 ብዝብል ዛዕባዩ ዘትዩ እንተኾነ ከም ኤርትራ ዝኣመሰላ ናጽነት ፕረስ ዘየኽብራ ሃገራት ዝበዝሕ ግዜ ነቲ ዕለት ጎስየንኦ እየን ዝሓልፋ ብሕታዊ ማዕከን ዜና ስለዘይብለን መንግስቲ ባዕሉ ከምዝጠዓሞ ገይሩዩ ዘቃልሖ ኤርትራ ከኣ ኣብ መላእ ኣፍሪቃ ናይ ብሕቲ ማዕከን ዜና ዘይብላ እንኮ ሃገር እያ ኣብ ኤርትራ ድሕሪ ምርግጋጽ ናጽነት ሒደት ዓመታት ኣብ መፋርቕ 90ታት ናይ ብሕቲ ሜድያ ክቖማ ምስተፈቕደ ካብ 1997-1999 ኣብ ዝነበረ ክልተ ዓመት ጥራሕ ብዙሓት ተመስሪተን በጃኹምባ ኣቦና ፍትሑልና ደቂ ስዩም ጸሃየ በጃኹምባ ኣቦና ፍትሑልና ደቂ ስዩም ጸሃየ ዕላማና ነቲ ኢሳይያስ ዝኣተዎ መብጽዓ ምዝኽኻርዩ ሰቲት ሌላ ጽጌናይ መስትያት ዊንታና ቀስተ-ደበና መቓልሕ ቀይሕ ባሕሪ ዘመን ኣስመራ-ሎሚ ኣድማስ ማዕበል ኣዳል ሰላም ትምኒት ሚለንዩም ዝተባህላ ጋዜጣታት ስራሕ ጀሚረን በብዓቕመን ተተይ እናበላ ከኣ ጽምኢ-ንባብ ህዝቢ ከርውያን ኣማራጺ ሓሳባት ከቕርባን ጀሚረን ነይረን እንተኾነ ድሕሪ ምቁራጽ ኲናት ዶባት ኢትዮ-ኤርትራን ስምምዕ ኣልጀርስን ብኣካይዳ ፕረዚደንት ዘይተሓጎሱ መራሕቲ ግንባርን መንግስትን ነበር ናብ ህዝብን ሰራዊትን ንዝጸሓፉዎ ቅሉዕ ደብደበ ስለ ዝሓተማን ምስ ፕረዚደንት ዝፈላልዮም ሓሳብ ኣብ ዓምድታትን ስለ ዝሓተማን ብ18 መስከረም 2001 ብትእዛዝ መንግስቲ ተዓጽየን ኣዳለውተን ተኣሲሮም ክሳብ ሕጂ ከኣ ደሃይ የብሎምን ጸብጻብ ጋዜጠኛታት ብዘይ ዶብ ኣብዚ ዓመትዚ 2019 ብጋዜጠኛታት ብዘይ ዶብ ዝወጽአ ሓባሪ ኣህጕራዊ ናጽነት ሚድያ ዘርኢ ሰሌዳ ኤርትራ ካብ 180 ሃገራት ዓለም ኣብ መበል 178 ኣብ ድሕሪት ተሰሪዓ ትርከብ ከም ኖርወይ ፊንላንድ ሽወደን ሆላንድ ዴንማርክ ዝኣመሰላ ሃገራት ኣብ ዝለዓለ ጽፍሒ ክስርዓ እንከሎዋ ኤርትራ ግን ካብ 2002 ኣትሒዛ ምስ ሰሜን ኮርያን ቱርክመኒስታን ኣብቲ ዝተሓተ ጽፍሒ ትርከብ እቲ ምምያ ንሃዋህውን ናጽነት-ሚድያ ንርእሰ-ሜማ ሳንሱር ንሕጋዊ መትከል ንግሉጽነት ንምፍራይ ዜናን ሓበሬታን ብዝኣመሰለ ረቛሒታት እዩ ዝምዘን ምንጪ ስእሊ, ES ኤርትራ ቅድምን ድሕርን 2001 ከም ስዒድ ዓብደልቃድር ፍስሃየ ዮውሃንስ ጆሽዋ ዳዊት ኢሳቕ ኣማኑኤል ኣስራት ስዩም ጸሃየ መድሃኔ ሃይለ ተስፋይ ገብረኣብ ጎሞራ ተመስገን ገብረየሱስ ክርቢት ዳዊት ሃብተሚካኤል ማቴዎስ ሃብተኣብ ሳህለ ጸጋዛኣብ ወዲ ኢታይ ሳልሕ ጀዛይር ዮሱፍ መሓመድ ዓሊ ብዙሓት ካልኦትን ስለዝኣሰረት ኣብቲ ንመሰል ጋዜጠኛታት ኣብ ዝኽብራ ሃገራት ዝብል መምዘኒ ተርታ ገና ኣብ ዝተሓተ ደረጃ ትርከብ ኣላ ኣብዚ ዓመትዚ ኢትዮጵያ ኣሲራቶም ዝነበረት ጋዜጠኛታት ብምፍትሓ ንቕድሚት ኣርብዓ ተርታ ዘሊላ ካብ መበል 150 ኣብ መበል 110 ተሰሪዓ ትርከብ እሱራት ጸሓፍትን ጋዜጠኛታትን ኤርትራ ሰበ ስልጣን ኤርትራ ኣብ ዝተፈላለየ እዋን ብናይ ወጻኢ ማዕከናት ዜና ሃለዋት እዞም ዝተሰምዩ ጋዜጠኛታትን ናይ ፖለቲካን ሕልናን እሱራት እናክሕተቱ ኩሎም ደሓን ኣለው ብምባል ሓጺር መልሲ እዮም ዝህቡ መዓስከዮም ኣብ ፍርዲ ዝቐርቡ? ምስተባህሉ ከኣ መንግስቲ ኣብ ዝመቸኦ እዋን ኣብ ፍርዲ ከቕርቦምዩ ኣብ ጽቡቕ ኩነታት ጥዕና እዮም ዘለው ይብሉ እንተኾነ ሓያሎ ሓለውቶም ዝነበሩሞ ካብ ኤርትራ ሃዲሞም ዝወጽኡ ግን ገሊኦም ብሞት ከምዝተፈልዩ እዮም ዝሕብሩ ስቕታ ስትራቴጂ ምንዋሕ ዕድመ መንግስቲ ኤርትራዩ ሕቶ ጉጅለ 15 እንታይ እዩ ነይሩ? 