Vijftig jaar spin in web in aardappelland
Flevoland Joost de la Court 27 nov 2017 om 06:40 uur
Brabander Ben Schaap begon vijftig jaar geleden met een auto en een sorteerbak als commissionair in de jonge Flevopolders. Inmiddels is Schaap Holland in Biddinghuizen een gerenommeerd aardappelhandelshuis en verwerker.
Directeur Erik Schaap, zoon van de grondlegger van Schaap Holland, is een week na het jubileumfeest nog een beetje aan het bijkomen. Het aardappelhuis ontving een stroom van ruim 1.200 bezoekers aan de open jubileumdag van het aardappelhandelshuis aan de rand van Biddinghuizen.
'Het was bijzonder, ook omdat het voor ons de eerste keer was dat we open huis hielden. Het is namelijk heel lastig om buitenstaanders in onze verwerkingsruimtes toe te laten. Het was een mooie dag. Onze medewerkers zijn trots op het bedrijf. Ze wilden zo graag eens laten zien wat er bij ons allemaal gebeurt.'
Zijn vader Ben Schaap kwam als boerenzoon van een gemengd bedrijf in Woudrichem eerst naar de Noordoostpolder om er te werken. 'Een nieuw gebied schept nieuwe kansen. Door een sorteerinstallatie achter de auto te hangen, kon hij net iets meer dan andere commissionairs in aardappelen en bouwde hij zo een klantenkring op', vertelt Erik Schaap, wiens zoon Mark inmiddels ook in het bedrijf zit.
Verkochten we voorheen wat de boer leverde, nu laten we telen wat de consument vraagt
Erik Schaap, directeur Schaap Holland
Schaap senior werkte eerst vanuit Elburg, maar mocht zich in 1967 als ondernemer vestigen in het recent ontgonnen Oostelijk Flevoland. Het bedrijf begon aan de Havenweg in Biddinghuizen en zit sinds 1980 even verderop aan de Oogstweg. 'We zitten mooi centraal en hebben hier de ruimte. Als we nog willen uitbreiden, is dat hier geen probleem.'
In de beginjaren was het aardappelen opkopen, sorteren en weer doorverkopen, weet Schaap uit de verhalen van zijn vader. 'Aardappelen voor de frites en de kleinere voor de detailhandel. Wat de boer kon leveren, probeerden wij te verkopen.' Dat leveren was in het begin zeker geen probleem: de nieuwe Flevopolders waren uiterst vruchtbaar. 'In het startjaar 1967 was er zo'n overvloedige oogst dat de aardappelen bij wijze van spreken vanzelf naar ons toe kwamen rollen', verhaalt de huidige directeur.
Schaap Holland groeide mee met de ontwikkelingen in de aardappelsector. De contractteelt ontstond en het bedrijf begon vanaf 1970 het product in huis te verpakken. Ook zette het een eigen transportdienst op, zodat het zelf de retail kon bedienen. Daarnaast stimuleerde Schaap het opzetten van aardappelpools voor telers. Een groep telers kreeg zo een meer stabiele afzet en opbrengst en Schaap Holland was zekerder van het volume dat binnenkwam.
In de jaren tachtig kwamen daar het zelf koud schillen en verwerken van de aardappelen tot allerlei producten bij. 'Zelf waarde toevoegen is onze redding geweest. Zo hebben we de moeilijke jaren overwonnen.'
Aardappelen sorteren, verwerken en verpakt afzetten onder het eigen label Poldergoud betekende een omslag voor het bedrijf en ook voor de telers. 'Verkochten we voorheen wat de boer kon leveren, nu laten we dat telen waar de consument om vraagt', zegt Schaap. Om de telers daarbij te helpen, kwam er een teeltbegeleidingsdienst en zijn eigen veredeling en pootgoedteelt opgezet. 'Die arealen pootgoed van onze aardappelrassen Maritiema, Amora, Aromata, Ibiza, Cartagena, Gerona en Valencia gaan we in de komende jaren vergroten.'
Het bedrijf gaat voor zijn aanvoer niet meer alleen de boer op in Nederland, maar betrekt de aardappelen ook uit Duitsland, Frankrijk, Israël, Cyprus, Spanje en Malta. Dat brengt jaarrond voldoende product binnen om altijd te kunnen leveren.
'Maar 80 procent van onze telers zit nog steeds in Flevoland. Het is een ideaal aardappelgebied om onze aanvoer mee te vullen; de weersomstandigheden zijn doorgaans goed en de telers zijn bekwaam Ook nu het klimaat grilliger wordt, kunnen ze daar goed mee omgaan. De kunst is dan de aanvoer en kwaliteit zo stabiel mogelijk te houden. En ze zitten dichtbij, dat drukt de kosten', zegt Schaap.
Het bedrijf heeft door de jaren heen meer en meer naar de klant leren kijken. Die klanten zitten in de retail, zoals Aldi en andere supermarktketens, bij foodservicebedrijven als La Place en bij maaltijdfabrikanten. Hoe groot dat afzetvolume is, wil Schaap niet zeggen. 'We willen alles kunnen leveren waar vraag naar is en de telers daarin meenemen. Als een retailer vraagt om aardappelproducten met milieukeur, dan zoeken wij daar telers bij die daaraan kunnen voldoen. Onze teeltcontracten worden daar dan ook op afgestemd.'
Schaap koestert zijn boerenleveranciers. 'Telers zitten aan het eind van de lijn en voelen zich kwetsbaar. Maar niemand zit te wachten op fluctuaties. Ook wij gaan voor continuïteit en je hebt elkaar hard nodig. Je krijgt alleen goede grondstoffen door goede samenwerking. Wij willen zo goed met telers samenwerken dat ze het ieder jaar met ons willen doen.'