De Vele Captain Marvels in Comics | Brainfreeze.be
Posted 22/03/2019 by Arno
In maart bracht Marvel Studios Captain Marvel in de bioscoopzalen, hun eerste film met een vrouwelijke heldin in de hoofdrol gebaseerd op Marvel's belangrijkste superheldin uit de comics. In april komt DC Films af met Shazam!, gebaseerd op de oorspronkelijke versie van Captain Marvel – in een ver verleden nog de best verkopende superheld ter wereld.
Doorheen de jaren heeft de naam Captain Marvel (de meest gebruikte superheldennaam ooit) een verwarrende geschiedenis achter de rug bij zowel DC Comics, Fawcett Comics als Marvel – vol kleurrijke personages, magische woorden, blauwe ruimtewezens, pratende tijgers en copyright claims – vooraleer Brie Larson haar cinemadebuut maakte als Carol Danvers, de huidige Marvel-versie van het personage. Een overzicht!
Editor's note: we verontschuldigen ons nu al voor het overmatig gebruik van het woord "Marvel". Marvel!
DE OORSPRONKELIJKE CAPTAIN MARVEL
Eerste verschijning: Whiz Comics #2, 1940 (Fawcett Comics)
Weesjongen Billy Batson nam een trein en kwam op een magische plaats genaamd de Rock of Eternity terecht. Hier werd hij door de eeuwenoude tovenaar Shazam uitgeroepen tot zijn nieuwe kampioen. Door het magische woord "SHAZAM!" uit te roepen transformeerde Billy via een bliksemschicht in een volwassen superheld met de wijsheid van Solomon, de kracht van Hercules, het uithoudingsvermogen van Atlas, de macht van Zeus, de moed van Achilles en de snelheid van Mercurius. Hij werd de eerste Captain Marvel, World's Mightiest Mortal gecreëerd door C.C. Beck en Bill Parker dewelke zijn debuut maakte bij Fawcett Comics en een tijdje uitgroeide tot de best verkopende superheld van de jaren 1940. Deze Captain Marvel was tegelijk ook de allereerste superheld die ooit in live-action werd geadapteerd in een serial uit 1941. Hij kreeg een kortstondige live-action serie in 1974 en bevocht in zijn vele avonturen villains als de Seven Deadly Sins of Man, de telepathische worm Mr. Mind, de Monster Society of Evil, de wetenschapper Dr. Sivana en Black Adam, een voormalige gecorrumpeerde kampioen van Shazam uit het oude Egypte.
National Comics, het toenmalige DC Comics, sleepte Fawcett voor de rechter vanwege de vele gelijkenissen tussen Captain Marvel en Superman, 's werelds eerste superheld. Uiteindelijk zou DC Comics in de jaren 1970 alle rechten op het personage verkrijgen en de Captain Marvel-saga naar het grotere DC-universum brengen. In die tussenperiode had Marvel ondertussen de rechten op de naam "Captain Marvel" overgenomen, waardoor alle media met Billy Batson in de hoofdrol genoodzaakt onder de titel "Shazam" moest terechtkomen. Pas in 2011, bij de reboot van het personage onder DC's New 52, zou zijn superheldennaam officieel Shazam worden. Onder DC vervoegde Captain Marvel/Shazam de Justice League en Justice Society en zou zijn karakter – afhankelijk van de continuïteit – schommelen tussen een duidelijke splitsing tussen Billy en zijn volwassen superheldenversie en Billy als kind in een volwassen superheldenlichaam. Deze laatste versie bleek de meest populaire en zal ook gebruikt worden in de Shazam! live-action film in het DC Extended Universe. Zijn rivaliteit met Superman zou echter altijd blijven.
Onder DC verkreeg Captain Marvel/Shazam tal van comicbookreeksen sinds de jaren 1970 en werd de Marvel/Shazam Family een vaste waarde in het DC-universum. Vandaag de dag kennen we hem dus als Shazam, maar Billy Batson zal altijd de oorspronkelijke en meest invloedrijke Captain Marvel aller tijden blijven.
CAPTAIN MARVEL JR. & MARY MARVEL
DE EERSTE CAPTAIN MARVELS IN SPE
Eerste verschijning: Freddy: Whiz Comics #25, 1941 (Fawcett Comics) & Mary: Captain Marvel Adventures #18 (1942)
De saga van Billy Batson als Captain Marvel werd al spoedig uitgebreid met de introductie van Freddy Freeman, een gehandicapte jongen die een deel van Captain Marvel's krachten kreeg in een poging van Billy om zijn leven te redden. Door "Captain Marvel" te roepen, transformeerde Freddie in Captain Marvel Jr. die oorspronkelijk – in tegenstelling tot de rest van de uiteindelijke Shazam/Captain Marvel Family – een tiener bleef in zijn superheldenvorm. Toen Billy in 2006 de plaats van de tovenaar Shazam innam in de Rock of Eternity en zichzelf simpelweg Marvel noemde, werd Freddie even de nieuwe Captain Marvel/Shazam.
Mary Batson/Bromfield was de tweelingzus van Billy Batson, de oorspronkelijke Captain Marvel. Net zoals haar broer, kon zij ook veranderen in een volwassen superheldin door het woord "Shazam!" uit te roepen. Doorgaans ging ze door het leven als Mary Marvel, maar gedurende een korte periode in de jaren 1990 stond ze bekend als DC's vrouwelijke Captain Marvel.
De Captain Marvel-familie werd later in de pre-DC-periode nog uitgebreid met o.a. de luitenant Marvels (drie anders jongens die toevallig ook Billy Batson heetten), Hoppy The Marvel Bunny (een schattig roos konijn met superkrachten) en Uncle Marvel (een oudere man die zich voordeed als de oom van Mary, maar in feite geen gebruik kon maken van de magische Shazam-superkrachten). In de hedendaagse verhalen deelt Billy Batson echter zijn Shazam-krachten met zijn pleegbroers- en zussen. Hiertoe behoren de hedendaagse versies van Freddy Freeman en Mary Bromfield, alsook Eugene Choi, Pedro Peña en Darla Dudley – elk met hun eigen kleur van kostuum en speciale vaardigheden.
EEN MARVEL APART
Eerste verschijning: Marvelman #25, 1954 (L. Miller & Son, Ltd.)
In de periode dat Fawcett Comics in 1953 stopte met het uitbrengen van Captain Marvel-comics, de opkoping van het Captain Marvel-trademark door Marvel in de jaren 1960 en de overname van de Shazam Family door DC in 1972, kwam L. Miller & Son, de Britse uitgever van Captain Marvel-comics, voor een probleem te staan. Plots waren er geen verhalen meer om te herdrukken, dus werkte Mick Anglo een gelijkaardig concept uit. Marvelman werd een Britse tegenhanger van Captain Marvel/Shazam: Micky Moran was een jonge reporter, net zoals Billy Batson, die door het roepen van het woord "Kimota" ("Atomic" achterwaarts) transformeerde in de superheld Marvelman. Later zou hij versterking krijgen van Young Marvelman (Dicky Dauntless) en Kid Marvelman (Johnny Bates), sidekicks met gelijkaardige krachten.
De verhalen waren onschuldige superheldenverhalen vol actie, net zoals de vroege Captain Marvel-comics, maar Marvelman werd pas echt berucht wanneer Alan Moore (en later Neil Gaiman) de reeks overnam en omtoverde tot een donkere take op het superheldengenre die door velen wordt gezien als één van de allereerste superheldendeconstructies (die uiteindelijk de weg plaveide voor werken als Watchmen, Squadron Supreme en The Dark Knight Returns).
Rond Marvelman zou er zich eveneens een hele rechtenkwestie vormen, toen Marvel uiteraard protesteerde tegen het gebruik van het woord "Marvel". Micky Moran werd daarom midden jaren 1980 omgedoopt tot Miracleman en in 2009 heeft Marvel alle rechten tot Marvelman/Miracleman dan maar zelf opgekocht.
DE VERGETEN CAPTAIN MARVEL
Eerste verschijning: Captain Marvel #1, 1966 (M.F. Enterprises)
In 1966 kwam uitgever M.F. Enterprises op de proppen met een Captain Marvel als buitenaardse robotische superheld die door zijn scheppers naar de Aarde werd gezonden om een nucleaire ravage te voorkomen. Tot zijn krachten behoorde de mogelijkheid om zijn lichaam uit elkaar te halen door het woord "Split!" te schreeuwen en terug aan elkaar te hechten met "Xam!". Hij nam de geheime identiteit van professor Roger Winkle aan, ontmoette de jonge aardbewoner Billy Baxton (what's in a name?) en bevocht schurken als Plastic Man (later Elastic Man), Dr. Fate en Prof Doom.
Met zulke weinig originele en gekopieerde namen, komt het als geen verrassing dat deze Captain Marvel-serie (en de hele M.F.-uitgeverij) het maar enkele comics volhield, na – hoe kan het ook anders – een rechtszaak aangespannen door Marvel.
DE EERSTE CAPTAIN MARVEL BIJ MARVEL
Eerste verschijning: Marvel Super-Heroes #12, 1967 (Marvel)
Toen DC en Fawcett nog volop in hun rechtszaak rond Shazam, de oorspronkelijke Captain Marvel, zaten, ging Marvel in de jaren 1960 lopen met het trademark. In 1967 bracht de uitgever een eigen Captain Marvel op de markt. De Kree-spion Mar-Vell kwam terecht op Aarde en nam de geheime identiteit van wetenschapper Walter Lawson aan. Aanvankelijk moest Mar-Vell voor de Kree uitzoeken of onze planeet een dreiging voor hun intergalactische rijk werd, maar uiteindelijk keerde Mar-Vell zich tegen hen en groeide hij uit tot één van de grootste beschermers van de mensheid. Ook vervoegde hij de Avengers en verkreeg ie de eerste Captain Marvel-soloreeks onder Marvel.
Al snel verkreeg Mar-Vell ook een band met Rick Jones, de voormalige beste vriend van Bruce Banner/Hulk, sidekick tot Captain America en mascotte van de Avengers. Mar-Vell geraakte tijdens een avontuur gevangen in de alternatieve dimensie de Negative Zone, maar wanneer Rick de machtige Kree Nega-Bands tegen elkaar sloeg, wisselden de twee van plaats en bleven ze in contact via telepathie. De transformatie deed wat denken aan de formule die Fawcett en later DC gebruikten voor Billy Batson/Shazam.
Na vele avonturen samen, zouden Mar-Vell en Jones opnieuw gescheiden worden. Uiteindelijk zou Mar-Vell, na een aanvaring met het zenuwgas Compound 13, kanker krijgen. Hij stierf in de The Death of Captain Marvel-graphic novel in 1982, in bijzijn van tal van collega-superhelden en zelfs enkele vijanden, maar zou sporadisch na zijn dood nog gastoptredens maken in verschillende Marvel-events (en enkele tijdelijke verrijzenissen meemaken). Ook zouden er alternatieve versies van Mar-Vell uit andere universa rollen spelen in Marvel-verhalen, zoals de Ultimate Marvel-versie (Mahr Vehl/Dr. Phil Lawson, later de Ultimate Marvel-versie van Rick Jones), de Lord Mar-Vell uit het dode Cancerverse of de herboren Earth X Trilogy-versie. Allen werden ze echter geïnspireerd door deze oorspronkelijke Marvel-versie.
Mar-Vell mag dan wel één van Marvel's weinige superhelden zijn wiens dood semi-permanent bleef, zijn nalatenschap is groot. Zonder Mar-Vell zou er nooit sprake zijn van zijn opvolgers/kinderen Genis-Vell, Phyla-Vell en Hulkling, en zou ook Carol Danvers/Ms. Marvel – een collega van Mar-Vell's alter ego Walter Lawson – nooit bekend zijn geworden als Marvel's nieuwste Captain Marvel. In de Captain Marvel-film van Marvel Studios werd een vrouwelijke versie van Mar-Vell, alias Wendy Lawson, voorgesteld dewelke een gelijkaardige rol speelde in het oorsprongsverhaal van Carol Danvers zoals Mar-Vell dat deed in de comics.
80's CAPTAIN MARVEL
Eerste verschijning: The Amazing Spider-Man Annual #16, 1982 (Marvel)
Na de dood van Mar-Vell, passeerde de mantel van Captain Marvel over op Monica Rambeau, een jongedame uit New Orleans en een luitenant bij de havenpolitie die na een aanraking met extra-dimensionele energie haar lichaam in pure energie kon converteren. Als superheldin nam ze de identiteit van Captain Marvel aan, hoewel ze Marvel's enige Cap Marvel in deze lijst is die geen banden heeft met de Kree of Mar-Vell. Gedurende de jaren 1980 klom ze al spoedig op tot teamleidster van de Avengers, later zou ze ook Nextwave en Luke Cage's Mighty Avengers leiden.
Het was al snel duidelijk dat Marvel Monica Rambeau opvoerde tot Captain Marvel om de rechten op de naam te behouden. Toen Genis-Vell, de zoon van Mar-Vell, in de jaren 1990 de Captain Marvel-identiteit overnam, werd Monica Rambeau dan maar Photon. Toen Genis-Vell later ook de Photon-identiteit voor zichzelf claimde, werd ze Pulsar. Momenteel hanteert Rambeau de superheldenidentiteit Spectrum.
In de Captain Marvel-film van Marvel Studios is een jonge Monica Rambeau te zien als de dochter van Carol's beste vriendin en co-pilote Maria, maar in de comics zijn de twee wel degelijk leeftijdsgenoten en collega-Avengers.
DE NALATENSCHAP VAN MAR-VELL
Eerste verschijningen: Genis-Vell: Silver Surfer Annual #6, 1993 (Marvel) & Phyla-Vell: Captain Marvel v5 #16, 2003 (Marvel)
Genis-Vell, die aanvankelijk zijn comicbookdebuut maakte als Legacy, is de zoon van Mar-Vell en de Eternal Elysius. Zijn geheugen werd gemanipuleerd om hem te beschermen tegen de vijanden van Mar-Vell, maar uiteindelijk zou hij in de voetsporen van zijn vader treden als de nieuwe Captain Marvel eind jaren 1990. Net zoals zijn vader, zou ook Genis een band vormen met voormalige Avengers-mascotte Rick Jones en wisselden ze Shazam!-gewijs van plaats.
Na verschillende kosmische avonturen in het derde, vierde en vijfde volume van de Captain Marvel-soloreeks, zou Genis-Vell ook nog even de New Thunderbolts vervoegen op Aarde en de naam Photon overnemen van Monica Rambeau. Uiteindelijk werd hij gedood door Thunderbolts-leider Baron Zemo wanneer duidelijk werd dat Genis-Vell, in eender welke toekomstige tijdlijn, het universum zou vernietigen.
Nadat Genis-Vell in zijn Captain Marvel-periode het Marvel-universum al eens vernietigde en terug opbouwde, werden er enkele kleine aanpassingen aan de geschiedenis. Eén daarvan was Phyla-Vell, de zus van Genis en eerste dochter van Mar-Vell. Phyla werd eventjes Captain Marvel naast haar broer in 2004, maar zou later de nieuwe Quasar worden na de dood van Wendell Vaughn in het kosmische Annihilation-event. Nog later vervoegde ze de Guardians of the Galaxy en stond ze bekend als Martyr. Ze stierf wanneer ze haar mede-Guardians redde van Thanos.
Ook de Young Avenger Hulkling, alias Teddy Altman, is een zoon van Mar-Vell en een Skrull. Hij zou echter enkel in de The Children's Crusade: Young Avengers one-shot uit 2011 te zien zijn als een Captain Marvel. Tenminste, een mogelijke, toekomstige versie van hem. Hetzelfde geldt voor alternatieve/mogelijk toekomstige versies van Avengers-leidster Janet Van Dyne/The Wasp (in Age of Ultron), X-vrouw Rogue (in Infinity Countdown: Captain Marvel) en de kosmische Ayesha/Kismet (in Fantastic Four: The End).
KHN'NR & NOH-VARR
DE "VALSE" CAPTAIN MARVELS
Eerste verschijningen: Khn'nr: Civil War: The Return, 2007 (Marvel) & Noh-Varr: Marvel Boy #1, 2000 (Marvel)
In 2008 begon bij Marvel de Secret Invasion van de Skrulls, een ras shapeshifters die de superheldengemeenschap infiltreerden en (aanvankelijk) zonder ontdekt te worden de identiteit van tal van klassieke helden overnamen. Eén daarvan was Mar-Vell. De Skrull en sleeper agent Khn'nr nam moeiteloos de identiteit van de Kree-legende aan en verkreeg een kortstondige miniserie waarin ook Carol Danvers (toen nog Ms. Marvel) een rol speelde. Uiteindelijk besliste Khn'nr om zich tegen de Skrulls te keren. Een beslissing die hem zijn leven kostte.
In zijn laatste minuten, zou Khn'nr de jonge Kree Noh-Varr, toen gekend als Marvel Boy, aansporen om de Captain Marvel-identiteit aan te nemen en beschermer van de Aarde te worden. Na de Secret Invasion zou Norman Osborn, de voormalige Green Goblin, een nieuw team Avengers oprichten. Deze Dark Avengers waren allemaal voormalige supervillains die identiteiten van bekende Avengers aannamen. Noh-Varr werd toen even Captain Marvel, alvorens hij zich tegen zijn team keerde en de nieuwe identiteit Protector aannam.
Eerste verschijning: JLX #1, 1996 (Amalgam)
Toen de DC- en Marvel-universa tijdelijk met elkaar vermengd werden na de grote DC Vs Marvel-miniserie uit de jaren 1990, ontstond het Amalgam-universum. Uiteraard zou hier ook een Captain Marvel in voorkomen, een fusie van DC's Billy Batson/Shazam en Marvel's Mar-Vell. Door het magische woord "Kree!" uit te roepen, kon Billy Mar-Vell transformeren vanwege buitenaardse superwetenschap (lees: magie) in Captain Marvel, één van de belangrijkste leden van de JLA (de Judgment League Avengers). Hij bevocht onder meer zijn voormalige collega's van de JLX. Zijn look werd duidelijk gebaseerd op de klassieke outfits van Billy Batson en Mar-Vell en het personage was dan ook één van de makkelijkste DC/Marvel-fusies voor het Amalgam-universum.
DE EERSTE MS. MARVEL & HUIDIGE CAPTAIN MARVEL
Eerste verschijning: Marvel Super-Heroes #13, 1968 (Marvel)
Pilote en officier Carol Danvers verscheen voor het eerst aan de zijde van Marvel's eerste Captain Marvel, Mar-Vell. Ze was even het hoofd van bewaking in de overheidsfaciliteit waar Mar-Vell werkte als zijn menselijke alter ego Walter Lawson. Wanneer Carol tijdens een gevecht tussen Mar-Vell en de Kree-villain Yon-Rogg in de explosie van een Kree-toestel terechtkomt, wordt haar DNA gefuseerd met dat van Mar-Vell. Later werd dit herschreven en zou de moeder van Carol altijd al een Kree geweest zijn en zou de explosie slechts haar slapende Kree-krachten aangewakkerd hebben. Dit om haar minder afhankelijk te maken van haar mannelijke tegenhanger.
Hoe dan ook, startte Carol hierna een eigen superheldencarrière als Ms. Marvel (in 1977) en werd een Avenger. Haar krachten zouden tijdelijk overgenomen worden door Rogue van de X-Men, maar Carol kwam terug als de kosmische powerhouse Binary. Na een korte periode onder de alias Warbird en een gevecht tegen alcohol en depressie, zou ze als Ms. Marvel zichzelf beginnen bewijzen als de grootste vrouwelijke superheldin van het Marvel-universum. In 2012 trad Carol na lang aarzelen eindelijk in de voetsporen van haar mentor en vriend Mar-Vell als de nieuwe Captain Marvel.
Als Captain Marvel werd Carol's populariteit en invloed in de Marvel-superheldengemeenschap nog groter, mede dankzij haar positie als leidster van het Alpha Flight-ruimtestation – de eerste defensie van de Aarde tegen kosmische dreigingen. Alle Captain Marvel-reeksen vanaf 2012 zien dan ook Carol Danvers in de hoofdrol, terwijl de Ms. Marvel-mantel overging naar andere personages, waaronder She-Thing (Sharon Ventura), Moonstone (Karla Sofen) en de huidige Ms. Marvel: de jonge Inhuman Kamala Khan, voor wie Carol een rolmodel is.
In 2019 werd Carol als Captain Marvel de eerste vrouwelijke superheld met haar eigen solofilm in het Marvel Cinematic Universe, waarin haar oorsprong lichtjes werd aangepast (nu verkreeg ze haar krachten via de Tesseract Infinity Stone, werd ze een superheldin in 1995 en stond ze onrechtstreeks aan de wieg van Nick Fury's Avengers Initiative). Gezien het succes van de film en Carol's rol in de toekomst van het Marvel-filmuniversum, zal zij wel de drager van de Captain Marvel-identiteit voor een geruime tijd blijven.