Stagiares
Binnen de bedrijfstak komt het nog wel eens voor dat er stageplaatsen worden ingevuld ten behoeve van een specifiek project. Denk bijvoorbeeld aan de opzet en invoering van een kwaliteitssysteem. De werkgever maakt voor de stageperiode afspraken met de school over de werkzaamheden van de stagiair(e). Binnen deze afspraken vallen ook de afspraken die gemaakt worden over een veilige manier van werken. Vandaar dat het handig is om de school tijdig informatie over het type werk te verschaffen, inclusief de voor de stagiair geldende veiligheidsvoorschriften. In het geval van werkzaamheden rond de invoering van het kwaliteitssysteem kan gedacht worden aan het verantwoord omgaan met de computerwerkplek en de bezoeken aan de productievloer (denk aan gehoorbescherming en veiligheidschoenen). In overleg met de school kunnen dan afspreken gemaakt worden welke voorlichting de school vooraf aan de stagiaires geeft en aan welke voorwaarden uw stageplaats moet voldoen. De stagiair ervaart ten slotte een belangrijk leermoment in zijn of haar studie: theorie-ervaring wordt namelijk (voor het eerst) in praktijk gebracht. Dus het goed organiseren van de stagewerkplek is van groot belang.
Indien er vaak met stagiaires gewerkt wordt, is het erg handig om de werkwijze op papier te zetten. Scholen noemen dit ook wel een BPV-plan (plan voor beroepspraktijkvorming). In dat geval kan dan één vaste werknemer binnen het bedrijf aangewezen worden die de stagiaires begeleidt.
Naast de inhoudelijke afspraken met de school gelden ook de afspraken rond geldelijke vergoedingen. Een stagiair krijgt geen loon, maar mogelijk wel een (onkosten)vergoeding. Een en ander wordt normaliter vastgelegd in een stageovereenkomst (in plaats van een arbeidsovereenkomst). Als de stagiair jonger is dan 16 jaar, dan is een stageovereenkomst verplicht. Deze stageovereenkomst moet mede ondertekend worden door een persoon die het ouderlijk gezag heeft.
Wellicht dat het bedrijf de stagiair - net zoals een uitzendkracht of vrijwilliger - niet als een 'werknemer' ziet. De Arbowet doet dat wel! Voor een stagiair gelden zodoende dezelfde veiligheidsspelregels als voor de vaste werknemers. Maar met een duidelijk verschil: een stagiair worden gezien als een 'bijzondere werknemer', wat inhoud dat deze werknemers extra aandacht behoeven als het gaat om hun veiligheid. Het gaat meestal om jeugdigen met weinig ervaring, waardoor zij dus een hoger veiligheidsrisico met zich meebrengen.
Vandaar dat in de bedrijfs-RI&E ook aandacht besteed moet worden aan deze bijzondere groep. In wezen gaat de RI&E dan in op de arbeidsrisico's van jeugdigen, te weten:
• De leeftijd van de stagiaire;
• De specifieke gevaren voor stagiaires op het gebied van de arbeidsomstandigheden als gevolg van een gebrek aan werkervaring, het niet goed kunnen inschatten van gevaren en het niet voltooid zijn van de geestelijke of lichamelijke ontwikkeling van de jeugdige werknemer;
• De uitrusting en inrichting van de arbeidsplaats;
• De aard, de mate en de duur van de blootstelling aan gevaarlijke stoffen, biologische agentia en fysische factoren;
• De keuze en het gebruik van arbeidsmiddelen en persoonlijke beschermingsmiddelen;
• Het totaal van werkzaamheden in de onderneming/inrichting en de organisatie daarvan;
• Het opleidingsniveau van de stagiair en de aan hen te geven voorlichting.
• De benodigede persoonlijke beschermingsmiddelen, zoals gehoorbescherming of veiligheidschoenen.
Uit het bovenstaande kan snel worden afgeleid dat er een aantal (grafische) werkzaamheden bestaan die niet geschikt zijn voor stagiaires: Al helemaal niet wanneer de stagiair jonger is dan 16 jaar.
• werken vlakbij of langs de openbare weg;
• werken met gevaarlijke arbeidsmiddelen zoals de degelautomaat, machines uit de Technische Dienst of takels;
• laden en lossen van goederen, waarbij het gevaar bestaat dat de voorwerpen niet onder controle te houden zijn;
• werken in een besloten ruimte (komt bijna niet meer voor in de grafimedia, maar gedacht kan worden aan een grote opslagruimte voor gevaarlijke stoffen).
In een aantal gevallen kunnen relatief gevaarlijkere werkzaamheden toegestaan worden mits er voldoende deskundig toezicht aanwezig is. Het gaat dan met name om werkzaamheden die direct te maken hebben met de studie van de stagiair en natuurlijk de eigenlijke stageopdracht.
Wellicht nog een aspect over stagiaires waar werkgevers niet aan denken: als het werk leidt tot specifieke gevaren voor jeugdige stagiaires, dan dient de werkgever de jeugdige een periodiek arbeidsgezondheidskundig onderzoek (kortweg PAGO) aan te bieden. Hierin wordt onder meer gekeken naar de lichamelijke en geestelijke ontwikkeling van de jeugdige en de mate waarin een veiligheidsbesef aanwezig is. Als een jeugdige vragen heeft over de arbeidsomstandigheden dan kan hij altijd het arbeidsomstandighedenspreekuur bezoeken.
Op basis van de RI&E Grafimedia kan worden nagegaan op welke aspecten van de gezondheid met name moet worden gelet. Zo wordt bijvoorbeeld bij de aanwezigheid van