Toch kreeg ik later interesse in kerken, maar dat had een cultureel-historisch en esthetisch karakter. Ik ben geen klassieke kerkganger, maar veel kerken in binnen- en buitenland zijn indrukwekkende bouwwerken; de vormgeving, het licht, de ruimte, de glas en lood ramen, de schilderijen, de beelden en vooral de orgelmuziek, waar mijn vriendjes kotsmisselijk van werden. Zelf vond ik orgelmuziek zo mooi, dat ik in de zomer wekelijks orgelconcerten in de grote Haarlemse kerken bezocht. Daar beleefde ik voor het eerst de prachtige composities van Bach, Franck en Messiaen die via de machtige klanken van het orgel de kerkruimte vulden. Mijn oude vriendjes kreeg je de kerk niet meer in, maar ik genoot ervan, alsof ik in de natuur was.
Tijdens vakanties wandelde ik ook graag even een kerk binnen om te genieten van de wonderlijke sfeer die overal weer anders is. Tijdens een bezoek aan een kerk in Italië viel mijn oog op een schilderij, waarop enkele heiligen waren afgebeeld, onder andere de bekende heilige Sebastiaan. Deze heilige valt nogal op, omdat hij met pijlen is doorzeeft. In mijn jeugd al vroeg ik mij af, hoe deze Sebastiaan daar zo rustig onder kon blijven, maar, zo concludeerde ik in mijn onwetendheid, daar is hij waarschijnlijk een heilige voor. Ik vond het in ieder geval stoer.
In het schilderij was nog een andere figuur die mij opviel. Naast Sebastiaan stond een monnik afgebeeld, die zijn kleed optrok en met zijn vinger wees op een wond op zijn dijbeen. Wat betekent dat? Ik kwam er niet meteen achter. Later ontdekte ik in musea en kerken in Italië veel meer afbeeldingen van die monnik met dat ontblote bovenbeen. Het bleek de Franse heilige Rochus van Montpellier te zijn, die leefde in het begin van 14e eeuw. Hij stierf op jonge leeftijd aan de pest, nadat hij jarenlang pestlijders had verpleegd. De wond op zijn dijbeen blijkt een pestbult te zijn. Rochus is later heilig verklaard op basis van de legende, dat mensen die Rochus aanriepen tegen de pest, van die dodelijke ziekte genezen zouden worden.
Dat is een mooi verhaal, maar verklaart nog niet, waarom de kunstenaars Rochus zo afbeelden dat deze door zijn handgebaar de aandacht op die pestbult richt. In onze tijd is dat in ieder geval niet gebruikelijk. Wij poetsen elk oneffenheidje liever direct weg. Wie zit er nu op imperfectie te wachten? Laat staan op het zien van een pestbult. Dus waarom wordt Rochus zo afgebeeld? Die vraag heeft jarenlang in mijn achterhoofd op een antwoord liggen wachten.