 ኣብዚ ጉዳይ ካብ በመል 19 ክፍለ ዘመን እዮም መጽናዕታት ክካየዱ ጀሚሮም ኣብ እዋን ክረምቲ ናይ ዛሕሊ ወቕቲ ገበናት ስርቂ ክውስኹ እንከው ውዑይ ኩነታት ኣየር ኣብ ዝህልወሉ ካብ ታሕሳስ ክሳብ መጋቢት ድማ ኣበ ልዕሊ ሰባት ዝበጽሕ መጥቃዕቲ ይውስኽ ይብል ሓደ በዓል ሞያ ካብ ሽዑ ጀሚሩ ድማ ኣብዚ ጉዳይ መጽናዕቲ ክካየድን ሓበሬታ ክኽዕብትን ጀሚሩ ምንጪ ስእሊ, Reuters መግለጺ ስእሊ, 1988 ልዑል መጠን ዋዒ ዝተመዝገበሉ ዓመት ጥራሕ ኣይበረን ክብረወሰን ዝሓዘ ጎነጽ ዓመጽውን ዝተመዝገበሉ ነይሩ ብ2018 ዘጋጠመ ዓለምለኻዊ ዋዒ ከቢድ ሓደጋ ድርቅን ምቅጻል ኣግራብን ከስዕብ እንከሎ ሓድሽ ባህሪ ደቂ ሰባትውን ተራእዩ ነይሩ ንኣብነት ኣብ ዓዲ ኢንግሊዝ ጥራሕ ጻውዒት ስልኺ ሓደጋ ብዙሕ ግዜ ከም ዝነበረን ሰባት ዘይተለመደ ባህሪ እዩ ዘርኣይሉን ነይሩ ክብል ሓደ ፖሊስ ተዛሪቡ ኣብ ገለ ከባቢታት ክሳብ 40 ሚኢታዊት ዝበጽሕ ጻውዒት ቴሌፎን ከም ዘተኣናገዱውን ሓቢሩ እዚ ምስ ካልኦት ብዙሓት ምኽንያታት ክተተሓሕዞ ትኽእል እንተኾነውን ብርክት ዝበሉ ሳይንሳዊ መጽናዕታት ግን ምስቲ ኣብቲ ዕለት ዝህሉ ኩነታት ኣየር ዝተሓሓዝ ምዃኑ ይጠቕሱ ኣብ ዓባይ ብሪጣንያ ካብ 2010 ክሳብ 2018 ኣብ ዘሎ ግዜ መጠን ዋዒ 10 ዲግሪ ሴንትግሬት እናሃለወ ካብ ዝነበሩ 20 ዲግሪ ሴንትግሬድ ምስኮነ ዘጋጠመ መጠን ጎነጻዊ ገበናት 14 ሚኢታዊት ኮይኑ ኣብ ሜክሲኮ ውዑይ ኩነታት ኣየር ኣብ ዝህልወሉ ግዜ ዚያዳ ዝተወደበ ገበናት ይርኣይ ገለ ሳይንሳዊ መጽናዕታት ድማ እቲ ኩነታት ጎነጻዊ ክትኸውን ጸቕጢ ስለ ዘሕድር እዩ ኢሎም ይኣምኑ ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃ ብዝተኻየደ መጽናዕቲ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ወሰኽ ዲግሪ መጠን ዋዒ ብዝሒ ቕትለት ብ1.5 ሚኢታዊት ይውስኽ ኣብ ግሪኽ ዝተኻየደ ሓደ መጽናዕቲውን ካብ 137 ቅትለት ሰብ እቲ ልዕሊ 30 ሚኢታዊት ኣብ ሓንቲ ዞባ መጠን ዋዒ ብማእከላይ ልዕሊ 25 ሴንቲ ግሬድ ኣብ ዝኾነሎም መዓልታት ዝተመዝገበዩ ይብል ጎነጻዊ ገበንን መጠን ዋዒን ተኣሳሲሮም ዝመጽኡ ከም ዝኾኑ ዘመላኽቱ ባህሪያትን መጽናዕታትን ኣብ ሃገራት ትሕቲ ሰሃራ ታይዋን ኣሜሪካ ፊንላንድን ስፔንንውን . 