Tweede ronde Franse parlementsverkiezingen: het wordt links, maar hoe links? - NRC
Tweede ronde Franse parlementsverkiezingen: het wordt links, maar hoe links?
Hollande, die morgen comfortabel de tweede ronde van de Franse parlementsverkiezingen in gaat. Foto Reuters / Thomas Samson
De Fransen gaan morgen naar de stembus voor de tweede ronde van de parlementsverkiezingen. Het lijkt er sterk op, na de eerste ronde van een week geleden, dat Hollande met een linkse meerderheid kan gaan regeren.
Het is echter nog de vraag of hij dat met alleen zijn eigen Parti Socialiste bereikt, of dat hij de hulp nodig heeft van partijen uit dezelfde hoek. Afgelopen zondag kreeg de partij van Hollande tussen de 283 en de 329 zetels - er zijn er 289 nodig voor een absolute meerderheid. Mocht dat niet lukken, dan kunnen Europe Ecologie en het extreem-linkse Front de Gauche bijspringen. Dat laatste was de voorspelling van de rechtse UMP, de partij die met Sarkozy de presidentsverkiezingen verloor. Hollande zou 'aan het lijntje bij extreem-links' moeten lopen.
Maar dat lijkt niet te gaan gebeuren, zei onze correspondent Dirk Vandenberghe na de eerste uitslagen:
"Het ziet er goed uit voor Hollande. De bevriende partij Europe Ecologie krijgt tussen de 12 en 18 zetels, dus in het minst gunstigste geval hebben de twee partijen in ieder geval samen een meerderheid. Het belangrijkste voor de Parti Socialiste is dat ze geen beroep hoeven te doen op de communisten van Front de Gauche."
Een linkse meerderheid in het Assemblée Nationale is belangrijk voor Hollande. Zonder linkse meerderheid zou Hollande een rechtse premier moeten benoemen en dan kan hij zijn eigen programma wel vergeten.
UMP verliest meerderheid, hoopt morgen op hogere opkomst
De opkomst was teleurstellend vorige week. Slechts 59,2 procent van de Fransen ging kiezen, een laagterecord. Het UMP behaalde net als de Parti Socialiste een krappe 35 procent, maar in omrekening naar zetels zouden 230 tot 270 zetels naar de partij van ex-president Sarkozy gaan. De absolute meerderheid raakt de UMP sowieso kwijt.
Desondanks was die uitslag beter dan verwacht, en de UMP heeft de moed nog niet verloren. Ze hopen op een betere opkomst morgen, die ze een betere score zou moeten opleveren.
De derde politieke macht: Front National
Het Front National won zondag ruim 14 procent van de stemmen. De rechts-nationalistische partij van Marine Le Pen bevestigde daarmee wederom de status als derde macht in de Franse politiek. Het wordt morgen spannend of de partij voor het eerst in zijn bestaan nationale zetels behaalt. Vijf FN-kandidaten zijn in de eerste ronde als eerste geëindigd in hun district en maken dus een goede kans.
De vraag was na afgelopen zondag of de UMP een 'republikeins front' in stand wilde houden door de Parti Socialiste te steunen in districten waar de twee overgebleven kandidaten van de PS en het Front National zijn. Partijleider Martine Aubry van de PS had daartoe opgeroepen. Zo'n blokkade van het Front National wees het UMP af, maar een stemakkoord met het FN kwam er evenmin. Vandenberghe over het getouwtrek:
"In de praktijk betekent dit dat UMP-kandidaten die afgelopen zondag in de eerste ronde als derde zijn geëindigd in hun district, na een linkse kandidaat en een kandidaat van het FN, zich niet terugtrekken ten voordele van een beter geplaatste kandidaat. Als de UMP-kandidaat de tweede ronde niet heeft gehaald, geeft de partij ook geen stemadvies. [...] Geen politieke ruilhandel met het Front National, maar ook geen cordon sanitaire."
Hoe de parlementsverkiezingen verlopen
De Fransen kiezen 577 parlementsleden in twee kiesrondes. Per kieskring wordt één parlementslid gekozen. Wie in de eerste ronde een absolute meerderheid behaalt, is meteen verkozen, mits hij of zij ook 25 procent van de ingeschreven kiezers vertegenwoordigt.
Iedere kandidaat die in de eerste ronde 12,5 procent behaalt, gaat door naar de volgende ronde. Als in de eerste ronde niemand 12,5 procent behaalt, gaan de twee kandidaten met de meeste stemmen door naar de tweede ronde, waarin de kandidaat met de meeste stemmen wint. Bij gelijkheid van stemmen wint de oudste kandidaat.