Een zeldzame wijze van tumorvorming die onder de goedaardige celdeling valt.
Formeel noemt men deze vorm van celdeling geen kanker, maar omdat het niet eenvoudig te behandelen is en zich agressief kan gedragen wordt desmoïde tumor in sommige gevallen toch als een levensbedreigende aandoening gezien.
Desmoïds kunnen zich niet verspreiden en groeien in de meeste gevallen traag in de weke delen van het lichaam. De celdeling kan wel voor ernstige schade zorgen wanneer het uitgroeit in of om een orgaan. Omdat deze tumorvorm daarom op de grens ligt tussen goed- en kwaadaardig wordt hij geclassificeerd als een borderlinetumor.
Een desmoïd wordt ook wel agressieve fibfromatose of wekedelentumor genoemd.
Nederland telt jaarlijks zo'n 50 gevallen. Een desmoïd kan op alle leeftijden voorkomen, maar treft vaker personen tussen 25 en 35 jaar oud. Vrouwen worden vaker gediagnosticeerd met een desmoïd dan mannen.
Een desmoïd kan zich ontwikkelen door een schommeling in de hormoonhuishouding tijdens zwangerschap. Of vanuit littekenweefsel. Bindweefsel bestaat uit verschillende soorten cellen, waaronder de fibroblastcel, een cel die meewerkt aan de verwerking van vezels tot weefselverbinding. Wanneer deze cellen zich gaan ophopen spreken we van een desmoïd.
Erfelijkheid kan ook een rol spelen bij de ontwikkeling van een wekendelentumor, wanneer er bij meer dan drie familieleden darmkanker werd geconstateerd. Of wanneer er in de familie gevallen bekend zijn van extreme hoeveelheden van poliepenvorming in de darmen.
Symptomen van een desmoïd komen vaak pas aan het licht wanneer de tumor dusdanig is gegroeid dat er sprake is van een verharding van spieren (buik) of wanneer er uitvalsverschijnselen ontstaan. Denk aan opstopping van de darmen of functieverlies van een ander lichaamsdeel.
Een desmoïd kan vanzelf krimpen, maar bij klachten is een behandeling wenselijk.
De behandeling is gecompliceerd en heeft vaak veel gevolgen. Bovendien is de kans op nieuwe tumorvorming verhoogd aanwezig waardoor de klachten weer opnieuw op zullen duiken. Tot de mogelijkheden voor behandeling behoren:
hormoontherapie, anti-oestrogeen
operatieve verwijdering (verhoogde kans op complicaties)
De behandeling kan jaren duren en er gaat veel onzekerheid gepaard met deze aandoening. Hoewel de tumor zelf niet dodelijk is, kunnen de klachten wel een grote belemmering vormen voor de patiënt. Omdat de aandoening zo zeldzaam is, is onderzoek doen lastig. Dit veroorzaakt vaak teleurstelling bij de patiënt en hun omgeving.