 ትግርኛ BBC News, ትግርኛናብቲ ትሕዝቶ ቀጽሉ ክፍልታት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ኣካታዕቲ ጉዳያት ዝዳህሰሰ ህዝባዊ ዘተ ተቓዋሚ ውድብ ዓረና ትግራይ 25 ለካቲት 2019 ምንጪ ስእሊ, MILLION ተቓዋሚ ውድብ ዓረና ትግራይ ድሕሪ ንውሕ ዝበለ እዋን ትማሊ ሰንበት ኣብ ከተማ መቐለ ህዝባዊ ዘተ ኣካይዱ ኣብቲ ንኹሉ ህዝቢ ክፉት ዝነበረ መድረኽ ነባር መስረትቲ እቲ ውድብ ዝተረኸቡ ኮይኖም ኣብ ህልው ኩነታት ትግራይ ብፍላይ ብሓፈሻ ድማ ነታ ሃገር ዝምልከቱ ዛዕባታት ዝተዘተየሉ እዩ ነይሩ ዓረና ትግራይ ኣብ ዝቕፅል መረፃ እንተተመሪፁ ተግባራዊ ዝገብሮም ፖሊሲታቱን ዝምልሶም ህዝባዊ ሕቶታትን ኣብቲ መድረኽ ኣላልዩ እዩ እቲ ተቓዋሚ ውድብ ናብ መሬት ወሪዱ ኣማራጺ ሓሳባቱ ኣብ ምልላይ ድኽመት አለዎ ዝብሉ ነቐፍቲ ውሑዳት ኣይኮኑን ብኣንጻሩ ድማ ውድብ ዓረና ቀጸልቲ ህዝባዊ መድረኻት ከየሳልጥ ዝዓግትዎ ገንዘባውን ፖለቲካውን ማሕለኻታት ከምዘለዉ እዩ ዝግለጽ እቲ ውድብ ቅድም ክብል ዘካየዶም ህዝባዊ ኣኼባታት ኣብ ትሕቲ ፖለቲካዊ ጸቕጢ ኮይኑ ከም ዘካየዶም እዩ ብተደጋጋሚ ገሊጹ ህዝቢ ዝሳተፈሎም ኣኼባታቱ ብካድረታት ገዛኢ ውድብ ከም ዝርበሹ መራሕቲ እቲ ውድብ ኣብ ዝተፈላለየ እዋን ጽሒፎም እዮም እቲ ትማሊ ዝተኻየደ ኣኼባ ኣብ ምጅማር እቲ ዘተ ካብ ዝነበረ ንእሽቶ እንካ ሃባ ወጻኢ ሰላማዊ እዩ ነይሩ ዓረና ኣብታ ሃገር ኮነ ኣብ ትግራይ የጋጥሙ ንዘለዉ ፖለቲካዊ ቅልውላዋት መፍትሒ እዮም ዝበሎም መመረጽታቱ ምስ ኣቕረበ ግን ውዕዉዕ ክትዕን ሕቶን ተላዒሉ እዩ ኣብቲ መድረኽ ካብ ሞንጎ ዝተዘተየሎም ቀንዲ ዛዕባታት ክንድህስስ ጉዳይ መሬት ኢህወዴግ ኣብ ጉዳይ ዋንነት መሬት ኣይዋገይን እናበለ እዩ መጺኡ ነዚ ድማ ይመስል መሬት ዘይሽወጥ ዘይልወጥ ናይ ሓባር ንብረት ብሄር ብሄረሰባትን ህዝብታትን ኢትዮጵያ እዩ ብምባል ዋንነት መሬት ኣካል ሕገ መንግስቲ ኢትዮጵያ ዝገበሮ ውድብ ዓረና ትግራይ ከኣ መሬት ብሓረስታ ክውነን ኣለዎ ዝብል ፖሊሲ ከምዘለዎ ኣቦወንበር ዓረና ኣይተ ኣብርሃ ደስታ ኣብቲ ብሰምበት ዝተኻየደ መድረኽ ገሊፆም እዚ እንትብሉ ውድቦም ንመሬት ብዝምልከት ውልቀ ዋንነት ክህልው እዩ ዝቃለስ ማለቶም እዩ እቶም ኣቦ መንበር እቲ ሕዚ ዘሎ ፖሊሲ መሬት ንግዕዙይ ምሕደራ ዝተቓልዐ እዩ በሃሊ እዮም ነዚ እንትገልጹ ድማ ልሙዕ መሬት ብካድረታት ይውረር ኣሎ ብምባል ይጠቕሱ ምንጪ ስእሊ, MILLION ኣብቲ መድረኽ ዝነበሩ ተሳተፍቲ እውን ኣብ ጉዳይ መሬት ኣሎ ዝበልዎ ሕመቓት ዘርዚሮም እዮም ኣብ ዝተፈላለዩ ከባብታት ብፍላይ ድማ ኣብ ከባብታት መቐለ መሬት ሓረስቶት ኣብዚ እቶ ብዘይበሃል ዋጋ እናወሰድካ ንኢንቨስትመንት እናተብሃለ ይውሰድ ኣሎ ልሙዕ መሬት ኣብ ክንዲ ንሕርሻ ንመንበሪ ኣባይቲ ተባሂሉ ብመንግስቲ ስለዝተወሰደ ኣብ ገባር ዓብይ ቅረታ ፈጢሩሎ ዝብሉን ከምኡ ድማ ዘይሕጋዊ ብዝብል መንግስቲ ዘፍርሶም ኣባይትን ብዝምልከት ተሳተፍቲ ኣልዒሎም ዘትዮምሉ ብኣንጻሩ ድማ ውልቀ ዋንነት መሬት ኣብ ምስፋሕ መሰረተ ልምዓታትን ምትግባር ወሰንንቲ ፕሮጀክትታን ዕንቅፋት ዝፈጥር እዩ ዝብሉ እውን ነይሮም መሬት እንተድኣ ኣብ ውልቀ ዋንነት ኣትዩ መንግስቲ ኮኑ ሰብ ሃፍቲ ዓበይቲ ውጥናት ልምዓት ንምዕያይ ከምዘጸግመሎም ቅድም ኢሉ እውን ብዙሓት ተንተንቲ ዘልዕልዎ ዛዕባ እዩ ነዚ ድማ እዩ ኣብቲ መድረኽ ተሳታፊ ዝነበሩ ኣይተ ካሕሳይ ሃይሉ ዓረና መሬት ንሓረስታይ ዝብል ፖሊሲ እንተድኣ ተኸቲሉ መሬት ንወሰንቲ ፕሮጀክታት እንትድለ ኣጸጋሚ ክኸውን ከምዝኽእል ርእይቶኦም ዝሃቡ ኣቦ መንበር ዓረና ምፍራስ ዘይሕጋዊ ኣባይቲ ብዝምልከት እንትዘረቡ ዓረና ኣብ ስልጣን እንተዝህሉ ነይሩ ዘይሕጋዊ ኣባይቲ ኣይምተሰርሐን ኢሎም ምኽንያቱ መንበሪ ገዛ ቀዳምነትን ትኹረትን ተውሂብዎ ገዛ ንዝሰርሑ እነበረታትዐሉ ኩነታት ምሃለወ ኩሎም ዝስርሑ ገዛውቲ ድማ ካብ መፈለምትኡ ብሕጋዊ መንገዲ ንክስርሑ ምገበርና እንተድኣ ብናትና ድኽመት ቁፅፅር ዘይሕጋዊ ገዛ ተሰሪሑ ድማ ግቡእ ካሕሳ ክኽፈል ይግባእ እንተዘይኮይኑ ገዛ ሱቕ ኢልካ ክፈርስ ኣይግባእን ክብሉ ሞጊቶም ኮሚሽን መንነትን ወሰን ምሕደራን ኣብ ቀረባ እዋን መንግስቲ ፌደራል ኮሚሽን ወሰን ምምሕዳርን ዋኒናት መንነትን ዝበሃል ትካል ንምጥያስ ብቤት ምኽሪ ተወከልቲ ህዝቢ ኣዋጅ ኣጽዲቑ ናብ ስራሕ ኣትዩሎ ምጥያስ እዚ ኮሚሽን ካብ ወገን ትግራይ ብርቱዕ ተቓውሞ እዩ ዝቐርቦ ዘሎ ዓረና ነዚ ኮሚሽን ዝምልከት ቅዋሙ ቅድም ኢሉ ዝገለጸ ክኸውን ከሎ ኣብቲ ብሰምበት ዝተኻየደ ዘተ እውን ኢ-ሕመንግስታዊ እዩ ምትሕውዋስ ስልጣንውን ዝረኣየሉ እዩ ዝብል ቅዋሙ ደጊሙ ኣንጸባሪቑ እዩ እዚ ውሳነ ዘይሕገ መንግስታዊ እዩ ክፀድቕ ኣይነበሮን ግና እቲ ቤት ምኽሪ ናፃ ስለዘይኮነ እዩ እቲ ኮሚሽን ፀዲቑ እቶም ኣብቲ ቤትምኽሪ ዘለዉ ሰባት ህዝቢ ዝደለዮ እንተይኮነስ ውድብ ዝደለዮ እዮም ዝሰርሑ ከምዚ እንተዘይከውን ነይሩ ሕገ መንግስቲ እናጠሓስካ ሕጊ ምኽባር ኣይከኣልን ኢሎም ብድምፆም ውድቂ ምገበርዎ ነይሮም ብምባል ዓረና ትግራይ ነዚ ምትሕውዋስ ስልጣን ንምፅራይ ከምዝሰርሕ ገሊጾም ጉዳይ ራያን ወልቃይትን ንብዙሕ እዋናት ኣብ ወልቃይትን ራያን ሕቶ መንነት ከምዘሎ ብሓደ ወገን እንትግለፅ ብወገን ትግራይ ድማ ፀገም ምሕደራ እምበር ሕቶ መንነት የለን ዝብል ምስሕሓብ ካብ ዝፍጠር ፀኒሑ ኣሎ ኣብዚ ህዝባዊ ዘተ እውን እዚ ጉዳይ ዛዕባ ኮይኑ ምልዓሉ ኣይተረፎን ውድብ ዓረና ትግራይ እቲ ኣብ ራያን ወልቃይትን ዝለዓል ፀገም ምሕደራ እምበር ናይ መንነት ወይ ድማ ወሰን ሕቶ ከምዘይኮነ እዩ መርገፂ ወሲዱ ኣብ ወልቃይትን ራያን ፀገም ምምሕዳር እዩ ኣጋጢሙ ፀገም ምምሕዳር ግና ኩሉ ዝሓዘ እዩ ህዝቢ ዝኾነ ይኹን ሕቶ ከልዕል እንከሎ ፍትሒ ነፃነትን ብምሃብ ዓርሱ ከመሓድር ክትፈቕደሉ ኣለካ ፌደራሊዝም ንክልል ጥራሕ ዘይኮነስ ወረዳታት እውን ባዕሎም ንባዕሎም ከመሓድሩ ስልጣን ይህብ እዩ ስለዚ ህዝቢ እንተድኣ ሕቶታቱ ተመሊስሉ ናይ ካልእ መፃወቲ ኣይኸውንን ኢሎም ኣይተ ኣብርሃ ደስታ ንህዝብታት ራያን ወልቃይትን ንስኹም ተጋሩ ኢኹም ብህወሓት ግና ናይ ምምሕዳር በደል ይበፅሐኩም ነይሩ ብምባል ዓርሱ ንከመሓድር ክንፈቕደሉ ኢና ብምባል ስልጣን እንተሒዞም ነቲ ጸገም ከመይ ከምዝፈትሕዎ ኣሚቶም ኣይተ ገብሩ ኣስራት ብወገኖም እቲ ኣብ ወልቃይት ፀገዴ ተላዒሉ ዝበሃል ሕቶ ወሰን ኣብቲ ከባቢ ብዝነበረ ፀገም ምሕደራን ናይ እኩባት ቅሬታት ውፅኢት ከምዝኾነን ነቲ ተሳታፊ ኣብሪሆም ናይ ቅረታ ግብረ መልሲ ተጠቕሊሉ ናይ መንነት ጉዳይ ወይ እውን ጉዳይ ዶብ ኮይኑ እዩ ዝቐርብ ዘሎ ብግልፂ ኣብቲ ሕገ መንግስቲ ተቐሚጡ እዩ ብሓይሊ ጨፍሊቕካ ግና ዝኸውን ነገር የለን ኢሎም ዓንቀፅ 39 ካልእ ኣብዚ ህዝባዊ ዘተ ክትዕ ፈጢሩ ዝነበረ ድማ ኣብ ሕገ መንግስቲ ኢትዮጵያ ዓንቀፅ 39 ዝተደንገገ ክሳብ ምግንፃል ዝፈቅድ መሰል ዓርሰ ምምሕዳር እዩ ተሳታፊ እቲ መድረኽ ኣይተ ኪዳነ ገብረመድህን ዓንቀፅ 39 ካብቲ ሕገ መንግስቲ ምልዓል ናጽነት ህዝብታት ዝዳፋእን ኣብ ሕቶ ዘእቱን እዩ ዝብል ርኢቶኦም ሂቦም ነይሮም ኣይተ ገብሩ ኣስራት ነዚ ጉዳይ እንተብርሁ ትግራይ ምስ ኢትዮጵያ ክትቅፅል የብላን ዝብል ከምዘሎ ኹሉ ምስ ኢትዮጵያ ክትቅፅል ኣለዋ ዝብሉ እውን ከምዘለዉን እዚ ጉዳይ ናይ ኣተሓሳስባ ጉዳይ ከምዝኾነን ገሊፆም ስለዝኾነ ድማ ብቐሊሉ ክውሰን ዝኽእል ከምዘይኮነ ተዛሪቦም ስነሓሳብ ኣይዶሎጂ ዓረና ትግራይ ነቲ ሕዚ ዘሎ ስነሓሳብ ልምዓታዊ መንግስቲ ብምንጻግ ስነሓሳብ ሊበራሊዝም ከምዝትግበር ኣፍሊጡ እዩ ተሳታፊ እቲ ዘተ ዝነበሩ ምሁር ዩኒቨርሲቲ መቐለ ኣይተ ኣብርሃ ሃይለዝጊ እታ ሃገር ንዝሓለፉ 50 ዓመታት ኣብ ሞጎት ስነሓሳብ እያ ዘላ ንምንታይ ኣብ ሓደ ምርድዳእ ምብፃሕ ዘይከኣልና ሞጎት ስነሓሳብ ነቲ ምሁር ሓይሊ እንተዘይኮይኑ ነቲ ታሕተዋይ ክፋል ሕብረተሰብ ዘገድሶ ኣይኮነን ንዘልኣለም ኣብ ክትዕ ስነ-ሓሳብ ዲና ክነሕልፍ ዝግባእ? ክብሉ ሞጊቶም መስራቲ ዓረና ትግራይ ኣይተ ገብሩ ኣስራት ግና ዓረና ብቐዳምነት ንስነሓሳብ ዘይኮነስ ንፖለቲካዊ ጉዳያት ቀዳምነት ከምዝህብ ብምግላፅ እቲ ስነሓሳብ መርኣይ ስለዝኸውንን ነቶም እንቐርፆም ፖሊሲታትን መደባትን ስለዝፀሉ ኢና እነልዕሎ ኢሎም እቲ ኣይዶሎጂ መርአይኻ እዩ ኣብኡ እነተተጋጊኻን ሓደ ነገር እንተዘይሒዝካን ነቲ ካልኦት ትቐርፆ ፖሊሲታት ሕግታት ትካላትን መደባትን ስለ ዝፀሉ ኢና ከም ኣገዳሲ ጉዳይ እነልዕሎ ዘለና እቲ ቀንዲ ጉዳይና ግና ጉዳያት ፖለቲካ ቁጠባን ልምዓትን እዩ ኢሎም ዜናታት ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ16 ጥሪ 2021 ቦቢ ዋይን ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹቅድሚ 7 ሰዓታት ስለምንታይ ንፓትሪስ ሉሉምባ ምዝካር ኣድለየ?ቅድሚ 6 ሰዓታት ኣዘራረብቲ ዛዕባታት እናኸረረ ዝመጽእ ዘሎ ጎንጺ ዶብ ኢትዮጵያን ሱዳንን14 ጥሪ 2021 ክልል ኦሮሚያ መምህር ኪቲላ ጉዳታ ስለምንታይዩ ተረሺኑ?12 ጥሪ 2021 3:42 ቪድዮ, ብዛዕባ ፕረዚደንታዊ መረጻ ኡጋንዳ እንታይ ትፈልጡ?, ዕምሪ ፈነወ 3,4212 ጥሪ 2021 ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ መዓልታዊ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ዘርኢ ሰሌዳ24 መጋቢት 2020 ሱዳን ኣብ መስርሕ ልዝብ ግድብ ሕዳሰ ኣይተሰማመዐትን11 ጥሪ 2021 ምስ ሱዳን ዘሎ ምስሕሓብ ዶብ ናብ ዝነበሮ ተመሊሱ ብሰላም ክፍታሕ ኣለዎ- ኢትዮጵያ7 ጥሪ 2021 ቦይንግ 737 ነፋሪት ኢንዶኔዥያ ዝወደቐትሉ ከባቢ ተፈሊጡ ተባሂሉ10 ጥሪ 2021 ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ስዑዲ ዓረብ ዝሳቐዩ ኢትዮጵያውያን መንግስቲ ናብ ዓዶም ክመልሶም ይምሕጸኑ7 ጥሪ 2021 ኣቶ ጃዋር መሓመድ ዝርከቦም ክሱሳት ሎሚ ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም12 ጥሪ 2021 ብብዝሒ ዝተነበ 1 ላዕለዎት መሪሕነት ህወሓት ትማሊ ናብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም 2 ኣብ 50 ግዝኣታት ኣመሪካ ብኣጽዋር ዝተዓጀበ ተቓውሞ ከይካየድ ተሰጊኡ 3 ወድብ ኣንጌላ መርክል ሓድሽ ኣቦ መንበር መሪጹ 4 ኡጋንዳ ፕረዚደንት ዩወሪ ሙሰቨኒ ከምዝተዓወተ ተገሊጹ 5 ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ 6 ኣብ ትግራይ ምሉእ ኣገልግሎታት መብራህትን ስልክን መዓስ ክጅምር ይኸውን? 