 29 ሰነ 2018 ምንጪ ስእሊ, EBC ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ሶማሌ ጎዴ ኢለሌ ኣብ ዝበሃል ከባቢ ዝተኹዓተ ጉድጓድ ጭቃ ነዳዲ ምፍራይ ጀሚሩሎ ካብዚ ጉድጓድ መዓልታዊ 450 በርሚል ጭቃ ነዳዲ ክፈሪዩ ዝብል መደብ እንትህሉ ኣብ ቀረባ ንዕዳጋ ዉሽጢ ዓዲ ምቕራብ ክጅምርዩ ኣብ 2013 ኣብቲ ከባቢ ተፈጥሮኣዊ ነዳዲ ምህላዩ ከጽንዕ ምስ መንግስቲ ኢትዮጵያ ውዕሊ ዝኣሰረ ፖሊ ጂሲኤል ዝተብሃለ ኩባኒያ ቻይና ኣብቲ ከባቢ ኣብ ሰለስተ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ኣለሻ ከካይድ ጸኒሑዩ ህንጸት መተሓላለፊ መስመር ነዳዲ ኣብ ጎዴ ኢለሌ ኣብቲ ዝመጽእ ወርሒ መስከረም ዝጅመር እንትኾን ኣብ ዉሽጢ ክልተ ዓመት ክዛዘምዩ ተባሂሉ ኣሎ ነዚ ዜና ንህዝቢ ኢትዮጵያ ዘበሰረ ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብዪ ኣሕመድ ዜጋታት እታ ሃገር እዚ ሃፍቲ ተፈጥሮ ምኽንያት ግጭት ገይሮም ከይርእይዎ ኣጠንቂቑዩ ንማዕኸናት ዜና እታ ሃገር እንትዛረብ ብምኽንያት ሃፍቲ ተፈጥሮ ኣብ ካልኦት ሃገራት ዘጋጥም ግጭት ኢትዮጵያ ክተወግድ ተስፋ ይገብር ኢሉ ሃፍቲ ነዳዲ ብሕታዊ ፍልፍል ሃፍቲ ኢትዮጵያዉያን ኣይኮነን ሃፍቲ ተፈጥሮ ከመይ ትሻሞ ዝብል ናይ ልምዓት መገዲ ኣይኮናን እንኽተል ህዝብናዩ ምንጪ ሃፍትና ኢሉ ኣብዪ ኣሕመድ ኢትዮጵያ ብዘይ ነዳዲ ጥንኩር ቑጠባ ዝሃነጸት ሃገር እያ ዝበለ ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብዪ ዜጋታት እቲ ሕዚ ተረኺቡ ዘሎ ሃፍቲ ተወሳኺ ፍልፍል ቑጠባ ገይሮም ክወስዱዎ ከምዝግባእ ኣገንዚቡ ነዳዲ የለን ማለት ዕብየት ኢትዮጵያ ጠጠዉ ክብልዩ ማለት ኣይኮነን ኮይኑ ግና እዚ ሃብቲ ብኣግባቡ እንተድኣ ዘይተጠቒምናሉ እንርብሓሉ ዕድል ከስእነናዩ ዝብል መልእኽቲ ኣሕሊፉ ዕድላትን ብድሆታትን እዚ ናይ ፈተነ ስራሕ ምዉጻእ ጭቃ ነዳዲ ንሓደ ዓመት ዝጸንሕ እንትኾን በብመዓልቲ 450 በርሚል ነዳዲ ክወጽእዩ ኢትዮጵያ ዝፍትና ዘሎ ሕጽረት ሸርፊ ወጻእን ስእነት ስራሕ ኣብ ምፍታሕ ግደ ክህልዎዩ ዝብል ካብ ቐዳማይ ሚኒስትር እታ ሃገር ተሰሚዑ ኣብ እዋን ፈተነ ኣብ ዓመት 1 ቢሊዮን ዶላር ዘርክብ እንትኾን ብሙሉእ ዓቕሙ ናብ ምትሕልላፍ እንትሰጋገር ድማ ኣብ ዓመት 8 ቢሊዮን ዶላር ክርከብዩ ሓጋዚ ፕሮፌሰር ክፍሊ ትምህርቲ ስነ ቑጠባ ዩኒቨርሲቲ መቐለ ጸሃየ ወልደገርግስ ሕዚ ተረኺቡ ዘሎ ጭቃ ነዳዲ ኢትዮጵያ ናብተን ነዳዲ ኣፍርየን ንዕዳጋ ዓለም ዘቕርባ ሃገራት ክትጽምበር ከምዝገብራ ይዛረብ ኢትዮጵያ ነዳዲ ካብ ደገ እያ ተእቱ እዚ ከኣ ብዙሕ ሸርፊ ወጻኢዩ ዘድልዮ እዚ ዕድል ግና እዛ ሃገር ከምተን ካልኦት ነዳዲ ንዕዳጋ ዓለም ኣቕሪበን ዝርብሓ ዘለወ ኣሃገራት ክትርባሕን እተዉጽኦ ዝነበረት ወጻኢ ድማ ክቑጠብን ክሕግዛዩ ኢሉ ሃፍቲ ተፈጥሮኣዊ ነዳዲ ተወሳኺ መተኣሳሰሪ ሓይሊ ገይርኻ ምዉሳድ ይከኣልዩ ዝብል እቲ ሙሁር ኣብቲ ነዳዲ ምፍራይ ዝተጀመረሉ ከባቢ ዕድል ስራሕ ብምፍጣር መነባብሮ ዜጋታት ድማ ክመሓየሽን ሃፍቲ ምፍጣርን ክመዝከኣልዩ ዝገልጽ ኮይኑ ግና ይብል ሓላፊ ግንባር ናጽነት ምዕራብ ሶማሌ ዝነበረ ኢብራሂም ሸኽ መሓመድ ድሄረ ኣብ ከምዚኦም ዝበሉ ሃፍትታት ተፈጥሮ ፍትሓዊ ተጠቃምነት ምርግጋጽ ኣጸጋምን ፈታንን እዩ ዝብል እምነትዩ ዘለዎ ካብዚ ሓሊፉ ኣብቲ ከባቢ ክህሉ ብዛዕባ ዝግብኦ ጸጥታ ደሕንነት ሰራሕተኛታት ኣብ ሓደጋ ዘዉድቕ ከይኸዉን ጥንቃቐ ክግበር ኣለዎ ክብል ንቢቢሲ ገሊጹ ኣብቲ ከባቢ ቅድም ኢሉ ሰራሕተኛታት ምዉጻእ ነዳዲ ቻይና ብኦጋዴን ምሟቶም ዝዝከርዩ ምስቲ ግንባር ኣብ ስምምዕ እንተድኣ ዘይተበጺሑ ብተደጋጋሚ ዝለዓል ጸገም ክህሉ ይኽእልዩ ማለትዩ ይብል ኢብራሂም ሸኽ መሓመድ ድሄረ ኣብ ማሕበር ሰብ ሞያ ስነ ቑጠባ ኢትዮጵያ ተመራማሪ ስነ ቑጠባ ዝኾኑ ኣቶ ኣሚን ዓብደላ ድማ ፍትሃዉነት ዝዓሰሎ ተጠቃምነትን ምዕባይ ቴክኖሎጅን ዘረጋግጽ ስትራቴጂ ክህልዎ ይግባእ ዝብል ሞገት ኣለዎም ነዳዲ ሒዘን ዝዓበያ ሃገራት ዉሑዳት እየን እቲ ነጥቢ እቲ ከባቢ እንታይ ዓይነት ረብሓ ይረክብ? 