Een andere situatie doet zich voor wanneer er voor een ogenschijnlijk heel normaal Chinees woord geen Nederlands equivalent bestaat. Bij het vertalen van Berg van de Ziel ontdekte ik dat het Nederlands geen zelfstandig naamwoord bezit dat omschrijft hoe iemand eruitziet als we hem of haar op de rug zien. Het Chinees noemt dat beiying (rug-schaduw), in Chinese woordenboeken omschreven als ‘iemands rugbeeld’. Wij kennen woorden als ‘gedaante’ en ‘gestalte’, die beide verwijzen naar iemands fysieke aanwezigheid. Maar bij gedaante en gestalte maakt het niet uit waar de waarnemer staat, dat kan voor, opzij of achter de waargenomen persoon zijn, terwijl het bij beiying uitsluitend gaat om een standpunt achter de bewuste persoon. Dan is er nog het woord ‘achteraanzicht’, oftewel de ‘gedaante waarin zich iets van achteren beschouwd vertoont’. Het intrigerende is dat de vertaling ‘achteraanzicht’ niet werkt. De voorbeelden in Chinese woordenboeken bij beiying zijn: ‘Ik keek zijn beiying na en kon mijn tranen niet inhouden’ en ‘Ik had mijn vader nu al meer dan twee jaar niet gezien, maar zijn beiying stond mij nog scherp voor de geest.’ Een beiying hoeft dus niet statisch te zijn; in veel zinnen waarin het woord voorkomt, beweegt iemands beiying zich van de toeschouwer af. In beide genoemde gevallen kan beiying vertaald worden met gestalte. Dat het ‘rug’-aspect van het Chinese woord in het Nederlands verdwijnt is niet zo bezwaarlijk: wanneer je iemand die van je weg loopt nakijkt, zie je meestal diens rug (‘rug’ fungeert als pars pro toto voor de aanblik van het hele lichaam van achteren). Niets aan de hand, zou je dus denken, maar bij Gao Xingjian is er meer aan de hand.