 ትግርኛ BBC News, ትግርኛናብቲ ትሕዝቶ ቀጽሉ ክፍልታት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ቤት ትምህርቲ ጀነራል ዊንጌት ዓቢ ክፋል ናይ ህይወተይ እዩ! 5 ለካቲት 2018 ፕሮፌሰርቀሺ እዝራ ገብረመድህን ኣብ ከተማ ኡፕሳላ ሽወደን ዚነብሩ ሓደ ካብቶም ቀዳሞት ተምሃሮ ጀኔራል ዊንጌትዮም ነቲ ናይ ካልኣይ ደረጃ ትምህርቶም ዘጠናቐቕሉ ካብ 1947-1952 ዝነበረ ግዜ ንድሕሪት ተመሊሶም ክዝክሩዎ እነከለዉ ልቦም ብጣቋን ሓበንን ይመልእ ኣብቲ እዋን እቲ ዝሓሸ ብሪጣንያዊ ትምርቲ ክንቀስም ዕድል ዝረኸብና መናእሰይ ብምንባርና ነቲ ዕድልቲ ሙዚቃ ስነ-ጽሑፍ ስፖርት ድራማ ካልእ ፍልጠትን ንምምዕባል ከምእተጠቕሙሉ ይኣምኑ እቲ ኣብ ዊንጌት ብቋንቋ እንግሊዝ ዝወሃብ ዝነበረ ስርዓተ-ትምህርቲ ብኣህጕራዊ ደረጃ ዝልካዕ ነይሩ መብዝሕትኦም መማህራንውን እንግሊዛውያንዮም ነይሮም እቲ ቤት-ትምህርቲ ንዝኽሪ ኦርድ ዊንጌት ዝተባህለ እንግሊዛዊ መኰነንዩ ተመስሪቱ ጀነራል ዊንጌት ብሓይሊ-ጊደዎን Gideon Forces ዝፍለጥ ካብ እንግሊዝን ኢትይጵያን ሱዳንን ዝተዋጽኡ ኣድበይቲ ሓይልታት ሒዙ ንንጉስ ሃይለ ስላሴ ኣዐጂቡ ንሓይልታት ጥልያን ብምስዓር ንኣዲስ ኣበባ ብምእትው ንኢትዮጵያ ሓራ ዘውጽአ ጀነራልዩ ፕሮፌሰር እዝራ ምስ ክልተ አሕዋቶም ፕሮፈሶር ናይእግዚን ረዳእዝጊን ብኣከደምያዊ ነጥቦም ተሓርዮም ኣብ ዊንጌት ክመሃሩ ዕድል ዝረኸቡ ኣቦ እዮም ካብቶም ሽዑ ምስኦም ዝመሃሩ ዝነበሩ ተምሃሮ እንክዝክሩ ከኣ ንፕሮፈሶር በረኸት ሃብተስላሴን ዶር ዮውሃንስ ሃብቱን ይረቝሑ ቤት-ትምህሪ ዊንጌት ብ1946ዩ ተኸፊቱ ስለዚ እቲ ህንጻ ከይተሃደሰ እዮም ቀሺ እዝራ ትምህርቶም ጀሚሮም እቲ ቤት-ትምህርቲ ቅድሚ መንግስቲ እንግሊዝ ምውራሱ መንግስቲ ጥልያን ዝሰርሖ ነቕ-ዘይብል ህንጻ ምንባሩ ይዝከረኒ ናይ ረድዮ ማዕከን ቅብብልዩ ነይሩ ድማ ይብሉ እቲ ከባቢ ልሙዕን ሓውሲ በረኻ ምንባሩን ኣብቲ ወሰናስን ለይተ-ለይቲ ዘላግሱ ኣዛብእ እንጉይ ክብሉውን ይዝከሮም ቀሺ እዝራ ሚስተር ሎረንሰ ሓለቓ ኣብ ዝነበሩሉ ዘበን ጂሚሮም ብዘበን ሚስተር ሀይሪንግ ከኣ ትምህርቶም ወዲኦም እቲ ክሳብ መጻወት-ኵዕሶ ዝዝርጋሕ ልሙዕ ሸኻ ኣብ ዉሽጢ ሓጹርቲ ቤት-ትምህርቲ ዝነበሩ ብጫ ዝሕብሮም ግሩም ሽታ ዘለዎ ዕንባባ ዘፍርዩ ኣታኽልትን ኣግራብን ሜዳ መጻወት-ክሪከት cricket field ከምኡውን ካብቲ ቀጽሪ ፍንትት ኢሉ ዝነበረ ቤተ-ክርስትያን ጴጥሮስ-ጳውሎስ ዝኣመሰሉ ካብቶም ኣብ ኣእምሮኦም ዝተሰቝሩ ተዘክሮታትዮም ኣብቲ እዋን ጫማ ዝውቱር ብዘይምንባሩ ናብቲ ቀንዲ ህንጻ ዚወስድ ጸጻር መገዲ ብእግሮም ክኸዱዎ እንከለው ዝስመዖም ዝነበረ ስቅያት ይዝከሮም እቲ ምስ መድርኹ ዝተሰርሓልና ሓድሽ ኦዲተርዮምሞ ብንጹርዩ ዝዝከረኒ ይብሉ ቀሺ እዝራ ነቲ መድርኽ መዘምራን ተዋሳእቲ ዝተፈላለዩ ምርኢታት ዘቕርቡ ጕጅለታት ክጥቀምሉ ይዝከሮም ብሕልፊኳ ድኣ ንሶም ዝተኻፈልዋ ጁልየስ ቄሳር እትበሃል ናይ ዊልያም ሸክስፒር ተዋስኦ ነታ ተዋስኦ ንኽርእዩ ጃንሆይ ተዓዲሞም ኣብቲ ኦዲተርዮም ከም ዝነበሩ ኣይርስዕዎን ይዅንምበር ቄሳር ብኻራ ደጋጊሙ ክውጋእ ከም ክቱር ኣረሜናዊ ተግባር ስለ ዝተወስደ ንጃንሆይ ንኸየቐይሙ ተባሂሉ እቲ ተዋስኦ ንኸልዝብዎ ተገደዱ ልደት-ልደት ካብ ቤተ-መንግስቲ ህያባት ክቕበሉ ይዝከሮም ገዘፍቲ ኣራንቺ ፓነቶነ ዶልሺ ጥልያን ጐልፎ ይልኣኸሎም ነበረ በብእዋኑ ድማ እቶም መማህራን ንተምሃርኦም ምስ ክላሲካል ሙዚቃ ንከፋልጥዎም በብጕጅለ ናብ ቤቶም ይዕድሙዎም እሞ ታሪኽ ናይቶም ደረስትን መበቈል ትውልዶምን ዉህደተ-ሙዚቃኦምን ይምህሩዎም ነበሩ ብዛዕባ ዊልያም አልጋር ዝተባህለ እንግሊዛዊ ሙዚቀኛ ዝደረሶ ሲምፎኒ ዀነ ቪዮሊን ኮንቸርቶ ከዘንትዉልና ይዝከረኒ ይብሉ ቀሺ እዝራ ቤት ትምህርቲ ዊንጌት ብዓይነት-ትምህርትን ኣቀራርባን ብቕዓቱ ዝተራቀቕ ይንበር እምበር እቶም መምህራን ቀጻዓትዮም ነይሮም ብዓበይትና እቲ ግቡእ ጠለባት-ትምህርቲ ከነማልእ እንተ ዘይክኢልና ብሓለንጊ ከይተረፈ ይገርፉና ነይሮም ይብሉ በቲ ካልእ ሸነኹ ግን ይብሉ ቀሺ እዝራ ቤት ትምህርትና ንፈታው ትምህርቲ ኣዝዩ ምሹው ነበረ ... ምናዳኳ እቲ ሃብታም ዝትሕዝኡ ቤተ-መጻሕፍቲ ብርክት ዝበሉ መጽሔታት ዓዲ-እንግሊዝ ስለ ዝነበሩዎ ከም ምንባብናዩ ነይሩ ብምባል እቲ ሃዋሁው ንህብሩምና ተምሃራይ ዘሀብትም ምንባሩ ይገልጹ ቀሺ እዝራ ብርክት ዝበሉ ጦብላሕታት ፕሮፈሶር ናይእግዚ ሓዎም ኣለዎም ኣንባቢ ሓያል ናይ ጉስጢ ስፖርተኛ ጸኒሑዉን ሞኒቶርሓለቓ ተምሃሮ ከም ዝነበረ የዘንትዉሉ ንሶም እውን ኣብ ሓጺር ዝርሕቀቱ ጉያ ብልጫታት ከም ዝተቐበሉ ይዝክሩ ሓደ እዋንውን ብበሪኽ-ዝላ high jump ቀዳማይ ይዅን ካልኣይ ብልጫ ክወጽኡ ይዝከሮም መግለጺ ስእሊ, ተማሃሮ ጀነራል ዊንጌት እታ ቀንዲ ተዘክሮኦም ግን ኣብ መጠረሽታ ዓመቶም ኣብ ዉንጌት ዝተሸለምዎ ሽልማትያ ብቍጽሪ ንተምሃራይ ከበደ ተድላ ተኸቲሎም ካልኣይ ብምውጽኦም ካብ ኢድ ንጉስ ሃይለስላሴ ሽልማት ተቐቢሎም ሕጂ እቲ ኣድማዕን ህቡብን ዝነበረ ቤት-ትምህርቲ ስምን ታሪኽን ጥራይዩ ሒዙ ተሪፉ ዘበን ተለዊጡ መለለዮ ብቕዓቱውን ምስኡ ኣንቆልቂሉ ወዮ ቀደም ኣብ ዝለዓለ ኣህጕራዊ መድርኻት ተራ ዝተጻወቱ ከም እኒ መለስ ዜናዊ ዝኣመሰሉ መራሕቲ ውልቀ ሰባት ዘፍሪ ዝነበረ ቤት-ትምህርቲ ሕጂ ኣይከም ቀደሙን እንትርፎ እቲ ናይ ሽዑ ጀነራል ዊንጌት ካልኣይ ደረጃ ዚብል ዉቁጥ ምልክቱ ብምባል ትማልን ሎምን የገናዝቡ ቀሺ እዝራ ብ1935 ካብ ኤርትራውያን ቤተ-ሰብ ተወሊዶም ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝዓበዩ መባእታዊ ትምህርቶም ኣብ ዳግማዊ ሚኒሊክ ኣጠናቒቖም ኣብ ጀነራል ዊንጌት ዝቐጸሉ ካህን እዮም ብድሕሪኡ ኣብ ኣዲስ ኣባባ ዩኒቨርሲቲ ብስነ-ትምህርታዊ ሳይኮሎጂ ተመሪቖም ንሚነሶታ ሕ.መ.ኣ. 