De week van Coco Chanel | De Volkskrant
Modeontwerpster Coco Chanel (1883-1971), rolmodel voor veel vrouwen in de 20ste eeuw, had ook haar donkere kanten. Actrice Trudy de Jong (63) speelt vanaf vandaag de solo Coco Chanel Revisited.
DOOR BOB WITMAN FOTO FABIAN BRENNECKE 7 december 2012, 00:00
Wat dacht u toen u voor het eerst las over Coco Chanel? '
Ik voelde fascinatie en ook afschuw. Het was een opportunistisch mens,
a-moreel zelfs. Maar wat een talent en een redeloze dwang om zich te laten zien in het leven.
Bent u zelf een beetje modisch?
'Zeer! Ik verslond in de jaren zeventig de Franse modebladen, hier was weinig te krijgen. Wij Hollandse dames zijn toch meer van de windjacks.'
'Ze heeft de vrouwen na de Eerste Wereldoorlog letterlijk het korset uit geholpen, door ze chique casual kleding te geven: een broek en colbertje, het mocht opeens. Ze heeft de vrouw ook mentaal bevrijd. Door als succesvol ondernemer te laten zien dat je niet afhankelijk hoeft te zijn van mannen. Ze deed wat ze wilde. Ze werd eerst uitgekotst door de modewereld omdat haar garçon-look onvrouwelijk zou zijn. Ze deed het met mannen en vrouwen, had lak aan conventies en kon vreselijke dingen doen.'
Vreselijke dingen, zoals?
'Haar periode 1940-45 is een zwarte bladzijde. Ze woonde in de oorlog in Parijs met een nazispion. Na de oorlog moest ze Frankrijk verlaten.'
En dan begint uw stuk?
'Als Coco na de oorlog in verbanning zit in Zwitserland, kijkt ze terug op haar leven. Daarin is zo veel gebeurd dat schrijvers Theo de Groot en Tjeerd Bischoff streng moesten selecteren voor het stuk. Ze steunde talloze beroemde kunstenaars, had affaires met de rijkste mannen van Europa, gaf op haar 36ste leiding aan drieduizend man personeel. Ongelooflijk, die levenskracht.'
'Dat is het grote raadsel van Coco Chanel. Ze komt uit een arme familie. Haar moeder stierf jong, haar vader bracht haar naar de nonnen en beloofde haar te komen ophalen. Die heeft ze nooit meer gezien.'
Een trauma voor het leven?
'Je kunt veronderstellen dat die levenskracht voortkomt uit een drift om te bewijzen dat ze bestaat.'
En ze maakte tijdloze ontwerpen?
'Toen ze haar klassieke mantelpakje presenteerde in 1954, schreef Vogue: 'Een outfit om het kantoor mee schoon te maken.' Die waren de oorlog niet vergeten. Maar de Amerikaanse pers was gillend enthousiast. Jackie Kennedy droeg het, het werd een instant-klassieker. Ik heb het ook aan in de voorstelling.'
Zo'n solo is een fijn excuus om een Chanelpakje te kopen?
'Ha, nee. Aan het eind draag ik dat mantelpakje. Met Chanelschoenen, oorbellen, Chanelhoed, alles Chanel als ze haar laatste adem uitblaast. Heerlijk om te dragen, maar het is een geleend pakje.'
Wat geeft u het publiek mee?
'Jonge meiden, die kennen Chanel nu vooral van die tas 2.55 uit 1955, wat een onverwoestbaar ontwerp is. Maar ik wil ze ook die andere kant van Chanel laten zien.'
'Geen moraal over de persoon Chanel, geen antwoord over goed of slecht. Maar wel dat Chanel laat zien hoe belangrijk het is dat je je eigen leven leidt, onafhankelijk van een man. Ondanks alles is dat nog steeds een boodschap die volgens mij moet worden verteld.'
Coco Chanel Revisited, toneelgroep Dorst. Vanaf 7/12, speellijst: toneelgroepdorst.nl
DOOR BOB WITMAN FOTO FABIAN BRENNECKE
Live: Kraker tussen Nederlandse en Amerikaanse voetbalvrouwen begonnen • Atlete Hassan naar finale 5.000 meter