www.pijpenkabinet.nl - kleipipen met een steel
De kleipijp uit de negentiende en begin twintigste eeuw kenmerkt zich door een relatief korte steel en een pijpenkop die vaak uitbundig versierd is. Het is een mode die in Frankrijk wordt ontwikkeld en al gauw in andere centra wordt nagevolgd.
In Gouda is deze pijp nooit bijzonder populair geworden. Het ontbrak de pijpenmakers aan inventiviteit, terwijl de vormgraveurs er bovendien weinig vakbekwaam waren. Goudse bedrijven kochten daarom persvormen bij onze zuiderburen om toch met deze producten op de markt te kunnen komen.
In Frankrijk ontwikkelt de gedecoreerde steelpijp zich tot een ware rage. Daar neemt de decoratie onverwachte vormen aan. Talloze producten zijn opgeschilderd met een veelkleurig schilderemail, die de pijp een vrolijk aanzien geeft.
De onderwerpen lopen sterk uiteen. Naast politiek geëngageerde voorstellingen, historische uitbeeldingen en figuren uit het culturele leven zijn ook veel algemene onderwerpen toegepast. Aanvankelijk is het vooral een culturele en maatschappelijk betrokken groep rokers die de figurale pijp gebruikt. Tegen het eind van de negentiende eeuw verschuift de belangstelling naar de eenvoudige rokers. Dan gaat het overigens niet langer om de diepere betekenis van de voorstelling, maar zijn het gewone, amusante gebruiksvoorwerpen geworden zonder dat de roker er een bepaalde boodschap mee wil uitdragen.
De figurale pijp verdwijnt in het eerste kwart van de twintigste eeuw, wanneer de goedkope, en masse vervaardigde bruyèrepijpen de roker meer aanspreekt.