Zo vermijd je dat coronaregels tot ruzies met je naasten leiden: "Heb begrip" en "benadruk waarover je het eens bent" | VRT NWS: nieuws
Telkens wanneer de coronamaatregelen verstrengd worden, wordt ook de manier waarop we omgaan met onze familie en onze vrienden op scherp gesteld. Vrienden willen toch meer dan 4 mensen ontvangen of houden te weinig afstand ? Je komt erachter dat je niet iemands enige "knuffelcontact" bent? Of jij vindt al die regels fel overdreven? Niet iedereen zit nog op dezelfde golflengte of vindt het even makkelijk om een uitnodiging af te wimpelen en dat kan wel eens tot discussies leiden. Ruben Mersch geeft enkele tips die kunnen helpen om hiermee om te gaan.
Sinds deze week zijn onze sociale contacten door de overheid opnieuw ingeperkt in de strijd tegen het coronavirus. Elk individu mag nog maximaal 1 nauw (knuffel)contact hebben, buiten het huishouden. Thuis mogen we slechts 4 mensen ontvangen, rekening houdend met de afstandsregels en dat moeten ook 2 weken lang dezelfde mensen zijn. De steeds veranderende regels wegen op iedereen en kunnen zelfs leiden tot conflicten met mensen uit je directe omgeving.
Ruben Mersch is wetenschapsjournalist, bioloog en filosoof. Hij schreef het boek "Waarom iedereen altijd gelijk heeft". Hij geeft enkele tips die kunnen helpen om te vermijden dat gezonde discussies tot hoogoplaaiende ruzies of onuitgesproken ergernissen leiden. Wederzijds begrip is volgens hem een eerste belangrijk punt in deze verwarrende tijden. En ook beter en oprecht naar elkaar luisteren kan wonderen doen.
Maak duidelijk dat je de ander begrijpt
"De huidige strenge coronamaatregelen gaan uiteraard zeer diep in tegen onze behoefte aan menselijk contact", benadrukt Mersch. "Iedereen heeft daar behoefte aan, maar niet iedereen gaat dat momenteel op dezelfde manier invullen. Zelfs wanneer iemand zich dus niet aan de coronamaatregelen houdt, is het belangrijk dat je altijd duidelijk maakt dat je de ander (en zijn/haar nood aan contact) begrijpt. Wat helemaal niet helpt, is die persoon zien als de vertegenwoordiger van een groep die we dan als de "schuldigen" kunnen zien, bijvoorbeeld de jongeren."
Het is niet voor iedereen even gemakkelijk
Het is daarnaast volgens Mersch belangrijk om, wanneer er discussies zouden (kunnen) opduiken, te blijven beseffen dat het opvolgen van de strenge coronamaatregelen om uiteenlopende redenen zeker lang niet voor iedereen even gemakkelijk is.
"Voor een 19-jarige single die net op eigen benen staat, is het bijvoorbeeld moeilijker dan voor wie een gezin heeft en in een groot huis met een tuin woont. Die single heeft op dit punt in zijn of haar leven nog veel behoefte aan sociaal contact en loopt niet meteen het grote risico ernstig ziek te worden. Je zou dus kunnen zeggen dat zij de hardste opofferingen doen, maar er de minste voordelen uit halen. Ze krijgen er op dit moment niet zoveel voor terug."
Een negatieve houding gaat de situatie niet ontmijnen, integendeel. "Wanneer je mensen op een positieve manier bekrachtigt in wat ze doen, dan gaan ze zich vanzelf wel beter aan de maatregelen houden."
Geen tegenargumenten, wel vragen
Wat in discussies over de zin en onzin van alle coronamaatregelen ook niet werkt, benadrukt Mersch, is meteen met allerlei tegenargumenten komen aandraven.
"Wat daarentegen wel werkt, is open vragen stellen. Blijf doorvragen zodat je gesprekspartners de gevolgen van hun eigen mening en argumenten moeten doordenken. Waarom denk je dat, waarom ben je daar zo zeker van? Op die manier gaan zij soms ook hun eigen standpunten opnieuw in vraag stellen zonder dat jij in de tegenaanval moet gaan."
Leg de nadruk op de elementen waarover je het eens bent
Volgens Mersch kan het geen kwaad om in deze tijden vooral de nadruk te leggen op de dingen waar je het wel over eens bent. "Neem het voorbeeld van de mondmaskers: je kan discussiëren over de plekken waar het zinvol is om die te dragen, en dan kom je er misschien samen niet uit, maar je kan het er wel over eens zijn dat die mondmaskers belangrijk zijn om elkaar te beschermen."
Sowieso gaan we tijdens deze coronacrisis nog een hele tijd met creatieve oplossingen moeten komen. Om ons sociaal contact te kunnen blijven behouden op een manier waar iedereen zich goed bij voelt, kan je af en toe dus best zelf een coronaveilig alternatief voorstellen ter vervanging van een activiteit waar je je misschien minder goed bij voelt. "Voel je je ergens toch niet goed bij, dan kan je een uitnodiging vriendelijk afwijzen, verwijten maken is nergens voor nodig. En misschien begrijp je zelf ook wel heel goed dat mensen zich niet altijd aan de maatregelen willen of kunnen houden."
Wetenschap is geen magische machine
Tegenwoordig ontstaan er volgens Mersch ook veel conflicten omdat er altijd wel iemand komt aandraven met een studie waaruit afgeleid zou kunnen worden dat de strenge maatregelen overdreven zijn.
"Op dat moment is het een goed idee om simpel te proberen uit te leggen hoe wetenschap werkt. Wetenschap is geen magische machine waar kant-en-klare oplossingen uitkomen. Eén studie maakt de lente niet. Het blijft belangrijk om altijd te beseffen dat er studies zijn die een andere kijk op de zaak bieden. Je kan je naasten ook duidelijk maken dat we moeten aanvaarden dat er nog heel veel dingen zijn die zelfs de wetenschappers nog niet weten over het coronavirus en dat er daarom nu vaak van een worstcasescenario (slechtst mogelijke situatie) wordt uitgegaan om het beleid op te baseren. "
Niemand heeft dus op dit moment de definitieve wijsheid over het coronavirus in pacht. "Je kunt het er dus ook gewoon met anderen over eens zijn dat jullie het niet met elkaar eens zijn ("agree to disagree"). En je kan daarbij aangeven: mijn mening is ook maar een mening. Je hoeft dus niet iedereen te overtuigen van jouw gelijk."
Maar moeten we anderen er dan niet toe aansporen om de maatregelen te volgen wanneer we zien dat ze die flagrant overtreden? Voor Mersch is het in de huidige situatie "dansen op een slappe koord". Mensen in je omgeving aanmanen om de maatregelen op te volgen, doe je best met mildheid. Wanneer je iemand kent die naar een illegaal feestje gegaan is of wil gaan, dan zeg je best: "ik begrijp dat je dit wil doen, maar is dat op dit moment wel een goed idee?" Ik zou het nooit te hard pushen, vriendelijk aandringen mag, maar doorduwen is geen goed idee, daar bereik je vaker het omgekeerde mee."
Met elkaar praten, luisteren naar elkaar en begrip opbrengen voor de mening van de ander, dat lijkt dus het kompas om in deze crisis je sociale contacten nog altijd vlot te laten verlopen. "Luisteren naar iemand werkt altijd veel beter dan er keihard op inbeuken met jouw mening. Dat is ook gebleken uit onderzoeken waarin bijvoorbeeld gepeild werd naar hoe mensen stonden tegenover de klimaatverandering. En besef ook dat je zelf maar een fractie weet en dat jij dus ook niet alle antwoorden hebt."