Elke dag nemen we beslissingen. Honderden kleine, misschien een paar grote. De meeste zonder erbij na te denken. Ga ik links of rechts? Wat eten we vanavond? Wat moet ik nou voor antwoord geven? Ben ik hier echt tevreden mee?
Vragen hebben de neiging om iets van ons te willen. Ze doen een beroep op je, willen een antwoord, dwingen je om na te denken. Als we niet uitkijken, zijn we de hele dag bezig om ‘bij te blijven’ met het beantwoorden van alle vragen die op ons af komen.
Als ik mijn vingers verbrand is het slim om ze meteen terug te trekken en onder de kraan te stoppen. Dat is een reflex, en reflexen zijn bijzonder zinvol. Ze zorgen ervoor dat de schade beperkt blijft.
Dat geldt voor sommige vragen en beslissingen ook. Het kan een heel goed idee zijn om vlot met een antwoord te komen, in een reflex te reageren of ergens meteen mee te dealen. Dat is goed als je schade moet beperken. En het voelt lekker. Het is ‘klaar’, het zit niet meer op je nek.
Maar vaak is dat dan toch net niet waar. Er is een groot verschil tussen een reflex en een gehaaste beslissing. Een gehaaste beslissing is niet klaar, die gaat knagen. Het voelt net niet lekker, omdat er elementen in zitten die iets meer aandacht nodig hadden.
De meeste besluiten kunnen best even wachten. Sterker nog, ze worden completer en krachtiger naarmate ze even kunnen ‘rijpen’, net als fruit of wijn.
Een van mijn favoriete plekken om te zitten denken is in een raam of op een vensterbank. Liefst met het raam open (hoewel dat in de winter niet aan te raden is). Het geeft me iets om naar te staren, terwijl ik onderzoek wat ik er nou eigenlijk mee wil.
Als je nadenkt over een situatie of een probleem met het idee dat het nu opgelost moet worden, zet je jezelf klem.
Juist de elementen die je kunnen helpen om een beslissing te nemen of anders naar een situatie te kijken, verstoppen zich als je enkel in oplossingen wil denken.
En dus eigenlijk niet denken. Onderzoeken betekent kijken met nieuwsgierigheid, verwachtingsvol. Benieuwd naar wat dat hoofd en hart nou weer tevoorschijn toveren. Al zittend daarnaar luisteren levert bijzondere dingen op. Dingen die je verrassen.
Door niet meteen in de richting van de oplossing te denken geef je ruimte aan de meer subtiele informatie die je intuïtie je geeft.
Maar omdat wachten, vertragen, je zicht geeft op wat je van binnen weet. Dat weten laat zich niet verleiden door haast. Het is het soort weten wat pas komt als het stil is. Als de rush en de drukte en de paniek van het moment voorbij zijn. Als je tijd hebt.
Ik hou graag pen en papier bij de hand, zodat ik op kan schrijven wat er in me opkomt, misschien erbij kan tekenen. Zo ontstaat er een heel ander (en vaak completer) beeld van de situatie.
En vaak komt er dan ineens een gevoel, een invalshoek, of zelfs een oplossing waar je eerder nog helemaal niet (daar komt ‘ie) aan had gedacht.