 ትግርኛ BBC News, ትግርኛናብቲ ትሕዝቶ ቀጽሉ ክፍልታት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዴሞራስያዊት ሪፑብሊክ ኮንጎ ጾታዊ ዓመጽ ንምምካት ሓዲሽ ሜላ ተኣታትዩ 22 ጉንቦት 2019 ምንጪ ስእሊ, fiona lloyd-daviesbbc መግለጺ ስእሊ, ርክቦም ኩሉ ግዜ ብባእሲ ከም ዝነበረ ጁልየን ባግዊዛ ትዛረብ ዴሞክራስያዊት ሪፑብሊክ ኮንጎ ብዓለም ደረጃ ሓንቲ ካብተን ብብዝሒ ጾታዊ ዓመጽ ዝካየደላ ሃገር ኢያ ብገምጋም ኣብ ስዓት ስጋብ 48 ደቀንስትዮ ይዕመጻ ብዓይኒ እቶም ደቂተባዕትዮ ንደቂንስትዮ ምግፋዕ ዳርጋ መሰሎም ከምዝኾነ ኢዮም ዝገልጹ እዛ ኣብ ማእከላይ ኣፍሪቃ እትርከብ ሃገር ብብዝሒ ህዝባ ኣብ ኣፍሪቃ ራብዓይቲ ብደረጃ ዓለም ድማ መበል 16 ብባህርያዊ ጸጋታት ድማ ዝተዓደለት ክንሳ ካብ መጀመርታ 90ታት ጀሚሩ ስጋብ ሕጂ ብውሽጣዊ ፖለቲካዊ ኩነታት ሰላማ ተዘሪጉ ኣብ ሕንፍሽፍሽ ትርከብ ብሰንኪ ሰላም ዘይምህላው ድማ ኣስታት 4.5 ሚልዮን ዜጋታት እታ ሃገር ኣብ ውሽጢ ሃገሮም ካብ መረቤቶም ክመዛበሉ ከለው ኣስታት 600,000 ድማ ሃገሮም ገዲፎም ኣብ ስደት ይርከቡ ኮንጎ ብሕማም ኢቦላ እትፍለጥን ካብ መጀመርታ ምቕልቃል እቲ ሕማም በቲ ሕማም ዝተጠቕዐት ሃገርውን ኢያ ጾታዊ ዓመጽ ደቂኣንስትዮ ደቡብ ሱዳን እናገደደ ይኸይድ ኣሎ ደናግል ካቶሊካዊት ቤተክርስትያን ግዳይ ጾታዊ ዓመጽ ካህናት ኮይነን እዚ ሕጂ ብገለ ተጣበቕቲ መሰላት ዝተበገሰ ሰናይ ተበግሶ ድማ ኣብታ ሃገር ኩሉ ዓይነት ጎነጽ ከብቅዕን ሰብኣይን ሰበይትን ሽግራቶም ብኢህን ምሂን ዝፈትሕሉ እዋን ርሑቕ ከም ዘይከውን የተስፉ ናይ ኣልፎንሶ ሕልሚ ድማ ጋህዲ ክኸውን ኢዩ ዴሞክራስያዊት ሪፑብሊክ ኮንጎ ሓንቲ ካብተን ኣብ ዓለም ዝለዓለ ጾታዊ ዓመጽ ዝካየደላ ሃገር ኢያ ነቶም ደቂ ተባዕትዮ ብምትብባዕ ነቲ መርዛምን ናይ ወዲ ተባዕታይነት መንፈሶም ንኽብድሁ ዘኽእሎም ሓድሽ ሜላ ኣብ ፈተነ ይርከብ ሞይሰስ ባግዊዛ ሓደ ካብቶም ነቲ ሕሉፍ ባህርያቱ - ከመይ ነታ ብዓልቲ ቤቱ ጁልያን የጋፍዓን ይጋሰሳን ከምዝነበረ ብምጥዓስ ይዝክሮ ምስኣ ጾታዊ ርክብ ምክያድ ዳርጋ ቅልስ ኢዩ እንታይ ከምዝተኸድነት ብዘየገድስ ነቲ ዝተኸደነቶ ቅድድ እየ ዘብሎ ነይረ ኢሉ ናይ ኣርባዕተ ወርሒ ጥንስቲ ኮላ ብእግረይ ኣብ ከብዳ ረጊሐያ ብድሕሪኡ ኣብ መሬት ጻሕ ኢላ ወዲቓ ክትደሚ ዝረኣይዋ ግዱሳት ጎረባብቲ ናብ ሆስፒታል ክወስድዋ ላዕልን ታሕትን ክብሉ ከለው ዝነበረ ፍጻመ ብጣዕሳ ይዝክሮ ኢሉ ሞይሰስ ባግዊዛ ምንጪ ስእሊ, FIONA LLOYD-DAVIESBBC እቲ እንኮ ገበና ካብ ብዓልቤታ ተሓቢኣ ንኣስቤዛ ገዛ ክኾና ካብ ዝኣተወቶ ዕቁብ ዘዋህለለቶ ገንዘብ ሳእኒ ክገዝእሉ ሃብኒ ምስበላ ስለዝኣበየቶ ኢዩ ድማ እቲ ኩሉ ኣደራዕ ወሪድዋ ብሓቂ እቲ ገንዘብ ናታ ኢዩ ነይሩ እንተኾነ ኣብዚ እዋን ደቀንስትዮ ገንዘብ ክረኽባ ምስጀመራ ሓይሊ ይስምዐን ብግልጺ ድማ የንጸባርቕኦ ኢሉ ሞይሰስ ባግዊዛ ናይ ደቂተባዕትዮ ባህላዊ ባህጊ ገለ ሰባት ነዚ ናይ ደቂተባዕትዮ ኩነታት ናይ ዘበናውያን ደቂተባዕትዮ ኣፍሪቃ ዘበገሶ ናይ ልዕልና ቅልውላው ኢዩ ይብልዎ ንመዋእል ሰብኡት ሓደ ካብቲ ዝዓበይሉ ኣተሓሳስባታት ሓያላትን ናይ ምጽዋር ዓቕሚ ዘለዎምን ንስድራቤቶም ዝሕልዉን ዝዕንግሉን ከምዝኾኑ ኢዮም ዝፈልጡ ብሰንኪዚ ባህላዊ ናይ ደቂተባዕትዮ ናይ ልዕልና ኣተሓሳስባ ድማ ነቲ ኣብዚ እዋን ዝርአ ዘሎ ናይ ደቀንስትዮ ናብ ስልጣን ምድያብን ምምዕባልን ናይ ደቂተባዕትዮ ስራሕ ምስኣንን ድማ ነቲ ኩነታት ክቕበልዎ ኣጸጊምዎ ይርከብ ንኸም ሞይስስ ዝኣመሰሉ ሰብኡት ድማ ናይ ደቀንስትዮ ብቑጠባ ርእሰን ምኽኣለን ነቲ ዝጸንሐ ደቂተባዕትዮ ዓንገልቲ ስድራቤቶም ዝብል ኣተሓሳስባ ስለዝጻርር ድማ ነቶም ደቂተባዕትዮ ኣብ ዘየድሊ ቅልውላው ይሸሞም ኣሎ ኣብቲ ሞይሰስ ዝነብረሉ ቁሸት ዝነብር ተራ ነዳቓይ እታ እንኮ መንገዲ ምስ ብዓልቲቤቱ ንምርድዳእ ዝጥቀመላ ኣገባብ ሓይሊ ጥራይ ከምዝኾነት ይገልጽ ንብረተይ ኢያ ስለዝብላ ኣብ ልዕሊኣ ድላየይ ክፍጽም ከምዝኽእልን ገዛ ምስተመለስኩ ድማ ንትሓተኒ ዘበለ ብምጭልጋም እየ ዝምልሰላ ኢሉ ምኽሓስ ውድቀት ልዕልና ተባዕታይነት ናይ ሞይሰስ ባግዊዛ ጉዳይ ፍልይ ዝበለ ኢዩ ዴሞክራቲካዊት ሪፐብሊክ ኮንጎ ሓንቲ ካብተን ኣብ ዓለም ደቀንስትዮ ብሓይሊ ብምዕማጽ ዝተፈልጠት ሃገር ኢያ ኣብ ውሽጢ ሓደ ሰዓት ብገምጋም 48 ደቀንስትዮ ብሓይሊ ይዕመጻ ኢሉ ሓደ ናይ ኣሜሪካ ናይ ጥዕና መጽሄት ኣብ ዝገበሮ መጽናዕቲ ምንጪ ስእሊ, fiona lloyd-daviesbbc መግለጺ ስእሊ, ኢሎት ኣልፎንሶ ተሓጋጋዚ መስራቲ መርበብ ሰብኡት ኮንጎ ብዙሓት ተንተንቲ እቲ ኣብታ ሃገር ዘርአ ዘሎ ናይ ደቀንስትዮ ብሓይሊ ናይ ምዕማጽ ኩነታት ምስቲ ኣብ ምብራቓዊ ክፋል ናይታ ሃገር ዝርአ ቀቢላውን ፖለቲካውን ግጭታት የተሓሕዝዎ ብፍላይ እቶም ኣብቲ ከባቢ ዝርከቡ ዘይቃደው ሚሊሻታት ነተን ኣብ እዋን ኲናት ዝሓዝወን ደቀንስትዮ ብዕስለ ምዕማጽን ከም ጊላታት ብምሓዝ ኣብ ድላዮም ይጋሰስወን እቲ ጠንቂ ምዕማጽ ደቀንስትዮ ምስቲ ኣብቲ ሃገር ዘሎ ብረታዊ ጎነጽ ምትሕሓዙ ካብቲ ሓቂ ምርሓቕ ኢዩ ይብል ሚስተር ኤልዮት ኣልፎንሶ መስራቲ ትካል ተጣባቒ ሰብኣዊ መሰል ኣብ ኮንጎ እዚ ንደቂኣንስትዮ ከም ኣቕሓ ምርኣይ ዝወርሰናዮ ባህሊ ኢዩ ደቂተባዕትዮ ኣብ ዝኾነ ሰዓት ምስ ደቀንስትዮ ጾታዊ ርክብ ምፍጻም ከም መሰሎም ኢዮም ዝወስድዎ ስለዚ እቲ ቀንዲ ጠንቂ ናይ ብሓይሊ ምዕማጽ ድማ ነቲ ዝጸንሐ ባህሊ ናይ ደቂተባዕትዮ ስልጣንን ቦታን ኩሉ ግዜ ተዓቂቡ ክነብር ካብ ዘልዎም ድልየትን ኣተሓሳስባን ዝምንጩ ኢዩ ኢሉ ኣልፎንሶ ንደቀንስትዮ ኣብቲ ዝካየድ ዘተ ምጽምባር ዳኒኤላ ሆፍሚስተር ዝተባህለት ደቡብ ኣፍሪቃዊት ምስቲ ኣልፎንሶ ዝበሎ ከም ትሰምማዕ ትገልጽ ብናታ እምንቶ እቲ ኣብ ጾታ ዝተመርኮሰ ጎነጽ ብቐጥታ ምስቲ ዝጸንሐ ባህሊ ብኸመይ ሰብኡት ከም ኣወዳት ከም ዝዓበዩን ዝኹስኮሱን ዝተሓሓዝ ክኸውን ከሎ ነቲ ዝጸንሐ ተሪር ሕግጋት ኣፍሪቃዊ ባህሊ ናይ ተባዕታይነት ንምትግባሩ ካብ ዘይምኽኣሎም ዝምንጩውን ኢዩ ትብል ዳኒኤላ ንስድራቤት ምዕንጋል ናይ ደቂተባዕትዮ ሓልፍነት ኢዩ ጸኒሑ እቶም ነቲ ሓላፍነት ክትግብሩን ስድራቤቶም ክኣልዩን ዘይከኣሉ ድማ ነቲ ድኽመታቶም ንምሽፋን ናብቲ መርዛም ዝኾነ ጎነጽ የድህቡ ኢላ ዳኒኤላ ምንጪ ስእሊ, fiona lloyd-daviesbbc መግለጺ ስእሊ, ኣብቲ ዘካይዶ ኣኼባታት ብርክት ዝበሉ ሰብኡት ይሳተፉ ከም ዘለው መርበብ ሰብኡት ኮንጎ ይሕብር ሚስተር ኣልፎንሶ ሓደ ካብቶም ነቲ ገበን ከም ዝፈጸመን ግዳይ ናይቲ ገበን ከም ዝነበረን ይገልጽ ሓደ ሓደ እዋን ነታ ዓርከይ ይሃርማ ንሳ ኢያ ግን ተመሊሳ ይቕሬታ እትሓትት ሓደ ግዜ ቆልዑ እንኮለና ምስ ሓብተይ ተባኢሰ ካራ ደርቢየላ ኢሉ ኣልፎንሶ ስለዚ ምብኣስ ዝጸንሐ ባህሊ ኢዩ ኢሉ ኣብ ገለ ሃገራት ኣፍሪቃ ኣንጻር-ብሓይሊ ምዕማጽ ደቀንስትዮ ኣብ ዝግበር ኣኼባታት ኩሉ ኣተኩሮ ኣብተን ዝያዳ ግዳያት ዝኾና ደቀንስትዮ ጥራይ ኢዩ ዘተኩር ነቶም ነቲ ኩነታት ዝፈጸሙ ደቂተባዕትዮ ኣየጠቓልልን እዚ ድማ ነቲ ጉዳይ ጾታዊ ምዕማጽ ካብ ሱሩ ንምፍታሕ ካብ ምፍታን ናብቲ ምልክታት ናይቲ ሕማም ምድሃብ ስለዝኾነ እቲ ተበግሶ ውጽኢታዊ ክኸውን ኣይከኣለን ይብል ኣልፎንሶ እቲ እንቃለሶ ዘሎና ኣብ ጾታ ዝተመርኮሰ ጎነጽ ስለዝኾነ ነቶም ኣካል ናይቲ ሽግር ዝኾኑ ሰብኡትን ኣወዳትን ኣብቲ ዝካየድ ዘሎ ተበግሶ ከነሳትፎም ኣሎና ምኽንያቱ ኣብቲ ሕብረተሰብ ብዘለዎም ጽልዋታት ኣብቲ ለውጢ ንምምጻእ ዝካየድ ንጥፈታት ናታቶም ኣበርክቶ መታን ክህልዎ ምንጪ ስእሊ, fiona lloyd-daviesbbc እዚ ኢዮም ድማ ብዓል ኣልፎንሶን የዕሩክቱን ኣብ ኮንጎ ዝጽዕትሉ ዘለው ጉዳይ ኢዩ ነዚ ሰናይ ተግባራቶም ንምትግባር ድማ ባራዛ ባዲሊካ ምቕያር ሕብረተሰብ ትብሃል ምንቅስቓስ ብምምስራት ካብቲ ዝጸንሐ ድሑር ባህልታት ንምውጻእ እቶም ሰብኡት ነቲ ኣብቲ ሕብረተሰብ ዝርአ እዋናዊ ሽግራት ንምፍታሕን ነቶም ደቆም ድማ ብኸመይ ኣብቲ ሕብረተሰብ ክዋስኡ ክምዝኽእሉ ይምልምልዎም ኣለው ሰብኡት ይቕየሩ ኣለው ነብሲ ወከፍ ሰሙን ኣስታት 20 ዝኾኑ ሰብኡት ንኽልተ ሰዓታት ዝኸውን ብምእካብ ብዛዕባ ኣውንታዊ ናይ ወዲ ተባዕታይነትን ጾታዊ ማዕርንነትን ኣቦነትን ይምሃሩ ነቲ ብፊልምን መጽሓፍትን ድራማን ዝተሰነየ ዓውደ መጽናዕቲ ሓደ ወዲተባዕታይን ሓንቲ ጓለንስተይትን ኢዮም ዝመርሕዎ እዚ ድማ ንኣተሓሳስባ ናይቶም ጾታዊ ምዕማጽ ዘካይዱ ዝነበሩ ሰባት ኣብ ምቕያር ይሕግዝ ብዙሓት ደቀንስትዮ ሰብኡተን ድሕሪቲ ዓውደ መጽናዕቲ ከምዝተቐየሩ ንኣልፎንሶ ሓቢረንኦ ናብ መራሕቲ ሃይማኖታትን ዓበይቲ ዓደን ከይድና ኣይተቐየሩን ኢለን እተን ደቀንስትዮ ሓንቲ ድማ ሰብኣያ ኣብ ልዕሊኣ ብዝፈጸሞ ዓመጽ ብዙሕ ግዜ ተኣሲሩ ኣይተቕየረን ግና ሕጂ ብሃንደበት ተቐይሩን ብግዜ ድማ ናብ ገዝኡ ይኣቱን ኣሎ ኢላ ኣዋልድ ጾታዊ ዓመጽ ከይበጽሐን ዝከላኸሉ ኣወዳት ሞሮኮ አገዲድካ መርዓን ጾታዊ ዓመጽን ኣጊዳ ሞይሰስ ባግዊዛ ድማ ድሕሪ ነታ ጥንስቲ ሰበይቱ ምህራሙ ከምዝተቐየረ ይዛረብ ሰባት ስለዝኾና 100 ካብ ሚኢቲ ኣይተቐየርናን ብዙሕ ተእምራታዊ ለውጣታት ግና ጌርና ኢና ሕጂ ምስ ኣንስትና ብግቡእ ኢሂን ምሂን ንብሃሃል ጾታዊ ዝምድናታትናውን ኣዝዩ ተመሓዪሹ ኢዩ ኢሉ ባግዋዚ ኣልፎንሶ ንነፍሲ-ወከፍ ወዲ ኮንጎ ክበጽሖምን ነቲ ዘበገሶ ኣወንታዊ ስነ-ሓሳብ ናይ ወዲ ተባዕታይነት ክገልጸሎም ቆሪጹ ተበጊሱ ኣሎ ኩሉ ዓይነት ጎነጽ ካብዛ ሃገር ከብቅዕ ሰብኡት ኣንስቲ ኣውዳትን ኣዋልድን ብሰላም ክነብሩላ ዝኽእሉ ሃገር ንምግባር ሕልምና ኢዩ ኢሉ ኣልፎንሶ ዜናታት ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ16 ጥሪ 2021 ቦቢ ዋይን ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹቅድሚ 7 ሰዓታት ስለምንታይ ንፓትሪስ ሉሉምባ ምዝካር ኣድለየ?ቅድሚ 6 ሰዓታት ኣዘራረብቲ ዛዕባታት እናኸረረ ዝመጽእ ዘሎ ጎንጺ ዶብ ኢትዮጵያን ሱዳንን14 ጥሪ 2021 ክልል ኦሮሚያ መምህር ኪቲላ ጉዳታ ስለምንታይዩ ተረሺኑ?12 ጥሪ 2021 3:42 ቪድዮ, ብዛዕባ ፕረዚደንታዊ መረጻ ኡጋንዳ እንታይ ትፈልጡ?, ዕምሪ ፈነወ 3,4212 ጥሪ 2021 ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ መዓልታዊ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ዘርኢ ሰሌዳ24 መጋቢት 2020 ሱዳን ኣብ መስርሕ ልዝብ ግድብ ሕዳሰ ኣይተሰማመዐትን11 ጥሪ 2021 ምስ ሱዳን ዘሎ ምስሕሓብ ዶብ ናብ ዝነበሮ ተመሊሱ ብሰላም ክፍታሕ ኣለዎ- ኢትዮጵያ7 ጥሪ 2021 ቦይንግ 737 ነፋሪት ኢንዶኔዥያ ዝወደቐትሉ ከባቢ ተፈሊጡ ተባሂሉ10 ጥሪ 2021 ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ስዑዲ ዓረብ ዝሳቐዩ ኢትዮጵያውያን መንግስቲ ናብ ዓዶም ክመልሶም ይምሕጸኑ7 ጥሪ 2021 ኣቶ ጃዋር መሓመድ ዝርከቦም ክሱሳት ሎሚ ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም12 ጥሪ 2021 ብብዝሒ ዝተነበ 1 ላዕለዎት መሪሕነት ህወሓት ትማሊ ናብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም 2 ኣብ 50 ግዝኣታት ኣመሪካ ብኣጽዋር ዝተዓጀበ ተቓውሞ ከይካየድ ተሰጊኡ 3 ወድብ ኣንጌላ መርክል ሓድሽ ኣቦ መንበር መሪጹ 4 ኡጋንዳ ፕረዚደንት ዩወሪ ሙሰቨኒ ከምዝተዓወተ ተገሊጹ 5 ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ 6 ኣብ ትግራይ ምሉእ ኣገልግሎታት መብራህትን ስልክን መዓስ ክጅምር ይኸውን? 