welke buiten de verhouding bedrijf - afnemer zijn gelegen. Die juridische vraag is niet eenvoudig: onderscheiden moeten worden de gevallen, dat nog geen overeenkomst bestaat, en dat reeds een overeenkomst is gesloten, en voorts of de voorwaarden, welke de overeenkomst beheerschen, al dan niet bij verordening zijn vastgesteld en wat een dergelijke verordening omtrent de redenen van weigering van aansluiting en van beëindiging van de overeenkomst bepaalt1).
Op grond van de jurisprudentie (die omtrent den contractsdwang bij publieke bedrijven is weinig uitgebreid, maar daarnaast moet aandacht worden geschonken aan de rechtspraak nopens andere gevallen van economische noodzaak) is als geldend burgerlijk recht m. i. het volgende aan te nemen:
Zoo geen verordening de voorwaarden van aansluiting regelt,
verplicht de monopolie-positie het bedrijf niet tot aansluiting. Is eenmaal aangesloten, dan hangt het van de voorwaarden der overeenkomst af, of en op welke gronden deze kan worden beëindigd.
Zijn de voorwaarden van aansluiting wel bij verordening vastgesteld, dan is het bedrijf hieraan gebonden en pleegt het, bij nietnakoming van dezen rechtsplicht, een onrechtmatige daad.
Doch als een verordening de weigering om andere redenen dan die van de verhouding bedrijf—afnemer vrijlaat? Mits de verordening de grenzen, welke, naar de rechter aanneemt, artikel 168 der Gemeentewet stelt, niet overschrijdt, zal hij haar moeten eerbiedigen.
Bekend is de procedure over toepassing van een verordening der Leeuwarder gemeente Leeuwarden, die beoogde de eigenaren van particuliere geva'" wegen er toe te brengen hun grond aan de gemeente af te staan.
Te dien einde bevatte de verordening, behalve een verklaring van bereidheid deze wegen op eenige voorwaarden over te nemen, de volgende bepaling: "Tenzij in bijzondere gevallen, ter beoordeeling van B. en W., wordt in perceelen, geheel of gedeeltelijk liggende aan niet aan het Rijk of de gemeente toebehoorende en niet onder de werking der bouwverordening aangelegde straten geen gas of