HCC!genealogie - De DTB's
DTB staat voor dopen, trouwen en begraven. In het Centraal Bureau voor Genealogie in Den Haag zijn diverse indexen en verzamelboeken gemaakt waarin alle DTB-registers worden genoemd van Nederland, die beschikbaar zijn voor de genealogie. Die boeken kunnen kopieën zijn, films of zelfs originelen; dat laatste komt (nog) voor bij grote(re) gemeentearchieven. In deze overzichtsboeken, genaamd het Repertorium DTB (laatste boekuitgave van 1980), is te vinden in welke plaats welke registers waren; er wordt ook vermeld waar de registers in beheer zijn genomen. Let wel, dat het Repertorium dus van 1980 is en verouderd kan zijn. Geboorte en doop De kerken hadden de 'afspraak' dat vlak na de geboorte van het kind de doop plaats vond. Het varieerde overigens wel van een dag of 2 tot zelfs 3 weken; de Doopsgezinden werden pas gedoopt op of rond hun twintigste levensjaar. Ofschoon er geen (standaard) afspraken waren kan men wel een bepaalde eenduidigheid vinden van de te raadplegen gegevens:
De doopdatum
De voornaam of voornamen van de gedoopte; men deed dat ook wel in het Latijn;
De volledige namen (denk aan het patroniem) van de ouders
De getuige(n)
Er werd ook wel een woonplaats, en zelfs de wijk daarvan, aangegeven. Ook werd, in de periode 1750-1811, de geboortedatum opgeschreven.
De persoonsgegevens die hiervoor zijn aangegeven zijn de maximale gegevens in een doopboek. Dus als het minder was, bijvoorbeeld louter de doopdatum, de voornaam van de dopeling(e) en de naam van de vader, mag u daar niet negatief over denken; de koster, pastoor of dominee hield gewoon niet meer bij. Huwelijk Als een wettelijk huwelijk voor 1811 was vastgesteld, kan men de volgende gegevens raadplegen: De namen van de bruid en bruidegom, soms de leeftijden, soms de beroepen, soms de plaats van herkomst, soms een toestemming van de ouders, in welke plaats de afkondigingen waren gedaan; en zelfs een mededeling als men te 'nauw verwant' was aan elkaar (wat in een dorp nogal eens voorkwam) in verband met de 'verboden graden' van de bloedverwantschap. We gebruiken hierbij expliciet het woord 'soms' omdat er geen standaard regel was hoe de akte opgesteld werd; aan de ene kant maakt dit het lastig omdat er belangrijke gegevens kunnen ontbreken, maar aan de andere kant wordt het (op)zoeken van de goede gegevens juist zo spannend.
Om een genealogisch onderzoek goed te doorgronden is het belangrijk te weten welk kerkgenootschap de bruidegom en bruid hebben; (bijna) elke kerk in die woonplaats (ook wel municipaliteit genoemd) had haar eigen administratie; haar eigen koster en dominee of pastoor. Zij allen schreven in die boeken; af en toe kunt u herleiden dat er de ene keer een beter handschrift wordt gebruikt dan de andere keer. Er zijn zelfs boeken waarin u een dubbele administratie kunt tegenkomen: voorin de doopgegevens en achter in de huwelijksgegevens. Overlijden en begraven Voor de periode van 1811 is er nagenoeg geen administratie, respectievelijk registratie van overlijden- en begraafgegevens (te vergelijken met de geboorte- en doopregistratie). De kerk hield zich namelijk niet bezig met het 'proces' overlijden; zij kwamen pas 'in actie' bij begraven, want dat is ten slotte wel een Kerkelijke aangelegenheid. De begraafgegevens kunnen wel herleid worden uit de zogenaade Gaardersboeken;
of speciale grafboeken.
Laten we als voorbeeld een fictieve grootvader nemen, waarvan u de geboortedatum weet: 2 maart 1885, want die heeft u ook kunnen verifiëren in het trouwboekje, wat uw familie keurig netjes heeft bewaard. Laten we uw grootvader Klaas Meulman noemen en u weet dat hij is geboren in Koudekerk aan den Rijn, want ook dat wordt in het trouwboekje vermeld. Van die geboorteplaats zoekt u de Tienjarige Tafel op; dit is een register op de Burgerlijke Stand waarin op alfabetisch-lexicografische volgorde alle geboorten, huwelijken en overlijdens binnen de betreffende gemeente zijn opgenomen over een periode van steeds 10 jaar. Als het goed is dan heeft dit register de jaartallen 1883-1892.