Ik heb enkele malen getolkt bij politieverhoren van Dominicaanse en Colombiaanse prostituées die getuige of slachtoffer waren geweest van een delict. Daarbij heb ik het woord cafiche gebruikt, uit tijdgebrek en omdat ik geen rijker vocabulaire paraat had. Dat leek geen begripsproblemen op te leveren. Het formele woord ‘souteneur’ werd niet gebruikt door de politiemensen, en ook de dames zelf namen het woord proxeneta niet in de mond.
Het is curieus dat je, wanneer je als vertaler of tolk het woord ‘pooier’ in het Spaans vertaalt, een ruime keuze hebt die niet alleen varieert van land tot land, maar ook nog van archaïsch naar modern en van formeel tot informeel. Zoals altijd bij informele taal of straattaal, loop je het risico niet begrepen te worden wanneer je een vertaling kiest die niet wordt gebruikt in het land van herkomst van de lezer of toehoorder. Als je echter een té formeel woord als proxeneta gebruikt, zal een laagopgeleid iemand je vertaling wellicht niet begrijpen. Bovendien klopt het gekozen register dan niet.
Als je van het Spaans in het Nederlands vertaalt heb je een veel beperktere keuze: een flink aantal archaïsche woorden die waarschijnlijk niet eens meer worden gebruikt en enkele moderne woorden waarvan de registers sterk uiteenlopen. In een politieverhoor zou je natuurlijk kiezen voor het meest gangbare woord: pooier. Voor een literaire vertaling kunnen archaïsche of juist hypermoderne straattaalwoorden, afhankelijk van je vertaalstrategie en de brontekst, ook in aanmerking komen.