 ትግርኛ BBC News, ትግርኛናብቲ ትሕዝቶ ቀጽሉ ክፍልታት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ጃፓን ክርስትያን መስቀል የሱስ ክርስቶስ ከረግጹ ይግደዱ ነይሮም 24 ሕዳር 2019 ምንጪ ስእሊ, Getty Images መራሒ ካቶሊካዊት ቤተ-ክርስትያን ጳጳስ ፍራንሲስ ትሚሊ ቀዳም ንጃፓም ኣትዩ ኣብታ ሃገር ኣብ ዝጸንሓሉ ግዜ ነቶም ኣብ ካልኣይ ውግእ ዓለም ብኣቶሚክ ቦምብ ዝሞቱ ንምዝካር ናብ ከተማ ናጋሳኪ ክኸይድ እዩ ብኻልእ ወገንውን ካልኦት ፍሉጣት ዘይኮኑ ጉጅለታት ግን ከኣ ብሰንኪ እምነቶም ዝተሳቐዩን ዝተሰወሩን ሕብረተሰብ ክረክብ እዩ ሓደ ሰብኣይ ኣብ መስርዕ ኮይኑ ስሙ ንኽጽዋዕ ብውጥረት ይጽበ ምስተጸወዐ ድማ ንቕድሚት ቀሪቡ ነቲ ኣብ ቅድሚኡ ዘሎ ብሩር ክረግጾ ይንገሮ እቲ ብሩር ስእሊ የሱስ ክረስቶ እዩ ዘሎዎ ከምቲ ዝተኣዘዞ እንተዘይረጊጹ እምነቱ ክሒዱ ኣሎ ማለት እዩ እንተዘይኮኑ ግን መቕተልቲ ስቓይ ክበጽሖ ይግበር ወይውን ንቑልቑል ኣፉ ይእሰር ዝኾነ ጥርጣረ እንተኣርእዩ ህይወቱ ክስእና ይኽእል እዚ ከምዚ ዓይነት ተግባር ኣብ ናይ 17 ክፍለ-ዘመን ናጋሳኪ ልሙድ ባህሊ ነይሩ ጃፓን ብርቱዕ ህቦቡላ ዕንወት ኣውሪዱ ሃጸይ ጃፓን ካብ ስልጣኑ ከም ዝወርድ ሓቢሩ ናጋሳኪ ከተማ ናጋሳኪ ኣገዳሲት ወዳባወቲ ከተማ ኮይና ኣብ 1560 ካብ ፖርቱጋል ካብ ዝመጽኡ ማሕበር የሱሳውያን ኣቢላ ምስ ሃይማኖት ክርስትና ተላልያ እብቲ እዋን ግዝኣት ፖርቱጋላውያን ካብቶም ዝሓየሉ ነይሩ ኣብ ኣፍሪቃን ኤስያን ድማ ወተሃደራዊ መዓስከራት ነይርዎ እዞም ማሕበር የሱሳውያን ነቶም መሳፍንቲ ናብ ክርስትና ከእትውዎም ጀሚሮም ገሊኦም መሳፍንቲ ድማ ናብ ክርስትና ምእታው ኣብ ንግዲ ክሕግዘና እዩ ብምባል ኣትዮም ኣብ ትሕቲ መሳፍንቲ ዝሰርሑ ዝነበሩ ብዙሓት ስራሕተኛታት ናብ ክርስትና ክኣተው ተገዲዶም ወይ ተጸሊዮም ኣብ 17 ክፍለ-ዘመን ድማ ናጋሳኪ ሮማ ናይ ጃፓን ኮይና ኣብቲ እዋን ከባቢ 500 ሽሕ ሰባት ከም ክርስትያን ይፍለጡ ነይሮም ምንጪ ስእሊ, Getty Images ምስ ግዜ ግን መራሕቲ ፖለቲካ ጃፓን እቲ ዝዓቢ ዝነበረ ሃይማኖት ስግኣት ክፈጥረሎም ጀሚሩ ኺጭፍልቕዎ ከኣ ወሲኖም እቶም መራሕቲ ንሃይማኖት ክርስትና ካብ ሱሩ ክምሕውዎን ነቶም ኣብታ ሃገር ስግኣት ይፈጥሩ ኣለው ዝበልዎ ወጻእተኛታት ስጉምቲ ክወስዱን ጀሚሮም ኣብ መፋርቕ 16 ክፍለዘመን ኣስታት 26 ሚስዮናውያን ኣብ መስቀል ተሰቂሎም ተቐቲሎም እዚ ድማ መበገሲ እቲ ኩሉ ክመጽእ ዝነበሮ ስቃይን ሞትን ክርስትያን እዩ ነይሩ ኣብ 1614 ዓ.ም ኣብ መላእ ጃፓን ኣብ ልዕሊ ክርስትና እገዳ ተኣዊጁ ናይ ወጻኢ ሃገር ሚስዮናውያን ኰይኖም ዝሰርሑ ዝነበሩ ተጠሪዞም ዝኣበዩ ድማ ይእሰሩ ወይ ይቕተሉ ኣብ ጃፓን ነብሰ ቅትለት መንእሰያት ወሲኹ ዘይውዳእ ስቃይ ኣብ ከባቢ 1620 ሰበ-ስልጣን ጃፓን ነቲ ሃይማኖት ንምጥፋእ እኹል ዘይምዃኑ ኣረጋጊጾም ነቲ ሃይማኖት ካብ ልቢ እቲ ህዝቢ ንምጥፋእ ኣብ ኣደባባይ ዝግበር መቕጻዕቲ ከተኣታተው ወሲኖም እቲ ፍታሕ ዝበልዎ ድማ ንምስሊ የሱስ ክርስቶስን ማርያምን ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ወጺእካ ብእግርካ ምርጋጽ እዩ ነይሩ ኣብ ነጋሳኪ ዝነበር ነፍሲ-ወከፍ ሰብ ነዚ ተግባር ከዘውትር ተኣዚዙ ብዙሕ ከይጸነሐ ድማ ዓመታዊ ልምዲ ኮይኑ ኣብ ነፍሲ-ወከፍ ሓዲሽ ዓመት እቲ ህዝቢ ከምኡ ክገብር ጀሚሩ ኩሉ ሰብ ሓለፍነቶም ብዘየገድስ ሕሙማት ወላ ይኹኑ ምስሊ የሱስ ክርስቶስን ማርያምን ኣምጺኦም ብእግሮም ረጊጾም ክሕምሽሽዎ ግዴትኦም ነይሩ ይብል ፕሮፈሰር ማርቲን እዚ ብጥንቃቐ ዝተሓስቡሉ እዩ ነይሩ ምኽንያቱ ኣብቲ እዋን እቶም ክርስትያን ኣብ ምስሊ ተመርኲሶም እዮም ዝጽልዩ ነይሮም ድማ ይብል ሰሜን ኮርያ ናብ ጃፓን ባላስቲክ ሚሳይል ወንጪፋ ምንጪ ስእሊ, Getty Images ምስ ግዜ እቶም ክርስትያን ነቲ ምስሊ ክረግጹ ጀሚሮም ንዝኣቡዩ ድማ ኣሳቂዮም ይቐትልዎም ነይሮም ሓሓንሳብ ነቶም ዝኣበዩ ክርስትያን ኣብ ልዕሊ ቀልቀል ዝመልኦ ጉድጓድ ይሰቕልዎም ነይሮም ይብል ተመራመሪ ታሪኽ ፓራሞር ደሃይ ሰላም ካብ ጃፓን ናብ ዒላዒሮ ምንጪ ስእሊ, Getty Images ናይዚ ኩሉ ዕላማ ድማ ንምቕታል ዝዓለመ ዘይኮነ መንፈሶም ንምስባር እዩ ነይሩ ኣብ ገሊኡ እዋናት ነቶም ክርስትያን ከሳቕይዎም እንከለው ሓኪም ይከታሎም ነይሩ እቲ ሓኪም ክሞቱ ምስ ቀረቡ ዘድሊ ሕከምናዊ ረድኤት ሂቡ ናብ ጥዕና ይመልሶም እንደገና ድማ የሳቕይዎም ይብል በቲ ስቃይ ኣስታት 2000 እምነትና ኣይንክሕድን ብምባል ብመስዋእትነት ሓሊፎም ምንጪ ስእሊ, Getty Images ካልኦት ከኣ እምነቶም ዝከሓዱ መሲሎም ብሕቡእ እምነቶም ከዘውትሩ ጀሚሮም ሃል ከምዝገለጾ እቶም ክርስትያን ኣምላኽ ይቕረ ግበረልና እናበሉ ገዝኦም ይምለሱ ነይሮም ይብል ገሊኦም ድማ ነቲ ዝተጠቕሙሉ ጫማ ኣንዲዶም ምስ ሓማኹሽትን ማይን ሐዊሶም ከም ንስሓ ይሰትይዎ ነይሮም ክብል ይዛረብ ተሓቢኦም ሃይማኖቶም ከዘውትሩ ጀሚሮም ንሊዕሊ 200 ሚእቲ ዓመት ድማ ምስ ዝኾነ ናይ ወጻኢ ሚስዮናውያን ርክብ ኣይነበሮምን መዓስ ክመሓየሽ ጀሚሩ? 