Zeldzame buidelmees in De Groenzoom
23-02-2018 - Zeldzame buidelmees in De Groenzoom
Min of meer bij toeval zag ik afgelopen woensdag in De Groenzoom, in het moerasgebied in het centrale deel van de Oostmeerpolder, de voor onze regio zeer zeldzame buidelmees. Dit prachtige, mannelijke exemplaar was bezig om zijn honger te stillen met de zaden van de grote lisdodde. Op nog geen vijf meter afstand gunde de vogel mij hooguit een minuut om enkele foto's te maken alvorens te verdwijnen tussen het dichte riet.
Buidelmees geen mees
Anders dan zijn naam doet vermoeden behoort de buidelmees Remiz pendulinus niet tot de zogenaamde echte mezen Paridae, zoals bijvoorbeeld de kool- en pimpelmees, maar tot een aparte familie van de buidelmezen Remizidae. De buidelmees is wat grootte betreft enkele centimeters kleiner dan een huismus. Dit even voor de beeldvorming.
Afwijkende broedbiologie
Koolmees en pimpelmees bijvoorbeeld, zijn echte holenbroeders. De buidelmees daarentegen bouwt zijn nest bij voorkeur aan lange, boven water afhangende twijgen. Bij voorkeur van berken en schietwilgen op de oevers van meren, rivieren en moerassen. Het buidelvormige nest met een tunnelvormige ingang is een waar kunstwerk op zich, dat aanvankelijk door het mannetje wordt gemaakt van het zaadpluis van lisdodde en wilgen. Tijdens de nestbouw wordt een vrouwtje gelokt om samen het nest verder af te bouwen. Nog tijdens de eileg begint het mannetje een nieuw nest te bouwen. Op korte afstand van elkaar kunnen meerdere nesten gevonden worden. De buidelmees is polygaam. Dat wil zeggen, dat zowel vrouwtjes als mannetjes een paarband aangaan met meerdere individuen. Soms laten vrouwtjes die er met de buurman vandoor gaan, het mannetje met het nest en de eieren achter om deze uit te broeden. Een vrouwtje kan dus in relatief korte tijd een legsel bij meerdere mannetjes hebben. Broedvogelinventariseerders die het aantal broedparen willen bepalen op basis van het aantal gevonden nesten moeten dus oppassen; overschatting ligt op de loer.
Tientallen vogelaars op de been
Op 4 februari werd de buidelmees voor het eerst in De Groenzoom waargenomen en gemeld op het invoerportaal Waarneming.nl. Dit betekent een nieuwe soort voor De Groenzoom. Helaas heb ik dus niet de primeur. Een beetje vogelaar checkt het portaal minstens eenmaal per dag op bijzondere of zeldzame waarnemingen. Het zal daarom niemand verbazen dat al de volgende dag meerdere vogelaars uitgerust met verrekijkers, telescopen en camera's met flinke zoomlenzen hun geluk kwamen beproeven. Was de eerste melding nog zonder foto als bewijs, nu werden sommige meldingen ook met foto's op het portaal geplaatst. De afgelopen dagen hebben tientallen vogelaars het gebied bezocht. Alle waarnemingen tot nu toe betreffen steeds een mannetje.