“Ik werkte hier vlakbij, als dienstplichtige. Ik verzorgde de honden”, zegt een man die wat schuchter het complex bekijkt. “Dat was best leuk werk”. Hij vertelt tegen Etcetera.Plus dat ie al vaak langs Marienborn is gereden, maar er nu na dertig jaar eindelijk eens wilde kijken. De Wende was goed, zegt hij.
De vraag waar de honden voor waren die hij verzorgde, beantwoordt hij met een afwijzend gebaar. Alsof hij zich schaamt dat hij meewerkte aan een regime dat honden bij de grens liet lopen om burgers die wilden vluchten te grijpen, te bijten, te doden. De man bekijkt informatiepanelen met de namen en foto’s van mensen die omkwamen bij hun vlucht naar de vrijheid en loopt snel weg.
Een stuk verderop op de oude grens van Duitsland en Duitsland. Twee dorpen vallen op: Offleben en Hötesleben. Beide dorpen zijn letterlijk tegen de oude grens gebouwd. Het IJzeren Gordijn liep veertig jaar lang aan de rand van beide plaatsen. Offleben in West, en Hötesleben in Oost.
Beide dorpen proberen hun geschiedenis een plek te geven. Destijds kwamen toeristen naar Offleben om met eigen ogen te zien hoe de grens met zijn hekken en muur eruit zag. Het vervallen restaurant Grenzblick herinnert er nog aan. Daar kon je een broodje eten terwijl je naar ‘de andere kant keek’.
Het oude restaurant Grenzblick in Offleben. Op de achtergrond, richting het oosten, de plek van oude grens. Tegenwoordig zie je de overgang alleen nog aan het herinneringsbord en aan het veranderende wegdek.
Een paar kilometer verderop in Hötesleben staat nog een stuk van de oude grens. De muur van toen, een wachttoren, de dodenstreep waar je doodgeschoten kon worden bij je vluchtpoging. Dit oude Oost-Duitse dorp waarschuwt voor slechte regimes.
Op de oude grens in Hötesleben. Links de muur aan de westkant, rechts de muur aan de oostkant. Ertussen: barrières, stroken grond om te zien of er voetstappen stonden, en ijzeren kruizen om voertuigen tegen te houden. Foto: Etcetera.Plus.
Op één van de informatieborden wordt uitgebreid verteld over de honden die in de grenszone mensen moesten tegenhouden, en bijten, en doden. Dus hier liepen de honden van de schuchtere man uit Marienborn.
De honden liepen in afgerasterde stukken langs de muur. Dat was het leven van zo’n hond: uitsluitend lopen in dat kleine stukje en wachten op vluchtende mensen. Foto: Etcetera.Plus.
De oude grens maakt indruk. Een reclamebord verwijst naar café Grenzenlos. Duitsland is al jaren weer één land. Maar de herinneringen zijn springlevend.
Reclamebord voor Café Grenzenlos. Het bord staat recht op de oude Duits-Duitse grens. Foto: Etcetera.Plus.

Bent u op vogelreis geweest naar Frankrijk of een ander land de afgelopen jaren en lijkt u het leuk om hier online over te praten met andere personen? Dan zijn wij op zoek naar u!