 marka laga hadlo xaqiiqda taariikhda soomaaliya waxay noqonaysaa mid aan la ilaawi karin halgankii gobanima doonka soomaaliya ee ay umada soomaaliyeed kula dirireen gumaystihii iyo dowlada dariska ee ethiopia oo ay uga dhiidhiyeen gumaysi diid iyo inay tahay midnimada umada soomaaliyeed mid muqadas ah oo aan laga tagi karin ayadoo ay sidaa tahay ayaa waxaa wadan ka qabtay alaha u naxariistee madax weynihii ugu horeeyay ee soomaaliya aadan cdulle cismaan aadan cdulle cusmaan oo xili yar isku badalay haynta xilka madaxweyne nimo ee wadanka soomaaliya aya doo markaasi xukuumadahaasi aanay wadankaba hayn waqti badan oo aan lagu mira dhalin karin hasa yeeshee waxaa xukunkii qabtay marxuum alaha u naxariistee m,s,bare oo xukunka ku qabtay si cinqilaab ama afgambi milatari isagoo markaa ka mid ahaa ragii ugu cad cadaa ciidamada qalabka siday ee soomaaliya oo waliba gumaysiga ula diriri jiray si siyaasad iyo awood askari nimo ah ayadoo ay sidaa tahay ayaa wadanka waxaa uu bilaabay is badal siyaasadeed ka biloow sanadii 1960kii oo uu dhashay kacaankii barakaysnaa oo hogaaminayay marxuum maxamad siyaad bare oo wadanka u horseeday isbadal siyaasadeed iyo dhqaale oo soo maray heerar kala duduwan oo waliba keenay is jacal iyo wada noolaasho dhax marta umada soomaaliyeed 