Column: Koch | Rodaan Al Galidi | Literatuurplein.nl
Column door Rodaan Al Galidi (29 november 2017)
Begin november was ik in Algerije om lezingen te geven bij de Boekenbeurs. Het vond plaats in een stoffig en warm Algiers, en ik heb er een paar dagen mogen rondlopen. Het terrein was een grote markt, met een soort van verschillende hallen en tenten. Rijke landen, zoals Saoudi-Arabie, Verenigde Arabische Emiraten en Bahrein, hadden de sjiekste en de grootste plekken. Bij hen zag je geen echte boeken, alleen toeristische gidsen, en foto's van hun koningen of prinsen, die gratis werden uitgedeeld. Je kon er zelfs gratis koffie, thee of sap krijgen. De Europese Unie had er een eigen plein, en verder waren er honderden Arabische en Franse uitgeverijen.
Ik hoorde dat er een miljoen of anderhalf miljoen bezoekers zouden zijn. En het was er inderdaad erg druk. Lopen over de beurs was moeilijk. Ik was, na jaren niet echt met Arabische literatuur in aanraking te zijn geweest, erg benieuwd naar wat die miljoen of anderhalf miljoen Arabieren lazen. Dus keek ik goed naar welke boeken ik tegenkwam. Ergens verbaasde het mij dat er veel boeken gelezen werden over de vredige, zachte islam. En het viel me op dat kookboeken er moeilijk waren te vinden. Wellicht omdat Arabieren goed kunnen koken. In elk Arabisch huis woont meer dan één chefkok, die zelf een kookboek vol zou kunnen schrijven. Wat er wel veel lag, waren boeken over psychologische gezondheid, vertaald uit allerlei Europese talen. En overal lagen boeken met fotos van Stalin en Hitler erop. Als ik niet wist wie ze waren, zou ik denken dat ze filosofen waren, of grote dichters. Boeken over jihad waren er niet veel, omdat, zo vertelde iemand, de Algerijnen tien jaar hadden geleden onder de jihad en nu rust en vrede wilden. Maar ook literaire boeken lagen er niet heel veel.
Voor ik wegging van de beurs (op zoek naar een wc, want een wc was absoluut niet genoeg voor die miljoen bezoekers), zag ik de grote verrassing van de dag. Tussen boeken over soennieten en sjiieten, soefisten en alewieten, tussen Hitler, Stalin en Roosevelt, zag ik ineens Herman Koch. Wat deed Jiskefet hier in hemelsnaam? In het Arabisch nog wel! Ik pakte het boek op. Het bleek de vertaling van Zomerhuis met zwembad. Ik bladerde er geïntrigeerd door. 'De grootste Hollandse schrijver ooit. Hij wordt genoemd voor de Nobelprijs voor de Letteren,', zei de man achter de kraam. 'Dan wil ik het kopen', zei ik. Niet omdat hij mij had overtuigd met de Arabische informatie over Herman Koch, maar omdat de naam Koch in het Arabisch mij overtuigde. Het klonk als Koek. Dat is zeker een lekker boek, dacht ik. Eindelijk kon een Nederlander naar de Arabieren reizen, zonder visum, en alleen met woorden.