 ኤርትራ ምሕታትዶ ሓጢኣትዩ? ኣብቲ ተኣሲርሉ ዝነበረ ክፍሊ ሓንቲ ጣውላ ዘሊቓ ስለዝጸንሓቶ ንዓኣ ተጠቒሙ ኣምሊጡ ከምዝሃደመ ምስ ተረጋገጸ ከኣ ብኡ ንብኡ ካብቲ ናይ ኣብራሪ ስልጠና ተባሪሩ ንተውህቦኡ ዘድንቑ ዝነበሩ ላዕለዎት ሓለፍቲ ግን ይግባይ ክብል ኣተባቢዖሞ እንተኾነ ብዘይፍላጥ ግጉይ መምልኢ ቅጥዒ ወረቐት ስለዝሃቡዎ ድሕሪ ሰለስተ ወርሒ ቅኑዕ መስርሕ ከምዘይተኸተለ ተሓቢርዎ ካልእ ዝኾነ ይኹን ስጉምቲ ንክወስድ ከኣ ጊዜ ኣይነበረን ኣብራሪ ኮይኑ ክስልጥን ስለዘይክእል ነተን ተሪፈንኦ ዝነበራ ሽዱሽተ ዓመታት ኣብቲ ሓይሊ ባሕሪ ከም ቴክኒሻን ኮይኑ ክቕጽል ተሓቢርዎ ካብ ሓደ ብዙሓት ቖልዑ ዘለውዎ ስድራየ ዝውለድ ይብል እቲ 12 ቖልዑ ካብ ዘለውዋ ስድራ መበል ታሽዓይ ኮይኑ ዝተወልደ ቫን ኤይክ ኣብ ስድራና ድማ ሓቂ ሓቂ ምዃና ሓሶት ድማ ሓሶት ምዃና ኢና እንፈልጥ እዚ ናይ ምስጓግ ውሳነ ግን ጌጋዩ ነይሩ በቃ ፍትሓዊ ኣይነበረን ምኽንያቱ ተገዳስነት ከምዝነበረኒ ብዙሕ ኣይፈልጡን እዮም ነይሮም ብምባል ድማ ዝተዓፈነ ሰሓቕ ሰሓቐ ካብ ሆላንድ እቲ መንገዲ ነዊሕዩ ነይሩ ምስቲ ኩሉ ዝነበረ ናይ ሽዑ ፖለቲካዊ ሽግር ንጀርመን ክኸይድ ኣይደለኹን ሓደ መዓልቲ ድማ ሓይሊ ባሕሪ ብሪጣንያ ናብ ማልታ ዝኸዱ ሰባት የናድዩ ስለዝነበሩ ካብ ማልታ ናብ ዝኾነ ቦታ ክበርር ከምዝኽእል ሓሰብኩ ይብል ንሱ ኣብ ማልታ ቫኔይክ ኣብቲ ናይ ውልቂ ነፈርቲ ዝዓልባሉ መዓርፎ ነፈርቲ ምስቶም መካኒካት እናዕለለ ንኩሉ እቲ ዝገብርዎ ነገራት ክዕዘብ ጀመረ ንግሆን ምሸትን ድማ ነታ ክሳብ ሕጂ ዝውንና መጽሓፍ ሓበሬታ ናይታ ትራከር ዝዓይነታ ነፋሪት ምንባቡ ቀጸለ ኣብታ ቅድሚ ንዓዱ ምብራሩ ዝነበረት ናይ መወዳእታ ቀዳመ-ሰንበት ኣብ ዝነበረ ናይ ፈነወ ድግስ ብትሕትና ተሳተፈ እቶም ብጾቱ ነቲ ዝውሕዝ ዝነበረ ኣልኮላዊ መስተ ሓንፊፎም ክስነፉ እንከለዉ እቲ መንእሰይ ቫን ኤይክ ንኸይሰክር ጥንቁቕ ነበረ ኣብዚ ህሞትዚ ድማዩ ታሪኸይ ንታሪኽ ሰርጌንቲ ፖወይ መየርስ ዝመሳሰል ኢሉ ምኽንያቱ ንጽባሒቱ ንግሆ ተንሲአ ሓንቲ ሞተር ብሽግለታ ተለቂሐ ናብቲ መበገሲ ነፋሪት ራንወይ ኣምሪሐ ሰርጌንቲ መየር ነቲ ተረኛ ዘብዐኛ ኣነ ካፕተይ ኤፕስተይንየ ዝበሃል ኢልዎ ኣነ ድማ ነቲ ዝነበረ ዘብዐኛ ጃንሰንየ ዝበሃል ኢለዮ መን ምዃነይ ዝፈልጦ ነገር ስለዘይነበሮ ድማ ነቲ መሓድሮ ነፋሪት ሃንገር ከፊቱለይ ምንጪ ስእሊ, Getty Images ቫን ኤይክ ነቲ ስርቂ ብዓቢ ጥንቃቐ ወጢንዎ ስለዝነበረ ምናልባት ውጥኑ ቀልጢፉ ከይቅላዕን እቲ ዘብዐኛ ከየርክቦን ናይቲ ዘብዐኛ ሽጉጥን ሞተር ብሽግለታን ለኲቱ መጒልሒ ድምጺ ናይታ ኣብ ቤት ጽሕፈቱ ዝነበረት ቴለፎን ኣቐዲሙ ኣልይዎ ቫን ኤይክ ነዚ ልቢ ዝሰልብ ናይታ ንግሆቲኣ ዛንታ ከዘንቱ እንከሎ እተን ሰማያዊ ዝሕብረን ኣዒንቱ ውርሕሪሕ ይብላ ነይረን ብድሕሪዚ ነቲ ሞተረ ኣተንሲኤዮ ነታ ረዲዮ ርክብ እውን ወሊዐያ እቲ ናይ መቆጻጸሪ ግንቢ ኮንትሮል ታወር ድማ መን ምዃነይን እንታይ እገብር ከምዝነበርኩን ሓተተኒ መልሲ ግን ኣይሃብኩን ስቕ ኢለ ጥራይ ናብ መብረሪ ቦታ ኣምሪሐ በቃ ብድሕሪዚ ንሰማይተዓዚረ እታ ክልተ ሳብማሪን ዘዕንዉ ሮኬታት ዝዓጠቐት ነፋሪት ሓይሊ ባሕሪ ሆላንድ ድማ ናብ ሰሜን ኣፍሪቃ ኣምረሐት እቶም ሮኬታት ቁሩብ ኣስጊኦሙኒ ነይሮም ኢሉ ተኣሚኑ እንተኾነ ንኽወጽእ ጥራሕ እደሊ ስለዝነበርኩ ኣይዓጀበንን እቲ ሓይሊ ባሕሪ ክመልሰኒ ዝኽእለሉ መንገዲውን ኣይነበሮን ቫን ኤይክ ነዳዲ ንምቑጣብ ኣብ ልዕሊማእከላይ ባሕሪሜዲተራኒያን ኣብ 5,000 ጫማ ብራኸ ንበይኑዩ ይበርር ነይሩ ሰርጌንቲ መየር ከምቲ ኣነ ዝገበርኩዎ ክገብር እንከሎ ከመይ ከምዝተሰምዖ ተፈሊጡኒ ይብል ቫን ኤይክ ምኽንያቱ ከምኡዩ ተሰሚዑኒ ኣብ ምሉእ ህይወተይ እቲ ዝበለጸ ነገርዩ ነይሩ ምኽንያቱ ኩሉ ሰብ ኣይግበርንዩ ዝብሎ ነገር ኢኻ ትገብር ዘለኻ ኣብታ ዓባይ ማሽን ኣብቲ ሰፊሕ ሰማይ ንስኻ ንበይንኻ ካብ ኩሉ ሰብ ድማ ዝሓየልካ ብስም ናጻ ኤርትራ ኣንድነታዊ ውዲት ጉዳይ ሰብኣዊ መሰላት ኤርትራ ተዘትይሉ ኣብ መንጎ ብሃንደበት ዘረብኡ ደው ኣቢሉ ይበኪ ከምዝነበረ ድማ ተረዲአ ስምካን ተግባርካን ካባኻ መንጢሉ ክወስዶ ዝኽእል ሰብ የለን ድማ ይብል ሕንቕንቕ እናበለ መስተንክርዩ ነይሩ ኣዝዮ ድማ ሓያል ክሳብ ሕጂ ድማ እቲ ዝነበረ ስምዒት እስምዓኒ ክገብሮ ከምዝኽእል ድማ ፍጹም ዝኾነ ርእሰ-ምትእምማን ነይሩኒ ሰርጌንቲ መየር ኣብቲ ናይ ኣብራሪ መንበር ኮፍ ምስ በለ ናበይ ከምዝኸይድን እንታይ ይገብር ከምዘሎን ንምግምጋምን ንነብሱ ንምህዳእን በታ ናይ ነፋሪት ራዲዮ ንበዓልቲ ቤቱ ከምዝደወለላ ንቫን ኤይክ ኣዘኻኺረ ንሱኸ ናብ ዘይተፈልጠ ቦታኩነታት ክብገስ እንከሎ ብዛዕባ ስድራኡ ይሓስብ እንተነይሩ ንክፈልጥ ሓቲተዮ ኣደይ ድማ በለ ድምጹ ትሕት ኣቢሉ እወ ብዛዕባ ኣደይ እሓስብ ነይረ ቅድሚ ሓደ ሰሙን ኣቢሉ ይኸውን ህያብ ሰዲደላ ነይረ ብብሩር ዝተሰርሐት መስቀልያ ነይራ ገለ ነገር ክገብር እሓስብ ከምዘለኹ ድማ ገሚታ ኣደይ ወላዲተይ ኢሉ ንብዓቱ ክቆጻጸር እናተቓለሰ ድማ ቡን ክሰቲ ጊዜ ክወሃቦ ሓተተ ብዛዕባ ውሑስ መዕለቢ ቦታ እናሓሰበ ቫን ኤይክ ንሓሙሽተ ሰዓትን ፈረቓን በረረ ሰራዊት ብሪጣኒያ ኣብ ሊብያ ከተማ ትሪፖሊ ስለዝነበረ ብአኦም ከይረአ ሰጊኡ ኣብ ከተማ ቤንቓዚ ብኽልተ ጎኑ ኣጓዱ ኣብ ዝነበርዎ ንእሽቶ መዕለቢ ነፈርቲ ኣየር ስትሪፕ ኣምርሐ እቲ መዓርፎ ኣባጊዕ መሊኤንኦ ስለዝነበራ ንክብትነን ቁሩብ ለጠቕ ኢሉ ንሓያሎ ጊዜ ኣብ ልዕሊኤን ዘምብዩ ምድሪ ረገጸ ኣተዓላልብኡ ኣበር-ኣልቦ ምንባሩ ብሓበን ይዝክር እዚ ንኣዘዝቱ ክንገሮም ምዃኑ ብምሕሳብ ድማ ደስታ ተሰምዖ ብጽቡቕ እንተዓሊበ እቶም ሓለፍቲ ሓይሊ ባሕሪ ነፋሪት ከብርር ከምዝኽእል ክፈልጡዮም ኢለ እሓስብ ነይረ ናይ በረራ መዝገቡ ካብ ጣውላ ኣልዒሉ ኣብ ግንቦት 1964 ኣብቲ መዝገብ ዝተጨሓጋገረ ጽሑፍ ኣርኣየኒ በታ ዝሰረቓ ነፋሪት ዝገበሮ ዘይሕጋዊ በረራ ከኣ ብድፍረት ኣብቲ መዝገብ ኣስፊርዎ ኣብቲ ሓደ ገጽ ከኣ ሓደ ዝኾነ ሰብ ኣብ መዝገብ ክኣቱ ዘይብሉ ኢሉ ብጽኑዕን ብዝነደረ ኣጸሓሕፋን ጽሒፍሉሎ ቫን ኤይክ ብዝገርም ኩነታት ምስ ዓለበ ሓደ ሰብ ካብተን ኣጓዱ ቀዲሙ እናጎየየ ወጽአ ንሱ ከኣ ኣብ ሓደ ናይ ሊብያ ትካል ዝሰርሕ ሆላንዳዊዩ ነይሩ ንሱ ሓንቲ ወተሃደራዊት ነፋሪት ኣብቲ ቦታ ክትዓልብ ብምርኣዩ ኣዝዩ ደንጽይዎን ሰንቢዱን ነበረ እቲ ደኺሙ ክነሱ ግን ከኣ ፍሱህ ዝነበረ ቫን ኤይክ ታሪኹ ከፍስስ ጀመረ እንተኾነ ግን ብዛዕባ መጻኢ ናይ ህይወት መደባቱ ማለት ምፍናው ካብ ሓይሊ ባሕሪ ሓዲሽ በርጌሳዊ ህይወትን ጽቡቕ ስራሕን እናዕለለ እንከሎ እቲ ወዲ ዓዱ ክጽወግ ምስ ተዓዘበ ምናልባት ንመደባቱ ጽቡቕ ገይሩ ከምዘይሓሰበሉ ተገንዘበ ኣብ ሽግር ወዲቑ ከምዘሎን ንኤውሮጳ ክምለስ ይሓስብ እንተነይሩ ድማ ብርግጽ ክእሰር ምዃኑ እቲ ሆላንዳዊ ኣጠንቀቖ ብመሰረት ምኽሪ ወዲ ዓዱ ድማ ንፖሊስ ሊቢያ ኢዱ ሃበ ንሳቶም ሓደ ሆላንዳዊ ጨዋይ ነፋሪት ብምሓዞም ሞተር ብሽግለታታት ኣምሪሖም ኣብቲ ጽርጊያ መጉየዪ ነፈርቲ ብፈንጠዚያ ክግዕሩን ክሰራሰሩ ምርኣዩ ይዝክር ቫን ኤይክ ሕጂውን ብምኽሪ ወዲ ዓዱ ንነጻ ኣረኣእያ ኤውሮጳ ኣብ ጉዳይ ግብረ-ሰዶመኛነትን ደቂ ኣንስትዮን ተቓዊሙ ሃዲሙ ከምዝመጽአ ኣምሲሉ ስለዝነገሮም ግን ናይ ፖለቲካ ዑቕባን ውሕስነትን ተዋሂብዎ ኣዘዝቲ ሰራዊት ሆላንድ ነቲ ብዘይ ፍቓድ ካብ ስራሕ ዝቦኸረ ሰልጣኒን ዝተሰርቀት ነፋሪቶምን ንምርካብ ምስ መጽኡ ሓደ ሓደ ጊዜ ንምርካቦም ይኣቢ ነይሩ ብዛዕባቲ ሽዑ ዝነበር ናይ ስልጣን ጸወታ ፓወር ጌምስ ዘኪሩ ዓቢ ፍሽኽታ ከርእይን ኪርኪር ኢሉ ክስሕቕን ርኢኻ ቫን ኤይክ ነቶም ሕልሙ ንኸይትግብር ዝዓንቀፍዎ ሰበስልጣን ክጻወተሎም ምኽኣሉ ከምዘሕጉሶ ግልጺ ኮይኑ ይረኣየካ ድሕሪ ናይ ሓደ ሰሙን ዘተ ምስ ናይቲ እዋን ኣምባሳደር ሆላንድ ኣብ ሊብያ ቫን ኤይክ ናብ ሆላንድ ክምለስን ብምህዳሙ ንሓደ ዓመት ክእሰር ብኣምሳይኡ ድማ ካብቲ ሓይሊ ባሕሪ ብኽብሪ ክሰናበት ተሰማሚዑ እቲ ዝደለኽዎ ረኺበየ ይብል ቫን ኤይክ ካብቲ ሓይሊ ባሕሪ ክወጽእ እደሊ ነይረ ወጺአ ኸኣ በቲ ዝገብርክዎ ድማ ኣይጣዓስንየ ይብል ንሱ ካቴድራለ ንኣስመራ ኣስመራ ዝገበረ ህንጻ ኤርትራውያን ተቐማጦ ለንደን ሲሃም ዓሊ ክትፍታሕ ጸዊዖም ዳሕራይ ግን መዝገብ በረራኡ ብኻልኦት ኣብ ሆላንድን ኣብታ ንብዙሕ ዓመታት ዝነበረላ ደቡብ ኣፍሪቃን ብዝገበሮም ሕጋውያንን በረራታት ዝመልአዩ ካብ ቤት ማእሰርቲ ምስ ወጽአ ቫን ኤይክ ብሕታዊ ኣብራሪ ንምዃን በቒዑዩ ንሱዩ ኩሉ ዝደልዮ ዝነበርኩ ድማ በለ መንኩቡ ሰው እናበለ በቃ ክበርር ጥራይየ ዝደሊ ነይረ ቫን ኤይክ እቲ ነታ ዝሰረቓ ነፋሪት ሒዙ ዝወደቐ ሰርጌንቲ መየር ካብ ናቱ ዝተሓተ ተመክሮ ከምዝዝነበሮን ቀሊል ጌጋ ናይ ኣብራሪ ፓይሎት ኤረር ከምዝፈጸመዩ ቫን ኤይክ ዝግምት ርኤኺ ንዓይ ከርክቡ ሰለስተ ነፈርቲዮም ሰዲዶም ይብል ንሱ እንተኾነ ግን ግጉይ ኣንፈት ስለዝሓዙ ክረኽቡኒ ኣይከኣሉን ዳሕራይ ግን ምስቶም ኣብረርቲ ተዘራሪበየ ምሳይ ብራዲዮ ተዘራሪቦም ክስዕቦም ከእምኑኒ ጥራይ መምርሒ ከምዝተዋህቦም ድማ ነጊሮሙኒ ቶኲሶም ከውዱቑኒ መምርሒ ኣይተዋህቦምን ክልተ ሮኬታት ከምዝነበረኒ ኸኣ ዘክሪ ሓደ ሓደ ጊዜ ክሓስቦ እንከለኹ ገይረዮ እየ ኢለውን ኣይኣምንንየ ድማ ይብል መስተንክርዩ! 