Een boek kun je verkopen, softwarelicenties niet
Home Ondernemen & Business De legitimiteit van de koop en verkoop van tweedehands softwarelicenties
De legitimiteit van de koop en verkoop van tweedehands softwarelicenties
Ik krijg regelmatig vragen van klanten over softwarelicenties. Sinds de UsedSoft uitspraak uit 2012 van het Europese Hof (hierna: het Hof), krijgen ik ook veel vragen van klanten hoe het nu precies is geregeld met het (door)verkopen van softwarelicenties.
Hoe zit dit nu met softwarelicenties en wat is er precies veranderd na de UsedSoft uitspraak van het Hof?
Heeft de UsedSoft-uitspraak van het Hof hierin verandering gebracht?
Nee, niet helemaal. Wat namelijk ook van belang is, is de definitie van 'verkoop' en 'uitputting'. Uitputting wil zeggen dat de auteursrechthebbende geen bezwaar kan maken tegen (door)verkoop van auteursrechtelijk beschermd werk zoals in dit geval bij een softwarelicentie. Om dit goed uit te leggen zal ik het volgende voorbeeld nemen.
Een voorbeeld: u koopt een boek bij u op de hoek van de straat. Om in de juiste termen te blijven verkrijgt u daarmee ook eigenlijk een soort van licentie om het boek te lezen. Nadat u en wellicht de rest van de familie het boek hebt gelezen, besluit u het boek te verkopen aan uw buurman. Uw buurman koopt het boek van u en verkrijgt daarmee de licentie, die u eerder had, om het boek te lezen. De auteursrechthebbende van het boek zal er (en kan er) geen probleem mee hebben dat u het boek doorverkoopt aan uw buurman. Het auteursrecht op het boek is uitgeput ten aanzien van (door)verkoop aan uw buurman. Met andere woorden, het staat u vrij het boek (door) te verkopen. De rechten die u eerder had met betrekking tot het boek worden daarmee middels 'verkoop' overdragen aan uw buurman.
Als u nu hetzelfde voorbeeld neemt zoals hierboven, maar u vervangt het woord 'boek' door 'softwarelicentie' dan is sprake van een andere situatie. De auteursrechthebbende van de softwarelicentie zal u namelijk in de regel verbieden om deze (door) te verkopen.
Nou, dat vond het Hof dus feitelijk ook. Van belang was daarbij dat het Hof zich moest uitspreken of er bij de overdracht van een softwarelicentie (eigenlijk ook zoals bij het kopen van boek) wel sprake kon zijn van 'verkoop'. Volgens de softwarefabrikant is namelijk van verkoop geen sprake en verkrijgt de koper enkel een beperkt (en niet verkoopbaar) gebruiksrecht.
– De software is met instemming van de softwareleverancier (derhalve legaal) op de markt gebracht; én
– Aan de verkoper een prijs is betaald; én
– Een gebruiksrecht voor onbepaalde tijd is verleend.
Wat als u een gebruiksrecht is verleend voor bijvoorbeeld een jaar of drie jaar? Mag men dan het gebruiksrecht verkopen?
Nee, volgens het Hof mag dit dan niet.
Dus hoewel in de licentievoorwaarden (ten aanzien van licenties voor onbepaalde tijd) staat dat ik deze niet mag doorverkopen, mag dit onder omstandigheden van het Hof dus toch?
Ja, het Hof zegt dat de licentievoorwaarden op dit punt moeten wijken voor dwingend voorgeschreven wetgeving ten aanzien van bepalingen van koop en verkoop. De betreffende bepalingen in een overeenkomst tussen de softwarefabrikant en de gebruiker, die de verkoop van licenties verbieden, zijn in juridische termen: nietig.
– Het is niet toegestaan om een licentie op te splitsen en in delen te verkopen. Indien een u bijvoorbeeld een licentie heeft aangeschaft voor 30 gebruikers en u er maar 20 nodig heeft, mag u de resterende 10 niet afsplitsen en verkopen.
– Na (door)verkoop mag de betreffende software niet meer door u worden gebruikt en dient u de software onbruikbaar te maken.
Wat kun jij zeggen over het (door)verkopen van mijn licenties of over het aanschaffen van tweedehands licenties?
Wij kunnen daar op voorhand geen eenduidig antwoord opgeven. Het laatste wat een klant wil is dat hij de softwarelicenties verkoopt, maar vervolgens in een (kostbaar en langdurig) juridisch conflict komt met de fabrikant. Daarnaast wilt de kopende partij voorkomen dat hij licenties gaat gebruiken die niet in overeenstemming zijn met de oorspronkelijk overeengekomen licentiebepalingen. Die kan namelijk door de fabrikant worden aangesproken op inbreuk op zijn auteursrecht.