<classify> ANDREW MSECHU-DAR ES SALAAM JIJI la Dar es Salaam, linakabiliwa na changamoto yamiundombinu, hali inayoifanya kila mara Serikali kuweka mikakati ili kuwezakupanga upya miundombinu yake. Hatua hiyo imekuja baada ya kuharibika kwa miundombuni hasaya barabara kutokana na mvua zinazoelendea kunyesha, huku jiji hilo kwa sasa likikadiriwakuwa na idadi kubwa ya wakazi wake wanaokisiwa kufika zaidi ya milioni tano. Kutokana na athari hizo za mvua za masika zinazosababisha kuharibika kwa miundombinu,MTANZANIA imezungumza na Mratibu wa Wakala wa Barabara Mijini na Vijiji Mkoa waDar es Salaam Tarura, Mhandisi George Tarimo, ambapo alisema tatizolinalosababisha uharibifu wa barabara ni kutokuwa na mipango miji inayoheshimunjia za asili za maji, hivyo maji kukwama katika baadhi ya maeneo nakulazimisha njia. Alisema maeneo mengi ambayo yanaathiriwa na mafuriko namkwamo wa maji ya mvua yanatokana na watu kujenga kiholela, hata katika maeneoambayo awali yalikuwa na mpangilio mzuri, jambo lililosababisha uharibifu wamiundombonu ya barabara. Mhandisi Tarimo alisema katika hilo ni vyema wananchi wawewa kwanza kuhakikisha wanaacha kutumia uwezo wao walio nao kujenga nyumbakwenye mikondo ya maji na kuzuia njia za maji, kwa kuwa hasara inayotokana nahatua hizo ni kubwa na inayojirudia kila mara. Alisema kwa sasa wanaendelea kufanya tathmini ya atharizinazosababishwa na mvua katika maeneo yote ya Jiji la Dar es Salaam, ambapokwa sasa wameshakamilisha katika baaadhi ya maeneo. Tunaendelea kufuatilia athari zinazohitaji dharura na zilezinazohitaji uharaka. Tuko tayari kuchukua hatua za dharura kama kuna sehemulabda daraja limezolewa na maji na kukatisha mawasiliano, ambapo hatua zake nikutengeneza kivuko cha dharura lakini kuangalia uwezekano wa kupata darajajipya kwa haraka, alisema. Alisema tayari wameshafanya tathmini ya awali katikabarabara zote zinazosimamiwa na Tarura na kupeleka taarifa makao makuu kwaajili ya kufanyiwa upembuzi na kupatiwa fedha. Alisema mtandao wa barabara za Tarura Jijini Dar es Salaamuna urefu wa Kilometa 4,234.098 ambapo kati ya hizo, Kilometa 320.586 ni zalami, kilometa 1,149.368 ni za changarawe na Kilometa 2,763.853 ni za udongo. Kuhusumatengenezo Alisema kwa sasa, kwenye barabara za lami tayariwakandarasi wameshapewa agizo la utayari na wameshaanza kuchukua hatua za awaliza dharura kwa kuzuia mashimo kwa kuweka vifusi ili kuruhusu magari kuendeleakutumia barabara hizo. Alisema barabara nyingi za lami zimepata mashimo kwa hiyomvua zitakaposimama tu kazi ya kuziba mashimo hayo zitaanza, kwa kuwa kazi hiyohaiwezi kufanyika wakati mvua zikiendelea kunyesha. Kwa hizi barabara za lami, fedha tayari ipo na wakandarasiwameshaambiwa wajiandae, mvua ikitumia tu kwa siku mbili au tatu watu wataanzakuona kazi ikifanyika. Ila kwa barabara za changarawe bado zinahitaji kusubirimvua iishe na maji yakauke, alisema. Gharama Alisema kutokana na uharibifu huo, tathmini ya awaliinaonyesha kuwa zinahitajika Sh bilioni 9.2 kwa ajili ya kukarabati barabara zachangarawe na za vumbi katika maeneo yote, lakini gharama hiyo inawezakuongezeka katika tathmini inayoendelea. Alisema katika barabara za lami ambazo zinahitaji kuzibwamashimo, tathmini ya awali inaonesha kuwa gahrama yake inafikia Sh milioni892.2 ambazo tayari Tarura Makao Makuu wameshawahakikishia kuwapa fedha hizokwa ajili ya ukarabati. Alisema kuna baadhi ya barabara za changarawe ambazo tayarimpango wa kuziboresha ka kiwango cha lami na za vumbi ambazo zilishaingizwakwenye mpango wa kuziboresha kwa kiwango cha changarawe ulishaingizwa kwenyebajeti ya mwaka huu ikiwemo barabara ya Pugu Majohe, Makonde na ya KitundaKivule-Msongola. Tanroadswatoa neno Akizungumzia athari zinazotokana na mvua zinazoedelea jijiniDar es Salaam, Msimamisi wa Matengenezo ya Barabara Tanroads Dar es Salaam, Mhandisi EliaminTenga alisema hadi sasa hakuna barabara iliyokuwa chini yao ambayo imekatika. Alisema athari zinazoonekana ni za barabara kupata mashimokwa viwango tofauti na kwamba barabara kuu zimeathirika kwa kwa kiasi kidogo natayari zimeshazibwa kwa asilimia 90 na kwa barabara za mkoa ndizozilizoathirika kwa kiwango kikubwa zaidi, ambazo wanaendelea na uzibaji. Hakuna daraja lolote lililovunjika wala kumongonyoka, mawasiliano yapo. Maeneo yaliyoathirika zaidihasa ni Bonde la Jangwani kutokana namaji kufurika na kupita juu ya daraja kwa muda na Mbezi Kibanda cha Mkaa ambapobarabara ya mchepuko imekuwa na mashimo mengi hivyo kutatiza kasi ya magari nakusababisha foleni na msongamano mkubwa, alisema. Hasara Mhandisi Tenga alisema kwa sasa hawajaweza kufanya tathminihalisi ya hasara iliyotokana na athari hizo, ikiwemo foleni na msongamano wamagari iliyosababishwa na mvua hizi za masika. Alisema athari zilizotokea sio kubwa kama inavyodhaniwa nawengi na kwamba wanategemea kutumia fedha za bajeti ya kawaida kurekebishakasoro zilizojitokeza barabarani, isipokuwa tu kwa bonde la Jangwani ambapoathari hii haijaaanza kutokea sasa. Alisema kwa sasa wanaelekeza juhudi zaidi kwenye suala lakuziba viraka na tayari makandarasi wao wako tayari kwa kazi, ambapo kasi yaoitaanza kuonekana dhahiri punde tu mvua zitakapokatika. Alisema mvua zilizoleta athari kubwa ni za April 2014, Mei2015 na Oktoba 2017 lakini kwa mwaka huu hakuna uharibifu mkubwa unaofikia wamiaka hiyo. LUKUVINA MKAKATI Aprili 2016, Waziriwa Nyumba, Ardhi na Maendeleo ya Makazi, William Lukuvi alisema Jiji la Dar esSalaam litafumuliwa na kupangwa upya baada ya Ramani ya Mipango Miji MasterPlan kukamilika. Alisema Serikali ipo kwenye mkakati wa kuhakikisha ndani yamiaka 10 ijayo, ardhi yote nchini itakuwa imekamilika kupimwa na kupangwa kwamatumizi mbalimbali. Kauli hiyo aliitioa wakati akizungumza na wadau wa Sekta yaUendelezaji Ujenzi Dar es Salaam, ambapo Waziri Lukuvi alisema Jiji la Dar esSalaam linaongoza kwa ubovu wa upangaji miji. Alisema kwa sababu hiyo, ameagiza kuandaliwa kwa Mpango MjiMpya ambao utakamilika Julai, baada ya ule wa awali kuoneakana mbovu. Mwanzo hatukufanya vizuri. Tuliajiri Consultant mshauriwa Master Plan Mipango Miji kutoka Italia sitaki kumtaja na yule Mswahili nawengine walioshirikiana nao, lakini kwa ufupi walifanya vibaya. Fedha imekwishalakini kazi siyo nzuri, alisema Lukuvi Mwisho Dar es salaam kupangwa upya Ni baada ya mvua kuharibu miundombinu Na ANDREW MSECHU -DAR ES SALAAM JIJI la Dar es Salaam, linakabiliwa na changamoto yamiundombinu, hali inayoifanya kila mara Serikali kuweka mikakati ili kuwezakupanga upya miundombinu yake. Hatua hiyo imekuja baada ya kuharibika kwa miundombuni hasaya barabara kutokana na mvua zinazoelendea kunyesha, huku jiji hilo kwa sasa likikadiriwakuwa na idadi kubwa ya wakazi wake wanaokisiwa kufika zaidi ya milioni tano. Kutokana na athari hizo za mvua za masika zinazosababisha kuharibika kwa miundombinu,MTANZANIA imezungumza na Mratibu wa Wakala wa Barabara Mijini na Vijiji Mkoa waDar es Salaam Tarura, Mhandisi George Tarimo, ambapo alisema tatizolinalosababisha uharibifu wa barabara ni kutokuwa na mipango miji inayoheshimunjia za asili za maji, hivyo maji kukwama katika baadhi ya maeneo nakulazimisha njia. Alisema maeneo mengi ambayo yanaathiriwa na mafuriko namkwamo wa maji ya mvua yanatokana na watu kujenga kiholela, hata katika maeneoambayo awali yalikuwa na mpangilio mzuri, jambo lililosababisha uharibifu wamiundombonu ya barabara. Mhandisi Tarimo alisema katika hilo ni vyema wananchi wawewa kwanza kuhakikisha wanaacha kutumia uwezo wao walio nao kujenga nyumbakwenye mikondo ya maji na kuzuia njia za maji, kwa kuwa hasara inayotokana nahatua hizo ni kubwa na inayojirudia kila mara. Alisema kwa sasa wanaendelea kufanya tathmini ya atharizinazosababishwa na mvua katika maeneo yote ya Jiji la Dar es Salaam, ambapokwa sasa wameshakamilisha katika baaadhi ya maeneo. Tunaendelea kufuatilia athari zinazohitaji dharura na zilezinazohitaji uharaka. Tuko tayari kuchukua hatua za dharura kama kuna sehemulabda daraja limezolewa na maji na kukatisha mawasiliano, ambapo hatua zake nikutengeneza kivuko cha dharura lakini kuangalia uwezekano wa kupata darajajipya kwa haraka, alisema. Alisema tayari wameshafanya tathmini ya awali katikabarabara zote zinazosimamiwa na Tarura na kupeleka taarifa makao makuu kwaajili ya kufanyiwa upembuzi na kupatiwa fedha. Alisema mtandao wa barabara za Tarura Jijini Dar es Salaamuna urefu wa Kilometa 4,234.098 ambapo kati ya hizo, Kilometa 320.586 ni zalami, kilometa 1,149.368 ni za changarawe na Kilometa 2,763.853 ni za udongo. Kuhusumatengenezo Alisema kwa sasa, kwenye barabara za lami tayariwakandarasi wameshapewa agizo la utayari na wameshaanza kuchukua hatua za awaliza dharura kwa kuzuia mashimo kwa kuweka vifusi ili kuruhusu magari kuendeleakutumia barabara hizo. Alisema barabara nyingi za lami zimepata mashimo kwa hiyomvua zitakaposimama tu kazi ya kuziba mashimo hayo zitaanza, kwa kuwa kazi hiyohaiwezi kufanyika wakati mvua zikiendelea kunyesha. Kwa hizi barabara za lami, fedha tayari ipo na wakandarasiwameshaambiwa wajiandae, mvua ikitumia tu kwa siku mbili au tatu watu wataanzakuona kazi ikifanyika. Ila kwa barabara za changarawe bado zinahitaji kusubirimvua iishe na maji yakauke, alisema. Gharama Alisema kutokana na uharibifu huo, tathmini ya awaliinaonyesha kuwa zinahitajika Sh bilioni 9.2 kwa ajili ya kukarabati barabara zachangarawe na za vumbi katika maeneo yote, lakini gharama hiyo inawezakuongezeka katika tathmini inayoendelea. Alisema katika barabara za lami ambazo zinahitaji kuzibwamashimo, tathmini ya awali inaonesha kuwa gahrama yake inafikia Sh milioni892.2 ambazo tayari Tarura Makao Makuu wameshawahakikishia kuwapa fedha hizokwa ajili ya ukarabati. Alisema kuna baadhi ya barabara za changarawe ambazo tayarimpango wa kuziboresha ka kiwango cha lami na za vumbi ambazo zilishaingizwakwenye mpango wa kuziboresha kwa kiwango cha changarawe ulishaingizwa kwenyebajeti ya mwaka huu ikiwemo barabara ya Pugu Majohe, Makonde na ya KitundaKivule-Msongola. Tanroadswatoa neno Akizungumzia athari zinazotokana na mvua zinazoedelea jijiniDar es Salaam, Msimamisi wa Matengenezo ya Barabara Tanroads Dar es Salaam, Mhandisi EliaminTenga alisema hadi sasa hakuna barabara iliyokuwa chini yao ambayo imekatika. Alisema athari zinazoonekana ni za barabara kupata mashimokwa viwango tofauti na kwamba barabara kuu zimeathirika kwa kwa kiasi kidogo natayari zimeshazibwa kwa asilimia 90 na kwa barabara za mkoa ndizozilizoathirika kwa kiwango kikubwa zaidi, ambazo wanaendelea na uzibaji. Hakuna daraja lolote lililovunjika wala kumongonyoka, mawasiliano yapo. Maeneo yaliyoathirika zaidihasa ni Bonde la Jangwani kutokana namaji kufurika na kupita juu ya daraja kwa muda na Mbezi Kibanda cha Mkaa ambapobarabara ya mchepuko imekuwa na mashimo mengi hivyo kutatiza kasi ya magari nakusababisha foleni na msongamano mkubwa, alisema. Hasara Mhandisi Tenga alisema kwa sasa hawajaweza kufanya tathminihalisi ya hasara iliyotokana na athari hizo, ikiwemo foleni na msongamano wamagari iliyosababishwa na mvua hizi za masika. Alisema athari zilizotokea sio kubwa kama inavyodhaniwa nawengi na kwamba wanategemea kutumia fedha za bajeti ya kawaida kurekebishakasoro zilizojitokeza barabarani, isipokuwa tu kwa bonde la Jangwani ambapoathari hii haijaaanza kutokea sasa. Alisema kwa sasa wanaelekeza juhudi zaidi kwenye suala lakuziba viraka na tayari makandarasi wao wako tayari kwa kazi, ambapo kasi yaoitaanza kuonekana dhahiri punde tu mvua zitakapokatika. Alisema mvua zilizoleta athari kubwa ni za April 2014, Mei2015 na Oktoba 2017 lakini kwa mwaka huu hakuna uharibifu mkubwa unaofikia wamiaka hiyo. LUKUVINA MKAKATI Aprili 2016, Waziriwa Nyumba, Ardhi na Maendeleo ya Makazi, William Lukuvi alisema Jiji la Dar esSalaam litafumuliwa na kupangwa upya baada ya Ramani ya Mipango Miji MasterPlan kukamilika. Alisema Serikali ipo kwenye mkakati wa kuhakikisha ndani yamiaka 10 ijayo, ardhi yote nchini itakuwa imekamilika kupimwa na kupangwa kwamatumizi mbalimbali. Kauli hiyo aliitioa wakati akizungumza na wadau wa Sekta yaUendelezaji Ujenzi Dar es Salaam, ambapo Waziri Lukuvi alisema Jiji la Dar esSalaam linaongoza kwa ubovu wa upangaji miji. Alisema kwa sababu hiyo, ameagiza kuandaliwa kwa Mpango MjiMpya ambao utakamilika Julai, baada ya ule wa awali kuoneakana mbovu. Mwanzo hatukufanya vizuri. Tuliajiri Consultant mshauriwa Master Plan Mipango Miji kutoka Italia sitaki kumtaja na yule Mswahili nawengine walioshirikiana nao, lakini kwa ufupi walifanya vibaya. Fedha imekwishalakini kazi siyo nzuri, alisema Lukuvi Mwisho  <topic>: kitaifa 