Er zijn dagen dat ik liever een Nederlandse nieuwssite doorneem in plaats van de Dagens Nyheter | De Volkskrant
Er zijn dagen dat ik liever een Nederlandse nieuwssite doorneem in plaats van de Dagens Nyheter
Jasper van Kuijk 27 oktober 2019, 21:33
Toen mijn moeder 45 jaar geleden naar Nederland kwam, belde ze eens in de twee maanden met haar familie in Zweden. Vaker was onbetaalbaar. Ze ging er dan ook echt voor zitten, kop koffie erbij en dan bijpraten via dat klassieke grijze PTT-toestel met draaischijf, in die mij zo bekende en toch ook onbekende taal. Verhalen over hoe het met haar ging en vragen over haar familie en vrienden, maar ook over haar land, want los van de moord op Olof Palme figureerde Zweden niet heel vaak op de krantenpagina's.
Tegenwoordig is communiceren met een buitenlands thuisfront niet noemenswaardig veel moeilijker dan een binnenlands telefoontje. Ik heb in mijn telefoon zowel een Nederlandse als een Zweedse simkaart en via een baaierd aan digitale berichtendiensten gaat er een continue stroom aan foto's en filmpjes van en naar familie, afgewisseld met audio- en videogesprekken. Het Nederlandse nieuws volgen gaat online prima en na het instellen van een 'virtual private network' kijken we ook Nederlandse televisie. Onze breedbandinternetaansluiting is de onzichtbare variant van de jarentachtigmigrantensatellietschotel.
Maar als het allemaal kan, wordt de vraag: wat wíl je? We zijn een jaar naar Zweden gegaan omdat we Zweden wilden leren kennen. We willen de taal leren, mensen leren kennen en snappen wat er speelt in dit land, maar dan moet je eigenlijk elke keer kiezen voor iets wat meer moeite kost dan dat wat je kent. Voor nieuws over een onbekend onderwerp in een onbekende taal. Ingaan op de uitnodiging voor dat Halloweenfeest waarvan je niet precies weet wat er van je wordt verwacht, in plaats van bijkletsen met vrienden in Nederland. 's Avonds voor het slapen niet Netflixen, maar die Wallander-detective pakken die – half uitnodigend, half verwijtend – op je nachtkastje ligt te wachten.
Maar ik heb even geen zin meer in dat 'invechten'. Al zeker een maand moet ik eigenlijk naar de kapper, maar met een half uur Zweedse prietpraat in het vooruitzicht speel ik stiekem met de gedachte om dat in de kerstvakantie in Nederland te doen. Er zijn ook genoeg dagen dat ik liever even snel een Nederlandse nieuwssite doorneem in plaats van Dagens Nyheter bij elkaar te cryptogrammen. Niet alleen om de taal, maar ook omdat ik bij Zweedse kranten bij bijna elke naam op moet zoeken of ik hier te maken heb met een columnist, politicus of een andere kändis (bekende Zweed). Ik snap die satellietschotels van destijds eigenlijk steeds beter.
Het niet helemaal loslaten van Nederland heeft er ook mee te maken dat we over een goeie negen maanden alweer teruggaan. Dus ik wil op de hoogte blijven van wat er in Nederland speelt, want ik vermoed dat ik volgend seizoen in de Nederlandse theaters niet heel hoge ogen gooi met grappen over het recente Zweedse pensioenfraudeschandaal. Terwijl bij grappen over pensioenfraude normaal gesproken het dak eraf gaat.
Uiteindelijk kwamen we tot een compromis, wat dan weer heel Nederlands is. En heel Zweeds. Onze jongens kijken vooral Zweedse kindertelevisie, zodat ze sneller Zweeds leren, maar ook het Nederlandse Jeugdjournaal. Ik volg het Nederlandse nieuws, maar ook de lokale kranten en het Zweedse journaal. 's Ochtends op weg naar de universiteit word ik wakker met koffie en de Zweedse radio, en op de terugweg – na een hele dag Zweeds – een podcast, in het Engels of Nederlands.
We zitten ertussenin, we zijn hier én daar. Dat was wellicht anders geweest als we voor altijd naar dit land waren gekomen. Maar 'we zijn hier maar tijdelijk' is waarschijnlijk wat heel veel migranten de eerste tijd denken. De eigenaren van die satellietschotels dachten het misschien ook wel.