 በሉ እቲ ሽዑ ዝተፈጥረ ነቓዕ ንጉስ ሃይለስላሴ መዝመዝዎ ብ 1952 ፈደረሽን ተኣወጀ ተድላ ባይሩ ኸኣ ዋና ጸሓፊ ዀኑ ኣቦይ ወልድኣብ ካብ ኩሉ እቲ ዘጋጥሞም ዝነበረ ሃድንን ሓደጋን ዘድሕንዎምን ዘዕቝቦምን ኣይረኸቡን - ዋላ እቲ ባዕሎም ተኸናኺኖም ሰለይ ዘበልዎ ቤተ-ክርስትያን ገዛ ከኒሻ እውን እንተኾነ ከምቲ ክገብሮ ዝግበኦ ኣይደገፎምን ኣማራጺ ምስ ሰኣኑ ከኣ ብ 1953 ናብ ስደት ከምርሑ ተደፊኦም ወጽኡ እቶም ቀንዲ ዝቀናቐኑዎም ዝነበሩ ተድላ ባይሩ ከኣ ኣይጸንሑን ንፈደረሽን ዘለቕለቕ ከብልዎ ጀመሩ ድሕሪ ዓሰርተ ዓመት ከኣ ኤርትራ ኣብ ክንዲ ንኤርትራውያን ትኸውን ጠቕሊላ ኢትዮጵያ ኰነት ኣቦይ ወልደኣብን ኤርትራን ኣቦይ ወልድኣብ ከም መዘናታቶም ኣብ ዘበነ መግዛእቲ ጥልያንዮም ተወሊዶምን ዓብዮምን ንሶም ውጽኢት መግዛእቲ ጣልያንን እንግሊዝን እዮም ውን ክብሃሉ ይከኣል ኣብ ርእሲኡ እቲ ሞራላዊ መንጸፍ ድሕረ-ባይትኦም ሽወደናዊ ሚስዮንን መጽሓፍ ቅዱስንዩ እቲ ሽዑ ዝቐሰምዎ መንፈሳዊ ትምህርቲ ክሳዕ መዓልቲ ሞቶም ሰለይ ኣቢሉዎምዩ እወ ንምሉእ ህይወቶም ኣንጻር ስርዓት ሃይከስላሴ ዀነ ደርጊ ደው ንኽብሉ ከም በትሪ ተጠቒሞምሉዮም እዞም ብ 1905 ኣብ ዓዲ ዛርና ሰራየ ዝተወልዱ ብጕስነት ዝዓበዩ ድሒሮም ትምህርቲ ዝጀመሩ ኣብ መሰልጠን-መምህራን በለዛ ዝተምህሩ ኣብ ኵናማ ንሓያሎ ዓመታት ዝመሃሩ መጽሓፍ ቅዱስ ኣብ ትርፊ ጊዜኦም ዘጽንዑ መጽሓፍ ፊደል ትግርኛ ዘበርከቱ ንወንጌላዊት ቤተ-ክርትያን ብምሉእ ዓቕሞም ዘገልገሉ ብ 1935 ከም ሓለቓ ቤት-ትምህርቲ ናይቲ ቤተ-ክርስትያን ኰይኖም ኣሽሓት ተመሃሮ ብክንክን ዘዕበዩ በሃር ኤርትራዊ እዮም ብ1942 እንግሊዝ ንጣልያን ምስ ስዓረ ኣቦይ ወልድኣብ ከም ኣሳናዳኢ ናይ ሰሙናዊ ጋዜጣ ኤርትራ ኰይኖም ኤርትራ ንኤርትራውያን እናበሉ ጐስገሱ ካብ ሽዑ ጀሚሮም ስለ ናጽነት ብደረጃ ራእይ ይኹን ብተግባር ዓሚቝ ሰውራዊ ኣበርክቶ ገበሩ ኣብ ምንቅስቓሳት ናጽነት ብኣካል ብምውሳእ ኣብ መስርሕ ከቢድ ዋጋ እናኸፈሉ ንራእይ ናጽነት ኣብ ባይታ ኣውሪዶም ዝፈተኑ ኣሰናዳኢ ሓንቲ ኤርትራ ብምዃን ንስምረት ኤርትራውያን ዝጸዓሩ በቲ ዝጽዕርሉ ዝነበሩ ምኽንያት ድማ ኣብ ዘይተኣደነ ፈተነ ዝኣተዉ እናወደቑ እናተንስኡ ብዘይ ዕረፍቲ ኤርትራ ንኤርትራውያን እናበሉ ንሰደት ከምርሑ ዝተገደዱ ኣብ ስደት ቓልሶም ብምቕጻል ንልባት መንእሰያት ኤርትራ ብምስላብ ዘርኢ ሃገራውነት ዝተኸሉን ንኽዓቢ ዝዀስኰሱን ተባዕን ሕፉርን ሰብዮም ነይሮም ኣቦይ ወልድኣብ ኣብ ግዳም ዀይኖምውን ዕድመ ኣርኪቡኒ ከይበሉ ዝተቓለሱ ንእዋን ናጽነት 1991 ንዋራ ዘርከቡ ብ 1995 ከኣ ካብዛ ዓለም ዝተፈልዩ ኣቦ ኤርትራዮም እቲ ነዊሕ ጕዕዞ ናጽነት ብዙሓት ሰባት ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ብጌጋ ኣብ 1961 - ምስ ብረታዊ ቃልሲ - ዝጀመረዩ ዝመስሎም እቲ ሓቁ ግን ብ 40ታት ኢዩ ጀሚሩ እቲ ናይ ሽዑ ቃልሲዩ ንብረታዊ ቃልሲ መገዲ ዝደግደገሉ ብዘበን ኣቦይ ወልድኣብ ኰነ ሸኽ ኢብራሂም ሱልጣን ብዙሕ ነገርዩ ተፈጺሙ ጕዳይ ኤርትራ ኣብ ዉድብ ሕቡራት መንግስታት ዝበጽሓሉ ኤርትራ ንምውሳድ ጠለባት ኢትዮጵያ ዝገነነሉ ሽፍትነት ምስ ዓመረ ኸኣ ብዙሕ ሰብዩ ጠፊኡ መጐተ በዓል ኣቦይ ወልድኣብ ኰኑ ካልኦት ሓርበኛታት ኤርትራ ንኤርትራዉያን እናበሉ ምስ ኣንድነታውያን ገጠሙ መጐትኦም ምንጪ ናይቲ ሽዑ ዝተተኽለን ዝሰሰነን ሃገራውነት ብምዃን ብዙሓት ደቂ እቲ ዘመን ብሓበን ኤርትራዊት ኢየ ዝበልሉ እዋንዩ ነይሩ እንተኾነ ግን ኣንድነታውያን ብሃይማኖትን እምነትን ብረብሓን ንብረትን ስለዝሓየሉ ኤርትራ ናብ ኢትዮጵያ ተጸምቢራ ሓቐቐት ብዙሓት ኣቦታት ኤርትራ ኢትዮጵያውያን ኢና ብምባል መብልዕ እንጌራኦም ገበሩዎ ኣብ መወዳእትኡ ኤርትራ ምስ ኢትዮጵያ ምስ ተቖርነት ጉዕዞ ናጽነት ብዕጥቂ ብረት ከምዝኸውን ዘይተርፍ ኮነ ብረት ብምዕጣቕን በረኻ ብምውጻእ ጥራይ እቲ ጕዕዞ ኣይሓጸረን ተመጠጠ ድኣ ኣብ መንጎ ተጋደልቲ ስኒት ምስ ተሳእነ ተጋደልቲ ብረቶም ኣብ ሓድሕዶም ኣቕንዑ ተዋድኡ ኸኣ ብኽንደይ ጻዕርን ሰንከልከልን መስዋእትን ናጽነት መጽአት ይኹን እምበር እቲ ድሕሪ ፍርቂ ዘበን ዝተጋህደ ራእይ ኣቦይ ወልድኣብ ከምቲ ትጽቢት ዝተገብሮ ኣይሰመረን ኤርትራውያን ኣይጠዓሞምን ስደትን ምብትታንን ስዒቡ ይብል ኣብ ቃልሲ ሓርነት ተራኡ ዘበርከተ ገዲም ሃገራዊ ኢብራሂም ኣቦይ ወልደኣብ እንቋዕ እዚ ከይረኣዩ ሓለፉ ከኣ ይብል ብምስትንታን ምስ ጎረባብትኻ ብሰላም ንበር ምንጪ ስእሊ, DM እታ ዳዊት መስፍን ብእንግሊዝኛ ዝጸሓፋ ብዛዕባ ታሪኽ ኣቦይ ወልደኣብ እተዘንቱ መጽሓፍ ነዚ ክብ ኢሉ ዝተባህለ ሓቅታት እያ ተጉልሕ እታ መጽሓፍ ተራን ሓይልን ሓደ ዉልቀሰብ ክሳብ ክንደይ ዓቢ ምንባሩ እያ ተርኢ ሓይለ-ሓሳብ ኣቦይ ወልድኣብ ንመንነትካ ዓቂብካን ኣጽኒዕካን መንነትካ ቀቲሎም ክጎብጡኻ ንዝደልዩ ተጻባእቲ ገጢምካ ንክትስዕር ብሕልናን መንፈስን ክትቅረብ ከምዘለካ እዩ ዘርኢ ኣብ ኤርትራ ከም ኣቦና ወልደኣብ ዝኣመሰሉ ምእንቲ ኤርትራዊ መንነትን ህላዌኣን ጸኒዖም ዝቃለሱ ጀጋኑ እንተዘይነበሩስ ኤርትራ እንታይ ኮን ምኾነት? ኢሉ ብዓይኒ-ሕልና ሕቶ ከልዕል ዝድርኽ ሓተታታት ኣለዋ እታ መጽሓፍ ጸሓፊ እቲ ዛንታ ካብቲ ፈለማ ዝወጠኖ ኣዝዩ ዝነውሐ ግዜ እዩ ወሲዱሉ ሰለል እናበለ ኣይወደኦን ሓደ ካብቲ ዝዓበየ ጸገም ቀረባ ቤተ-ሰብ ኣቦይ ወልድኣብ ብፍርህን ስክፍታን ስለ ዝተዋሕጡ ንክትሓባባሩ ቅሩባት ዘይምንባሮም ይገልጽ ደራሲ ግን ኣብ ሕማቕ ጊዜ ስለዘሎና ኣይሓዝኩሎምን ኵነታቶም ይርዳኣኒ እዩ ድማ ይብል እታ መጽሓፍ ነዊሕ ግዜ ከም ዝወሰደትሉን ከም ዘድከመቶን ብምግላጽ ድሕሪ ነዊሕ ድኻምን ግዜን እውን ይኹን ንማሕተም ስለዘብቀዓ ሕጉስ እዩ ብሓንቲ ነገር ግን ነብሱ ይነቅፍ ንዛንትኦም ብቋንቋ እንግሊዝኛ ብምጽሓፉ ዕድልን ግዜን እንተረኺቡ ከኣ ብትግርኛ ከቕርቦ ይትስፎ ተስፋ ጥራሕ ከይከውን ግን ይስከፍ ዜናታት ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ16 ጥሪ 2021 ቦቢ ዋይን ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹቅድሚ 6 ሰዓታት ስለምንታይ ንፓትሪስ ሉሉምባ ምዝካር ኣድለየ?ቅድሚ 5 ሰዓታት ኣዘራረብቲ ዛዕባታት እናኸረረ ዝመጽእ ዘሎ ጎንጺ ዶብ ኢትዮጵያን ሱዳንን14 ጥሪ 2021 ክልል ኦሮሚያ መምህር ኪቲላ ጉዳታ ስለምንታይዩ ተረሺኑ?12 ጥሪ 2021 3:42 ቪድዮ, ብዛዕባ ፕረዚደንታዊ መረጻ ኡጋንዳ እንታይ ትፈልጡ?, ዕምሪ ፈነወ 3,4212 ጥሪ 2021 ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ መዓልታዊ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ዘርኢ ሰሌዳ24 መጋቢት 2020 ሱዳን ኣብ መስርሕ ልዝብ ግድብ ሕዳሰ ኣይተሰማመዐትን11 ጥሪ 2021 ምስ ሱዳን ዘሎ ምስሕሓብ ዶብ ናብ ዝነበሮ ተመሊሱ ብሰላም ክፍታሕ ኣለዎ- ኢትዮጵያ7 ጥሪ 2021 ቦይንግ 737 ነፋሪት ኢንዶኔዥያ ዝወደቐትሉ ከባቢ ተፈሊጡ ተባሂሉ10 ጥሪ 2021 ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ስዑዲ ዓረብ ዝሳቐዩ ኢትዮጵያውያን መንግስቲ ናብ ዓዶም ክመልሶም ይምሕጸኑ7 ጥሪ 2021 ኣቶ ጃዋር መሓመድ ዝርከቦም ክሱሳት ሎሚ ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም12 ጥሪ 2021 ብብዝሒ ዝተነበ 1 ኣብ 50 ግዝኣታት ኣመሪካ ብኣጽዋር ዝተዓጀበ ተቓውሞ ከይካየድ ተሰጊኡ 2 ላዕለዎት መሪሕነት ህወሓት ትማሊ ናብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም 3 ወድብ ኣንጌላ መርክል ሓድሽ ኣቦ መንበር መሪጹ 4 ኡጋንዳ ፕረዚደንት ዩወሪ ሙሰቨኒ ከምዝተዓወተ ተገሊጹ 5 ቦቢ ዋይን ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ 6 ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ 7 ጣሊባን ኣባላቱ ብዙሓት ኣንስቲ ከይምርዓው ትእዛዝ ኣመሓላሊፉ 8 ኣብ ትግራይ ምሉእ ኣገልግሎታት መብራህትን ስልክን መዓስ ክጅምር ይኸውን? 