Ach Lieve Tijd - West-Friesland, deel 10, pagina 239 (Twintig eeuwen West-Friesland, de Westfriezen en hun oorlogen en opstanden) | Westfries Genootschap
Bibliotheek » Ach Lieve Tijd - West-Friesland » Deel 10: Westfriezen en hun oorlogen en opstanden » pagina 239
Portret van de Zouaaf Pieter Jong uit Lutjebroek. Hij vocht in 1867 bij Monte Libretti in dienst van de paus tegen de Italiaanse vrijheidsstrijders. Zijn heldhaftige optreden en dood inspireerden 21 jongens uit Grootebroek en Lutjebroek om ook in dienst te treden van het pauselijk leger.
De Monnickendammer Cornelis Dircksz voerde de prinsgezinde vloot aan.
In september vonden de eerste schermutselingen plaats. Ondanks de scheepswrakken wisten de Spaanse schepen uit het IJ te komen en verjoegen ze de opstandelingen die bij de Schellingwouder schans lagen. Alle schansen gingen verloren, zodat Bossu de gehele Waterlandse dijk in handen kreeg.
Begin oktober kwam het ter hoogte van Marken opnieuw tot een treffen tussen de vloten, maar het bleef bij schotenwisselingen. Slechts één Spaans schip werd door een Enkhuizer kapitein overmeesterd en opgebracht naar Hoorn. De dagen daarna lagen de vloten ver van elkaar verwijderd, omdat de prinsgezinde schepen door de wind in de Hoornse Hop waren gedreven. Intussen was het beleg van Alkmaar met behulp van de tactiek van inundatie van de omliggende landerijen mislukt. Op 8 oktober 1573 waren de Spanjaarden genoodzaakt Alkmaar op te geven. Drie dagen later vond de Slag op de Zuiderzee plaats.
Bijna zestig jaar lang was Hoorn garnizoensstad. Van 1863 tot 1922 was een regiment infanteristen ondergebracht in het voormalige Huiszittende Armen Weeshuis aan de Veemarkt. Op de foto van omstreeks 1900 staan de soldaten op de verzamelplaats. De garnizoenscommandant nam het appèl af, terwijl hij op zijn paard zat. (AWG)
Admiraalschip bij Wijdenes aan de grond
Toen op 11 oktober de wind eindelijk draaide zette admiraal Dircksz de aanval in op de Spanjaarden die nog bij Marken lagen. Met volle vaart voer hij op het Spaanse admiraalschip af. Het lukte hem om het schip te enteren en meteen klampten drie andere schepen ook aan, zodat het Spaanse schip geheel omsingeld was. Terwijl aan boord zwaar werd gevochten, raakte het schip stuurloos. Het dreef samen met zijn aanvallers af en liep vervolgens ter hoogte van Wijdenes aan de grond. De gevechten gingen de hele dag door. Heel vroeg in de ochtend van de volgende dag slaagde Jan Haring uit Hoorn er in, weliswaar ten koste van zijn leven, de vlag van het Spaanse admiraalschip uit de mast te halen.
In Hoorn werden ook dienstplichtigen gelegerd. Op de foto een lichting uit het begin van de 20ste eeuw. Hun barakken aan de Mosterdsteeg, waar het peloton toen was ondergebracht, zijn verbouwd tot luxeappartementen. (G. van der Zel, Hoorn)