 ትግርኛ BBC News, ትግርኛናብቲ ትሕዝቶ ቀጽሉ ክፍልታት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ሃይማኖት ፈላማይ ሒጅራ ዝተኻየደሉ ካልኣይ መካ መስጊድ ኣልነጃሺ 4 ሓምለ 2020 መግለጺ ስእሊ, መስጂድ ኣልነጃሺ ናይ መጀመርታ ሒጅራ ሃይማኖታዊ ጉዕዞ ዝተኻየደሉ ቅዱስ ስፍራ ተኸተልቲ እምነት እስልምና እዩ ሓጅ እቲ ዝዓበየ ሃይማኖታዊ ምትእኽኻብ ዓለም እዩ ኣብ ሃይማኖት እስልምና ብምእማን ብኽብርታቱ ክትግዛእ እንከለኻ ዓቕምን ትሕዝቶን ኣብ ዝረኸብካሉ እዋን ኣብ ዕድመኻ ሓንሳብ ናብ ቅዱስ ቦታታት መካን መዲናን ምብጻሕ ግድን ኮይኑ ንግደት ሓጅ ሓንቲ ካብተን ሓሙሽተ ኣዕኑድ ሃይማኖት እስልምና እያ በዚ ምኽንያት በብዓመቱ ብርክት ዝበሉ ኢትዮጵያውያን ዝከኣሎም ምድላው ብምግባር ነቲ ኣብ መወዳእታ ወርሒ ሓምለ ጀሚሩ ኣብ ዘለዋ ሓሙሽተ ወይ ሽዱሽተ መዓልታት ኣብ መካ ዝፍጸም ስርዓት ጸሎትን ሓጅን ክሳተፉ ናብ ስዑዲ ዓረብ ይኸዱ ሕጂ ግን ኣይከም ቀደሙን ምኽንያት ምስራዝ ዓበይቲ ሃይማኖታዊ ታሪኻውን ባህላውን ምትእኽኻባት ዝኾነ ለበዳ ኮሮናቫይረስ ኣብ ዘለወሉ እዋን ስዑዲ ዓረብ ንንግደት ሓጅ ካብ ካልእ ሃገር ዝመጽኡ ኣመንቲ ከይኣትውዋ ከልኪላ እያ ነባሪ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ኣቶ ዓብዱራሕማን ሰይድ ካብ መጀመርታ ኣዋርሕ እዚ ዓመት ጀሚሩ ንንግደት ሓጅ ዝኾኖ ኩለ መዳያዊ ምድላው ክገብር ከም ዝጸንሐ ይዛረብ ቀስ ብቐስ ለበዳ ኮሮናቫይረስ ኣብ መላእ ዓለም ክዝርጋሕ ኣብ ዝጀመረሉ እዋን እንተኾነውን ንንግደት ሓጅ ዝግበር ጉዕዞ ክስረዝ እዩ ዝብል ግምት ኣይነበሮን ከም ኣማኒ ኩላትና አኣብ ዘለናዮ ኾይንና ብምጽላይ ካብዚ ሕማም ክንድሕን ኢና ኣላህ ብፍቓዱ ከጥፍኦዩ ዝብል እምነት ስለ ዝነበረኒ ክሳብ መወዳእታ ናብ መካ ብምኻድ ሓሳብ ልበይ ከስምር ፍቓድ ጎይታ ክፍጽምየ ዝብል ተስፋ ነይሩኒ ይብል ስዑዲ ዓረብ ንንግደት ሓጅ ኣመንቲ ካብ ካልኦት ሃገራት ከይኣትውዋ ከልኪላ ኮሮናቫይረስ ከም ኣማኒ ኣብ ገዛ ኾይንካ ምጽላይ ኣይርድአካን በዚ መገዲ ዝኣምኑ ብርክት ዝበሉ ተኸተልቲ ሃይማኖት እስልምና ብምኽንያት ኮሮናቫይረስ ናብቲ ቅዱስ ስፍራ ክኸዱ ብዘይምኽኣሎም ዝሓዘኑ ኣለው ከም ሰብ ሃይማኖትካን መጽሓፍን ዝብሎ ክትፍጽም ከለኻ ጽቡቕ ስምዒት ይፈጥርዩ ዝብሉ ቅድሚ ክልተ ዓመት ናብ መካ ዝኸዱ ሓጂ ሲራጅ መሓመድ ኣብቲ ሽዑ እዋን ዝነበሮም ታሕጓስ ኣይርስዕዎን ናብ ከምዚ ዝበለ ቅዱስ ስፍራ ምኻድ ብጣዕሚዩ ደስ ዝብል ኣብ ንግደት ሓጅ በጺሑ ንዝተመለሰ ድማ ኩሉ ሰብ እዩ እንኳዕ ደስ በለካ እናበለ ዝዝይሮ ኢሎም ኣብዚ ሕጂ እዋን ሓጅ ሲራጅ መሓመድ ሓላፊ ጉዳያት እስልምና መስጂድ ኣልነጃሺዮም እዚ ዓብዪ ታሪካውን ሃይማኖታውን ስፍራ ድማ ካልኣይ መካ ኮይኑ ስለ ዝርኣዮም ከምዚኦም ዝበሉ ቦታታት ብሓይሊ ጎይታ ደው ዝበሉዮም ኢሎም ይኣምኑ ዋላውን ሓጅ ዝኽውን ናብ መካ ብምኻድ እንተኾነ ነብዪና ነጃሺ ዝበጽሐ ንዓይ ዝበጽሐዩ ስለ ዝብለና ኣብ መስጂድ ኣልነጃሺ ምብጻሕ ጽድቂዩ ተባሂሉ ይውሰድዩ ኢሎም መግለጺ ስእሊ, እተን ሓሙሽተ ኣዕኑድ ሃይማኖት እስልምና መቓብር መሊኡ ማይን መብራህትን ጎዲሉ ተኸልቲ እስልምና ደቂ ሰባት ኣብ ዓዶም ኣብ ቦትኦም ክነብሩ ኣብ ዘይኽእልሉ ግዜ ናብ ነጋሺ መጺኦም ብሰላም ኩሉ ዓይነት ማሕበረ ቑጠባዊ ምንቅስቓስ ከካይዱ ከም ዝኽእሉ ዘርኣየ ቦታ ብምዃኑ መስጊድ ኣልነጃሺ ዓብዪ ሓላፍነት ማሕበረሰብ ሙስሊም ዓለም እዩ ይብሉ እዚ መስጊድ ኣብ ዞባ ምብራቕ ትግራይ ወረዳ ክልተ ኣውላዕሎ ይርከብ ሰዓብቲ እስልምና ኣብ መካ የጋጥሞም ካብ ዝነበረ ቕትለት ሰጊኦም ናብ ምድሪ ሓበሻ ኪዱ ተባሂሎም ክመጽኡ ከለው ነጋሽ ዝተባህለ ንጉስ ኣታናጊዱዎም ኣብ ኢትዮጵያ ከም ዘዕቖቡ ይዝንቶ እቲ መድጊድውን ድሕሪ እቲ ንጉስ ከም ዝተሰየመን ንሰለስተ ዓመት ኣስሊሙ ምስ ሞተ ቐብሩ ኣብቲ ቦታ ከም ዝተፈጸመን ሃይማኖታዊ መጽሓፍቲ ጠቒሶም ተኸተልቲ እቲ ሃይማኖት ይዛረቡ እዚ ልዕሊ 1400 ዓመት ዘቑጸረ ሒጅራ ስደት ዝተፈጸመሉ ቦታ እኳ እንተኾነ ትኽክለኛ ታሪኽ ኣልነጃሺ ኣብ ዓለም ክፍለጥ ካብ ዝጅመር ግን ናይ ክልተ ዓሰርታት ዓመታት ዕድመዩ ዘለዎ ሓጂ ዓብዱ ነዚ መስጊድ ዝሃነጹ ሰብ ኮይኖም ድሕሪ 1983 ዓ.ም ኣቆጻጽራ ኢትዮጵያ ብኢትዮጵያዊ በዓል ሃፍቲ ሸኽ ኣላሙዲ ሒሴን ተሓዲሳ ነይራ ሕቶ ምህናጽ መስጊድ ኣብ ኣኽሱም ኮሮናቫይረስን ሃይማኖታውን ማሕበረሰባውን ርድኢታትን ብ2015 ዓ.ም ኣቆጻጽራ ኤውሮጳ ድማ መንግስቲ ቱርኪ ሙሉእ ከሐድሶን ህንጸትን እቲ መስጊድ ክሰርሕ ሓላፍነት ወሲዱ እዚ ቲካ ብዝተባህለ ትካል ኮንስትራክሽን ክሳለጥ ዝጸንሐ ስራሕቲ ኣብ ውሽጢ 5ተ ዓመት ዝውገኑ ሰለስተ ደረጃታት ህንጸት ነይሮምዎ ጸሓፊ ጉዳያት እስልምና ትግራይ ኣቶ መሓመድ ካሕሳይ እቲ ቐዳማይ ምዕራፍ ዝበሃል ክሳብ ኣርባዕተ ዓመት ዝወስድ ዝበሉዎ ናይ ጽገና ምንጻፍ እምንን ምምሕያሽን ምስፍሕፋሕን እቲ መስጊድ እዩ ይብሉ እቲ ቐጻሊ ምዕራፍ ካብ ቐጽሪ እቲ መስጊድ ወጺእኻ ዘሎ ህንጸት ኮይኑ ማእከል ዕዳጋ ሆቴል ሬስቶራንት መዕረፊ ኣጋይሽ ሰሪሕካ እቲ ከባቢ ናብ ልምዓት ምእታው ዝጥምት ይኸውን ድሕሪዚ ዓበይቲ መዕረፉ ኣጋይሽ ምስራሕ ዓበይቲ ማያት ምኹዓት ህንጻት መገዲታትን ኮሌጃትን ዘጠቓልል ኮይኑ ኣብዚ ሕጂ እዋን ጌና ኣብ ቐዳማይ ምዕራፍ ህንጸት ከም ዝርከብ ኣቶ መሓመድ ካሕሳይ ሓቢሮም ኣብዚ ደረጃ እንከሎ ግን ናይ መብራህትን ማይን ጸገማት ከም ዘለዉዎን ብርክት ዝበሉ ትሕዝቶታት እቲ መስጊድ ይስረቑ ምህላዎምን ሓጅ ሲራጅ መሓመድ ዝዛረቡ ኣብ መስጂድና ዘሎ ናይ መቓብር ቦታ መሊኡ ነቲ መስጂድ ማይ ንምቕራብ ካብ ዝተኹዓተ 240 ሜትሮ ጉድጓድ ኩዒቶም ዝነበረ ፓምፕ ተሰሪቑ ኣሎ ብዙሕ ንበረትውን ተሰሪቑን ተሸይጡን እዩ ዝብል ቅርታ ኣለዎም እዚ ጉዳይ ካብ ወረዳ ክሳብ ክልል ቤት ምኽሪ ጉዳያት እስልምና ክፈልጦ ከም ዝተገብረ ዝዛረቡ ሓጅ ሲራጅ ጥርዓንና ዝሰምዕ ኣካል የለን እቲ ጉድለት ኣብ ጉዳያት እስልምና ክልል ስለ ዘሎ ድማ ዋና መጥፍኢ ጉዳይ እስልምና ክልልናዩ እየ ዝብል ኢሎም መስጊድ ኣልነጃሺ ሃይማኖታዊ ቦታ ካብ ምዃን ሓሊፉ ታሪኻዊ ቦታ ስለ ዝኾነ ካብ ታሕቲ ክሳብ ላዕሊ ዘሎ ኣመራርሓ ጉዳያት እስልምናን ቱሪዝምን እቲ ክልል ንሓድሕድ ምዕባለታቱ ይከታተሉዎ እዮም ተባሂሉ ይእመን ሸኽ ረጃ ኑሩ ኣቦ መንበር ኮሚቴ ኣልነጃሺዮም ነዚ ንታሕቲ 240 ሜትሮ ዘሊቑ ዝተቐብረ ማይ ዝደፍእ ፓምፕ ተሰሪቑ ዝብል ሓሳብ ሓሶት ብምባል ይነጽጉዎ ሕዚውን ኣብ ውሽጢ እዩ ዘሎ ህዝቢ ዝርእዮ ዝሕባእ ነገር ኣይኮነን ዝብሉ ሸኽ ረጃ ኑሩ ኣብቲ መስጊድ ሕጽረት ትራንስፎርመር ብምህላዩ ግን ተቓጺላ ኣገልግሎት ትህብ ከም ዘየላ ይዛረቡ ትሕዝቶ እዚ መስጂድ ብምምዕባል ዝሓሸ ሃይማኖታውን ቑጠባውን ረብሓ ዘመንጩ ከባቢ ንምግባር ሓላፍነት ዝወሰደ ኩባኒያ ህንጸት ቱርኪ ናብ 2ይ ደረጃ ህንጸት ከይተሰጋገረ እንከሎ ቅድሚ ሰለስተ ወርሒዩ ንቤት ምኽሪ ጉዳያት እስልምና መፍትሕ ኣረኪቡ እቲ ኩባኒያ ኣብ ስራሕ ኣብ ዝነበረሉ እዋን ተመሳሳሊ ጸገማት ከጋጥም እንከሎ ሓላፍነት ወሲዱ ጽገና ይገብር ነይሩ ኣብዚ ሕጂ እዋን ግን ብምኽንያት ለበዳ ኮሮናቫይረስ ኣብ ስራሕ ከም ዘየሎን ግዚያዊ ሓላፍነት ተረኪቦም ይከታተሉዎ ከም ዘለውን ጸሓፊ ጉዳያት እስልምና ትግራይ ኣቶ መሓመድ ካሕሳይ የረድኡ ናይ መብራህቲ ክንርከቦ ከለና ከም ዝተቓጸለን ናብ ስራሕ ክምለሱ ከለው ከዐርዩዎ ከም ዝኾኑን ነጊሮምና ግን እዚ ለበዳ ንዓለም ዓብዪ ዕንቅፋት ኮይኑ ስለ ዘሎ ኣብ ቀረባ እዋን ተመሊሶም ክመጽኡ ድዮም ኣይመጽኡን ገና ኣይተፈልጠን ኢሎም ወሲኾም እታ ማይ እትደፍእ ፓምፕ ከም ዝተቓጸለት ምስ ፈለጥና ገበርቲ ሰናይ ደሊና ዝሰርሕሉ መገዲ ኣመቻቺእና ክገዝኣ እየ ዝበለና ኣካልውን ነይሩ ንዕኡ እናተጸበና ከለና ዋጋ ኸቢሩኒ ኢሉ ገዲፉዋ ኣሎ እንተኾነ ንክትዕረ ንጽዕር ኢና ዘለና ዝብል ምላሽ ሂቦም ኣብዚ ሰዓት እቲ መስጂድ መብራህትን ማይን የብሉን ዝብል ዘረባ ግን ግጉይዩ ብምባል ይነጽጉዎ ብርኢይቶ ሸኽ ረጃ ዝሰማምዑ ኣቶ መሓመድ ነታ ፓምፕ ሰሪቑ ክሸይጥ ዝደሊ ኣካል ኣሎ ኢልካ ንምእማን ዘጸግም እኳ እንተኾነ ኣብዚ ሰዓት ቀንዲ ትኹረትና ነታ ዝተቓጸለት ፓምፕ ኣብ ምትካእ ዝሕግዘና ገባሪ ሰናይ ኣሊሽካ እቲ ጸገም ምፍታሕዩ ኢሎም እቲ ፓምፕ ስለ ዝተቓጸለ ኣብ ቀረብ ማይ ጸገም ኣጋጢሙ ኣሎ ተሰሪቑ ዝብሃል ግን 245 ሜትሮ ንታሕቲ ዝተቐበረት ፓምፕ ክወስድ ዝመጽእ ንዓኣ ዘውጽእ መሽን ክህልዎ ኣለዎ ነዚ ኩዒታ እተውጽእ ዓባይ መሽን ደው ኢላ እንተነይራ ድማ እቲ ጠፊኡ ዝብል ዘሎ ኣካል እንታይ ይገብር ነይሩ ብዝብል ተሓታቲ ይገብሮ እዮም ዝብሉ ምንጪ ስእሊ, MOHAMMED KAHSAY መካነ መቃብር 10 ደቂ ተባዕትዮ 5 ደቂ ኣንስትዮ ዝርከብኦም ተኸተልቲ ኣስሓባት ነብዪ መሓመድ ኣብ መስጊድ ኣልነጃሺ ይርከብ እዚ ኣብ ኣልነጃሺ ዝግበር ምብጻሕ ዑላማታት ትግራይ ከም ዝመስረቱዎ ዘረድኡ ኣቶ መሓመድ እቲ ቀደም ሓጅ ክግበር እንከሎ ብምጽዋዕ ኣቢልካ ይኸይድ ከም ዝነበረ የዘንትው ናብ መካ ኣብ ዝግበር ጉዕዞን ካብ መካ ኣብ ዝግበር መልስን ካብን ናብን ኣብ ዝህሉ ምንቅስቓስ ናይ መጓዓዝያ ጸገም ስለ ዝነበረ ኣልነጃሺ ከም መራኸቢ ቦታ ክኾኖም ይጥቀምሉ ነይሮም ተዛማዲ ትሕዝቶ ኮሮናቫይረስ ከም ኣማኒ ኣብ ገዛ ኾይንካ ምጽላይ ኣይርድአካን4 ሚያዝያ 2020 ሃይማኖት ራስ-ተፈራያን ማዕረ ካልኦት ሃይማኖታት ምዃኑ ሓደ ኬንያዊ ዳኛ በዪኑ13 መስከረም 2019 ኤርትራ ምክፍፋል ኦርቶዶክሳዊት ቤተክርስቲያን ኤርትራ ክሳብ መዓስ?9 ታሕሳስ 2019 ኢንዶኔዢያ ካብ ቦምባ ምስራሕ ናብ ምስባኽ ሰላም28 ጉንቦት 2020 ኮሮናቫይረስ ጋና ስለምንታይ ሓዚና?26 መጋቢት 2020 ትካል ባህሊ ትምህርትን ሳይንስን በዓል ጥምቀት ኢትዮጵያ ኣብ ዩኔስኮ ክምዝገብ ተወሲኑ12 ታሕሳስ 2019 ዜናታት ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ16 ጥሪ 2021 ቦቢ ዋይን ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹቅድሚ 6 ሰዓታት ስለምንታይ ንፓትሪስ ሉሉምባ ምዝካር ኣድለየ?ቅድሚ 5 ሰዓታት ኣዘራረብቲ ዛዕባታት እናኸረረ ዝመጽእ ዘሎ ጎንጺ ዶብ ኢትዮጵያን ሱዳንን14 ጥሪ 2021 ክልል ኦሮሚያ መምህር ኪቲላ ጉዳታ ስለምንታይዩ ተረሺኑ?12 ጥሪ 2021 3:42 ቪድዮ, ብዛዕባ ፕረዚደንታዊ መረጻ ኡጋንዳ እንታይ ትፈልጡ?, ዕምሪ ፈነወ 3,4212 ጥሪ 2021 ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ መዓልታዊ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ዘርኢ ሰሌዳ24 መጋቢት 2020 ሱዳን ኣብ መስርሕ ልዝብ ግድብ ሕዳሰ ኣይተሰማመዐትን11 ጥሪ 2021 ምስ ሱዳን ዘሎ ምስሕሓብ ዶብ ናብ ዝነበሮ ተመሊሱ ብሰላም ክፍታሕ ኣለዎ- ኢትዮጵያ7 ጥሪ 2021 ቦይንግ 737 ነፋሪት ኢንዶኔዥያ ዝወደቐትሉ ከባቢ ተፈሊጡ ተባሂሉ10 ጥሪ 2021 ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ስዑዲ ዓረብ ዝሳቐዩ ኢትዮጵያውያን መንግስቲ ናብ ዓዶም ክመልሶም ይምሕጸኑ7 ጥሪ 2021 ኣቶ ጃዋር መሓመድ ዝርከቦም ክሱሳት ሎሚ ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም12 ጥሪ 2021 ብብዝሒ ዝተነበ 1 ኣብ 50 ግዝኣታት ኣመሪካ ብኣጽዋር ዝተዓጀበ ተቓውሞ ከይካየድ ተሰጊኡ 2 ላዕለዎት መሪሕነት ህወሓት ትማሊ ናብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም 3 ወድብ ኣንጌላ መርክል ሓድሽ ኣቦ መንበር መሪጹ 4 ኡጋንዳ ፕረዚደንት ዩወሪ ሙሰቨኒ ከምዝተዓወተ ተገሊጹ 5 ቦቢ ዋይን ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ 6 ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ 7 ጣሊባን ኣባላቱ ብዙሓት ኣንስቲ ከይምርዓው ትእዛዝ ኣመሓላሊፉ 8 ኣብ ትግራይ ምሉእ ኣገልግሎታት መብራህትን ስልክን መዓስ ክጅምር ይኸውን? 