Nederlands Architectuurinstituut - Item - Verslag Vriendenlezing Jan Konings en Ton Venhoeven
Spreker: Jan Konings en Ton Venhoeven
Datum: donderdag 8 april 2010
In het werk van zowel Konings als Venhoeven staat het creëren van meerwaarde in de publieke ruimte centraal. Hun doel: participatie van omwonenden stimuleren. Venhoeven: "Door mogelijkheden te scheppen voor verschillende soorten van gebruik, kan er iets moois gebeuren." Dat is nodig, meent Konings: "Door verregaande regulering en privatisering, functioneert de publieke ruimte steeds minder goed."
Tijdelijk hotel
Met projecten die vaker tijdelijk dan permanent van aard zijn, probeert Jan Konings die publieke ruimte daarom te (re)animeren. Als voorbeeld daarvan toonde hij tijdens zijn lezing onder meer Hotel Transvaal, dat hij tijdelijk creëerde in de gehele, gelijknamige wijk in Den Haag. "Alle inwoners werden onderdeel van het hotel: de sigarenwinkel werd receptie, de eettentjes dienden als ontbijt- en dinerplek, televisie kijken konden hotelgasten bij wijkbewoners thuis. En in zes panden die op de nominatie stonden gesloopt te worden, maakten we hotelkamers."
In Amsterdam-Noord realiseerde Konings een vergelijkbaar project: Hotel Experimenta, een mobiele slaapplek zo groot als een tweepersoons bed. Alle andere functionaliteiten, zoals badkamer, ontbijtzaal, stomerij en recreatiezaal bevinden zich in de omgeving van het hotel. En altijd bij bewoners thuis. "Zo ontstaat interactie tussen gasten en omwonenden. Door het toevoegen van een aantal kleine elementen, kunnen verschillende bevolkingsgroepen elkaar ontmoeten: zo kan de samenhang van een buurt of wijk versterkt worden."
Sociaal gebouw
Ton Venhoeven streeft eenzelfde sociale cohesie na. Hij realiseert kleine tijdelijke projecten, objecten in de publieke ruimte maar ontwerpt ook grote openbare gebouwen die als miniatuursamenleving functioneren. 'Het Gebouw' (werktitel: Brede School Leiden Noord), dat hij met VenhoevenCS realiseert in de Leidse, multiculturele achterstandswijk De Kooi, blijkt daar een uitstekend voorbeeld van. "Het pand is nadrukkelijk bedoeld om het sociale leven in de buurt een nieuwe impuls te geven", verduidelijkt Venhoeven tijdens zijn lezing.
"Het is ontworpen om dagelijks kinderen, ouders en buurtbewoners van allerlei komaf samen te brengen: het huisvest naast vier basisscholen, kinderdagverblijven, speelzalen en zorginstellingen ook een bibliotheek, buurtcentrum, buurttheater en sportzalen plus een groot aantal verschillende appartementen en starterswoningen. Samengaan van culturen en multifunctioneel gebruik van de publieke ruimtes staan centraal in dit plan. Met 'Het Gebouw' maken we een begin om de samenhang in De Kooi blijvend te verbeteren."
Jan Konings en Ton Venhoeven gaven een lezing in het kader van de innovatieagenda 'Architectuur als Noodzaak'. De avond werd georganiseerd door het Nederlands Architectuurinstituut in samenwerking met de Vereniging Vrienden van het NAi.
Jan Loerakker, student architectuur aan de TU Delft, schreef een verslag van de lezing van Jan Willem Duyvendak op 24 februari 2011 in de Dépendance, met als onderwerp: stedelijke vernieuwing, identificatie en thuisgevoel.
Met de innovatie agenda 'Architectuur als Noodzaak' of 'Architecture of Consequence' laat het NAi zien dat architectuur een rol van betekenis kan spelen bij het oplossen van maatschappelijke problemen. Het NAi roept zowel ontwerpers als opdrachtgevers en beleidsmakers op hierin hun verantwoordelijkheid te nemen.