 እቲ ምስጢር ኣብ 1929ዩ ኣቓልቦ ስሒቡ በቲ እዋንቲ ጀርመናዊ ምሁር ስነ-ኩዕታ ጁሊየስ ጆርዳን ኣብ እምንን ካይላን ዝተጻሕፉ እኩባት ጽሑፋት ረኺቡ እቶም ዝተረኸቡ ናውቲ ድማ 5,000 ዓመታት ዕድመ ከምዘለዎም ተረጋጊፁ እቶም ጥንታውያን ፅሑፋት ኣብ ቻይና ግብጽን ሜሶኣሜሪካን ካብ ዝተረኸቡ ተመሳሰልቲ ሓድጊታት ዝነውሐ ዕድመ ዘለዎም እዮም ኩኒፎርም ተባሂሉ ብዝፍለጥ ረቂቕ ኣፃሓሕፋ ከኣ እዮም ተፃሒፎም ጁሊየስ ጆርዳን ኣብ ጥንታዊ ደንደስ ሩባ ኤፍራጥስ ኣብ ናይ ሕጂ ዒራቕ ኣብ ዝነበረት ኡሩክ ዝተብሃለት ግዝኣት ሜሶፖታምያውያን እዩ ነቶም ፅሑፋት ረኺቡዎም ኡሩክ ኣብዚ ሕዚ እዋን ምስዘሎ ደረጃ ከተማታት እንትትነፃፀር ንእሽተይ እያ ብውሑዱ አሽሓት ዝቑፀሩ ነበርቲ ነይሮምዋ ኮይኑ ግን በቲ እዋን ካብ ሞንጎ ደረጅአን ዝሓለዋ ዓበይቲ ከተማታት ሓንቲ እያ ነይራ ምንጪ ስእሊ, Getty Images መግለጺ ስእሊ, ሓድግታት ኡሩክን ካልኦት ጥንታውያን ከተማታት ሜሶፖታሚያ ብሚሽጥራውያን ካይላታት ዝተመልኣ እየን እታ ሽዑ ዓባይ ዝነበረት ከተማ ኣብዚ ሕዚ እዋን ዘለው ተመራመርቲ ክትርጉምዎም ዘይከኣሉ ፅሑፋትን ምስጢራትን ነይሩዋ ኡሩክ ኮነት ካልኦት ከተማታት ጥንታዊ ስልጣነ ሜሶፖታሚያ ዝተፈላለዩ ቅርፂታት ዝሓዙ ስራሕቲ ካይላ የዳልው ነይሮም ሚሽጢራውነቶም ምፍታሕ ግን ኣዝዩ ዝኸበደ ጉዳይ ኮይኑ እዩ ቀፂሉ ውክልና ኣብ ሒሳብ ጁሊየስ ጆርዳን ዝረኣየሉ መንገዲ ዝተፈለየ እዩ ኣብ መዓልታዊ ህይወትና ምስ ንጥቀመሎም ነገራት ተመሳሳሊ ቅርፂ ክህልዎም ብምግባር ከምዝተሰርሑ ይሕብር ኣብ ዘሕተሞ መፅናዕታዊ ፅሑፉ ድማ እቶም ቅርፂታት ምስ ብልቃጥ እንስሳትን ሕብሽቲን ምምስሳል ከምዘለዎም እዩ ከረድእ ፈቲኑ ንምንታይ ከምዝውክሉ ግን ዝኾነ ኣካል ከነፅር ኣይከኣለን ፈረንሳዊት በዓልቲ ሙያ ስነ-ኩዕታ ደኒስ ቤሴራት ብወገነን ዘቕምጥኦ ግምት ኣሎ ነቶም ናውቲ ከም ቦኖ ኣብ ክንዲ ሳናቲም ዘገልግል ካይላ ይጥቀሙሎም ምንባሮም ይኣምና ንኣብነት ሕብስቲ ዝመስሉ ቅርፂ ሕብስቲታት ንምቑፃር ቅርፂታት ብልቃጥ ንምቑፃር ይጥቀሙሎም ከምዝነበሩ ይሕብራ እዚ ኣሰራርሓ ድማ ቅዲሚ ኡሩክ ዝነበረ እዩ ምንጪ ስእሊ, Marcia Henderson መግለጺ ስእሊ, ደኒስ ሻምዲት ቤሴራት - ምስ ኣመፃፅኣ ፅሑፍ ብዝተትሓዘ ብዝረኸብኦም ውፅኢታት ይልለያ ኣብ ጥቓ ዴሞክራሲያዊት ሪፐብሊክ ኮንጎ ዝተረኸቡ ካብ ዓፅሚ ዝተዳለዉ ጥንታዊውያን ናውቲ ኣለው እዞም ኢሻንጎ ቦን ብምባል ዝፍለጡ ናውቲ 20,000 ዓመታት ዕድመ ኣለዎም ዓፅሚ እግሪ ህበይ ብምጥቃም ዝተዳለው መቑፀሪ ከኣ እዮም እቶም ኣብ ኡሩክ ዝተረኸቡ ግን ካብዚኦም ዝሓሹን ንስራሕቲ ሒሳብ ንቕድሚት ከሰጉሙ ዝኸኣሉን እዮም ዝተፈላለዩ ነገራት ንምቑፃር ካብ ምጥቃም ብዝሰገረ ክድምሩን ከጉድሉን ይኽእሉ ነይሮም ቁጠባ ኣብ ከተማ ኡሩክ ኣብቲ እዋን ዓባይ ከተማ ምንባራ ዘክሩ ኣብ ከተማ ድማ ንግዲ ግብርን ቀረጽን ኣሎ እስከ ሓደ ስእሊ ኣብ ኣእምሮኹም ንምስኣል ፈትኑ ናይ ዓለምና ፈለምቲ ኪኢላታት ሒሳብ ኣብ ኣፍ-ደገ መኻዚኖ ኮፍ ኢሎም እኽሊ ዝመልኡ ክሻታት ብቕርፂ ሕምባሻ ብዝተዳለው ካይላታት ወኪሎም ክቖእሩ ከለው ብዓይነ ሕልና ሰኣሉዎም እተን ፈረንሳዊት ተመራማሪት ኣብዚ እውን ዝተዓዘብኦ ነገር ኣሎ ኣብቶም ንመቑፀሪ ተባሂሎም ዝዳለዉ ነገራት ዘለዉ ረቀቕቲ ምልክታት ምስቶም ኣብ እምኒ ዝተፅሓፉ ፅሑፋት ኩኒፎርም ዝመሳሰሉ እዮም በቶም ኣብ ክንዲ ሳንቲም ዝተወከሉ ቅርፂታት ዝተገበረ ልውውጥ ዕዳጋ ድማ ኣብ እምኒ ይፅብፀቡ ምንባሮም እምነተን ይገልፃ ምንጪ ስእሊ, Royal Belgian Institute of Natural SciencesThier መግለጺ ስእሊ, ቅድሚ 20,000 ዓመታት ዝተረኸቡ ኣዕፅምቲ ኢሻንጎ ንመጠን ቁፅሪ ዝውክሉ ሰረዛት ዝተገበሮም እዮም ምናልባት እውን እቶም ሕጡባት እምኒ መሰል መፅሓፊ ንምድላው ሳንቲም መሰል መቑፀሪ ቦኖ መበገሲ ከይኮኑ ኣይተርፉን እዚ ድማ ነቲ ደረቕ ካይላ ናብ ልስልስ ዝበለ ከሰጋግሮ ኪኢሉ ሽዑ ዝነበሩ ኪኢላታት ሒሳብ ካብኡ ንደሓር እዮም በላሕቲ ነገራት እናተጠቐምካ ኣብቶም መቑፀሪ ዝተፈላለዩ ምልክታት ከቕምጡ ከምዝኽእሉ ዝተገንዘቡ ሽዑ ድማ ኩኒፎርም ዝተብሃለ ኣፃሓሕፋ ተፈጢሩ መረዳእታ ውዑል ከም መፅሓፊ ዘገልግሉ ዝነበሩ ስራሕቲ ካይላ ግጥሚ ንምፅሓፍ ወይ ድማ ናብ ርሑቕ ዝለኣኽ መልእኽቲ ንምስፋር ሓሊኖም ኣይኮኑን ኣብ ኣገልግሎት ውዒሎም እቲ ናይ ዓለምና ፈላሚ ጥበብ ኣተሓሕዛ ሒሳብ ንምምሃዝ ዝተፈጥረ ነገር እዩ ውዕል ስራሕ ንምፋፃም እውን ገልግሉ ነይሮም ከም መቑፀሪ ዘገልግሉ ዝነበሩ ካይላታትን ፅሑፋት ሕጡብን ቡላ ዝተብሃለ ኣቕሓ ንክዳሎ ምኽንያታት ኮይኖም እዮም ቡላ ቅርፂ ኩዕሶ ሃልይዎ ውሽጡ ክፉት እዩ ውዑል ዝፍፅሙ ኣካላት ብዛዕባ ሓላፍነት ስራሕን ዝፍፀም ክፍሊትን ዝምልከት መረዳእታ ኣብ ደጋዊ ክፋል ቡላ ይፅሕፉ ኣብ ውሽጡ ድማ ነቲ ስምምዓት ብዝውክሉ ሳንቲም መሰል መቑፀሪ ይዓብሱዎ ብውሽጢ ብደገን ዘለዉ ዝተፈላለዩ ነገራት ነንሕድሕዶም ከም መመሳኸሪ ኮይኖም የገልግሉ ኣብ ውሽጢ ዘሎ ትሕዝቶ ንምፍላጥ እንተደሌኡ ከኣ ነቲ ቡላ ይሰብሩዎ ብዛዕባ እቶም ውዑል ዝፍፅሙ ዝነበሩ ኣካላት ግን ዝፍለጥ ነገር የለን ውልቀ-ሰባት ድዮም ከፈልቲ ግብሪ ወይ ድማ ካልኦት ክፋላት ሕብረተሰብ ንፁር ኣይኮነን ኮይኑ ግን ዝተሓላለኸ ህይወት ነበርቲ ከተማ ኣብ ምቅላል ከም መአዘዚ ዕድግን ቅብሊት ወረቐትን ኮይኖም የገልግሉ ነይሮም ምንጪ ስእሊ, Alamy መግለጺ ስእሊ, ኣብ ዒራቕ ዝተረኸቡ ቡላታት ኣብ 8ይ ክፍለ ዘመን ንዝተሳለጡ ንግዳዊ ንትፈታት ዝሰነዱ እዮም ከም መድሕን ውሕስና ሒሳብ ባንኪ መንግስቲ ዘዳልዎም ሰነዳት ልቓሕ ኣክስዮናትን ዝኣመሳሰሉን ብወረቐት ብዝግበሩ ስምምዓት እዮም ዝፍፀሙ ብሜሶፖታምያውያን ዝተምሃዘ ቡላ ግን ኣብ ዓለምና ፅሑፋዊ ውዑል ይፍፀም ምንባሩ ዘረድእ ፈላማይ ሓድጊ እዩ ኪኢላታት ሒሳብ ኡሩክ ዘላለዩና ካልእ ምህዞ እውን ኣሎ ኣብቲ ፈለማ ሓሙሽተ ኣባጊዕ ንምውካል ሓሙሽተ ዝተፈላለዩ ሕታማት በጊዕ ዘለዎም መቑፀሪ የድልዮም ነይሩ እዚ ድማ ኣፀጋሚ ነይሩ ደሓር ግን ንዝተፈላለዩ ቁፅሪታት ዝውክሉ ረቀቕቲ ምልክታት ምሂዞም ሓሙሽተ ሕንፃፅ ንሓሙሽተ ከቢብ ምስሊ ን 10 ክልተ ክቢ ምስ ሰለስተ ሕንፃፃት ን 23 ከምዝውክሉ ገይሮም እዚ ኣካይዳ ድማ ብኣማኢትን ኣሽሓትን ንዝግመቱ ቁፅሪታት ንምውካል ኣኽኢሉ እዚ ኹሉ ኣብዪ ዓወትዩ ዩሩካውያን ንዝኾነ ይኹን ዘመናዊ ቁጠባ ፈተና ክኸውን ዝኽአል ፀገም ኣጋጢምዎም ነይሩ ኣብ ሞንጎ ተራሓሒቖም ዝነብሩ ይኹን ፈፂሞም እውን ተራኺቦም ዘይፈልጡ ሰባት ሓበራዊ ዕማማትን ትልሚታትን ምድላው ኣፀጋሚ እዩ ነቲ ፀገም ምፍታሕ ቀፃልነት ዘለዎም ምህዞታት ምምሃዝ የድሊ ነይሩ ኣብዚ ድማ ፈላሞት ሜላታት ኣታሓሕዛ ፀባፃብ ሒሳብን ውዕሊታትን ጥራሕ ዘይኮኑስ ፈላሞት ስልሒታት ሒሳብን ስርዓት ኣፃሓሕፋን ምፍጣር ኣገዳሲ ነይሩ ስለዝኾነ ፅሑፍ ንስነ-ጥበብ ዘይኮነስ ንቁጠባዊ ንጥፈታት ብምዕላምዩ ማዕቢሉ ዜናታት ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ16 ጥሪ 2021 ቦቢ ዋይን ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹቅድሚ 7 ሰዓታት ስለምንታይ ንፓትሪስ ሉሉምባ ምዝካር ኣድለየ?ቅድሚ 6 ሰዓታት ኣዘራረብቲ ዛዕባታት እናኸረረ ዝመጽእ ዘሎ ጎንጺ ዶብ ኢትዮጵያን ሱዳንን14 ጥሪ 2021 ክልል ኦሮሚያ መምህር ኪቲላ ጉዳታ ስለምንታይዩ ተረሺኑ?12 ጥሪ 2021 3:42 ቪድዮ, ብዛዕባ ፕረዚደንታዊ መረጻ ኡጋንዳ እንታይ ትፈልጡ?, ዕምሪ ፈነወ 3,4212 ጥሪ 2021 ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ መዓልታዊ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ዘርኢ ሰሌዳ24 መጋቢት 2020 ሱዳን ኣብ መስርሕ ልዝብ ግድብ ሕዳሰ ኣይተሰማመዐትን11 ጥሪ 2021 ምስ ሱዳን ዘሎ ምስሕሓብ ዶብ ናብ ዝነበሮ ተመሊሱ ብሰላም ክፍታሕ ኣለዎ- ኢትዮጵያ7 ጥሪ 2021 ቦይንግ 737 ነፋሪት ኢንዶኔዥያ ዝወደቐትሉ ከባቢ ተፈሊጡ ተባሂሉ10 ጥሪ 2021 ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ስዑዲ ዓረብ ዝሳቐዩ ኢትዮጵያውያን መንግስቲ ናብ ዓዶም ክመልሶም ይምሕጸኑ7 ጥሪ 2021 ኣቶ ጃዋር መሓመድ ዝርከቦም ክሱሳት ሎሚ ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም12 ጥሪ 2021 ብብዝሒ ዝተነበ 1 ላዕለዎት መሪሕነት ህወሓት ትማሊ ናብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም 2 ኣብ 50 ግዝኣታት ኣመሪካ ብኣጽዋር ዝተዓጀበ ተቓውሞ ከይካየድ ተሰጊኡ 3 ኡጋንዳ ፕረዚደንት ዩወሪ ሙሰቨኒ ከምዝተዓወተ ተገሊጹ 4 ወድብ ኣንጌላ መርክል ሓድሽ ኣቦ መንበር መሪጹ 5 ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ 6 ኣብ ትግራይ ምሉእ ኣገልግሎታት መብራህትን ስልክን መዓስ ክጅምር ይኸውን? 