25 maart 2018 - 15:14 • Ruud Gebel • reacties
Alphen aan den Rijn - De meest voor de hand liggende optie is een coalitie met Nieuw Elan, CDA en VVD met 22 van de 39 zetels. Programmatisch gezien liggen deze partijen op veel punten dicht bij elkaar. De verdeling van de wethouders wordt wel een puzzel: gezien de zetelverdeling heeft Nieuw Elan recht op meer wethouders (2-1-1), maar de stad is te ingewikkeld om te besturen door vier wethouders (en dat is ook voor de stemverhoudingen onhandig).
De vraag is of Groen Links aanschuift (26 van de 39 zetels). Dat is voor de wethoudersverdeling wel handig (NE 2, CDA, VVD en GL 1). Voor een meerderheid in de raad is dat weer niet nodig, en programmatisch gezien zijn de verschillen met de andere drie groter. Daar komt bij dat als Groen Links er bij komt CDA, VVD en GL zwakker staan in het college. Immers, men kan altijd zonder de steun van een van deze drie partijen, maar men kan nooit zonder Nieuw Elan. Het wordt in dat geval een college en coalitie waar de conflicten zijn ingebakken. In een college waar de verhoudingen op voorhand op scherp staan is het beter om getalsmatig tot elkaar veroordeeld te zijn, zo zit er niets anders op dan tot compromissen te komen.
Als twee of drie partijen afvallen, komen de partijen met twee en drie zetels in beeld, en krijgen we een college met vijf of zelfs meer partijen, wil je tenminste niet op een zeer krappe meerderheid van 20 zetels uitkomen. Dat geldt ook als Nieuw Elan buiten het college wordt gehouden. Zoals ik eerder heb gezegd: niet wenselijk, maar niet onmogelijk. CDA, VVD en GL zullen dan tenminste D66 moeten binnen halen, en voor de zekerheid nog een andere partij (PvdA, CU of SP). De verdeling van de wethouders is in dat geval geen probleem, met iedere partij een wethouder is dat opgelost. Het is ook mogelijk dat een partij het coalitieakkoord ondertekent zonder een wethouder te leveren. Het biedt de kleinere partijen in elk geval een goede mogelijkheid om meer invloed op het gemeentebeleid uit te oefenen dan dat op grond van hun zetelaantal zou zijn, maar het maakt de coalitieonderhandelingen lastiger.
Leek de vorming van een college gezien de verkiezingsuitslag eenvoudig, door de uitspraken van van As die reeds langer bestaande problemen binnen het college voor het voetlicht brachten staat Pieter Hilhorst nog een taaie klus te wachten. Ik wens hem daarbij veel sterkte en wijsheid.