<prompt> Je, mabadiliko ya hali ya hewa yanaathirije kilimo?  <response>: Mabadiliko ya hali ya hewa yana athari kubwa katika kilimo na usalama wa chakula duniani kote. Mabadiliko ya hali ya joto, mifumo ya mvua, na hali mbaya ya hewa inaweza kubadilisha hali ya ukuaji wa mazao, na kufanya iwe vigumu zaidi kwa wakulima kutabiri na kupanga mizunguko yao ya kupanda na kuvuna. Kupanda kwa joto kunaweza kusababisha mkazo wa joto kwa mazao na mifugo, kupunguza mavuno na kupunguza ubora wa chakula kinachozalishwa. Mabadiliko ya mifumo ya mvua inaweza kusababisha ukame au mafuriko, ambayo yanaweza kuathiri sana uzalishaji wa mazao. Ukame unaweza kusababisha kushindwa kwa mazao na kupungua kwa mavuno, wakati mafuriko yanaweza kuharibu mazao na kuharibu udongo. Matukio ya hali ya hewa kali kama vile vimbunga, vimbunga na mvua ya mawe pia yanaweza kuharibu mazao na kuharibu miundombinu ya kilimo. Aidha, mabadiliko ya hali ya hewa huleta changamoto mpya zinazohusiana na udhibiti wa wadudu na magonjwa. Joto linapoongezeka, wadudu na magonjwa yanaweza kupanua wigo wao na kuwa shida zaidi kwa wakulima. Kwa ujumla, mabadiliko ya hali ya hewa yanaleta changamoto kubwa kwa kilimo, na wakulima wanapaswa kukabiliana na hali inayobadilika ili kudumisha uzalishaji wa chakula. Hii inaweza kuhusisha kufuata mbinu mpya, kama vile kilimo hifadhi, pamoja na kuwekeza katika teknolojia na miundombinu ili kusimamia vyema maji na rasilimali nyinginezo. 