Kerkendag op Rügen | Majora
Baksteengotiek Een echte 'Schluckspecht'
Kerkendag op Rügen
Door Marie Verheij Op 2 juli 2018
Een land leer je het best kennen door een bezoek te brengen aan het ziekenhuis en het kerkhof. Hoe gaat een cultuur om met zieken en degenen die niet meer hier zijn? Zelf voeg ik er nog wat aan toe: ga naar een kerkdienst in het land waar je bent en proef de geesten.
Gisteren bezocht ik een openluchtbijeenkomst in Kap Arkona, op het uiterste puntje van het Duitse eiland Rügen. Via plakkaten was aangekondigd dat daar een Ökumenischer Festgottesdienst zou worden gehouden om te herdenken en te vieren dat het christendom 850 jaar geleden wortel schoot op Rügen. In 1168 versloeg namelijk de christelijke Deense koning Waldemar hier de Slavische vorst Jaromar.
Als ik met de fiets arriveer op een open plek op de hoge oever bij de Oostzee, tussen Vittel en Kap Arkona in, is daar al een hele menigte vergaderd voor een hagepreek. De zon staat hoog aan de hemel en het is warm. Gelukkig waait er een verkoelende wind vanaf de intens blauwe ruisende zee diep beneden. Landesbischof Gerhard Ulrich preekt bij het geïmproviseerde altaar (bloemstuk en kruis op een wit kleeover het heden en het verleden van de kerken. Heeft de kerk nog toekomst?
'Er zijn na de Wende zowel teleurstellingen als successen geboekt. Verschillende culturen hebben elkaar moeten vinden, waarbij elk het eigene probeerde te behouden', zegt ds. Ulrich. Hij vindt de lokale kerk het belangrijkst, omdat die dichtbij de gemeenschap staat. Samengevat komt zijn preek erop neer dat de kerk moet bewaren wat zij heeft, dat zij zich niet moet terugtrekken in een eigen bastion, maar dat ze de dialoog moet aangaan met anderen in de samenleving en dat ieder persoonlijk het goede moet doen. Geheel overeenkomstig het voorbeeld van Jezus Christus' boodschap 'Komt allen tot Mij die vermoeid en belast zijt.' Bij Hem vind je vrede en sjaloom. Vrees niet en heb goede moed, luidt de boodschap. Lang niet op alle vragen zijn in onze complexe samenleving antwoorden te geven – laten we denken in kansen en uitdagingen.
Als het later die middag tot een vraaggesprek met de landsbisschop komt in de kleine kapel van Vittel, zegt hij eerlijk dat hij veel heeft geleerd in de zes jaar dat hij in de deelstaat Mecklenburg-Vorpommern dient. Ga altijd en overal het gesprek aan, zegt hij. Stel je open op en luister. Bid, mediteer en doe goed. We weten allemaal dat de Duitse samenleving in een crisis verkeert. Migrantencrisis, voetbalcrisis – het blad Der Spiegel kopt dat Duitsland zowat alles heeft verloren. Regierungskrise. Hoe moet het met die vele asielzoekers in dit land? Respect betonen, raadt de bisschop aan. Niet op basis van eenrichtingsverkeer, maar op die van wederkerigheid. 'Als je respect uitdraagt, mag je dat ook van de ander verwachten.'
Tussen de bedrijven door doet iedereen zich te goed aan soep, broodjes, koffie en koek. Een blazersensemble begeleidt de samenzang in de open lucht. Vertraut den neuen Wegen, auf die der Herr uns weist… Het Onze Vader wordt hardop gebeden. Tot slot is er voor de liefhebbers een 'pelgrimage' naar de zogenaamde Tempelberg bij Kap Arkona. Hier, op dit uiterste puntje dat hoog oprijst uit de Oostzee, werd Jaromar verslagen. Archeologische opgravingen duiden op een oude tempel en andere restanten van de Slavische heersers van weleer. Pas op, kom niet te dicht bij de rand, dat is levensgevaarlijk. Hierachter een afgrond van veertig meter diep, krijtrotsen die blinkend wit de zee begroeten.