The Trial of Christine Keeler is een waardevolle aanvulling op de geschiedschrijving ★★★★☆ | De Volkskrant
SerierecensieThe Trial of Christine Keeler
The Trial of Christine Keeler is een waardevolle aanvulling op de geschiedschrijving ★★★★☆
Bart Koetsenruijter 2 april 2020, 15:11
Sophie Cookson als Christine Keeler.
In mei 1963 trad in Groot-Brittannië de minister van Defensie af. Wat daarachter schuilging, is in 1989 al eens verfilmd onder de titel Scandal (regie Michael Caton-Jones, scenario Michael Thomas). Het is de geschiedenis ingegaan als de Profumo-affaire.
John Profumo, de toen 45-jarige minister, had een relatie gehad met de net aan 18-jarige Christine Keeler, danseres en fotomodel. Dat kwam aan het licht (lees: werd breed uitgemeten in de pers) toen Keeler verzeild raakte in een strijd op leven en dood tussen twee ex-geliefden van haar. Ook werd toen duidelijk dat Keeler niet alleen een relatie had gehad met Profumo, maar tegelijk met de militair attaché van de Russische ambassade. Het drietal maakte deel uit van een gezelschap dat, noem het, intrigerende weekendjes doorbracht op het landgoed van Lord William Astor, ook een politicus van de Britse Conservatieve Partij. Lang verhaal kort: eerst trad de minister af, daarna het hele conservatieve kabinet-Macmillan, waarna Labour met Howard Wilson in 1964 de verkiezingen won.
Vanaf zondag 5 april zendt BBC First de in 2019 gemaakte 6-delige serie The Trial of Christine Keeler uit, die rond de afgelopen jaarwisseling op de BBC te zien was. Anders dan de film Scandal is de serie gemaakt door vrouwen: Amanda Coe (scenario), Andrea Harkin en Leanne Welham (regie). Er zitten in film en serie bijna identieke scènes, maar zelfs aan de titels is te zien dat de tijd zijn werk heeft gedaan – al geldt voor beide producties dat ze zich hebben moeten baseren op nogal pluriform bronnenmateriaal. Alleen al Christine Keeler schreef vijf autobiografieën.
Ben Miles als John Profumo.
Terug naar die titel: Trial betekent rechtszaak, maar ook beproeving. En dat is wat The Trial of Christine Keeler duidelijk maakt: de geschiedenis is de uiterst pijnlijke vermaling van een jonge vrouw in de raderen van een decadent ouwejongensnetwerk; mannen die er nadat de rook is opgetrokken, uiteindelijk mee wegkomen. Oké, de politieke carrière van Profumo was ten einde, maar veroordeeld is hij niet in de reeks ingewikkelde processen die volgden, waarin Keeler wél werd veroordeeld (wegens meineed).
Het is de vrouw van Profumo die zegt: 'Hoelang gaan we nog vrouwen laten opdraaien voor de zwakheden van mannen?' Dat is toch iets anders dan een schandaal met een politicus en een lichtekooi, zoals we de affaire uit de geschiedenis kennen. In Scandal wordt Profumo neergezet als charmeur, die aanvankelijk zijn hoofd afwendt als Keeler hem probeert te kussen. In de serie wordt zij bij de eerste contacten figuurlijk en letterlijk bedwelmd op dat gerieflijke landgoed.
The Trial of Christine Keeler is geen afrekening met de beeldvorming tot nu toe. Daarvoor zijn de makers te genuanceerd te werk gegaan en daarvoor is de geschiedenis te ingewikkeld. Er was ook nog een spin in het web: een Londense jetset-osteopaat die de verbindende schakel was tussen de jonge vrouwen (Keeler was niet de enige) en de politici. En die zelfmoord heeft gepleegd, nog voor het tot een vonnis kwam.
MaarThe Trial of Christine Keeler is wel een waardevolle aanvulling op de geschiedschrijving tot nu toe, waarin cynisme niet wordt gemeden. 'Rechtspraak heeft niets te maken met de waarheid', zegt haar advocaat tegen Keeler, 'het is een spel met ingewikkelde spelregels.' En waarin het misschien iets te vrolijke beeld van vroeger – alles draait om seks en geld – wordt bijgesteld: uiteindelijk draait alles om macht.