De statisten waren een politieke fractie tijdens de Brabantse Omwenteling, die aanhangers waren van de Staten. Bij de vorming van de Verenigde Nederlandse Staten in 1789 vormden zij de eerder conservatieve fractie tegenover de vonckisten.  Samen zetten zij zich evenwel af tegen het beleid van keizer Jozef II en streefden zij naar de onafhankelijkheid van de Zuidelijke Nederlanden, hetgeen leidde tot de Brabantse Omwenteling (1789 - 1790). 

De statisten wilden eerder het herstel van het ancien régime, onder meer van de staten- en standenorganisaties en de oude vrijheden van de Nederlandse gewesten.  Hun leider was de rechtsgeleerde Hendrik van der Noot (1731 - 1827).   Na de eerste Franse inval in de Zuidelijke Nederlanden verdwenen zij van het toneel.

Literatuur
 Th. JUSTE, Histoire de la révolution de 1790, Brussel, 1846.
 P. CLAEYS, Un épisode de la prise de Gand par les patriotes Ie 13 nov. 1789, in: Messager des sciences historiques ou archives des arts et de la bibliographie de Belgique. Tome 1, 1892.
 Suzanne TASSIER, Les démocrates belges de 1789. Etude sur le Vonckisme et la révolution brabançonne, Brussel, 1930.
 Jos DESMET, In den tijd der Patriotten. Keizersgezinden in het Brugse Vrije, in: Biekorf, 1949.
 Antoon VIAENE, De laatste Breydel van Brugge als dragonder van Vlaanderen gevallen bij Falmagne 31 augustus 1790, in: Biekorf, 1971. 
 Yvan VANDEN BERGHE, Jacobijnen en Traditionalisten. De reacties van de Bruggelingen in de Revolutietijd (1780-1794), Brussel, 1972.
 Piet DEPUE o.p., Geschiedenis van het oud Dominikanenklooster te Brugge (1233-1796), Oudenaarde, 1981.
 Roger VAN AERDE, De Brabantse Omwenteling. De gevechten te Gent, 1984.
 Eric MIELANTS, De publieke opinie ten tijde van de Brabantse omwenteling (dec.1789-dec.1790). Een comparatief personderzoek tussen Brabant en Vlaanderen, licentiaatsthesis geschiedenis (onuitgegeven), RUG, 1995.
 Geert VAN DEN BOSSCHE, Enlightened Innovation and the Ancient Constitution. The Intellectual Justification of Revolution in Brabant (1787-1790), 2001. ISBN 9789065699084

Verenigde Nederlandse Staten
Republicanisme in België
Brabantse omwenteling