Liever dure maar betrouwbare energie
Auteur: Jeroen Smit | 13-02-2006
Vandaag geeft de Tweede Kamer dan eindelijk antwoord op de vraag of energiebedrijven als Essent en Nuon gesplitst gaan worden in productiebedrijven en aparte bedrijven die het netwerk beheren.Minister Brinkhorst wil die splitsing, waarbij het netwerk altijd voor minimaal 51 procent in handen van de overheid blijft. De energiebedrijven zijn woedend. Vlak voor de vergadering krijgt de minister uit handen van de Ondernemingsraden van de energiebedrijven een petitie aangeboden, waarin de verzameld tegenstemmen zijn gebundeld.
De emoties lopen hoog op. De energiebedrijven wijzen erop dat zo'n splitsing ervoor zal zorgen dat zij als (gehalveerde) productiebedrijven binnen de kortste keren door hun eigenaren (gemeenten en provincies) aan buitenlandse partijen zullen worden verkocht. Ze voelen zich in hun bestaan bedreigd. Daar moeten we ons niet zo veel van aantrekken. In deze discussie gaat het maar om één ding: een 100 procent zekere leverantie van energie tegen een zo laag mogelijke prijs. Marktwerking moet hier per definitie worden gewantrouwd. Winst maken en nadrukkelijk kiezen voor dure, dubbele, systemen zodat die leverantie gegarandeerd is, staan op gespannen voet. Op verschillende plekken is dat al gebleken, zoals in Nieuw Zeeland en Californië. Het is bovendien de vraag of commerciele partijen hun netwerken echt tegen concurrerende tarieven open gaan stellen voor concurrenten. Daar zijn nog maar weinig voorbeelden van. Het is dus goed dat de overheid een meerderheidsbelang houdt in de netwerken.
Maar willen we dan dat de energieproductie in buitenlandse handen komt? Volgens professor Kees Cools dit weekeinde in NRC Handelsblad staan verschillende Duitse en Amerikaanse partijen al op de stoep staan om de gehalveerde bedrijven op te kopen. Het is de vraag of die nog zo happig zijn als ze met een overheid als eigenaar van het netwerk te maken krijgen. Als Den Haag ervan doordrongen is dat energie in eerste plaats een nutsfunctie heeft, dan moet de rest van de gemeenten dit standpunt maar overnemen en (al dan niet gedwongen) een meerderheidsbelang in de productie ervan vasthouden. Waarom horen we in dit verband trouwens zo weinig over de ervaringen die de Belgen met splitsen hebben? Daar zijn productie en distributie grotendeels gescheiden, is nadrukkelijk voor de nutsfunctie gekozen en wordt zelden iemand helemaal in de kou gezet. Tenslotte: natuurlijk gaat de consument straks wat meer betalen. Leveringszekerheid kost nou eenmaal geld. Een stukje daarvan kan overigens worden teruggehaald als de salarissen van Nuon en Essent managers die zo nodig marktconform moesten worden betaald (weet u het nog?) alsof ze bij een grote beursgenoteerde multinational werkten, weer richting de (hogere) ambtenarenschalen gaan