<prompt> Eleza lishe yenye afya  <response>: Lishe yenye afya ni ile inayotoa virutubisho muhimu kwa afya bora, ukuaji na nishati. Inajumuisha mchanganyiko wa uwiano wa makundi mbalimbali ya chakula, ikiwa ni pamoja na matunda na mboga mboga, nafaka nzima, protini zisizo na mafuta, na mafuta yenye afya. Matunda na mboga zimesheheni vitamini muhimu, madini, nyuzinyuzi na antioxidants ambazo husaidia kudumisha afya njema na kulinda dhidi ya magonjwa sugu. Nafaka nzima kama vile wali wa kahawia, quinoa na mkate wa ngano nzima hutoa wanga tata na nyuzinyuzi ambazo husaidia kudhibiti sukari ya damu na kukufanya uhisi kushiba. Vyanzo vya protini konda kama vile samaki, kuku, maharagwe, dengu na tofu hutoa amino asidi muhimu zinazohitajika kwa ukuaji wa misuli, ukarabati wa tishu na utendakazi wa kinga. Mafuta yenye afya kama parachichi, karanga, mbegu na mafuta ya mizeituni hutoa asidi muhimu ya mafuta na kusaidia kudumisha afya ya ngozi, nywele na ubongo. Lishe yenye afya pia inapaswa kupunguza ulaji wa sukari iliyoongezwa, mafuta yaliyojaa na ya trans, na sodiamu. Haya yanaweza kuchangia matatizo mbalimbali ya kiafya kama vile unene, ugonjwa wa moyo na shinikizo la damu inapotumiwa kupita kiasi. Kwa ujumla, lishe yenye afya ni juu ya anuwai, usawa na wastani. Kula aina mbalimbali za vyakula vyenye virutubishi kutoka kwa makundi yote ya vyakula, katika sehemu zinazofaa, ni ufunguo wa kufikia na kudumisha afya njema. 