Philips leefde op die markt van de tweede grootte, die van IBM, AT&T en Siemens.40 Philips zag zich helemaal niet geroepen om de initiatieven die door de overheden op straat waren gezet, op te rapen en te koesteren. De paradox van deze geschiedenis toonde zich het meest helder in de ontastbare kant van de automatische rekenmachines, in de software. De ingenieur van de Technische Physische Dienst, de wetenschappers van het Mathematisch Centrum, maar ook de werknemers van het Staatsbedrijf der PTT, voelden zich dienaren van de gemene zaak. Zij waren immers via een universiteit, via een onderzoeksinstituut, of via een staatsbedrijf in overheidsdienst en voelden het dienen als een verantwoordelijkheid. Hun ontwerp van een rekenmachine of hun software was reeds betaald en kwam ten goede aan het algemeen belang. Zij vroegen daar geen premie voor –kregen ze wel, overigens; Electrologica was geen uitzondering in het betalen van zijn adviseurs. Het appèl dat een directeur van een staatsbedrijf als Reinoud of een ondernemer voor een hogere zaak als Engelfriet expliciet op Philips deden, namelijk om op te treden in het gemeenschappelijk belang van een nationale industrie, appelleerde aan dezelfde vanzelfsprekendheid op te komen voor de gemene zaak als die schijnbaar natuurlijke houding van de wetenschappers. De werkelijkheid waarin Philips opereerde was een andere en dat gegeven maakt het begrijpelijk dat Electrologica eindigde niet als een nationale industrie, maar als onderdeel van ‘een gloeilampenfabriek in het zuiden des lands.’
Dank aan Bas van Vlijmen, Huub de Beer en Jos Peeters voor de samenwerking in het onderzoek waar dit artikel op teruggaat; dank aan de Stichting Fonds Post Academisch Onderwijs in de Informatica voor de financiering van gedeeltes van het onderzoek van Van Vlijmen en De Beer. Dank aan Marc Rensen van Philips Company Archives en Pierre Don, bedrijfsarchivaris van AEGON, voor hun voortreffelijke hulp bij het toegankelijk maken van de bronnen. Het collegiale commentaar van Danny Beckers en treffende opmerkingen van een anonieme reviewer hebben bijgedragen tot verbetering van deze tekst.