Kapt vlieger Cajot, een veteraan van de Eerste Wereldoorlog die in september 1939 terug onder de wapens werd geroepen, geeft het nog niet op. Hij keert terug naar Oujda met de informatie dat een tweede schip Casablanca zal verlaten richting Gibraltar. Dankzij het succes van de eerste ontsnappingspoging slaagt hij erin 90 manschappen van de Vliegschool, waaronder een 50-tal instructeurs en leerling-piloten, te verzamelen. Onder hen Onderluitenant instructeur Léon Prévot (3/EPil). De groep vertrekt ’s avonds naar Casablanca waar Kapt Cajot erin slaagt toelating te krijgen om de groep aan boord te laten gaan van een schip dat zal uitvaren naar Gibraltar. Het schip vertrekt uiteindelijk op 4 juli en komt een dag later toe in de Britse kolonie. In Gibraltar kan de groep inschepen op de SS “David Livingstone” die uiteindelijk op 21 juli als onderdeel van konvooi HG.38 uitvaart richting Engeland. Het konvooi van 18 koopvaardijschepen en drie escorteschepen van de Royal Navy komt toe op 5 augustus in Cardiff. De meeste piloten zullen later in dienst treden van de RAF. Niet iedereen vaart echter tot Engeland. Kapt vlieger Franz Burniaux, smaldeelcommandant van 5/EPil, Kapt Med Engelen van EPil en Lt Jean Ceuppens van 1Lu verlaten het schip in Lissabon en kunnen eind november vanuit Lissabon naar Matadi in Congo vertrekken waar ze op 17 december 1940 toekomen [11].
Ook generaal Tapproge onderneemt nog enkele initiatieven om de Vliegschool uit Oujda weg te krijgen. Vooreerst stuurt hij Kapt Warnez en Adjt Van Dael naar de haven van Oran waar een Brits schip vertrekkensklaar lag, met de vraag een aantal piloten mee te nemen naar Engeland. Het verzoek wordt afgewezen door de Britse kapitein. De generaal onderneemt ook nog een poging om de manschappen en de vliegtuigen te laten inschepen op de “Algérie” om de Vliegschool naar Congo over te brengen. De Franse admiraliteit geeft aan de “Algérie” maar ook aan andere Franse geen toelating om de haven van Oran te verlaten. Het is trouwens ook te gevaarlijk om ongeëscorteerd in dat gedeelte van de middellandse Zee rond te varen gezien de bedrijvigheid van de Duitse duikboten. Bovendien merken de Belgen dat de spanning tussen de Britten en de Fransen gestaag stijgt en dat geen compromissen meer mogelijk zijn, beide naties liggen op ramkoers.
Intussen ontvouwt zich een drama in Oran tussen de Fransen en de Britten. De Britten die er niet op vertrouwen dat de Franse vloot ontmanteld zal worden vrezen dat de Franse oorlogsbodems zullen worden overgenomen door de Duitsers en de Italianen. De Britse Admiraal Somerville stelt om 08u00 een ultimatum aan de Fransen om de schepen over te brengen naar neutrale havens in Amerika of naar de Franse kolonies in de Stille Oceaan.
Het Belgisch detachement van Kapt Warnez dat zich nog in Oran bevindt wordt geconsigneerd in de Saint-Jean kazerne te Oran. Om 15u00 wordt het ultimatum verlengd tot 18u00. De Fransen zijn niet geneigd om op het ultimatum in te gaan en het ziet er naar uit dat het tot een treffen zal komen. Kapt Warnez wordt gecontacteerd door de Fransen om te helpen bij de evacuatie van gewonden indien het tot een treffen zou komen. De Fransen beschikken slechts over een beperkt aantal voertuigen. Kapt Warnez daarentegen beschikt over het pas uitgeladen voertuigenpark van de Vliegschool waaronder een aantal ambulances. Hij vormt een colonne en is klaar om tussen beide te komen.
Nog voor het ultimatum verstrijkt worden de Franse schepen om 16u56 in de haven aangevallen door vliegtuigen van de Ark Royal. Kapt Warnez en zijn staf zijn vanaf het terras van hun hotel in Oran getuige van het gevecht tussen de Britse en de Franse vloot in Mers-el-Kebir net buiten de haven van Oran. Wanneer de gevechten om 18u45 ophouden rijdt de colonne naar de haven van Mers-el-Kebir en voert gedurende de ganse nacht en de daaropvolgende dag navettes uit tussen de haven en de verschillende ziekenhuizen van Oran. De Belgen evacueren het grootste deel van de 1.847 gesneuvelden en 385 gewonden en krijgen hiervoor een eervolle vermelding van de Franse Marine.
De breuk tussen de geallieerden Frankrijk en Engeland is compleet na de aanval op de Franse schepen. Het wordt snel duidelijk dat vanaf 4 juli geen enkele Belg meer de toelating zal krijgen van de Fransen om nog naar Engeland te vertrekken. De Vliegschool dient zelfs de luchthaven van Oujda te verlaten en wordt gekantonneerd in de stad zelf. Generaal-majoor Tapproge die de bui ziet hangen onderneemt nog een ultieme poging om de Vliegschool over te brengen naar Belgisch Congo, althans diegenen die niet naar België wilden terugkeren. Hij stuurt drie vliegtuigen (van het type Savoia) van SABENA van Algiers naar Oujda. De Franse overheid laat het vertrek van de Belgen niet toe en legt beslag op de drie toestellen van SABENA.
Ondanks meerdere verzoeken aan het EM/Aé om orders met betrekking tot repatriatie van de Vliegschool wordt niets ontvangen. De troepen beginnen te morren en er ontstaan twee kampen; enerzijds diegenen die zo snel mogelijk naar België terug willen en anderzijds diegenen die de strijd willen verderzetten in Congo of Engeland. Voor deze laatsten wordt het moeilijk omdat Luitenant-generaal Wibier, commandant van de TRI in Frankrijk, de eerste dossiers laat opmaken om diegenen die naar Engeland vertrokken zijn voor de Krijgsraad te dagen wegens desertie. Dit heeft er toe geleid dat generaal Tapproge diegenen die nog met eigen middelen Engeland willen vertrekken eerst demobiliseert om ze van vervolging te vrijwaren. Op 19 juli stuurt Majoor Leboutte de Kapitein Danckers, de oudste vlieginstructeur van de EPil, per schip naar de Staf van de Belgische Militaire Luchtvaart in het zuiden van Frankrijk met de vraag om richtlijnen voor de terugkeer naar België. Hij keert terug met de boodschap van generaal Legros dat de EM/Aé de nodige stappen onderneemt voor het regelen van de terugkeer naar België en dat de Vliegschool moet wachten op orders.
Geen enkel plan werd uitgewerkt om de EPil terug te halen naar België. Op 12 augustus komen eindelijk orders toe maar die zijn niets meer dan een kopie van het plan dat de terugkeer van de EM/Aé naar België regelt met hierbij de vermelding dat de Vliegschool maar iets gelijkaardigs moet uitwerken. Op dat ogenblik beslist Majoor Leboutte de Vliegschool terug naar Frankrijk over te brengen. OLt vlieger Heusequin van het 5de Smaldeel Vliegopleiding vergezelt door enkele manschappen scheept op 14 augustus in op de “Président Dal Pias” om zich naar Frankijk te begeven. Hij wordt uitgestuurd als installatiepersoneel om een kantonnement in Vallence-Agen te verkennen. Op 17 augustus wordt een Depot en Park Smaldeel Noord-Afrika opgericht om het materieel, de voertuigen en de vliegtuigen die zich te Oujda en Oran bevinden te beheren, dit smaldeel zal tevens dienst doen als achterwacht van de EPil. Kapt Danckers vervoegt deze achterwacht met het oog op een latere overbrenging naar Congo of Engeland om er de strijd te kunnen voortzetten. Diezelfde dag vertrekt Kapitein Warnez met het 1ste Smaldeel Vliegopleiding per schip naar Marseille. Vanuit Marseille reist hij af naar Vallence-Agen waar hij op 19 augustus OLt Heusequin vervoegt. Op 24 augustus volgt de rest van de EPil; een detachement van 30 officieren en een 600 tal manschappen keert met de “Sidi Bel Abbès” terug naar Frankrijk en installeert zich in Agen waar ze de 28ste toekomen. Op 7 september wordt het detachement op een trein gezet richting België maar wanneer ze, na een incidentrijke tocht, op 17 september de demarcatielijn passeren te Chalon-sur-Saône wordt het detachement krijgsgevangen genomen. De trein wordt doorgestuurd naar Duitsland en komt op 21 september aan in Hammerstein waar het detachement in Stalag IIB wordt opgesloten. Hier bevond zich reeds het OCOLT/Lu. Onder de gevangenen Adjt vlieger Geerts die na zijn ontslag uit het ziekenhuis van Caen de ganse tocht heeft meegemaakt.
Generaal-majoor Tapproge die mee terugkeert met het EPil en Agen vervoegt blijft daar achter met zijn staf wanneer de rest van het EPil verder doorreist naar België.
Pas nadat de EPil op 24 augustus vertrekt wordt de ArW geactiveerd. Het detachement staat onder bevel van Majoor Piot hierbij geholpen door Kapt vlieger Danckers, Kapt (Res) Hanchar, Lt vlieger (Res) Pochet en Lt (Res) Wittevrongel. Het detachement bestaat voorts nog uit 8 onderofficieren en 6 soldaten. Hun hoofdbekommernis is de 48 vliegtuigen (23 SV4Bis, 11 Fairey Fox, 13 Avro 504N en 1 Avro 626) die zich nog in Oran bevinden. Op 28 augustus beginnen de problemen wanneer de Franse Capitaine De Vismes, commandant van het vliegveld van Oujda, Majoor Piot op de hoogte brengt dat de resterende Belgen zich onmiddellijk naar Toulouse dienen te begeven en dat al het Belgisch materieel inclusief de vliegtuigen in beslag worden genomen. Er wordt een ultimatum vastgelegd op 1 september 1940. Majoor Piot legt de situatie uit aan generaal Tappproge per telegram en krijgt op 3 september antwoord dat hij het detachement mag ontbinden en terugkeren naar Frankrijk. Hij is echter niet gehaast met de uitvoering van de repatriëring.