<prompt> Eleza historia na matumizi ya sasa ya uhandisi jeni  <response>: Uhandisi jeni ni upotoshaji wa jenomu ya kiumbe kwa kutumia mbinu za kibayoteknolojia kubadilisha DNA yake. Inahusisha kuanzishwa kwa DNA mpya au urekebishaji wa DNA iliyopo ndani ya kiumbe hai ili kutoa sifa au sifa zinazohitajika. Historia ya uhandisi jeni inaweza kufuatiliwa hadi kwenye majaribio ya awali ya jeni na urithi uliofanywa na Gregor Mendel katikati ya karne ya 19. Walakini, haikuwa hadi ugunduzi wa muundo wa DNA mnamo 1953 na James Watson na Francis Crick ndipo uwanja huo ulianza kusitawishwa. Mwanzoni mwa miaka ya 1970, mbinu mpya inayojulikana kama teknolojia ya DNA inayojumuisha iliundwa, kuruhusu wanasayansi kukata na kubandika DNA kutoka kwa viumbe tofauti. Ufanisi huu ulisababisha kuundwa kwa viumbe vya kwanza vilivyobadilishwa vinasaba GMO mwaka wa 1973 - bakteria ambayo ilikuwa na DNA kutoka kwa aina nyingine. Tangu wakati huo, uhandisi jenetiki umeendelea kwa kasi, na mbinu mpya kama vile CRISPR-Cas9 ikifanya iwe rahisi na kwa usahihi zaidi kuhariri jenomu ya kiumbe. Maendeleo haya yamesababisha mlipuko wa idadi ya GMO, ikiwa ni pamoja na mazao, wanyama, na hata wanadamu. Uhandisi wa jeni sasa unatumika sana katika kilimo kukuza mazao ambayo yanastahimili wadudu, dawa za kuua magugu na hali mbaya ya mazingira. Hii imesaidia kuongeza mavuno ya mazao na kupunguza matumizi ya kemikali hatari. Katika dawa, uhandisi jeni hutumika kuzalisha insulini, homoni ya ukuaji wa binadamu, na dawa nyingine muhimu. Pia ina uwezo wa kutibu matatizo ya kijeni kupitia tiba ya jeni. Katika tasnia, bakteria zilizobadilishwa vinasaba na viumbe vingine hutumiwa kuzalisha nishati ya mimea, bioplastiki, na nyenzo nyingine endelevu. Licha ya manufaa yake mengi, uhandisi jeni bado ni mada yenye utata, na wasiwasi kuhusu usalama wake, athari za kimaadili, na athari kwa mazingira. Kadiri nyanja inavyoendelea kukua, itakuwa muhimu kushughulikia masuala haya na kuhakikisha kwamba matumizi yake yana manufaa kwa jamii. 