Pasta maken met Kurt Cobain - NRC
Pasta maken met Kurt Cobain
Is het niet een beetje gek om in een film over een muzikant diens muziek niet te laten horen? Amadeus zonder opera's? The Doors zonder Light My Fire? Kurt Cobain zonder Smells Like Teen Spirit? Ja, dat is gek, en daarom doet Gus van Sant het ook in Last Days, een film over de laatste dagen van Cobain, de voorman van de band Nirvana die zich in 1994 een kogel door zijn kop joeg. Bijna alles in deze film is anders dan in een gewone biopic, die van de wieg tot het graf laat zien hoe het allemaal zo gelopen is. In Last Days zien we slechts de laatste dagen uit het leven van een jongen, Blake geheten, die in een groot oud huis en in het bos daaromheen ronddoolt. Te zien krijgen we hem niet eens goed, want acteur Michael Pitt laat zijn haar steeds voor zijn gezicht zitten en Van Sant houdt niet zo van close-ups. We zien deze Blake pasta met kaas maken, een jurk aantrekken, een gesprek voeren met een huis-aan-huisverkoper. Drugs zien we hem niet nemen. Zelfs doodgaan zien we hem niet echt.
Het is alsof Van Sant alles wat sensationeel was aan leven en werk van Cobain uit beeld heeft willen houden, alsof hij in dit experiment niet nog eens wil overdoen wat kranten, tijdschriften, internetsites en televisie al hebben gedaan. Veel blijft er niet over, want veel van Cobains leven is nu eenmaal door al die media gespoeld. We zien hem vrijwel niets doen dat voor het verhaal dat van zijn leven gemaakt is van belang was. We zien wel hoe Blake melk in een kom doet, hoe hij een jurk aantrekt, hoe hij wat zijn vrienden zeggen niet lijkt te verstaan. Kijken naar Last Days is een hallucinerende ervaring. Anders dan in Gerry en Elephant, waarmee Last Days een trilogie vormt, lijk je in deze film een beetje de hoofdpersoon te worden, of ten minste een van de vrienden die ook in dat huis – ja, wat doen ze daar? Wonen? Drugs nemen? Hoeveel van die vrienden zijn er eigenlijk?
Zulke vragen wenst de film niet te beantwoorden, en daarin schuilt zijn kracht, hoewel ik ook best nog een gewone biopic over Cobain zou willen zien. Een zwakte is dat Van Sant het romantiseren toch niet heeft kunnen laten. Misschien is dat wel onvermijdelijk bij een charismatische popster die zelfmoord pleegt. Het laatste beeld stelt teleur. De van het christendom geleende symboliek brengt je in één klap terug in de werkelijkheid.