 ኣብ 1980ታት ትካል ጥዕና ዓለም በዲዶ ካብ ዓለም ከም ዝጠፍአ ኣዊጁ ስለ ዝኾነ ህጻናት ክታበት እዚ ሕማም ምውሳድ ጠጠው ኣቢሎም ግን ድማ ይብል ተመራማሪ ፒተር ኣብ ጊኒ ቢሳው ኮነ ዴንማርክ ክታበት በዲዶ ጠጠው ክብል እንከሎ ካልኦት ዘይፍለጡ ግን ድማ በቲ ክታበት ዝሓውዩ ዝነነበሩ ሕማማት ዕሽሽ ተባሂሎም ይብል ፖሊዮውን ከም ዝጠፍአ ተኣዊጁዩ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ኣብ ኣፍሪቃውን ንሓንሳእን ንሓዋሩን ከም ዝጠፍአ ተገሊጹ ኣብዚ ሕጂ እዋን ኣብ ገለ ናይ ገጠር ዓድታት ኣፍጋኒስታንን ፓኪስታንን ሓሓሊፉ ከጋጥም ከም ዝኽእል ግን ይግመት ክታበት ፖሊዮ ክወሃብ ከሎ ግን ካልኦት ዘይተሓሰቡ ሕማማት ይከላኸል ከም ዝነብረ ኣይተጸንዐን ክታበት ፖሊዮ ኣብ ጊኒ ቢሳው ካብ ፖሊዮ ወጻእ 67 ምኢታዊት ሞት ህጻናት ከም ዝነከየ ብ2004 ዓ.ም ኣቆጻጽራ ኤውሮጳ ዝተኻየደ መጽናዕቲ ይጠቅስ ተመራመርቲ ሓደ ክታበት እቲ ዝደለናዮ ሕማም ምስ ኣጥፍአልና ዓብዪ ነገር ዘዐወትና ስለ ዝመስለና ካብ ጥቕሚ ወጻኢ ክከውን ንገብር ግን ድማ ሞት ክውስኽ ንገብር ከም ዘለና ክዝንጋዕ የብሉን ይብሉ ግዜ እንተፈቒዱ ብሕጂ ዝርከብ ክታበት ኮቪድ-19 እንታይ ሒዙ ክመጽእ ይኸውን? 