Na zeven jaar bestuurlijk ploeteren is het eindelijk zover: Friesland legt glasvezel aan in onrendabel buitengebied. De komende maanden begint het.
De uitrol begint uiterlijk voor de bouwvak in Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel. Welke gemeenten daarna het eerst aan de beurt komen en welke het laatst, staat volgens directeur Niek Geelhoed van Kabelnoord in Dokkum nog niet vast. Al met al is er 3500 kilometer sleuf nodig om de kabels in te deponeren. ,,Van hier tot Ankara’’, zegt Geelhoed. Kabelnoord heeft er nog geen aannemer voor geselecteerd, maar de aanbesteding zou zich in het eindstadium bevinden.
Uiterlijk in april 2021 moeten er zoveel mogelijk van de ongeveer twintigduizend ‘witte’ adressen aangesloten zijn op glasvezel. De percelen heten in bestuurlijk jargon ‘wit’ omdat hiervoor nog geen enkele breedbandvoorziening is. De financiering is donderdag rondgemaakt. Kabelnoord in Dokkum, het provinciebestuur, BNG Bank en ABN AMRO zetten in het Provinsjehûs de handtekeningen. Kabelnoord neemt het project op zich. Het bedrijf krijgt van de provincie een achtergestelde lening van 35 miljoen euro en leent nog eens 57 miljoen bij die banken.
Diezelfde banken lenen het bedrijf ook een bedrag om in Noordoost-Friesland, het thuisgebied van Kabelnoord, nog 13.000 adressen te verglazen. Daar had Kabelnoord een nieuwe overeenkomst voor nodig met financiers.
De onrendabele adressen zijn over heel Friesland verspreid. De eilanden zitten niet in deze operatie. Kabelnoord knipt het totale gebied op in tien tot twintig regio’s, waarvan Achtkarspelen/Tytsjerksteradiel de eerste is.
Over heel Friesland moet minstens 60 procent van de adressen meedoen om het project rendabel te maken. De score per deelgebied kan daarvan afwijken. Maar uitgangspunt is wel dat Kabelnoord pas begint bij 60 procent aanmeldingen. De provincie ziet daar een ,,afbreukrisico’’.
De particulier die aanhaakt betaalt per maand 15 euro extra. In beginsel voor maximaal dertig jaar, maar dat kan ook minder worden.
Kabelnoord mag zelf bepalen welke 10 procent van de adressen het meest onrendabel is. Die vallen buiten de aanleg. Daarvoor heeft de provincie 5 miljoen euro beschikbaar. Met welke techniek en wanneer die snel internet krijgen is niet bekend.
De provincie stelt ook 200.000 euro beschikbaar voor het initiatief DFMopGlas. Dat wil in Friesland ook zoveel mogelijk ‘grijze’ gebieden aansluiten op glasvezel. Dit gaat om adressen die bijvoorbeeld wel coax-kabel hebben, maar geen glasvezel. Het geld is nodig om een plan te maken. DFMopGlas wil profiteren van het graafwerk van Kabelnoord, zegt initiatiefnemer Jaap Bosma. Dat bespaart kosten. Hoe snel dat kan, is nog onduidelijk. Mogelijk kan het initiatief straks aanspraak maken op een provinciale leningfaciliteit van 12 miljoen euro.