<classify> Elizabeth Hombo Dar es Salaam KASHFA iliyomngoaaliyekuwa Waziri wa Mambo ya Ndani, Kangi Lugola ni ya pili kwa ukubwa wakiwango cha ubadhirifu wa fedha tangu Rais Dk. John Magufuli alipoingia madarakanimwaka 2015 na kuunda baraza lake la Mawaziri na kuwaondoa 17 kwa makosa mbalimbali,MTANZANIA Jumamosi limebaini. Utafiti uliofanywa nagazeti hili umebaini kuwa, hadi sasa kashfa inayoongoza ni ile ya makinikiaambayo ilisababisha kuondolewa madarakani aliyekuwa Waziri wa iliyokuwa Wizaraya Nishati na Madini ambayo sasa imegawanywa, Profesa, Sospeter Muhongo. Profesa Muhongoalingolewa na Rais Magufuli Mei 24 mwaka 2017, kwa kushindwa kusimamia vizurisuala la usafirishaji mchanga wa madini makinikia kwenda nje ya nchi, hii ikiwani mara ya pili mbunge huyo wa Musoma Vijijini kuwajibika baada ya kungolewamwaka 2014 katika sakata la Escrow. Kuhusu kashfa yamakinikia, Profesa Muhongo alingolewa baada ya ripoti ya tume iliyoongozwa naProfesa Abdulkarim Mruma kuchunguza kiwango cha dhahabu kwenye makontenayaliyokuwa yamezuiliwa bandarini. Katika ripoti hiyo, tumehiyo ilisema kampuni ya Acacia iliyokuwa inamiliki migodi mitatu nchiniilitangaza kiwango cha chini cha madini yote yaliyo katika makontena 277 ambayoyalizuiwa kusafirishwa nje kwa amri ya Rais Magufuli. Matokeo ya tume hiyoyalionyesha thamani ya madini yote yaliyomo ni kati ya Sh bilioni 829.4 na Shtrilioni 1.439 tofauti na thamani iliyotolewa na Acacia ya Sh bilioni 97.5. KASHFA YA LUGOLA Kashfa ya pili kwa ukubwawa kiwango cha ubadhirifu wa fedha, ni ile iliyomgoa juzi Lugola baada ya viongoziwa wizara yake kutia saini makubaliano ya zabuni ya kununua vifaa vya zimamotona uokoaji vyenye thamani ya Euro milioni 408.5 sawa na zaidi ya Sh trilioni1 kutoka kampuni moja ya nje bila kufuata sheria. Kulikuwa na mkataba waovyo unaotengenezwa Wizara ya Mambo ya Ndani wenye thamani ya Euro milioni 408,umetayarishwa na kusainiwa na Kamishna Jenerali wa Zimamoto, haujapangwa kwenyebajeti, haujapitishwa na Bunge. Wakati wa vikao na kampunimoja ya Romania, wahusika wa Tanzania walipokuwa wanakwenda kwenye majadilianowanalipwa seating allowance posho yavikao ya Dola 800 na hata tiketi za ndege walilipiwa. Yanayokwenda kununuliwakule kwenye mkataba ni ya ovyo, ni ya ajabu, ukitaka kuuvunja, yale ambayoyameshaanza kutekelezwa lazima yaendelee kutekelezwa,alisema Rais Magufuli. Katika kashfa hiyo, RaisMagufuli alimngoa pia aliyekuwa Kamishna Jenerali wa Jeshi la Zimamoto,Thobias Andingenye huku aliyekuwa Katibu Mkuu wa wizara hiyo, Meja JeneraliJacob Kingu akiandika barua mapema ya kujiuzulu. Kashfa nyingineinayofuatia kwa ukubwa wa kiwango kikubwa cha fedha ni ile iliyomngoaaliyekuwa Waziri wa Mambo ya Ndani ya Nchi, Mwigulu Nchemba mwaka 2018 nabaadaye nafasi yake kuchukuliwa na Lugola. Katika kashfa hiyo,Mwigulu alishindwa kushughulikia azimio la Bunge kuhususuala la kufunga mashine za kielektroniki za utambuzi wa alama za vidole Afiskatika vituo 108 vya polisi, mradi uliofanywa na Kampuni ya Lugumi kwa gharamaya Sh bilioni 37. Nyingineni ile ripoti ya uchunguzi wa biashara ya almasi na Tanzanite iliyomfanya aliyekuwaWaziri wa Nchi, Ofisi ya Rais Tawala za Mikoa na Serikali za Mitaa, GeorgeSimbachawene na aliyekuwa Naibu Waziri wa Ujenzi, Uchukuzi na Mawasiliano,Edwin Ngonyani kujiuzulu. Simbachaweneambaye sasa ameteuliwa kushika nafasi yaLugola aliandika barua ya kujiuzulu baada ya kutajwa katika ripoti ya uchunguziwa biashara ya madini ya Tanzanite na almasi, iliyoonyesha namna Serikaliilivyopoteza matrilioni ya fedha kutokana na sababu mbalimbali. Hatuahiyo ilikuja muda mfupi baada ya Rais Magufuli kuwataka viongozi wote ambaowametajwa katika ripoti hiyo wakae pembeni kupisha uchunguzi ambao utakuwa huruna wa haki. Simbachawenealitajwa katika ripoti hiyo kutokana na kuridhia mabadiliko katika mauzo yakampuni ya uchimbaji ya Tanzanite na utoaji leseni kinyume na taratibu wakatiakiwa Waziri wa Nishati na Madini, nafasi aliyoishika kwa muda mfupi mwaka2015. Ngonyanipia alihusishwa na sakata hilo kutokana na kuongoza kamati maalumu iliyoshauriSerikali isinunue hisa za kampuni inayoendesha mgodi wa almasi wa WilliamsonDiamonds Limited kwa Dola za Kimarekani milioni 10 na kuikosesha Serikalimapato ya Dola za Kimarekani milioni 300 ambazo zimeenda kwa kampuni ya PetraDiamond iliyonunua. Mawaziriwengine waliondolewa kwa makosa mengine tofauti, ni pamoja na Charles Kitwangaaliyekuwa Waziri wa Mambo ya Ndani ya Nchi, ambaye uteuzi wake ulitenguliwabaada ya kuingia bungeni akiwa amelewa. NapeNnauye Wizara ya Habari, Utamaduni, Sanaa na Michezo naye alitumbuliwa Mei 23mwaka 2017, siku moja baada ya kupokea ripoti kutoka kwa kamati aliyokuwaameiunda kuchunguza sakata la kuvamiwa kwa ofisi za Clouds Media Group. Januari19 mwaka 2018, Rais Magufuli alitengua uteuzi wa aliyekuwa Naibu Waziri, Ofisiya Waziri Mkuu, Sera, Bunge, Kazi, Vijana na Walemavu aliyekuwa akishughulikiawalemavu, Dk. Abdallah Possi na kumteua kuwa balozi. PiaOktoba 7 mwaka 2018, wakati alipofanya mabadiliko katika Baraza la Mawaziri kwakuongeza idadi ya wizara, alitengua uteuzi wa aliyekuwa Waziri wa Maliasili naUtalii, Profesa Jumanne Maghembe huku nafasi yake ikichukuliwa na aliyekuwaNaibu Waziri wa Afya, Maendeleo ya Jamii, Jinsia, Wazee na Watoto, Dk. HamisiKigwangala. Katikamabadiliko hayo, Mhandisi Ramol Makani naye aliachwa na nafasi yake ya NaibuWaziri wa Maliasili na Utalii ilichukuliwa na Mbunge wa Vwawa, Japhet Hasungaambaye baadae alipelekwa kuwa Waziri wa Kilimo. Mwingineni Anastazia Wambura aliyekuwa Naibu Waziri wa Habari, Utamaduni, Sanaa naMichezo ambaye nafasi yake ilichukuliwa na Juliana Shonza. Septembamwaka 2018, Rais Magufuli pia alitengua uteuzi wa Dk. Susan Kolimba aliyekuwaNaibu Waziri wa Mambo ya Nje na Ushirikiano wa Afrika Mashariki na kumteuaMbunge wa Songea Mjini, Dk. Damas Ndumbaro kuchukua nafasi hiyo. Wengineni Charles Mwijage Wizara ya Viwanda na Dk. Charles Tizeba Wizara yaKilimo ambao waliondolewa Novemba 2018, kwa kushindwa kushughulikia bei yakorosho, kahawa, pareto na ufufuaji wa Kiwanda cha Chai Mponde kilichopo mkoaniTanga na kile cha Buko mkoani Lindi. RaisMagufuli alieleza hadharani kuwa hakuona taarifa yoyote ya Waziri wa Viwanda auKilimo kukemea sekta binafsi. Alisemakiwanda cha chai kilikaa bila kufanya kazi kwa miaka minane hadi alipomtumaWaziri Mkuu kwenda kutatua tatizo na kwamba Kiwanda cha Mponde na cha Lindihavikurudishwa na wizara na hata mchakato wake mawaziri husika hawakuujua. Mwinginealiyeondolewa ni Gerson Lwenge aliyekuwa Waziri wa Maji na Umwagiliaji. Piaaliyekuwa Waziri wa Viwanda na Biashara, Joseph Kakunda, naye aliondolewa kishanafasi yake kuchukuliwa na aliyekuwa Naibu Waziri wa Kilimo, InnocentBashungwa. Kakundaaliondolewa kufuatia malalamiko yaliyoelekezwa katika wizara yake na wafanyabiasharawaliokutana na Rais Ikulu, Dar es Salaam mwaka jana. AidhaJulai 21 mwaka jana, Rais Magufuli alitengua uteuzi wa aliyekuwa Waziri waNchi, Ofisi ya Makamu wa Rais Muungano na Mazingira, January Makamba nakumrejesha tena Mbunge wa Kibakwe, George Simbachawene kuchukua nafasi hiyo. Wakatiakimwapisha Simbachawene, Rais Magufuli alitaja sababu za kumngoa Makamba kuwani pamoja na kutotekelezwa kwa wakati kwa katazo la mifuko ya plastiki nakutotumika vizuri kwa fedha zinazotolewa na wafadhili kwa miradi ya mazingira.  <topic>: kimataifa 