De tongvaren-associatie (Filici-Saginetum) is een associatie uit het muurleeuwenbek-verbond (Cymbalario-Asplenion). De associatie omvat muurvegetatie van koele en vochtige stenige plaatsen gedomineerd door varens.

Naamgeving en codering 
 Syntaxoncode voor Nederland (rVvN): r21Ab02
 BWK-karteringscode: km

De wetenschappelijke naam Filici-Saginetum is afgeleid van twee belangrijke plantentaxa binnen de associatie. Het prefix Filici- is afgeleid van filix (varen); dit verwijst naar het optreden van diverse diagnostische varentaxa. Saginetum verwijst naar de botanische naam van liggende vetmuur (Sagina procumbens).

Symmorfologie 
De tongvaren-associatie is een open tot dichte vegetatie met een bijna afwezigheid van de boom- en de struiklaag - enkel dwergvormen van zwarte els kunnen worden aangetroffen.

In de goed ontwikkelde kruidlaag zijn varens dominant, maar bloeiende planten zijn meer aanwezig dan bij de muurvaren-associatie. Tongvaren en muurvaren zijn het vaakst voorkomend en soms zelfs dominant. Ook de mannetjesvaren komt frequent voor, zij het in dwergvorm. De liggende vetmuur is de meest algemene bloemplant, naast straatgras.

Een moslaag is meestal aanwezig en soortenrijk, met voornamelijk bladmossen. Het gewoon muursterretje en het gewoon purpersteeltje zijn de meest gevonden soorten.

Ecologie 

Deze plantengemeenschap is kenmerkend voor vochtige, schaduwrijke, overwegend kalkrijke rotswanden en muren. In de Lage Landen vinden we ze vooral terug op gracht-, kade- en sluismuren, op oude dammen, in waterputten en op muren onder lekkende regenpijpen.

Het substraat is meestal zeer verweerd en nitraat- en fosfaatrijk. Een bodem is amper aanwezig. Meestal is de luchtvochtigheid hoog. De standplaatsen zijn bijna steeds naar het noorden gericht.

Verspreiding 
Het verspreidingsgebied van de tongvaren-associatie omvat de Atlantische provincie tot subcontinentaal Europa.

In Nederland komt deze associatie vooral voor in het westen van het land.

Diagnostische taxa voor Nederland en Vlaanderen 
De tongvaren-associatie heeft voor Nederland en Vlaanderen slechts twee kensoorten: tongvaren en rechte driehoeksvaren. In de onderstaande tabel staan de belangrijkste diagnostische plantentaxa van de associatie voor Nederland en Vlaanderen.

 Houtige planten

 Kruidlaag 

 Moslaag

Fauna 
De tongvaren-associatie vormt in een belangrijk habitat voor bepaalde insecten in urbane gebieden. Voorbeelden zijn het tongvarenvretertje 
(Psychoides verhuella) en de mineervliegensoort Chromatomyia scolopendri.

Afbeeldingen

Zie ook 
 Vegetatiekunde van A tot Z

Tongvaren-associatie