De tien kandidaten | BNR Nieuwsradio
De tien kandidaten
vrijdag 20 april 2012, 21:45 Update: zaterdag 21 april 2012, 15:33
Een bont gezelschap doet zondag 22 april mee met de eerste ronde van de Franse presidentsverkiezing. Wie zijn ze?
Dit jaar zijn er tien kandidaten die meedoen aan de presidentsverkiezing, twee minder dan in 2007. Het is een bont gezelschap, waarvan de inhoudelijke verschillen soms moeilijk te beschrijven zijn.
Allen zijn ze min of meer antiliberaal en voorstanders van meer of mindere protectionistische maatregelen en verlaging van de pensioenleeftijd naar 60 jaar. Ook gaat iedere kandidaat het belangrijkste onderwerp uit de weg: de tien procent werkloosheid die maar niet wil dalen.
En er wordt eensgezind gezwegen over een ander belangrijk 'detail': welke president er ook gekozen gaat worden, hij of zij mag direct na zijn inhuldiging aan Brussel gaan uitleggen hoe Frankrijk zich aan de begrotingsnormen denkt te gaan voldoen en tegelijkertijd harde hervormingen aan het volk presenteren. Want uiteindelijk worden de beslissingen genomen in Brussel, en niet in Parijs.
Alle kandidaten op een rijtje:
1. Nicolas Sarkozy (57 jaar), UMP, soort van centrumrechts
De zittende president werd vijf jaar geleden gekozen op een dynamisch hervormingsprogramma die hij zelf de 'rupture' noemde, de breuk. Maar van die breuk kwam weinig terecht. Vlak voor de verkiezingen in 2007 beloofde hij de Franse werkloosheid terug te brengen tot 5 procent. Dat is hem niet gelukt: het is nu het dubbele.
De staatsschuld steeg met ruim 600 miljard euro (ongeveer het bbp van Nederland) tot bijna 1800 miljard. Allerlei schandalen en zijn gedrag 'bling bling' maakte van hem de impopulairste Franse president aller tijden. Omdat zijn overwinning zeer onwaarschijnlijk is, heeft Sarkozy de vreemde positie van challenger. Hij heeft al gezegd dat als hij bij verlies definitief uit de politiek zal ophouden.
Programmapunten: invoering financiële transactietax; 'sociale' BTW van 1,6 procentpunt, verlicht 7 uur per week werken voor bijstandsontvangers, herziening van 'Schengen'.
Te herkennen aan: hoge hakken en schokkende schouderbewegingen en aan zijn echtgenote Carla Bruni.
Campagneslogan: La France forte, het sterke Frankrijk.
2. François Hollande (57), Parti socialiste (PS)
Hollande werd in oktober gekozen via nationale voorverkiezingen, waar bijna zo'n drie miljoen Fransen aan meededen. Hij was tien jaar lang partijleider van de Franse socialisten, maar zat nooit in de regering.
Werd in het begin beschouwd als slap en kreeg de bijnaam 'Flamby' (vlaflip), maar is er toch in geslaagd de bijna uit elkaar gevallen partij PS eensgezind achter zich te scharen. Ondanks, of wellicht dankzij zijn kleurloosheid heeft hij een foutloze campagne achter de rug. De overwinning op 6 mei kan hem bijna niet meer ontgaan.
Programma: 75% toptarief inkomstenbelasting voor inkomens boven de 1 miljoen/jaar. Verbod op stockopties; heronderhandelen van het nieuwe EU-verdrag, het fiscal compact; voor homohuwelijk.
Te herkennen aan: zijn scooter, maar die mag hij sinds een paar weken tot zijn verdriet niet meer gebruiken van de presidentiële beveiliging.
Opvallend: was jarenlang de partner van Ségolène Royal, die in 2007 presidentskandidaat voor de Socialisten was.
Campagneslogan: Le changement, c'est maintenant. De verandering, is nu.
3. Jean Luc Mélenchon (60), Front de Gauche (Links Front), extreem-links
Deze Europarlementariër is van outsider de laatste twee maanden gegroeid naar de mogelijke derde man van deze verkiezingen: 15 procent in de laatste peilingen. Mélenchon is een oud-trotskist met nationalistische trekjes en begin deze eeuw minister van onderwijs.
Programma: Frankrijk uit de NAVO, opzeggen van Verdrag van Lissabon. Verder moet het minimuminkomen naar 1700 euro per maand en wil hij voor iedereen een maximuminkomen van €360.000 per jaar; generaal pardon.
Mélenchon kan de doorslaggevende rol spelen in deze verkiezing, als hij na de tweede ronde besluit François Hollande te steunen. Hij wil daar dan waarschijnlijk wel een zware ministerspost voor terug, maar Hollande is dan zeker van de overwinning.
Opvallend: Een grote mond met een zeer slecht gebit en ronduit onbeschoft tegen journalisten.
Slogan: L'humain d'abord. De mens eerst.
4. Marine Le Pen (43), Front National (extreem-rechts)
Doet voor het eerst mee, maar waarschijnlijk niet voor het laatst. Net als Mélenchon zit Le Pen jr. in het Europees Parlement, maar is zij behoorlijk anti-Europees. Ze 'erfde' de partij van haar vader, Jean-Marie en is er in geslaagd het Front national een moderner imago gegeven.
Begin dit jaar werd nog gevreesd dat ze mogelijk de tweede ronde zou halen ten koste van Sarkozy. Dat gevaar week nadat de Franse president zijn programma ver-extreem-rechtst had. Ze strijdt met Mélenchon om de derde plaats en staat in de laatste peiling op 15,5-17 procent.
Programma: Uit de NAVO, einde kernenergie, terugbrengen van immigratie met 95 procent, referendum over einde van de euro, herinvoering van de doodstraf.
Slogan: Oui la France, Ja tegen Frankrijk.
5. Eva Joly (68), De Groenen
Nu is Joly Europarlementariër, maar ze verwierf vooral bekendheid als onderzoeksrechter in grote corruptiezaak oliemaatschappij Elf. In haar programma is een grote plek ingeruimd voor Europa en, als enige kandidaat, voor het milieu.
Ondanks dat ze al vijftig jaar in Frankrijk woont (ze werd geboren in Noorwegen), heeft ze nog steeds een zwaar accent, waardoor veel Fransen haar niet serieus nemen.
Programma: Een federaal Europa; toptarief van 70 procent voor inkomens boven een half miljoen euro; legaliseren van cannabis; voor homohuwelijk.
Opvallend: draagt altijd een rond brilletje in felrood of groen.
Site: http://evajoly2012.fr/
6. Nicolas Dupont-Aignan (51), Debout la République (Sta op, Republiek!, nationalistisch-conservatief)
Parlementslid van zijn eigen partij, is zeer actief op Twitter, en schrikt niet terug voor pakkende oneliners.
Programma: Frankrijk uit de euro; invoering douanerechten; 50 procent toptarief voor inkomens boven de 350.000 euro; monopolie voor publieke bedrijven (post, energie, OV); maximumsalaris van 36 keer het minimumsalaris (ong. 50.000 euro/maand).
7. Nathalie Arthaud (42), Lutte ouvrière, Arbeidersstrijd
Arthaud is de, enigszins naïeve, communistische presidentskandidaat. Tegelijkertijd is ze lerares economie: een paradox waar in Frankrijk niemand van opkijkt.
Programma: nationaliseren van alle banken zonder vergoeding voor de aandeelhouders; gratis justitie voor iedereen; eenwording van Europa; verbod op ontslag.
Website: http://www.nathalie-arthaud.info/
8. Philippe Poutou (45), NPA, Nieuwe Antikapitalistische Partij
Monteur in een autofabriek en neemt zichzelf in deze campagne totaal niet serieus. Door zijn ontspannen en wat onhandige opstelling heeft hij veel krediet gewonnen bij de Fransen, maar waarschijnlijk niet genoeg om boven de 1 procent van de stemmen uit te komen.
Programma: Nationaliseren banken; uit de NAVO; gezamenlijke school voor van 3 tot 18 jaar; 'annuleren' van de staatsschuld; 32-urige werkweek; verbod op ontslag.
http://poutou2012.org/
9. François Bayrou (60), Modem, gematigde centrumpartij
Bayrou is de enige kandidaat die de slechte boodschap durft te verkondigen dat de Franse economie er zeer slecht voor staat. Maar waar hij in 2007 nog een zeer respectabele score van 18 procent haalde, eindigt hij nu met 10% een stuk lager in de peilingen. Hij is ook de eeuwige 'man van het midden'. Mocht Sarkozy herkozen worden, dan is er een kans dat Bayrou minister-president wordt.
Programma invoeren van een 'made in France' label; gezamenlijk Europees leger; verhoging toptarief inkomstenbelasting met vier punten naar 45 procent.
10. Jacques Cheminade (70), onafhankelijk
Le 'Che', zoals de in Argentinië geboren politicus ook wel genoemd wordt, is de 'antisysteemkandidaat'. Hij is in ieder geval een vreemde eend in de bijt, die graag de maan en de planeet Mars wil koloniseren. Media omschrijven hem als paranoïde en gelovend in complottheorieën. Zijn programma is een verzameling liberale en socialistische standpunten.
Programma: verbod op gewelddadige videospelletjes; ontwikkeling van nucleaire motoren voor de aandrijving van ruimteschepen; invoering nieuwe munt.