De Pen | prof.dr.ir.ing André Dorée
Waar gaan we de mensen vandaan halen …. ?!
Universiteiten dringen gewoonlijk aan op investering in toekomstgericht onderzoek. Hoe anders komen we aan kennis om de problemen van/in de toekomst te kunnen aanpakken? Sinds twee jaar merk ik bij mezelf dat ik vaker aandring op investering in de Human Capital Agenda voor de GWW. Terwijl ieder van ons ervaart en ziet hoe de ICT en digitalisering de werkprocessen en maatschappij verandert, breken zich nog maar weinigen het hoofd over de impact daarvan op de GWW-sector. De opdrachtgevers en bedrijven zijn vooral bezig met de technologieën en richten zich op 'implementeren'. Vaak is dat reactief, 'omdat het gevraagd wordt of met hun tijd mee moeten'. Gegeven de situatie na 2008 begrijpelijk, maar richting de toekomst schiet dat te kort. Nu digitalisering en IOT (Internet of Things) een vlucht nemen, worden de personen/deskundigen die daarmee kunnen omgaan schaars. Die deskundigen kunnen op allerhande terreinen hun werk vinden. Gaan die deskundigen dan naar de bouw of GWW? Nee. Ze geven de voorkeur aan andere sectoren. We zien het al bij technologieleveranciers. Als je digitale logistieke oplossingen kunt bieden aan de grote transportbedrijven (grote klant; sterke sector), waarom zou je je dan richten op de kleine GWW-bedrijven (kleine klanten; versnipperde sector)? Kiest de student of deskundige voor Game industrie, Medische sector, High Tech of … GWW?
Ondertussen worden de randvoorwaarden voor de projecten en de eisen voor werk zwaarder. Bouwopgaven groeien in complexiteit en bedrijven werven kandidaten met hogere opleidingsniveaus. De uitstroom GWW/civiel van MBO, HBO en universiteit is te laag voor de uitstroom van de babyboomers. Bedrijven zien hun branchegenoten als belangrijkste jachtgebied voor nieuw personeel. Mooi als je aanbestedingen wint, maar als je door gebrek aan deskundigheid het ontwerp of de uitvoering niet op orde krijgt, dan is dat geen solide businessmodel. De stress en grimmigheid zal de sector als werkgever niet aantrekkelijker maken.
De komende decennia heeft de GWW een cruciale rol te vervullen in onze samenleving. Een greep uit de 'grote opgaven': trek naar de steden, klimaatverandering, energietransitie, vernieuwing nutsnetwerken, toename van mobiliteit, andere vervoerstypen. Een sterke GWW-sector is in het directe belang van de samenleving. Wat zien we? Vooral strijd rondom projecten, strijd voor meer projecten, strijd om bij projecttegenvallers overeind te blijven. De overheden zien hun rol vooral als 'opdrachtgever' van projecten. De bedrijven zien zichzelf vooral als 'aannemer' van projecten. Die jarenlange 'focus op projecten' heeft de overheden en sector kortzichtig gemaakt. Met 'werken' bedoelen ze projecten en omzet. Ze zijn uit het oog verloren dat 'werken' alleen gerealiseerd kunnen worden als er goed gewerkt wordt, en dat kan alleen als er voldoende deskundige 'werkers' kunnen worden ingezet. Waar gaan we die deskundigen de komende jaren vandaan halen? Wie maakt zich daar zorgen over? Overheid U bent meer dan 'opdrachtgever'. Bedrijven, U bent meer dan een vehikel voor projecten. Ontstijg de arena van de projecten, maak een Human Capital Agenda, en investeer in O&O. U zou er de werkers in de sector en de samenleving een grote dienst mee bewijzen.