De Europese wilde kat ( Felis silvestris silvestris ) is een nauwe verwant van onze huiskat waar hij grote gelijkenis mee vertoont maar de wilde kat is een stuk groter en forser gebouwd.
Op het lichaam heeft hij zwarte of grijze verticale strepen welke door de lange volle beharing eigenlijk alleen goed zichtbaar zijn op de kop, poten en staart. De laatste is volbehaard en stomp met 3 á 4 donkere ringen en een donker uiteinde.
De Europese wilde kat is helaas lang niet meer overal raszuiver. Vermenging met verwilderde huiskatten leidde veelvuldig tot bastaardisering . Vroeger kwam hij ook in België en Nederland voor, maar zoals in zoveel streken is hij ook uit deze landen verdwenen. Maar al in 1999 weer waargenomen in Nederland. Door de jacht maar ook door het verloren gaan van geschikte biotopen heeft hij het wel moeilijk. Daar waar hij nu beschermd wordt, blijkt de wilde kat zich goed te kunnen handhaven. In Schotland komt een speciaal, zeldzaam ras van de wilde kat voor. In Oost-Europa is de wilde kat nog algemeen.
Hij komt voor in afgelegen streken in middelgebergten en hoogveengebieden. Het hol bevindt zich op een plek onder stenen, een stronk of in een oude vossenburcht, waarvanuit je een goed uitzicht op de omgeving hebt.
Wilde katten leven solitair of in paren, ze zijn voornamelijk 's nachts en in de schemering actief. Overdag rusten ze meestal. Vaak ligt hij dan op een tak of een rotspunt te zonnen, vanwaar hij de omgeving kan overzien. In de herfst vormen wilde katten een vetlaag als reservebrandstof om de vaak strenge koude van hun woongebied te doorstaan.
Wilde katten hebben een groot territorium van ruim een halve vierkante kilometer, dat door de kater verdedigd wordt. Ze zijn meestal trouw aan één partner, maar brengen veel tijd alleen door. Een wilde kat krabt niet alleen aan een boom om zijn nagels te scherpen, maar markeert tevens zijn territorium met geurstoffen uit klieren aan de voet.
Behalve de Europese wilde kat bestaan ook twee nauw verwante vormen, de Aziatische en Afrikaanse wilde kat. Vooral de Afrikaanse wilde kat ( Felis silvestris lybica ) of Nubische kat is interessant, omdat dit de stamvader is van de huiskat . Afrikaanse wilde katten komen in grote delen van het Afrikaans continent voor, en de werden door de oude Egyptenaren vereerd.
Op het menu staan voornamelijk konijnen, jonge hazen, kleine knaagdieren en vogels. Ze bespringen hun prooi vanuit een hinderlaag of besluipen hem en sprinten er vervolgens op af.
Onder normale omstandigheden werpt het vrouwtje één nest per jaar. Een tweede nest laat in de zomer is meestal het gevolg van kruising met een verwilderde huiskat. Omdat huiskatten gewoonlijk kleiner zijn, zal bastaardisering de oorzaak zijn van een geringe afname van de gemiddelde grootte van wilde katten in deze eeuw. Voor de paring volgt de kater de poes en snuffelt aan haar flanken. De paring vindt in februari-maart plaats.
De draagtijd is ongeveer 65 dagen. Meestal worden in mei 3 á 4 jongen ter wereld gebracht. Bij de geboorte zijn ze blind en naakt, na 9 dagen gaan de ogen open. Na 4 of 5 weken verlaten ze het hol. Ze zijn bijzonder speels. Bij 9 weken leert de moeder hen jagen en op een leeftijd van 4 maanden worden ze gespeend. De jongen zijn op een leeftijd van circa vijf maanden onafhankelijk en bij tien maanden volgroeid. Ze worden maximaal 12 jaar oud .