Het UMCG is onderdeel van een nieuwe nationale infrastructuur, DARE-NL, dat een subsidie van €5,3 miljoen heeft ontvangen van KWF Kankerbestrijding. UMCG onderzoeker prof. dr. Edwin Bremer is één van de initiatiefnemers van dit project. Het doel van DARE-NL is de beschikbaarheid van celtherapie en gentherapie te verbeteren zodat meer patiënten toegang krijgen tot innovatieve behandelingen. De afdeling Hematologie in het UMCG is hierin de kartrekker voor het opzetten van een centraal platform voor biologische grondstoffen.
Celtherapie is een behandeling met levende lichaamscellen. Meestal zijn dat cellen van het afweersysteem van de patiënt zelf. Deze afweercellen worden uit het bloed gehaald en moleculair bewerkt zodat ze kankercellen beter kunnen herkennen en vernietigen. Daarna krijgt de patiënt de bewerkte cellen per infuus weer toegediend. Van gentherapie is sprake als ook het DNA van de afweercellen wordt aangepast. Een belangrijk voorbeeld hiervan is zogeheten CAR-T therapie, een revolutionaire behandeling met afweercellen die al toegepast wordt voor patiënten met B cel lymfomen.
Weinig cel- en gentherapieën bereiken patiënt
Celtherapie en gentherapie zijn veelbelovende behandelingen. Veel patiënten zijn na behandeling voor een langere tijd ziektevrij; sommige mensen genezen zelfs helemaal. Vooral voor patiënten die niet veel behandelopties hebben, kunnen deze therapieën een nieuw perspectief bieden. Ondanks deze grote belofte zijn er op dit moment niet veel cel- en gentherapieën voor patiënten beschikbaar in Nederland.
Een nationale infrastructuur om de beschikbaarheid cel- en gentherapie te verhogen
Het nieuwe nationale platform DARE-NL gaat hier verandering in brengen en brengt alle kennis en kunde op het gebied van cel- en gentherapie in Nederlandse centra samen in één nationale infrastructuur. DARE-NL heeft tot doel om cel- en gentherapie ontwikkeling te versnellen zodat patiënten hier snel gebruik van kunnen maken. Hiertoe zetten onderzoekers in op het ontwikkelen van een kennisnetwerk voor cel- en gentherapie; een centraal platform voor biologische grondstoffen en technologieën; en een platform voor toepassing van cel- en gentherapie en blijvende beschikbaarheid voor patiënten.
De afdeling Hematologie van het UMCG speelt binnen DARE-NL een belangrijke rol in het opzetten van een centraal platform voor biologische grondstoffen en technologieën voor academische centra. In dit platform wordt onder meer ingezet op de ontwikkeling van virale vectoren voor de nieuwe generatie cel- en gentherapieën. Hiermee zal de productie en klinische toepassing van dergelijke revolutionaire therapieën, onder andere CAR-T therapie, in academische centra worden versneld. In het UMCG werkt de afdeling Hematologie hiertoe samen met de apotheek om zelf CAR T-cellen voor de behandeling van lymfklierkanker te maken.
Een team met grote ambities
Het projectteam van DARE-NL bestaat uit gerenommeerde onderzoekers uit alle acht universitair medische centra, het Prinses Maxima Centrum voor kinderoncologie, het Antoni van Leeuwenhoek en Sanquin Research. Initiatiefnemers voor DARE-NL zijn, naast UMCG onderzoeker prof. dr. Edwin Bremer, dr. Inge Jedema, Hoofd Translationele Celtherapie, Nederlands Kanker Instituut / Antoni van Leeuwenhoek; dr. Harry Dolstra, immunoloog bij het laboratorium voor hematologie-afdeling laboratoriumgeneeskunde van het Radboudumc; en tumorimmunoloog dr. Trudy Straetemans van het UMC Utrecht.