 ትጽቢት ህዝቢ ካብ ዘተ ሰላም ኢትዮ-ኤርትራ ብዜግነትን ኣሰላልፋን ዝተኸፋፈሉ እዞም ደቂ ሓንቲ ማህጸን እቲ ሓደ ኣፉ ዝፈትሐሉ ቋንቋ ኣምሓርኛ እንትዛረብ ኤርትራዊ ብምዃኑ ዝተሰጎጎ ሓዉ ድማ ቋንቋ ትግርኛ እናተዛረቡ ፍርቂ ናይ ንእስነት ዕድሚኦም ተፈላልዮም ኣሕሊፎም ካብ 2006 ጀሚሩ ኣብ ሚኒስትሪ ዜና ኤርትራ 10 ዓመታት ጋዜጠኛ ዝሰርሐ በረኸት ኣብርሃም ኣብ 2016 ናብ ኢትዮጵያ መጺኡ ኣብቲ እዋን ዝነበረ ኩነታት ንኹሉ ሃንደበትዩ እዞም ብደም ቃል ኪዳን ዝኣሰሩ ክልተ ዉድባት ክበኣሱዮም ዝብል ሓሳብ ስለዘይነበረ ሃንደበትዩ ኮይኑና ክብል ንድሕሪት ተመሊሱ እቲ ኩነታት ዘኪሩ የዘንቱ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኤርትራ ወሪራትና ዝብል መግለጺ ምስ ኣዉጸአ ብቐሊሉ ዝፍታሕዩ ዝመስል ነይሩ እቲ ነገር እናተጎሃሃረ ምስከደ ግና ትጽቢት ዘይተገበሮ ደልሃመት ተፈጢሩ ስድራ ንኽልተ ተመቒሉ ብዙሓት ማሕበራዊ ህይወቶም ተመዛቢሉ ኣዝዩ ክገልጾ ዝኸብደኒ ፍጻመዩ ይብል ጋዜጠኛ በረኸት ምንጪ ስእሊ, BEREKET ABRAHAM ጋዜጠኛ በረኸት ዓዲ ሰላም እንከላ ካብ ኣዲስ ኣበባ ናብ ኤርትራ ብምኻድ ኤርትራ እትጠልቦ ሃገራዊ ኣገልግሎት 18 ኣዋርሕ ግቡኡ ፈጺሙ ናብ ኢትዮጵያ ካብ ዝምለስ ድሕሪ 8 ኣዋርሕዩ እቲ ኵናት ዝተበገሰ በዚ ምኽንያት በረኸት ዝርከቡዎም ብዙሓት ንጸጥታና ስግኣት ኢኹም ብዝብል ስምምዕ ኣልጀርስ ክሳብ ዝፍጸም ኣብ ቤት ማእሰርቲ ተኣሲሩ ጸኒሑ ሙሩኻትን ሲቪል እሱራትን ክቀያየሩ ከለዉ 1 ጥሪ 2001 ተጠሪዘ ናብ ኤርትራ ተላኢኸ ሽዑ ኣብ ከተማ ከረን ኣብ ጋራዥ ተመዲበ ን5ተ ዓመት ምስ ስራሕኹ ቴሌቪዥን ኤርትራ ክጅመር ከሎ ካብ ምምሕዳር ከተማ ከረን ተሳሒበ ኣብ 2006 ጋዜጠኛ ኮይነ ስራሕ ጀሚረ ይብል ሕዉነት ዘይሰኮኖ ኵናት ሚዲያ ስድርኡ ክጥረዙ ብዓይኒ ማዕዶን ወረ እዝንን ዝሰነየ ጋዜጠኛ ዮናስ ኣብርሃም እቲ ኩነታት ክፈጥሮ ብዝኽእል ስምዒት ከይተስዓረ ኣብ ዝተሰለፈሉ ልኡኽ ሚዲያ ዕለታዊ ዕይኡ ይዓዪ ነይሩ ስድራይ ከምዝተባረሩ ትሒም ከይበልኩ ኣብቲ ዝነበረ ፕሮፖጋንዳ ብሰፊሑ ክሰርሕ ጸኒሐ ሓወይ ብዘለዎ ኮይኑ ወያነ እንትብል ኣነ ብዚ ኾይነ ሻዕቢያ እናበልኹ ይሰርሕ ነይረ እቲ ኵናት ክዛዘም ክብል ግና ኤርትራዊ ስለዝኾንካ ካብ ስራሕ ለቒቕኻ ኣለኻ ተባሂለ ሽዑ ስድራ ስራሕ ዘይብለይ ሰብ ኮይነ ኣብ ጎደና ወዲቐ ይብል እቲ ክሳብ ሕዚ ኣብ ሕልንኡ ዘሎ ቑስሊ ክዛረቦ እናጽልኦ ጉዳይ ዶባት ኢትዮ ኤርትራ ብዓይኒ ኢትዮጵያውያን መገዲ ሰላም ዘእንፍት ምዕባለ ኮይኑ ይርኣየኒ ብተመሳሳሊ ቃላት እቲ ዝነበሮ ኩነታት ዝገልጽ ሓዉ ጋዜጠኛ በረኸት ኣብርሃም ብወገኑ ኣብቲ ሽዑ እዋን ነቲ ኵናት ዘጋድድ ናይ ፕሮፖጋንዳ ስራሕ ይስራሕ ምንባሩ የዘንቱ ህዝቢ ኣብ ግምት ዘየእተወ ናይ ሚዲያ ኵናትዩ ነይሩ ክልቲኦም መንግስታት ሓይሎም ከርእዩ ዝገበሩዎ ምትፍናን ልዑል ነይሩ እዚ ግና ዘምፅኦ ረብሓ የለን ክልቲኡ ህዝቢ ብፍላይ ህዝቢ ኤርትራ ሰብኣዉን ንዋታዉን ኪሳራዩ ወሪዱዎ ብምባል ስምብራት እቲ ሃንደበታዊ ኵናት ይገልጽ እቲ ዶብ ናብ ማህጸን ኣደናዉን ዝለሓኾዩ እዞም ብፖለቲካዊ ጉዳያት እዘን ሃገራት ግዳያት ክልተ ዜግነት ዝኾኑ ጋዜጠኛታትን ደረስትን ክልቲኦም ስርዓታት ኣብ ዝመርሑዎም ትካላት ሚዲያ ኣትዮም ኣብ ዝሰርሑሎም ዓመታት እንትርፎ ብንፋስ ወረ ሓወይ ወዲ እነይ ክበሃሃሉ ዘይፈቐዳሎም ዓመታት ሓሊፎም እቲ ኵናት ዘስዓቦ ሰብኣዊ ቅልዉላዉ ህዝቢ ሓንቲ ሃገር ክልተ ምዃኑን ሓደ ስድራ ኣፍትን ኣብትን ምብታኑን ጥራሕ ዘይኮነስ ሓንቲ ማህጸን ዘፍረየቶም ሰባት ክልተ ዜግነት ክህልዎም ገይሩዩ ዝብል ጋዜጠኛ ዮናስ እቲ ዶብ ኣብ መሬት ጥራሕ ዘይኮነ ናብ ማህጸን ኣደናዉን ዝለሓኾዩ ይብሎ ኣብ ሓደ ሙያ ተዋፊርና ፕሮፖጋንዳ ንሰርሕ ነይርና ኣነ ኢትዮጵያዉነተይ ክረክብ ብዙሕ መስዋእትነት ከፊለ ካብ ሙሉእ ስድራይ ኣነ ንብሕተይ እየ ኢትዮጵያዊ ሕዚ እንትሰምዕ ንኣሽቱ ኣሕዋተይ ዓብዮም ወተሃደራት ኮይኖም ኣለዉ ኣቦይ ሞይቱ ኣደይ ድማ ኣብኡ ኮይና ወደይ ክርኢ ትብል ኣላ ክብል ብዝተሰበረ ስምዒት ይዛረብ ምንጪ ስእሊ, YEBRANA LIJOCH ከብዲ ወላድ ብቐረባ ዝዕዘብ ዝነበረ ሓዉ ጋዜጠኛ በረኸት ኣቦይ ወደይ እናበለ ከይርኣዮ ሞይቱ ኣደይ ድማ ወደይ መዓዝየ ዝርእዮ እናበለት ኣብ ኤርትራ ኣላ ኣደይ ኣቦይ ዝረኸቦ ሻቕሎት ሒዛ ክትተርፍ ኣይምነን ይብል ደቂ ሓንቲ ማህጸን ክልተ ሃገር ኮይንና ኣለና ሓወይ ኤርትራ ኣይፈልጣንዩ ናይቲ ስራሕ ባህሪ ኮይኑ ኣብ ዝተፈላለየ ዕላማ ተሰሊፍና ነይርና እቲ ኵናት ኣብ መንግስታት ጥራሕ ዘይኮነ ናብ ስድራ ቤትዉን ወሪዱ ከይንራኸብ ገይሩናዩ እናበለ ነቲ እናናፈቖ እናብሃጎ ክርሕቖ ዝተገደደ ሓዉ ዝነበሮም ናፍቕ ይገልጽ ከምዚ ዓይነት ዕጫ ዝጾረ ስድራ ብዙሕዩ ታሪኽ እዚ ስድራ ፍልይ ዘብሎ ኣብ ኵናትን ጽልንእን ዘለዉ ስርዓታት ዝመርሑዎም ሚዲያታት ሰራሕተኛታት ምዃኖምዩ ኣጋጣሚ ኾይኑ ግና ኣብ ቀረባ ዓመታት ኣብ ሞንጎ ክልትኤን ሃገራት ሰላማዊ ርክብ ንምፍጣር ኣብ ዝጽዕር ኮሚቴ ብዝሓዙዎ ዜግነት ተሰሊፎም ንሰላም ተራኺቦም ኣለዉ ድሕሪ ባእሲ ተስፋ ጥዑም ፍቕሪ ኣነ ምስ ኩሎም ስድራይ ተራኺበ ኣይፈልጥን ናይ መወዳእታ ዝዝክሮ ኣደይ ኣዉቶብስ ተጽዒና ክትኸይድ ከላ ካብ ስራሕ ተመሊሰ ዝናብ ይዘንብ ስለዝነበረ ተሓቢአ ርእየያ እየ ዝብል ጋዜጠኛ ዮናስ ብንቡር ዘይተሰናበተን ወላዲት ኣዲኡ ድምጸን ዝሰምዐሉ ህሞት ዕድሉ ባዶ ከምዝነበረዩ ዝዛረብ ምፍልላይና መልክዕ ኣይነበሮን ሽዑ ገና ናይ 22 ዓመት መንእሰይ ነይረ ዕድል ኮይኑ ኣደይ ድምጻ ድሕሪ 16 ዓመት ንሓደ ደቒቐዕየ ሰሚዐዮ ሞት ኣቦይኳ ብፌስ ቡክ እየ ሰሚዐዮ ምስቲ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ስድራይ ካብዚ ዝዘለለ ርክብ የብለይን ብዙሕ ቑስሊ ስለዘለኒ ብዙሕ ኣይራኸብን ክብልዩ ኣልዒሉ ክዛረበሉ ዘይደልዮ ዝተደፈነ ናይ 20 ዓመታት ታሪኩ ዘዘንትዎ ምንጪ ስእሊ, FACEBOOK ኣብ 2016 ናብ ኢትዮጵያ ዝመጽአ ጋዜጠኛ ሚኒስትሪ ዜና ኤርትራ ዝነበረ በረኸት ኣብርሃም በዓል ሓዳርን ኣቦ ክልተ ቆልዑኳ እንተኾነ ወዲ 12 ዓመት ወዱ ሒዘዩ ናብዛ ሃገር ኣትዩ ፍቕሪ ወለዳን ሓዋን ዘይጸገበት ጓል ኣንስተይቲ ዉላዱ ምስ ዕድመ ዝደፍኣ ኣዲኡ ገዲፉ ናብ ኢትዮጵያ ዝመጽአ በረኸት እቲ ዘሎ ኣይ ሰላም ኣይ ኵናት ሃዋህዉ እዘን ሃገራት ማሕበረ ፖለቲካዊ መልክዕን ስለዝጸለዎ ሳዕቤኑ ብምፍልላይ 9ተ ኣሕዋት ዘፍረየት ሓንቲ ስድራ ጥራሕ ዘይኾስ ናብቲ ዝመስረቶ ናብራዉን ከምዝለሓኾዩ ዝዛረብ ኣነ ወደይ ሒዘ መጺአ ጓለይ ምስ ዓባያ አብ ኤርትራ ኣላ ኣዲኦም ክኣ ኣብ ዓዲ ጥልያን ኣላ ኩልና ኣብ ሰለስተ ቦታ ተገሚዕና ኣለና ጓለይ ምስ ሓዋ ከይተጻወተት ፍቕሪ ስድራ ከይረኸቡ እንትዓብዩ ከመይ ዓይነት ስነ ልቦና ይፈጥር ምግማት ይከኣል ብምባል ሕዚ ዝነፍስ ዘሎ ናይ ሰላም ኣየር ዝግሃደሉ መዓልቲ ክቐርበሉ ይምሕጸን ምንጪ ስእሊ, BEREKET ABRAHAM ብዙሓት ዘይተነገሩኒ ነገራት ከምዘለዉ ይስመዐኒዩ ግና ክሰምዕ ኣይደልን ዝብል ጋዜጠኛ ዮናስ ድማ ጉዳይ እዘን ሃገራት ዝተረስዐ ነገር ኮይኑ ብምጽንሑ ብናተይ ዕድመ ዝኸዉንዩ ዝብል ግምት ኣይነበረንን ይብል ሕዚ ይቀላቐል ንዘሎ ምቅርራብ መንግስታት እዘን ሃገራት ደልሃመት ምፍልላይ ጋሊሁ ብዓይኒ ዝናፍቐን ኣዲኡን ኣሕዋቱን ክርኢ ከምዝትስፎ ይዛረብ ድሕሪ ባእሲ ጥዑም ፍቕሪ ኣሎ ኢሉ ዝኣምን ጋዜጠኛ በረኸት ንዝሓለፉ ዓመታት ከም ሓዉዉን ክቐርቦ ሰላም ክብሎ ብዝነበሩ ስክፍታታትን ፍርሕን ዝርሕቖ ዝነበረ ሓዉ ናብ ስድርኡ ተጸምቢሩ ክርኢ ጥራሕ ዘይኮነ ሕሉፍ ታሪክ እዘን ሃገራት ዝረብሖ ነገር ብዘይምህላዉ ፍቕርን ሰላምን ጎንፅታት ዓለም ዝስዕሩ ጸጋታት ከምዝኾኑ ይገልፅ ብፍቕሪ ኣቦነት ክደራርዛ ንዝደሊ ጓሉ ክረክብ ከምዝናፍቕውን ይዛረብ ተዛማዲ ትሕዝቶ ድሕሪ ኵናት ክልቲኤን ሃገራት ዝተፈጠሩ መናእሰይ እንታይ ይብሉ? 