Wat is pijn nu eigenlijk? | Fysio Jansen geeft uitleg
De meest voor de hand liggende reden om een fysiotherapeut te bezoeken is pijn. Pijn is onaangenaam en soms zelfs ondraaglijk. Hij kan zeurend, krampend, kloppend of stekend zijn. Maar wat is het nou eigenlijk? Hoe bepaal je waar je pijn van komt? En is er altijd iets aan te doen?
Pijn ontstaat meestal door een beschadiging van het lichaam, bijvoorbeeld door een val, klap, kras, ontsteking, beknelling of overbelasting. Je voelt het meestal lokaal, op de plek waar het lichaam beschadigd is. Een tweede vorm van pijn wordt veroorzaakt door druk of schade aan het zenuwstelsel.
Pijn staat niet gelijk aan schade
Hoeveel pijn je voelt, is niet helemaal afhankelijk van hoe erg je lichaam beschadigd is. Als je moe bent, ervaar je bijvoorbeeld meer pijn dan wanner je zo fit als een hoentje bent. Soms heeft iemand fysieke pijn zonder dat er iets te vinden is, dat hangt meestal samen met spanning en stress.
In je hele lichaam liggen sensoren, dit zijn zenuwuiteinden die zijn verbonden met het ruggenmerg. Deze sensoren geven berichten door aan je hersenen. Op weg naar de hersenen komen deze berichten langs diverse schakelstations, die stations kunnen de berichten zwakker of sterker maken en ook blokkeren. Pijn kan heel functioneel zijn, bijvoorbeeld wanneer je iets heets aanraakt en reflexmatig je hand terugtrekt.
Pijn indelen
Je punt pijn op verschillende manieren indelen. Acuut en chronisch bijvoorbeeld. Acute pijn is pijn met een aanwijsbare oorzaak: er is een beschadiging. Dat kan bijvoorbeeld bij een verbranding of na een operatie zijn. Deze pijn gaat relatief snel weer over.
Chronische pijn houdt langer aan: minimaal drie maanden. Bij chronische pijn is er vaak geen lichamelijke schade meer. De pijn heeft geen 'waarschuwingsfunctie', is dus nutteloos en moet worden bestreden.
Een andere verdeling die vaak wordt gemaakt is nociceptief en neuropathisch. Nociceptieve pijn is weefselpijn, er is dus een zichtbare oorzaak. Dit kan een ontsteking zijn, of een wond of kneuzing. Weefselpijn gaat vaak samen met zwelling en/of koorts en voelt dof, scherp, kloppend of stekend. Deze pijn is vaak een waarschuwing om meer schade te voorkomen en gaat over wanneer de schade verholpen is. Neuropathische pijn heet ook wel zenuwpijn of neuralgie. De oorzaak is een beschadiging van het zenuwstelsel, bijvoorbeeld door een inklemming of tumor. Er kan één zenuw beschadigd zijn, maar het kan ook gaan om een bundel, het hele ruggenmerg of de hersenen. De pijnprikkels die ontstaan hebben geen duidelijke functie (behalve een waarschuwing voor zenuwschade) De pijn komt vaak plotseling en aanvalsgewijs en voelt brandend of tintelend. Neuropathische pijn is bijna altijd chronisch en moeilijk te behandelen.
Het laat zich niet moeilijk raden dat pijn iets doet met de kwaliteit van leven. Continue pijn leidt vaak tot slaapproblemen en chronische vermoeidheid. Hierdoor beland je in een vicieuze cirkel want door vermoeidheid voel je de pijn nog meer.
De emotionele gevolgen van pijn kunnen zich uiten in stemmingswisselingen, neerslachtigheid en zelfs depressie. Ook kan pijn leiden tot een sociaal isolement. Gevoelens van machteloosheid kunnen voor anderen aanleiding zijn om je te mijden, dat gebeurt vaak onbewust. ​