De fijne kant van de klikkende boeman | De Volkskrant
Het Bureau Kredietregistratie uit Tiel is niet populair. Dat zal er niet beter op worden, nu de dienst ook mensen die rood kunnen staan gaat registeren. Maar er valt wel wat af te dingen op zijn reputatie van verklikker en hypotheekblokkeerder, schreef Yvonne Hofs in 2014. Drie misvattingen over het BKR-register.
Yvonne Hofs 7 augustus 2014, 10:56
Een negatieve BKR-notering blijft minimaal vijf jaar nadat de schuld is afbetaald in het register staan. Beeld Peter van Hugten
Als er een verkiezing gehouden zou worden van het 'het impopulairste instituut van Nederland', zou het Bureau Krediet Registratie (BKR) waarschijnlijk met de Belastingdienst om de titel strijden. De stichting in Tiel, die de schulden van alle Nederlanders boekstaaft, heeft een nare reputatie omdat de instelling een soort verklikkersrol vervult. Nederlanders met betalingsachterstanden worden via hun 'BKR-registratie' gebrandmerkt. Kredietverstrekkers sluiten subiet de deuren zodra zo'n BKR-paria zich aan de poort meldt met een kredietvraag.
Tenminste: dat zegt de volksmond. Tot frustratie van het BKR, want het instituut is helemaal niet zo'n boeman. Het is bijvoorbeeld een hardnekkige mythe dat een BKR-registratie altijd negatief uitpakt voor de geregistreerde kredietnemer. Een ander misverstand is dat iemand die zijn telefoon- of energierekening niet op tijd betaalt, snel een BKR-stigma oploopt en daardoor niet meer in aanmerking komt voor een hypotheek.
Misvatting 1: In het BKR-register staan alleen wanbetalers
Kredietverstrekkers als banken en creditcardmaatschappijen zijn wettelijk verplicht nieuwe leningen bij het BKR aan te melden op het moment dat die worden afgesloten. Wie een persoonlijke lening, een doorlopend krediet, een roodstandlimiet of een creditcard heeft, heeft daarom automatisch een BKR-notering. Ook als je nooit een betalingsachterstand hebt gehad, kun je dus in het BKR-register voorkomen.
Wie zijn rente en aflossing keurig op tijd betaalt, heeft niets van die notering te vrezen. Hij of zij heeft dan een 'positieve' BKR-notering. Die status kan zelfs in het voordeel van de geregistreerde uitpakken. Want als zo'n betrouwbare klant een nieuwe lening of hypotheek nodig heeft, zal de kredietverstrekker diens doopceel in het BKR-register lichten. Als daar dan geen enkele betalingsachterstand in staat, zal de bank er juist eerder op durven vertrouwen dat deze klant goed is voor zijn geld.
Uit het recentste jaarverslag van het Tielse instituut blijkt dat half Nederland een BKR-notering heeft. Van deze 8,6 miljoen mensen heeft ruim 91 procent een positieve notering en dus nooit een langdurige betaalachterstand gehad.
Bij één kredietvorm is de BKR-notering altijd negatief: een hypotheek. Hypotheken worden namelijk niet bij het afsluiten standaard aangemeld bij het BKR, maar alleen als er een betalingsachterstand van minimaal drie of vier maanden is ontstaan.
Misvatting 2: Het BKR registreert alle particuliere schulden
Het BKR registreert slechts een deel van de particuliere schulden, namelijk de schulden die ontstaan door een lening of door een aankoop op afbetaling. Een huurachterstand kan dus nooit tot een BKR-notering leiden, want een huurovereenkomst is geen lening. Ook onbetaalde rekeningen van de energie-, telecom- of kabelmaatschappijen, het waterschap of de gemeente of een openstaande belastingschuld blijven per definitie zonder BKR-gevolgen.
Er is daarnaast ook een krediet dat buiten de BKR-boot valt: de studieschuld. Studieschulden worden niet in het BKR-register opgenomen. De banken en het BKR pleiten daar wel vurig voor. Uit een recente enquête blijkt namelijk dat bijna 40 procent van de afgestudeerden zijn studieschuld verzwijgt bij het aanvragen van een hypotheek.
Misvatting 3: Een BKR-registratie sluit een hypotheek uit
Dat is niet helemaal waar, want er zijn gespecialiseerde kredietverstrekkers die adverteren met 'BKR-hypotheken'. Zij vragen wel een (fors) hogere rente dan het tarief dat banken op een gewone hypotheek in rekening brengen. Een negatieve BKR-notering kun je dus maar beter voorkomen door tijdig je aflossingen te doen en niet te hoge schulden aan te gaan. Kredietverstrekkers zijn wettelijk verplicht eerst een paar aanmaningen te sturen en een expliciete waarschuwing dat de achterstand wordt aangemeld bij het BKR-register als er niet binnen een bepaalde termijn een betaling volgt. Een negatieve BKR-notering komt dus pas na ettelijke waarschuwingen.
Als het eenmaal zover is, kom je er niet zo makkelijk meer van af. Een negatieve notering blijft minimaal vijf jaar nadat de schuld is afbetaald in het register staan. Iedereen kan zelf zijn BKR-status opvragen via www.bkr.nl of via zijn bank. Wie vindt dat zijn negatieve BKR-registratie onterecht is, maar voor die klacht geen gehoor vindt bij de kredietverstrekker, kan zich wenden tot de Geschillencommissie BKR.