 ህንጸት ዴ ፋክቶ ስቴት ልሳን ህወሓት ኣብ ዝኾነት መጽሄት ወይን ብ14 ሕዳር 2020 ዝወጽአ ሕታሙ ህወሓት ኣብዚ ዓመት መረጻ ኣብ ግዚኡ ክካየድ ብምጽዋዕ ጎድና ጎድኒ ድማ ትግራይ መንግስታዊ ቁመና de facto state ንምምስራት ዘኽእል ምድላዋት ክግበር ዝሓትት ሓሳብ ከምዘቕረበ ይዝከር መረጻ ዘይካየድ እንተኾይኑ ሕገ መንግስቲ ዝጻረርን ናብ ፍጹም ቅልውላው ዘምርሕን ብምዃኑ ህወሓት ኣብ ትግራይ ናይ ባዕሉ ምርጫ ከካይድ ከም ዝግደድ ድማ እታ መጽሄት ሓቢራ ነይራ ሃገራዊ ቦርድ መረጻ ኢትዮጵያ ፖለቲካዊ ዘይምርግጋእ ኣብ ግምት ብምእታው ቅድም ኢሉ 10 ነሓሰ ክካየድ መደብ ወጺኡሉ ዝነበረ ሃገራዊ መረጻ 23 ነሓሰ 2012 ዓ.ም ክካየድ ከም ዝወሰነ ኣብ መወዳእታ ወርሒ ጥሪ እዩ ኣፍሊጡ በዚ መሰረት ኣብ መጋቢት ካርታ መረጻ ክልላትን ዝርዝር ናቑጣታት መረጻን ዕላዊ ክግበርዩ ካብ መፋርቕ ሚያዚያ ክሳብ ግንቦት ኣብ ዘሎ ግዜ ድማ ምዝገባ ሕጹያት ተወዳደርትን መረጽትን ክካየድዩ ዝብል መደብ ነይሩ ካብ መወዳእታ ወርሒ ግንቦት ክሳብ ነሓሰ ኣብ ዘሎ ሰለስተ ኣዋርሕ ድማ ጎስጓስ መረጻ ክካየድን ሰለስተ ጳጉሜን ድማ ውጽኢት እቲ መረጻ ክግለጽን ምዃኑ ሃገራዊ ቦርድ መረጻ ኢትዮጵያ ገሊጹ ነይሩ ድሕሪ ሓደ ሰሙን 7 ለካቲት 2020 ድማ ፕሬዝደንት ኤርትራ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ምስ መራኸቢ ብዙሃን እታ ሃገር ኣብ ዘካየዶ ቃለ መሕትት ባድመ ሓዊሱ ንኤርትራ ዝተዋህባ ቦታታት ህወሓት ብምእባዩ ኣይተመለሳን ኢሉ ንህወሓት ድሕሪ ምንቃፍ ግን ድማ ኣብ ጉዳይ ዶብን ባድመን ከይተሓጸርና ነቲ ኣብ ኢትዮጵያ መጺኡ ዘሎ ዕርያ ሪፎርም ብኹሉ ዓቕምና ክንድግፎ ኢና ኢሉ እዚ ርእይቶ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ነቲ ኣብ ኢትዮጵያ ዘካትዕ ዘሎ ጉዳይ መረጻ ሓዊሱ ንውሽጣዊ ጉዳያት ኢትዮጵያ ዝትንክፍ ብምዃኑ ኣብቲ እዋን ገለ ተዓዘብቲ ከም ኢድ ኣታውነት ርእዮምዎን ተዛሪቦሙሉን እዮም ኣብ ወርሒ ለካቲት መበል 45 ዓመት ምጅማር ቃልሲ ህዝቢ ትግራይ እንትጽምበል መራሒ ትግራይ ዶክተር ደብረጽዮን ገብረሚካኤል ኣብ ዝገበሮ መደረ ኣብ ውሽጣዊ ጉዳያት ኢትዮጵያ ዘሎ ኢድ ኣእታውነት ከምኡ ድማ ብሰብመዚ ኢትዮጵያ ኣንጻር ትግራይ ዝተገበሩ ጽልኣታዊ ዘረባታትን ኮኒኑ ንኣባላት ባይቶ ኢትዮጵያ ድማ ቅድሚ ናይ ስልጣን ዕምሮም ኣብቂዑ ምብትታኖም ነዚ ተግባራት ክቃወሙዎ እንተዘየሎ ግን ትግራይ ዓርሳ ዝኸኣለት ሃገር እያ ኢልኩም ኣውጁ ክብል ትርር ዝበለ መደረ ገይሩ ነይሩ ምንጪ ስእሊ, Tigray tv መግለጺ ስእሊ, ዶር ደብረጽዮን ገብረሚካኤል ህዝቢ ትግራይ ንበዓል ዶር ደብረጽዮን ክድግፎም ኣለዎ- ዶር ኣብዪ ኣሕመድ ዶክተር ደብረጽዮን ንሱ ናይ ዘመሓድሮ ክልል ኣመሓዳሪ እየ ንዝበለ እንታይ ምላሽ ሂቡ? 