Vogels houden van groen, wat te doen? – Ilse Kuiper
'Oh, dat magnifieke fluitconcert als je 's morgens wakker wordt. Er is geen betere manier om de dag te beginnen. Met gekwetter, gekoer en getjilp. Van een melodieuze opera van de bescheiden merel tot het diepe hoeoeoe .... hoe.. hoehoehoeoeoeo van de bosuil als fantastische achtergrondmuziek.' Sinds Petra in een vrijstaand huis in het buitengebied woont, maakt ze van haar tuin een vogelparadijs. 'Al was het alleen maar om die unieke variatie in het ochtendconcert.'
'Kool- en pimpelmezen. Huis- en heggenmussen. Houtduiven, maar ook Turkse tortels. Roodborstjes. Merels. Winterkoninkjes. You name it, en we hebben het. Je kan natuurlijk overdadig voeren, maar dat trekt ook weer muizen aan en daarvan hebben we er al genoeg, 'lacht de enthousiaste eigenaresse van een grote bostuin.
'Vogels vinden zelf hun kostje wel als je maar genoeg groen in je tuin hebt.
Bovendien: vogels willen nestgelegenheid en beschutting. De meeste tuinvogels zijn namelijk van nature schuwe bosvogels. Beuk, eik of meidoorn afgewisseld met vuurdoorn of wilde kamperfoelie zijn dan van levensbelang. Een hele goede is de inheemse vogelkers (let op: inheemse en niet de Amerikaanse dat is een woekeraar) met zijn geurende witte bloemen in de zomer en in het najaar de bessen waar de vogels dol op zijn. Bomen en struiken trekken insecten aan. En daar komen dan weer vogels op af, mezen voorop.' Petra schat dat in haar tuin zo'n 20 tot 30 koolmezen bivakkeren. 'Kool- en pimpelmezen zie je bijna overal in Nederland. Vaak zijn ze behoorlijk druk aanwezig en niet te missen. Maar zodra er gevaar dreigt, weten ze zich zó goed te verstoppen dat ze van de aardbodem verdwenen lijken. Ze vinden van alles gevaarlijk, katten en honden. Maar ook een grasmaaier of een brommer. Dan duiken ze snel tussen de bladeren. Als je een paar bomen of struiken hebt, voelen schuwe vogels zich al snel veilig en kun je ze van dichtbij bekijken.'
Pimpelmees in vogelkers
Madeliefjes tussen het gras
Met een gazon maak je merels heel blij. Petra wijst naar buiten: 'Kijk maar hoe ze vrolijk hippen op het gras. Af en toe wachten ze even en houden hun kop scheef. Dat doen ze niet om te luisteren, maar om scherp te kunnen zien of er misschien een vijand aan komt. In dat geval klinkt een luide alarmroep waarmee ze ook andere dieren waarschuwen.' Het valt op dat Petra's gras niet keurig is gemaaid, maar wat langer is en er groeit klaver en madeliefjes tussen het gras. 'Een natuurlijk gazon trekt insecten aan, en daar komen weer vogels op af. Je hoeft het ook minder vaak te maaien en daarom droogt het minder snel uit. Bovendien vinden de kids het heerlijk om bloemetjes te plukken.'
Wat verder opvalt in Petra's tuin is de wal van in de lengte opgestapelde takken die tevens dient als tuinafscheiding. 'Gesnoeide takken leggen we al jaren op de takkenril. Zo is een imposante natuurlijke muur ontstaan die vogels beschutting en nestgelegenheid biedt. Naast vogels maken ook insecten en een egel die we 'Eddie' hebben gedoopt, dankbaar gebruik van de takkenril.'
Nog meer tips om gevederde vrienden naar je tuin te trekken? 'Zeker, als bonustip wil ik meegeven: laat een groot deel van je bladeren liggen. Onder en tussen de bladeren wemelt het van de – voor veel vogels zeer smakelijke – bodemdiertjes zoals spinnen, torren, pissebedden en oorwurmen. Onderschat die voedselbron niet: met een volle maag een koude nacht ingaan, is van levensbelang. Zo blijven ze de hele nacht op temperatuur.'
Als we Petra's tuin doorlopen, worden we gevolgd door een roodborstje. 'Roodborstjes zijn nieuwsgierig en komen graag even kijken als je in de tuin aan het werk bent. Sommige zijn zo tam dat ze uit je hand eten. De roodborst is eigenlijk een kleine lijstersoort.' En dat is volgens Petra weer cruciaal voor het geliefde ochtendconcert: 'De kleine roodborst past makkelijk in je hand, maar is één van de vogels die een hoofdrol in het concert spelen: 'Achter dat kleine rode borstje van het neefje van de merel schuilt niet alleen een prachtige melodie, maar ook een ongelofelijk volume.'
De Vogelbescherming heeft veel tips voor vogels in de tuin. Ook hebben ze een postcode check om te kijken welke vogels bij jou in de buurt leven en een gratis online cursus Tuinvogels in Nederland.