Sassenach | Onrust bij Culloden Moor: historische plek overspoeld met fans en plannen voor huizenbouw
Vanuit verschillende instanties in Schotland wordt fans op het hart gedrukt respect te hebben voor de historische plek van Culloden Moor. Zoals ook in de televisieserie Outlander te zien is, vormde het verlies tijdens de The Battle of Culloden in 1745 het keerpunt voor de Jacobitische rebellie. Door toedoen van het Britse leger was het geen verrassing dat er na de strijd geen Jacobitische opstand meer bestond. Bonnie Prince Charlie was verslagen.
Dat verlies markeerde direct het einde van de Highlander-cultuur. Al snel kwamen er strikte sancties; er mochten geen kilts meer gedragen worden en ook de Gaelische taal werd verboden. Hoewel sommige tradities met verloop van tijd zijn teruggekeerd, zijn anderen voor altijd verloren gegaan. Juist door het belang van deze plek in de televisieserie, wordt deze plek overspoeld door fans. Historici en nabestaanden maken zich zorgen. Fans zouden namelijk geen respect tonen voor het massagraf.
Hoewel velen het toegenomen toerisme in Schotland waarderen, maken historici en enkele overgebleven Jacobieten zich zorgen om wat er gebeurt wanneer fans Culloden Moor bezoeken. Zo worden dagelijks honderden selfies gemaakt, worden miniatuur versies van Jamie Fraser op graven geplaatst en wordt gepicknickt tussen de grafstenen. Vele fans handelen alsof ze op een filmset staan, terwijl ze daarbij vergeten dat het hier gaat om een historische plek met een zwart verleden.
Dit alles leidt roept dan ook vragen op. Het gebied is eigenlijk een massagraf, met lichamen soms op slechts enkele centimeters onder de grond begraven. Historici en nabestaanden eisen dan ook hetzelfde respect als dat men zou hebben wanneer een begraafplaats bezocht wordt. Al met al is het prima als fans de plek komen bezoeken, maar probeer je daarbij te herinneren wat hier gebeurd is. Ruim 1200 mannen liggen in Culloden Moor begraven.
Tegelijkertijd ligt er het plan van ontwikkelaars om 16 huizen te bouwen op het gebied van Culloden Moor. Het bedrijf Inverurie-based Kirkwood Homes zegt dat het nieuwbouwproject gaat om 4-en-5 slaapkamer huizen, die samen een extreem luxueuze uitstraling hebben. Een groep van ongeveer 50 man ging in Inverness de straat op in protest tegen de nieuwbouw. Dit project zou volgens hen een onherstelbaar litteken op Culloden Moor creeëren en zal uiteindelijk geen respect tonen voor degenen die op het slachtveld zijn gestorven. Er wordt dan letterlijk gebouwd op graven. Het gevecht wordt gesteund door Diana Gabaldon, die met haar boekenreeks een liefdesverklaring deed aan Schotland.
Supporters van de beweging Stop Development at Culloden verzamelden in totaal 73.000 handtekeningen tegen het nieuwbouwproject. Vooralsnog lijkt het protest te zijn gelukt. Vorige week werd namelijk bekend gemaakt dat de nieuwbouw voorlopig wordt uitgesteld om te onderzoeken hoe de huizen beter in het landschap en de geschiedenis zouden passen. "Ik vind het schandelijk hoe we bij dit scenario beland zijn. Het laat zien hoe slecht de Schotse regering de gevoelens en gedachten van de lokale bewoners en landelijke adviseurs respecteert. Ik voel me hier zeer oncomfortabel bij. Dit is absoluut geen traditioneel design en simpelweg niet acceptabel," aldus Inverness raadslid Carolyn Caddick.
Helaas was het voor de raad niet mogelijk het plan helemaal te tegen te houden, daar zouden sterke redenen voor gegeven moeten worden. De kwestie is nu doorgespeeld naar het Schotse parlement, die uiteindelijk zal beslissen of de bouw van de 16 huizen doorgaat. De huizenontwikkelaar is zeer teleurgesteld over het uitstel van zijn plannen. Voor nu worden vooral de ogen gericht op de archeologische opgravingen die in het gebied plaatsvinden voordat gestart kan worden met de bouw.