Oplossing nodig voor personeelstekort en vitaliteit oudere werknemers
Home > Nieuws > Oplossing nodig voor personeelstekort en vitaliteit oudere werknemers
In de periode 2018-2022 zijn 55.000 nieuwe arbeidskrachten nodig in de uitvoerende bouw. Het zwaartepunt van de vraag ligt in de komende twee jaar. Er moet ook een oplossing worden gezocht voor de oudere werknemers: Binnen de bouw scoren zeven beroepen duidelijk bovengemiddeld ongunstig op arbeidsongeschiktheidskans, langdurig ziekteverzuim en uittreedleeftijd. Dit concludeert EIB in de vandaag gepubliceerde studie 'Trends op de bouwarbeidsmarkt 2017-2022'.
De bouwarbeidsmarkt maakt turbulente tijden mee, schrijft het Economisch Instituut voor de Bouw. Na jaren van crisis is de situatie drastisch omgeslagen. Het aantal vacatures is explosief toegenomen. Personeelsschaarste is nu het sleutelwoord. Het zwaartepunt van de vraag ligt in de komende twee jaar, terwijl de instroom via opleidingen slechts geleidelijk op gang komt. De spanning op de bouwarbeidsmarkt loopt hierdoor in 2018 en 2019 nog verder op.
Voor de periode 2018-2022 wordt rekening gehouden met een benodigde extra arbeidscapaciteit van ruim 20.000 arbeidsjaren en een vervangingsvraag van 35.000 arbeidsjaren in de uitvoerende bouw. Hieronder valt de werkgelegenheid binnen de cao's voor de bouw, UTA, bitumineuze dakdekkers, natuursteen en de afbouw. Elektrotechniek en schilders vallen hierbuiten. De extra arbeidsvraag speelt vooral in de komende twee jaar. Op middellange termijn vlakt de groei van de benodigde arbeidscapaciteit af, terwijl de instroom vanuit de opleidingen dan pas goed op gang komt.
Flexibilisering is met name tijdens de crisis stormachtig toegenomen. In de bouw is sterke behoefte aan flexibele arbeid vanwege de sterke conjunctuurgevoeligheid en de invloed van weersomstandigheden. Inmiddels bestaat bijna de helft van de arbeidskrachten op de bouwplaats uit ZZP'ers.
Binnen de bouw scoren zeven beroepen duidelijk bovengemiddeld ongunstig op arbeidsongeschiktheidskans, langdurig ziekteverzuim en uittreedleeftijd. Het probleem is sterk geconcentreerd bij de groep boven de 55 jaar. Door de stijging van de pensioenleeftijd zullen deze problemen in de komende jaren toenemen. De discussie over vervoegde pensioneringsregelingen is daarom op initiatief van NOA en vakbonden FNV en CNV niet voor niets in de zomer opnieuw opgelaaid. Eerder bracht EIB al een rapport uit waaruit blijkt dat de AOW-leeftijd voor zware beroepen moet én kan worden verlaagd. Dit gebeurt al in veel andere Europese landen.
Pensioen op basis van beroepsjaren
EIB beschrijft in haar meest recente studie ook een andere route: de AOW-leeftijd koppelen aan beroepsjaren. Als bijvoorbeeld mensen na 47 beroepsjaren AOW ontvangen, kunnen laaggeschoolde werknemers al vlak voor 65 jaar met pensioen, terwijl er voor de midden- en hoogopgeleiden weinig tot niets verandert. Deze route lijkt eenvoudig te operationaliseren, maar dit leidt wel tot relatief hogere kosten dan de optie die door EIB is onderzocht in opdracht van cao-partijen Afbouw.