Jean Richepin (Médéa, 4 februari 1849 - Parijs, 12 december 1926) was een Frans (toneel)schrijver en dichter.

Leven en werk
Richepin werd in Algerije geboren als zoon van een militair arts. Hij studeerde literatuurwetenschap aan de École normale supérieure te Parijs, maar op zijn twintigste staakte hij zijn studie. In 1870 nam hij vrijwillig militaire dienst tijdens de Frans-Duitse Oorlog, samen met de revolutionaire Jules Vallès, die een sterke invloed had op zijn denken. Vervolgens verdiende hij de kost als acteur, dokwerker en uiteindelijk journalist.

Te Parijs vestigde Richepin zich in het Quartier Latin en kwam daar in contact met de kunstenaarsgroepering 'Cercle des poètes Zutiques', rondom Charles Cros, Paul Verlaine, Arthur Rimbaud, Léon Valade en Étienne Carjat. Ook was hij bevriend met Maurice Rollinat, Paul Bourget en Léon Bloy. Begin jaren 1870, stond hij sterk onder invloed van de ideeën van de Parnasse, die het principe van l'art pour l'art propageerden. Later brak hij met deze idealen en verwerkte de beelden van de romantische traditie in zijn Chanson des gueux (1876). Daarin verheerlijkt hij het uitschot van het platteland dat geniet van zijn onafhankelijkheid, alsook het schuim van Parijs, de armen, de rondtrekkende kooplui en de bedelaars. Door deze samen met de dromers, schilders en dichters te plaatsen onder de hoede van 'beschermheilige' François Villon plaatst hij hen op een hoger plan. De platvloerse toon van het gedicht veroorzaakte een schandaal, maar had een vernieuwende invloed op de poëzie, voornamelijk door de klank, de welsprekendheid en de rijkdom aan beelden.

Latere bundels van Richepin kenmerken zich door sensualiteit, opstandigheid en provocerend atheïsme. Ook schreef hij vanaf de jaren 1880 verhalen, romans en toneel. Zijn bekendste romans zijn het enigszins morbide La glu uit 1881 (over een jongen Bretonse visser die op het slechte pad wordt gebracht door een Parisienne) en Miarka : la fille à l'ourse uit 1883 (waarin hij de zwerverswereld beschrijft en zo weer terugkomt op het uitschot).

Zijn grootste successen had Richepin uiteindelijk in het theater, vooral in de Comédie-Française, onder meer met de romantische stukken Nana Sahib (1883) Le Flibustier (1888), Flamboche (1895) en Le Chemineau (1897). Nana Sahib werd in de Comédie-Française uitgevoerd met Sarah Bernhardt in de hoofdrol, met wie Richepin een kortstondige relatie had. Le Flibustier werd door César Cui bewerkt tot een opera. Henri Cain bewerkte zijn roman La Glu tot een opera, met muziek van Gabriel Dupont. Voor zijn vriend Jules Massenet schreef hij de tekst van diens opera Le mage (1891).

In 1908 werd Richepin lid van de Académie française, waar zijn benoeming veel weerstand vond. Hij overleed in 1926, 77 jaar oud.

Bibliografie (selectie)

Poëzie

 La Chanson des gueux 1876
 Les Caresses 1877
 Les blasphèmes 1884
 La Mer 1886/1980
 Mes Paradis 1894
 La Bombarde: contes à chanter 1899
 Les Glas 1922
 Interludes 1923
 Les petits gagne-pain parisiens 1927

Romans
 Madame André 1878
 La Glu 1881/2001
 Quatre petits romans: Soeur Doctrouvé; Monsieur Destrémeaux; Une histoire de l'autre monde; Les débuts de César Borgia 1882
 Miarka : la fille à l'ourse 1883
 Braves Gens 1886
 Cesarine 1888 
 Le Cadet 1890
 L'Aimé 1893
 Flamboche 1895
 Lagibasse: roman magique 1900
 L'Aile 1911

Verhalen
 Les morts bizarres 1877/1981
 Le Pavé, croquis parisiens 1883
 Truandailles 1890
 Cauchemars 1892
 La Miseloque 1893
 Les Grandes Amoureuses 1896
 Contes de la décadence romaine 1898/1993
 Paysages et coin de rue 1900
 Contes espagnols 1901
 Prose de guerre 1915
 La Clique 1917
 Le coin des fous
 Contes sans morale 1922

Theater

 La Glu 1881
 Pierrot assassin 1883
 Nana Sahib 1883
 Macbeth 1884.
 Monsieur Scapin 1886
 Le Flibustier 1888
 Le Mage (opera) tekst Jean Richepin, muziek Jules Massenet 1891
 Par le glaive 1892
 Le Chemineau 1897/1996 
 La Martyre 1898.
 La Gitane 1900.
 L'Impératrice (ballet), tekst Jean Richepin, muziek Paul Vidal, Paris 1901
 Don Quichotte 1905
 Miarka tekst Jean Richepin, muziek Alexandre Georges, 1905
 La Belle au bois dormant zusamet Henri Cain 1907
 La Beffa 1910

Literatuur
 Howard Sutton: The life and work of Jean Richepin Genève, 1961
 A. Bachrach e.a.: Encyclopedie van de wereldliteratuur. Bussum, 1980-1984.

Externe links 
 Richepin op de website van de Académie française
 Korte biografie en teksten op muziek
 Uitgebreide biografie

Frans schrijver
19e-eeuws schrijver
20e-eeuws schrijver
Frans dichter
Frans toneelschrijver
Lid van de Académie française