De Italiaanse klassieke- en jazzpianist Stefano Battaglia brengt al sinds 2003 albums uit onder ECM Records. Zijn zevende productie voor dit platenlabel is een soloproject waarin hij naast een vleugel ook op een geprepareerde piano speelt, soms zelfs tegelijkertijd. De elegante en soms zelfs hypnotische muziek heeft een sterk impressionistisch karakter.
ECM heeft het album samen met Battaglia op een bijzondere manier samengesteld. Tijdens de enige opnamedag in het Fazioli Concertgebouw in Sicilië kroop hij achter de piano voor twee verschillende sessies: eentje in de ochtend achter gesloten deuren en een concert met publiek in de avond. De hoeveelheid materiaal was hierdoor groot zodat er een dubbelalbum van is gemaakt waarin de twee sessies met elkaar zijn gemixt. Doordat het applaus is weggeknipt is het niet hoorbaar welke nummers live werden opgenomen en welke niet. En dat is knap, gezien de invloed die de energie van een publiek kan hebben op het spelverloop.
Ook bijzonder is dat van de in totaal zeventien nummers op het album er maar zes gecomponeerd zijn. De rest is ontstaan uit spontane improvisatie. Om zich optimaal voor te bereiden heeft Battaglia de twee dagen voorafgaand aan de opnames al mediterend en spelend doorgebracht in een nabijgelegen klooster. Het heeft de kwaliteit van de sessies klaarblijkelijk goed gedaan: zelfs de compleet geïmproviseerde stukken stralen vastberadenheid uit en voelen doelgericht en helder aan. Battaglia start bijvoorbeeld hier en daar met een eenvoudig concept zoals een melodisch motief en werkt dat dynamisch verder uit. Om toch een zekere onregelmatigheid aan te brengen verandert hij de onderliggende structuur regelmatig heel subtiel.
Vaak keert Battaglia niet terug naar waar hij begonnen is, waardoor de stukken een groot voorwaarts gevoel geven, een reis als het ware waarbij je af en toe bij een rustpunt aankomt. De twee albums kunnen daardoor ook gezien worden als twee lange suites. De muziek is vrij impressionistisch van aard en doet veel denken aan bijvoorbeeld de Preludes van Claude Debussy, al neemt Battaglia langer de tijd om zijn materiaal organisch te laten groeien.
De geprepareerde piano vervult in het spel meerdere rollen, soms gaat het een dialoog aan met de vleugel maar het is vooral sterk wanneer Battaglia het gebruikt als een drone om zijn stukken van een bepaalde textuur en sfeer te voorzien. De geprepareerde piano klinkt dan bijwijlen als een Balinese gamelan, wat het meditatieve aspect van Battaglia's muzikale filosofie vertegenwoordigt.
Tussen de vrij Westers klassieke en af en toe zelfs barokachtige passages door is ook de invloed van oosterse muziek te horen. Battaglia benadrukt dit nog eens doordat hij twee bedachtzame arrangementen heeft gemaakt op ‘Lamma Bada Yatathanna’, een populair klassiek Arabisch stuk dat dateert van ergens tussen de 12e en 15e eeuw.
‘Pelagos’ is een bijzonder verfijnd album met een schitterend pianogeluid zoals we van ECM gewend zijn; om zowel aandachtig te beluisteren vanwege de krachtige compositietechnieken van Battaglia, of om simpelweg bij weg te dromen.
Rashied Ali (1933-2009) was een van de grote slagwerkers van de free jazz. Muziekgeschiedenis schreef hij door zijn weergaloze duetten met John Coltrane op ‘Interstellar Space’ (Impulse), opnames die pas ruim na de dood van de saxofonist het licht zagen. Omdat het moeilijk was om aan de bak te komen als avant-garde drummer zette Ali zijn eigen jazzclub op: Ali’s Alley. Daarnaast verzorgde hij ook zijn eigen label Survival Records, met een uitgebreid aanbod van blues tot vrije improvisatie.
Contrabassist Joris Teepe, die het merendeel van het jaar in New York woont, heeft negen jaar lang met Ali gespeeld. Met zijn stevige toon en duidelijke puls verschafte de Nederlander een stevig frame waarop de revolutionaire drummer kon bouwen. Als een hommage aan Ali brengt de Nederlandse producent John Weijers nu een schitterende editie uit in boekvorm op het gloednieuwe label ‘Jazz Tribes’ onder de titel ‘In The Spirit of Rashied Ali’. Naast de nodige muziek op cd bevat de uitgave interviews met weduwe Patricia Ali en zijn broer Muhammed Ali. Verder komen ook voormalige bandleden als Greg Murphy, Jumaane Smith en Sonny Fortune aan het woord.
Het album start met een uitvoering van Don Cherry’s ‘Multi Kulti’, met uitermate spiritueel spel van tenorsaxofonist Johannes Enders. Drummer John Betsch brengt forse accenten aan en kleurt de muziek verder in. Teepe draagt een tweetal composities bij: ‘Holland America’ en ‘Alphabet’, met de saxofonisten Michael Moore en Wayne Escoffery als extra gasten. Stukken waarin ook gitarist Freddie Bryant uitgebreid aan bod komt. Een hoogtepunt vormt de uitvoering van de ‘Rashied Ali Suite’, vijf delen met de titels ‘As Salaam Alaikum’, ‘Akeela’, ‘Ballad’, ‘Cuttin’ Covers’ en ‘Adrees’. Met fraaie solo’s die drijven op de solide bas van Teepe en het vrije slagwerk van Betsch. Vooral de beide tenorsaxofonisten zetten de muziek in vuur en vlam.
Ornette Coleman’s ‘Turnaround’ krijgt een bluesy interpretatie: de donkere toon van Teepe vormt de fundering voor de solo’s van de overige musici. Van Thelonious Monk zijn twee stukken opgenomen: ‘Think of One’ en ‘Bolivar Blues’. Ook hier neemt contrabassist Teepe met zijn duidelijke spel het initiatief, een aanpak die telkens tot stevige improvisaties leidt. Losjes klinkt de ritmiek van het slotnummer ‘Sidewalks in Motion’, met doortastend werk van Enders, Teepe en slagwerker Betsch.
Een prachtige productie die een geslaagd hommage vormt aan een van de grootste drummers van de free jazz.