 ትግርኛ BBC News, ትግርኛናብቲ ትሕዝቶ ቀጽሉ ክፍልታት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ቤት ማእሰርቲ ኤርትራ ኣእምሮን ሕልናን ዘልምስዩ 30 ሓምለ 2018 ምንጪ ስእሊ, Semere Kesete ኤርትራ ምስ ኢትዮጵያ ዝነበራ ግጭት ኣብቂዑ ኢላ ካብ ትእዉጅ ብርክት ዝበሉ ፖለቲካዊ ለዉጢታት ክተምጽእ ልዑል ትጽቢት ይግበረላ ብዝተፈላለየ ምኽንያት ዝተሓየሩ ዜጋታት ካብ ቤት ማእሰርቲ ምፍታሕ ካብቶም ብቀዳምነት ዝርቁሑ ዉዓል ሕደር ዘይበሃሎም ፖለቲካዊ ፍታሕ ዘድልዮም ሓደ ኢዩ ሰመረ ከሰተ ይበሃል ኣብ 1990 ተምሃራይ 10ይ ክፍሊ እንከሎ ከም ኩሉ ኤርትራዊ ንኽጋደል ንሳሕል ወሪዱ ድሕሪ ናጽነት ናይ 90 ተጋደላይ ተባሂሉ ካብ ሰራዊት ተጣዩሱ ሰመረ ካብ ውትህድርና ምስ ተሰናበተ ቀትሪ እናሰርሐ ምሸታዊ ድማ እናተምሃረ ዩኒቨርሲቲ ዘእትዎ ነጥቢ ኣምጺኡ ብዓውደ ሕጊ ኸኣ ብልዑል መዓርግ ብዲግሪ ተመሪቑ እንተኾነ ግን በቲ ዝተማህረሉ ዓውዲ ከገልግል ኣይከኣለን ብኣንጻሩ ብሰንኪ ፖሎቲካዊ ምኽንያት ግዳይ ማእሰርቲ ኮይኑ ስለምንታይ መዓስን ከመይ ንዝብል ሰመረ ባዕሉ ከዘንትወልናዩ መዓልታዊ ማዕጾ ክኽፈት እንከሎ እንታይ ከምዝገብሩኻ ኣይትፈልጥን ተምሃራይ ራብዓይ ዓመት ኣብ ዝነበርኩሉ ፕረዚደንት ኣቦ መንበር ማሕበር ተምሃሮ ዩኒቨርሲቲ ኣስመራ ኮይነ ተመሪጸ ቃለ-መሕትት ምስ ፕሮፌሰር ጋይም ክብረኣብ ኣብ ጉዳይ ሃገራዊ ኣገልግሎት ኤርትራ ጉዳይ ሰብኣዊ መሰላት ኤርትራ ተዘትይሉ መንግስቲ ኤርትራ 35 ናይ ሃይማኖት እሱራት ይፈትሕ መንግስቲ ኣብቲ ሽዑ እዋን ኣብቲ ዩኒቨርሲቲ ዝገበሮ ምትእትታዉ ኣብ ምምሕዳር ናይቲ ዩኒቨርሲቲ ዝበጽሕ ዝነበረ ጸቕጢ ዝምልከት ብቅዋም ናይቲ ማሕበር ኣቢልና ብሰላማዊ መገዲ ሕቶታት ነቕርብ ነይርና ጸኒሑ ግና እቲ መንግስቲ ሕቶታትና ብተቓዉሞ ደረጃ ስለዝርኣዮን እቲ ተቓዉሞ ምስ ተረረን ኣብቲ እንምረቀሉ መዓልቲ 28 ሓምለ 2001 ነቶም ተምሃሮ ወኪለ መደረ ኣስሚዐ መንግስቲ ኣብቲ ዩኒቨርሲቲ አእዳዉ የተኣታቱ ከምዘሎ ተምሃራይ ናብ ግዱድ ዕዮ ከእትዎ ከምዝመደበ ዩኒቨርሲቲ ናይ ፍልጠትን ምርምርን ክነሱ እቲ ዝነበረ ምምሕዳር ሓዉሲ ወተሃደራዊ መንፈስ ከምዘለዎን ፕሮፌሰራት እቲ ዩኒቨርሲቲ ናጽነት የብሎምን ክብልን ኣብታ ሃገርዉን ግዝኣተ ሕጊ ክህሉ ከምእንድግፎ ጠቒሰ ድሕሪ ሰለስተ መዓልቲ ግና ምስ ተመረቕና 31 ሓምለ 2001 ናይ ጸጥታ ኣባላት ኣብ መደቀሲየይ መጺኦም ወሲዶምኒ ብሃገራዊ ድሕነት ናብ ዝመሓደር ክፍሊ ጸጥታ ድማ ኣትየ ብዘይ ዝኾነ ክስን ፍርድን ንሓደ ዓመት ምስ ዝኾነ ይኹን ሰብ ከይተራኸብኩ ኣብ ሓንቲ ጸባብ ሸላ ጸኒሐ ምንጪ ስእሊ, Semere Kesete ብሕጊ ዝተቐየደ መንግስቲን ብቅዋም እትመሓደር ናጻን ዲሞክራሲያዊትን ሃገር ናይ ምጽሓፍን ምዝራብን ዜጋታቱ ዝሕሉን ዘኽብርን እንተዝኸዉን ነይሩ እቲ ዘቕረብኹዎ ዘረባ ከም ተቓዉሞ ተራእዩ ስጉምቲ ዝዉሰዶ ኣይነበረን ኮይኑ ግና እቲ ዘሎ መንግስቲ ንዝኾነ ይኹን ሓሳብ ተጸዋርነት ዘይብሉ እወንታዊ ነቐፌታ ክጻወር ዘይኽእል ስለዝኾነ እቲ ዘቕረብናዮ ርኢይቶ ከምተቃዉሞ ስለዝረኣዮ ኣሲሩኒ ኣብታ ጸባብ ሸላ ንዓይኒ ምድሪ ተባሂሉ ተሰሪሑ ዝነበረ ንሽዱሽተ ወርሒ ደገ ከይወጻእኩ ጸሓይ ከይተጸለኹ ምስ ሰብ ከይተራኸብኹየ 24 ሰዓታት ዘሕልፍ ነይረ እዚ ህሞት ኣእምሮኻ ዝፈታትንዩ መዓልታዊ ማዕጾ እንትኸፍቱ እንታይ ከምዝገብሩኻ ኣይትፈልጥን ናብ ፍርዲ ድዮም ከቕርቡኻ ክቐትሉካ ድዮም ናብ ካልእ ቤት ማእሰርቲ ድዮም ክወስዱኻ ኣይትፈልጥን ንሓደ ሰብ ኣብ ዕጽው ቦታ ሓዪርካ ክተቐምጦ ከለኻ ካብ ምቅጥቃት ንላዕሊዩ ዘሕምም ከምኡውን ካብ ሰብ ናብ ዘይሰብ ኢኻ ትቕየይሮ ምስ ሰብ ከይራኸብ ገይርኻ ክተቐምጦ ከለኻ ዉሽጥኻዩ ዝዓኒ ብዚ ምኽንያት ድማ እምሮኻ ክትስሕት ዓይንኻ ክትዓዉር ትኽእል ሰብ ኩል ግዜ ሰብ ዝኸዉን ምስ ሰብ ምስ ዝህሉዩ ብዓቕምኻ ዘገልገልኻያን ብቐጻሊ ክትሰርሓላን ክተገልግላ እትብህጋ ሃገር ከምዚ ዓይነት ተግባራት ክፍጸሙ ምርኣይ ፈጺምካ ክትሓስቦ ኣይትኽእልን ካብቲ መቑሕ እቲ ዝኣወጁልኻ ስነ-ኣእምሮኣዊ ኵናት ይዛይድ ምናልባት ናይ ዕለትን ወቕትን ክመዛበለካ ስለዝደልዩ ድዮ መብራህቲ እታ ዝነበርኹላ ሸላ ን24 ሰዓታት ፈጺሙ ኣይጠፍእን ነይሩ ብዛዕባ መሰልኻን ምሕታት ነዉሪዩ ክትሓተትት እንተፈቲንካ ስከለምንታይ ብሕጊ ዘይሕተት እንተኢልካን መቑሕዮም ዘእትዉልካ ንልዕሊ ክልተ ሰሙን ን24 ሰዓታት ንድሕሪት ፌሮ የእቲዎምለይ ነይሮም ድሕሪኡ ዝኾነ ዓይነት ፍታሕ ካብኦም ክመጽእ ስለዘይትጽበ ነቲ ኩነታት ተቀቢልካዮ ክትኸይድ ትግደድ እተን ቀዳሞት ሽዱሽተ ኣዋርሕ ፈጺምካ ንደገ ኣይወጻእኩን ጸሓይ ኣይትርእይን ኢኻ ኩነታትኻ እንታይ ምዃኑዉን ኣይትርእዮን ኣብ መፋርቕ መስከረም ኣብ ማንታ ህንጻታት ኒዉዮርክ ዘጋጠመ መጥቃዕቲ 911 ዋላ ሓደ ኣፍልጦ ኣይነበረንን ኣጋጣሚ እቶም ሸዕዑ ዝነበሩ ሓለዉቲ ካልኦት እሱራት ንደገ ከዉጽኡ ክብሉ ንዓይ ኣዉጺኦምኒ እቲ ዝሕልወኒ ዝነበረ ዋርዲያ ጋዜጣ የንብብ ነይሩ ኣብቲ ዘንብቦ ዝነበረ ጋዜጣ ዓይነይ ስርቕ ኣቢለ ይርኢሞ ዝቃጸላ ዓበይቲ ህንጻታት ርኣኹ ነቲ ዝሕልወኒ ዝነበረ ዋርድያ እንታይ ደኣዩ እዚ ኢለ ሐቲተዮ ብኣንክሮ ኣይሰማዕካን ዲኻ ኣልቃዒዳ ንኣሜሪካ ኣጥቂዑ ኢሉ ነገረኒ ሽዑ ክንደየናይ ካብ ዓለም ርሒቐ ከምዘለኹ ዝተገንዘብኩ ክንድዚ ዝኣክል ሽግር ኣብ ዓለም ኣጋጢሙ ዘይፈልጥ ሰብ ብጀካ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ኤርትራ ዝተሓየረ ካልእ ኣይክህሉን ሃቐነ ናይቲ መንግስቲ ኣተሓሳስባ ናይቲ ሰብ ንድሕሪት ከምዝምለስ ምግባር ኢዩ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ተዓጺኻ እትፈልጦም ምዕባለታት የለን ምስ ወጻእካውን ምስቲ ኣብ ደገ ዝጸንሐ ኣይትሰማማዕን ኢኻ ብኣንጻሩ ሂወትካ ክትመርሕ ጸገም ኢዩ ካብቲ ዘእትዉልካ መቑሕ ንላዕሊ እቲ ዝእዉጁልካ ስነ ኣእምሮኣዊ ኵናትዩ ዝያዳ ዝስመዐካ ዝተምሃርካዮ ዝፈለጥካዮ ኩሉ ኢኻ ትኸስር እዚኣ እያ ካብቲ ኹሉ ዝነበርኩዎ እተሕመኒ ክንደይ ሰብ ኣብ ጎዳጉዲ ይሳቐ ስነ ኣእምርኡ ይትንከፍን ህይወቱ ይሓልፍ ከምዘሎያ ተዘኻኽረኒ ጥምየት ተኻኢልና ስለዝነበርና ሓመድ ልሒሰ ሓደ እዋን ተምሃሮ ዩኒቨርሲ ሰመረ ናብ ሕጊ ከይቐረበ ናብ ዝኾነ ማእቶት ኣይንኸይድን ኢሎም ጸቕጢ ምስገበሩ ንኸምስሉ ናብ ቤት ፍርዲ ወሲዶምኒ ዋላ ሓደ ክሲ ከይተመስረተ ስለዝጸንሐ ግና ዳና ክሲ መስሪቶም ክመልሱኒ ነጊሩዎም እንተኾነ ግን ክሲ መስሪቶም ክመልሱኒ ኣይከኣሉን ነቶም ተምሃሮ ድማ ግዳያት ምንግልታዕን ማህረምትን ገይሮምዎም እዚ ጥራይ ኣይኮነን ናብ ዊዓን ግለዓሎን ሙቐት ዝነበረሉ እዋንዩ ገማግም ቀይሕ ባሕሪ መዝሓሊ ኣየር ጌርካዉን ዘይክኣልዩ ተወሲዶም ክልተ ተምሃሮ የማነ ተኬኣን ይርጋእ ዮሰፍን ድማ ብምኽንያት ክቱር ዋዒ ሞይቶም ካብኦም ብዙሓት ሕዱር ሕማምን ጸገማትን ስለዘጋጠሞም ድሕሪ ክልተ ወርሒ ተመሊሶም ብድሕሪ ዓመት መሓሪ ዮውሃንስ ዝተባህለ ናይታ ዕለት ደፋር ዋርድያ ስለዝተሓባበረኒ ካብ ማእሰርቲ መስኡ ሃደመ ወጺኣ ብሰንበት 28 ሓምለ እቲ ናይ ሽዑ ዋርድያ በቲ ዘቕረብኹዎ ሓሳብ ስለዝተረዳዳእና ካብቲ ቤት ማእሰርቲ መሊቑና ለይትን መዓልትን ተጓዕዝና ድሕሪ 5ተ መዓልቲ ገርህሰናይ ኣቲና ብሓበር ድማ ዑቑባ ሓቲትና ዓመት ሙሉእ እግርኻ ከይተወሳወስካ ጸኒሕካ ክንድዚ ክትኸይድ ቀሊል ኣይኮነን እንተወሲንካ ግና ክብዳህ ይከኣልዩ ምንጪ ስእሊ, Semere Kesete ኣብ ከምዚ ዝበለ ህሞት መግብን ማይን ኣይርኣየካን በይን ተምልጥ ጥራሕ ኢኻ ትሓስብ ሓደ መዓልቲ ግና ጥምየት ተኻኢልና ስለዝነበርና ሓመድ ዝለሓስኹሉ እዋን ነይሩ ናብ ትግራይ ምስ ኣተና ገባር ስለዝጸንሑና ሽዑ ንሽዑ ሓንቲ ኣደ መግቢ ሂበናና ካብታ ዕትብትኻ ዝተቐበረሉ ዝተሃነጽካላ ሃገርካ ክትወጽእ ከለኻ ዝስመዐካ ስምዒት ከቢድዩ ግን ከም ስብ ክትነብረላ ስለዘይትኽል ምስኮነት ገዲፍካያ ክትወጽእ ትግደድ ህይወት ድሕሪ 17 ዓመታት ናብ ኢትዮጵያ ምስ ኣተኹ ብቐጥታ ናብ ሆላንድ ተጉዒዝና ብድሕሪኡ ናብ ኣሜሪካ ብምኻድ ናይ 2ይ ዲግሪ ትምህርተይ ቐጺለ ኣብዚ ሕጂ እዋን ኣብ ዓለምለኸ ምትሕብባር ልምዓት ጀርመን ተቖጺረ ኣብ ኮሚቴ ምርጫ ቦትስዋና ኣማኻሪ ልምዓት ኮይነ ይሰርሕ ኣለኹ በዓል ሓዳርን ኣቦ ሓንቲ ቆልዓንየ ሓንቲ መዓልቲዉን ኣብ ደገ ከነብር ሓሲበ ኣይፈልጥን ብዛዕባ ሃገረይን ህዝበይን ምሕሳብኳ ኣቋሪጸ ዘይፈልጥ እንተኾንኩ ከም ሰብ ክነብር ስለዘለኒ ግና ኣብ ስደት ይነብር ኣለኹ ኢትዮ-ኤርትራ ሃገራት ኢትዮጵያን ኤርትራን ሕጂ ጀሚረንኦ ዘለዋ ሓድሽ ዲፕሎማሲያዊ ርክብ ልዕሊ ዝኾነ ዝነኣድዩ ህዝቢ ኤርትራ ልዕሊ ዝረኾነ ህዝቢ ከቢድ መስዋእቲ ስለዝኸፈለ ነቲ ሰላም ይደልዮን ይናፍቖን ኣብ ኤርትራ ሰላም ዘይደሊ ሓደ ሰብ ጥራይ ኢዩ ንሱ ከኣ ኢሳይያስዩ ኮይኑ ግና እዚ ተፈጢሩ ዘሎ ኩነታት መሰረትን ዉሕስነትን ሃሊዩዎ ነባሪ ክኸዉን ኢና ንደልዮ ምእንተዚ ቀዲምካ ምስ ነብስኻ ሰላም ክትገተብር ኣለካ መንግስቲ ኤርትራ ግና ክሳብ ሕጂ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ኵናት ኣዊጁዩ ዘሎ ኢሳይያስ ኣብታ ሃገር ሰላም ከይህሉ ለይትን መዓልትን እናጽዓረ ከሎ ሰባት ኣብ መቑሕ መዳጎኒ ትሕቲ መሬት ንዓመታት እናተሳቐዩ ሃለዋቶም ዘይፍለጥ እናሃለዉ ስርዓትን ኣኽብሮ ህዝብን ኣብዘይብሉ ቅዋምን ሕግን ኣብዘይተተግበረሉ ላዕሊ ላዕሊ ከይድካ እተምጽኦ ሰላም ትርጉም የብሉን ናይ ሓደ ዉልቀ ሰብ ባህታ ዝእንገደሉን ዝረዉየሉን ኩነታትዩ ዘሎ ልብኻ ዘርግእ ኣይኮነን ጸረ ሰላም ዝኾነ ሓይሊ ኮፍ ኢሉ ከሎ ካብ ኣስመራ ዘሊልካ ኣዲስ ኣበባ ከይድካ ዝመጽእ ሰላም የለን እቲ ሰላም ብዓዲኻላ ገይርካ ዓዲ ግራትዩ ዝመጽእ ነዚ ዘሊልካ ዝመጽእ ሰላም ኣይርድአንን ዜናታት ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ16 ጥሪ 2021 ቦቢ ዋይን ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹቅድሚ 6 ሰዓታት ስለምንታይ ንፓትሪስ ሉሉምባ ምዝካር ኣድለየ?ቅድሚ 5 ሰዓታት ኣዘራረብቲ ዛዕባታት እናኸረረ ዝመጽእ ዘሎ ጎንጺ ዶብ ኢትዮጵያን ሱዳንን14 ጥሪ 2021 ክልል ኦሮሚያ መምህር ኪቲላ ጉዳታ ስለምንታይዩ ተረሺኑ?12 ጥሪ 2021 3:42 ቪድዮ, ብዛዕባ ፕረዚደንታዊ መረጻ ኡጋንዳ እንታይ ትፈልጡ?, ዕምሪ ፈነወ 3,4212 ጥሪ 2021 ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ መዓልታዊ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ዘርኢ ሰሌዳ24 መጋቢት 2020 ሱዳን ኣብ መስርሕ ልዝብ ግድብ ሕዳሰ ኣይተሰማመዐትን11 ጥሪ 2021 ምስ ሱዳን ዘሎ ምስሕሓብ ዶብ ናብ ዝነበሮ ተመሊሱ ብሰላም ክፍታሕ ኣለዎ- ኢትዮጵያ7 ጥሪ 2021 ቦይንግ 737 ነፋሪት ኢንዶኔዥያ ዝወደቐትሉ ከባቢ ተፈሊጡ ተባሂሉ10 ጥሪ 2021 ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ስዑዲ ዓረብ ዝሳቐዩ ኢትዮጵያውያን መንግስቲ ናብ ዓዶም ክመልሶም ይምሕጸኑ7 ጥሪ 2021 ኣቶ ጃዋር መሓመድ ዝርከቦም ክሱሳት ሎሚ ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም12 ጥሪ 2021 ብብዝሒ ዝተነበ 1 ኣብ 50 ግዝኣታት ኣመሪካ ብኣጽዋር ዝተዓጀበ ተቓውሞ ከይካየድ ተሰጊኡ 2 ላዕለዎት መሪሕነት ህወሓት ትማሊ ናብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም 3 ወድብ ኣንጌላ መርክል ሓድሽ ኣቦ መንበር መሪጹ 4 ኡጋንዳ ፕረዚደንት ዩወሪ ሙሰቨኒ ከምዝተዓወተ ተገሊጹ 5 ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ 6 ቦቢ ዋይን ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ 7 ኣብ ትግራይ ምሉእ ኣገልግሎታት መብራህትን ስልክን መዓስ ክጅምር ይኸውን? 