'Glyfosaat gevaarlijk maar niet kankerverwekkend' - ECHA spreekt IARC tegen in oordeel over omstreden stof - Foodlog
1 jun 2022, 18:15 1 min Cécile Janssen Foodlog redactie
Volgens het Europese agentschap voor chemische stoffen (ECHA) is glyfosaat, de werkzame stof in 's werelds meest gebruikte onkruidbestrijdingsmiddelen, gevaarlijk als het in de ogen of in water terecht komt. Maar "na een grondig onderzoek met wetenschappelijke bewijzen, heeft een Comité opnieuw vastgesteld dat een kwalificatie als 'kankerverwekkend' voor glyfosaat niet gerechtvaardigd is", aldus het ECHA.
ECHA adviseert de huidige classificatie van glyfosaat te handhaven. Daarmee zet het agentschap de eerste stap op weg naar verlenging van de toelating van glyfosaat op de Europese markt.
Hoe zat het ook al weer met glyfosaat? In 2015 oordeelde het Internationaal Agentschap voor Kankeronderzoek (IARC) van ­de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) dat glyfosaat 'waarschijnlijk kanker­verwekkend is voor de mens'. Dat leidde ertoe dat bij de eerstvolgende verlenging van de toelating van de stof, in 2017, de duur van de toelating op de Europese markt van 10 jaar naar 5 jaar verkort werd. Formeel loopt die toelating 15 december van dit jaar af.
Om de toelating voor te bereiden, ging een beoordelingsgroep van 4 Europese landen (Frankrijk, Hongarije, Zweden en Nederland) voor de EFSA aan de slag. Dat leidde tot een advies van 11.000 pagina's met de conclusie dat glyfosaat niet kankerverwekkend zou zijn. Dit advies riep zoveel reacties op, dat de beoordelingsgroep komend najaar met een aangepaste beoordeling komt en de EFSA pas in juli 2023 met een afgewogen oordeel komt. De toelating van glyfosaat wordt ondertussen automatisch verlengd tot het einde van dit evaluatieproces.
Verschillende Europese lidstaten wachten de besluitvorming niet af en dringen zelf het gebruik van glyfosaat al terug. Frankrijk loopt daarbij voorop, het land heeft de toepassing van glyfosaat al grotendeels verboden. Duitsland wil het gebruik verbieden per eind 2023. Landbouworganisaties vrezen de verboden omdat er (nog) geen alternatieven zijn voor de werkzame stof.
"In Nederland geldt vooralsnog het oordeel van het Ctgb dat een gewasbeschermingsmiddel met glyfosaat veilig is voor mens, dier en milieu," aldus Trouw. Glyfosaathoudende middelen zijn dan ook nog gewoon te koop, en de Nederlandse akkers worden nog altijd gewoon bespoten. De krant gaat voorbij aan het feit dat de Tweede Kamer via een motie de regering heeft gedwongen het 'afdoden' van weilanden met glyfosaat te verbieden. Daar ontstond dit voorjaar nog een relletje over. En zijn er geen alternatieven? Jazeker wel, mechanisch onderwerken van tussengewassen, legde prof. Michiel Haring op Foodlog uit.
#8 Als er een verdienmodel voor is, komt er wel een lobby voor. Plant-medicatie, eerst wat kapotmaken daarna weer helen. Preventief is geen verdienmodel.
#7 Nee hoor, een lobby tbv "plant-medicatie"
Gun planten een ongestoord leven, laat ze optimaal presteren, Ziekten en plagen kunnen op u overslaan --> geen nieuwe pandemie, maar plant-medicatie is het voorzorgsprincipie ed
GWB altijd met mate en altijd conform ALARA (As low as reasonably accaptable) en met spuitlicentie & beschermingsmaatregelen (mens/middelen/materialen ed). Neem het vrije gebruik weg ook van de "natuurlijke" middelen.
We zijn zo langzamerhand vergeten wat het nut van de GWB is en zien alleen maar de risico's/gevaren. Dat is hetzelfde met bv vaccinaties, we zien het gevaar niet meer en denken we kunnen wel zonder of wij weten het beter.
Moederkoren is wel het bekendste historische gevaar, maar ook de Ierse hongersnood (Phytophthora infestans) leren we soms nog wel eens iets over, allemaal te voorkomen met onder andere GWB.
Het wordt tijd voor een lobby-bestrijdingsmiddel.
#5 Arend, glyfosaat wordt ook erg veel gebruikt, wereldwijd. Het zal zo'n beetje het meest onderzochte middel zijn, maar het zal door het wereldwijde vaak overvloedige gebruik ook veel impact hebben. De hele mensheid, op wat terug getrokken gemeenschappen na, staat ermee in contact, via voedsel, water, lucht.
Wat weten we van de ecologische impact van glyfosaat (en de "hulpstoffen" zoals die in de klassieke roundup zitten) en de impact op biodiversiteit?
Glyfosaat de gele splijtzwam, schreef Johan Emmens al lang geleden.
Dat is het zeker gebleken, het is het meest onderzochte en tot dusver veiligst bevonden middel toch doen er zich vele doemverhalen en rampscenario's voor waarbij natuur en mens eraan ten onder gaat. Alle alternatieven zijn vele malen gevaarlijker of toxischer (zelfs zout & azijn).
Vooralsnog is de wetenschappelijke duidelijk, het is veilig.
Dan is er ook geen voorzorgsprincipe meer nodig, dat principe is immers het laatste middel waar je naar grijpt als je onvoldoende data en gegevens hebt over iets en het gewoon niet weet.
Toch zijn er vele artikelen te vinden op Pubmed, waarin glyfosaat wordt geassocieerd met allerlei ziekten en kwalen. In dit soort onderzoeken (net als voeding) is het ook zeer moeilijk om causatie aan te tonen. Daarom gaan commissies over de toelating en beoordeling over alle data (geen cherry-picking) heen en beoordelen niet alleen 1 artikel, maar ook hoe het zich in het gehele veld van wetenschap ligt. Niet alleen de fabrikant data en enkele onderzoeksbureau's worden beoordeeld, maar ook het werk van derden. Beoordelingen moeten ook steeds verlengd worden om opnieuw te duiden hoe het onderzoek erbij ligt
Waarom blijven we dan toch het middel zo afwijzen, is het de fabrikant, is het het gemak waarmee het gebruikt kan worden, of ligt het nog iets dieper en staat het nu symbool voor de wijze waarop wij werken. De meeste pesticiden worden als "plant-medicijn" (zo kun je het ook framen) gebruikt, maar niet glyfosaat, dat werkt in op een enzym en dood de gehele plant. Is dat symbool, landbouw dood, of speelt er nog meer, Wie het weet mag het zeggen. Goed nieuws haalt het vaak niet, dat is ook de reden dat cherrypicking en NGO's ook zo goed er op in kunnen spelen en deze discussie niet meer zal weggaan.