Op 7 november 1918 hield Suze Groeneweg, het eerste vrouwelijke Kamerlid, haar maidenspeech. Een eeuw later inspireerde zij kunstenaar Ward Warmoeskerken tot een bijzondere creatie, die ik mocht tonen in de Oude Zaal van de Tweede Kamer, op dezelfde plek waar Suze’s speech 100 jaar eerder had geklonken. Dit was mijn speech:
Het is een zware last die op je schouders rust als je de eerste bent. De eerste vrouw, in dit gebouw. En de enige. Jarenlang de enige. Tussen 99 mannen. Door mannen gekozen. Altijd op je hoede. Want oh wee als je blunders maakt. Dan wordt er meteen geroepen dat vrouwen het niet kunnen. Dat we te emotioneel zijn. Ongeschikt. Niet in de wieg gelegd voor politiek.
Ja, er werden grappen gemaakt. Er werd gelachen. Gegniffeld. Maar daar moet je je als vrouw niks van aantrekken als je de wereld wilt veranderen. Alles voor de vooruitgang. Zonder verandering geen vlinders.
Stug? Onvriendelijk? Onbuigzaam? Geen katje om zonder handschoenen aan te pakken?Ach, dat was de buitenkant. Maar de binnenkant toonde een ander gezicht. Vrouwenrechten. Zwangerschapsverlof. Onderwijs. Alcoholpreventie. Ontwapening. En natuurlijk de rode rozen van de SDAP.
Ik moet vaak aan haar denken, aan Suze. Wat had zij ervan gevonden dat we 100 jaar later nog maar met 49, en sinds vanmiddag zelfs 48 vrouwen waren, van de inmiddels 150 Kamerleden?
Maar ook: hoe was dat voor haar? Als er speciaal voor jou een damestoilet moet worden aangelegd? Als je jezelf continu moet bewijzen? Als er gegniffeld wordt als je het woord vraagt?
Ik? Ik heb vrouwelijke collega’s om samen mee te lachen, me samen mee te verwonderen, solidair mee te zijn, naar op te kijken. Maar Suze? Suze was jarenlang helemaal alleen.
Alleen daarom al is ze een heldin, onze Suze. Dochter van een landarbeider uit Strijensas, met een rood onderwijshart, voorvechtster, voorvrouw, voorbeeld.
Dus natuurlijk zei ik meteen ja, toen kunstenaar Ward Warmoeskerken me vroeg een door Suze geïnspireerde creatie te dragen. Een mantel is het, die zwaar weegt, net als de druk op Suzes schouders. Die wat stug is van buiten, maar kleurrijk van binnen. Met rode rozen, en met 49 kralen. Die 49 kralen, dat zijn wij. Khadija, Pia, Monica, Lisa, Dilan, Leonie, Lilianne. De erfdochters van Suze.
Dat Suzes erfenis ons allen mag inspireren om onze stem luid en duidelijk te laten horen. Want zoals Els Borst al zei: politiek is veel te belangrijk om aan mannen over te laten. En daar zou Suze het vast roerend mee eens zijn geweest.