Teodulo Mabellini (Pistoia, 2 april 1817 – Florence, 10 maart 1897) was een Italiaans componist, muziekpedagoog en dirigent. Hij was een zoon van de blaasinstrumentenbouwer Vincenzo Mabellini.

Levensloop 
Mabellini studeerde in zijn geboorteplaats bij Giuseppe Pillotti (harmonie en contrapunt). Later, van 1833 tot 1836, studeerde hij aan het Instituo Musicale in Florence. Zijn debuut als componist vierde hij op 19-jarige leeftijd aan het theater in Florence met zijn opera Matilde e Toledo. Het was een succes en leverde hem een studiebeurs op van de groothertog Leopold II van Toscane. Hij ging naar Novara om zijn vakbekwaamheid door een studie bij Saverio Mercadante te voltooien. In 1843 verhuisde hij naar Florence, war hij dirigent werd van het orkest van het filharmonisch gezelschap tot 1859. Eveneens was hij sinds 1847 dirigent van de kapel van het groothertogelijk hof. Vanaf 1848 was hij ook dirigent van het orkest van het Teatro della Pergola.

Van 1859 tot 1897 was hij docent aan het Instituo Reale Musicale "Luigi Cherubini" in Florence, zijn alma mater. Verder was hij vanaf 1848 voorzitter van de commissie voor de verbetering en hervorming van de militaire banda's in Florence en het Groothertogdom Toscane.

Als componist schreef hij werken voor verschillende genres, voor muziektheater (opera's), orkest, harmonieorkest, kerkmuziek, vocale muziek en kamermuziek.

In zijn geboorteplaats Pistoia is een straat naar hem vernoemd, de Via Teodulo Mabellini, maar ook de plaatselijke muziekschool draagt zijn naam, de Scuola Comunale di Musica e Danza "Teodulo Mabellini" di Pistoia.

Composities

Werken voor banda (harmonieorkest) 
 1850 Saluto Militare - o Inno Toscano, voor 4 vocale solisten en harmonieorkest ("Atti dell'Accademia...")
 1868 Sinfonia, voor klein harmonieorkest
 2 Marcie
 Concert, voor esklarinet, klarinet, bugel, trompet, eufonium en harmonieorkest
 Fantasia a Terzetto, voor klarinet, bugel, eufonium en harmonieorkest
 Fantasia per banda
 Il Battesimo, voor harmonieorkest
 Marcia per Gesù morto
 Marcie per Musica Militare e Tamburi

Missen en andere kerkmuziek 
 1845 Eudossia e Paolo o I Martiri, oratorium voor vocale solisten, gemengd koor en orkest - tekst: Luigi Venturi - première: 22 juni 1845, Florence, Palazzo Vecchio
 1847 Responsi della settimana santa - Benedictus, Christus e miserere, voor dubbelkoor en strijkorkest
 1848 L'ultimo giorno di Gerusilemme, oratorium (dramma sacro) - tekst: Geremia Barsottini
 1851 Grande messe de Requiem, voor 4 solisten, gemengd koor, groot orkest en orgel
 1852 Messe, voor 3 solisten, gemengd koor orkest (of orgel) - gecomponeerd ter gelegenheid van het huwelijk van Prins Leopold II van Toscane met H.K.H. Prinses Maria Anna van Saksen
 1853 Elima il mago - scene sacro-drammatiche - tekst: Stefano Fioretti
 1869 Messa per Rossini - Lux aeterna, voor tenor, bariton, bas en orkest
 1869 Te Deum, voor vier vocale zangstemmen en orkest

Muziektheater

Opera's

Vocale muziek

Cantates 
 1842 Cantata per gli onori parentali di Raffaello Sanzio da Urbino in Pistoja dall'I. e R. Accademia di scienze, lettere ed arti ... 27 luglio 1842, cantate
 1860 Le feste fiorentine delle potenze e degli omaggi all'usanza del secolo XIV pei solenni onori nazionali a S.M. il re Vittorio Emanuele II, cantate voor solisten, gemengd koor en orgel - tekst: Stefano Fioretti
 1863 Gli orti oricellari a tempo dell' ultima cacciata dei Medici da Firenze, cantate - tekst: Stefano Fioretti - première: 26 juli 1863, Pistoia, grote zaal van het Palazzo comunale
 1865 Lo spirito di Dante, cantate - tekst: Guido Corsini
 L'aurora
 Inferno
 Purgatorio
 Paradiso

Liederen 
 L'addio, romance voor bas, cello en piano
 L'estasi, voor sopraan, bas (of bariton) en piano
 Romanza per tenore, voor tenor en piano - tekst: naar Dante Alighieri
 Sulla tomba di Baldassarre del Bianco - elegia in chiave di sol, voor zangstem en piano - tekst: Giuseppe Pieri

Kamermuziek 
 Elegia, voor hobo, contrabas (of cello) en piano
 Gran Fantasia, voor 6 blazers
 Gran Fantasia, voor 5 blazers
 Gran quintetto di concerto, voor blaaskwintet

Bibliografie 
 Marino Anesa: Dizionario della musica italiana per banda - Biografie dei compositori e catalogo delle opere dal 1800 a oggi, Seconda edizione riveduta e ampliata: oltre 5000 compositori, in collaborazione con ABBM (Associazione Bande Bergamasche), 2004. 2 volumi, 1204 p.
 Marino Anesa: Dizionario della musica italian per banda, Primera edizione, 2 vols., 1993-1997.; 1036 p.; Vol. [1]. Biografie dei compositori e catalogo delle opere dal 1800 al 1945, Bergamo : Biblioteca Civica "Angelo Mai". - 1993. - 515 S.; Vol. [2]. Biografie dei compositori e catalogo delle opere dal 1800 ad oggi., Bergamo : Biblioteca Civica "Angelo Mai". - 1997. - 519 S.
 Howard E. Smither: A History of the Oratorio: The Oratorio in the Nineteenth and Twentieth Centuries, UNC Press Books, 2000. 829 p., ISBN 978-0-807-82511-2
 Aubrey S. Garlington: Confraternity and Carnevale at San Giovanni Evangelista, Florence, 1820-1924, Pendragon Press, 1991. 100 p., ISBN 978-0-918-72892-0

Externe links 
  Biografie op de internetpagina van allmusic
  Korte biografie en foto op de internetpagina van I Fiati di Parma
  Korte Biografie en voorstelling van de beide requiems op de internetpagina van Requiemsurvey
  Het geboortehuis van de componist
 

Italiaans componist
Italiaans dirigent
Italiaans muziekpedagoog
19e-eeuws componist