 ትግርኛ BBC News, ትግርኛናብቲ ትሕዝቶ ቀጽሉ ክፍልታት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ኤርትራዊ መንእሰይ ስሳታት ኣቶ ባህልቢ ተኽለ 20 ሕዳር 2019 ምንጪ ስእሊ, Bahlbi tecle ኣብ 1952 ኣሸራ ኣብ እትበሃል ኣብ ጥቓ ከረን እትርከብ ንእሽቶ ዓዲ ተወሊዱ መባእታ ኣብ ዓዱ ካልኣይ ደረጃ ከኣ ኣብ ከረን ተማሂሩ ኣብ 1971 ሃገራዊ መልቀቒ ፈተና ወሲዱ ልዑል ነጥቢ ኣምጺኡ ኣብ ዩኒቨርሲቲ ኣዲስ ኣበባ ተመዝጊቡ እንተኾነ ኣብ 1972 ኣንጻር ንጉስ ሃይለስላሰ ብዝካየድ ዝነበረ ህዝባዊ ተቓውሞ እቲ ዩኒቨርስቲ ስለ ዝተዓጽወ ንሓደ ዓመት ዝተማህሮ ፊዚካል ሳይንስ ኣቋሪጹ ናብ ኣስመራ ተመሊሱ ኣብ ኣስመራ ዩኒቨሪሲቲ ሜጀር ማቲማቲክስ ማይነር ኬሚስተሪ ንሰለስተ ዓመት ተማሂሩ ባህልቢ ተኽለ ካብ ሓረስቶት ስድራ ቤት እዩ ተወሊዱ ወለዱ ደቅና ከነምህር ኣሎና ዝብል እምነት ስለዝነበሮም ካብ ዝርካቦም ኣከናዊኖም ኣምሂሮሙዎ ንሱ እውን ከም ኩሎም ደቂ ሓረስቶት ተመሃሮ ኣብ ትርፊ ግዜኡ ኣብ ዕዮ ሕርሻ ንስድርኡ ይደጋገፍ ነይሩ ኣብቲ ፈለማ ካብ ዓሰርተ አሕዋቱ እቶም ዓበይቲ ንሱን ካልኣዩን እዮም ተማሂሮም እቶም ናእሽቱ አሕዋቱ ከኣ ጸኒሖም ቀጺሎም ምረት ስደት ብክራሩ ዘተሃዳድእ ኤርትራዊ ኤርትራዊ ፕሮግራመር ተስፋልደት ኣለምመሓረና ናይ ኩሉ ተማሃራይ ሕልናን ሓሳብን ተገዲስካ ተማሂርካ ኣብ ዝብጻሕ በጺሕካ ንነብስኻን ስድራኻን ሕብረተሰብካን ምሕጋዝ ስለዝነበረ እቶም ተመሃሮ ንፉዓት እዮም ነይሮም ተገዲሶም የጽንዑ ዝተዋህቦም ዕዮ-ገዛ ኣሳሊጦም ይመጽኡ ብስነ ስርዓትን ትሕትናን እውን ምስጉናት ምንባሮም ተመሃሮን መማህራንን እቲ እዋን የዘንትው ሳርቢጂ ካብ ትብሃል ቁሸት 5-6 ኪሎ ሜተር ብእግሩ እናተጓዕዘ ሕርሻን መጓሰን ትምህርትን ኣወሃሂዱ ተማሂሩ እቲ ህይወት ሽዑ ሕጉስ እዩ ነይሩ! ብምባል ድማ ነቲ ናይ ቑልዕነት ግዜኡ ይዝክር ባህልቢ ናብ ሻብዓይ ክፍሊ ምስ ሓለፈ ትምህርቲ ክቕጽል ናብ ከተማ ከረን ክኸይድ ስለዝነበሮ ኣብ ላዕላይ ከረን ናብ እትነብር ሓትንኡ ከይዱ ካብ 7-12 ክፍሊ ተማሂሩ ምንጪ ስእሊ, Bahlbi tecle ኣብ 1970-1971 ኣቢሉ ተማሃራይ 12 ክፍሊ እንከሎ ጀነራል ተሾመ እርገቱ ካብ ኣስመራ ናብ ከረን እናኸደ ኣብ መገዲ ተሓኤ ኣድብዮም ምስቀተሉዎሞ እቶም ተጋደልቲ ኣብ ዑና ተራእዮም ነይሮም ዝብል ወረ ስለዝተሰምዐ ከም ሕን ሕነ ካብ ከረን ኣስታት 2-3 ኪሎ ሜተር ርሒቓ እትርከብ ዖና ዝተባህለት ዓዲ ብወተሃደራት ኢትዮጵያ ተደብዲባ ሽዕኡ መንግስቲ ኢትዮጵያ ነቲ ፍጻሜ ሰብ መታን ከይርእዮ ዝኾነ ሰብ ከይንቐሳቐስ ከልኪሉ እንተኾነ ይብል ባህልቢ እቶም ተምሃሮ 12 ክፍሊ ዝነበርና ብሓይልና ተሰሪዕና ናብ ዑና ከይድና ተማሃሮ ካልኣይ ደረጃ ከረን ድሮ ብዛዕባ እቲ ሓርነታዊ ምንቅስቓስ ወረ ስለዝነበሮም ኣይትኺዱ እናተባህሉ ነቲ ኩነታት ክርእዩ ብገዛእ ፍቓዶም ከይዶም ነቶም ኣብ ፈቐድኡ ወዲቖም ዝጸንሑና ኣማኢት ሬሳታት ከኣ ምስቶም ካብ ብሱል ጥረ ዝወጽኡ ውጻዕ መዓት ህዝቢ ኮይንና ኣልዒልናዮ ክብል ናይ ዓይኒ ምስክርነቱ ይህብ እተን ኣዴታት እናበኸያ እዚኣ እገሊት እያ እዚ እከለ እዩ እናበላ ሬሳታት የላልያ ምንባረን ይዝክር እሞ ብሕዙን መንፈስ እቲ ፍጻሜ ክሳብ ሕጂ ቅጅል እብለኒ - እራኣየኒ! ይብል ንጽባሒቱ እውን ኣብ በስጊደራ ንዝተፈጸመ ካልእ ዘስካሕክሕ ቅትለት እናዘከረ ነቲ ናይ ዑና ሬሳታት ምስ ረኣዩ ዝሓመሙን ክልተ ሰለስተ ሰባት እውን ብስምባደ ዝለመሱን ምንባሮም ይዝክር ባህልቢ ተምሃሮ ኮምፒዩተር ብቋንቋ ኣደ ክመሃሩ ዝሕግዝ መተግበሪ ዝመሃዘ ኤርትራዊ ቢንያም ህዝቢ ኤርትራ ንነዊሕ እዋን ሰላም ተነፊግዎ እዩ ከረን ከኣ ዓዲ ተጋደልቲ እያ ትብሃል ስለዝነበረት ኣብ 12 ክፍሊ ብስሩዕ ዝምህር ናይ ኣምሓርኛ መምህር ኣይነበረን ተመሃሮ ዋላ ኩሉ ዓይነት ትምህርቲ መሉእ ኣምጺኦም ብቛንቋ ኣምሓርኛ እንድሕሪ ተሪፎም ናብ ዩኒቨርስቲ ኣይኣትዉን እዮም በዚ ምኽንያት ከኣ ብዙሕ ተምሃራይ ናብ ዩኒቨርስቲ ዘእቱ ነጥቢ ኣይረክብን ነይሩ ኣብታ ናቶም ዙርያ ንኣብነት ካብ 63 ተማሃሮ 3 ሰብ ጥራይ ከምዝሓለፉ ይዝክር ባህልቢ ንሱ ግን ሓደ ካብቶም ሰለስተ ኮይኑ ኣብ መስከረም 1971 ናብ ዩኒቨሪስቲ ኣዲስ ኣበባ ከይዱ ተመዝጊቡ ኣብ 1974 ደርግ ንስርዓት ሃይለስላሰ ዓልዩ ስልጣን ምስተረከበ መሬት ላራሹ ንሓራሲኡ እድገት ዕብየት ብሕብረት ዘመቻ ወፍሪ ዝብል ጭርሖታት ኣምጺኡ ተማሃሮ ዩኒቨሪሲቲን ላዕለዋይ ደረጃን ናብ ፈቐዶ ገጠራት ኢትዮጵያ ክወፍሩ ኣዚዙ ተማሃሮ ዩኒቨርስቲ ኣስመራ እውን ናብ ዘመቻ ክትከዱ ኢኹም ሰበስልጣን ደርግ መጺኦም ከዘራርብኹም እዮም ምስተባህሉ እቶም ተመሃሮ እንታይ መልሲ ንሃቦም ክብሉ ካብ ሰዓት ሸሞንተ ናይ ንግሆ ክሳብ ሰዓት ሓሙሽተ ናይ ምሸት ተኣኪቦም ዘትዮም ምንጪ ስእሊ, Bahlbi tecle ኣብ መወዳእታ ነቶም ሰበ ስልጣን ደርግ ብፖስጣ ሓንቲ መልሲ ንሃቦም ተበሃሂሎም እታ ቦስጣ ከኣ ወከልትና ተሓኤን ህዝባዊ ግንባርን ስለዝኾኑ ንሕና ንውስኖ ኣይኮነን ምስኦም ኬድኩም ተዘራረቡ ትብል ጽሕፍቲ ከምዝነበረታን ኣብቲ እዋን ፕረዚደንት ማሕበር ተምሃሮ ዝነበረ ተወልደ ገብረስላሰ ክህቦም ከምዝተወሰነን ይዝክር - ባህልቢ እቶም ሰበስልጣን መጺኦም መግለጺ ምስ ሃቡ ከኣ ኩሎም እቶም ተመሃሮ ሓፍ ኢሎም ተወልደ ከኣ ነታ ደብዳበ ሂብዎም ሽዕኡ ንኹሉ ተማሃራይ ንጽባሒቱ ናብ ትምህርቲ ከይመጽእ ዝሕብር ዘዋሪ መልእኽቲ ተመሓላሊፉ ትምህርቲ ንሰለስተ ሰሙን ተቛሪጹ ኣስታት ድሕሪ ሰለስተ ሰሙን ተምሃራይ ትምህርቲ ንክጅምር ምስ ተኣኻኸበ ሰበስልጣን ደርግ ንኣስመራ ዩኒቨርስቲ ኣኽቢቦማ እንተኾነ ተሓኤ ኣቐዲሙ ሓበሬታ በጺሕዎም ስለዝጸንሐ ንፕረዚደንት ማሕበር ተምሃሮ ዝነበረ ተወልደ ገብረስላሰ ዝርከቦም ኣብቲ ኣድማ መሪሕ ተራ ንዝነበሮም ተምሃሮ ኩሎም ካብ ኣስመራ ኣውጺኦሞም ሓዲሮም ሰበስልጣናት ደርግ ንኹልና ኣብ ላይብረሪ ኣኪቦሙና ነቶም ቀንዲ ዝደለየዎም ሰባት ኣስማቶም ጸዊዖሞም ካብቶም ዝተጸውዑ ግን ቪቶርዮ ጳውሎስን ዓብደልቃድርን ዝብሃሉ ጥራይ እዮም ጸኒሖም ንዓታቶም ክንሓቶም ኢና ኢሎም ሒዞሞም ከይዶም ንምሸቱ እቶም ሰባት ኣንጻር ደርግ ምዃኖም ብሬድዮ ተነጊሩ እንተኾነ ዕድል ገይሮም ድሕሪ ናይ ሰለስተ ወርሒ ማእሰርቲ ወጺኦም ይብል ባህልቢ ኣይጸንሐን ንሱ ንባዕሉ እውን ብ1975 ናብ ዓዲ ጥልያን ተሰዲዱ ኣብ ዓዲ ጣልያን ምስ ኣተወ ኣብ ዩኒቨርስቲ ቦሎኛ ብኬሚካል ኢንጂነሪንግ ንሓሙሽተ ዓመት ተማሂሩ በቲ ዓውዲ እቲ ከኣ ተመሪቑ እንተኾነ ቪዛኡ ናይ ትምህርቲ ስለዝነበረ ክሰርሕ ኣይከኣለን ይኹን እምበር ብውልቁ ማትስ ኬሚስተሪ እናመሃረ ይነብር ነይሩ ኣብ ሃገር ሰውራ ኤርትራ ዝተወዓዋዓሉ እዋን ስለዝነበረ ከአ ኣብ ዓዲ ጣልያን ምስ መሰልቱ ተመሃሮ ማሕበር ኣቚሞም ንሰውረኦም ብገንዘብን ሞራልን የበርክቱ ነይሮም ብተወሳኺ ንኢጣልያውያን ሓካይም ኣጎሳጒሶም ትሽዓት ዶካትር ምስ ምሉእ ንዋቶም ንሜዳ ከይዶም ከምዝሕክሙ ገይሮም እቶም ንሜዳ ኤርትራ ዝኣተወ ሓካይም ፍቕሪ እቲ ህዝብን ቃልስን ሒዙዎም እናተመላለሱ ይሕክሙ ምንባሮም ይዝክር ምንጪ ስእሊ, Bahlbi tecle እቲ ሓሓሊፉ ዝካየድ ዝነበረ ኩናት ሓድሕድ ከብቅዕን ብሰላማዊ ዘተ ክፍታሕን ጽኑዕ መርገጺ ዝነበሮ ባህልቢ ኣብ 1981 ኩናት ሓድሕድ ኣጋጢሙ ክልተ አሕዋት ብደም ምስተጣፍኡ ካብ ፖለቲካ ዓለም ከምዝረሓቐን ካብ ሽዑ ኣትሒዙ ክሳብ ሕጂ ንህዝቢ ብዝኽእሎ ዓቐሚ ከገልግል እምበር ኣብ ዝኾነ ፖለቲካዊ ውዳበ ከይሳተፍ ምስ ነብሱ ቃል ከምዝኣተወ ይዛረብ ባህልቢ ኣብ ጥልያን ብርኽቲ ክፍለየሱስ ምስ እትበሃል ኤርትራዊት ቃል ኪዳን ኣሲሩ ሓዳር መስሪቱ ካብኡ ዝሓሸ ናብራን ህይወትን ንምድላይ ብ1984 ከም ስደተኛ ንካናዳ ኣትዩ ኣብ ካናዳ በቲ ኣብ ዓዲ ጥልያን ዝተማህሮ ኢንጂነሪግ ንኺስርሕ ኩሉ ፈተናታት ሓሊፉ ከም ኢንጂነር ተመዝጊቡ ክሰርሕ እኳ እንተፈተነ በቲ ዓውዲ ከምቲ ዝደለዮ ስራሕ ስለዘይረኸበ ኣብ 1989 ከም ብሓድሽ ስነ- ምምህርና ኣጽኒዑናይ ሕሳብ ማትስ መምህር ኮይኑ ኣብ 1991 ስራሕ ጀሚሩ ድሕሪ ዓስርተ ዓመት ኣገልግሎት ከኣ ካርዲናል ካርተር ኣካዳሚ ፎር-ዘ ኣርትስ ኣብ እትብሃል ቤት ትምህርቲ ከም ናይ ሕሳብ ዲፓርትመንት ሓላፊ ኮይኑ ይምህርን ይሰርሕን ኣሎ ኣብ ኢጣልያ ሞያዊት ነርስ ኮይና እተስርሕ ዝነበረት በዓልቲ ቤቱ ከኣ ጥንስን ሕርስን ከይደረታን ምዕባይ ቖልዑ ከይዓገታን ኣብ ትምህርቲ ኣትያ ንዝነበራ ሞያ ነርስ መንግስቲ ካናዳ ብዝጠልቦ ደረጃ ኣማዕቢላ ፕሮፊሺናል ነርስ ኮይና ተመሪቓ - ስርሓ ቀጺላ ባህልቢ ምስ በዓልቲ ቤቱ ንካናዳ ኣትዩ ከም መምህር ስራሕ ምስ ጀመረ ኣባ ቪተርዮ ምስ ዘተባህሉ ግዱስ ካህን ኤርትራውያን ቖልዑ ታሪኾም ባህሎምን ያታኦምን ንኺፈልጡ መምሃሪ መጽሓፍ ቋንቋ ትግርኛ ኣዳልዮም ትምህርቲ ጀሚሮም ንወለዲ እውን ምስ ደቆም እንታይ ዓይነት ዝምድና ክህልዎም ከምዘለዎምን ብኸመይ ክሕግዙዎም ከምዝግባእን ምኽርን ኣስተምህሮን ይህቡ ኣብቲ ፈለማ ክሳብ 8ይ ክፍሊ እዮም ዝምህሩ ነይሮም ዳሕራይ ግን ሸሞንተ ትግርኛ ዝምህሩ መማህራን ቆጺሮም ምስ ምኒስትሪ ትምህርቲ ካናዳ ብምርድዳእ ካብ 2008 ኣትሒዞም ክልተ ክረዲት ናይ ትግርኛ ወግዓዊ ተፈላጥነት ከምዝህልዎ ገይሮም ኣብ 10ይን 11 ክፍልን ኣብ ዝወስድዎ ሃገራዊ መልቀቒ ፈተና ኣብ ትራንስክሪፕቶም ከምዝኣቱን ከም ነጥቢ ከምዝሕሰብን ገይሮም እቶም ትግርኛ ክመሃሩ ኣብታ ቤት ትምህርቲ ዝተኣኻኸቡ ኤርትራውያን ተማሃሮ ዳሕራይ ኣብ ዩኒቨርስታት ምስ ኣተዉ ነንሓድሕዶም ክረኣድኡን ክተሓባበሩን ዕድል ከምዝፈጥረሎምን ምትሕግጋዞም ክርኢ እንከሎ ከኣ ኣዚዩ ባህ ከምዝብሎ ባህልቢ ይዛረብ እዚ ብህርኩትንኡን ሰባት ብምሕጋዙን ዝልለን ዝኽበርን መምህር ኤርትራውያን ህርኩታት ኢና ግን ሕብረት ይጎድለና ኣሎ ፖሎቲካዊ ፍልያትን ካልእን ብዘንቀሎ ምኽንያት ንኹላትና ኤርትራውያን እትሓቁፍ ናይ ኮሚዩኒቲ ገዛ ክንውንን ኣይከኣልናን ብምባል ዜጋታት ፖለቲካዊ እምነቶም ብዘየገድስ ኣብቲ ንደቆምን ንገዛእ ርእሶምን ዝጠቅም ነገራት ንክተሓባበሩ ፍልልያቶም ኣወንዚፎም ከም አሕዋት ክረዳድኡን ክከባበሩን ይምሕጸን እቲ ሕብረትን ሓድነትን ደቅና ሓቢሮም እንተዘይየዐርየሞ እዞም ኣቐዲምና ዝተሰደድና ዓበይትስ ዳርጋ ተስፋ ናብ ምቑራጽ ገጽና ኢና ኬድና ዘሎና ብምባል ከኣ እቲ ምፍልላይ ኣዝዩ ከምዘጒህዮ ሓቢሩ ይኹን እምበር ዓቕመይ ክሳብ ዝፈቕዶ ንሕብረተሰበይ ከገልግሎ ኣሎኒ ብዝብል ውልቃዊ ወለንታዊ ሕልና ኣብ ኣብያተ ክርስትያናትን ማሕበረኮማትን ብዛዕባ መሰል ቖልዑን ወለድን ኣብ ትምህርቲ ብዛዕባ ዘሎ ዕድላትን ሓገዝን ንዝተጸገሙ ቖልዑ ስፔሻል ኤይድ ኣስተምህሮ ምሃብ ይቕጽሎ ኣሎ ዜናታት ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ16 ጥሪ 2021 ቦቢ ዋይን ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹቅድሚ 7 ሰዓታት ስለምንታይ ንፓትሪስ ሉሉምባ ምዝካር ኣድለየ?ቅድሚ 6 ሰዓታት ኣዘራረብቲ ዛዕባታት እናኸረረ ዝመጽእ ዘሎ ጎንጺ ዶብ ኢትዮጵያን ሱዳንን14 ጥሪ 2021 ክልል ኦሮሚያ መምህር ኪቲላ ጉዳታ ስለምንታይዩ ተረሺኑ?12 ጥሪ 2021 3:42 ቪድዮ, ብዛዕባ ፕረዚደንታዊ መረጻ ኡጋንዳ እንታይ ትፈልጡ?, ዕምሪ ፈነወ 3,4212 ጥሪ 2021 ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ መዓልታዊ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ዘርኢ ሰሌዳ24 መጋቢት 2020 ሱዳን ኣብ መስርሕ ልዝብ ግድብ ሕዳሰ ኣይተሰማመዐትን11 ጥሪ 2021 ምስ ሱዳን ዘሎ ምስሕሓብ ዶብ ናብ ዝነበሮ ተመሊሱ ብሰላም ክፍታሕ ኣለዎ- ኢትዮጵያ7 ጥሪ 2021 ቦይንግ 737 ነፋሪት ኢንዶኔዥያ ዝወደቐትሉ ከባቢ ተፈሊጡ ተባሂሉ10 ጥሪ 2021 ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ስዑዲ ዓረብ ዝሳቐዩ ኢትዮጵያውያን መንግስቲ ናብ ዓዶም ክመልሶም ይምሕጸኑ7 ጥሪ 2021 ኣቶ ጃዋር መሓመድ ዝርከቦም ክሱሳት ሎሚ ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም12 ጥሪ 2021 ብብዝሒ ዝተነበ 1 ላዕለዎት መሪሕነት ህወሓት ትማሊ ናብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም 2 ኣብ 50 ግዝኣታት ኣመሪካ ብኣጽዋር ዝተዓጀበ ተቓውሞ ከይካየድ ተሰጊኡ 3 ኡጋንዳ ፕረዚደንት ዩወሪ ሙሰቨኒ ከምዝተዓወተ ተገሊጹ 4 ወድብ ኣንጌላ መርክል ሓድሽ ኣቦ መንበር መሪጹ 5 ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ 6 ኣብ ትግራይ ምሉእ ኣገልግሎታት መብራህትን ስልክን መዓስ ክጅምር ይኸውን? 