 ኣብዚ ሕጂ እዋን ካብ ዝሓለፈ 25 ዓመታት እቲ ዝኸፍአ ዝተባህለ ወራር ዕስለ ኣንበጣ ኣብ ኢትዮጵያን ሃገራት ምብራቕ ኣፍሪቃ ጉድኣት የብጽሕ ኣሎ መበገሲ እቲ ካብ ዝሓለፈ ዓመት ጀሚሩ ጉድኣት ዘብጽሕ ዘሎ ዕስለ ኣንበጣ ኣብ 2018ን 2019ን ኣቆጻጽራ ኣውሮጳ ዘጋጠመ ከቢድ ንፋስን ዝናብን ከም ዝኾነ ሰብ ሞያ ይዛረቡ ከም ጸብጻብ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ቅድሚ ክልተ ዓመት ኣብ ደቡባዊ ዓረብ ዝነበረ ጠሊ ዝሓዘ ምቹእ ኩነታት ኣየር እቲ ኣንበጣ ከይተፈለጠ ንሰለስተ ትውልዲ ክፋረ ዕድል ስለ ዝፈጠረሉ እዩ እቲ ሕጂ ዝርአ ዘሎ ወራር ተኸሲቱ ወራር ዕስለ ኣንበጣ ካብ ዝተኸሰተሉ ወርሒ ሰነ 2011 ዓ.ም ኣቆጻጽራ ግእዝ ጀሚሩ ናይ ምቁጽጻር ስራሕቲ እናሰርሐ ከም ዝጸንሐ ዝገልጽ ሚኒስትሪ ሕርሻ ኢትዮጵያ እቲ ዕስለ ኣብ ወርሒ መስከረም 2013 ብየመንን ሶማሊያን ኣቢሉ ናብ ኢትዮጵያ ከም ዝኣተወ ኣብ ዝዘርገሖ ሓበሬታ ገሊጹ ነቲ ዕስለ ናይ ምክልኻል ስራሕቲ ብተሳትፎ ሕብረተሰብ ይስራሕ ከም ዘሎን ሰብ ሞያውን ይረባረቡ ከምዘለዉን ቢቢሲ ዘዘራረቦም ሓለፍቲ ኣብያተ ጽሕፈት ሕርሻ ይገልጹ ሚኒስትሪ ሕርሻ ምስ ተሓባበርቲ ኣካላት ብምዃን ዳህሰስቲ ሄሌኮፕተራት ኬሚካል ዝነጽጋ ነፈርቲ ኣብ መካይን ዝግጠምን ብሰብ ዝንቀሳቐስን መንጸግን ከምኡውን ኬሚካላት መከላኸሊ ክዳውንትን መካይንን ከም ዘቕረበን ይገልጽ እንተኾነ ሕጸረት ነፈርቲ ስለዘ ዘሎ ተወሰኽቲ ንምርካብ ኣብ ጻዕሪ ከም ዘሎ እቲ ቀዳማይ ሚኒስተር ገሊጹ እዩ እቲ ዕስለ ንዝተወሰነ ግዜ ከም ዝቕጽል ዝሕብር ሚኒስትሪ ሕርሻ ብወገኑ ነዚ ንምክልኻል ክሳብ 10 ነፈርቲን 150 ናይ ስራሕ ተሽከርከርትን ከምዘድልያ ገሊጹ ምንጪ ስእሊ, MOLA AMARE ኦሮምያ ዕስለ ኣንበጣ ኣብ ክልል ኦሮምያ ክልተ ዞባታት ሃረርጌን ዞባ ሰሜን ሽዋን ከም ዝተራእየ ቢሮ ሕርሻ ክልል ኦሮምያ ንቢቢሲ ገሊጹ እቲ ኣብ ሰሜን ሽዋ ዝተርኣየ ዕስለ ኣብ ቀረባ መዓልታት ዝኣተወዩ ዝብል ሓላፊ ቢሮ ሕርሻ እቲ ክልል ኣቶ ዳባ ደበሌ ካብ ዝሓለፈ ሰሙን ሰሉስ ጀሚሩ ምስ ክልል ዓፋር ኣብ ዘዋስን ዞባ ሰሜን ሽዋ ወረዳ ፋንታሌ ከም ዝኸሰተ ይዛረብ ኣብ ዝሓለፈ ሰለስተ ኣዋርሕ ኣብ 850 ሽሕ ሄክታር መሬት ኣብ ዝተገበረ ዳህሳስ 288 ሽሕ ሄክታር ዝኸውን ብኣንበጣ ከምዝተጠቕዐ እቲ ሓላፊ ተዛሪቡ ነቲ ወራር ንምክልኻል ስራሕቲ ምንጻግ ኬሚካል ይካየድ ከም ዘሎ ኣብ ሚኒስተር ሕርሻ ዋና ዳይሬክተር ዳይሬክቶሬት ልምዓት ኣዝርእቲ ኣቶ ኢሳይያስ ለማ ንቢቢሲ ገሊጹ ኣብ ክልተ ዞባታት ሃረርጌ ጉድኣት ካብ ዝበጸሖም ኣዝርእቲ ምሸላ ሓደ ከም ዝኾነ ዝገልጽ ኣቶ ዳባ ማሕበረሰብ ዝሓቖፈ ኣገባብ ምክልኻል እቲ ወራር ሓዊሱ ሰፋሕቲ ስራሕቲ ይስርሑ ኣለው ኢሉ ብመሽን መኪና ኣውሮፕላንን ድሮንን ዝተሓገዘ ነጸጋ ኬሚካል ይካየድ ከምዘሎ ውን ገሊጹ ሕጽረት ቀረብ ኣውሮፕላን ከም ዝነበረ ብምግላጽ ድማ ሄሊኮፕተር ኣለና ኬሚካል ንምንጻግ ዝሕግዛ ናእሽቱ ነፈርቲ ኣለዋና ሰብ ኣልባ ነፈርቲ ንምጥቃም እውን ንፍትን ኣለና ኢሉ ብተወሳኺ ካብ ሚኒስትሪ ሕርሻን ቢሮ ሕርሻ ክልል ኦሮምያን ዝተዋጽኡ ሰብ ሞያ ድማ ናብቲ ወራር ኣንበጣ ዝተርኣየሉ ከባቢ ይዋፈሩ ከምዘለዉ ኣቶ ዳባ ገሊጹ ኣምሓራ ኣብ ክልል ኣምሓራ ካብ ሰሜን ሽዋ ክሳብ ሰሜን ወሎ ብዕስለ ኣንበጣ ከቢድ ጉድኣት ካብ ዝበጸሖም ወረዳታት ሓደ ወረዳ ሃብሩ እዩ ኣብቲ ወረዳ ኣብ ሸውዓተ ጣብያታት ዝነበረ ኣዝርእቲ በቲ ዕስለ ባዲሙ እዩ ሓረስታይ ዓሊ ስዒድ ነባሪ ጣብያ ጥልፌ እዩ ካብ ኣርባዕተ ናይ ሕርሻ መሬት ኣስታት 13 ጽምዲ ዘውዕል ልዕሊ 3 ሄክታር ኣዝርእቱ ጠፊኡ ሓንቲ መሬት ከም ዝተረፈቶ ዝገልጽ ኣቶ ዓሊ እቲ ዝተረፈ ንቀለብ ወርሒ እኳ ኣይኸውንን ዓመት ምሉእ ዝደኸምናሉ ይትረፍ ንዓና ንከፍትና እኳ ከም ዘይተርፍ ገይሩ ኣጥፊእዎ ብምባል ዝወረዶ ዕንወት ይገልጽ እቲ ዕስለ ኣንበጣ ኣብቲ ክልል ኣብ ዝርከቡ 4 ዞባታት 18 ወረዳታትን 136 ጣብያታትን ከም ዝተራእየ ዝገልጽ ምክትል ቢሮ ሕርሻ ክልል ኣምሓራ ኣቶ ፋንታሁን መንግስቴ ብሓፈሻ ልዕሊ 328 ሽሕ ሄክታር መሬት በቲ ዕስለ ከም ዝተወረረን ፍርቁ ዝኸውን ኬሚካል ብዝነጽጋ ነፈርቲ ሓዊሱ ብዝተፈላለየ መገዲ ናይ ምክልኻል ስራሕቲ ከም ዝተሰረሐሉ ንቢቢሲ ተዛሪቡ እቲ ዕስለ ኣብ ልዕሊ 87 ሽሕ ሄክታር እኽእልን ቀለብ እንስሳን ጉድኣት ከም ዘብጸሐ ዝሕብር ኣቶ ፋንታሁን እቲ ኣስታት 30,500 ሄክታር ኣዝርእቲ ከም ዝኾነ ጠቒሱ ብተወሳኺ ናይቲ ክልል ኮሚሽን ምክልኻል ሓደጋን ውሕስነት ምግብን ኣዝርእቶም ንዝጠፈኦም ሓረስቶት ንምሕጋዝ ይሰርሕ ከም ዘሎ ገሊጹ ምንጪ ስእሊ, MOLA AMARE ትግራይ ሓረስታይ ንጉስ ሲሳይ ኣብ ክልል ትግራይ ነባሪ ወረዳ ጨርጨር እዩ እዚ ወዲ 50 ዓመት ሓረስታይ ብማሕረስ እዩ ሸውዓተ ኣባላት ቤተሰቡ ዘመሓድር ካብ ዝሓለፈ ዓመት ወርሒ መጋቢት ጀሚሩ ክልቲኦም ዓበይቲ ደቁ ሒዙ መሬቱ እናተኸናኸነን እናዳለወን ከምዝጸንሐን ምስ በቖለ ድማ በዓልቲ ገዝኡ እውን እግሪ እግሩ እናሰዓበት በብእዋኑ ክትጽህይ ምጽናሓ ይገልጽ ካብ መጋቢት ክሳብ ግንቦት ኣብ 250 ሄክታር መሬት ጣፍዕፉንን ዓተርን ዘሪኡ ከም ዝነበረ ዝገልጽ ኣቶ ንጉስ ጽቡቕ ተስፋ ዝህብ ዝናብ ስለዝነበረ ካብ ሓደ ሄክታር ክሳብ 80 ኩንታል ዕፉን 40 ኩንታል ጣፍ ክረክብ እየ ዝብል ተስፋ ነይሩኒ እዚ ኹሉ ብዕስለ ኣንበጣ ተበሊዑ ጠፊኡ ይብል ነዚ ብቴክኖሎጂ ተሓጊዙ ዝሰረሐሉን ዓብዪ ተስፋ ዝገበረሉን ዝራእቲ ሃንደበት ብዕስለ ኣንበጣ እንትውረር ካብ ጉድኣት ንምድሓን ብባህላዊ መንገዲ ምስ መናእሰይን ማሕበረሰብን ብምትሕብባር ንምክልኻል ኳ እንተፈተኑ ውጽኢት ከምዘይተረኸቦ ገሊጹ ኣብ ቀረባ ግዜ ንሳልሳይ እዋን ዝመጽአ ወራር ኣንበጣ ካብ ዓቕምና ንላዕሊ ስለዝኾነ ክንከላኸሎ ኣይከኣልናን ኣብዚ እዋን ደቂ ኣንስትዮ ኣዐርየን ተጨኒቐን ደሓን ሰብነት ዝነበረን ኣንስትና ተስፋ ቖሪጸን ጸሊመን እንታይ ክንበልዕ ኢና? 