 ትግርኛ BBC News, ትግርኛናብቲ ትሕዝቶ ቀጽሉ ክፍልታት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዳን ኮነል እቲ ናይ ሰላም ተበግሶ ብናይ ሓደ ሰብ ጻዕሪ ጥራይ ኣይኰነን ተኸሲቱ 27 ሰነ 2018 ምንጪ ስእሊ, MARTIN PLAUTMICHELA WRONGDAN CONNELL ዳን ኮነል መምህር ዩኒቨርሲቲ ቦስቶን ማእከል ምርምር ኣፍሪቃ ከም በጻሒ ተመራማሪ ኮይኑ ዘገልግል ዘሎ ንልዕሊ ኣርብዓ ዓመታት ብዛዕባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ዝጸሓፈ ምሁርዩ ዳን ኮነል: ክሳብ ሕጂ ንኤርትራ ዝምልከት ሸውዓተ መጻሕፍቲ ዝጸሓፈ ተመራማሪ እንትኾን ብዛዕባ እዚ ሕጂ ዝርአ ዘሎ ጩራታት ሰላም ኢትዮ ኤርትራ ሓሳቡ ከካፍል እንከሎ ከምዚ ይብል እዚ ተበግሶ ንኽዕወት ድሓን ዕድላት ዘሎዎ ይመስል ክልቲኦም መንግስታት ናብ ሰላምን ንቡር ሃዋህዉን ክምለሱ ዘርኣዩዎ ድልየት ክጥቀሙሉ ዝተዳለዉ ኾይኑ ይስምዓኒ ኾይኑ ግን እቲ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ኢትዮጵያ ዝተፈጸመ ሓደጋ ገና ነዚ መገዲ-ሰላም ዝጻብኡ ባእታት ከም ዘሎዉ ክንርዳእ ንኽእል ሰላም ዘይምህላው ነቲ ዝጸንሐ ዘይርጉእነትን ታህዲድ ጥሩፍነት ከጓህሮ ብምጽንሑ ኣብቲ ዞባ ዘሎዋ ሃገራትን ኣብ ዓለምለኸ ሓያላት መንግስታትን ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ሰላም ክመጽእየን ዝደልያ ቅድሚ ክልተ ዓመት ኣብ ኢትዮጵያ እቲ ጻውዒት ሰላም ናህሪ እናወሰኸ ክመጽእ ይርኣየኒ ነይሩዩ እቲ ዝኽተልዎ ዝነበሩ ስትራተጂ ኣይ-ሰላም ኣይ-ዉግእ ክዝርዘር ጀሚሩ ነይሩዩ ነቲ ጕዳይ ጃላ ገርካ ምሓዝ ድማ ቁጠባቲ ሃገር ንኸይዓቢ እናኣሰሮ መጺኡዩ ኣብ ኢትዮጵያ ዝነበረ ዘይምርግጋእ ግን እቶም ድልየታትን ተበግሶታት ሰላምን ኣብ ከብሒ ተቐሚጦም ኵነታት ከይተራጋግአ ናይ ሰላም ተበግሶ ምውሳድ ሸጊሩዎም ከም ዝነበረዩ ዘርኢ ኤርትራ ድማ በቲ ሰፊሕ ሃገራዊ ዕግርግር ኢትዮጵያ ኽትዳኸም ባህርያዊዩ ዚብል እምነት ነይሩዋ ዝዀነ ዀይኑ እቲ ኵነታት ምስ ተመዓራረየሎም ጻውዒት ሰላም ንኸመሓላልፉ ድሕር ኣይበሉን ዋላኳ ቀሳማይ ሚኒስትር ኣብዪ ዜጋታት ንኽበራበሩን ደገፎም ኣብ ምርካብን ወሳኒ ተራ እንተተጻወተ እቲ ናይ ሰላም ተበግሶ ብናይ ሓደ ሰብ ጻዕሪ ጥራይ ኣይኰነን ተኸሲቱ ምንጪ ስእሊ, DAN CONNELL ንኤርትራ እቲ ኢትዮጵያ ዘበርከተቶ ጻውዒት ድገኛ ምዃኑን ብሸነኽ ኢትዮጵያ ድማ ዘተኣማምኑ ናይ ሰላም መሳርሕቲ ከም ዝዀኑ ከእምን ክኢሉ እዩ ኢትዮጵያ ድማ ንኤርትራ ከም ዘላታ ተቐበለታ ከም ዝመስለኒ እዚ ንጊዜኡ ሽግር ኣይክፈጥርንዩ ኢህወዴግ ነዚ ጕዳይ ሰላም ብሓባርዩ ኣድሚጹ ሃገራዊ ረብሓ ኢትዮጵያ ዀነ ክልላዊ ረብሓ ትግራይ ርኡይ ኰይኑ ስለዝረኸቡዎ ከም ዝመስለኒውን ህወሓት ደጊፋቶያ እቲ ዶባት ዕጹው ብምዃኑ ብዝያዳ ንህዝቢ ትግራይዩ ዝዕጅቦ ብተወሳኺ ዓቢ ክፋል ሰራዊቶም ኣብ ዶብ ተጸሚዱ ንሓዋሩ ክነብር ኣይክእልንዩ ዝብል እምነት ኣሎኒ እቶም ቅድሚ ኽልተ ሰሙን ዘዛረብኩዎም ደቂ ትግራይውን እዚ ዘሎ ኵነታት ከም ዘየርብሖም ኣግሂዶምዮም ዝዛረብሉ ነይሮም መርግጋእ እቲ ዞባ ስዑዲያን ኢማራትንውን ንግዲ ተኸፊቱ ክርብሓ ስለዝደልያ ሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካውን ጥሩፋት ሓይልታት ከይፈርዩ እቲ ዞባ ክረጋጋእያ እትደሊ ሕብረት ኤውሮጳውን ዋሕዚ ስደተኛታት ደው ስለዝደልዩ ብዙሓት መንግስትታን ሓይልታትን ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ሰላም ንኽተኣታቶ ባህጊ ኣለዎም እዞም ዝጠቐስክዎም ነገራት ንኢትዮጵያን ኤርትራን ፍሉይ ዝዀነ ዕድልዮም ዝፈጥሩ እዘን ሃገራት እቲ ኣብ ተስዓታት ገዲፈንኦ ዝመጽኣ ጕዕዞ-ምዕባለ ብሓድሕዳዊ ምትሕብባር ክምክትኦ ሕጂ ተኸፊቱለን ዘሎ ዕድል ክጥቀማሉ ይግባእ ከርት ሊንዲየ ሆላንዳዊ ጸሓፍን ልኡኽ ጋዜጣ ኤን.ኣር.ሲ ሃንደልባድ እዩ ከርት ካብ ሰብዓታት ኣትሒዙ ኣብ ኣፍርቃ ዝነብር ብዛዕባ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዓሚቝ ፍልጠት ዘሎዎ ጋዜጠኛዩ ምንጪ ስእሊ, ከርት ሊንዲየ እዚ ሕጂ ካብ ኣዲስ ኣበባ ዝተበገሰ ብርቂ ሰላም ርኽበትዩ ክብሎ እኽእል ምስቲ ኣብ ሲንጋፖር ዝተኻየደ ዝርርብ ሰላምውን ከመዛዝኖ እኽእል ይብል ቀዳማይ ሚኒስተር ኣቢይ ኣብ ጕዳይ ደቡብ ሱዳን ዘካየዶ ናይ ሰላም ዝርርብ ከም ዝተደነቕክሉ ከይጠቐስኩዎ ክሓልፎ ኣይደልን ንኢትዮጵያ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ንበዓል ሙሰቪኒ ናይ ዩጋንዳ ብምድፋእ ማእከላይ ስፍራ ከም እትሕዝ ይገብር ኣሎ እዚ ሓድሽ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብ ዉሽጢ ሃገሩ ዝካይዶ ዘሎ ቍርቁስ ሚዛን ከትሕዞ እንተ ድኣ ኽኢሉ እዚ ሕጂ ተበጊሱሉ ዘሎ ዕርቂ ምስ ኤርትራ ክዕወት ይኽእልዩ ንጊዜኡ ግን እዞም ሕጂ ንርእዮም ዘሎና ምዕባሌታት ምልክታት ሰላም ጥራይዮም ኣብ ኦሮምያ ኣንጻር ናይ ወጻኢ ትካላት ዘሎ ስምዒታት ጥጡሕ መዕለቢ ኣይረኸበን ዘሎ እዚ እቲ ዉሽጣዊ ኵነታት ኢትዮጵያ ዘይርጉእ ምዃኑዩ ዘርኢ ይዅንምበር ኢትዮጵያ ከም ቀዳማይ ሚኒስትር ኣቢይ ዝኣመሰለ ህቡብ መራሒ ርእያ ኣይትፈልጥንያ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዘዛረብኩዎም ሰባት ነዚ ዝበልኩዎ እዮም ዘጽድቑ ዝሓለፈ ቀዳም ዝተኸሰተ ሓደጋ ንቀዳማይ ሚኒስት ኣብዪ ተንኪፉዎ እንተ ዝነብር ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ዓቢ ዘይምርግጋእ መኸተለ ነይሩ ኢለ እየ ዝኣምን ግን ከኣ ቀንድን ቀዳማይ ዕማም ቀዳማይ ሚኒስት ኣብዪ ኣብ ዉሽጢ ኢትዮጵያ ምርግጋእ ምፍጣር ክኸውን ኣሎዎ እብል ስለዚ ኣብ ዉሽጢ ኢትዮጵያ ምርግጋእ እንተ ዘይዓሲሉ ህውኽ ኢልና ኣብ መደምደምታ ዕርቂ ኢትዮጵያን ኤርትራን ክንኣቱ ኣይንኽእልን ብተወሳኺ ክሳብ ሕጂ ከምዚ ኸማይ ዝኣመሰሉ ጋዜጠኛታት ንኢትዮጵያ ክንኣቱ ከም ዘይንኽእል ክሕብር እፈቱ ምንጪ ስእሊ, MICHELA WRONG ሚከላ ሮንግ ኣብ ዓባይ ብሪጣንያ እትነብር ብዛዕባ ኣፍሪቃ ብዙሕ ኣፍልጦ ዘሎዋ ጸሓፊትያ Borderlines ከምኡውን I Didnt Do It For You. ዘርእስቱ ኤርትራ-ጠቀስ መጻሕፍቲ ዝጸሓፈት ከምኡውን ካልኦት ምኵርቲ ተመራማሪት ኢያ ብዛዕባ ኣብ ዞባና ዚካየድ ዘሎ ናይ ሰላም ምንቅስቓስ ሓሳባ ክትገልጽ እንከላ ለውጢ ዘይተርፍዩ - ሓደ ጕዳይ ጃላ ዀይኑ ንዘልኣለም ኣይነብርንዩ እዚ እንርእዮ ዘሎና ድፍኢት ለውጢ ኵሉ ካብ ሸነኽ ኢትዮጵያዩ ሻቕሎት መንግስቲ ህዝባዊ ተቓውሞ ንኸይመጽእ እናዓሞቘ ዝኸይድ ቍጠባዊ ቅልውላው ከይፍጠር ወትሃደራዊ ስትራተጂካዊ ምዝንባዕ ንከየስዕብ ስክፍታ ምሕዳር ብሸነኽ ምዕራባውያን ኣዕሩኽ ሃገራት ብኵነታት ኣይ-ሰላም ኣይ-ኲናት ጽዑቕ ጸቕጢ ከይመጽእ በዚ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቐሰ ጉዳያት ምስ እንርእዮ እዚ ዝግበር ዘሎ ምንቅስቓስ ትርጕም ክህልዎ ይኽእል ብዓንተብኡ እቲ መሰሓሓቢ ጕዳይ ብዓይኒ ሕጊ ክርአ ኸሎ ኤርትራ ኣይኰነትን ኣብ ግጉይ መገዲ ዝነበረት ኢትዮጵያያ ስለዚ እቲ ምትዕርራይ ብሸነኽ ኢትዮጵያ ክመጽእ ግቡእዩ ሰብ-ጠቀስ ጕዳያትውን ኣሎዉ ብዙሓት ተንተንቲ ፖለቲካ ከም ዝብልዎ ነቲ ዉግእ 1998-2000 ስዒቡ ዝመጸ ብተግባር ዝተራእየ ዝሑል ዉግእ በቶም ንነዊሕ እዋን ክተሃላለኹ ዝጸንሑ ክልተ ኣካላት ህዝባዊ ግንባርን ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ ኣብ ናይ ቀደም ኣረኣእያ ሰጢሞም ዝተረፉ ንሰላም ጅሆ ሒዞም ክጐዓዙ ጸንሑ ድሕሪ ሞት መለስ ዜናዊ ኣሜንነት ሃይለማርያም ደሳለኝ ካብ ኦሮም ዝመበቆሉ ሓድሽ መራሒ ብምምጽኡ ነቲ ምዕሪት ኢክወዥን ክልውጦ ኸኣለ ኣብ መስቀል ኣደባባይ ዝተፈንጀረ ቡምባ ተኣፋፍነት ቀዳማይ ሚኒስት ኣብዪ ከርኢ ክኢሉ ኣሎ እቶም ዝኣወጆም ለውጥታት ዝባን-ንዝባን ዮም መጺኦም ኣዝዮም ቀልጢፎም ብመጀመርያ እቶም ዘተኣታትዎም ዘሎ ለውጥታት ዓንቢቦም ንኽርኢ ፖለቲካዊ መቖምያኡ ከደልድል ይግባእ እዞም ዝተኣታተዉ ዘሎዉ ለውጥታት ብርቱዕ ጥንቃቐ ከድልዮምዩ ውዒሉ ሓዲሩ ሑረት ትራጀክቶሪ ክልቲአን መንግስታት ተነቃፊ ሸነኻቶም ክቓላዑዮም ድሮኳ ድኣ ብጕዳይ ዶብ ኣንጻር ቀዳማይ ሚኒስት ኣብዪብሸነኽ እቶም ተሪር ዝመርገጺኦም ኣባላት ህወሓት ዝመጽእ ዘሎ ግብረ-መልሲ ንርእዮ ኣሎና ፕረሲደንት ኢሳያስ እውን ኣብ ክንዲ ኵነታት ዘጓህር ንጥቕምን ረብሓን ክብል ቀዳማይ ሚኒስት ኣብዪ በቲ ኣቕሪቡሉ ዘሎ ጻውዒት ብግቡእ ክትሓባበሮ ይግባእ ክሊ ትግራይ ካብቲ ዝድለ ዘሎ ሰላም ብዝያዳ ተጠቀምቲ ከም ዝዀኑ ምርዳእ ኣድላዪ ዀይኑ ይስምዓኒ እቶም ኣብ ትግራይ ዝርከቡ መስርሖም ተጠናኒጎም ዘሎዉ ትካላት መስተንፈሲኳ ምረኸቡ ኣህጕራዊ ማሕበራዊ-ሰብ ከኣ ብግዲኡ ንኽልቲአን ሃገራት ክረድእ ምኸኣለ ዓቢ ረዲኤትኳ ድኣ ካሮት እናጕሰመ ትሕተ ቅርጺኣዊ ወፍሪ ረዲኤት ፖለቲካዊ ይዅንታ ከተኣታቱ ምኸኣለ ... እዚ ሰላም ክፈጥሮ ዝኽእል ኣዎንታዊ ሸነኻት ስኽነትዩ ረዚን ርግኣት ማርቲን ፕላውት ዋና ኣሳናዳኢ ናይ ቢቢሲ ኣገልግሎት ዓለም ጨንፈር ኣፍሪቃ ዝነበረ ጋዜጠኛ ሕጂ ኸኣ ገዲም ተመራማሪ ኣባል ለንደን ዩኒቨርሲቲ ኣብ ናይ መጻሕፍቲ ምጽሓፍ ብምስግጋር ድማ ብኵነታት ኣፍሪቃ ዝመራመር ሰብዩ እታ ናይ መጨረስታ ዝደረሳ መጽሓፉ Understanding Eritrea እትብል ኰይና ኵነታት ኤርትራ ብደቂቕ እትገልጽ መጽሓፍያ ምንጪ ስእሊ, MARTIN PLAUT ንማርቲን እዚ ሕጂ ተበጺሑ ዘሎ ዝርርብ ሰላም ፋይዳዶ ይርከቦ ይኸውን? 