Vanaf 1 januari 2017 gaat de laatste fase van de BeZaVa in. Werkgevers die eigenrisicodrager zijn voor de WGA, zijn ook verantwoordelijk voor de WGA-lasten en re-integratie van tijdelijke medewerkers. De aandachtspunten op een rij.
De afkorting BeZaVa staat voor Beperking ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid vangnetters. De wet staat ook wel bekend als de Modernisering Ziektewet. Het gaat om een serie van maatregelen. Doel: het ziekteverzuim en de arbeidsongeschiktheid terugdringen onder medewerkers zonder (vast) dienstverband. De eerste maatregelen gingen ruim drie jaar geleden van kracht. De laatste worden per 1 januari 2017 ingevoerd. De Wet BeZaVa is dan volledig van kracht.
De overheid richt zich met haar beleid al jaren op het beperken van de instroom van medewerkers in de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA). De wet bestaat uit twee delen. De regeling Inkomensvoorziening volledig arbeidsongeschikten (IVA). En de regeling Werkhervatting gedeeltelijk arbeidsgeschikten (WGA). De IVA is van toepassing op werknemers die voor 80 tot 100 procent duurzaam arbeidsongeschikt zijn. De WGA is bedoeld voor personen die 35 tot 80% arbeidsongeschikt zijn, of 80-100% arbeidsongeschikt zijn maar bij wie dit niet duurzaam is.
Het beleid blijkt echter vooral effect te hebben gehad op medewerkers met een vast dienstverband. Op zieke medewerkers zonder werkgever, de zogenaamde vangnetters, heeft het gevoerde beleid onvoldoende invloed gehad. Dit terwijl deze groep wel een belangrijk onderdeel van de instroom uitmaken. 50% van de totale WGA-instroom wordt veroorzaakt door vangnetters. Terwijl maar 20% van de totale beroepsbevolking bestaat uit vangnetters.
Om ook onder deze doelgroep het ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid terug te dringen, is de Wet BeZaVa ontworpen. Met de Wet BeZaVa wil de overheid langdurige arbeidsongeschiktheid onder vangnetters terugdringen. Belangrijk hierbij is de prikkel om sneller weer aan de slag te gaan. Daarmee wil de overheid de instroom in de regeling Werkhervatting gedeeltelijk arbeidsgeschikten (WGA) verminderen. Daarnaast is met de Wet BeZaVa het financieel risico van de werkgever veranderd en wordt het eigenrisicodragerschap uitgebreid. Dit heeft gevolgen voor zowel werkgevers die eigen risicodrage willen worden en die het nu al zijn .
Even opfrissen.Werkgevers zijn vanaf de eerste ziektedag 12 jaar financieel verantwoordelijk voor hun zieke werknemers. Ze moeten de eerste 2 jaar het loon doorbetalen en voldoen aan verplichtingen rondom re-integratie. Als de werknemer dan nog ziek is, tussen de 35% en 80% arbeidsongeschikt wordt verklaard en een WGA-uitkering krijgt, is de werkgever nog 10 jaar financieel verantwoordelijk voor deze uitkering.
Door de komst van de wet BeZaVa zijn werkgevers niet alleen meer 12 jaar verantwoordelijk voor hun vaste werknemers maar ook voor hun werknemers met een tijdelijk dienstverband. Dit betekent een enorme toename van het financieel risico. Een voorbeeld: 12 jaar arbeidsongeschiktheid van een werknemer met een jaarcontract en een inkomen van € 50.000 kost een werkgever € 282.500.
Een werkgever kan ervoor kiezen om de Ziektewet- en WGA-uitkeringen bij het UWV te verzekeren of dit risico onder te brengen bij een verzekeraar. Dit laatste wordt eigenrisicodragerschap genoemd.
Vanaf 1 januari 2017 mogen werkgevers alleen nog eigenrisicodrager voor de WGA worden als ze ook de tijdelijke werknemers verzekeren. Alle werkgevers moeten opnieuw kiezen of ze eigenrisicodrager willen blijven. Doen ze dat niet, dan gaan ze automatisch terug naar het UWV.
Werkgevers die nu bij het UWV zijn verzekerd en eigen risicodrager willen worden moeten dit vóór 1 oktober aanvragen bij de Belastingdienst. Werkgevers die al eigenrisicodrager voor de WGA zijn hoeven het niet opnieuw aan te vragen. Wel moeten zij een nieuwe garantieverklaring af (laten) geven aan de belastingdienst. Dit zal meestal door de verzekeraar afgegeven worden. Eind december moet de belastingdienst de nieuwe garantieverklaring ontvangen hebben, anders is de werkgever weer verzekerd bij het UWV per 1 januari 2017.
Een werkgever met een private WGA-verzekering houdt de regie over het verzuim- en re-integratieproces van de medewerkers. Daarnaast is de verzekeraar vanaf dag 1 betrokken bij de ziekmelding. Ook is hij betrokken bij de ondersteuning van de Poortwachter-verplichtingen voor vaste en tijdelijke medewerkers (flexwerkers). Werkgever én verzekeraar hebben beiden belang bij een goede en snelle re-integratie. Als u kiest voor een publieke WGA-verzekering dan zorgt het UWV voor de begeleiding en re-integratie van uw vaste en tijdelijke medewerkers in geval van arbeidsongeschiktheid.
Eigenrisicodragers houden de controle vanaf dag 1 tot 12 jaar na dato. Als een werkgever een private WGA-verzekering heeft, dan heeft hij als eigenrisicodrager de totale regie op het verzuimbeleid voor de medewerkers. De werkgever beslist dus welke preventiemaatregelen er worden toegepast om ziekte te voorkomen en hoe er gehandeld wordt bij ziekte. Bij een private WGA-verzekering is de werkgever daarna nog maximaal 10 jaar verantwoordelijk voor medewerkers die arbeidsongeschikt zijn. Dus 12 jaar in totaal. Als de werkgever ook eigenrisicodrager voor de Ziektewet wordt, dan is dit ook voor tijdelijke medewerkers voor een termijn van maximaal 12 jaar. De werkgever is dan dan verantwoordelijk voor: de loondoorbetaling, wettelijk verplichte Ziektewet- en WGA-uitkeringen bij arbeidsongeschiktheid, Poortwachter-verplichtingen en re-integratiebegeleiding.
Eigenrisicodragers zijn verantwoordelijk voor het Poortwachter- en re-integratiebeleid van (ex-)medewerkers die recht hebben op een Ziektewet- of WGA-uitkering. Als u publiek verzekerd bent, dan liggen deze taken bij het UWV.
Voor de Ziektewet stellen eigenrisicodragers zelf het recht op de uitkering vast. Ook betalen zij zelf de uitkering met inhouding van premies en belastingen (renseignering) uit. Bij een private WGA- verzekering, stelt het UWV het recht op de uitkering vast.
Eigenrisicodragers zijn samen met de (ex-)medewerker verantwoordelijk voor de re-integratie, gedurende 12 jaar. Werkt de (ex-)medewerker niet mee? Dan kan de werkgever hem een sanctie opleggen (als Zelfstandig Bestuursorgaan). Is de (ex-)medewerker niet tevreden over de prestaties van de werkgever? Dan moet hij een bezwaar kunnen indienen. Dit moet de werkgever zelf inregelen. Een verzekeraar adviseert hierbij. Bij de publieke verzekering ligt deze taak bij het UWV.
Voor werkgevers is mede door de wet BeZaVa een goed verzuimbeleid cruciaal. Enkele preventiemaatregelen op een rij.
Neem nadrukkelijk in het re-integratie- en verzuimbeleid op dat het beleid ook geldt voor tijdelijke medewerkers.
Communiceer het verzuimbeleid aan de medewerkers. Breng hen op de hoogte dat u bij ziekte betrokken blijft. Ook als ze uit dienst zijn.
Maak goede afspraken met tijdelijke arbeidskrachten over het meewerken aan de re-integratie na het einde van het dienstverband.
Bespreek met de zieke medewerker en bedrijfsarts welke werkzaamheden hij of zij nog wél kan verrichten.
Zet veilig werken letterlijk op de agenda. Organiseer regelmatig werkbesprekingen met ten minste drie vaste onderwerpen: veiligheid, gezondheid en kwaliteit.
Een werkgever kan een aantal maatregelen nemen als een medewerker ziek wordt. De maatregelen/tips op een rij:
Start verzuimbeleid in de eerste drie maanden na ziekte. Wordt één van de vaste of tijdelijke medewerkers ziek? Ziektebegeleiding en re-integratie in de eerste drie ziektemaanden is het meest effectief. Gaat het in het begin verkeerd? Bijvoorbeeld door miscommunicatie? Dan staat een werkgever direct met 1-0 achter. Start dus direct goed en proactief.
Voorkom verrassingen! Maak als onderdeel van het verzuimbeleid een goed overzicht van vaste medewerkers en tijdelijke medewerkers die uit dienst gaan. Worden zij binnen 4 weken na uitdiensttreding ziek? Dan kunnen ze onder omstandigheden toch nog onder uw verantwoordelijkheid vallen voor de Ziektewet- en WGA-lasten.
welke medewerkers recht hebben op een ‘no-riskpolis’ (deze uitkeringen komen niet voor uw rekening).
welke medewerkers recht hebben op een ziektewetuitkering als gevolg van zwangerschap of bevalling of vanwege een orgaandonatie (deze uitkeringen komen niet voor uw rekening)
Controleer altijd zorgvuldig de opgave van het UWV. Komt u in de opgave van het UWV namen tegen die u niet kent? Of medewerkers die recht hebben op een no-riskpolis? Neem dan direct contact op met het UWV. Doet u dit niet? Dan betaalt u voor deze persoon terwijl dat niet uw verantwoordelijkheid is.
Vangnetters zonder werkgever ervaren meestal minder druk om te re-integreren. Zij hebben daarvoor ook minder mogelijkheden. Daarom is hun aandeel in de WGA-instroom relatief groot. Vraag uw arbodienst of verzekeringsspecialist om advies als een tijdelijke medewerker (flexwerker) ziek uit dienst gaat. En maak het onderdeel van het verzuimbeleid om contact te onderhouden met medewerkers die ziek uit dienst zijn gegaan. Vraag hoe het met hen gaat. Nodig ze uit in uw bedrijf en ondersteun hen bij de re-integratie. Doe dit ongeacht of u dit risico bij het UWV of een verzekeraar verzekerd hebt. Niet alleen toont u hiermee goed (ex-)werkgeverschap. Maar u houdt ook zicht op de re-integratie. U hoort hoe het gaat en kunt daarop inspelen. Uw ex-medewerker voelt zich gehoord en houdt een band met uw bedrijf. Zo voorkomt u dat uw ex-medewerker een afwachtende houding aanneemt.