 ትግርኛ BBC News, ትግርኛናብቲ ትሕዝቶ ቀጽሉ ክፍልታት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ተራ ስነ ጥበብ ኣብ ቃልሲ ንናጽነት ኤርትራ-ብጭልፋ ሃብቶም ወልደዮውሃንስ ጋዜጤኛ ቢቢሲ 21 ጉንቦት 2020 መግለጺ ስእሊ, ራሃባ ዶክተር በረኸት መንግስትኣብ ተኽለ ክፍለማርያምወዲ ትኹል ኣበርሀት ኣንከረ ጓል ኣንከረሰሎሞን ጸሃየ ኣሜሪካዊት ጸሓፊትን ተመራማሪትን ዳውን ብራንካቲ ስነ ጥበብን ኵናትን ብሓሙሽተ መንገድታት ከምዝተኣሳሰሩያ ትሕብር ስነ -ጥበብ ኣብ ኵናት ፍናን ሰራዊት ንምጉልባትን ኵናት ንምውላዕን ዝተወለዐ ኩናት ንምህዳእ ጎስጓስ ንምግባር ፍናን ጸላኢኻ ንምሩኽማሽ ኣብ ኵናት ዘድልየካ ገንዘብ ንምርካብ ንምጉስጓስን ድሕሪ ኵናት ቁጠባዊ ኩነታት ናብ ንቡር ንምምላስ ዕላማን ውጽኢትን እቲ ኵናት ዕውት ምንባሩ ንምንጋርን ከምዘገልግል ከኣ ትገልጽ እንተኾነ ትብል ዳውን ብራንካቲ ጸላኢኻውን ተመሳሳሊ ሜላ ስለዝጥቀም ኣብ ኲናት ንምዕዋት ኣብ ስነ ጥበብ እውን ልዕሊ ጸላኢኻ ጸብለል ምባል ከምዘድሊ ተረድእ ውድባት ሰውራ ኤርትራ ህዝባዊ ግንባር ይኹን ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራንውን ኣብቲ ንናጽነት ዝተኻየደ ዕጥቃዊ ቃልሲ ንስነ ጥበብ ሃገራዊ ስምዒት ኣብ ምልዕዓልን ህዝቢ ምስ ሰውርኡ ጥቡቕ ርክብ ንኽህልዎን ተጠቒመናሉ እየን ቢቢሲ ትግርኛ ብምኽንያት መበል 29 ዓመት ናጽነት ኤርትራ ስነ ጥበብ ኣብ ምምጻእ ናጽነት ኤርትራ ንዝነበሮ ተራ ጨሊፋ ፈታቲሻቶ ኣላ ተመራማሪ ታሪኽን ባህልን ተጋዳላይ ሰሎሙን ጸሃየ ምስ ቢቢሲ ኣብ ዝገበሮ ቃል መሕትት ስነ ጥበባዊ ቃልሲ ንናጽነት ቅድሚ ወግዓዊ ምጅማር ብረታዊ ቃልሲ መስከረም 1961 ከምዝጀመረዩ ዝገልጽ ካብ 40ታት ጀሚሩ እቲ ንናጽነት ሃረር ዝብልን ዝጠልብን ስነጥብባዊ ዕዮታት ነይሩ እዩ እተን ሽዕኡ ዝነበራ ጉጅለታት ስነጥበብ ድማ ነቲ ድሌታት ናጽነት ብተዋስኦን ብደርፊን ይገልጽኦ ነይረን እየን ይብል ኣቶ ሰሎሙን እቶም ስነ-ጥበባውያን ኣብ ትሕቲ መግዛእቲ ኮይኖም ይሰርሑ ስለዘነበሩ ነቲ ክብልዎ ዝደልዩ ብረቂቕ ጥበብ መስጢሮም ይገልጹዎ ምንባሮም ድማ ይሕብር እቲ ስነ ጥብባዊ ዕዮታት ኣብ ክልቲኡ ውድባት ህዝባዊ ሓይልታትን ተጋድሎ ሓርንት ኤርትራን ኣብ 1975 ብውዱብ መልክዕ ከም ዝጀመረ ድማ ይገልጽ ትእምርቲ እምቢታ ሽገይ-ሃቡኒ! - ኣስመራ ኣብ 1965 ሰብ ኣብ ሎሚ ኮይኑ ንጽባሕ ብሕጉስ መንፈስ ንክቕበላ ንምሕጋዝ ኢና ፈቲንና ስነጥበባዊ ዮናስ ማይናስ መግለጺ ስእሊ, ተመራማሪ ታሪኽን ባህልን ተጋዳላይ ሰሎሙን ጸሃየ እቶም ካብቲ እዋን ኣብ ሕቑፊ ክልቲኡ ውድባት ኮይኖም ነቲ ስነጥበባዊ ውዳበ ዘካይዱ ዝነበሩ ድማ እቶም ኣብ ከተማ ኮይኖም ብስነ ጥበባዊ ዕዮታቶም ንናጽነት ዝዝምሩ ዝደርፉን ዝዋስኡን ዝነበሩዮም ሓደ ካብቶም ብዙሓት ኣብ 1975 ምስ ተሓኤ ኮይኖም ድሙቕ ስነ ጥብባዊ ውዳበታትን ንጥፈታትን ዘካይዱ ዝነበሩ ከኣ ራእሲ ሃገራዊ ባህሊ ዶክተር በረኸት መንግስትኣብ እዩ ራእሲ ሃገራዊ ባህሊ ዶክተር በረኸት መንግስትኣብ ብወገኑ ነቲ ቅድሚ ንሜዳ ምስላፉ ዝነበረ እዋን ከመይ ከምዝነበረ ተዘክሮኡ ንቢቢሲ ኣካፊሉሎ ከቢድ እዩ ምእሳር ኣሎ ምቕታልውን ኣሎ ንኹሉ ኢኻ ትዳለወሉ ስለዚ ብሓደ ወገን ቃልሲ ክዓብን ክቕጽልን ትደሊ በቲ ካልእ ወገን ከኣ ስግኣት ኣሎ ኣዝዩ ጽንኩር ኩነታት እዩ ነይሩ ንሕና ብምስጢራዊ ግጥምታትን ቃላትን ጌይርና ክንደርፍ እንከለና እቲ ህዝቢ ድማ ቀልጢፉ ይርድኣና ነይሩ ይብል ነታ ኣብ 1969 ዘዘየማ መለይ ዝኣርእስታ ደረፊ ድማ ከም ኣብነት ይጠቕሳ ኤርትራ ስነ ጥበብ ገድሊ እንተኾይኑ ንወዲ ኳዳ ጀነራል ምሃብክዎ ጸላምን ኣይሁዳዊትን ቲፋኒ ሓድሽ መለይ ናይ ፍቕሪ ደርፊ ኣምሲለየ ሰሪሐያ ህዝቢ ድማ ቀልጢፉ ተሪዲኡኒ ኣብ ውሽጢ እቲ ሰብ ኮይኖም ነቲ ንሕና ንደርፎ ደርፊ ከምዚ ማለቱዩ ዝብሉ ንቑሓት ሰባት ድማ ነይሮም እዮም . 