De Koornbeurs - VerhalenWiki
Inventarisnummer : S3236
Inventarisnummer : S7263
Inventarisnummer : S3426
5 Vroegere functie
5.1 Kelder
5.2 Vleeshal
5.3 Vereniging SSR
5.5 Functie van nu
8.1 Vollersaarde
8.2 Vereniging SSR
8.3 Rijksmonument
10 Auteurs van het artikel
Delft, de stad van Delfts blauw en talloze oude en historische gebouwen. Onder deze talloze gebouwen valt ook de Koornbeurs. Een gebouw dat voor veel doeleinden gebruikt wordt en werd. Maar waar eigenlijk voor? In dit artikel kunt u lezen over de ligging, de functie van vroeger en de functie van nu.
Waar de naam 'Koornbeurs' vandaan komt, kunnen we niet precies verklaren. Wel weten we dat nadat de functie als vleeshal verviel, het gebouw werd ingericht als korenmarkt. Zelf denken wij dat de naam 'Koornbeurs' hieruit te herleiden is.
De Koornbeurs is gevestigd in hartje Delft aan de Voldersgracht 1. Het is daar gevestigd, omdat het dicht bij de grote markt ligt waar ze de producten die ze er vroeger produceerden snel op de markt konden brengen. Ook ligt het aan de Voldersgracht, die in de Middeleeuwen gebruikt werd om afvalstoffen in weg te spoelen: een mengsel van urine, vollersaarde en vuil uit de gevolde lakens. Dit was dus ook voor de Koornbeurs een goede plek om hun afval te dumpen. In de plattegrond hieronder is aangegeven waar de Koornbeurs precies ligt.
Foto: Astrid Griffioen
Het gebouw is gebouwd van grijze stenen en heeft in totaal vier deuren aan de voorkant en één deur aan de achterkant. Op de foto is te zien dat er twee stierenhoofden aan de voorkant van het gebouw zitten. Dit symboliseert de vleeshal die er vroeger heeft gezeten. Hierover is in het volgende stukje meer te lezen. Ook zie je bovenin aan de rand twee engeltjes met een familiewapen in hun handen. Het gebouw heeft een kelder, een begane grond, een tweede verdieping en een zolder. Deze verdiepingen zijn verbonden met wenteltrappen.
De kelder werd gebouwd tussen 1295 en 1413. Bovenop de kelder werd een houten hal geplaatst. De kelder werd gebruikt als opslagplaats voor vlees, dat vervolgens werd verhandeld in de hal. De houten hal ging in vlammen op in de stadsbrand van 1536. In 1650 werd er een stenen hal op de kelder gebouwd. Halverwege de 19e eeuw waren de hygiënische omstandigheden sterk verbeterd. Voor de 19e eeuw waren de hygiënische omstandigheden erg slecht, door onvoldoende kennis over wat wel en niet verantwoord is om het vlees te bewaren en te bewerken. Ook hadden ze geen goede schoonmaakmiddelen en hielden ze de werkplaats niet schoon. Maar doordat de hygiëne werd verbeterd, was het mogelijk om het vlees bij een slager te kopen. De vleeshal verloor haar functie.
In 1871 nam de 'Koornbeurs' haar intrek in de vleeshal. Zo kwam de vleeshal aan een nieuwe naam. Tot het begin van de twintigste eeuw had het gebouw deze functie. In de jaren erna deed het gebouw nog dienst als champignonkwekerij en als veilingplaats voor eieren en paardenmest. In 1939 werd de kelder ingericht als commandocentrum voor de Delftse luchtbescherming. De gas- en bomdeuren werden geplaatst, die in 2010 nog steeds de entree van de kelder vormen. In 1940 namen de Duitsers de kelder in beslag.
Vereniging SSR
De SSR Delft, een vereniging, had na afloop van de oorlog geen eigen sociëteit meer en nam haar intrek in de kelder. Deze werd gebruikt als sociëteitszaal, als mensa en er werd een bar geplaatst. De vereniging groeide sterk, zodat de kelder te klein werd. In 1954 werd een nieuwe huurovereenkomst gesloten met de gemeente over het gebruik van het hele pand. In de jaren erna vonden enkele interne verbouwingen plaats. Zo werden er enkele trappen geplaatst, zodat vanuit de kelder de eetzaal bereikt kon worden.
Eind jaren tachtig was de gemeente voornemens om een slagerijmuseum in het pand te vestigen. Dankzij een intensieve lobby van de StuK (Stuurgroep Koornbeursbehoud) bleef het gebouw behouden voor de vereniging. Vanaf de jaren negentig werd onderhandeld over de koop van het gebouw. In 2004 was het dan eindelijk zo ver. Stichting Onderhoud de Koornbeurs (StOK) kocht het gebouw van de gemeente en verhuurde het aan de vereniging. In 2005 werd gestart met een uitgebreide restauratie van de gevel en het dak. De gevel aan de kant van de visbanken werd helemaal opnieuw gevoegd. Het zandsteen van de voorgevel werd gereinigd; waar nodig werd nieuw zandsteen aangebracht. De karakteristieke dierkoppen op de voorgevel werden voorzien van nieuwe echte hoorns. November 2005 was de restauratie officieel klaar.
Functie van nu
Tegenwoordig wordt dit mooie gebouw gebruikt voor de jongerenvereniging (O.J.V.) De Koornbeurs. Er kan gegeten worden door studenten van de vereniging op donderdag, en vrijdag- en zaterdagavond zijn er avonden georganiseerd met allemaal een ander thema. Van jong tot oud, er is voor ieder wat wils. Het bestaat uit twee zalen, met allebei een bar, die gebruikt worden als discotheek.
De Koornbeurs valt onder de Rijksmonumenten in Nederland. Het valt onder de categorie gemeentelijke monumenten, omdat het geen nationaal belang heeft, maar wel van regionaal belang is.
Klei met een hoog absorberend vermogen. Het wordt op grote schaal gebruikt als een absorptiemiddel in de zuivering en ontkleuring van olie en vet.
Studentenvereniging. S.S.R. Delft werd opgericht 1907 en heropgericht 1912.
Een rijksmonument is een pand van minimaal vijftig jaar oud dat door cultuurhistorische waarde en schoonheid van nationaal belang is. De Rijksoverheid beschermt rijksmonumenten met als doel de monumentale waarde ervan te behouden. Rijksmonumenten vallen onder de monumentenwet.
http://www.koornbeurs.nl/stok/geschiedenis http://www.koornbeurs.nl/stok
http://www.encyclo.nl/begrip/OJV%20de%20Koornbeurs
http://discover-delft.nl/historie.html
http://www.popunie.nl/?id=913
http://nl.wikipedia.org/wiki/Koornbeurs_(Delft)
http://rijksmonumenten.nl/monument/12190/koornbeurs++of+vleeshal/delft/
http://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/monumenten-en-erfgoed-archeologie/vraag-en-antwoord/wat-is-een-monument-en-welke-typen-monumenten-zijn-er.html
Delft verleden tijd – S. Schillemans en A. van der Kruk
De kaart figuratief van Delft – H. L. Houtzager, H. W. van Leeuwen, M. A. Verschuyl en G. C. Klapwijk
Delft over bruggen – H. L. Houtzager, W. J. M. Knippenberg, M. A. Verschuyl en H. L. de Wit
Delft het complete verhaal – Auke Herrema en Peter Kraaijeveld
Auteurs van het artikel
Dit artikel is geschreven door Wieke Reekers en Kimberly van Dijk, leerlingen uit 4 vwo van het Christelijk Lyceum Delft locatie Molenhuispad.