Einde discussie! Praten in de publieke sector doe je zo - Expertisepunt Open Overheid
Geplaatst op 27 jul 2017
Door Munish Ramlal
Einde discussie! Praten in de publieke sector doe je zo
Vraagstukken in de publieke sector zijn complex en divergent. Om problemen en oplossingen scherp te krijgen, moeten publieke professionals niet de discussie met elkaar aangaan, maar de dialoog. Ook dát is Open Overheid.
Toch ligt het vaak niet zo simpel en is het bovendien lastig om onder woorden te brengen waarom het niet zo eenvoudig is (omdat onze taal ook een oorzaak-gevolg structuur kent). Systeemoplossingen, 'echte oplossingen', zullen ons vaak als bizar of absurd voorkomen. Voorbeeld: een ziekenhuis had een tekort aan operatiekamers en een externe adviseur adviseerde om juist één operatiekamer minder te gebruiken. Verbazing alom, maar de Raad van Bestuur ging overstag. De vrijgemaakt kamer zou worden gereserveerd voor spoedgevallen, want deze spoedgevallen bleken de normale planning overhoop te gooiden wat weer leidde tot wachtlijsten, overwerkt personeel en klachten. De interventie bleek een gouden greep.
Wat betekent dit voor publiek management? Het laat zien dat je voor een publiek probleem zoals het bestrijden van armoede niet per se extra armoedevoorzieningen moet introduceren, hoezeer we geneigd zijn om dat te (kunnen) denken. In de VS droegen armoedeprogramma's bij aan de vorming van structurele getto's. Een tragedie van goede bedoelingen. Soms moet je andere dingen doen.
Peter Senge beschrijft dat we mentale modellen in ons hoofd hebben die niet kloppen. We worden op het verkeerde been gezet door onszelf. Wat adviseert Senge? Om tot een scherpere blik te komen, moeten we ons denken onderzoeken door middel van dialoog. En Senge contrasteert 'dialoog' scherp van 'discussie'. Bij de dialoog gaat het om het onderzoeken van mentale modellen vanuit een open houding en een bereidheid om het eigen denken te observeren. Ruimte geven, de tijd nemen, luisteren, in gesprek zijn en nadenken, zijn voorwaarden om tot een scherper inzicht te komen. Bij 'discussie' gaat het over het nemen van een beslissing en het innemen van ruimte om te spreken en het eigen punt te maken. Er ontstaan daarbij weinig nieuwe perspectieven omdat de deelnemers vooral volharden in het eigen gelijk.
Deze blog van Munish Ramlal werd eerder gepubliceerd op de website www.haagsebeek.nl. Hij deelt zijn blog ook graag met de lezers in het netwerk van Open Overheid.