Niet smeren apparaat: gedekte bedieningsfout of niet-gedekt onvoldoende onderhoud?
Een bedrijf wilde expliciet de gevolgen verzekeren van onoordeelkundig gebruik of een bedieningsfout aan een houtversnipperaar. Het bedrijf breidde de dekking van de verzekering van het apparaat – tegen extra premie – uit. Het apparaat raakte beschadigd doordat een medewerker vergat het oliepeil te controleren, waardoor de machine onvoldoende gesmeerd was. De verzekeraar vond dit geen bedieningsfout.
Een agrarische onderneming heeft een houtversnipperaar verzekerd. Bij het afsluiten van de verzekering heeft de ondernemer uitdrukkelijk verzocht het risico van bedieningsfouten en onoordeelkundig gebruik mee te verzekeren. De te verzekeren machine moest regelmatig worden voorzien van extra olie en was daarmee extra kwetsbaar voor bedieningsfouten. De onderneming betaalde een extra premie voor de dekkingsuitbreiding. Ondanks de dekkingsuitbreiding wenste de verzekeraar schade niet te vergoeden, die ontstond nadat vergeten was het oliepeil te controleren. De verzekeraar beriep zich op de in de polisvoorwaarden voorkomende uitsluitingen van schade door slijtage en schade door onvoldoende of onoordeelkundig onderhoud.
De ondernemer was het niet eens met de verzekeraar en legde de zaak voor aan de rechtbank. Verzekeraar stelde voor de rechtbank dat het bijvullen van de olie onderhoud was, omdat volgens de onderhoudshandleiding van de houtversnipperaar het controleren van het oliepeil behoort tot het dagelijks onderhoud. De rechtbank was het hiermee eens: 'het controleren van het oliepeil en het tijdig bijvullen van olie moet worden gekwalificeerd als onderhoud en niet als bediening/gebruik en dat de schade niet gedekt is door de verzekering'.
De ondernemer ging in beroep en Het Hof keek anders naar de zaak. De ondernemer heeft expliciet aangegeven dat hij wegens de aard van de machine een extra dekking wenste voor het geval zijn personeel niet goed met de machine omging. Dit was extra belangrijk omdat de machine veel olie gebruikt en verzekerde bij het werken op locatie geen toezicht hield op de medewerkers. De verzekeraar heeft dit risico, al dan niet bewust, geaccepteerd en er extra premie voor berekend.
De verzekeraar verwijst naar de gebruikershandleiding om aan te tonen dat het controleren van het oliepeil en het zo nodig bijvullen van olie dagelijks onderhoud is. Het Hof is hierdoor niet overtuigd. De handleiding is niet door de verzekeraar geschreven. Uitgezocht moet worden wat in het kader van de afgesloten verzekering moet worden geschaard onder dagelijks onderhoud. Dat geldt ook voor de uitsluiting van schade door slijtage.
Het gaat in deze zaak om een machine waarbij het oliepeil telkens voordat de machine gestart wordt gecontroleerd moet worden. Zo nodig moet olie worden bijgevuld. De machine wordt op locatie gebruikt door verschillende medewerkers. Voor het gewone gebruik van de machine is actieve controle nodig. Volgens het Hof is dit een gebruikshandeling en geen onderhoud. Daarnaast werd het onderhoud niet uitgevoerd door degenen die de machine bedienen maar door daarvoor ingeschakelde specialisten.
Bedieningsfouten zijn expliciet verzekerd en daarmee valt deze schade onder de verzekering, tenzij de verzekeraar zich terecht op slijtage kan beroepen. Het Hof oordeelt dat geen sprake is van normale gelijkmatige slijtage, maar van plotselinge heftige slijtage doordat de machine met te weinig olie draait. Deze vorm van slijtage is niet van de verzekering uitgesloten.
De aftrek nieuw voor oud
Volgens de polisvoorwaarden geldt een redelijke aftrek voor verbetering van nieuw voor oud. Deze aftrek is bedoeld om te voorkomen dat verzekerde door de schade uitkering in een duidelijk betere positie komt dan voor de schade. In dit geval, verzekerde had voor het evenement een machine met 6800 draaiuren en heeft na de reparatie een machine met 0 draaiuren.
Verzekerde heeft geen bezwaar tegen de aftrek maar maakt wel bezwaar tegen de wijze waarop de verzekeraar die wil berekenen. De verzekeraar wenst uit te gaan van de levensduur van de machine in jaren. Volgens de verzekerde moet voor een houtversnipperaar gekeken worden naar het aantal uren dat de machine heeft gedraaid. Dit past bij het karakter van een machine die het zwaar te verduren krijgt als hij wordt gebruikt. Ook hier krijgt de verzekeraar geen gelijk en wijst het Hof een aftrekt nieuw voor oud toe van 22,5% gebaseerd op de draaiuren in plaats van de 50% die de verzekeraar wilde toepassen op basis van de geschatte levensduur van de machine.