij. Daar waar veel mensen denken dat wanneer zij in een procedure gelijk krijgen de andere partij alle gemaakte kosten moet voldoen, werkt dit in de praktijk heel anders. In de praktijk wordt veelal slechts een fractie van de daadwerkelijk gemaakte kosten vergoed via een proceskostenvergoeding. Het verschil tussen een normale proceskostenveroordeling en een integrale proceskostenveroordeling kan dan ook enkele duizenden euro's schelen. Dit maakt dat aan liegen in de rechtszaal een nogal behoorlijk prijskaartje kan hangen.
Tot slot merk ik nog op dat wanneer partijen als getuige worden gehoord in een procedure en achteraf blijkt dat een getuige heeft gelogen dit ook strafrechtelijke consequenties heeft voor een getuige. Het liegen als getuige levert meineed op, een strafbaar feit waarvan altijd aangifte wordt gedaan en waaraan door de regel genomen een gevangenisstraf van drie maanden wordt gekoppeld.
In die zin is het dan ook zeker niet zo dat liegen in de rechtszaal wordt beloond en wanneer iemand wordt betrapt op een leugen dit ook zeker zware consequenties voor die partij kan hebben!