Tunesië doet kleine toegeving - De Standaard
maandag 15 januari 2018 - Buitenland
Na alweer een grimmige protestmars belooft Tunesië inkomenssteun voor de armsten. reuters
De Tunesische regering zit klem: ze kan niet én de betogers én het IMF tevreden houden. En ondertussen dreigt een contrarevolutie(tje).
Tunesië doet kleine toegeving
BrusselGisteren vond opnieuw een grimmige maar vreedzame protestmars plaats in Tunesië, exact 7 jaar na de vlucht van dictator Ben Ali. Voor velen is de revolutie niet voltooid zolang het volk arm blijft.
'We willen dat de overheid de prijsstijgingen terugdraait, weer aanwerft in de publieke sector, veiligheid en gezondheidszorg uitbouwt, een einde maakt aan privatiseringen en een nationale strategie tegen corruptie lanceert.' Warda Atig, een van de jonge boegbeelden van de beweging 'Fech Nestanoua' ('waar wachten we op') legde aan Al-Jazeera uit wat de protestbeweging wil verwezenlijken.
Inkomenssteun beloofd
Dat is op zijn minst ambitieus. Tunesië wil net besparen om het begrotingstekort onder de vijf procent te houden. Het doet dat onder druk van het IMF, dat in 2016 een lening voor vier jaar ( 2,4 miljard euro) uitreikte. Op voorwaarde dat Tunesië stevig bespaart en de economie 'liberaliseert'.
'Wij geloven dat de belangen van het volk niet te verzoenen zijn met de belangen van het IMF' Warda Atig Protestleider Fech Nestanoua in Tunis
Vandaar de aanwervingsstop in de publieke sector en de prijsverhogingen op benzine, internet en andere basisproducten. Zelfs Atig gelooft niet dat de regering zal terugkomen op de nieuwste besparingswet. 'Wij geloven dat de belangen van het volk niet te verzoenen zijn met de belangen van het IMF', zegt ze. De enige troost? 'We zetten tenminste het proces van de revolutie voort'.
President Essebsi (91) bezocht gisteren de grootste arbeiderswijk in Tunis en sprak zijn sympathie uit voor families die door de inflatie met financiële problemen kampen. Maar hij waarschuwde ook: 'Wees bescheiden, jullie land heeft niet veel middelen.'
De Tunesische regering heeft ondertussen extra inkomenssteun beloofd. Uitkeringen voor de armsten kunnen met 20 procent stijgen en werklozen (15 procent van de bevolking, nog meer als je alleen naar jongeren kijkt) krijgen meer rechten op gezondheidszorg. Zo'n 250 000 families zouden profiteren van de maatregel. Maar Tunesië heeft 11 miljoen inwoners en de munt is in één jaar 30 procent van haar waarde verloren. Volgens de oppositie zijn de beloftes 'pijnstillers die de situatie niet kunnen verbeteren.' 'Het Tunesische schip zal zinken als er geen oplossingen komen', zei oppositielid Ahmed Nejib Chebbi (Democratische Beweging).
Goedkope export naar EU
Op Deutsche Welle schrijft journalist Bachir Amroune dat internationale (en dan vooral Europese) investeerders het land in de steek hebben gelaten. 'Ze praten voortdurend over het belang van een stabiele Tunesische economie, maar Essebsi's investeringsplan voor duurzame ontwikkeling in de verschillende regio's van Tunesië haalde maar een derde van het nodige geld op.'
Volgens Amroune heeft Tunesië veel te lang ingezet op goedkope export naar Europa en goedkoop kusttoerisme voor Europeanen, zonder aandacht voor het binnenland. 'Dat ultraliberale model was gemakkelijk in te passen in de dictatuur van Ben Ali. Maar in een democratie met aandacht voor mensenrechten en arbeidersrechten moeten we dat model opgeven. De Europese landen geven alleen prioriteit aan hun eigen belangen: toegang tot Tunesische markten en arbeid, zonder enige vorm van wederkerigheid.'
De deal met het IMF lijkt een eigen, minder liberaal investeringsbeleid wel onmogelijk te maken. De betogers hebben ook uiteenlopende belangen. Hogeropgeleide armen klagen de wijdverspreide corruptie aan. Maar ondernemers in landelijke regio's hebben volgens een recent rapport van de Crisis Group al geklaagd dat de strijd tegen corruptie hun broodwinning in de informele economie ondergraaft. Moet het overheidsgeld naar ambtenarenjobs in de steden gaan, of naar investeringsprojecten in landelijke regio's?
Crisis Group waarschuwt meteen ook dat sommige politici de impasse gebruiken om de nostalgie naar de dictatuur aan te wakkeren. Vooral president Essebsi, een oudgediende onder Ben Ali, lijkt zijn macht te willen uitbreiden. Hij heeft nog steeds geen Grondwettelijk Hof benoemd en bekritiseerde de onafhankelijke instellingen die na de revolutie ontstonden.
Gisteravond beweerde Essebsi ook dat de ernst van de protesten in Tunesië 'overdreven werd door buitenlandse media'. 'Heb je ooit iemand een democraat zien worden na zijn 90ste?', reageerde de voorzitter van de Tunesische journalistenbond.