The Last Days | De Morgen
Regisseur James Moll
Na het draaien van Schindler's List vond filmmaker Steven Spielberg meer dan ooit dat de herinneringen aan de Holocaust, hoe gruwelijk en pijnlijk ook, levend moesten gehouden worden. Daarom werd hij de stuwende kracht achter de Survivors of the Shoah Visual History Foundation, die op een systematische manier - nu het nog kan - interviews met Holocaust-overlevenden wil registreren en archiveren. Om die getuigenissen toegankelijk te maken voor het grote publiek werden door de Foundation reeds twee documentaires gemaakt en ook een educatieve cd-rom.
Met The Last Days van regisseur James Moll heeft de Shoah-stichting nu een eerste documentaire geproduceerd, die bedoeld is om in de bioscopen uitgebracht te worden. Aan de hand van de persoonlijke verklaringen van vijf 'survivors', die momenteel allemaal in de States wonen, maar in het kader van deze documentaire (al dan niet met enkele familieleden) terugkeerden naar de concentratie- en uitroeiingskampen in Europa, spitst het onderwerp zich toe op de jodenvervolging in Hongarije. Opmerkelijk daaraan was dat de systematische deportatie en massavernietiging van de Hongaarse joden pas begon in 1944, op een moment dat de oorlogskansen voor de Duitsers reeds duidelijk aan het keren waren. De uitvoering van de zogenaamde Endlösung of Final Solution gebeurde in Hongarije dan ook ongewoon snel. Of zoals iemand in de documentaire zegt: "Hitler wist dat hij de oorlog niet kon winnen, maar hij wou de oorlog tegen de joden niet verliezen". En iemand anders merkt op: "Ze hebben dat jaar meer energie gespendeerd aan de uitroeiing van de joden dan aan de oorlog zelf".
De getuigenissen zelf zijn zowel schrijnend als verbijsterend, zowel deprimerend (omwille van zo'n massale en planmatige onmenselijkheid) als inspirerend (omwille van de volgehouden overlevingsdrang).HHHHH
Regisseur Eric Mendelsohn
In het stadje Babylon op Long Island is het nieuwe schooljaar net begonnen. De herfst is op komst en dat zorgt blijkbaar voor gevoelens van melancholie en een sfeer van berusting bij enkele inwoners. Of misschien is het ook wel de invloed van de zonne-eclips, die gedurende een groot deel van de film het stadje in duisternis zal hullen. De schooldirecteur lijkt dodelijk vermoeid; zijn vrouw babbelt aan één stuk door; een lerares barst in tranen uit als haar klas plots wordt 'overgenomen' door haar gepensioneerde voorgangster, die nu aan de ziekte van Alzheimer lijdt; de zoon van de schooldirecteur is een filmmaker in spe, maar zijn verhuis naar Californië heeft hem niets opgeleverd en dus is hij maar (voorlopig? definitief?) teruggekeerd naar het ouderlijke huis. Alleen het titelpersonage, een niet meer zo jonge maar nog steeds erg hoopvolle 'actrice', wiens voornaamste werkervaring beperkt lijkt tot het spelen van het melkmeisje in een naburig 'historisch dorp' à la Bokrijk, droomt nog steeds haar optimistische Hollywood-dromen en wil dan ook weg uit de suburbia-verveling van Babylon.
Het geheel is een zeer sfeervolle, in mooie zwart/wit-tinten gefotografeerde debuutfilm, met wanhopige personages die desondanks altijd beleefd blijven en met verwarrende situaties die door de sitcom-achtige dialogen een bevreemdende humor uitstralen. Een kleine, maar fijne film. Met Edie Falco, Barbara Barrie, Aaron Harnick, Julie Kavner, Madeline Kahn, Bob Dishy, e.a.