Het Gentse Schrijverscollectief Roggbiv
Van ezelsbrug tot uitgangspunt.
Kieskeurig? Kies kleurig!
Hoe het ging ...
Halverwege juli, een week of twee na de presentatie van 'Gehavend Zicht'...
De zon was ondergegaan als een reuzengrote mandarijn, het maansikkeltje leek gemaakt van boerenboter. 'Kleur,' zei ik. 'Is dat geen goed thema voor ons volgende boek?'
Joos was de eerste die de stilte doorbrak. 'Zottenwerk, Ingrid. Wees serieus. Over kleur valt er niet te schrijven. Dat is onmogelijk. Tenminste als men het verschijnsel letterlijk neemt.' Hij pauzeerde even en liet zijn blik over het verzamelde collectief gaan. Weinig mensen die zo indringend kunnen kijken als Joos. Hij slaakte een diepe zucht, en stak van wal.
'Kleur is een adjectief. Een versiersel, een geheugensteuntje, een bijkomstigheid, geboren uit toeval. Niet los te maken van de materie, niet te concretiseren zonder de drager ervan mee op te nemen in het verhaal. Snappen jullie dat?'
'Natuurlijk,' zei Leentje – moederlijk en moedig tegelijk – 'waar wil je eigenlijk naar toe? Niemand verbiedt je toch om er een drager bij te slepen?'
Joos antwoordde niet. Misschien had hij haar niet gehoord. Zijn blik was in elk geval niet van deze wereld. 'Neem nu roest,' zei hij. ' Is dat een kleur? Of zijn dat afbrokkelende metaalschilfers, uitbarstende zweren of een chemisch gevecht?'
'Dat is al een verhaal op zich,' onderbrak ik hem, wat ik beter niet had gedaan.
Hij draaide zich naar mij toe, en keek me streng aan. 'Ge hebt geluk dat ge nu leeft, zei hij, en niet in de middeleeuwen, want met roodharigen als gij maakten ze korte metten.'
'In die tijd moest ge daar niet veel voor doen, hoor! Rood was toen de kleur van de zonde en van de duivel. Rosse vrouwen zoals gij belandden voor het minste op de brandstapel. Waar was ik nu gebleven?' Zijn ogen schoten over het maagdelijke papier dat voor hem lag, zochten toen het plafond. 'Juist. Roest hebben we gehad. We stappen over op grijs. Muisgrijs bijvoorbeeld. Wel, die kleur valt niet te definiëren als je er de muis zelf niet bijhaalt. Idem dito voor korenblond of strogeel, maar daar wil ik het niet over hebben, want dan kom ik bij vrouwen terecht, en zeggen jullie weer …' Hij kuchte even, dronk een slok water en zuchtte. 'Grijs, dat is trouwens een depressiekleur. Wees eerlijk … een grijze dag, die valt toch enkel te overleven als de straat vol fleurige jurkjes loopt.'
'En wat zit er dan in die jurkjes?' vroeg Hugo.
Joos keek hem verward aan. 'Wat bedoel je?'
'Wel, ik weet niet hoe het met u zit, maar zelf heb ik nog nooit een jurk zonder inhoud over straat zien lopen. Nu zit je dus toch weer bij de vrouwen!'
Joos haalde zijn schouders op. 'Een afwijking, zeker? Soit … ik was toch ver klaar. Ik wou alleen maar zeggen … kleur is niets meer dan een lichtweerkaatsing en ik zie me geen verhaal te persen uit iets wat eigenlijk niet bestaat. Voilà!'
Twee weken later rolde zijn opstart van 'Blauw' mijn mailbox binnen. En wie was de drager van Joos' blauw? Drie keer raden. Een vrouw!
Ook de anderen schoten in gang, maar Joos kreeg gelijk. Schrijven over, rond, met … kleur bleek iets minder simpel dan we hadden ingeschat. Op dreef kwamen we pas na een avondje kleuradvies van Isabelle Deganck en een bezoek aan verffabriek Libert.
Daar ontdekten we immers dat kleur wel degelijk materie kon zijn, en dat de fabricage van 'lichtweerkaatsingen' behoorlijk wat voeten in de aarde had, maar wat onze schrijfcarrousel écht helemaal op gang bracht, was het bezoek van Jan Hoet, onze Gentse kunstpaus. Tussen het avondeten en de nierdialyse in kwam hij ons zijn visie geven op kunst in het algemeen en kleur in het bijzonder. Het hek was van de dam!
En voor wie de school al heel ver in het verleden ligt ... Roggbiv heeft niets met rosbief te maken - al suggereert de cover van ons boek het tegendeel. Roggbiv is niets meer of minder dan het ezelsbruggetje waarmee de juffen en meesters van vroeger de kleuren van de regenboog trachtten bij te brengen aan hun pupillen: Rood - oranje - geel - groen - blauw - indigo - violet.