 ኣይተ መረሳ ሓደ ኢትዮጵያ ብታሪኻ ጸገም ህንጸት ሃገር ዘለዋያ ናይ ብዙሓት ሃገር ስለዝኾነት እቲ ሃገራዊ ህንጸት ኣብ ኢትዮጵያ ቅቡልነት ከይረኸበ ዘየሰማምዕ ኾይኑዩ ኣብዚ ነቲ ሓድነታን ቅቡልነታን ዝፈታተኑ ሰለስተ ፖለቲካዊ ኣተሓሳስባታት ኣለዉ እቲ ሓደ ኣተሓሳስባ እቲ ናይ ምግንጻል ኣተሓሳስባዩ እዚ ናይ ባዕልና ሃገራዊ ናጽነት ክህልወና ኣለዎ ዝብልዩ በቲ ካልእ ከኣ ብዙሕነት ሓደጋ ስለዝኾነ ኢትዮጵያ ሓደ ብሄር ሓደ ቋንቋ ሓደ ህዝቢያ ክተተኣናግድ ዝግባእ ዝብል እቲ ናይ ምቕላጥ ኣተሓሳስባ ምጭፍላቕ ብሄራዊ መዓርነት ዝበሃል ፖለቲካዊ ኣተሓሳስባ ኣሎ ኢትዮጵያ ብሰለስተ ፖለቲካዊ ኣተሓሳስባታት ጸገም ህንጸት ሃገር ዘለዋያ ነዊሕ ታሪክ ኣለና ሕገ መንግስታዉን ዲሞክራስያዉን ባህልን ግና የብልናን ጻዉዒት ሽግግር መንግስቲ ምግባር ኣድላዪዩ ፖለቲካ ትግራይ ኣብ ዓርሰ ምሕደራ ዝተሞርኮሰዩ ተስፋና ኣብቲ ኣብ ከተማ ኣስመራ ንሰልፊ ዝወጽእ ህዝቢ ኤርትራዩ ኣብ ማእኸል ድማ ክልቲኦም ጫፋት ምስ ነባራዊ ኩነታት ኢትዮጵያ ኣይኸዱን ዝብል ተምሃሮ ዝፈጠርዎ ፖለቲካዊ ኣተሓሳስባ ፌደራሊዝም እንትኾን ብዙሕነት ከየተኣናገድኻ ሃገራዊ ሓድነት ምምጻእ ኣይከኣልን ዝብል ናይ ትግራይ ፖለቲካዊ ኣተሓሳስባ ይበሃል ኣሎ እዚኦም ኩሎም ዘይምቅዳዎም ኢትዮጵያ ናይ ቅቡልነት ጸገም ዘለዋ ሃገር ክትኸዉን ገይሮማዮም ንዝሓለፉ 27 ዓመታት ፖለቲካዊ መሪሕነት ኢትዮጵያ ሒዙ ዝጸንሐ ስርዓት ፌደራሊዝም ሕገ መንግስታዉን ፖለቲካዊ ኣፍልጦኳ እንተተውሃቦ ኣብቶም ዝሓለፉ ክልተ ሰለስተ ኣርባዕተ ዓመታት ግና ነዚ ህልዉና ብዝፈታተን መልክዑ እቲ ፌደራላዊ ኣተሓሳስባ ካብ ቤተ መንግስቲ ዝወጽአዩ ዝመስል ኢትዮጵያ ምግንጻልን ኢትዮጵያ ምግንጻልዉን ኣይፍቀድን ዝብሉ ክልቲኦም ናብቲ ቤተ መንግስቲ ኣትዮም ኣለዉ እቲ ፌደራላዊ ኣተሓሳስባ ግን ንግዝኡ ይኹን ንሓዋሩ ተዳኺሙ ኣሎ ክበሃል ይከኣል ካልእ ኢትዮጵያ ናይ ቑጠባዊ ዓቕሚ ጸገም ኣለዋ ብዙሕ ዝተምሃረ ስራሕ ዝደሊ ሓይሊ ኣለዋ መንግስቲ ግና ስራሕ ክፈጥረሉ ኣይክኣለን ዋላኳ እቲ ቑጠባ እንተዓበየ ነቲ ዘሎ በዝሒ ህዝቢ ክምግብ ስራሕ ክፈጥር ዓቕሚ ዘይብሉ መንግስቲ ኮይኑ ተረኺቡዩ እቲ ዓመጽ መጀመርታ ክጅምር እንከሎ ማስተር ፕላን ኣዲስ ኣበባን ስእነት ስራሕን ምኽንያት ነይሮም ብዋናነት ግና እቲ መንእሰይ ስራሕ ብዝሰኣነ ቑጽሪ ኣብ መንግስቲ ዘለዎ ቕቡልነት እናደኸመ ስለዝኸይድ ብብሄር ክውደብን ስራሕ ስኢነ ዘለኹ ተጋሩ ወይ ካልኦት ስለዝወሰዱዎዩ ናብ ዝብል ምንቅስቓስ ክኣቱን ካልኦት ብሄራት ከም ጸላኢ ጌርካ ምርአይን ምሽምቓቕን ይርአ ኣሎ ሓላፍነት ብብቕዓትዶ ብፆታዊ ማዕርነት? 