 ቀይሕ ባሕሪ ዳርጋ ልዕሊ 40 ሚእታዊት ናይ ዓለምና ንግዲ ማሪታይም ዝሓልፈሉ ስትራተጂካዊ መስመርዩ ኣደጋስነቱ ካብ ጥንቲ ዝጸንሐ እኳ እንተኾነ ድሕሪ ምዂዓት ስዊዝ ካናል መራኽብ ኣውሮጳ ነቲ ብጸንፊ ጽቡቕ ተስፋ ደቡባዊ ጫፍ ኣፍሪቃ ተጠውየን ዝኸድኦ ዝነበራ ጉዕዞ ኣዝዩ ስለዘሕጸሮ ኣገዳስነቱ ዝያዳ ዓብዩዩ ብቐረባ ግን ኣብ ጎዶቦ ቀይሕ ባሕሪ ዝርከባ ሃገራት ዓረብ ናብ ምዕራብ ዝሰድኦ ነዳዲ ብኡ ስለዝሓልፍ ንኣገዳስነቱን ተነቃፍነቱ ዝያዳ የዕዝዞ ከምኡ ስለዝኾነ ድማ እቲ መስመርን ደቡባዊ ኣፍደጊኡን ውሕስነት ክረክብ ኣዝዩ ኣገዳሲዩ ማለትዩ ወጥሪ ሃገራት ማእከላይ ምብራቕ ኣብቲ ኣብ ሱዕዲ ዝተገብረ ዋዕላ ዝቐረበ መርገጺ መንግስቲ ኤርትራ ከም ዝገለጾ ቀይሕ ባሕሪ ዞባዊን ዓለማዊን ምትእትታዋት ኰነ ዕንደራታት ዝተፈጥረ ኣራግጽን ሕልኽላኻቱን ኣዝዩ ኣተሓሳሳቢ ኩነትዩ ፈጢሩ ዘሎ ይኹን ምበር ይብሉ ተንተንቲ ኤርትራ ንባዕላ በቲ ክትወስዶም ዝጸንሐተ ተቐያያሪ መርገጺታትን ዝምድናታትን ኣካል ናይቲ ኣራግጽ ኮይና ትርከብ ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ዘሎ ወጥሪ ሃያማኖታዊ ሰረት ዘለዎ ኾይኑ ብቐንዱ ኣብ መንጎ ተኸታሊት ሱኒ ዋሃቢ ዝኾነት ንግስነት ሱዕዲ ዓረብን ሺዓ ኢራንን ዘሎ ናይ መን ዓብለለ ዘንቀሎ ህልኽዩ ዶር ኣዳነ ገብረመስቀል ምሁር ፓለቲካዊ ስነፍልጠት ኮይኑ መሰረት ናይቲ ዝረአ ዘሎ ምስሕሓብን መናውራታትን ካብዚዩ ዝብገስ በሃላይዩ ክልተ ዓንኬላት ዞባዊ ሓይልታት ኣለዉ እቲ ቀዳማይ ዓንኬል ብቱርኪ ኢራን ቐጠር ከምኡውን ሱዳን ዘለውዎ ኮይኑ እዚኦም ብኣሕዋት ሙስሊሚን ዝኽተልዎ ፍልስፍና ዝተጸልወ ኣካይዳ ኣለዎም ተባሂሎም ዝግምገሙዮም ኣብቲ መሳልል ናይቲ ሕሉፍነት ወይ ኣኽራርነት እንተ ሪኢናዮ ኣልቃዒዳን ዳዒሽን ኣብቲ ጫፍ ኣለዉ ኢልና ክንዛረብ ንኽእል እቲ ካልኣይ ዓንኬል ድማ ብሱዕድን ኢማራትን ዝተማእከለ ኮይኑ ምናልባት ኤርትራን ኢትዮጵያን ከም መሻርኽቲ ኣብኡ ኣለዋ ይብል ዶር ኣዳነ ገለ ተንተንቲ ከም ዝብልዎ ድማ ፕረዚደንት ሱዳን ነበር ዑመር ኣልበሽር ኣብ መወዳእታ እዋን ናብ ሱዕዲ ገጹ ክዛዙ ጀሚሩ ነይሩ ኣብዚ ክጥቀስ ዝግበኦ ሱዳን ኣባል ናይቲ ብሱዕዲ ዝምራሕ ወታሃደራዊ ኪዳን ምዃና እቲ ጉዳይ ክሳብ ክንደይ ዝተሓላለኸ ምዃኑ ንምርዳእ ይካኣል ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ኩዌት ግብጺ ባሕሬን ዝበላ ሃገራት ንመስመር ሱዕዲ ዝኽተላ ክኾና እንከለዋ በቲ ሓደ ጫፍ ድማ ሶርያ እቲ ኣብ ሊባኖስ ዓቢ ጽልዋ ዘለዎ ጉጅለ ሕዝቡላህ ምስ ኢራን ዝወገኑዮም ርእሳ ኪኢላ ኣብቲ ዞባ ሓያል ጽልዋ ክህልዋ ትኒዕ ትብል ዘላ ቱርኪ ብወገና ነተን ካብ መስመራት ኢራንን ሱደዕን ወጻኢ ዘለዋ ወይ ድማ ድኹም ምትእስሳር ዘለወን ዝበለተን ሃገራት ናብኣ ንምቐራብ ፈተነታት ከተካዪድ ትረአያ እታ ብብዝሒ ህዝብን ጆግራፊን ንእሽቶይ ዝኾነት ብገንዘብ ዝተሰርነቐት ቐጠር ድማ እቲ ብሱዕዲ ዝምራሕ ዓንኬል ምስ ኣወገናን እገዳታት ምስ ገበረላን ምስ ቱርኪ ክትጽጋዕ ተገዲዳያ ቐጠር ኣብ ወሽመጥ ፋርስ ምስ ኢራንውን ዝሓሸ ርክብ ዘለዋ ተባሂላያ ብጎረባብታ ትሕመ ቱርኪ ምስ ንቐጠርን ኣብ ዞባ ቀይሕ ባሕሪ ምስ ዝርከባ ከም ሱዳን ሶማልን ዝበላ ሃገራት ጥቡቕ ዝምድና ብምምስራት እግሪ ክትተክል እትገብሮ ዘላ ሃቐነ ንሱዕድን ደገፍታን ቅሳነት ኣይሃበንን ኤርትራ ንቱርኺ ቐጠርን ሱዳንን ዝጥቅን ጋዜጣዊ መግለጺ ኣብ መጀመርታ ናይዚ ወርሒ ምውጽኣ ነዚ ናይ ቱርኪ ኣብቲ ከባቢ ምቕልቃል ዝቃወምዩ ክበሃል ይከኣልዩ ኣብቲ መግለጺ መንግስቲ ቱርኪ ንኣቦ መንበር ኣስላማዊ ምንቅስቓስ ኤርትራ ኢሉ ዝጠቐሶ መራሒ ቤት ምኽሪ ዑለማእ ኣስላም ኤርትራ ዝተባህለ ጉጅለ ቤት ጽሕፈት ከም ዝኸፈተት ብምንቃፍ እቲ ውዲት...ምወላን ኣገልጋልነትን ቐጠርን ብሓደ ወገን ኣሳሳይነት ናይቲ ብዑመር ኣልበሽር ዝምራሕ ዝነበረ መንግስቲ ሱዳን ድማ በቲ ካልእ ከም ዘለዎ ይውንጅል ሰለስቲአን ሃገራትን እቲ ዝተጠቕሰ ሃይማኖታዊ ጉጅለ ሊቃውንቲ ኣስላም ኤርትራን ነቲ ክሲ ነጺጎሞዮም ግጭት የመን ግጭት የመን ድማ እዞም መስመራትን ቃልኪዳናትን ዝቃለስሉ ግልል ዝበለ ቦታ ኮይንዎምዩ እቲ ንግጭት የመን ከም ዝጋደድ ዝገበረ ምትእትታው ናይቲ ብሱዕዲ ዝምራሕ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ዝተጸንበረቶ ወታሃደራዊ ኪዳንዩ እቶም ምስ ኢራን ርክብ ኣለዎም ተባሂሎም ዝኽሰሱ ጉጅለ ሑቲ ነቲ ኣብ 2011 ብቀውዒ ዓረብ ዝተወለዐ ናብ ጎነጽ ዘምረሐ ፓለቲካዊ ቅልውላው ብምምዝማዝ ወይውን ብምብጋስዮም ንርእሰከተማ ሰንዓ ዘጠቓለለ ሰፊሕ ከባቢታት ክቆጻጸሩ ኪኢሎም እቲ ነታ ሃገር ንነዊሕ እዋን ዝመርሓ ፕረዚደንት ዓሊ ዓብደላ ሳልሕ ብህዝባዊ ናዕቢ ካብ ስልጣን ምስ ወረደ ምክትሉ ዝነበረ ዓብዱሮቦ መንሱር ሓዲዩ ተኪእዎ ይኹን ምበር ፕረዚደንት ሓዲ ክቆጻጸሮም ዘይክእል ብድሆታትዮም ገጢሞሞ ዘይዛሪ ቅልውላው የመን ከም በዓል ኣልቃዒዳ ዝበሉ ጅሃዳውያን ጉጅለታት ዘይምእዙዝ ሰራዊት ብልሽውና ሽቕለት ኣልቦነትን ሕጽረት መሰረታውያን ሃለኽቲ ዝበሉ ጸገማት ክፈትሖም ብዘይ ምኽኣሉ ናዕቢ ተላዒሉ ኣብ መጀመርታ 2015 ሑቲ ንርእሰ ከተማ ሰንዓ ተቖጻጺሮም ምንጪ ስእሊ, AFP መግለጺ ስእሊ, ብሱዕዲ ዝምራሕ ወታሃደራዊ ኪዳን ኣብ መጋቢት 2015 ኣብ የመን ምትእትታው ጀሚሩ ጉጅለ ሑቲ ዘዪዲ ዝተባህለ ምስ ሺዓ ዝቀራረብ እምነት ምስልምና ዝኽተሉዮም ይኹን ምበር ሱዕዲ እቲ ጉጅለ ብኢራን ዝድገፍዩ ኢላ ስለ እትኣምን ኣብ 2015 ቀጥታዊ ወታሃደራዊ ምትእትታዉ ብምግባር ንሰራዊት ናይቲ ካብ ሰንዓ ዝተባረረ ሰራዊት መንግስቲ ብምድጋፍ ኣንጻር እቲ ጉጅለ ወታሃደራዊ መጥቃዕትታት ከተካዪድ ጸኒሓ ቅልውላው የመን ኣበይ ኮን ይውዳእ ይኸውን? 