Grigori Sokolov in absolute topvorm | Trouw
Grigori Sokolov in absolute topvorm
Concertgebouw Amsterdam, Grote Zaal, 13/5
Het gebeurt maar zelden dat een pianist Franse barokmuziek op het programma zet. Grigori Sokolov doet dat wel. Kennelijk maakt hij zich er niet druk om dat een achttiende-eeuws klavecimbel totaal anders klinkt dan een concertvleugel. Of dat de Franse klavecinisten veel meer dan bijvoorbeeld Bach speciaal voor het karakter van hun instrument componeerden.
Zondag begon hij zijn recital in de Grote Zaal van het Concertgebouw met de 'Suite in re' uit 'Pièces de Clavessin' van Jean-Philippe Rameau. Het werd het fraaiste recital dat ik deze grote Russiche pianist heb horen geven. In alle werken getuigde zijn spel van grote muzikale visie, een uniek voorstellingsvermogen van de klank en een perfecte instrumentale beheersing en timing.
In de bijna veertig minuten durende Suite van Rameau probeerde Sokolov niet om een klavecimbel te imiteren op de piano. Integendeel: hij benutte alle dynamische middelen die de piano te bieden heeft, om uitdrukking aan de tien delen te geven. Zijn expressie was dan ook meer romantisch dan barok. Een purist zal daar wakker om liggen. Sokolovs spel was echter zo puur en muzikaal, dat bij de luisteraar die zich voor zijn verhaal openstelde de kwestie van stijlzuiverheid totaal niet speelde.
Daarna speelde hij Mozarts 'Sonate in a'. Dit werk speelde hij scherp op de snede. Van grote klasse was dat Sokolov zijn kleurrijke toucher uitsluitend gebruikte om deze sonate inhoudelijke betekenis te geven.
De combinatie van Rameau's verfijnde Franse klavecimbelmuziek en de volle, virtuoos-pianistische schrijfwijze van de romanticus Brahms lijkt onlogisch. Toch is er een verband: Brahms was namelijk zeer geïnteresseerd in de muziek van de Franse klavecinisten en hield zich zelfs met het heruitgeven van hun werken bezig. Zijn belangstelling voor de barok blijkt ook uit het feit dat hij een thema van Händel als basis nam voor een reeks briljante pianovariaties. Die 'Händel-variaties' opus 24 speelde Sokolov heel gaaf, met een prachtige balans in de dynamiek en uitgekiende tempo-verhoudingen. Zonder applaus te nemen ging hij door met de drie 'Intermezzi' opus 117. In het vorige recital in de serie Meesterpianisten speelde Arcadi Volodos deze werken vorige maand. Zo zwartgallig en uit elkaar getrokken als Volodos deze werken benaderde, zo intiem en natuurlijk deed Sokolov het.
Al met al duurde dit verrukkelijke recital extreem lang: pas om kwart over elf klonk de laatste toon van de zes toegiften.Christo Lelie