Rosa Arnold: viool, muziek, theater - CJP
29 AUG 2013	•	Door Willemijn Kruijssen	• Meer blogs over Muziek
Rosa Arnold: viool, muziek, theater
Het Ragazze Kwartet bestaat, naast Rosa, uit Jeanita Vriens (30, viool), Annemijn Bergkotte (30, altviool) en Geneviève Verhage (28, cello). Je kent ze misschien van het televisieprogramma De tiende van Tijl, waar het viertal iedere week te gast was.
Rosa over het Ragazze Kwartet:
'Op mijn vijftiende zijn we met het Ragazze Kwartet begonnen. Voor de leuk. Vandaar ook de naam: ragazze betekent meisjes in het Italiaans, we waren ook nog echt meisjes. Later gingen we allemaal naar het conservatorium. Toen we bijna afgestudeerd waren, kwamen we op het punt dat we moesten bedenken wat we wilden gaan doen. We zijn ervoor gegaan: na onze masters hebben we nog twee jaar de Nederlandse Strijkkwartettenacademie gedaan.
Alle vier zijn we best wel verschillende types. De taakverdeling is gemaakt op ieders kwaliteit. Ik ben het algemeen aanspreekpunt, onderhoud contact met programmeurs, managers, het cd-label. Als musici: een kwartet is vier keer een individu, dat samen ook als één moet klinken. Soms ben je ondersteunend, soms stuwend, soms zweef je er boven. We repeteren met zijn vieren, vijf, zes dagen per week.
Op het label Channel Classics hebben we een contract voor drie albums, ons eerste is eerder dit jaar uitgekomen. We dachten: dit is ons visitekaartje, dit moet weergeven wie we zijn. De baas van het label had ons Schubert horen spelen en wilde dat graag opnemen, maar verder hadden we de vrije hand. We hebben uit het klassieke repertoire gekozen, naast Schubert een werk van Haydn. Maar ook een vrij experimenteel stuk, van de Duitse nog levende componist Widmann. Daar hebben we een korte film bij gemaakt, die is te zien tijdens het Nederlands Film Festival. We willen zoveel mogelijk mensen bereiken, laten zien dat klassieke muziek niet alleen in een formele setting als een concertgebouw past. Maar we hopen wel op de kruisbestuiving, dat jongeren uiteindelijk wél naar een 'gewoon' concert gaan.'
Via Berlin is de samenwerking tussen Rosa en actrice Dagmar Slagmolen. Samen maken zij muziektheater, waaronder de succesvolle trilogie rondom het thema oorlog Een mond vol zand, Vanaf nu heet je Pjotr en Home sweet home. Die laatste is komend seizoen te zien is in theaters, na succesvolle voorstellingen op Oerol en Over het IJ.
Rosa over Via Berlin:
'Tijdens het conservatorium ging ik me interesseren voor theater, ik wilde iets doen zonder viool. Ik volgde theatercursussen in de avonduren. Bij een workshop van twee weken van muziektheatergezelschap Orkater, ontmoette ik Dagmar. Toen ik later voor mijn masterresearch de relatie tussen tekst en muziek in het theater wilde uitdiepen, vroeg ik haar of ze me wilde helpen. Dat liep al snel uit tot samenwerking. Ik woonde destijds een jaar in Berlijn. Vandaar de naam.
We vinden het fijn met een groot thema te werken. De trilogie over oorlog is afgerond. Dagmar en ik zijn nu aan het praten over wat we hierna gaan maken. Een eerste idee dat op tafel ligt is armoede in Nederland. Dat kan gaan van vrijwillig op straat leven tot een beurshandelaar die alles is verloren of een Oost-Europeaan die denkt dat hij het in Nederland beter gaat hebben. Uiteindelijk gaat Dagmar met de teksten aan de slag en verzamel ik repertoire. Daarna gaan we puzzelen: hoe willen we het verhaal vertellen, gebruiken we voor een scène muziek of tekst? Muziek heeft bij onze voorstellingen een grotere rol dan tekst, er zijn altijd momenten dat de muziek het verhaal verder vertelt. Toeschouwers kunnen er zelf op doorfantaseren, we leggen niet uit wat je ziet.
De werelden van het kwartet en van het theater zijn heel verschillend, daarom vind ik het zo leuk dat ik allebei kan doen. Tijdens een concert zitten we in het midden van het podium, met z'n vieren dicht bij elkaar, bladmuziek voor onze neus. In het theater spelen we alles uit ons hoofd, moeten we ons verplaatsen en spelen in heel andere houdingen, liggend bijvoorbeeld. Maar nooit ten koste van de kwaliteit.
Bij Een mond vol zand speelden we met zijn drieën. Bij de tweede voorstelling waren we met zijn zessen, waaronder toen het kwartet. Voor Home sweet home zijn we naar weer een grotere bezetting gegaan, met z'n tienen: weer het kwartet, een acteur en met Slagwerk Den Haag. Dat ik bij het Ragazze zit, wil niet zeggen dat Via Berlin daar altijd mee zal spelen. Het kan zomaar zijn dat we bij een volgende voorstelling voor een andere klankkleur gaan.'
Rosa over klassieke muziek:
'Op mijn vijfde werd ik meegevraagd door een vriendinnetje naar vioolles. Ik vond het zó leuk, dat ik veel oefende, meer dan de andere kindjes. Na een jaar zei de docent dat ik talent had en gemotiveerd was en dat het beter voor mij zou zijn niet in het klasje te blijven, maar privéles te nemen. Het is bij mij heel natuurlijk verlopen; hoe ouder ik werd, hoe serieuzer ik met vioolspelen omging. Het conservatorium was een logische stap.
Wat ik bijzonder, mooi en fijn vind aan het spelen van klassieke muziek, is dat er een enorme schat aan repertoire is, waarin je je eigen gevoel kunt leggen. Je kunt gewoon de noten spelen, maar dan klinkt het saai. Je moet je eigen vertaalslag maken. Hoe kan ik dat uitleggen? Vroeger bij muziekles, moest ik zingen wat ik wilde spelen. Dat kan gewoon zo: la-di-da (zingt monotoon een paar noten, red.). Maar dat doe je niet, je máákt er iets van. Het is zoals met praten: je versnelt, vertraagt, op sommige woorden leg je nadruk. Bladmuziek is daar maar een klein deeltje van.
Klassieke muziek is zó'n breed begrip, dat je niet kunt zeggen: 'Ik hou niet van klassieke muziek.' Je hebt opzwepende klassieke muziek en jazz-achtige en muziek die eerder naar pop neigt. Die wat makkelijker is, met fijne harmonieën en een lekkere flow. De Canto Ostinato van Simeon ten Holt bijvoorbeeld. Als je naar muziek luistert, niet alleen klassieke, ontkom je er niet aan dat het iets met je doet: het raakt je, je wordt er blij van.'
Tijdens de Uitmarkt op 31 augustus treedt het Ragazze Kwartet op in het Concertgebouw en Via Berlin geeft een preview in het Bellevue Theater. In september gaat het Ragazze Kwartet door het land met Porgy Franssen en de Kreuzersonate. De voorstelling Home sweet home van Via Berlin gaat door het land vanaf half november.