Update: Spanningen lopen op in Nicaragua – Stedenband Maastricht-Rama
26 juli 2018 Nieke Dieteren
Al vanaf april 2018, heerst er een grillige situatie in Nicaragua. Een overheidsmaatregel die leidde tot lagere pensioenen bleek de druppel die de emmer deed overlopen, en de protesten tussen overheid en demonstranten gingen van start.. Drie maandan later in juli, heeft de situatie zich nog steeds niet verbeterd en lijken de omstandigheden zelfs van kwaad tot erger te worden. In deze update zullen we wat meer vertellen over de huidige situatie aan de hand van een korte tijdlijn van april 2018 tot en met juli 2018.
April 2018: Het begin van de opstand
Zoals al eerder gezegd, ging Nicaraguaanse president Daniel Ortega in op 16 april 2018 akkoord met een nieuwe overheidsmaatregel die de pensioenen verlaagde en een hogere inkomensbelasting voor Nicaraguanen bedroeg. Ondanks de vele economische verbeteringen en redelijke stabiliteit die door Ortega zijn doorgevoerd sinds zijn bestuursperiode in 2007, heeft Ortega, tot grote ergernis van de Nicaraguanen, ook veel macht naar zichzelf getrokken. De overheidsmaatregel van april dit jaar, leidde daarom in de eerste instantie vooral tot protest onder gepensioneerden. Deze werden echter al snel bijgesprongen door jongeren nadat de overheid de protesten op een gewelddadige wijze, waarbij minstens 20 doden vielen en nog veel meer gewonden, neersloeg.
Opvallend is dat het vooral de jongeren zijn die vanaf dit punt protesteren, hoewel de pensioenregeling geen directe impact op hen had. Echter, door jarenlange opstapeling van frustraties over het overheidsbeleid, in combinatie met de aggresieve reactie van de overheid tegen de gepensioneerde protestanten in april, besloten veel jongeren deel te nemen aan de protesten. Voor hen gaat het niet zozeer over het nieuwe besluit over de pensioenen en inkomensbelasting, maar juist maar om het feit dat in een democratisch land een afwijkende mening de kop in wordt gedrukt. Kortom de betogers eisen een einde aan de onderdrukking, een vrije pers en het aftreden van Ortega.
Mei 2018: Doden bij studentenopstand Universiteit Managua
De maand mei wordt vooral gekenmerkt door een groeiend aantal protesterende jongeren en studenten. Op 11 mei kwamen er gewapende mannen de campus van de Universiteit in Managua binnen, welke werd bezet door studenten die tegen de regering van Ortega zijn. Hierbij kwamen twee studenten en een 53-jarige man om het leven en raakten veertig mensen gewond.
De regering, onder Ortega, beschuldigde terroristische groeperingen van de aanval op de protesterende studenten op de universiteit, maar niet iedereen denkt hierover hetzelfde: volgens de protesterende studenten zitten de politie en de aanhangers van de regering achter de aanval.
(Bron: Panoramas – University of Pittsburgh)
Juni 2018: de protesten houden aan
Aan het begin van juni was het weer zo ver: opnieuw doden en gewonden bij protesten in Nicaragua. Dit keer in de stad Masaya, die zo'n 30 km van hoofdstad Managua gelegen is. Bij deze protesten kwam het grof geschut pas echt naar boven: katapulten, zelfgemaakte mortieren, traangas, sluipschutters, en nog meer wapens werden gebruikt door de strijdende partijen.
Verder, dreigt het conflict vanaf dit moment ook een internationaal karakter te krijgen, doordat een 48-jarige Amerikaan bij deze protesten om het leven is gekomen. De VS dreigt met sancties, onder anderen opgenomen in de 'Nicaraguan Investment Conditionality Act'. Deze wet, uit 2017, introduceerde verlaging van leningen uitgegeven door de VS aan Nicaragua, mits Nicaragua haar binnenlandse democratie blijft promoten. Momenteel is dit een kritiek punt voor de centraal-Amerikaanse staat. Bovendien speelt ook de katholieke kerk een belangrijke rol als vereffenaar in het conflict.
Juli 2018: Op het randje van een burgeroorlog
Na drie maanden van protest, lijkt de situatie nog geen verbetering doorgemaakt te hebben en worden steeds meer landen bij het conflict betrokken doordat onschuldige mensen zoals internationals journalisten en mensenrechtenverdedigers gewond raken of zelfs de dood vinden. Eerder deze maand werd een kerk met schuilende studenten belegerd door overheidsfunctionarissen en milities. De studenten werden vastgehouden en pas 15 uur later, na bemiddeling door hooggeplaatste geestelijken, kwamen de meesten weer vrij, behalve de twee studenten die stierven bij de inval zelf..
(Bron: National Catholic Reporter)
Geweld is aan de orde van de dag en een vredig dialoog tussen de strijdende partijen laat nog lang op zich wachten. Kan dit duiden op het begin van een burgeroorlog? Dat kunnen we niet met zekerheid zeggen, wel is het de grootste crisis in het land sinds het einde van de burgeroorlog in 1990.