De NVA wil dat mensen met autisme volwaardig kunnen deelnemen aan de maatschappij. Tijdens het congres zullen veel lezingen van autisme-experts dan ook antwoord geven op de vraag: wat helpt om mensen met autisme zoveel mogelijk te laten participeren, bijvoorbeeld op de gebieden onderwijs, werk en wonen?
Toen de NVA 40 jaar geleden werd opgericht, was er over autisme nog niet veel bekend. De waarheid is dat wij nog altijd niet precies weten wat autisme is. Vast staat inmiddels echter wél dat autisme zich op veel verschillende manieren kan uiten. Dit wordt mooi duidelijk in de reeks van 40 portretten die fotograaf Bianca Toeps - die zelf autisme heeft - maakte in opdracht van de NVA. Van mensen met autisme, autisme-experts, naasten en pioniers van de NVA. Deze reeks zal tijdens het congres worden gepresenteerd.
Alle geportretteerden - onder wie Toeps zelf - beschrijven bij hun foto wat er volgens hen moet gebeuren om Nederland autismevriendelijker te maken. De fotograaf schrijft: “Mijn grootste zorg is dat te veel mensen autisme zien als een aandoening die uitgeroeid, afgeleerd of voorkomen moet worden.” Deze uitspraak raakt direct aan één van de nieuwe visies op autisme die uitgaat van ‘neurodiversiteit’. Volgens deze visie hebben mensen met autisme geen beperking, maar vormen zij gewoon een ander type mens. Niet iedereen is het hier helemaal mee eens, ook daarvoor is aandacht tijdens het congres.
De allereerste hoogleraar autisme ter wereld, Ina van Berckelaer-Onnes, zal tijdens het congres de digitale Autisme Canon Nederland lanceren. Hierin staat wat er sinds de jaren veertig van de vorige eeuw allemaal is gebeurd op het gebied van autisme. Persoonlijk vindt Van Berckelaer-Onnes het Canon-venster met de titel 'Blaming the parents' heel belangrijk. Dat vertelt over hoe ouders in de jaren vijftig en zestig de schuld kregen van het autisme van hun kinderen. “Het is niet een béétje vreselijk geweest wat belangrijke psychiaters en psychologen in die tijd over deze ouders hebben gezegd”, aldus Van Berckelaer-Onnes.
Tijdens het congres is ook een grote rol weggelegd voor mensen met autisme zelf. Een van de dagvoorzitters is bijvoorbeeld Iris Bonnema die geneeskunde studeerde en op dit moment werkt in het Erasmus MC. En Diederik Weve, Shell-ingenieur en voorzitter van de vereniging Personen uit het Autisme Spectrum (PAS), vertelt met welke wetenschappelijke onderwerpen onderzoekers zich bezig zouden moeten houden volgens mensen met autisme zélf.