Deze geulen tussen de zandbanken, loodrecht op de kust, zijn de muien. Het zeewater perst zich hier met grote kracht doorheen. Pas als het water de open zee aan de andere kant van de zandbank bereikt, neemt de stroomsnelheid af.
Lang is gedacht dat een muistroom optreedt bij eb, als gevolg van het terugtrekkende water. Dat is echter een misverstand, vertelt Willem Verbeek, ingenieur en auteur van de website muien.nl . “De muistroom is het krachtigst als er sterke golven zijn. Er ontstaat dan branding op de zandbanken, en een hoger waterpeil in het zwin. Dat water wil terug stromen naar open zee.” Bij branding breken sterke golven op een ondiepte, zoals een zandbank. De zandbanken zijn dan te herkennen aan de witte schuimmassa die daarbij ontstaat.
Als het eb is, telt de stroming van het terugtrekkende water op bij die van de muistroom. Langs de kusten van Noord- en Zuid-Holland daalt het waterpeil bij eb echter niet snel genoeg om zelf het zwin met kracht te doen leeglopen, aldus Verbeek.
Bovendien is de muistroming ook bij opkomend water zeewaarts gericht, als er sprake is van branding op de zandbanken. Het komt omdat al het water dat over de zandbanken heen in de zwinnen terecht komt, door dezelfde geul terug moet naar zee.