 መግለጺ ስእሊ, ኢጣልያዊ ጀነራል ግራስያኒ ብ19 ለካቲት 1937 ልክዕ ከምዛ መዓልቲዚኣ ኣብራሃ ደቦጭን ሞጎስ ኣስገዶምን ዝተባህሉ ክልተ ኤርትራውያን ኣብ ልዕሊ እቲ ጨካን ምንባሩ ዝንገረሉ ኢጣልያዊ ጀነራል ግራስያኒ ቫይስሮይ ኣብ ኢትዮጵያ ፈተነ ቅትለት ኣካይዶም እቲ ቅትለት ምስ ፈሸለ በቲ ፈተነ ዝተቖጠዐ ጀነራል ግራስያኒ ዓንጸ ዓንጾ ንማዕጾ ከም ዝበሃል ሰራዊት ኢጣልያ ብኤርትራውያን ዓሳክር ተሰንዮም ንኣዲስ ኣበባ ንሰለስተ መዓልታት ሓመዳ ንላዕሊ ገበርዋ ኣብቲ ሳልስቲ ጥራይ ከኣ ብውሕዱ 4,000 ሰባት ከኣ ቀተሉ ድሒሮም ዝተኻየዱ መጽናዕትታት ግን ዝያዳ ኣሃዛት ናይ ዝተቐትሉ ሰባት ኣቕሪቦም ኣሎዉ ሓደ ካብቶም ንዛንታ-ግፍዒ-ግራስያኒ ዝሰነዱ ደረስቲ ኢያን ካምበል Ian Cambell ዝተባህለ ናይ ታሪኽ ተመራማሪዩ ንሱ ሰለስተ መጻሕፍትን ብርክት ዝበሉ ካልኦት ጽሑፋትን ብዛዕባ ግርስያኒ ኣቕሪቡ ኣሎ ሓደ ካብኡ ከኣ እቲ The Addis Ababa Massacre - Italys National Shame, The Plot to Kill Graziani and The Massacre of Debre Libanos ዝብል መጽሓፉዩ ኢያን ካምበል እቲ ሕነ ምፍዳይ ኣብቲ ቅትለት ዝተፈተነ ኣከባቢ ጥራሕ ዘይኮነ ኣብ ምሉእ ኣዲስ ኣበባ ከምዝነበረዩ ዝገልጽ ምናዳ እቶም ብ ሰብ-ጸሊም-ካምቻ ዝፍለጡ ዉጹኣት ፋሺስታ 6ይ ክፍለ-ሰራዊት ኣብ ፈቐድኡ እናኸዱ ሰባት ክሓርዱን ንሓለፍቲ መገዲ ክቐትሉን ገዛዊቲ ከንድዱን ብዓበይቲ መካይኖም ሰባት ክረግጹን ክሕምሽሹን ከምዝተራእዩ ሰኒዱዎ ኣሎ ኣብ ጎኒ ኢትዮጵያውያን ሓርበኛታት ዝዓረፈት ሲልቭያ ኣብ ስደት ምንባር ነዊሑ ምውዳእ ኣቡዩና ትእምርቲ እምቢታ ሽገይ-ሃቡኒ! - ኣስመራ ኣብ 1965 ጭካኔኦም ንቖልዓ ሰበይቲ ከምዘይገደፈን ኣስታት 20 ሽሕ ዝኾኑ ሰባት ከምዝተቐትሉን ምስናይ ስእልታቶም ኣስፊሩዎ ኣሎ ኣብቲ ቅነቲ ብዙሓት ምሁራት ኢትዮጵያውያንውን ጠፊኦም እዮም ወተሃደራት ኢጣልያ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ጥራይ ዘይኰነስ ኣብ ገጠራት ንዝነበሩ ፈለስቲውን ኣይመሓሩን ኣብ ኢንሳይክሎፐድያ ኢትዮፒካ ተሰኒዶም ዘሎዉ ዛንታታት ከም ዘርእይዎ ኣብ ደብረሊባኖስ ሸዋ ከይተረፈ 449 ዝዀኑ ፈለስትን ኣቕሺሽትን ድያቆናትን ምስቶም ቀተልቲ ምድንጋጽ ነይሩኩም ተባሂሎም ተቐቲሎም እቲ ድሒሩ ዝተገብረ መጽናዕቲ ግን እቶም ሽዑ ዝተቐትሉ ምእመናን 3-4 ዕጽፊ ከምዝነበሩ ይዝረብ እቲ ክሳብ ሎሚ ኣብ ኢትዮጵያ ብ ለካቲት 12 ዝዝከር በዓል ምስ ግፍዒ ግራስያኒ ዝተኣሳሰርዩ ኢትዮጵያውያን ብሃውሪን ብዘይ ንሕሰያን ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ኣደባባይ ዝተቐትልሉ እዋን ዝዝከረሉ መዓልቲዩ ምንጪ ስእሊ, ullstein bild Dtl. 