Turkse nationalisten beginnen warenhuis in Leiden
Auteur: Pauline Jonkers
In kringen van de Turkse ondernemersvereniging Rijnland (TUOR) leven plannen voor een Turks warenhuis in het centrum van Leiden. De gemeente maakt geen bezwaar. TUOR werd 2 jaar geleden opgericht door de Stichting Vriendschap, die lid is van de Turkse Federatie Nederland (HTF). Via die koepelorganisatie houden de extreem-rechtse Grijze Wolven en hun Partij van de Nationale Actie (MHP) een grote greep op de Turkse gemeenschap in Nederland. Nadat hun invloed begin jaren 80 sterk was afgenomen, hebben de Grijze Wolven zich de laatste jaren versterkt via Stichting Vriendschap.
De MHP streeft naar het herstel van het voormalige Osmaanse Rijk, dat zich zou moeten uitstrekken "van Wenen tot aan de Chinese Muur". De partij beschouwt het Turkse volk als een superieur ras, terwijl vijanden als de Koerden, joden, communisten en christenen mindere mensen zijn. De militaristische MHP strijdt voor een fascistische maatschappij. Ook reactionaire islamitische denkbeelden zijn een grote rol gaan spelen in de partij. De MHP is geen marginaal verschijnsel, zoals Nederlandse extreem-rechtse partijen. De MHP nam in Turkije deel aan midden-rechtse coalities en maakte in de jaren 70 het klimaat rijp voor de militaire staatsgreep in 1980.
MHP-leider Alparslan Türkes overleed in 1997. Hij behoorde tijdens de Tweede Wereldoorlog tot een groep officieren die openlijk sympathiseerden met nazi-Duitsland. De Grijze Wolven vochten op de Balkan met de nazi's mee tegen de partizanen. Türkes en andere Grijze Wolven verdwenen in de gevangenis nadat zij op 3 mei 1944 grote anti-communistische en pro-nazi-Duitsland-demonstraties hadden georganiseerd. Ze werden als martelaar vereerd.
Momenteel strijden de Grijze Wolven in Europa vooral tegen de democratische oppositie en de Koerdische bevrijdingsbeweging. Bij verkiezingen in Turkije ronselen Grijze Wolven in Nederland stemmen in de Turkse gemeenschap. Ook begeleiden ze MHP-politici op tournee in Europa.
Leidse Grijze Wolven
De Stichting Vriendschap staat onder de naam Turks Nederlandse Vriendschapsvereniging genoemd op de ledenlijst van de HTF. De drijvende kracht achter de oprichting van de stichting was Hasan Güney. Dat is de voorzitter van de Turks Islamitische Culturele Vereniging (TICV) die is verbonden aan de Turkse moskee. Güney opereerde bij de oprichting van de Stichting Vriendschap zoveel mogelijk achter de schermen. De voorzitter werd Nadir Ari, vroeger eigenaar van een Turks reisbureau. Hij verkocht de zaak aan Bulent Dur, de secretaris van TUOR die bekend staat als Grijze Wolven-sympathisant.
Burhan Mihçiokur en Cevdet Demirbag zijn respectievelijk secretaris en vice-voorzitter van TUOR. Ze zijn tevens bestuurslid van de Stichting Vriendschap. De penningmeester en vice-penningmeester van TUOR zijn Hasan Dural en Mustafa Hikmet Sahinbas, twee andere belangrijke Grijze Wolven. Niet alleen binnen TUOR is de invloed van de Grijze Wolven groot. Ook binnen de Turks Culturele Vereniging (TCV) zouden Grijze Wolven actief zijn, waaronder bestuurslid Ibrahim Turgat Salli.
De laatste jaren laten de Grijze Wolven in Leiden vaker van zich horen. Op 1 juni 1996 verliep een culturele bijeenkomst van de Stichting Turkse Vrouwen in Leiden chaotisch. Er waren 2 bommeldingen en buiten ontstond een vechtpartij tussen een aantal van de aanwezigen en zo'n 20 met de Stichting Vriendschap sympathiserende Turkse jongeren.
Een maand later viel de politie kraakcafé Bar en Boos binnen en haalde daar de linkse radiozender Koekoeroe uit de lucht. "Jullie zenden teveel uit over Koerdistan!", aldus een van de aanwezige agenten. Kort daarvoor vond in het café een informatie-avond plaats over de Koerdische vrijheidsstrijd. Dat was voor de TICV en de TCV aanleiding om een boze brief te sturen naar het College van B&W en de politie. Ze klopten het verhaal op en stelden dat de PKK een grote demonstratie in Leiden zou houden. Later belde een Grijze Wolf naar de politie onder het voorwendsel een organisator van de PKK-demonstratie te zijn. Hij vertelde met veel bussen te komen en vroeg of de politie voor parkeerplaatsen kon zorgen.
In januari 1997 was het weer raak. Politiek informatiecentrum De Invalshoek organiseerde in Bar en Boos een informatie-avond over de bajesstrijd van linkse en Koerdische gevangenen in Turkije. Een achttal Turkse jongeren scheurden de aankondigingsposters van de muren en spoten 3 halve manen op een muur in de steeg van Bar en Boos. Dat is een Grijzen Wolven-symbool.
De Grijze Wolven probeerden meerdere keren in Nederlandse politieke partijen te infiltreren om hun invloed en macht te vergroten. Bij de Leidse raadsverkiezingen in maart 1998 stond Hasan Güney kandidaat voor het CDA. Hij werd met 357 voorkeurstemmen verkozen, maar zag af van een zetel wegens "gezondheidsredenen". De Turkse arbeidersorganisatie HTIB en verschillende Leidse politici beschuldigden Güney van "kiezersbedrog". Güney vond de kritiek maar "pesterij". Burhan Mihçiokur schreef eind maart een ingezonden brief in het Leids Nieuwsblad waarin hij het opnam voor Güney. Grijze Wolven dekken elkaar.
In dezelfde maand stuurden Grijze Wolven een anonieme brief naar de gemeente waarin ze eisten dat een kindertekening van een vuiliniswagen zou worden verwijderd. Die tekening maakte deel uit van een actie tegen racisme, georganiseerd door het Meldpunt Discriminatie. De briefschrijvers zagen in de tekening echter de vlag van de Koerdische verzetsbeweging PKK. In de brief werd de Koerdische beweging "terroristisch" genoemd. Bezoekers van de Turkse moskee zouden zich hebben geërgerd aan de kindertekening. Güney verklaarde later de brief wel te kennen, maar hem niet geschreven te hebben. Hij toonde begrip voor de boze reacties op de tekening. Het Meldpunt ging de vrachtwagen bekijken en concludeerde dat er geen sprake was van PKK-vlaggen.