 ስለዚ ዋላኳ ቀሚ ኣቢዪ ፈጻሚ ወይ ከኣ ዝለዓለ ፖለቲካዊ ስልጣን ይሃልዎ በቶም ኣብ ዉሽጢ ኢትዮጵያ ዝተኸሰቱ ሽግራት ብቀጥታ ክሕመ ኣይክእልን ክብል ይምስክር እቲ ምስ ኤርትራ ዝካየድ ዘሎ ማለት እቲ ተሸኺሉ ደው ዝበለ መስርሕ ሰላም ከም ዘርእዮ ግን ሰላም መሰነይታ ከም ዘድልዮ ክንዕዘብ ንኽእል በለ ወሲኹ ኣነ ከም ዝርድኣኒ ፕረሲደንት ኢሳይያስ ኣፍወርቂዩ ሰላም ንከውሕስ ዝሕጥ ዝብል ዘሎ ህይወት ዜጋታት ኣብ ንቡር ንከይምለስን ክልተኣዊ ርክባት ንከይተኣታቶን ነግፈረግ ዝብል ዘሎ ክብል ይወቅስ ብዉሑዱ ኢትዮጵያ ሰለስተ ክልተ-ዝጐንኡ ስምምዓት ብሸነኽ ኣስመራ ንክጸድቁ ኣቕሪባያ ኤርትራ ግን ጭቡጥ ግብረ መልሲ ኣይሃበትሉን ርግጽዩ እዚ ናይ ባዕሉ ምኽንያታት ዘሎዎ ኣብ ናይ ቀደም ዕላማ ኢሳያስ ኣፍወርቂ ዝጥምት ኰይኑ ንረኽቦ - እቶም ዕላማታት ምስ ቀዳማይ ምኒስተር ኣቢዪ ዜቕረቦም እማመ ውህደት ስለ ዝጐድሎም እቲ ናይ ሰላም መስርሕ ንቕድሚት ንኽደፍእ ኵሎም ሸነኻት እንኮላይ ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ ሓዊስካ ክዋስእዎ ይግባእ እቲ ቀንዲ መፍትሐ ብግዝኣታውን መሬታውን ብማሕበራውን ብቍጠባውን ሸነኽእቱ ክርአ ኸሎ ህዝብን መንግስትን ትግራይ ዘይብሉ ኣይከውንንዩ ይብል ትሮንቮል ቅሉዕ ደብዳበ ፍሉጣት ኣፍሪቃውያን ጸሓፍቲ ናብ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ብስግንጢር ብርክት ዝበሉ ኤርትራውያን ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ነቲ ሽልማት ተቓዊሞሞዮም-ፕረሲደንት ኢሳይያስ ኣፍወርቂ ዜጻዕደወ መስርሕ ጌሮም ስለዝወሰዱዎ ኣነ ከም ዝመስለኒ እዚ ነቲ ጕዳይ ሽልማት ኣቕሊልካ ምርኣይዩ እብል እዚ ኸኣ ንቅንዑነት ታሪኽ ብልጫ-ኖቤል ኣብ ግምት ዘየእቱ ስለ ዝዀነ መብዝሕትኡ ጊዜ ናይ ሰላም ሽልማት ክወሃብ ከሎ ነቶም ክልተ መጻብእቲ ብሓባራዩ ዝወሃብ ናይ ሎሚ ዓመት ሽልማት ግን ፍልይ ይብል ብፍላጥ ንፕረሲደንት ኢሳይያስ ምፍላይ ኮሚቴ-ኖቤል ኣብ ልዕሊኡ ዘሎዎም ወቐሳታትዩ ዜመልክት - ኣብ ልዕሊኡን ስርዓተ-መንግስቱን እዚ ዉሳኔ ኸኣ ንግህሰት ሰብኣዊ መሰላትን ጕድለተ ዲሞክራስያዊ ለውጥታትን ዘመልክቱዮም እናበለ ጀቲል ትሮንቮል ርእይቶኡ ይድምድም ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ንለውጢ ኣይንትሃወኽ ከርት ሊንድየር እውን እዚ ዝስዕብ ርእይቶ የቕርብ ከርት ሊንዲጀር ኣብ ኬንያ ዝመደበሩ ኣብ ልዕሊ ኤርትራን ኢትዮጵያን ጥራይ ዘይኰነስ ኣብ ዅለን ሃገራት ኣፍሪቃ ደቂቕ ኣፍልጦ ዘሎዎ ሆላንዳዊ ጋዜጠኛዩ NRC Handelsblad ኢዩ ንሱ ዘካይዶ The Africanists.info ዝስሙ ወብሳይትውን ኣሎዎ ብዛዕባ ንቀዳማይ ምኒስተር ኣቢዪ ኣሕመድ ዝተዓደለ ብልጫ-ሰላም ኣልዒልና ንርእይቶኡ ክህበና ምስ ተወከስናዮ ዝሃበና መልሱ ከም ዘለዎ እንሆ ... ምንጪ ስእሊ, ከርት ሊንድየር ዓመት-ዓመት ኣብ ከባቢዚ እዋን ሰደቓ-ወጻኢ ናይቲ ዝሰርሓሉ ጋዜጣ ሽልማት ብልጫ ሰላም ንመን ኰን ክበጽሖዩ ኢሉ ሓበሬታ ንምስማዕን ንምቅላሕን ድሉው ኢዩ እቲ ብልጫ ንሓደ ሕጹይ ኣፍሪቃዊ ኣይክበጽሕንዩ ብምባል ብሃንቀውታ ኣይተጸበኹን ብዜደንቕ ኵነታት ናብ ዶክተር ኣቢዪ ኣሕመድ ብምብጽሑ ካን ገሪሙኒ ይብል ከርት ሊንድየር ንናይ ስራሕ ብጾተይ እቲ ኵሉሳዕ ፍሽኽ ዚብልን ብዛዕባ ፍቕሪ ወትሩ ግዜ ዚዛረብን መራሒ ጌና ኣብ ጐደና መስርሕ-ሰላም ዚጐዓዝ ዘሎ ግን ዕላማኡ ዘይተሰኻዓሉ መራሒ እናበልኩየ ዝገልጾ ብርክት ዝበሉ ብርቂ መግለጺታት ይሃብምበር ናይ ሰላም ብልጫ ንምርካብ ዘብቅዑ ስርሓት ጌና ኣይተሰኻዓሉን ይብል ከርት እቲ ምስ ኤርትራ ዝተገብረ ናይ ሰላም ስምምዕ ኣብ ፍረ ኣይበጽሐን እቲ ዶብ ጌና ተዓጽዩዩ ዘሎ ኣብ መንጎ ክልቲአን ሃገራት ክካየድ ትጽቢት ዝተገብረሉ ንግዲውን ገና ኣይተሳኽዐን ብዓቢኡ ገለ-ገለ ሸነኻት ኢትዮጵያ እቲ ዝተበጽሐ ስምምዕ-ሰላም ጌና ኣይተዋሕጠሎምን ዘሎ ኣብ ኣብ ዉሽጢ ሃገር ዝተኣታተዉ ፖሊሲታቱ ከም ብርቂ ሱር-ነቀል ክርኣዩ ይኽእሉ እዚ ኸኣ ኢትዮጵያ ዓቃብተኛ ሃገር conservative ስለ ዝዀነ ህዝቢ ኤርትራን ኢትዮጵያን ክልተ ህዝቢዩ ዝብል ሓቂ ዘይፈልጥዩ ፕረዚደንት ኢሳይያስ እቲ ፈለማ እዋን ሕጽኖቱ ትእምርቲ ሰላም ብጠመተ ኢትዮጵያውያን መለለዪኡ ዀነ ናይ ፖለቲካ ቅርዓታት ምኽፋትን ናጽነት ሓሳብካ-ምግላጽን ብርቂ ዝዀኑ ለውጥታትዮም ፖለቲካዊ ቅርዓታት ብምኽፋቱ ግን ንዜኖፎብያ ቦታ ከፊቱሉዩ - ንዓሌታዊ ሃገራውነት ንኽዕንብብ ዕድል ፈጢሩ ኰይኑ ድማ ኵነታት ናብ ህውከትን ሓይልን ኣምርሑ ብኣማኢት-ኣሽሓት ዝቝጸሩ ሲቪላውያን ዜጋታት ከኣ ተመዛበሉ እናበለ ከርት ሊንድየር ነቕፌታኡ ገለጸ ርእይቲኡ ብምቕጻል እቲ ንዓመታ ተመዲቡ ዘሎ ምርጫ ምስዚ ንርእዮ ዘሎና ዓሌታዊ ጐንጺ ምስ ዚወሃሃድ ኵነታት ክባርዑ ይኽእሉዮም ብተወሳኺ እቲ ስልጣን ጌና ኣብ ኢድ ኢ.ህ.አ.ዴ.ግ. 