<classify> Mwandishi wetu WAKATI dunia zamani ilikuwa ikilia zaidikwa kukabiliwa na maradhi, njaa na umasikini, sasa hivi kilio kimegeukia kwenyewimbi la makundi ya siasa kali ambayo hujihusisha na uhalifu na ugaidi kwa jinala dini. Huku kukiwa na taarifa za wanawake kugongavichwa vya habari kwa sababu ya ugaidi, mara nyingi kinachozungumzwa zaidi huwani mchango wao kama wahanga au watu wanaoweza kuwa washirika katika kukabilianana tishio la ugaidi. Kinyiume chake, wanawake wanaoshiriki na kuunga mkono itikadikali wamekuwa wakati mwingine wakipuuzwa. Mtazamo huu ulibadilika wakatimsichana mtoro wa miaka 15 Shamima Begum, alipoelezewa kuwa msichana wa maanakwa Islamic State baada ya kupatikana katika kambi ya wakimbizi wa Syria. Miaka minne iliyopita, aliondoka nchini Uingereza na marafikizake wawili kujiunga na IS, lakini akadai kuwa alikuwa mke tu. Hata hivyo, Waziri wa Mambo ya Ndani wa Uingereza, alimnyanganyauraia wa Uingereza, akisema: Kama unaunga mkono ugaidi, lazima utapatamatokeo. Anatarajiwa kupewa msaada wa kisheria kukata rufaa dhidi yauamuzi huo. Wanawake katika itikadi kali Kisa cha Begum kimeibua maswali mengi kuhusu uhusika wa wanawakena utashi wao wa kushiriki ghasia zinazosababishwa na itikadi kali katika kundila IS na makundi mengine. Uchambuzi wa Rusi analysis unasema kuwa asilimia 17 yawaliopokea mafunzo ya itikadi kali katika Bara la Afrika ni wanawake, hukuutafiti mwingine ukionyesha kuwa asilimia 13 ya waliopokea mafunzo ya itikadikali katika kundi la IS kutoka mataifa ya kigeni waliopo katika mataifa ya Iraqna Syria ni wanawake. Idadi kamili si ya kuaminika na inaweza kuwa kubwa zaidiya ile inayotajwa. Tafiti kadhaa zilizoungwa mkono na Rusi na tafiti nyinginezimechunguza nafasi ya wanawake katika makundi ya ugaidi ya kimataifa kama vileIS na al-Shabab, moja kati ya makundi hatari ya kijeshi yanayosababisha mauajibarani Afrika. Watafiti waliwahoji wanawake ambao walihusika moja kwa moja aukwa njia nyingine katika shughuli za al-Shabab, kubaini ni vipi waliweza kupatamafunzo, na athari walizopata wanawake hao kutokana na kushiriki katika ghasiaza itikadi kali. Kazi hiyo ya utafiti ilifanywa na wasomi wa Kenya, ambaowaliweza kutumia uzoefu wao wa muda mrefu na mawasiliano ya jamii zilizobainikakuwa katika hatari ya kupewa mafunzo ya itikadi kali. IS na al-Shabab Majukumu waliyopewa wanawake yalikuwa tofauti baina ya makundi hayo. Wakawake katika kundi la al-Shabab mara nyingi wamekuwawakifungiwa katika maeneo fulani jambo ambalo linaweza kuwa linatokana na majukumuyao ya kitamaduni, kama wake wa wapiganaji na wasaidizi wa shughuli zanyumbani. Wakati mwingine wamekuwa wakifanywa kuwa watumwa wa ngono. Wanaweza pia kusaidia katika kuwavutia wajumbe wapya. Utafitimmoja nchini Kenya ulibaini kuwa wanawake walikuwa wanalaghaiwa na wengineambao waliwaahidi kuwapatia kazi, msaada wa kifedha na kupewa ushauri nasaha. kwa mfano, Hidaya sio jina lake halisi, mmiliki wa saluni,alipewa mafunzo na mteja ambaye alimuahidi kuwa atawekeza na kupanua biasharayake. Alishawishiwa kusafiri katika jimbo la mpakani ambako alitekwa nyara nakupelekwa ndani ya Somalia. Katika kundi la IS, wanawake huingizwa kwenye kundi hilo hasakupitia mtandao -na huchangia zaidi katika kuonyesha imani za kundi hilo. Katika kisa cha Shamima Begum, mwalimu wake alionekana katikapropaganda za ushindi wa IS, licha ya madai yake kwamba alipokuwa Syriahakufanya jambo lolote isipokuwa kumtunza mumewe na watoto wake. Wanawake katika kundi la IS pia wanaruhusiwa kuhudumu kamamadaktari na wahudumu wa afya, kwa masharti fulani, ambapo kundi hilolinakikosi kinacholinda maadili ya wanawake. Hivi karibuni, kundi hilo lilipopoteza maeneo yake katika nchiza Iraq na Syria, limekuwa tayari kuwaweka wanawake katika maeneo ya nafasi zamapigano, likitumia gazeti la Al-Naba kuwaita wanawake kujiunga na jihad nakutoa mkanda wa video mwaka jana, uliowaonyesha wanawake kadhaa wakiwawamevalia magwanda ya jeshi nchini Syria. Hata hivyo, tofauti baina ya makundi hayo zimekuwa zikififiakutokana na kila kundi kujifunza kwa kundi jingine. Nchini Somalia, ambako al-Shabab linajaribu kuanzisha taifa la Kiisalamulinaloongozwa na sheria ya Kiislamu sharia, matukio ya wanawake kushirikikatika vita na kulipua mabomu ya kujitoa muhanga yamekuwa yakishuhudiwa. Uchunguzi wa mashambulio ya mabomu ya kujitoa muhanga yaal-Shabab kati ya mwaka 2007 2016 ulibaini kuwa asilimia tano yalitekelezwa nawanawake. Hali ndivyo ilivyo katika maeneo mengine ya Afrika, kama vileNigeria ambako kundi la wanamgambo wa Kiislamu la Boko Haram, limekuwalikiwatumia wanawake katika mashambulio ya mabomu ya kujitoa muhanga. Sababu wanawake kujiunga namakundi ya jihad Kuna sababu mbalimbali zijnazowafanya wanawake wajiunge namafunzo ya itikadi kali. Kwa kiasi fulani, inaonekana kilichowatia hamasa wanaume piandicho kinachowavutia wanawake kujiunga na makundi ya itikadi kali, kama vilemvuto wa fikra na faida za kifedha. Hata hivyo, mbinu zinazotumiwa kuwalenga wanawake piazilijitokeza, kama vile wito wa kuwataka wanawake warejee katika majukumu yaoya kitamaduni. Kwa mfano, moja ya utafiti ulibaini kuwa wanaowaingiza watu katikakundi la al-Shabab walicheza na hisia za wasichana wa Kiislam wanaohofia kuwakuendelea na masomo kutawafanya wachelewe kuolewa ili kuwavutia kujiunga nakundi hilo. Kama nikipata mwanamume ambaye atanioa na kunilinda,kwanini nihangaike kusoma au kupata elimu? mmoja wa wanafunzi wa ChuoKikuu cha Nairobi aliwauliza watafiti. Wengine walionekana kuvutiwa na matumaini ya kupata fedha namafanikio mengine. Hata hivyo, kufahamu kilichowafanya wajiunge limekuwa ni jambogumu. Wengi miongoni mwa wanawake waliohojiwa walidai kuwa waliingizwa bilautashi wao. Kama Shamima Begum, baadhi wanadai kuwa hawakuhusika katikashughuli za kundi, au walishiriki kinyume na utashi wao na baadhi wanasemawalikuwa ni waathiriwa. Japo baadhi huenda walihusika kwa namna fulani katika shughuliza kundi hilo, kukana kuwa waliwajibika ni njia inayowafaa katika kujaribukurejea katika jamii zao wanaporudi. Tathminiiliagizwa na BBC kutoka kwa wataalamu wanaofanyia kazi mashirika ya nje. Martine Zeuthen ni mtaalamu wa maisha ya binadamu na tamadunizao, ambaye anaongoza mpango unaodhaminiwa na Muungano wa Ulaya Rusi, wenyelengo la kupunguza utoaji wa mafunzo ya itikadi kali na ugaidi katika mataifaya upembe wa Afrika. Gayatri Sahgal ni Meneja wa Utafitikatika Taasisi ya Rusi. Huduma ya Royal United. Hii ni taasisi huruiliyobobea katika utafiti wa ulinzi na usalama. Makundiya kigaidi Mashariki ya Kati, Ghuba na Afrika: Dola la Kiislamu Iraq na Syria ISIS Wafuasi wengi wa kundi hili ni waumini wa madhehebu ya Sunniwenye msimamo mkali wa kidini. ISIS imepata nguvu kwa muda mfupi tu na kuenezaushawishi wake katika maeneo yote wanayoyadhibiti nchini Syria na Iraq. Mwongozo na nadharia yao ni kifupisho cha jina lao ISIS auDola la Kiislam kuanzia Iraq, Syria na katika eneo la Sham. Lengo lake ni kubuni dola kubwa la Kiislam litakaloziunganishaSyria, sehemu ya Iraq, Lebanon na sehemu kubwa ya Palestina na Jordan. Kundi hili linasemekana kuwa na msimamo mkali zaidi kuliko hataal-Qaida. Sehemu kubwa ya operesheni zake zinagharimiwa na wafadhili binafsikutoka mataifa ya Ghuba, hasa Qatar na Saudi Arabia. Vyenzo vyengine vinavyowapatia fedha ni visima vya mafutakaskazini ya Syria na hongo. Wataalamu wanakadiria kundi hili la kigaidi linawapiganaji wasiopungua 10, 000 na kwamba limejivunia umashuhuri mkubwa zaidikatika ugomvi kati ya jamii ya Sunni walio wachache na Shia wengi nchini Iraq. Zaidi ya hayo, ndani ya kundi hilo kuna wanamgambo kadhaa wakigeni waliojitolea kupigana jihadi, baadhi yao wakiwa ni wale walioslimu. Al-Nusra Front la Syria Al-Nusra linaangaaliwa kuwa ni tawi la al-Qaida na jina lakelinamaanisha Waungaji mkono wa umma wa Syria. Linajulikana kuwakundi muhimu kabisa la waasi nchini Syria. Malengo yao ni pamoja na kuundwa kwadola la Kiislamu nchini Syria na katika eneo la Mashariki la Bahari ya Kati. Al-Nusra inasemekana wafuasi wake wanapatikana zaidi katika eneola kaskazini mwa Syria, baadae lilitangaza utiifu wake kwa hasimu wake wazamani, ISIS. Boko Haram la Nigeria Jina la kundi hili linamaanisha kwa ufupi kuwa elimu yaMagharibi ni dhambi. Wanapigana kwa sehemu kubwa kaskazini ya Nigeria nawanapigania utawala wa Sharia ya Kiislamu kote nchini Nigeria. Wafuasi wakewanajulikana zaidi kutokana na utekaji nyara. Umaskini uliokithiri na ukosefu waajira kaskazini mwa Nigeria unawarahisishia kazi viongozi wa Boko Haramkuwasajili wanamgambo wapya. Vikosi vya usalama vya Nigeria vinapata shida ya kukabiliana namagaidi hao wenye silaha za kila aina. Tangu mwaka 2003, mashambulizi yamekuwayakifanyika dhidi ya vikosi vya usalama, idara za serikali, makanisa na shulena maelfu ya watu kuuliwa. Al-Shabab la Somalia Harakat al-Shabaab al-Mujahideen HSM au al-Shabaab Vijanakwa kifupi ni kundi la wanamgambo wa Kiislamu lililoundwa kati ya mwaka 2004 na2006 nchini Somalia, wakati nchi hiyo ikiwa tayari imeshazama katika vita vyawenyewe kwa wenyewe. Kundi hilo linapigania kuundwa kwa dola la Kiislamu katika Pembeya Afrika. Nadharia yao ya itikadi kali ya dini ya Kiislamu haitambui mipaka.Wanafanya mashambulizi katika eneo lote la Afrika Mashariki. Al-Shabaab wanadhibiti sehemu kubwa ya eneo la kati na kusini laSomalia. Wakuu wa kundi hilo hushirikiana na al-Qaida katika kuwapatia mafunzowanamgambo. Zaidi ya hayo, kundi hilo lina mafungamano na Boko Haram. Ansar-al-Sharia la Libya na Tunisia Wenyewe wanajiita Wafuasi wa Sharia ya Kiislamu na kundi hililina makao yake nchini Libya na Tunisia. Makundi madogo madogo ya Ansar-alSharia yanapatikana pia kwenye mataifa mengine ya Mashariki ya Kati na Afrikaya Kaskazini. Lengo lao ni kuanzisha sheria ya dini ya Kiislamu. Ngome ya Ansar-al Sharia, tawi la Libya, ipo Benghazi. Kundi hilo linabebeshwa jukumu la mashambulizi dhidi ya ubalozimdogo wa Marekani mjini Benghazi, Septemba 11, 2012, ambayo yaliua watu wanne,ikiwa ni pamoja na ubalozi wa Marekani nchini Libya. Ansar-al Sharialinasemekana kuwa na mafungamano na al-Qaida, ingawa wenyewe wanakanusha dhanahizo. Hizbullah la Lebanon Kundi la wanamgambo wa Hizbullah nchini Lebanon limeundwa mwaka1982. Wanajipatia uungaji mkono kutoka mashirika na taasisi za madhehebu yaShia nchini Iran na Syria. Tawi la kijeshi la kundi hilo linaangaliwa nchiniMarekani na katika nchi za Umoja wa Ulaya kuwa ni kundi la kigaidi. Hamas la Palestina Vuguvugu la Kiislamu la Hamas limeundwa mwaka 1987. Hilo ni tawila Chama cha Udugu wa Kiislam katika Palestina. Baada ya Fatah, chama chakiongozi wa utawala wa ndani wa Palestina, Mahmoud Abbas, Hamas ni kundi lapili muhimu linalowawakilisha Wapalestina. Kinyume na Fatah, Hamas hawaitambui Israel. Lengo lao ni kuiona dolala Israel linateketezwa. Na ili kulifikia lengo hilo, wanatumia mbinu zakigaidi. Katika miaka ya 90, walifanya mashambulizi kadhaa ya kuyatoleamuhanga maisha nchini Israel. Tangu mwaka 2007, Hamas ndio wanaotawala katika eneo la Gazakatika wakati ambapo Fatah wanatawala katika Ukingo wa Magharibi wa Mto Jordan. Al-Qaida gaidi wa ulimwengu Al-Qaida wanajulikana kama mama wa makundi yote ya jihadiulimwenguni. Jina lake linamaanisha msingi ama chanzo kikuu. Ndilo kundilililopanga mashambulizi ya Septemba 11, 2001 dhidi ya Marekani. Lengo lake nikusimamisha dola la Kiislamu ambalo litayajumuisha mataifa yote ya Waislamu nawaumini wa dini hiyo. Baada ya kifo cha kiongozi wake, Osama bin Laden, al-Qaida sasainaendeshwa na Aiman al-Zawahiri, ambaye ni mzaliwa wa Misri. Leo hii, mtandaohuo una matawi mengine kadhaa yanayojitambulisha nao katika mataifa mbalimbaliduniani, kama vile al-Qaida ya Magharibi na Kaskazini mwa Afrika AQIM, ambayoinaendesha harakati zake kutokea Algeria hadi Mali, na pia tawi lake la Yemen,ambako ni kitovu cha wapiganaji wa jihadi.  <topic>: kimataifa 