 ሻድሻይ ወራር ምፍሻሉ ብወግዒ ምስ ተኣወጀ መጎስ እውን መስዋእቲ ኣፍቃሪቱ ብዕሊ ተነግረ ብጸይትኻ ኣለም መሓሪ ተሰዊኣ ኣላ ምስተባህለ ዝሕዞን ዝጭብጦን ኣይፈለጠን - ቀዚዙ ሰንበደ ነቲ ናይ ሽዑ ሃለዋት ሕጂ እውን ኣይርስዖን እዩ ትፈትዋ ሰብ ምስኣን ከመይ ከምዝኾነ ዝፈተነ ጥራሕዩ ዝፈልጦ ይብል ነቲ ቅድሚ ኣስታት ኣርብዓ ዓመት ዝገበረ ፍጻሜ እንክዝክር ኣብ ሰውራ ኩሉ ነገር ኣብ ውሽጥኻ እዩ - ጋሂኻን ንብዓትካ ብልብኻ እዩ - ገጽካ ግን ብፍሽኽታ ክደምቕ ኣለዎ ጽባሕ ንግሆ ደድሕሪ ኣፍቃሪትካ ደድሕሪ ሓውኻ ሓፍትኻ ደድሕሪ ኣቦኻ ኣዴኻ ብጻይካ ብጸይትኻ ከምእትስዕብ ኣሚንካ ንመስዋእቲ ብፍሽክታ ጥራሕ ኢኻ ክትቅበሎ ዘለካ ንመስዋእቲ ከም ዓወት ምቕባል ባህሊ ኮይኑ እዩ ዋላ ዘይከኣል እንተኾነ ክትክእሎ ኣለካ ካብኡ ወጻኢ ነቲ ባህሊ ከም ምኽሓድ ስለዝቑጸር ቅቡል ኣይኮነን ዋላ እውን በቚባቚ ደንጋጽ እንተኾንካ ነቲ ቃንዛ ክትክእሎ ኢኻ ትጽዕር ምናልባት ገለ ውሑዳት ካብ ብጾቶም ርሒቖም ኣብ ጽምዋ በኽዮም- በኽዮም ጓሂኦም ዘንፍሱዎ ኣይሰኣኑን ነይሮም - ግን ከም ፍቕዲ ኣጻብዕ እዮም መጎስ ከኣ ኩሉ ነገር ኣብ ውሽጡ ጸይሩ ክሳብ ንብጸይቱ ዘርክባ ቃልሲ ክቕጽል ምስ ነብሱ ቃል ኣተወ ኣብ መወዳእታ ሻድሻይ ወራር ተሳዒሩ ነገራት ምስ ተረጋግአ ስርዓት ደርግ ንህዝበዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ ካብ ምድረ ደደቢት ከርሕቖ ኣብ ትግራይ ሻብዓይ ወራር ከካይድ ይሸባሸብ ምህላው ምስተፈልጠ ነቶም ኣብ ሻድሻይ ወራር ኣብ ሳሕል ተሳቲፎም እጃሞም ዘበርከቱ ህወሓት ንምሕጋዝ ቦጦሎኒ ተስፋይ ባይረን ምስ ካልኦት ኣሃዱታት ህዝባዊ ግንባር ንትግራይ ነቐለት እቲ ጉዕዞ ለይትን ቀትርን እዩ ለይተ ለይቲ ብመካይን ቀትሪ ሓዊስካ ከኣ ብእግሪ ካብ ሰሜናዊ ምብራቕ ሳሕል ኣብ ዝባን ኤነትረ ተሰቒልካ ንሰማይ ኣብ ዘንቃዕረረ ኣጻድፍ ብዝተሃንጸ ንመገዲ ዓርበ-ረቡዕ ኣብ ዝመሳሰል ጥውይዋይ ብደሆ ዝተሰምየ ጸቢብ ጽርግያ ኣብ ርእሲ ርእሲ ተጸፋጺፍካ እዩ ነይሩቲ ጉዕዞ እሞ ኸኣ ኣብ ግብ ዝበለ ጸላም መብራህቲ ኣጥፊእካ ብሰሜን ንዝባን ደይብካ ብደቡብ ንቁልቁል ተነቚትካ ኣብ ሩባ ዓምበርበብ ካብኡ ንባርካ ተመናኒህካ ኢኻ ትኣቱ ስለዝኾነ ዝበዝሕ ሰብ ብእግርና ምሓሸና እዩ ዝብል እቲ ኣሃዱ ንጎላጉል ባርካ ብኣጋር ጸንፊፉ ብሽላሎ ገይሩ ንባድመ ካብኡ ብደምበ ሰንበል ቆሪጹ ንሸራሮ ኣተወ ኣብቲ ቦታ ምስ በጽሑ ሓኪም በጦሎኒ ተኽሉ ሓደ ነገር ትዝ በሎ ንተስፋይ ኣቡኡ ኣቦይ ባይረ ኣብቲ ከባቢ እዮም ዝነብሩ ሓደ ግዜ ብዛዕባ ኣተዓብበያኦም ከዕልሉ እንከለው ተስፋይ ዓዶም ደቂ ዘርኡ ምዃኑ ንኣቡኡ ከኣ ርእዩዎም ከምዘይፈልጥ አዕሊሉዎ ስለዝነበረ ተኽሉ ንነበርቲ እቲ ከባቢ ሓታቲቱ ደሃይ ኣቦይ ባይረ ምስ ረኸበ ወዶም ኣብ ሸራሮ ምስ ዘለዋ ሓይልታት ህዝባዊ ግንባር ከምዘሎ ለኣኸሎም ንሶም ከኣ ሪፍ ሰናር ኣይ ፈረስ ኣይ በቕሊ ቅልጡፍ ሰጋር ኣድጊ ተሰቒሎም ሂፍ እናበሉ ንጽባሒቱ ሸራሮ ኣተው እዞም ደቀይ ተስፋይ ዝበሃል ወደይ ምሳኹም ኣሎ ሰሚዐ ምስ በሉ እቶም ተጋደልቲ ብመልክዖም ጥራሕ ኣቦ ወዲ ባይረ ምዃኖም ተረዲኦም ወዲ ባይረ - ወዲ ባይረ ኣቦኻ መጺኦም ኢሎም ተቐቢሎም ምስ ወዶም ኣራኸቡዎም ኣቦን ወድን ተሓናኒቖም ተሰዓዓሙ ተስፋይ ምስ ወላዲቱ ኣብ ኣስመራ እዩ ዓብዩ ኣቦይ ባይረ ምናልባት ብቖልዕኡ እንከሎ ርእዮሞ እንተኾይኖም እዮም ሳላ ተኽሉን ተስፋይን አዕሊሎም ዝጸንሑ ዕድል ገይሮም ግን ኣቦን ወድን ድሕሪ ክንደይ ዓመታት ብኣካል ክራኸቡ ክኢሎም እምበር ኣብ ሰውራስ ዋላ ብጎደቦኻን ዓድኻን እናሓለፍካ እውን ንስድራኻ ምንጋርን ኣይነበረን - ጽባሕ ዘይተርፍ መስዋእቲ ስለዝህሉ እንተቐበጹ ይሓይሽ ብምባል ንስድራ ዘይምንጋር እዩ ዝምረጽ ብጻዩን ሓላፊኡን ተኽሉ እሞ ተስፋይ ምስ ኣቦኻ ሓዲርካ ቀስ ኢልካ ኣርክበና ምስ በሎ ተስፋይ ከም ቀደሙ ኣይከውንን እዩ በለ እንተኾነ ብጾቱ ዓይንኻ ዓይንኻ ምስ በሉዎ ምስ ኣቡኡ ከዕልል ኣብ ሸራሮ ተረፈ ኣሃዱኡ ከኣ ምስተን ኣብ እዚ ተጋዳላይ ሓየሎም ህወሓት ተጠርኒፈን ንራማ ከጥቅዓ ዝግስግሳ ኣሃዱታት ንቕድሚት ጉዕዞኣ ቀጸለት ኣቦን ወድን ንበይኖም ምስ ኮኑ ኣቦይ ባይረ ተስፋይ ወደይ ኣዴኻያ ኣዕብያትካ ኣየሐንቀኩኻን ኣይትሓዘለይ ሕጂ ግን ውድብኩም መርዓ ኣፍቂዱ ስለዘሎስ ጓል ሰብ ከምጽኣልካ ወይ ካብዘን ምሳኹም ዘለዋ ብጾትካ ትጥምታ እንተልያትካ ከመርዕወካ - ክኽሕስ ሓራይ በለኒ በሉዎ ብሓውሲ ልማኖ ተስፋይ እንታይ ጸገም ኣለዎ ኣቦ ሓደ መዓልቲ ክኸውን እዩ - ሕጂ ግን ኣይጥዕምን እዩ ብሓደ ስለዘሎናስ ነርክበሉ ኢና ጸገም የብሉን ግዜ ምስጠዓመ ባዕልኻ ኢኻ ተመርዕወኒ ኢሉ ካብ ልመና ኣቡኡ ከምልጥ ፈተነ ኣቡኡ ግን ኣይፋልካንዚ ወደይ ሕጂ ደኣ ኢሎም ምስ ጸቐጥሉ ሐራይ እምበኣር ክንሓስበሉ ኢና ኢሉ ኣረጋጊኡ ለይቲ ድቃስ ምስ ወሰዶም ላምፓዲናኦም ሒዙ ኣብ ዓዲ ሃገራይ ንብጾቱ ኣርከቦም ኣቦይ ባይረ ንግሆ ምስተንስኡ ተስፋይ ኣይነበረን ተጋደልቲ ኣለው ክትብሎም ከምዝርሕቁ ከይዶም ክትብሎም ከምዝበርቁ ስለዝፈልጡ ደሓን እዝጊ ይሓልዎ! ኢሎም ብልቦም መረቑዎ ውሁድ መጥቃዕቲ ራማ - 1982 ተጋደልቲ ህዝባዊ ግንባርን ህወሓትን ተሓባቢሮም ኣብ ራማ ንዝነበረ ሰራዊት ደርግ ኣጥቂዖም ነታ ኸተማ ተቖጻጺሮም ኣጽዋርን ምሩኻትን ሒዞም ናብ ዝመጽኡዎ ተመልሱ መጎስን ወዲ ባይረን ዝነበሩዋ ሕክምና ቦጦሎኒ ኣብ ዓዲ ነብሪ ኢድ ኣብ ገዛ እንዳ ሓየሎም ኣርኣያ ከምዘዕረፉን ወላዲት ሓየሎም ጽቡቕ ገይረን ከም ዝተቐበለኦምን ብምሕዝነት ህዝባዊ ግንባርን ህወሓትን ኣዝየን ሕጉስቲ ምንባረን መጎስ ይዝክር ወዲ ባይረ ምስ ዘይፈልጦም አሕዋቱ ብድሕሪኡ ኣሃዱታት ህዝባዊ ግንባር ኣብ ባርካ ኣብ ዝተፈላለየ ነቑጣታት ኣብ ፎዴ ኩሉኩ ቢንቢና ዓስኪሩ ንዝነበረ ሰራዊት ደርግ እናኣጥቅዐ ሓያል ዓወታት ኣመዝገባ ኣብቲ እዋንቲ ኣሃዱ ወዲ ባይረ ኣብ ባርካ ይንቀሳቐስ ስለዝነበረ ብወረ እምበር ብኣካል ዘይፈልጡዎ ዝነበሩ አሕዋቱ መመጺኦም ይርእዩዎም ይላለዩዎን ነይሮም ተስፋይ እውን እትረፍ ብኣካል ብወረ እውን ምስ ዘይፈልጦም በብኡ ዝውለዱ ኣሕዋቱ ረኺቡ ንኹሎም ኣሓንቂቑን ኣሓጒሱን ፍቕሪ ሕውነት ኣቕሚሱ ኣተባቢዑ የፋነዎም ነበረ ኣሃዱ ወዲ ባይረ ቦጦሎኒ ሓደ ብርጌድ 31 ኣብ ባርካ እናተንቀሳቐሰት እንከላ ከኣ ኣብ መጀመርታ 1983 ናይ ካድር ትምህርቲ ክመሃር ንሳሕል ተመልሰ ምጅማር ሰላሕታ ወራር ድሕሪኡ እቲ ብምሉእ ዓቕሙ ናብ ደደቢት እዩ ክወፍር ዝተባህለ ድሕሪ ፍሽለት ሻዱሻይ ወራር ዝተወዳደበ ሰራዊት ደርግ ብቐጥታ ኣብ ከባቢ ከረን ኣብ ሓልሓል ዓሪዱ ኣብ ዝነበረ ኣሃዱታት ህዝባዊ ግንባር ከቢድ መጥቃዕቲ ስለዝጀመረ እተን ኣብ ባርካ ክንቀሳቐሳ ዝጸንሓ ሓይልታት ንሳሕል ተመሊሰን ኣብ መኸተ እቲ ወራር ተጸምዳ እንተኾነ እቲ ካብ ምሉእ ውድብ ናይ ካድር ትምህርቲ ንኽወስድ ዝተኣኻኸበ ሓይሊ ኩናት ሰላሕታ ምስ ጻዕጸዐ ከም ሓደ ኣሃዱ ቆይሙ ኣብ ድፍዓት ሰሜናዊ ምብራቕ ሳሕል ዓሪዱ ወራር ክከላኸል ተሰለፈ እታ ክሳብ ሽዑኡ ኣብ ማህደሩ ዓቂቡዋ ዝጸንሐ ስእሊ ስውእቲ ብጸይቱን ሰይቲ መጎስ ዓርኩን ኣለም መሓሪ ጓል ሃይለ ብእትበሃል ብጸይቲ ንመጎስ ለኣኸሉ ሰላሕታ ወራር ህዝባዊ ግንባር ካብ ዕርድታት ሓልሓል ንነዊሕ ኪሎ-ሜተራት ዝተደፍኣሉን ከቢድ መስዋእቲ ዝኸፈለሉን ንኣርባዕተ ወርሒ ብዘይ ምቁራጽ ዝቐጸለ ሓያል ኩናት እዩ ነይሩ ወዲ ባይረ ግን ዕድል ገይሩ ካብቲ ወራር ወጺኡ ኣብ መጥቃዕቲ ውቃው እዝ መጋቢት 1984 ኣብ ኩናት ኣውገት ሃንደት ምስ መጎስ ተራኺቦም ተሓቛቚፎም ህዉኽ ሰላምታ ኩናት ተለዋዊጦም ከኣ ነናብ ዋኒኖም ተፈላልዮም ሰራዊት ደርግ ካብ 1979 ኣትሒዙ ዓሪዱሉ ዝጸንሐ ሰፊሕ ግንባር ውቃው እዝ ምስተጸርገ ወዲ ባይረ ኣብ መፋርቕ 1984 ምስ ምቛም ክፍለ ሰራዊታት ኣብ ብርጌድ 58 መራሕ ሓይሊ ኮይኑ ተመደበ ዕማም ተጋዳላይወተሃደር ወትሩ ኩናት ስለዝኾነ ወዲ ባይረ ኣብ ዝተፈላለየ ናእሽቱን ዓበይትን ኩናት ተሳቲፉ ብዙሕ ከቢድን ፈኲስን መውጋእቲ ተወጊኡ ቃልሲ እናቐጸለ ኣብ 1985 ኣብ ኩናት ባረንቱ ተሰዊኡ ኩናት ባረንቱ እውን ቀሊል ኣይነበረን ህዝባዊ ግንባር ንከተማ ባረንቱ ሓራ ድሕሪ ምውጻእ ኣብ ጎላጉል ባርካን ጎቦታት ኬርታን ነታ ከተማ ከምልስ ብኹሉ ሸነኽ ንዝወፈረ ሓይሊ ጸላኢ ን50 መዓልታት መኪቱ ልዕሊ ዓቕሙ ምስ ኮኖ ንጸላኢ ኣብ ኣኽራናት ሳሕል ምድኻም ይሓይሽ ናብ ዝብል እስትራቴጂኡ ናብ ዕርድታት ሳሕል ተመልሰ ብዝተፈላለየ ዓበይትን ናእሽቱን ስርሒታት ድሕሪኡ ንዝቐጸለ ወራራት ኣምኪኑ ከኣ ድሕሪ ሰለስተ ዓመት ንኣስታት 10 ዓመት ኣብ ዙርያ ናቕፋ ኣብ ገፊሕ ግንባር ዓሪዱ ንዝነበረ ብናደው እዝ ዝፍለጥ ምምሕዳር ኣፍሪሱ ንኣፍዓበት ተቖጻጸረ ዓወታቱ ከኣ ኣብ ውሽጥን ደገን ተቓለሐ ኤርትራውያን ብዛዕባ ፖለቲካዊ ቅልውላው ኢትዮጵያ እንታይ ይብሉ? 