Facebook lanceert volgend jaar eigen digitale munt 'Libra' - NRC
Digitale munt Facebook wil een nieuwe digitale munt lanceren, de Libra. Een omstreden plan in een tijd waarin grote zorgen leven over de groeiende macht van techbedrijven.
Facebook-oprichter en ceo Mark Zuckerberg Foto Charles Platiau / REUTERS
Naast de euro, de dollar en de yuan heeft de wereld er volgend jaar een nieuwe wereldmunt bij. Facebook heeft dinsdag de details bekendgemaakt van een nieuwe digitale munt, de Libra, die het sociale netwerk samen met een groot aantal andere partijen volgend jaar wil introduceren.
Facebook heeft zijn zinnen gezet op de betaalmarkt, geïnspireerd door chat-apps als WeChat, die in China het gebruik van andere betaalmethodes verdrongen hebben.
Digitale munten worden tot nu toe vooral gebruikt als beleggingsspeeltje voor mensen die het geld kunnen missen – in het dagelijks leven zijn cryptocoins nog niet doorgedrongen. Maar een munt waar gebruikers van zowel Facebook als dochter WhatsApp mee kunnen betalen, bereikt in theorie een miljardenpubliek.
Facebook presenteert de Libra ('weegschaal') als een betrouwbare methode om mensen zonder bankrekening, met name in ontwikkelingslanden, de kans te geven om voor minimale tarieven geld over te maken. Dat doet denken aan de manier waarop het sociale netwerk samen met internet.org gratis internetverbinding wilde verspreiden in arme landen. Dat initiatief uit 2013 werd geen succes.
Als de Libra en de Calibra er eenmaal zijn, zal het doen van transacties ongeveer als volgt kunnen gaan:
Iemand met een mobiele telefoon downloadt de digitale portemonnee, Calibra. Hij of zij identificeert zichzelf bij de Libra Association die de munten uitgeeft en koopt voor een bepaald bedrag in lokale valuta aan Libra's. Gebruik van de valuta is dus niet anoniem.
Die Libra's staan vanaf dat moment in de digitale portemonnee.
De Libra's kunnen gebruikt worden voor het doen van transacties naar iedereen die ook een Calibra-account heeft.
In de toekomst wil Facebook de diensten uitbreiden zodat rekeningen betaald kunnen worden, er via het scannen van een code betaald kan worden voor een kop koffie en er in het openbaar vervoer mee afgerekend kan worden.
De Libra, die zich volgens de ontwerpers nog in het stadium van prototype bevindt, zal geïntroduceerd worden door een divisie die los van Facebook moet gaan opereren. Zo wil het socialemediabedrijf de schijn van belangenverstrengeling voorkomen. Transactiedata zullen ook niet gebruikt worden voor het aanbieden van advertenties, belooft Facebook. Tenzij de gebruiker daarvoor toestemming geeft, voegt het bedrijf daaraan toe – wellicht wordt gebruik van de Libra goedkoper als je je data wel deelt.
Het doen van een betaling moet net zo makkelijk worden als het versturen van een bericht, aldus Facebook.
Naast de munt introduceert Facebook een digitale portemonnee in de vorm van een app, Calibra, waarin de digitale tegoeden kunnen worden opgeslagen en waaruit betalingen kunnen worden gedaan.
Geen 'traditionele' cryptomunt
Facebook werkt voor het project samen met onder meer financiële bedrijven als MasterCard, Visa, PayPal, met techbedrijven als Booking.com Lyft en eBay, telecombedrijven Iliad en Vodafone en investeerders als Thrive Capital en Union Square Ventures. Op dit moment zijn er 28 partners betrokken bij het project; Facebook hoopt dat dit er honderd zullen zijn voor de start van de munt, in het eerste halfjaar van 2020. Elke partij legt 10 miljoen dollar in om deel te nemen aan het netwerk en om de transacties te garanderen die op het platform plaatsvinden.
De verspreiding en de organisatie van de Libra en de techniek daarachter zal worden gedaan door de Libra Association, een speciaal daarvoor opgericht non-profitorganisatie gevestigd in Genève, Zwitserland. Facebook zegt dat het bedrijf tot aan de introductie van de nieuwe munt de kar zal trekken, maar zich daarna te zullen schikken in een rol die gelijk is aan de andere deelnemende partners.
Facebook spreekt in de communicatie over Libra van een cryptocurrency, gebaseerd op een speciaal ontwikkelde blockchain-technologie geschreven in een speciaal ontwikkelde taal, Move. Op een aantal essentiële punten wijkt Libra zeker in de beginfase echter af van 'traditionele' crypto's als bitcoin en ethereum. Zo koppelt Facebook de waarde van de munt aan een mandje buitenlandse valuta, zodat de waarde ervan betrekkelijk stabiel zal zijn – een stable-coin in jargon. Voor elke uitgegeven Libra wordt een reserve aangehouden in de vorm van een bankdeposito of een kortlopende overheidsgarantie. Op die manier wil Facebook het vertrouwen in de intrinsieke waarde van de Libra opbouwen.
Ook zullen transacties niet goedgekeurd worden door een blockchain-netwerk, maar door de groep aangesloten partners. Op termijn kan de Libra ook zonder die goedkeuring van specifieke partners gaan werken.
Om een Libra-account aan te maken, moeten gebruikers zich identificeren met een door een overheid uitgegeven identiteitsbewijs. Veel bestaande cryptomunten danken hun populariteit nu juist aan het feit dat daar anoniem transacties mee gedaan kunnen worden.
De komst van Facebook op de markt van digitale munten wordt gezien als een doorbraak. De recente koersstijging van de bitcoin, de bekendste cryptomunt, wordt voor een belangrijk deel toegeschreven aan geruchten over de Libra. De waarde van één bitcoin steeg sinds begin april van ruim 4.000 dollar naar ruim 9.000 dollar.
Gevestigde financiële partijen, zoals banken, lopen het risico dat zij met de komst van Libra een deel van hun omzet zullen kwijtraken. Critici van Libra wijzen erop dat bedrijven als Google, Apple en Amazon niet meedoen aan het project, en dat ook geen enkele bank zich (tot nu toe) heeft aangesloten bij de Libra Association. Ook centrale banken staan sceptisch tegenover de komst van nieuwe betaalvarianten. Een woordvoerder van De Nederlandsche Bank: "We staan positief tegenover innovaties, maar willen wel goed in de gaten kunnen houden of nieuwe initiatieven voldoen aan onze monetaire en integriteitsdoelen." Facebook laat weten verdachte transacties op te zullen sporen via software.
Voor de partijen die zich nu al hebben aangesloten bij Libra kan de nieuwe munt een concurrent zijn voor hun bestaande diensten (bijvoorbeeld voor PayPal, MasterCard en Visa). Tegelijkertijd krijgen zij via Facebook toegang tot een netwerk van miljarden potentiële gebruikers in de hele wereld.
Lees hier hoe Facebook-baas Mark Zuckerberg zich moest verantwoorden tegenover politici. Wie biedt nog tegenwicht aan Facebooks datahonger?
De uitdaging voor Facebook is niet de techniek. Wil de Libra echt een wereldmunt worden, dan moet het sociale netwerk erin slagen het vertrouwen te winnen van wetgevers en van gebruikers. Juist op het moment dat Facebook onder vuur ligt wegens privacyschandalen en er grote zorgen bestaan over de uitdijende macht van techbedrijven.