Het wordt moeilijk Le Guess Who? volgend jaar te evenaren | De Volkskrant
Het wordt moeilijk Le Guess Who? volgend jaar te evenaren
Le Guess Who? had zo veel indrukwekkende optredens dat de vraag is: wat volgend jaar?
Gijsbert Kamer en Robert van Gijssel 24 november 2014, 02:00
Publiek bij het optreden van Viet Cong in Ekko. Beeld Io Cooman
Je mag het verwachten bij het aantreden van een nieuwe generatie, maar toch maakt het hart een sprongetje als zaterdagavond de adrenaline van het podium golft bij een van de vele hoogtepunten van Le Guess Who 2014. In podium Ekko trekken de jonge honden van de rhythm-and-blues aan de ketting en wordt de eerbiedwaardige zwarte Amerikaanse muziek eerst aan stukken gescheurd en daarna weer keurig opgelapt en rechtopgezet.
Het Utrechtse festival voor avontuurlijke pop heeft dit jaar uitzonderlijk goed geschoten. Het programma baarde maanden geleden al bij publicatie opzien en ging razendsnel de wereld over: zo veel belangrijk en vooruitstrevend nieuw popwerk bij elkaar, gecombineerd met grootheden van de avant-garde uit het verleden. Dat belooft een memorabel lang weekend in de Utrechtse poppodia, zo schreef zelfs The Financial Times.
Veel wordt dus ook verwacht van het tweeluik zwarte garagerock en krachtsoul, dat zaterdag begint met de 25-jarige Benjamin Booker, een onstuimige gitarist en zanger die de rauwe randen van de zwarte muziek heeft verkend en er een bak dampende rootsherrie uit heeft gekneed.
Booker heeft haast, dat merk je aan alles. Aan de manier waarop hij zijn gitaar afragt, in smerige garagerock en overstuurde blues. Aan zijn jakkerende bassist en drummer, die de springerige frontman nauwelijks kunnen bijbenen. Ook aan de liedjes. Dat zijn soms nog nauwelijks liedjes. Hier en daar een herkenbaar refrein, zoals in het gierende rock-'n-rollnummer Violent Shiver van zijn pas verschenen debuutplaat, maar het draait bij Booker vooral om de energie van het samenspel en het mishandelen van de snaren. En natuurlijk om een geweldige zangstem, rauw en diep zuchtend, een soulstem van de niet-opgepoetste soort.
Thug Entrancer Beeld
Knetter-acid
De hele popinfrastructuur van Utrecht doet mee aan het festival Le Guess Who. Het nieuwe TivoliVredenburg is natuurlijk het festivalhart, maar er blijft genoeg te beleven in de kleinere poppodia, in verenigingsgebouwen en zelfs galeries. Een bezoek aan krakerscentrum ACU in de Voorstraat mag niet ontbreken. Je loopt er op vrijdagnacht zomaar tegen knetterende acid aan van de jonge Amerikaan Thug Entrancer, die naar eigen zeggen voor het eerst buiten de VS optreedt en dat hélemaal te gek vindt. Zijn vriendin is er ook. Zij is dat meisje dat als enige een uur lang staat te dansen.
Voor videoportretten van Le Guess Who-artiesten zie: Vk.nl/ leguesswho
Die klinkt bij Curtis Harding een stuk verzorgder. Het soulfenomeen in opkomst staat natuurlijk in een veel te kleine zaal, maar dat maakt de sfeer in de Ekko alleen maar beter. De liedjes van Harding zijn wel 'af'; je moet er na de explosieve Booker bijna aan wennen. De uitvoeringen van zijn hits Next Time en Keep On Shining zijn perfect, zelfs met een ontbrekende bassist. De donkere ondertonen worden verzorgd door een Hammondorgel.
Curieus: de band is ruim een kwartier te vroeg begonnen (Harding: 'We hadden er zin in, sorry') en dus veel te vroeg door het repertoire heen. Koortsachtig overleg op het podium. Uiteindelijk knoopt Harding er nog wat liedwerk aan vast: On My Way, van Curtis' andere band Night Sun. Het wordt de bom onder zijn optreden: moddervet gespeelde garagesoul uit een voodooritueel, weergaloos gezongen, met een jankende fuzzgitaarsolo als toegift.
Duistere rhythm-and-blues, vurig gitaarspel en met voodoo doordrenkte pianoakkoorden, dat is waarop je vrijdag ook hoopt bij het optreden van Dr. John, toch een man die als geen ander funk, blues, jazz en rock-'n-roll weet te combineren en al sinds de jaren zestig de prachtigste R&B-platen uitbrengt.
Helaas, de Doc bakt er weinig van. Zelf speelt hij nog steeds even bloemrijk piano en zijn stem klinkt redelijk, maar hemel: wat een armoedige band heeft hij bij zich. Aanstootgevend hoe zo'n stomende New Orleansklassieker als I Walk On Guilded Splinters om zeep wordt geholpen en ook van die andere Dr. Johnfavoriet Right Place, Wrong Time blijft weinig over. De dronkemansversie van What A Wonderful World had ook achterwege kunnen blijven.
Popjongens
Nee, dan brengen de aanstormende popjongens het er vrijdag veel beter van af. Neem een nieuwe band als Viet Cong. Hun debuutalbum verschijnt pas volgend jaar, maar Ekko loopt er al voor vol. Le Guess Who werd ooit opgezet om een podium te geven aan vooral Canadese nieuwe bands.Viet Cong en ook de band Ought bewijzen met dwarse, soms behoorlijk experimentele rock dat Canada nog altijd de maat slaat in de wereld van de vernieuwende popmuziek.
Behalve een goede neus voor Canadees talent biedt het festival dit jaar bijzondere evenementen die je waarschijnlijk maar eens in je leven meemaakt. Zo geeft de Britse postpunkband Savages zaterdag een steengoed optreden met de Japanse avant-gardeband Bo Ningen, in de conceptuele show Words To The Blind. De twee kwartetten staan tegenover elkaar opgesteld in zaal Ronda. Zangeres Jehnny Beth lispelt bijna onhoorbare dichtregels, in stilte, waarna langzaam de gitaren gonzen, als startschot voor de twee drummers om een percussieduel uit te vechten, in agressieve noiserock. Opzienbarend en indrukwekkend.
En wat te denken van het onwaarschijnlijk mooie optreden van de Duitse Einstürzende Neubauten, al op de openingsdag van het festival; een bijna drie uur durend muzikaal verslag van de Eerste Wereldoorlog. Dit soort unieke festivalbijdragen maakt van Le Guess Who 2014 een historisch mooie aflevering. De organisatie mag zich vanaf vandaag het hoofd breken over de onvermijdelijke vraag. Hoe deze editie volgend jaar te overtreffen?
20 t/m 23/11, Le Guess Who, TivoliVredenburg en andere locaties Utrecht.
Recensies optredens Le Guess Who
Dat hadden we niet afgesproken, Dean Blunt. De Londense songwriter bracht onlangs een dromerige tripplaat uit, genaamd Black Metal. Zijn show op Le Guess Who staat haaks op dat verstilde repertoire. Blunt zit op een stoel, in een geheel verduisterde en door rookmachines verstikte zaal en achter hem staat een - ook onzichtbare - band werkelijk verschroeiende freejazz uit te braken. Soms valt de band stil; dan draagt Blunt wat poëtische teksten voor, over straatleven en zo, nog steeds in het aardedonker. 'Dit doet-ie anders nooit hoor', zegt een kenner in de zaal. Dean Blunt mag het best vaker doen.
Een van de grote beloftes voor 2015 is het Canadese Viet Cong. Hun debuutalbum verschijnt in januari, maar de muziek komt vrijdag alvast tot leven in een bomvol Ekko. Zanger-bassist Matt Flegel stuwt het viertal door soms lastige improvisaties. Tempo's wisselen rap; furieus, gedreven en hypnotiserend. Er wordt voortdurend geïmproviseerd, geen nummer klinkt hetzelfde. Niet alles is even goed, Flegels zang is vaak de zwakke schakel, maar slotnummer Death klinkt zelfs met geknapte bassnaar spannend.
De hit van de vrijdagavond blijkt het uit Montreal afkomstige Ought. Ook in hun geval geldt: leuke platen, maar live maakt de band pas echt indruk. Zanger-gitarist Tim Beeler oogt als een jonge David Byrne en klinkt als een snerende Mark E. Smith van The Fall. Prijsnummer is het heerlijk doordreinende New Calm Pt. 2, met een door Beeler in het publiek ontwaarde vriendin van de band als gastgitariste. Sterke, beetje dwarse liedjes. Een lekkere groove en een voorman met een uitstraling die het nonchalante 'kijk-mij-eens-lekker-indie-zijn' ontstijgt.
Wat maakt goede psychmuziek? Nummers die langer dan tien minuten duren en niet gaan vervelen. Op stuwende bluesschema's instrumentale stukken aan elkaar rijgen. Precies wat King Gizzard & The Lizard Wizard doet op de thema-avond Austin Psych Night. Zeven fotogenieke jochies die met dubbele bezetting van de ritmesectie spelen: twee drummers en twee bassisten. En waar drumbattles vrijwel altijd potsierlijk worden, is het synchroondrummen bij King Gizzard een lust voor het oog. Hoogtepunten zijn de stukken waar de twee identieke langharige frontmannen zich verliezen in hun mondharmonica en dwarsfluit, zoals in het uitgesponnen Hot Water.
Verwarrend hoor, Parkay Quarts of Parquet Courts. De ene komt uit de andere voort en maakte onlangs een plaat met iets rustigere liedjes dan de eerdere bandvariant. De New Yorkse band combineert de postpunk van bijvoorbeeld Wire - ook present op Le Guess Who - met de indierock van het legendarische Pavement. Om één uur 's nachts staat er voor een overvolle, zweterige Pandora nog een forse menigte die er ook bij had gewild, zo zeer heeft Parquet Courts de afgelopen anderhalf jaar naam gemaakt. De band speelt vooral het vlottere materiaal. Wat een feest, alleen al die tikkende drumsticks in de overgang tussen Master Of My Craft en Borrowed Time.