"Het raakt je toch elke keer weer!" | Samen dementievriendelijk
"Het raakt je toch elke keer weer!"
Yvonne Rooijers is zorgkapper bij Qioz zorgkappers. Dit zijn professionele kappers, gespecialiseerd in het werken met oudere en zorgbehoevende mensen, waaronder mensen met dementie. Yvonne werkt voor Qioz in woonzorgcentrum Leilinde in Leidschenveen.
Omgaan met mensen met dementie in je werk
WZH Leilinde ligt midden in het hart van Den Haag-Leidschenveen en biedt kleinschalig wonen voor mensen met dementie of een chronische lichamelijke aandoening. Onderdeel van het woonzorgcentrum is de salon van Qioz ZorgKappers. Yvonne en haar collega's zijn gespecialiseerd in het werken met oudere en zorgbehoevende mensen, waaronder mensen met dementie. Samen dementievriendelijk heeft in samenwerking met Qioz zorgkappers de online training 'Bij de kapper' ontwikkeld.
Zo lang mogelijk zelf de regie
"Ik werk sinds 2011 bij Qioz in Leilinde", vertelt Yvonne. "Heel veel mensen ken ik al heel lang. Het raakt je toch elke keer weer als je ziet dat ze door de dementie langzaam achteruit gaan. Als een bewoner een afspraak bij ons heeft, bellen wij de afdeling ter herinnering. Veel bewoners komen dan zelfstandig naar beneden. Dat is belangrijk, want zo houden ze zelf zo lang mogelijk de regie. Onze bedrijfskleding, met de omschrijving UW KAPPER, is voor hen herkenbaar en vertrouwd. Dan weten ze: 'oh ja, ik ben bij de kapper'. Zodra ze klaar zijn vragen ze vaak hoe dat nou gaat met betalen. Dat zit er nog in van vroeger. Dan leg ik uit dat er al betaald is of ik vertel een klein leugentje om bestwil om hen gerust te stellen. Ze vergeten het ook weer snel."
Mensen in hun waarde laten en meedenken of meegaan in hun beleving, dat is wat ik mezelf vaak voor houd!
"Mensen in hun waarde laten en meedenken of meegaan in hun beleving, dat is wat ik mezelf vaak voor houd", zegt Yvonne. "Het kan ons ook zomaar overkomen, of niet dan? Als ik klaar ben met knippen, stel ik een klant vaak voor dat ze het misschien leuk vindt om nog even een kopje koffie te drinken in het restaurant. Dan zijn ze even van de afdeling af. Onze klanten komen niet zo heel vaak meer buiten, maar soms gaan ze met vrijwilligers naar het tuincentrum of gewoon een stukje wandelen."
Het kapsel van vroeger
Als het kan, probeert Yvonne het kapsel van haar klanten in model te brengen aan de hand van oude foto's. Als ze dan in de spiegel kijken, herkennen ze zichzelf weer. "Daar fleuren mensen van op!", glimlacht Yvonne. "Onze klanten zijn meestal ontzettend lief, hartelijk en dankbaar voor de aandacht die je hun geeft. Al is het maar het omdoen van een sjaaltje of zomaar hand op hun schouder; voor deze mensen betekent dat veel!"
'Ontsnapt'
De bewoners die niet zelf de afdeling meer mogen verlaten komen met begeleiding naar de salon. "Of wij gaan naar hen toe. Maar soms gaat het ook mis op de afdeling", vertelt Yvonne. "Laatst was iemand die op de 'gesloten' afdeling woont, tegelijk met een aantal bezoekers van andere bewoners mee naar buiten gelopen. Ze had gewoon haar jas aangetrokken en toen de bezoekers vertrokken liep ze met hen mee. Buiten stapte ze op de bus naar het winkelcentrum Leidsenhage. Een bezorgde ondernemer zag haar en merkte dat er iets met haar aan de hand was. Hij nam contact op. Zo kwam ze weer veilig thuis."
Omgaan met onrust en agressie
Natuurlijk komt het soms ook voor dat ouderen met dementie agressief reageren. "Daar moet je als zorgkapper ook mee om kunnen gaan", zegt Yvonne. "Het gebeurde mij laatst met een mevrouw die eigenlijk heel regelmatig komt. Zij wilde deze keer écht niet geknipt worden, wilde niet blijven zitten en werd erg onrustig en boos. Daarom heb ik haar teruggebracht naar de afdeling. Maar het zat mij toch niet lekker: ik had het gevoel dat ik half werk geleverd had! Daarom ging ik 's middags terug naar de afdeling. De mevrouw in kwestie zat in de huiskamer lekker te slapen in haar stoel, vermoeid na een bewegingssessie. Ik stelde haar verzorgende voor dat ik haar daar ter plekke wel even kon knippen, terwijl ze sliep. Die vond dat prima, dus zo gezegd zo gedaan. Ik knipte haar haar, terwijl de andere bewoners geïnteresseerd toekeken. Ze werd niet eens wakker!", lacht Yvonne.
Op onze vraag of Yvonne onze gratis online training 'Bij de kapper' heeft gedaan krijgen we een verrassend antwoord. "Jazeker", klinkt het. "Ik vond het heel interessant en ondanks de ervaring die ik al had, heb ik er toch weer meer van geleerd. Ik vond het zelfs zó interessant dat ik alle andere gratis trainingen voor specifieke beroepsgroepen óók gedaan heb! In elke training leer je namelijk wel iets dat je kunt gebruiken in de omgang met mensen met dementie."