Ouwehand Bouw bestaat 75 jaar - Rijnstreek Business
Met diverse festiviteiten voor medewerkers en relaties viert Ouwehand Bouw dit jaar het 75-jarig bestaan. Naar aanleiding hiervan een gesprek met Peter (derde generatie) en Martin Ouwehand (vierde generatie) over verleden, heden en toekomst van het gelijknamige familiebedrijf uit Katwijk. "We moeten zorgen dat ons bedrijf ook toekomstige stormen kan weerstaan."
Het begon allemaal in 1943, midden in de Tweede Wereldoorlog, toen oprichter Willem Ouwehand een eigen bouwbedrijf begon. "Niet bepaald het meest voor de hand liggende moment om een bedrijf te starten," kijkt Peter Ouwehand terug. Over de vraag waarom grootvader Willem juist in dat jaar een eigen bedrijf begon, lopen de meningen uiteen, zegt hij. Maar de aanleiding was het feit dat zijn toenmalige werkgever, Van der Bent uit Wassenaar waar Willem Ouwehand de rechterhand van de baas was, er dat jaar mee stopte. Willem Ouwehand, op dat moment 51 jaar oud, ging zelfstandig verder.
De eerste werkzaamheden bestonden uit het dichtspijkeren van onbewoonde villa's in Wassenaar van welgestelden die naar het buitenland waren geëvacueerd, het vegen van schoorstenen en het herstellen van rioleringen. De oprichter woonde in die periode in Wassenaar omdat zijn woning in Katwijk door de Duitsers in beslag was genomen en gesloopt. Hij pendelde dagelijks heen en weer tussen beide dorpen.
De jaren van wederopbouw na de oorlog zorgden voor een snelle groei van het bouwbedrijf. Al in 1951 had Ouwehand Bouw, dat toen de firma W. Ouwehand heette, een personeelsbestand van zestig man. Peter Ouwehand: "Grootvader Willem had na de oorlog manschappen en middelen nodig en die waren er. Na de oorlog stapte de visserij over van houten op kunststof vaten, waardoor de kuipers die houten vaten maakten, overbodig werden. Deze vakmensen maakten een switch en werden onder andere timmerman. Verder kozen vissers na hun veertigste vaak voor werk op de wal. Zo kwam mijn grootvader aan goede mensen. Met financiële hulp van zijn zwager, slager Dubbeldam, kon Willem Ouwehand bovendien waardepapieren voor grond aankopen in Katwijk waar de hele kuststrook was gesloopt, waardoor hij in feite projectontwikkelaar werd en een groot deel van de huidige Boulevard bouwde."
Willem Ouwehand bouwde in de jaren die volgden, voornamelijk nieuwe woonwijken in Katwijk zoals de Koestal en Hoornes en soms ook villa's in Wassenaar, maar schuwde andere projecten niet. Een mooi voorbeeld was de bouw van Hotel Noordzee op de Katwijkse Boulevard, dat in 1953 in negen maanden tijd uit de grond werd gestampt. "Zelfs nu zou dat nog een rap tempo zijn," zegt Peter Ouwehand niet zonder trots. Eind jaren zestig nam de tweede generatie Ouwehand het bedrijf over: Martin, de vader van de huidige algemeen directeur Peter Ouwehand en de grootvader van Martin Ouwehand junior, die op 1 januari 2018 is toegetreden tot de directie. Het familiebedrijf ging door met het bouwen van nieuwe woonwijken in Katwijk, onder andere de wijk Rijnsoever, maar Ouwehand bouwde ook veel kerken in Katwijk en omgeving (Peter: "Toen een specialiteit van ons"), een bankgebouw voor de Rabobank en de Katwijkse brandweerkazerne.
Uitbreiding naar Gorinchem
"Maar mijn vader zag ook in dat alleen bouwen in Katwijk voor het bedrijf te weinig expansie opleverde," vervolgt Peter Ouwehand. Vandaar dat hij eind zeventiger en begin tachtiger jaren diverse bedrijven overnam, onder andere in Wassenaar, Rotterdam en Gorinchem, waarmee de basis werd gelegd voor het huidige Ouwehand Bouw Katwijk en Ouwehand Bouw Gorinchem, waar een tweede vestiging werd geopend in 1982.
Onder leiding van Peter Ouwehand, die in 1983 in de zaak kwam en in 1990 het bedrijf overnam, ontwikkelde Ouwehand Bouw zich vervolgens tot een middelgroot bouwbedrijf met bouwactiviteiten in het westen van Nederland; van Noord-Holland (Alkmaar, Uitgeest, Schagen, Haarlem) en het Westland (Naaldwijk) tot Noord-Brabant (Veghel). In Katwijk en omgeving bouwde Ouwehand onder andere in het Katwijkse havengebied Princehaven en Aqua Nova, in de wijk 't Duyfrak in Valkenburg en de wijk Kleipetten in Rijnsburg. Daarnaast doet Ouwehand – samen met het in 2014 overgenomen Alkemade Bouw uit Noordwijk – de bouw van zeer luxueuze droomhuizen en de bouw en het onderhoud van retailvestigingen. Opdrachtgevers voor dit laatste zijn de supermarktketens Dirk, DekaMarkt, Hoogvliet, Lidl, AH en Vomar.
De basis voor de successen in de jaren negentig en erna waren te danken aan het feit dat Peter Ouwehand begon met het aankopen van bouwgrond. Dat was in een tijd dat de overheid terugtrad en de projectontwikkeling in handen legde van de markt. "In feite gingen we toen weer doen wat mijn grootvader net na de oorlog deed: grond verwerven en daarop bouwen," zegt Peter. Dit, in combinatie met het ontwikkelen van gestandaardiseerde producten en processen en eigen engineering, heeft voor continuïteit en groei gezorgd. Zo introduceerde Ouwehand het concept OB2-woning voor de nieuwbouwmarkt en Balanshuis.nl voor de markt van verduurzaming. Peter: "Je kunt deze concepten beschouwen als het DNA van ons bedrijf. Het is de basis voor gestandaardiseerde processen vanaf de tekentafel en calculatie tot en met de realisatie op de bouwplaats en onze kopersbegeleiding."
Peter Ouwehand: "Dankzij de projectontwikkeling en de innovaties zijn we nu een middelgroot regionaal bouwbedrijf dat jaarlijks zo'n 600 tot 700 woningen bouwt, met een totale omzet van 80 miljoen euro in 2017. En via onze onderneming Ouwehand Bouw Plus doen we bovendien grote verbouwingen voor bedrijven, de gezondheidszorg en de overheid, in grootte variërend van een ton tot drie miljoen euro."
Dat is in een notendop 75 jaar geschiedenis. Maar er is ook een toekomst, waaraan de komende jaren verder wordt gebouwd door Peter Ouwehand en zijn zoon Martin. "We zitten in een zeer gespannen markt, waarin we ons wapenen tegen de volgende crisis," waarschuwt Peter. "De vraag overtreft het aanbod nu ruimschoots, maar dat houdt een keer op. De rente is nu laag, maar als die gaat stijgen, wordt het spannend. We moeten nu zorgen dat ons bedrijf ook toekomstige stormen kan weerstaan. De crisis van de afgelopen jaren was de zwaarste tijd voor ons bedrijf, met als dieptepunt 2012 en 2013 toen de omzet meer dan halveerde. Hierdoor moesten er twintig mensen worden ontslagen. Het was de eerste keer in onze 75-jarige geschiedenis dat we collectief mensen moesten ontslaan. Dat deed pijn. Gelukkig hebben we nu weer een mooie club mensen, zo'n 140 man, met hart voor de zaak, zonder veel verloop en met mensen die met plezier bij ons werken."
"Op dit verantwoorde werkgeverschap, waarin de mens centraal staat, wil ik voortborduren," neemt Martin Ouwehand het stokje over. Na acht jaar bij diverse bouwbedrijven kwam hij in 2015 in dienst van Ouwehand Bouw als project-leider. Sinds 1 januari 2018 is hij lid van het vierkoppige directieteam met voor de komende jaren als aandachtsgebied de bouwdivisie. Zijn vader Peter behoudt als algemeen directeur de focus op strategie en investeringen voor de komende jaren.
Op de vraag wat de trends van dit moment zijn, zegt Martin Ouwehand: "De toepassing van ICT wordt steeds belangrijker, oftewel: slimmer wonen en slimmer werken door middel van digitalisering. Een tweede ontwikkeling zijn duurzame woningen en bedrijfsgebouwen zonder energielasten, en binnenkort 'van het gas af'. Hier is vooral de installatie-branche aan zet waarbij wij graag als ontwikkel- en bouwpartner faciliteren. Nieuwe innovatieve installaties komen er wel aan, maar zijn de afgelopen jaren nog onvoldoende doorontwikkeld. Door de duurzaamheidsambitie van de overheid ligt daar nu een enorme uitdaging. Gelukkig zien wij dat die ambities ook bij installateurs nu echt vertaald worden in kansen, waardoor bouwend Nederland echt duurzamer gaat worden."
Waar wij goed in zijn, is het regisseren van het gehele bouwproces, van ontwikkelen en uitdenken tot bouwen, vervolgt Martin Ouwehand. "We zijn de regisseur van het bouwproces met vaste partners. Door te focussen op half-fabricaten in combinatie met de robotisering en industrialisering van onze bouwbranche, hebben we een antwoord op de vergrijzing en tekorten aan mensen in de bouw. En kunnen we de enorme vraag naar nieuwe woningen, maar zeker ook de verduurzaming van bestaande woningen en gebouwen, realiseren."
"De ambitie voor de komende jaren is om de huidige korte lijnen en de slagkracht te behouden," kijkt Martin Ouwehand vooruit. "Zoals het nu rendeert, is het goed. Dat past bij onze onderneming. Omzetgroei is geen doelstelling, wel gecontroleerde groei van 80 naar 100 miljoen euro omzet. We blijven focussen op investeren, ontwikkelen, bouwen, transformeren en verbouwen, met als specialiteit woningbouw, luxe villa's, retail en verbouw. Leidraad hierbij zijn onze drie V's: verbinden (van partners, klanten en personeel), verbreden en vernieuwen. Maar het allerbelangrijkste is plezier in het werk. Dat staat hoog in het vaandel van ons familiebedrijf en van de 140 medewerkers. Daarmee leggen de we de basis voor de toekomst, op weg naar een nieuw jubileum: het honderd-jarig bestaan."
Een belangrijke ontwikkeling de komende jaren is zorgen dat de 7,5 miljoen woningen die er zijn in Nederland, losgekoppeld worden van het gasnet. In 2050 moet dit zijn beslag hebben gekregen, heeft de overheid als target gesteld. Met name voor bestaande woningen is dit een grote uitdaging. Om hier ervaring mee op te doen, heeft Ouwehand Bouw een nieuw concept ontwikkeld: Balanshuis.nl. Onder deze naam zijn zo'n veertig gasloze proefwoningen op diverse plaatsen in Nederland gebouwd. Voor huizen die nieuw worden gebouwd, is het nu al mogelijk om 'nul op de meter' te realiseren dankzij goede isolatiemethoden, installatietechnische vernieuwingen en energiezuinig bewustzijn en gedrag van de bewoners.
Ouwehand Bouw vindt goed werkgeverschap belangrijk. Vandaar dat het bouwbedrijf ernaar streeft dat de 140 medewerkers zich kunnen blijven ontwikkelen en 'in hun kracht worden gezet'. In dat licht passen ook het aantrekken van een personeelsmanager, medio 2017, en de aandacht voor veilige en gezonde arbeidsomstandigheden op zowel de bouwplaats als op kantoor. Verder biedt Ouwehand jonge net afgestudeerde HBO'ers die nog niet precies weten wat ze willen, graag kansen. Dit gebeurt in de vorm van zogeheten traineeships voor een periode van een half jaar bij de verschillende bedrijfsonderdelen van Ouwehand. In dit licht moet ook het streven worden gezien om minimaal eenmaal per jaar een innovatief project op te pakken, om zo de mensen nieuwe uitdagingen te blijven bieden. Een voorbeeld is River Towers pal naast treinstation Den Haag HS in de wijk Nieuw Laakhaven: twee woontorens van respectievelijk 12 en 9 lagen die recentelijk zijn opgeleverd.