Energiegemeenschap | FOD Economie
Bij het verdrag van 1 juli 2006 tot oprichting van de energiegemeenschap wordt een interne gas- en elektriciteitsmarkt tot stand gebracht waarin de 27 lidstaten van de Europese Unie zijn verenigd, samen met zeven landen en territoria van de Balkan.
Het verdrag werd afgesloten voor een periode van tien jaar, maar de geldigheidsduur kan worden verlengd, hetzij voor alle partijen op besluit bij eenparigheid van stemmen door de ministerraad, hetzij enkel voor die partijen die met een verlenging hebben ingestemd (op voorwaarde dat hun aantal minimaal tweederde bedraagt van de leden van de energiegemeenschap).
De leden van de energiegemeenschap zijn de Europese Gemeenschap, Albanië, Bosnië en Herzegovina, Kroatië, de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië, Montenegro, Servië en de missie van de VN voor interimbestuur in Kosovo. Voorts kunnen, op verzoek van de ministerraad, één of meerdere lidstaten van de EU deelnemen aan de energiegemeenschap.
Derde landen kunnen als waarnemer worden toegelaten. Tegenwoordig zijn er volgende waarnemers: Georgië, Moldavië, Noorwegen, Turkije en Oekraïne.
Doelstellingen van de energiegemeenschap
totstandbrenging van een gemeenschappelijk kader voor de handel in netenergie;
versterking van de continuïteit van de energievoorziening in dit kader en ontwikkeling van de betrekkingen met de buurlanden;
verbetering van de energie-efficiëntie en de milieusituatie op het gebied van de netenergie en de ontwikkeling van hernieuwbare energiebronnen;
Een belangrijk aspect is de tenuitvoerlegging van een deel van de communautaire wetgeving, het zogenaamde "acquis communautaire", in alle landen die deel uitmaken van het verdrag, meer bepaald op het vlak van energie, milieu, mededinging en duurzame energiebronnen, alsook de inachtneming van bepaalde communautaire normen van algemene systeemtechnische aard, bijvoorbeeld op het gebied van grensoverschrijdende transmissie en/of transport van netenergie.
Bij het verdrag wordt voorts een mechanisme ingevoerd voor de functionering van regionale energiemarkten dat betrekking heeft op het grondgebied van de verdragsluitende partijen en de betrokken EU-lidstaten (Oostenrijk, Bulgarije, Griekenland, Hongarije, Italië, Roemenië en Slovenië). Dit mechanisme voorziet in een kader voor maatregelen voor het transport van netenergie over lange afstand, de continuïteit van de energievoorziening, de energievoorziening voor de burgers, de harmonisatie, de bevordering van hernieuwbare energiebronnen en energie-efficiëntie en ten slotte de vrijwaringmaatregelen die mogen worden genomen bij een plotselinge crisis op de netenergiemarkt op het grondgebied van een lid van de energiegemeenschap.
Bovendien wordt via dit verdrag een interne markt zonder binnengrenzen opgericht tussen de partijen, waarin douanerechten en kwantitatieve beperkingen van de in- en uitvoer van netenergie verboden zijn. Bij het verdrag worden ook de betrekkingen met derde landen en de onderlinge bijstand bij verstoringen gereguleerd.
De ministerraad, die bestaat uit de vertegenwoordigers van de verdragsluitende partijen, stelt de algemene richtsnoeren voor het beleid vast, treft maatregelen met het oog op de verwezenlijking van de doelstellingen van het verdrag en neemt procedurele besluiten, zoals het opleggen van specifieke taken, bevoegdheden en verplichtingen.
De commissie voor regelgeving heeft tot taak de andere instellingen te adviseren en aanbevelingen te doen bij grensoverschrijdende geschillen. Zij is samengesteld uit een vertegenwoordiger van de relevante instantie op energiegebied per verdragsluitende partij, terwijl de Europese Gemeenschap vertegenwoordigd is door de Europese Commissie bijgestaan door een regelgevende instantie per deelnemende lidstaat en een vertegenwoordiger van de Europese groep van regelgevende instanties voor elektriciteit en gas (ERGEG).
Het permanente secretariaat, dat gevestigd is in Wenen, verleent onder meer administratieve ondersteuning aan de andere instellingen van de energiegemeenschap en gaat na of de partijen hun verplichtingen, voortkomende uit het verdrag, naar behoren nakomen.