Directeur van de 'Europese Oscars': 'Ondanks de pandemie zijn er enorm veel sterke films gemaakt'
InterviewMatthijs Wouter Knol
Zaterdagavond worden de European Film Awards uitgereikt in Berlijn. Het Bosnisch-Nederlandse oorlogsdrama Quo Vadis, Aida? is viermaal genomineerd. De 34ste uitreiking is de eerste onder de nieuwe directeur van de European Film Academy, de Nederlander Matthijs Wouter Knol (44).
Bor Beekman 9 december 2021, 17:10
Johan Heldenbergh als kolonel Karremans en Jasna Djuricic als Aida Selmanagic in 'Quo vadis, Aida?' (2020).
Dit is uw eerste jaar als directeur. Welke boodschap wilt u op het gala uitdragen?
'Dat de Europese filmprijzen van betekenis zijn voor Europeanen, en niet alleen voor de filmindustrie. Dat we het werk van Europese filmmakers nog meer onder de aandacht willen brengen, bijvoorbeeld met onze Maand van de Europese Film. Daarvan vond dit jaar een pilot plaats in Berlijn, volgend jaar werken we samen met verschillende bioscopen in Europa. Ook willen we meer aandacht voor diversiteit binnen de filmwereld.'
Is de Europese filmindustrie onvoldoende divers?
'Dat is een understatement. Als je het hebt over Europa als geheel, dan zie je wel die culturele en geografische diversiteit. Maar als je kijkt wie er vaak prijzen winnen, of als je naar het ledenbestand van de Academy kijkt, dan kom je toch uit bij een fantastische, maar eenzijdige groep. In Nederland is hier al aandacht voor, maar er zijn nog 51 landen, waar het soms niet op de agenda staat of niet eens mág staan.'
Afgaande op de grootste kanshebbers bij de Awards was 2021 een uitstekend jaar voor de Europese cinema.
'Ja, ondanks de pandemie zijn er enorm veel sterke films gemaakt en uitgebracht.'
Komt de klap dan in 2023?
'Dat hoeft niet: veel mensen vinden toch een weg om coronaproof films te maken. Er wordt veel gedraaid in Europa.'
Wat betekent de pandemie voor de Europese film?
'In sommige landen is er steun van de overheid om de filmindustrie te helpen overleven. In andere is dat veel minder het geval. Maar de bioscopen hebben het overal in Europa zwaar, nog steeds.'
De Europese filmprijzen werden in 1988 opgericht om iets tegenover Hollywood te stellen. Is de Amerikaanse markt nog even dominant?
'De Amerikaanse dominantie is juist toegenomen in de afgelopen 35 jaar. Niet alleen in de bioscopen, maar ook door de streamingplatforms.'
Achter de grote streamingdiensten, zoals Netflix, Disney Plus, Amazon Prime, Apple of Tencent Video, zit geen enkel bedrijf uit Europa. Hebben we die boot gemist?
'Zeker. Maar ik denk niet dat het de laatste boot was. Het antwoord vind je niet op nationaal niveau, dat je zelf kleine platforms opzet. Je moet iets ondernemen op Europees niveau. Daar zijn plannen voor, hopelijk worden er de komende jaren ook concrete stappen gezet. De Academy zet zo'n platform niet zelf op, maar we ondersteunen het wel.'
Raymond Thiry als majoor Rob Franken in 'Quo vadis, Aida?' (2020).
Nederlandse filmmakers stoten nauwelijks door tot de Europese top. Waarom is dat?
'Als Nederlandse films toch doordringen, zijn het vaak documentaires of films voor een jonger publiek, die winnen geregeld Europese prijzen. Reguliere speelfilms doen dat veel minder.
'Als coproducent is Nederland wel vaak sterk vertegenwoordigd. Ook dit jaar, met Quo Vadis, Aida? Ik heb het idee dat de meeste Nederlandse filmmakers zich vooral op hun eigen publiek richten. Ze zijn minder bezig met de vraag of het ook een publiek voorbij de landsgrens aanspreekt. Er is dit jaar overigens wel een fantastische korte film uit Nederland genomineerd: In Flow of Words.'