Dit profiel past het beste bij mij. Ik ga de pabo doen in Den Bosch omdat het me altijd al leuk leek om basisschoollerares te worden – al blijf ik het moeilijk vinden om nu de keuze voor de rest van mijn leven te maken. Mijn moeder is ook lerares en daardoor ben ik wat meer in contact gekomen met het vak. Ik heb er ook veel thuis over gepraat. Een vriendin van mij zit ook op de pabo. Ik ben vorig jaar naar een open dag geweest en ik heb meegedaan aan een cursus om kennis te maken met het beroep leraar. Ik ben net 17 als ik mijn diploma heb en de opleiding is vlakbij. Daarom blijf ik thuis wonen. Mijn moeder heeft ook de pabo gevolgd en wat voor een opleiding mijn vader heeft gedaan weet ik niet precies. In de Keuzegids heb ik gekeken toen ik mijn profiel moest kiezen. In het Brabants Dagblad lees ik meestal het katern over Den Bosch.
Islamitische topsporters staan tijdens de ramadan voor een dilemma: vasten of niet? ,,Ik moet er niet aan denken dat ik wekelijks elf trainingen afwerk zonder iets tot mij te nemen.''
Elke ochtend om half zes gaat bij Driss El Akchaoui (22) de wekker af. Dan eet de linksback van eerste divisieclub AGOVV Apeldoorn een licht ontbijt: twee boterhammen met kaas en een kop thee. Zijn volgende maaltijd nuttigt de Marokkaan pas na zonsondergang. ,,Vandaag is dat om elf minuten over zeven, morgen om negen over zeven. Wat zijn nu twee minuten, zou je zeggen. Nou, ik voel ze aan den lijve.''
El Akchaoui is een van de vier belijdende moslims bij AGOVV voor wie vorige week de religieuze vastenmaand is ingegaan. Hoe combineert hij zijn fysieke verplichtingen als topsporter met zijn geloofsverplichtingen? ,,Ik probeer daar zo relaxed mogelijk mee om te gaan'', zegt El Akchaoui. ,,Tijdens de ramadan kun je punten scoren bij God. Daar put ik kracht uit. Natuurlijk functioneert mijn lichaam niet optimaal, maar het vasten is toch goed op te brengen.''
De trainer van AGOVV, Stanley Menzo, heeft volgens El Akchaoui ,,veel respect'' voor zijn islamitische spelers. ,,Hij stelt weinig vragen, maakt waar nodig een uitzondering. Als wij een van de twee dagelijkse trainingen willen overslaan, dan kan dat. En hij ontslaat ons van de verplichting om tijdens de avondmaaltijd in de kantine aan te schuiven.'' Als de zon eenmaal onder is, zet El Akchaoui zich aan zijn eigen, karige, diner: twee glazen warme melk, een müslireep en wat dadels. Even voor acht uur meldt hij zich voor de wedstrijd.
Voor Hüsnü Kocabas (26) is het dieet van Akchaoui verre van toereikend. ,,Onverantwoord'' vindt de Turkse bokser het voor een topsporter. Voor Kocabas, die in november deelneemt aan de wereldkampioenschappen boksen en over een week naar Thailand vliegt voor een trainingskamp, komt de ramadan ,,niet goed uit''. Toch probeert hij de islamitische geloofsvoorschriften zoveel mogelijk na te leven. ,,'s Avonds eet ik niet voordat mijn familie heeft gegeten. Uit respect. Maar ik moet er niet aan denken dat ik wekelijks elf trainingen afwerk zonder iets tot mij te nemen. Dat houd ik niet vol.'' Kocabas wil een deel van de gemiste vastendagen na het WK inhalen. ,,Dat moet lukken, ik ben geen groot eter.''
,,Iedere topsporter beleeft de ramadan weer anders'', zegt voedingsdeskundige Ronald van Wankum, die drie spelers van Roda JC van adviezen voorziet tijdens de vastenmaand. ,,Sommige sporters houden het vasten niet of nauwelijks vol en voelen hun prestaties afnemen, anderen putten er kracht uit.'' Belangrijk is volgens Van Wankum dat sporters die overdag vasten, tijdens de avond en nacht hun koolhydratenvoorraad op peil houden. ,,Rijst en pasta eten voor het slapen gaan – daarmee kom je een heel eind. Het enige nadeel is dat je 's morgens, voordat de vasten ingaat, vaak geen trek hebt. Maar dat kun je oplossen met een shake van soja, sap en een koolhydratenmengsel: licht, maar toch voedzaam.''
Topsporters die hun koolhydratenvoorraad onvoldoende aanvullen, komen in de problemen als zij een wedstrijd aan het eind van de middag moeten spelen. Van Wankum pakt het wedstrijdschema van Roda JC erbij. ,,Kijk hier: op 16 oktober speelt Roda tegen FC Utrecht om half vijf. Stel dat een speler de avond ervoor weinig koolhydraten heeft gegeten, dan is de kans groot dat hij al na tien minuten een inzinking krijgt.''
Dat die kans reëel is bleek vorig jaar, toen een islamitische speler van het C1-elftal van PSV in het ziekenhuis belandde omdat hij te weinig voedingsstoffen tot zich had genomen voorafgaande aan de wedstrijd. Uit voorzorg heeft de club dit jaar een imam en een in islam gespecialiseerde hoogleraar uitgenodigd om de 25 moslimspelers van PSV uit te leggen dat de koran gelovigen toestaat te eten en drinken bij zware lichamelijke arbeid – waartoe ook topsport wordt gerekend – mits zij bereid zijn de gemiste vastendagen in de loop van het jaar in te halen.
Toch zijn het niet de teamsporters, maar de individuele sporters die volgens voedingsdeskundige Van Wankum het meest lijden tijdens de ramadan. ,,Bij teamsport zijn er meer `dode' spelmomenten, waardoor het koolhydratenverbruik lager is. En waar teamsporters zich nog kunnen `verstoppen' achter hun medespelers, zijn individuele sporters op zichzelf aangewezen. Deze categorie sporters zal nóg zuiniger met zijn energieverbruik om moeten springen.''
Dat is ook de ervaring van Valentijn Trouw, die namens het bureau Global Sports Communication internationale topatleten begeleidt, onder wie de Marokkaanse langeafstandlopers Salah Hissou en Zhor El Kamch. Trouw: ,,Stel je eens voor: de tien kilometer lopen zonder een druppel water te drinken – niet voor, niet tijdens en niet na de wedstrijd. Dat is echt killing, hoor. En wat te denken van de marathons, waarvan er juist in oktober en november veel georganiseerd worden: Amsterdam, Chicago, New York, Frankfurt. Dat is nóg een graadje moeilijker.''
Veel islamitische atleten vrezen dat zij onder hun niveau presteren tijdens de ramadan, zegt Trouw. Ze voelen er niets voor ,,te bunkeren'' na zonsondergang om de verloren schade in te halen. Een aantal langeafstandlopers uit Kenia, Marokko en Ethiopië dat hij onder zijn hoede heeft, heeft er dan ook voor gekozen geen wedstrijden in oktober en november te lopen. ,,Ze willen pieken in de eerste maanden van volgend jaar'', aldus Trouw. ,,En geef ze eens ongelijk.''
Die luxe kan Sohail Abbas (30), de Pakistaanse strafcornerspecialist van Hockey Club Rotterdam (HCR), zich niet permitteren. Abbas, die alleen tijdens belangrijke wedstrijden de vasten breekt, heeft een wijze raad voor topsporters die moeite hebben met vasten: ,,Bedenk dat er miljoenen mensen zijn die dagelijks doormaken wat wij nu doormaken. Vóel hun pijn, vóel hoe zij leven. De ramadan draait niet om plichtsbesef. Het draait om humaniteit. Muslimanity, noemen wij dat in Pakistan.''
Het eencellig micro-organisme `Hatena' is in zijn levenscyclus afwisselend algeneter en gastheer voor algen. Japanse onderzoekers denken met deze ontdekking een nieuwe endosymbiose te hebben waargenomen, waarbij het ene micro-organisme gaat inwonen in de ander. Endosymbiose gold altijd als iets dat lang geleden in de evolutie had plaatsgevonden, maar daar brengt het Japanse onderzoek nu verandering in (Science, 14 okt.).
Endosymbiose is een fenomeen waarbij twee micro-organismen samengaan, doordat de één de ander opneemt, maar niet verteert. Op den duur schakelen gast en gastheer hun celcyclus gelijk en wordt het opgenomen micro-organisme een vast onderdeel van de cel. Planten danken hun bladgroenkorrels aan de endosymbiose met een cyanobacterie. En de mitochondriën (de energiefabriekjes in de dierlijke cel) stammen van een endosymbiose met een bacterie.
De onderzoekers Noriko Okamoto en Isao Inouye denken nu getuige te zijn van een beginnende endosymbiose in het micro-organisme Hatena, dat zij aantroffen langs het zandstrand van Isonoura nabij Osaka in Japan. Hatena is Japans voor raadselachtig. De Japanners ontdekten dat een groene Hatena zich bij deling spliste in een kleurloze en een groene dochtercel. Bij nader onderzoek bleek de groene kleur afkomstig van een endosymbiotische alg.
De symbiont is een groene alg van het geslacht Nephroselmis. Als endosymbiont opgenomen in de Hatena-cel blijkt dat de alg zijn kern, mitochondria en bladgroenkorrel behoudt, maar dat het zijn zweepstaarten, cytoskelet en binnenmembraan verliest. In Hatena zwelt de enige bladgroenkorrel van Nephroselmis op tot het tienvoudige formaat, in vergelijking tot de vrijlevende toestand.
Hatena met Nephroselmis gedraagt zich niet langer als algeneter maar schakelt over op een zelfvoorziendende leefwijze via fotosynthese. Opvallend is daarbij dat de gastheer ook dankbaar gebruik maakt van de lichtgevoelige oogvlek die de alg heeft. Deze ligt altijd op een vaste plaats in de cel, naast de zweepstaart van de gastheercel.
Het gaat in dit geval om secundiare endosymbiose, de alg heeft namelijk in een eerder endosymbiose zijn bladgroenkorrel verworven.
Volgens de Japanners gaat het hier om een beginnende endosymbiose, omdat gastheer en endosymbiont nog niet volledig één zijn geworden. Dat is een proces dat waarschijnlijk meer tijd vergt en waarbij de twee partners uiteindelijk ook genetisch versmelten. Een delende groene Hatena zal dan ook twee groene dochtercellen voortbrengen.
De Wereldgezondheidsorganisatie WHO heeft gisteren gewaarschuwd voor de gevolgen van verspreiding van het vogelgriepvirus H5N1 naar Afrika. Het risico dat het daar dieren en mensen besmet is vergelijkbaar met dat in Azië, aldus de WHO.
Mocht de gevreesde vogelgriepvariant in Afrika opduiken, dan dreigen volgens de WHO de toch al fragiele stelsels van gezondheidszorg voor mensen en dieren te bezwijken. ,,Wellicht met uitzondering van hele grote, commercieel gerunde boerenbedrijven, bestaat er in Afrika geen enkel toezicht op vogelgriep'', aldus de WHO. Daardoor zou de eventuele verspreiding van de ziekte op het Afrikaanse continent nauwelijks effectief te bestrijden zijn.
Het H5N1-virus, dat in 2003 opnieuw opdook in Hongkong nadat het zich had verspreid in China, is tot nu toe aangetroffen bij 121 mensen en heeft 162 levens geëist in Zuid-Oost-Azië. Zij zijn in contact gekomen met besmet pluimvee of wilde vogels.
Viroloog Ron Fouchier van het Nationaal Influenzacentrum in het Erasmus MC in Rotterdam zei gisteren dat het onder controle krijgen van de verspreiding van het H5N1-virus in minder ontwikkelde landen heel lastig is. Als de overheden in Zuid-Oost-Azië het virus in hun landen zouden willen uitroeien, duurt het zeker vier tot vijf jaar voor het zover is, aldus Fouchier.
De WHO heeft China gisteren met klem verzocht meer informatie te versterkken over de dood van een meisje van 12 jaar. Zij en haar 10-jarig broertje waren ziek geworden na het eten van een kip die was gestorven door een niet nader omschreven ziekte. Volgens de Chinese autoriteiten is ze overleden aan de gevolgen van longontsteking. ,,Sinds SARS horen ze toch te weten dat ze tijdig informatie moeten geven over wat er aan de hand is'', aldus WHO-woordvoerster Fadela Chaib op een persconferentie in Genève.
In Roemenië is gisteren bevestigd dat de reiger die vorige week dood werd aangetroffen is bezweken aan het H5N1-virus. Het is het derde geval van vogelgriep in het land. De drie inwoners van het Franse eiland Réunion bij wie na een bezoek aan Thailand verschijnselen waren geconstateerd die wezen op besmetting met vogelgriep, hebben het H5N1-virus niet. Dat is gisteren gemeld door het Franse ministerie van Volksgezondheid.