Op deze stralende dag fiets ik van het Haltepad bij Uiterburen over de oude spoordijk naar Noordbroek. .Geen mens te zien. Ik ben alleen op de wereld. Er zijn prachtige doorkijkjes naar Uiterburen. Het lijkt op een schilderij uit de gouden eeuw. Een mooi plaatje van een Oldambt-ster wegdorp met monumentale boompartijen. Naar de andere kant waar op deze morgen de zon zo’n helder licht geeft is een eindeloze open ruimte. De N33 is als een oude dijk aanwezig . Er is nu geen geruis van het verkeer. Hier was het oude vloedgebied van de Dollard en slingerde de Menter A (Munter Ee ) van zuid naar noord Eigenlijk is deze oude spoordijk een grens tussen twee landschappen : het oude Dollardpolderlandschap en het streekdorpenlandschap-op-zand. Zulke overgangsplekken zijn het mooist. De inpoldering rechts van de spoordijk dateert van 1545. En daarna is praktisch elke halve eeuw de Dollard met een nieuwe inpoldering verder naar het NO gedrongen. Bij Noordbroek zie ik weer een levend wezen. Ze plukt een enorm bos fluitenkruid langs de spoordijk.
Je fietst toch wel langs de Poeltjelaan ? Daar zijn nog oude veendijken te zien. Hoe lang ik hier ook woon , ik wist het niet. Wel het begrip veendijk , middeleeuwse keringen tegen het veenwater. Er liepen dijken ten zuiden van Meeden aan de Veensloot met een enorme lus om de Wiede en Veendam en dan weer naar het Noorden ten W . van Muntendam tot het spoor bij Zuidbroek. Ook de Brede Weg zou nog een oude dijk zijn. Dat wist ik wel. Maar bij Poeltjeweg? Even op de gemeentekaart van Zuidbroek uit 1867 gekeken. Daar staat rechts van de polder Tusschenloegen een waterplas: Poelke. Op de fiets erheen.
Evenwijdig aan het spoor kom je bij een lichte verhoging waarop bebossing en twee huizen en aan de rand een ruïne van een klein watergemaal. En van daaruit is er een goed overzicht op een open veenkoloniaal landschap met dichtbij dijkachtige verhogingen en verder weg richting Muntendam een reliëf. Dat reliëf moet de kop van een zandrug zijn. Overblijfsel uit de ijstijd. Je moet even langs de Poeltjelaan fietsen ,adviseer ik nu. Thuis lees ik : Poeltjelaan : Oude Veenscheiding. Vanaf 1637 werd het veen ten zuiden van Zuidbroek afgegraven. De dijken hadden twee functies ;waterkering en scheiding tussen de eigenaren van Zuidbroek en Tripscompagnie. Naam van de veendijk : Rimpe. Vroeger waren er ook baggelputten. (laagveen-turfbaggerij ).
Tegenover het station in Zuidbroek, dus over het spoor, lag de voormalige haven. Hierlangs loopt een doodlopende weg die voert langs het spoor, langs een oude bakstenen spoorloods en plassen met waterlelies en uiteindelijk bij een kleine onbewaakte overweg ruim zicht biedt op de lage polders van Muntendam en Meeden tot in de verte Westerlee. De vraag is of de waterplas een restant is van een baggelput of van het oude riviertje De Leest. De achterkant van het station trouwens het hele stationscomplex is weemoedig van sfeer zoals altijd alle kleine stationnetjes . Hier komt 2 keer per uur de rein naar Winschoten of Groningen langs En een paar keer dagelijks de containertrein uit Veendam op weg naar Rotterdam en de personentrein naar Leer in Duitsland. Het station is in 1865 gebouwd. En wordt nu gelukkig opgeknapt om te dienen als een Trein en Tram Museum. Het station heeft aan de voorkant links en rechts twee korte zijvleugels gehad ,die zijn in de jaren vijftig verwijderd.
Later hoor ik : …de plas met waterlelies wordt "Groot gat" genoemd. Vanaf deze plas is het pad (voor zover ik weet) eigendom van de NS en niet openbaar. Wel leuk trouwens om hierlangs door te wandelen tot aan de spoorbrug, hier ligt in de diepte een natuurplas in bebossing, genaamd "Gat van vijftien" (15 meter diep??)…