Onderzoek van de vrouwelijke geslachtsorganen heet gynaecologisch onderzoek. Het bestaat meestal uit de volgende onderdelen:
Inwendig onderzoek: speculumonderzoek, vaginaal toucher en eventueel een rectaal toucher
Voor dit onderzoek lig je op een gynaecologische stoel met been- of voetsteunen. Ook kan de arts het onderzoek doen terwijl je op je zij ligt of op een bed met een kussen als ondersteuning onder je billen.
Eerst kijkt de arts of er afwijkingen aan de schaamlippen zijn.
Na het uitwendig onderzoek brengt de arts een speculum in de vagina om de vagina en baarmoedermond te kunnen zien. Een ander woord voor speculum is spreider of eendenbek. Met het speculum kan hij of zij de opening van de baarmoedermond een klein stukje (verder) openen. Zo kan de arts een uitstrijkje van het baarmoederslijmvlies maken. Is het uitstrijkje klaar, dan verwijdert hij of zij het speculum.
Het onderzoek kan gevoelig zijn. Na het onderzoek kun je een beetje bloedverlies hebben.
Nadat de arts het speculum heeft verwijderd, brengt hij of zij 1 of 2 vingers in de vagina. De andere hand legt hij of zij op je buik. Zo krijgt de arts een indruk van de ligging en de grootte van de organen onder in je buik, waaronder de baarmoeder, baarmoederhals en eierstokken. Dit onderzoek heet het vaginaal toucher. Het doet meestal geen pijn, maar kan wel gevoelig zijn.
Soms voelt de arts daarna nog met 1 vinger in de endeldarm, vaak tegelijk met 1 vinger in de vagina. Zo onderzoekt de arts de omgeving van de baarmoeder en baarmoederhals. Dit onderzoek heet het rectaal toucher. De arts beoordeelt of de endeldarm normaal aanvoelt. En hij of zij onderzoekt of er afwijkingen zijn in de omgeving van de baarmoeder, baarmoederhals of eierstokken.
Tot slot maakt de arts meestal nog een vaginale echoscopie om de eierstokken en de binnenkant van de baarmoeder te beoordelen. Een ander woord hiervoor is vaginale echografie of inwendige echografie.