 ቅድሚ 558 ሚልዮን ዓመት ናይ ዝነበረ እንስሳ ኣሰር ተረኺቡ እቲ ፍሉጥ ብዛዕባ ተፈጥሮ ዝተመራመረ ምሁር ቻርለስ ዳርዊን ኣብተን ናይ መወዳእታ ናይ ሂወት ዘመኑ ብዛዕባቲ ንምርዳኡ ኣጸጋሚ ዝኾነ መሰርሕ ለውጢ ክጽንዕ ኢዩ ኣሕሊፍዎ ባዕሉ ከምዝበሎ እቲ ዝተሰመዖ ኣዝዩ ዘየቕስን ፍጻመ ነቲ ቀንዲ ንዓለም ዘበርከቶ ሳይናሳዊ ክልሰ ሓሳብ መስርሕ ደፋእታዊ ለውጢ ዝደናደን ኢዩ ነይሩ ኢሉ ኣብታ ኣብ 1859 ዝጸሓፋ መጽሓፉ - መበቆል ፍጥረታት ኦሪጂን ኦፍ ስፒሲስ ብዛዕባቲ ዘበገሶ ክልሰ ሓሳብ መስርሕ ደፋእታዊ ለውጢ ተፈጥሮኣዊ ሕርያ ብምግባር ነቶም ዝተወርሱ ፍጥረታት ብምእካብን ምዕቃብን ንእሽቶ ምምሕያሻት ብምግባር እቶም ህይወት ዘለዎም ፍጥረታት ይዕቀቡ ኢሉ ቻርለስ ዳርዊን ብሓጺሩ ተፈጥራኣዊ ሕርያ ምስቲ ብሃንደበት ዝኽሰት ዓቢ ደፋእታዊ ለውጢ ተሳኒዩ ከምዝኸይድ ኣይኣምንን ነይሩ ምንጪ ስእሊ, Getty Images ተፈጥራዊ ሕርያ ነቲ ሓደስቲ ፍጥረታት ክቕልቀሉን ኣብ ኣካላቶም ድማ ሃንደበታዊ ምቅይያር ኪገብሩ ይኽእሉ ምስ ዝብል ኣተሓሳስባ ዝሳነ ኣይኮነን ኢሉ ቻርለስ ኣብ ዝጸሓፎ ደብዳበ ዳሕራይ ዘካየዶ መጽናዕትታት ኣብ ስነ ዕጽዋት ቦታኒ ዘተኮረ ኢዩ ነይሩ እዚ ድማ ነቲ ኣቐዲሙ ዝካይዶ ዝነበረ ዓቢ ኣብ መስርሕ ደፋእታዊ ለውጢ ዝተኮረ ክልሰ ሓሳባዊ መጽናዕቱ ብናይ ሕቶ ምልክት ንኽጥመት ገይርዎ እዚ ድማ ንዳርጋ ን20 ዓመታት ክሳብ ዕለተ ሞቱ ከሳቕዮ ጸኒሑ ብዝኾነ ቻርለስ ኩሉ ኣቓልብኡ ናብ ስነ ዕጽዋት ምስገበሮ ብፍላይ ኣብ 1879 ናብ ጆሴፍ ሆከር ሓላፊ ናይ ብሪጣንያ ናይ ስነ ዕጽዋት ምርምርን ትምህርትን ትካል ኣብ ዝሰደዳ ፍልጥቲ ደብዳበ እቲ ኣብዚ ዘለናዮ ምድራዊ ዘመን ኣብተን ዝዕምብባ ዓይነት ተኽልታት ዝርአ ዘሎ ቅልጡፍ ምዕባለታት ንምግማቱ ዘይክኣል ተኣምራታዊ ምስጢር ኢዩ ኢሉ እቲ ንዕኡ ዘሰንበዶ መስርሕ ለውጢ ቅልጡፍን ዓብን ኢዩ ዝብል ርእይቶ ኢዩ ምስቲ ናቱ ኣተሓሳስባ ዘይሳነ ስለዝነበረ እዞም ኣብዚ እዋን ኣብ ዓለምና ዘለው ዝዕምብቡ ተኽልታት ቅድሚ 130 ሚልዮን ዓመታት ኢዮም ተቐልቂሎም ኣብ ሓጺር እዋን ድማ ናብ ልዕሊ 350,000 ዝተፈላለዩ ዓይነት ተኽልታት ክቕየሩ ክኢሎም እዚ ድማ ኣብ ዓለምና እቶም ናብ ዝተፈላለየ ዓይነት ብቑልታት ክስስኑ ዝኽእሉ ዓይነት ናይ ዝዕምብቡ ተኽልታት ይገብሮም ኣብ ጀርዲና ዘለው ተኽልታት መብዛሕትኦም ዝዕምብቡ ተኽልታት ኢዮም መብዛሕትኦም እቶም ንምገቦም ፍሩታታን ኣሕምልትን ካብቶም ዝዕምብቡ ዓይነት ተኽልታት ኢዮም ኢሉ ፕሮፌሰር ዊልያም ፍሪድማን ኣብ ሃርቫርድ ዩኒቨርስቲ ናይ ስነ ህይወት መምህር ንልዕሊ 200 ዓመታት ሊቃውንቲ ስነፍልጠት እቲ ዘይእመን ብዙሕነትን ምስሳንን ናይዞም ዝዕምብቡ ዓይነት ተኽልታት እሞ መሰረት ናይ ስርዓተ መግብናን ናይቶም ኣብ ዓለምና ዘለው ዝተፈላለዩ ዓይነት እንስሳታት ከም ዝኾኑ ግምታቶም ክህቡ ጸኒሖም ቻርለስ ዶርዊን በቲ ሃንደበታዊ መበቆልን ምስሳንን ናይዞም ዝዕምብቡ ተኽልታት ብዙሕ ኣይሻቐልን ኢዩ ነይሩ ሻቕሎቱ ኣብ ልዕሊቲ ተፈጥሮ ኣይምዕብልን ኣይሰጋገርን ዝብል ፍሉይን ሓያልን እምነቱ ኢዩ ነይሩ ኢሉ ፕሮፌሰር ዊልያም ፈርዲናንድ እቲ ክኸውን ዝኽእል ክልሰ ሓሳብ እቶም ዝዕምብቡ ተኽልታት ተፈጢሮምምባል ኢዩ ኢሉ ፕሮፌሰር ዊልያም ፍረይድማን ኩሉ ፍጥረታት ዓለም ብኣምላኽ ወይ ድም ብመለኮታዊ ሓይሊ ኢዩ ተፈጢሩ ዝብል ሃይማኖታዊ ክልሰ ሓሳብ ብምጥቃስ ምንጪ ስእሊ, Getty Images ብኻልእ ኣዘራርባ እቶም ዝዕምብቡ ተኽልታት ውጽኢት ናይ መስርሕ ደፋእታዊ ለውጢ ዘይኮኑ ብኣምላኽ ዝተፈጥሩ ኢዮም ኢሉ ፕሮፌሰር ዊልያም ኣብዚ ዝሓለፈ 30 ዓመታት ንብዙሕነትን መስርሕ ልውጥን ናይቶም ዝዕምብቡ ተኽልታት ዝሕብር ብዙሕ ኣገዳስነት ዘለዎም ቅሪት ፎሲል ተረኺቦም ኢዮም እቶም ብግምት 350,000 ዝኾኑ ዝተፈላለዩ ዝዕምብቡ ዓይነት ተኽልታት ናይቶም 90 ዝኾኑ ኣብዚ እዋን ኣብ ዓለም ዘለው ህይወት ዘለዎም ትኽልታት መበቆል ኢዮም እቶም ቀንዲ ዝብሃሉ ዓይነት እኽልታት እንተላይ መግቢ እንስሳታትን ከምኡውን ነቲ ልቀት ካርቦን ዘጽርዩ ተኽልታት ኣይምሃለዉን ነይሮምይኹን ድኣምበር ሕጂውን ጌና ዘይተመለሱ ሕቶታት ኣለው መበቆሎም ካበይን ብኸመይን ኢዩ? 