 እንግሊዝ ንኤርትራ ሓራ ኣውጺእና እናበሉ ንኤርትራ ግን ኣብ ድኽነትን ጋሕማጥ ስርዓትን ሸመሙዋ ነቲ ጣልያን ኣብ ኤርትራ ዝሃነጽዎ ትሕተ-መዋቕራት ተጠቕምሉምበር ኣይተኸናኸንዎን ኢንዱስትሪታት ፋብሪካታት ንኬንያን ህንድን ኣግዓዙዎ ሓፈሻዊ ክንክን ሃገር ኰነ ሕብረተ-ሰባዊ ስርዓት ሸለል በሉዎ ቍጠባን ጸጥታን ከኣ ኣንቈልቆሉ ሸፋቱ ገርገሩ ኤርትራ ብፖለቲካ ሕብረትንናጽነትን ተገማምዐት ጃንሆይ ድማ ነቶም ዝተፈጥሩ ነቓዓት መዝመዙዎም ክብሉ-ክብሉ ድማ ንህዝቢ ከበሳ ኣስድዕዎ ወተሃደራዊ ምሕደራ እንግሊዝ ንኤርትራ ብ 1952 ኣብ ፈደረሽን ኣሰጋጊሮም ንዓዶም ተዓዝሩ ጃንሆይ ከኣ ድላዮም ተማላኣሎም - ቀስ ኢሎም ንኤርትራ ምስ ኢትዮጵያ ጸንበሩዋ እቲ ዓመትቲ ዳግማዊት ንግስቲ ኤልሳቤጥ ኣብ ዙፋን ዝመጻሉ ዓመት ነበረ ንግስቲ ኤልሳቤጥ ዳግማዊት ንግስቲ ኤልሳቤጥ ብ 1952 ኢየን ኣኽሊል ደፊአን ሽዑ ዕድሚአን 25 ኢዩ ነይሩ ንጉስ ሃይለ ስላሴ ብ1954 ኣብ ለንደን ከይዶም ምስ ንግስቲ ኤልሳቤጥ ንመጀመርያ ጊዜ ተራኸቡ ኣብቲ እዋንቲ ቀዳማይ ሚኒስተር ናይ ዓባይ ብሪጣንያ ዊንስቶን ቸርቺል ነበሩ ቸርቺል ንዓባይ ብሪጣንያ ብካልኣይ ዉግእ ዓለም ዓወት ክትጓናጸፍ ዘኽኣሉ ዓቢዪ መራሒ ኢዮም ጃንሆይ በቲ ዝተገብረሎም ዕዙዝ ኣቀባብላ ከምኡውን ዓባይ ብሪጣንያ ንኢትዮጵያ ሓራ ንምውጻእ ብዝተጻወተቶ ተራ ኣመስገኑ ምሕዝነት ክልቲአን ሃገራት ከኣ ደልደለ ድሕሪ ዓሰርተ ዓመት ብ 1965 ካብ 1 - 8 ለካቲት ንግስቲ ኤልሳቤጥ ንፈለማ እዋን ኣብ ኣዲስ ኣበባን ኣስመራን ጎንደርን ዑደተን ኣካይደን መግለጺ ስእሊ, ንግስቲ ኤሳቤጥ ኣብ ኣዲስ ኣበባ - 1965 ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝተገብረለን ኣቀባብብላ መስተንክር ነበረ ካብ መዕርፎ ነፈርቲ ክሳብ ቤተ-መንግስቲ ዘእቱ ጽርግያ ብካትራመ ዳግማይ ተለቢጡ የማነ-ጸጋም ጽርግያታት ኣዲስ ኣበባ ብማእለያ ዘይነበሮም ሰባት ኣዕለቕሊቑ ብኣፍራስ ዝጋልቡ ዝጭፍሩን ዝድብሉን ዝስዕስዑ ሰባት ዓቢ ትርኢት ነበረ ንግስቲ ኤልሳቤጥ ብሽድሽተ ጸዓዱ ኣፍራስ ዝሰሓብ ሰረገላ ተሰንየን ኣብ ቤተ-መንግስቲ ኢዮበልዩ ኣተዋ ኣብ ቤተ-መንግስቲ ጃንሆይ ዘዕበዩዎም ኣናብስ ከም ዝነበሩውን ዚዝከርዩ ንግስቲ ኤሳቤጥ ኣብ ኣስመራ ምስ ወረዳ ኸኣ ከምኡ ... ዓቢ ኣቀባብላ ተገብረለን ኵለን ኣብያተ ትምህርቲ ተዓጽየን ብምውዓል እቶም ተምሃሮ ብመምህራኖም ተመሪሖም ኣበዮ ጽርግያታትን ኣደባባያትን ተሰሪዖም ባንዴራ ኢትዮጵያን ዓባይ ብሪጣንያን እናንበልበሉ ተቐበሉወን ቤት ትምህርተይ ጀነራል ዊንጌት ዓቢይ ክፋል ናይ ህይወተይ እዩ ፕሮፌሰር ጋይም ክብረኣብ ጸሓፍን ተመራማርን ኣብ ዓውደ ልምዓትን ስደትን ኣብ ቤት-ማዘጋጃ ሙኒቺፕዮ ንክብሪ ንግስቲ ኤልሳቤጥ ኰነ በዓል-ቤተን ልዑል መኰነን ፊልፕስ ዓቢ ግብጃ ተገይሩ ብዓጀባ ክኣትዋ ራእሲ ኣስራተ ካሳ ናይ ኤርትራ ኣማሓዳሪ-ነበር ደገዝማቲ ሓረጎት ኣባይ ናይ ሽዑ ከንቲባ-ኣስመራ ክቕበሉወን ይርአዩ ኣብ ድሕረ-ባይታ ኸኣ ጃንሆይ ብድሕሪኦም ከኣ ልዑል መኰነን ይረኣዩ እዚ ታሪኻዊ ስእሊ ብልጭልጭታ ናይቲ ዉራይ ቍንጅና ንግስቲ ኤልሳቤጥ ከምኡ ኸኣ ጽባቐ ከተማ ኣስመራ የርኢምበር ኣብቲ እዋንቲ ኣብ ኤርትራ ብዙሕ ግፍዕታት ዝፍጸመሉ ዝነበረ እዋንዩ ነይሩ ምንጪ ስእሊ, DM መግለጺ ስእሊ, ንግስቲ ኤሳቤጥ ኣብ 39 ዕድሚአን ብጃንሆይ ተሰንየን ኣብ ኣስመራ ዑደት ኣብ ዘካየዳሉ 1965 ራእሲ ኣስራተ ካሳ ካብ 1964 ጀሚሮም ንኤርትራ ይገዝእሉ ኣብ ዝነበሩሉ እዋን ሆጭ ዝበለ ሓርነታዊ ብረታዊ ቃልሲ ኤርትራ ድሮ ተጀሚሩስ ኣብ መታሕት ኤርትራ ብዙሕ ቅንጸላ-ህይወት ዝካየደሉ ኣብ ከተማ ኣስመራ ኸኣ ጽዑቕ ወጥሪ ዝነበረሉ እዋንዩ ነይሩ ቤት-ማዘጋጃ ኣስመራ ኣብ ሰሜናዊ ሸነኽ ጐደና ሃይለስላሴ ናይ ሽዑ ስሙ እዩ ዝርከብ እቲ ጐደና ዓበይቲ ኣግራብ-ኣጕሳዕና ብየማነ-ጸጋሙ ሓቝፉ ንኣጋር ጽላል ነቲ ኸተማ ድማ ዉቃበ ብምሃብ ክሳብ እቲ ደቡባዊ መስቀላዊ ኣደባባይ ክሮቸ ደል ሱድ ተመጢጡ ናብ ኣፍ-ደገ እቲ ዓቢ ጐደና ሽዑ ብጐደና ንግስቲ ኤልሳቤጥ ዝፍለጥ ዝነበረ የእቱ እዞም ምዕሩጋት ጐደናታትዚኦም ካብ ጫፍ-ንጫፍ ብዕሙራት ደዀኵን ቤት-ዕዮን ሆቴላት ኰኑ መዛናግዒ ቦታትት ተሓጺሮም ንዘወርቲ-መካይን ዀነ ጃሕ-ጃሕ ዝብሉ ተዛወርቲ-እግሪ ዘአንግዱን ንሕምብርቲ ከተማ ኸኣ ዘጊጹን ነበሩ ትእምርቲ ዓባይ ብሪጣንያ ህይወትን ስልጣንን ናይዘን ምዕርግቲ ንግርማን ክብርን ዓባይ ብሪጣንያ መርኣያ ዝዀና ትእምርቲ ሃገር ኰይነን ንመዋእል-ሰብ ዘገልገላ ንግስቲ ምፍላጡ ኣገዳሲዩ እዘን ብ 21 ሚያዝያ 1926 ዝተወልዳ ን66 ዓመታት ኣብ ዙፋን ዝተቐመጣ ንግስቲ ክብሪ ንውሓት ንግስና ዓባይ ብሪጣንያ ዝሰበራ ኮይነን ክሳብ ሕጂ ብግቡእ የገልግላ ኣለዋ እዚ ናይ ንግስቲ ኤልሳቤጥ ኣዝዩ ነዊሕ ንግስነት 13 ቀዳሞት ሚኒስተራት እንግሊዝ ሸውዓተ ሊቀ-ጳጳሳት ካንትበሪ ሸውዓተ ጳጳሳት ቫቲካን ዝተቐበለን ዘፋነወን ንግስነትዩ ኣቛም ንግስና ዓባይ ብሪጣንያ ምፍልጡ ኣገዳሲ ዚገብሮ ንግስና ንግስቲ ኤሳቤጥን ዲሞክራስያ ዓባይ ብሪጣንያን ከመይ ኢሎም ሓቢሮም ይጐዓዙ ከም ዘሎዉ ንዘይፈልጦ ብርቂ ስለ ዝገብሮዩ ክበሃል ይከኣል ቅዋማዊ ንግስና ዓባይ ብሪጣንያ ፖለቲካዊ ቅርጺ ዓዲ እንግሊዝ ንምርድኡ ቐሊል ኣይኰነን መጀመርያ እቲ ኣሰይይማ ንገዛእ ርእሱ የደናግርዩ - ዓባይ ብሪጣንያ Great Britain ሕቡራት ምድረ-ነገስት United Kingdom ዓዲ--እንግሊዝ England ብተወሳኺ ኵነታት ስኮትላንድ ወይልስ ሰሜናዊ ኣየርላንድ እዉን ኣለዉ ዓባይ ብሪጣንያ ብቅዋማዊ ንግስና ከም እትግዛእን ብባይቶኣዊ ዲሞክራሲን ድማ ከም እትመሓደር ይግለጽዩ እዚ ማለት ዳግማዊት ንግስቲ ኤልሳቤጥ ከም መራሒት መንግስቲ ብህዝቢ ዝተመረጸ ባይቶ ኸኣ - ብቀዳመይቲ ሚኒስተር ተሬዛ መይ ዝምራሕ - ከም ሓጋጊ ኣካል የገልግል ማለትዩ እቲ ሳልሳይ እግሪ መንግስቲ ኸኣ እቲ ላዕላይ ባይቶ ኢዩ ዋላኳ ንግስቲ ኤልሳቤጥ ፖለቲካዊ ይዅን ወሳኒ ተራ ኣይሃልወን ኣብ ህይወት ዓባይ ብሪጣንያ ኣገዳሲ ተራ ይጻወታ ኢየን መብዝሕትኡ እዋን ተርአን ሰንደቓዊዩ - መራሕቲ ሃገራት ምቕባል ሃገራዊ ጽምብል ምምራሕ ... ወዘተ ዋላኳ ስልጣነን ደረት ይሃልዎ ሕምብርቲ ሃገራዊ መንነት ዓባይ ብሪጣንያ ብንግስቲ ኤልሳቤጥዩ ዚግለጽ ክበሃል ይከኣል እንግሊዛውያን ሃገራዊ መንነቶም ጥራይ ዘይኰነስ ሕብረት ሓበን ጽንዓት ሃገሮም ብህላዌ ንግስቲ ኣቢሎምዮም ዝግለጹዎ ንብሉጽነት ኣበርክቶ ዜጋታት ንዓወታት ድንቂ ስርሓት ብንግስቲ ኤልሳቤጥዩ ዝማእከል ብተወሳኺ ንግስና ዓባይ ብሪጣንያ ኣብ ኣማኢት ወለንታውያን ማሕበራት ዓቢ ጽልዋ ዘሎዎ ትካልዩ ክበሃል ይከኣል ኣብ ዓባይ ብሪጣንያ ምስልን ስእልን ንግስቲ ኤልሳቤጥ ልዕላውንትን ስልጣንን ሃገር ይጥቍም - ገጽታአን profile ንኣብነት ኣብ ባጤራ ዀነ ፈቐዶ መንግስታዊ ህንጻታት ይርከብ ክብሪ ንግስቲ ኤልሳቤጥ ኣብ ሃገራዊ መዝሙር ኣምላኽ ንንግስትና ይሓሉ! 