'Ik geef toe dat Cubanen mij raar vinden' - NRC
'Ik geef toe dat Cubanen mij raar vinden'
Dissidente Yoani Sánchez geloofde pas toen het vliegtuig wegvloog uit Cuba dat vrij reizen geen grap is. Maar: "Het komt niet uit dat ik nieuws ben."
Yaoni Sanchez - Foto Jorne Daems - Amsterdam 26/3/2013
Haar blog 'Generación Y' heeft van Yoani Sánchez misschien wel de bekendste Cubaan gemaakt die geen Castro heet. Tot ongenoegen van het regime: de 37-jarige hispanologe is in elkaar geslagen, opgepakt door de politie en uitgescholden en bespuwd door aanhangers van de communistische partij.
"Ik ben bang. Maar elke keer dat ze me intimideren maakt het me dapperder", zegt Sánchez in Silent Voices, een documentaire die werd vertoond op het festival Movies That Matter in Den Haag. "Mijn duizenden lezers rond de wereld beschermen me als een schild."
Jarenlang mocht Sánchez niet reizen. Nu is ze in Nederland, als onderdeel van een reis rond de wereld in tachtig dagen. Ze bezoekt Latijns-Amerika, de VS en Europa.
Sinds januari mogen Cubanen zonder toestemming van de regering naar het buitenland. Tot haar verrassing lieten ze ook Sánchez gaan. "Pas toen het vliegtuig opsteeg, kon ik geloven dat ze geen grap met me uithaalden," zegt ze in de auto naar Amsterdam, waar ze alsnog de Prins Claus Prijs krijgt die ze in 2010 ontving voor haar gevecht voor persvrijheid.
Tussen de interviews en afspraken door blogt ze op haar iPad. Een cadeau van een fan. "Ik ben verslaafd aan internet. Pagina's openen hier in een flits!", zegt ze. "En sites die in Cuba gecensureerd worden, kan ik hier openen."
Een groot verschil met Cuba. Bijdragen voor haar blog verstuurt ze via trage verbindingen in hotels. Kosten: 6 euro per uur, meer dan een week salaris voor de gemiddelde Cubaan. Haar site is voor haar landgenoten afgeschermd en sinds een paar dagen is hij gehackt. "Dat gebeurt vaker als ik in het nieuws ben. Dat komt mijn regering niet uit."
"In Iran heb je veel jongeren en ze hebben toegang tot technologie. Van de Cubanen heeft slechts 3 procent thuis internet. De regering controleert de aansluitingen. Cuba is bovendien vergrijsd. Jongeren gaan weg zodra ze kunnen. Mensen uiten hun ongenoegen niet door te demonstreren, maar door te migreren."
U heeft in Zwitserland gewoond en bent toch terug gegaan.
"Ik had heimwee en ik wilde in Cuba zijn om het land te veranderen. Toen ik terug kwam ben ik gaan bloggen. Maar ik geef toe dat Cubanen mij maar raar vinden."
"Ja. Steeds meer Cubanen bloggen en twitteren. Veel van hen heb ik opgeleid. We gaan Cuba niet democratisch maken met technologie alleen. Maar het helpt. We onthullen informatie die de regering geheim wil houden. We doorbreken haar monopolie op de waarheid."
"Toeristen willen de romantiek van het revolutionaire Cuba niet doorbreken. Maar ga maar een maand in Havana wonen zoals een gewone Cubaan. Zonder geld, zonder internet, met nauwelijks eten. Je kunt al opgepakt worden als je rundvlees koopt op de zwarte markt."
"Het is een lege aankondiging: hij is tegen die tijd 87 en te oud om nog te regeren. Zijn opvolger heeft hij al aangewezen. Alles om de belangen van de familie Castro te beschermen. Hun macht is enorm."
'Blinde blogger'
In eerdere interviews met NRC Handelsblad noemde Yoani Sánchez (1975) zichzelf een 'blinde blogger en een twitteraar op de tast'. Door censuur en beperkt internet is ze in Cuba afgesloten van veel informatie. Desondanks trekt haar blog 'Generación Y' zo'n 1 miljoen bezoekers per maand en heeft ze bijna een half miljoen volgers op Twitter. Sánchez, opgeleid als hispanoloog, schrijft onder andere voor El País, The New York Times en Huffington Post. Ze is getrouwd en heeft een zoon.