Voor ouders | Project18
Je kind van achttien kan zich misschien al heel volwassen gedragen. De kans bestaat echter dat je die stoere grote puber sóms overschat en dat je hem (haar) op andere momenten juist onderschat. Duidelijk is dat die 18-jarige hier en daar nog best wat hulp of morele ondersteuning kan gebruiken, ook al vraagt hij er misschien niet rechtstreeks om.
Hoe weet je beter wanneer je bijdrage als ouder of verzorger gewenst is? En hoe pak je dat contact dan aan? Hier volgen enkele handreikingen over de ontwikkeling van de 18-jarige, contact maken en betrokkenheid bij belangrijke keuzes.
De hersenen en plannen
Je hebt vast wel eens gehoord dat de hersenen van een jongere rond het achttiende jaar nog niet 'klaar' zijn. Daar is ook veel over gezegd toen de leeftijdsgrens voor het kopen van alcohol verhoogd werd naar achttien jaar.
De hersenen zijn dan nog in de groei. Ze ontwikkelen zich door tot het 25e jaar. En dus zijn de hersenen ook nog niet klaar voor alle taken die ze moeten uitvoeren. Plannen, abstract denken en zelfbeheersing zijn taken waarop de hersenen nog niet goed voorbereid zijn. Jongeren van rond de twintig moeten zich hierin al doende geleidelijk ontwikkelen en hebben hierbij begeleiding nodig. Lees meer >
Over praten en vragen stellen
"Pubers zijn meesters in communicatie, meedogenloos afstraffend als je niet echt in contact met hen treedt. Echt communiceren met pubers is dynamisch en verrijkend, maar je moet wel de juiste houding aannemen en de juiste toon aanslaan", zegt Martine Delfos.
In haar boek 'Ik heb ook wat te vertellen' beschrijft zij helder en met concrete voorbeelden hoe je als volwassene in gesprek kunt komen met pubers en adolescenten, ook als ze al 18 (-plus) zijn. Vooral 'socratische' vragen stellen is belangrijk.
Hoe dit werkt, lees je in dit boek. 'Ik heb ook wat te vertellen' door Martine Delfos (psycholoog, therapeut, wetenschapper en lector Virtuele ontwikkeling van de jeugd), Uitgeverij SWP. Een aanrader!
De opvoedboeken houden meestal op bij 18 jaar. Maar gelukkig zijn op internet wel actuele aanvullingen te vinden voor ouders van 18-21-jarigen. Bijvoorbeeld via Ouders Online en het Nibud. "Klik voor meer"
Help, mijn kind wordt 18! Uitgebreid artikel van Ouders Online met veel tips voor ouders (2011)
Nibud 18 jaar voor ouders; overzicht voor ouders over wat er verandert rond het 18e jaar met verzekeringen, bijstand, zorgtoeslag, kinderbijslag, studiefinanciering en de tegemoetkoming voor scholieren.
Ouders Online heeft een overzichtspagina met artikelen voor ouders van 18- tot 21-jarigen.
'Is jouw kind goed voorbereid op zelfstandigheid?' Tips voor ouders over zelfredzaamheid in huis, van opvoedsite Loes.nl van CJG Twente.
Balans digitaal; site van vereniging voor ouders van kinderen met een leer- of gedragsstoornis, waaronder autisme, ADHD en dyslexie.
Hoe pak jij dat aan; tips voor ouders van tieners bij het omgaan met alcohol, roken, seks, voeding, blowen en veiligheid.
De beste manier om betrokken te blijven bij je 18-jarige is door belangstelling te tonen. Stel open vragen (wat bedoel je, hoe ga je dat doen?). Vraag door als je kind iets vertelt en reageer positief of neutraal zonder meteen je eigen mening en kennis te spuien, dat kan altijd nog als je kind erom vraagt. Door erover te praten kan een jongere zijn verhaal beter onder woorden brengen en ondertussen toetsen aan de reactie van anderen. De mening van ouders lijkt er niet toe te doen, maar wordt vast en zeker opgeslagen en meegenomen.
Beroepsopleidingen en universiteiten organiseren ook activiteiten voor ouders, zoals voorlichting voor ouders van aankomend studenten en kijkavonden. Zij zien steeds meer dat de betrokkenheid van ouders prettig is voor beide partijen. Dus ga mee, kijk mee, zodat je achteraf (tussen neus en lippen door) kunt mee vergelijken, toelichten en relativeren of wellicht zelfs adviseren.
Ook bij de open dagen zijn ouders doorgaans welkom (bij besloten sessies mogelijk één introducee per persoon). Tijdig een dag vrij houden hiervoor kan de moeite waard zijn.
Verdiep je in de mogelijkheden wanneer je 18-jarige belangrijke keuzes moet maken, zoals een studierichting, een (vervolg)opleiding of een baan. Onderzoek waarvoor je kind wil kiezen en wat daarvan de mogelijkheden zijn, zodat je in ieder geval op de hoogte bent. Het is ook handig om te weten welke alternatieven er overblijven voor het geval de keus toch minder geslaagd blijkt te zijn. De 18-jarige kan dit zelf wellicht niet goed overzien. Misschien ken je ook iemand uit de betreffende branche of een aanverwant beroep bij wie je eens kunt informeren naar de voors en tegens.