Wanneer de burger zichzelf herkent in een vraag of probleem – waarmee het men zich 'eigen' maakt' – zal hij/zij zich ook eerder (mede)verantwoordelijk voelen voor het leveren van (een bijdrage aan) de oplossing. Dit gevoel van eigenaarschap bij de burger willen wij versterken. Daarbij is ook het van belang dat gemeentes (mogelijk enige financiële) ruimte te bieden en burgers uit te dagen zelf initiatieven te nemen, zonder hen daarbij op te zadelen met allerlei administratieve rompslomp. Wij denken dat het verlenen van eenmalige subsidies als stimulans meer burgers kan motiveren tot het zelf, met enige ondersteuning vanuit een gemeente, antwoord geven op de vraag dan wel het oplossen van hun noden 'probleem'. Inspiratiebron
Hoe we van burgerinitiatief en burgerparticipatie een succes kunnen maken in de Hoeksche Waard (en Nederland).
Burgerparticipatie kan in de vorm van inspraak en interactieve beleidsvorming deel uit maken van de gemeentelijke plan- en beleidsvorming; burgerinitiatief komt echt vanuit de inwoners en kan vanuit elke gemeente gefaciliteerd worden. Een burgerinitiatief kan uitmonden in een raadsinitiatief. Daarnaast kan de raad zelf onderwerpen op de agenda zetten.
Als elke gemeente de ambitie heeft om in 2014 alle plan- en beleidsvorming zo veel mogelijk via interactieve beleidsvorming te laten verlopen waarbij in een open houding naar elkaar en met een vooraf afgesproken aanpak samen met betrokken inwoners en eventueel externe deskundigheid te ontwikkelen, dan past dat in een participatiesamenleving.
Verder is is het nodig dat eind 2013 de mogelijkheid tot het nemen van burgerinitiatief breed bekend is en dat elk initiatief in behandeling genomen en waar mogelijk ondersteund zal worden, tenzij de raad het met reden omkleedt afwijst.
Als alle gemeentes in de Hoeksche Waard deze ambitie willen laten slagen zullen alle gemeenteraden zich moeten uitspreken dat ze zich wensen te verbindt aan een hiertoe opgesteld beleid en aan de financiële consequenties daarvan. Bij burgerinitiatieven speelt ook de raad een belangrijke rol, omdat de leden ervan een burgerinitiatief via een raadsinitiatief op de politieke agenda kunnen plaatsen. De raad kan een verordening opstellen waarin de verhouding tussen raadsinitiatief, burgerinitiatief, interactieve beleidsvorming en inspraak staat, inclusief de criteria. Raadsinitiatieven en burgerinitiatieven kunnen alleen succesvol zijn als de raad daar financiële middelen voor beschikbaar stelt.
Bij interactieve beleidsvorming ligt het initiatief bij de organisatie. Deze vorm van burgerparticipatie moet integraal onderdeel gaan uitmaken van de plan- en beleidsvorming en waar mogelijk van de uitvoering.
Voor verwezenlijken van deze ambitie en het actief bevorderen van het nemen van initiatieven door inwoners en het optimaal faciliteren van burgerinitiatieven is het van belang om een accountmanager burgerinitiatief en burgerparticipatie in te zetten.
Burgerparticipatie kan alleen een succes worden als naast de raad en college ook de medewerkers zich ervan bewust zijn dat burgerinitiatieven, inspraak en interactieve beleidsvorming kansen en uitdagingen bieden en als ze daarvoor goed geoutilleerd zijn. Het gaat daarbij niet alleen om cultuur en houding, maar ook om kennis onder meer van de juiste technieken.
Het Rijk stoot steeds meer taken af naar de lagere overheden en vindt daarbij ook dat de markt zijn werk moet doen. Deze twee ontwikkelingen versterken elkaar. Ze betekenen onder meer dat de overheid meer en meer terugtreedt en vindt dat burgers verantwoordelijk zijn voor hun eigen welbevinden en dat van hun familie, vrienden en buren.
Dit houdt kort gezegd in dat mensen veel vaker dan voorheen een beroep zullen moeten doen op hun familie, vrienden en buren als ze hulp nodig hebben. En dat ook organisaties veel vaker een beroep op hun leden of anderen zullen doen om de zaak (financieel) draaiende te houden. Lang niet altijd is daarbij een rol weggelegd voor de (gemeentelijke) overheid. In veel gevallen kunnen burgers zich prima zelf organiseren, hooguit met wat hulp van de (gemeentelijke) overheid.Inspiratiebron (andere bronnen)
Van Doe-het-zelf naar Doe-het-samen Maatschappij
Wat is de formele grondslag voor subsidieverlening bij burgerinitiatieven? (Vereniging van Nederlandse Gemeenten )
Geef gemeenten de regie over het budget voor armoedebestrijding
(Vereniging van Nederlandse Gemeenten )
Burgerinitiatief (Vereniging van Nederlandse Gemeenten )
Burgerinitiatief dode mus?
Neem het burgerinitiatief serieus of stop ermee
Maatschappelijk ontwikkeling burgerinitiatieven 2014
Vrijwilligerswerk als tegenprestatie niet verplichten - Stimuleren
Gemeenten die hun burgers willen betrekken, kunnen hen stimuleren om vrijwillig hun horizon te verbreden. Het is verstandig als ze dit niet alleen doet bij mensen in de bijstand, maar ook bij andere doelgroepen. Bijvoorbeeld mensen die net in de WW zitten (hierin kunnen/moeten het UWV en het bedrijfsleven een rol spelen), met pensioen gaan of nog aan het begin van hun werkende leven staan. Op die manier versterkt de lokale overheid het systeem dat burgers in staat stelt meer competenties te ontwikkelen of te ontdekken en een netwerk op te bouwen. Iets waar zij hun hele leven baat bij kunnen hebben. Ook voor vrijwilligersorganisaties en burgerinitiatieven zou dit een goede ontwikkeling zijn omdat het vrijwilligerswerk dan veel breder onder de aandacht wordt gebracht en een goede positie naast betaald werk krijgt. De gemeente kan rekenen op een krachtigere samenleving, waarin mensen intrinsiek gemotiveerd zijn om hun steentje bij te dragen.