De Kuma-klasse (Japans: 球磨型軽巡洋艦, Romaji: Kuma gatakeijun'yōkan) bestond uit vijf lichte kruisers die dienden in de Japanse Keizerlijke Marine. De schepen van de Kuma-klasse hebben aan meerdere operaties in de Tweede Wereldoorlog deelgenomen.

Achtergrond 
Ondanks het succes van de Tenryū-klasse lichte kruisers realiseerde de Japanse marine dat deze schepen geen partij waren voor de Amerikaanse Omahaklasse en de Nederlandse Javaklasse. Zo waren de schepen van de Tenryū-klasse langzamer en hadden ze minder wapens, die ook van een kleiner kaliber waren.

Daarop besloot de Japanse marine om vijf zwaarder bewapende schepen te maken, genaamd: Kuma (球磨), Tama (多摩), Kitakami (北上), Ōi (大井) en Kiso (木曾), de schepen van de Kuma-klasse. De taak van deze schepen was het torpederen van vijandige schepen in de nacht, waardoor deze schepen zonken of verlamd raakten. Zwaardere schepen, zoals slagschepen, zouden de verlamde vijand uitschakelen.

Ontwerp 
De Kuma-klasse bleek revolutionair. Opvolgende Japanse lichte kruisers werden gebaseerd op het ontwerp van deze klasse. De voortstuwing van de Kuma-klasse bestond uit vier Gihon turbinemotoren en twaalf ketels. Dit gaf de schepen een kracht van 90.000pk, wat omgerekend 67.000Kw is. Tien ketels werden gestookt met zware stookolie en twee op kolen. Hiermee konden de schepen een topsnelheid halen van 36 knopen en, varende met een snelheid van 10 knopen, een afstand van 17.000km.'

De schepen waren bewapend met zeven 140mm kanonnen, twee 80mm kanonnen, acht 533mm torpedobuizen, 6,5mm machinegeweren en 48 dieptebommen. De schepen zijn in tijdens hun diensttijd meerdere keren gemodificeerd.

Modificaties tijdens dienstperiode 
In 1931-1932 werd op de Kuma en Tama een katapult voor watervliegtuigen geplaatst, zodat de schepen beter geschikt werden voor verkenningstaken.

In 1933-1934 werden de schepen gerenoveerd. Er werd pantser toegevoegd op bepaalde plekken en er werd een commandotoren geplaatst.

In 1941 is het 80mm geschut vervangen door twee dubbelloops 25mm luchtdoelkanonnen en zijn de 6,5mm machinegeweren vervangen door 7,7mm machinegeweren.  Ōi en Kitakami werden veranderd naar torpedokruisers. Hun achterste kanonnen werden vervangen door torpedobuizen.

In 1942 werden  Ōi en Kitakami veranderd in snelle transportschepen. Hun torpedobuizen werden vervangen met landingsschepen.

In 1943-1944 werden de Kiso, Tama en Kitakami uitgerust met radar en ontvingen Kiso en Tama 120 mm kanonnen.

Inzet

Kuma 
Kuma was actief tijdens de landingen van Japanse troepen in de Filipijnen in de eerste stages van de Tweede Wereldoorlog, en bleef daar als lokale inzetmogelijkheid. In 1942 speelde het schip een rol in de verovering van Nederlands-Indië, waar het niet veel actie zag. Op 10 maart 1944 is het schip tot zinken gebracht door HMS Tally-Ho.<ref>{{citeer web|url=http://www.combinedfleet.com/kuma_t.htm|titel=Kuma|uitgever=www.combinedfleet.com}}</ref>

 Kitakami Kitakami zag haar eerste actie in de Tweede Wereldoorlog bij de Slag bij Midway. Later is ze gebruikt als snel transportschip. Op 27 januari 1944 is het schip zwaar beschadigd door HMS Templar, daarna is ze in Japan gerepareerd. Het schip is het enige schip van de Kuma-klasse wat de Tweede Wereldoorlog heeft overleefd.

 Tama Tama nam deel aan de Slag om de Aleoeten en daarna aan de Slag om de Komandorski-eilanden, waar het niet veel actie zag. Vanaf 1943 werd het schip gebruikt als snel transportschip. In 1944 participeerde het schip aan de Slag in de Golf van Leyte. Daar is het ernstig beschadigd door vliegtuigen van de United States Navy en op terug weg naar Japan tot zinken gebracht door een Amerikaanse onderzeeboot.

 Ōi Ōi zag haar eerste actie in de Tweede Wereldoorlog bij de Slag bij Midway. Daarna is ze gebruikt als snel transportschip en heeft het niet veel actie meer gezien. Het schip is getorpedeerd op 10 september 1944.

 Kiso Kiso'' zag haar eerste actie in de Tweede Wereldoorlog bij de Slag om de Aleoeten, waar het niet veel actie zag. In 1943 is het schip gebruikt als snel transportschip. In 1944 nam het schip deel aan de Slag in de Golf van Leyte, daarna deed het schip patrouilletaken in de Filipijnen. Op 13 november 1944 is het schip tot zinken gebracht door vliegtuigen van de United States Navy.

Literatuur 
Jentsura, Hansgeorg, Warships of the Imperial Japanese Navy, 1869-1945, US Naval Institute Press, 1976. .
Howarth, Stephen, The Fighting Ships of the Rising Sun: The Drama of the Imperial Japanese Navy, 1895-1945, Atheneum, 1983. .
Evans, David, Kaigun: Strategy, Tactics, and Technology in the Imperial Japanese Navy, 1887-1941, US Naval Institute Press, 1979. .

Gardner, Robert, Conway's All the World's Fighting Ships, 1906–1921., Conway Marine Press, 1985. .

Kruiserklasse
Japans marineschip in de Tweede Wereldoorlog
Scheepsklasse bij de Japanse marine