Overlijden van een dierbare › 0-3 jaar › Het overlijden van een gezinslid is langer dan 1 jaar geleden › Doen!
Maak het verlies en het verdriet bespreekbaar. Op een luchtige manier, bijvoorbeeld tijdens het spelen. Kinderen geven vaak signalen waar u op kunt ingaan. Vraag ook naar hoe het kind het verdriet van de ouder(s) ervaart. Hevig verdriet van hun ouders meemaken, kan namelijk heel beangstigend zijn voor kinderen. Leg de peuter uit dat het weer over zal gaan.
Dring niet aan als het kind niet wil praten. Probeer het een andere keer nog eens.
Geef het kindje een troostcadeautje op de sterfdag. Zo laat u het kind weten dat u aan hem of haar denkt, dat u beseft dat het misschien een moeilijke of rare dag is. U kunt bijvoorbeeld denken aan een knuffeltje, een zorgenpoppetje (o.a. te koop bij de Wereldwinkel) of een boekje. Voor boekentips klik hier. Op www.in-de-wolken.nl en www.troostgeschenk.nl vindt u meer ideeën voor troostcadeautjes.
Eva (10) heeft weinig herinneringen aan haar broertje die overleed toen ze 5 was.
Door hun eigen verdriet en drukte zijn ouders soms minder goed in staat om hun kindje regelmaat en rust te bieden. Ook als het overlijden van de andere ouder of hun kind langer dan een jaar is geleden. En die rust en regelmaat is nu juist wat ze zo nodig hebben. In goed overleg met de ouder(s)/verzorger(s) kunt u wellicht op vaste momenten de verzorging van het kind overnemen. Hiermee ontlast u de ouder(s)/verzorger(s) van het kind en bevordert u de ontwikkeling van het kind.
Als een ouder is weggevallen, komt in praktische zin alles neer op de andere ouder. Dit bij alle emoties die veel energie kosten. Door de ouder te ontlasten in praktische zin, heeft hij of zij meer tijd en ruimte om bijvoorbeeld met zijn of haar dochtertje of zoontje te spelen of samen iets leuks te doen. Die praktische hulp kan bijvoorbeeld zijn: een keer per week eten koken, aanbieden regelmatig de tuin te doen of wekelijks boodschappen te doen,
Kinderen kunnen niet lange tijd achter elkaar verdrietig zijn. Het is heel belangrijk dat ze ook dingen doen die ze leuk vinden. Onder deze omstandigheden hebben de ouders niet altijd en ruimte om iets leuks met hun kindje te doen. Bied aan om regelmatig iets leuks met het kind te gaan doen.
Doordat thuis alles anders is geworden, is extra liefde en aandacht van een vertrouwd persoon heel waardevol.
Kinderen kunnen heel directe vragen stellen. Het is belangrijk voor ze dat ze een eerlijk antwoord krijgen. Het is ook belangrijk dat ze een zo consistent mogelijk antwoord krijgen. Van hun ouders en andere voor hen belangrijke personen. Overleg daarom met de ouders over wat zij vertellen en sluit daarbij aan.
Een voor kinderen duidelijke uitleg over wat dood is kan zijn: iemand die dood is kan niet meer ademen, niet meer bewegen, niet meer voelen. Een dode hoeft niet meer te eten en te drinken. Iemand die dood is voelt helemaal koud aan, voelt geen pijn meer en kan ook niet meer horen en zien. Iemand die dood is heeft zijn lijf niet meer nodig. Iemand die dood is, kan nooit meer levend worden. Net zoals een plant of een dier ook dood kan gaan.
Als een kind zes, zeven of acht is, kan het alsnog heel veel pijn en verdriet gaan ervaren. In feite begint dan pas het rouwproces. Houd dit in de gaten!