 ቖልዓ ሓዚለ ትምህርቲ ክምዝገብ ናብ ዩኒቨርሲቲ ከይደ ዶር ኑርዓይኒ መሓመድ ዓሚዶ መሲሉኪ ቅድሚ ዓሚ ከረሜላ ጠዓሚ ግውሕ መቐለ ፍልጠትን ጥበብን ሓረስቶት ክንጥቀም ኣለና ዝብል እምነት ዘለዋ ፕሮፌሰር ፈቴን ኣባይ ብቐንዱ ኣብ ትግራይ ምስ ዝተፈላለዩ ሓረስቶት ብምስራሕ ኣብ ምምሕያሽ ዓሌት ዘርእን እጽዋትን ከምኡውን ልምዓት ሕርሻ ዘድሃቡ ልዕሊ 45 ጽሑፋት ኣብ ዓለምለኻዊ ጆርናላት ኣሐቲማያ ስለ ዝኾነ ድማ ብ2015 ዓ.ም.ፈ ኣብ ኢትዮጵያ ብሕርሻን ምርባሕ ምድቓል ኣትኽልትን ፈላመይቲ ጓል ኣንስተይቲ ፕሮፌሰር ኮይና ብተወሳኺ በቲ ግዜ ብደረጃ ሃገርውን ሳልሰይቲ ፕሮፌሰር እቲ ዓውዲያ ነይራ ምንጪ ስእሊ, Mekelle UniversityFB ፕሮፌሰር ፈቴን ኣባይ ኣብ ኢትዮጵያ ሓረስታይ ኣብ ዙርያ ዕቀባ ሓመድን ማይን ኣተሓሕዛ ዘርእን ዘለዎ ፍልጠት ሓረስታይ ኣፍልጦ ሂብካ ፍርያምነት ንምዕባይ ኣብ እትመርሖም ዝነበረት ፕሮጀክታት ሓረስታይ ይፈልጥ ድዩ? ዝብል ግጉይ ርድኢት ከም ዝነበረ ኣብ ዝተፈላለዩ እዋናት ተዛሪባ እያ ንሓሙሽተ ዓመት ዝኣክል ግን ኣተሓሳስባ ኣብ ምቕያር ብምስራሕ ዘርኢ ናብ ምድቓል ከም ዝተሰጋገርትን እዚውን ብምርጫን ውሳነን ሓረስቶት ክኸውን ከም ዝተገብረን ትገልጽ ካብዚ ብዝብገስ ካብ 1997 ክሳብ 2001 ድማ ብፕሮግራም ፈንድ ኔዘርላንድ ኣብ ትግራይ ዝካየድ መጽናዕቲ ዕቀባ ሓመድን ማይን ኣተሓባቢራ እዚ ዓለምለኻዊ ፕሮግራም ኣብ ሸውዓተ ሃገራት ኣፍሪቃ ዝሰርሕ ኮይኑ ፕሮፌሰር ፈቴን ኣብ ትግራይ ዝነበረ ፕሮጀክት ብምትሕብባር ብቐንዱ ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ሕርሻን ምምሕዳር ሃብቲ ተፈጥሮን ዘለወን ፍሉይ ኣበርክቶ ክጎልሕ ከም ዝገበረት ይዝረብ እዚ ናብ ደረጃ ሃገርውን ዓብዩ ኣብ 18 ሃገራት ኣፍሪቃ ኤዥያን ኣመሪካን ምስ ዘለው መንግስታውን ዘይመንግስታውን ትካላት ብምትሕብባር ናብ ዝስርሐሉ ደረጃ በጺሑዩ ፕሮፌሰር ፎቴን ኣባይ ካብ 2015 ጀሚሩ ዳይሬክተር ኢንስቲትዩት መጽናዕታት ስነ ከባቢ ስርዓተ ጾታን ልምዓትን ኮይና ተሓጋጋዚት ኤዲተር መጽሄት ድራይላንድ ኣግሪካልቸር እውንያ ምህዞን ሽልማትን ፕሮፌሰር ፈቴን ኣባይ ምስ ዝተፈላለዩ ናይ ሞያ መሓዙታን ተመራመርትን ብምዃን ኣብ ዘርኢ ስገም ትኹረት ዝገበረ ምርምር ክተካይድ እንከላ ኣብ ትግራይ ካብ ኖርወይ ዝመጽኡ ሙሁራት ፕሮጀክት ምድቓል ዘርኢ ብምጅማር ዝተፈላለየ ዓይነት ዘለዎም ዘራእቲ ምሂዛ እዚ ብተደጋጋሚ ድሕሪ ዝተኻየፈ ምርምር ዝተረኸቡ ለውጢ ኩነታት ኣየር ክጻወር ዝለዓለ ስነ መዓዛ ዘለዎምን ድርቂ ዝጻወሩን ታግሉካን ኣይረንን ዚንክን ሰለስተ ዓይነታት ስገም ኣማዕቢላ እዚኦም ካብ ሓደ ሄክታር ካብ 4.5 ክሳብ 5.2 ቶን ፍርያት ክህቡ ዝኽእሉ ኮይኖም ካብ ካልኦት ዘራእቲ ብዝበለጸ ልዕሊ 60 ሚኢታዊት ወሰኽ ፍርያምነት ዝነበሮምዮም እዚ ካብ 2011 ጀሚሩ ልዕሊ 30 ሽሕ ሓረስቶታ ኣብ ውሽጢ ሰለስተ ዓመት ተበጻሒ ክኸውን እንከሎ ልዕሊ 500 ሄክታር ዝሸፈነ ዘርኢ ነይሩ ዩኒቨርሲቲ መቐለ ድማ ክሳብ ነዞም ዝተዳቐሉ ዓሌታት ዘርኢ ስገም ዕላዊ ዝገብር ቅድም ኢሉ ዝማዕበለ ዓሌት ስገም ኣይነበረን እቶም ዓሌታት ፈላሚት ሕሪትን ፈቲናን ዝብል ሽም ተዋሂቡዎም በቲ ዩኒቨርሲቲ ዝተመዝገቡዮም ካብ በለስ ኤለክትሪክ ንምምንጫው ትመራመር ዘላ ኢትዮጵያዊት ንስለ ፍቕሪ ኢለን ዝኽንሸባ ዘለዋ መርዑት ኣደይ! 