 3 ሓምለ 2020 ኮሮናቫይረስ ናይ መስተንፋስ ጸገማት ጥራይ እዩ ዘስዕብ ዝብል ኣተሓሳስባ እንተሃልይኩም ዳግማይ ምሕሳብ ከድልየኩምዩ ኮሮናቫይረስ ወቅዒ ምህትፍታፍ ድብልቕልቅ ዘበለ ስምዒትን ረሽሽታን እውን የስዕብ እዩ ሓደ ብኮሮናቫይረስ ዝተለኸፈ ሰብ ድሕሪ ሳምንታት ናይ መትኒ ጸገማት ከምዘጋጥሞ መጽናዕትታት የረድኡ እቶም ናይ ምስትንፋስ ጸገማት ከየጋጠሞም ውሑድ ምልክታት ወይውን ምልክታት ከየርኣዩ ዝሓወዩ ሰባት ኣብ እዋን ሕማሞም ናይ ምዝካር ጸገማት ክቱር ድኻምን ዕትቡነትን ከምዝጎድሎም ተመራመርቲ ይሕብሩ ኣብ ገለ ገለ ሰባት ግን ልዕሊ እዚ ደረጃ እዚውን ይብጽሕ እዩ ፓውል ምልርያ ብሰንኪ ኮሮናቫይረስ ክልተ ግዜ ወቕዒ ልቢ ኣጋጢምዎ ነይሩ እዚ ወዲ 64 ዓመት ዝኾነ ፖውል ምልርያ ዳይረክር ናይ ካምብሪጅ ዩኒቨርስቲ ኮይኑ ብሰንኪ እቲ ብኮሮቫይረስ ዝሰዓበ ወቅዒ ልቢ ገለ ቃልት ብግቡእ ከድምጽ ኣይክእልን ንየማናይ ክፋል ኣካሉ ድማ ክእዝዞ ይጽገም እዩ ኣብ ሎንዶን ኣብ ዝርከብ ሃገራዊ ሆስፒታል ድሕሪ ዝተገበረሉ ሕክምናዊ ናብዮት ህይወቱ ክትተርፍ ክኢላ እያ ብህይወት ክተርፍ ምኽኣሉ ድማ እቶም ሓካይም ከም ዓብይ ዓወት እዮም ቆጺረሞ ፓውል መጀመርታ ኣብ ክፍሊ ጽዑቕ ምክትታታል ዘድልዮም ሕሙማት ደቁሱ እንከሎ እዩ ወቅዒ ልቢ ኣጋጢምዎ ድሕሪ ዝተወሰነ መዓልታትውን ንካልኣይ መዓልቲ ብከቢድ ወቕዒ ልቢ ተጠቒዑ ድሕሪ እዚ ናብ ኵን ስኴር Queen Square ዝብሃል ሆስፒታል ተሰጋጊሩ ኣብ ሆስፒታል ኵን ስኴር ንፓውል ዝከታተሎ ዝነበረ ዶክተር ኣርቪንድ ቻንዳራቴቫ ፓውል ናባና ክመጽእ እንከሎ ክርኢ እምበር ዝኾነ ክዝክር ዝኽእል ሰብ ኣይነበረን ነታ ኣብ ኢዱ ዝነበረት ቴሌፎን ከመይን እንታይን ክጥቀመላ ከምዝኽእልን ኣይፈልጥን እዩ ነይሩ ኩሉ ነገር ረሲዕዎ እዩ ይብል ዶክተር ኣርቪንድ ቻንዳራቴቫ ብምስዓብ ደሙ ቀጢኑ ኣብ ሓንጎሉ መንዛዕቲ ኣጋጢሙ ክኸውን ከምዝኽል ክግምት ክኢለ እንተኾነ እቲ ውጽኢቱ ግን ካብቲ ዝሓሰብናዮ ወጻኢ እዩ ነይሩ ይብል ፓውል ብድሕሪ እዚ እውን ኣብ ሓንጎሉ ደም ስለዝረገአ ዲ ዲመር D-dimer ዝብሃል ሕማም ብምምዕባል ጸገማቱ ክተሓላለኽ ጀሚሩ ኣብ ብጥዑያት ደቂ ሰባት ኣብ ሓንጎሎም ዝህሉ ምርጋእ ደም 300 ወይ ትሕቲኡ እዩ ዝዕቀን ናብ 1000 ምስ ዝበጽሕ ድማ ወቅዒ ከስዕበሎም ይኽእል እዩ ናይ ፖውል ግን 80000 ሰማንያ ሽሕ እዩ በጺሑ ጸኒሑ ዶክተር ኣርቪንድ ቻንዳራቴቫ ከምዚ ዓይነት ዝመጠኑ መርጋእቲ ኣብ ህይወተይ ርእየዮን ሰሚዐዩን ኣይፍለጥንየ ኣካላቱ ነቲ ዝሓመሞ ኮቪድ-19 ግብረ መልሲ ንምሃብ ናብዚ መጠን መርጋእቲ ከምዝበጸሐ ግን ክንርዳእ ክኢልና ይብል ኣብ እዋን ዕጽዋ ወቕዒ ኣጋጢምዎም ናብ ኣብ ሆስፒታል ዝድቅሱ ቑጽሮም ከምዝጎደለ ዝሕብር ዶክተር ኣርቪንድ ቻንዳራቴቫ ኣብ ዝሓለፈ ክልተ ሳምንታት ኣብቲ ንሱ ዝሰርሓሉ ሆስፒታል ወቕዒ ልቢ ኣብ ሽዱሽተ ተሓከምቲ ኮቨድ-19 ከምዘጋጠመ ይሕብር ካብዞም ሽዱሽተ እቶም ክልተ እቲ ዘጋጠሞም ውቕዒ ልቢ ምስ ከም ጸቅጢ ደምን ሽኮርያን ዝኣመሰለ ካልእ ሕዱር ሕማሞም ከምዝዛመድ ብምሕባር እቶም ኣርባዕተ ግን እቲ ዘጋጠሞም ወቕዒ ልቢ ምስ ኮቪድ-19 ዝተሓሓዝ ኣብ ሓንጎል ዘጋጥም ምርጋእ ደም ዝዛመድ ምዃኑ የብርህ ንፖልን እቶም ካልኦትን ዘጋጠሞም ወቕዒ ድማ ኣብ ሓንጎል ደም ብምርጋእ ናይ ምዝካር ናይ መርኣይ ናይ ምዝራብን ናይ ምምዝዛንን ጸገማት ከምዘስዓበሎም ዶክተር ኣርቪንድ ቻንዳራቴቫ ይሕብር ሓካይም ፖውል ብህይወት ክተርፍ ትጽቢቶም ኣዝዩ ትሑት እዩ ነይሩ ብሕይወት እንተተሪፉውን ኣዝዩ ከቢድ ስንክልና ከምዘጋጥሞ ኣብ ግምቶም እዩ ነይሩ ፓውል ሕክምና ምስ ተገበረሉ ኣብ ድሓን ኩነታት ከምዘሎ እዩ ዝሕብር ንካልኣይ ግዜ ወቕዒ ምስ ኣጋጠመኒ ብዓልቲ ቤተይን ደቀይን ንካልኣይ ግዜ ዝርእዩኒ ኣይመሰለንን ነይሩ ዶኳትርውን እቲ ክገብርዎ ዝኽእሉ ኩሉ ነገር ከምዝገብሩ ጥራይ እዮም ሓቢሮሞም ፍቃድ ኣምለኽ ኮይኑ ግን ብህይወት ክተርፍ ክኢለ ጥዕናይ ድማ ካብ መዓልቲ ናብ መዓልቲ ይማሓየሽ ኣሎ ኢሉ ፓውል ካብቲ ጽቡቕ ምምሕያሽ ዝገብሮ ዘሎ ኣብ ምድማጽ ናይ ቃላት እዩ ፓውል ኣቀዲሙ ሽዱሽተ ቋንቋታት ናይ ምዝራብ ክእለት ነይርዎ እዩ ካብ ሓካይም ሓገዝ ደልዩ ኣብ ዝዛረበሉ ድማ ቋንቋ እንግሊዝን ፖርትጓልን እናሓናፈጸ እዩ ዝዛርብ እዚ ምትሕንፋጽ ናይ ቋንቋ ድሕሪ እቲ ንካልኣይ ግዜ ወቕዒ ምስ ኣጋጠሞ ዝተኸሰተ እዩ ዶክተር ኣርቪንድ ቻንዳራቴቫ እቲ ኣብ ንእስነቱ ዘጽንዖ ቋንቋታት ምስዚ ወቕዒ ተተሓሒዙ እቲ ኣብ ሓንጎሉ ዘጋጠመ ናይ ደም ምርጋእ ብቋንቋ ሕክምና ዋየሪንግ ኢልና ንጽውዖ ስለዘጋጠሞ ነቲ ቋንቋ ፈላልዩ ክጥቀመሉ ይሽገር ኣሎ ይብል ፓውል ኣብዚ ሕጂ ግዜ ከምቲ ቅድሚ ሕጂ ቅልጥፍ ቅልጥፍ ኢሉ ዘንብቦ ዝነበረ ከንብብ ከምዘይኽእል እዩ ዝዛርብ እዚ ነቶም ቃላት ኣብ ምድማጽ ጥራይ ዘይኮነ ዋላ ብውሽጡ ቃላት ከየምሎቐ ከንብብ ምስ ዝፍትንውን ቅልጥፍ ቅልጥፍ ኢሉ ከንብብ ኣይክእልን እዩ ፓውል የማናይ ኣካላቱ ከምድላዩ ኣይምእዘዘሉን እዩ ቅድም መዓልታዊ ንሓደ ሰዓት ብሽክለታ ይዝውር ኣብ ሰሙን ሰለስተ መዓልታት ስሩዕ ኣካላዊ ምንቅስቓስ ይገብር ከምኡውን ኣብ ሰሙን ሓንሳብ ይሕምብስ ነይረ ድሕሪ ሕጂ እቲ ብሽክለታ ምስዋር ዝከኣል ኣይመስለንን ናብ ምሕንባስ ክምለስን ክኽእልን ግን ተስፋ ይገብርይብል ፓውል ኣብ ላንሰት ሳይካትሪ ዝተገበረ መጽናዕቲ ኣብ ዓዲ እንግሊዝ ሕክማዊ ናብዮት ካብ ዝግበረሎም ዘሎ ተሓከምቲ ኮሮናቫይረስ 125 ሰባት ወቕዒ ልቢ ከምዘጋጠሞም የረድእ እቶም ልዕሊ ፍርቂ ድማ ብሰንኪ ኣብ ሓንጎሎም ዝረግአ ደምዩ ወቕዒ ኣጋጢምዎም እቶም ዝተረፉ ድማ ነድሪን ሕማም ኣእምሮን ዝኣመሰሉ ምልክታት ከምዝተራእዮም ውጽኢት እቲ ኣብ ካንሰት ሳይካታሪ ዝተገበረ መጽናዕቲ ይሕብር ሓደ ካብቶም ነዚ መጽናዕቲ ዘካየድ ፕሮፌሰር ቶም ሶሎሞን ካብ ዩኒቨርስቲ ሊቨርፑል ኮይኑ በዚ ዝተገበረ መጽናዕቲ ኮቪድ 19 ንሳንቡእ እዩ ዘጥቕዕ ዝብል መደምደምታ ኣብ ዘለዎ ኮይኑ ብዘይካ እዚ ካልእ ናይ ሓንጎል ጸገማት ከምዘስዕብ ክንርዳእ ክኢልና ኣለና እዚ ድማ ናብ ሓንጎል እኹል መጠን ኦክስጅን ስለዘይበጽሕ እዩ ብዘይካ እዚ ግን ኣብ ሓንጎል ናይ ደም ምርጋእ ብምስዓብ ናብ ወቕዒ የቃልዕ እዩ ሕጂ ተሪፋና ዘሎ እቲ ቫይረስ ብቀጥታ ኣብ ሓንጎልከ የጥቕዕ ድዩ ዝብል እዩ ይብል ኣብ ካናዳ ተመራማሪ ስነ መትኒ ዝኾነ ፕሮፉሰር ኣድርያን ኦውን ኮሮናቫይረስ ኣብ ሓንጎል ከስዕቦ ዝኽእል ጸገማት ንምፋላጥ መጽናዕቲ ዘካይድ ዘሎ ተመራማራ እዩ ኣብ ትሕቲ ጽኑዕ ክትትል ክናበዩ ዝጸንሑ ሕሙማት ናይ ምግንዛብ ጸገማት የጋጥሞም ከምዘሎ ክንርዳእ ክኢልና ኣለና ስለዚ ካብ ኮሮናቫይረስ ሓውዮም ተባሂሎም ናብ ገዝኦም ዝተፋነዉ እቲ ሓውዮም ካብ ሕክምና ምፍናዎም ቀዳማየ ደረጃ ናይ ምሕዋዮም ኮይኑ ብቀጻሊ ምክትታል ከምዘድልዮም ክንርዳእ ክኢልና ኣለና ይብል ዶክተር ኢካኤል ዛንዲ ኣብ ዓዲ እንግሊዝ ተመራማሪ ስነ መትኒ ኮይኑ ሳርስን መርስን ክልቲኦም ምስ ኮሮናቫይረስ ተተሓሒዞም ንርእዮም ዘለና ሓደሽቲ ሕማማት መትኒ ናይ ሓንጎል እዮም ቅድሚ ሕጂ ከኣ ከምዚ ዓይነት ሕማማት ኣጋጢሞሙና ኣይፈልጡን እዮም ይብል ኣቦኣ ንኢልሃን ዑመር ብሕማም ኮሮናቫይረስ ዓሪፉ ኮሮናቫይረስ ካብ ኣፍ ሞትየ ተመሊሰ ናይ መጀመርታ ኮሮናቫይረስ ዝረኸበት ጓል ኣንስተይቲ ኮሮናቫይረስ ዓለምለኻዊ ዝርጋሐ ኮሮናቫይረስ ዘርኢ ሰሌዳ ዶክተር ኢካኤል ዛንዲ ብምስዓብ እቲ ብቐረባ መነጻጸሪ ክኾነና ዝኽእል እቲ ኣብ 1918 ዘጋጠማ ለበዳ ስፓንሽ ፍሉ እዩ ነቲ እዋን ምልስ ኢልና ክርንርእዮ ምስ ንፍትን ብድሕሪኡ ኣብ ዝነበሩ 10 ክሳብ 20 ዓመታት ብዙሕ ምስ ሓንጎል ዝተኣሳሰር ሕማማት እዩ ተራእዩ ይብል ኣብ መወዳእታ ቀዳማይ ኵናት ዓለም ምስ ምምጻእ ኣብቲ እዋን ዝነበረ ለበዳ ዝተራእየ ኣንሰፋሊትስ ለታጂካ encephalitis lethargica ዝበሃል ኣብ ሓንጎል ብዘጋጥም ጸገም መትኒ ዝስዕብ ሕማም ብደረጃ ዓለም ንልዕሊ ሓደ ሚልዮን ሰባት ክጥቅዕ ክኢሉ ነይሩ እዩ እቲ ሕማም ግን ምስቲ ኣብ 1918 ኣጋጢሙ ዝነበረ ለበዳ ስፓንሽ ፍሉ ቀጥታዊ ምትእስሳር ነይርዎ ድዩ እኹል መርትዖታት ምእካብ ከምዘድሊ ዶክተር ኢካኤል የረድእ እቶም ድሕሪ ለበዳ ስፓንሽ ፍሉ ናይ መትንታት ጸገም ዝተራኣዮም ሰባት ስእነት ድቃስን ናይ ምንቅስቓስ ጸገማትን ዝኣመሰሉ ሕዱር ሕማማት ከምዘስዓበሎምውን ዶክተር ኢካኤል ይጠቅስ ኦሊቨት ሳክስ ዝተብሃለ ክኢላ ስነመትኒውን ድሕሪ እቲ ኣብ 1918 ዘጋጠመ ስፓኒሽ ፍሉ ሕዱር ሕማም ዘጥረዩ ሰባት ኣመልኪቱ ኣብ ዝጸሓፊ መጽሓፍ ገለ ሕሙማት ንዓሰርተ ዓመታት ኣብ ምሉእ ዕውለት ኣትዮም ካብ ድቃስ ክበራበሩ ከምዘይከኣሉን ካብ ድቃስ ንኽበራበሩ ኤል ዶፓ ዝተበሃለ መድሃኒት ክውሃቦም ከምዘለዎምን ይሕብር እቶም ሕሙማት እቲ መድሃኒት ስርሑ ምስ ወደአ ናብ ድቃስ ከምዝምለሱውን ኦሊቨር ሳክስ ኣብ መጽሓፉ ኣስፊርዎ ኣሎ እዞም ክኢላታት ስነ መትኒ ኣብ 1918 ዘጋጠመ ስፓንሽ ፍሉን ነዚ ሕጂ ኣጋጢሙ ዘሎ ኮቪድ 19 ንምንጽጻር እዞም ሕጂ ጸገማት መትኒ ናይ ሓንጎል ኣጋጢምዎም ዘሎን እዞም ሓውዮም ነናብ ቤቶም ተፋንዮም ዘለዉ ንነዊሕ ግዜ ሕክምናዊ ምክትታል ብምግባር ኮሮናቫይረስ ኣብ ሓንጎል ከስሕቦ ዝኽእል እኹል ስእሊ ብምሃብ ምስ ስፓንሽ ፍሉ ዘስዓቦ ድሕረ ጸገማት ብምውድዳር ናብ መደምደምታ ክብጻሕ ከምዝከኣል እዮም ዝሕብሩ ብዛዕባ ኮሮናቫይረስ ክትፈልጥዎ ዝግባእ ሓበሬታታት ኮሮናቫይረስ ኣብ ቀረባ ግዜ መድሃኒት ይርከብዶ ይኸውን? 