<classify> Kwenye saa tano usiku, Melnesi Doto aliamka akaanza kulia sana, alilia mno akawa ananipiga vibao usoni, nadhani alitamani kuniuliza mama mwenzangu yupo wapi lakini ni vile hawezi kuongea, alilia mno nikawa najiuliza ni nini?Moyo wangu ukawa unauma, unauma sana, ukawa unaenda mbio, Melnesi alipata hisia kali alinipiga sana vibao usoni huku analia, nilimbembeleza sana lakini hakunyamaza, si mimi wala yeye aliyelala.Anasema Jonisia Jovitus, mkazi wa Bukoba na mama wa watoto pacha waliozaliwa wakiwa wameungana Melnesi Doto na Anisia Kulwa ambao kabla ya kurejea nchini na mmoja Kulwa kufariki, walipelekwa nchini SaudiArabia na kutenganishwa.Mama huyo akiwa jijini Dar es Salaam anasema: Nadhani ni mudahuo ambao Anisia nae alikuwa anatapatapa kupigania uhai wake m,aana ilikuwa kama saa 10 nesi alikuja kuniita...Nikashangaa na kuanza kujiuliza kuwa, mbona hajaniambia nibebe pampers au mpira wa kutolea choo kikubwa wa kumbadilisha! Kwa kweli nilianza kuhisi kitu kisicho kizuri maana hata moyo wangu ulikuwa unazidi kuuma. Anasema wakati huo, alikuwa amembeba Melnesi na kuongeza: Nesi akamchukua tukaongozana ICU kufika pale nikaona mwanangu ni kama amelala, nikamtazama nesi; akawa anaonekana kama anayetaka kunielezea, lakini nilimkatisha nikamuliza amekufa? Huyo nesi akajibu: Ndiyo.Nikamsogelea mwanangu pale kitandani, Anisia alikuwa amelala usingizi, usingizi ambao hataamka tena, naumia sana jamani, ndiyo maana tulitapatapa usiku kucha, kumbe mwanangu nae anatapa tapa ICU anasema mama huyo na kuangua kilio. Anasema mtoto Melnesi Doto, alipata hisia kali kabla ya pacha wake Anisia kufariki dunia.Melnesi alianza kutapatapa na kulia sana huku akimpiga mama yake vibao vya uso. Mimi na mwanangu Melnesi nafsi zetu zilikua zinatapatapa, moyo wangu ulikuwa na wasiwasi mwingi, ulikuwa unauma, nikaamka nikaenda ICU Chumba cha Uangalizi Maalum kumchungulia mtoto wangu Anisia Kulwa nikamuona amelala sijui alikuwa ameshakufa hawakuniambia au alikua amelala tu.SAFARI YA PACHA WALIOUNGANA DUNIANI Safari ya watoto pacha Anisia na Melnesia dunia ilianza Januari 29 wilayani Misenyi katika Kijiji cha Omukajunguti, Kata ya Kyaka katika Kituo cha Masista cha St. Theresa pale walipozaliwa. Watoto hao walizaliwa wakiwa wameungana sehemu kubwa ya mwili kuanzia kifuani. Hata hivyo ndoto ya mtoto Anisia ilizimika kama mshumaa usiku wa Septemba 2, mwaka huu alipoaga dunia. Huzuni, kilio, majonzi kutoka kwa madaktari, wauguzi, jamaa na marafiki ni mambo yaliyogubika ndani ya chumba maalum cha watoto hao kilichopo katika Hospitali ya Taifa ya Muhimbili MNH. MAMA ASIMULIA SAFARI YA UJAUZITO Akizungumza na Habarileo kuhusu ujauzito wake uliokuwa na watoto hao pacha walioungana, ujauzito wake hadi kujifungua, Jonisia anasema:Uzao wangu wa kwanza nilijifungua mtoto mmoja wa kiume, kwa sasa ana miaka miwili, pacha hawa ni uzao wangu wa pili. Anaongeza: Ujauzito huu ulikuwa ni tofauti, nilikuwa naumwa sana nyonga na miguu, nilikuwa nikikaa chini siwezi kunyanyuka mpaka mtu anipe msaada wa kunyanyuka, nilikuwa siwezi kufanya kazi yoyote, nilikuwa naona uzito kila kitu. Anasema hata wakati wa kujifungua, alishangaa kuona watoto wake wameungana, hakuwahi kuona wala kuwaza kwamba kuna siku atajifungua watoto pacha ; tena walioungana, lakini madaktari na manesi wa Hospitali ya St. Theresa walimtia moyo na kumsafirisha hadi Muhimbili alipokelewa na daktari bingwa wa upasuaji wa watoto Zaituni Bokhary ambaye pia ni Mkuu wa Kitengo cha Upasuaji cha watoto. MADAKTARI WANAGUNDUA KITU Daktari bingwa wa upasuaji wa watoto Muhimbili anasema: Mapacha Anisia na Melnesi tuliwapokea wakiwa na wiki tatu wakitokea Misenyi. Walizaliwa kwa njia ya upasuaji, lakini kabla ya upasuaji huo hawakuwa wamejulikana kama mapacha walioungana, maana kwa maelezo ya mama, kliniki aliwahi kwenda mara nne, na katika mara zote hakuwahi kupimwa Ultra Sound. Wakati wa kujifungua, ndipo ilipogundulika kuwa wameungana. Kwa kweli hali ile ilileta taharuki kwa mama wa watoto na familia. Tulivyowapokea kwa sababu ya safari ndefu na hata mfumo wao kwa vile haukuwa wa kawaida, walifikia ICU kwani walikuwa na mambukizi kwenye kibofu cha mkojo, baada ya kupona mambukizi ndio tukaanza kuwafanyia vipimo, na lengo kubwa la vipimo tulitaka kujua sehemu waliyoungana.VIPIMO VINABAINI MAMBO Dk Zaituni anasema kwa kuwaangalia haraka haraka, walibaini walikuwa pacha waliokuwa wameungana wakiwa wametazamana. Walikuwa wameungana sehemu ya kifua, tumbo, nyonga, na wana miguu mitatu, miwili ndio ilikuwa inafanya kazi, mmoja ulikuwa unaelea tu haufanyi kazi.Tukaanza na vipimo vya damu ili kubaini mfumo wao wa damu kama wana mfumo mmoja, tukafanya kipimo cha moyo kubaini kama wanachangia moyo au kila mtu ana moyo wake, baada ya hapo tukafanya ST SCAN ya kifua, ST SCAN ya tumbo na ST SCAN ya kizazi. Ya kifua tukajua kuna moyo, mapafu na diaframu ikatuonesha mfumo wao wa hewa diaframu imeungana, lakini kila mtu ana moyo wake na St Scan ya tumbo ikaonesha sehemu ya utumbo mkubwa imeungana. Hata hivyo, sehemu ya utumbo mdogo kila mtu ana utumbo wake na sehemu ya utumbo mkubwa ilikuwa umeungana karibu na utumbo mkubwa . Anasema ST Scan ya nyonga ilionesha wana kibofu kimoja cha mkojo na figo zipo tatu. Mmoja alikuwa na figo zote mbili, lakini mwingine alikuwa na moja na ya pili ni kialama tu; siyo figo kamili, viungo vingine walikuwa wanachangia. Katika via vya uzazi, walikuwa wanachangia kwa nje inaonekana sehemu ya uke ni moja nyingine haionekani na njia ya haja kubwa ilikuwa ni moja. Anasema: Baada ya kujiridhisha maeneo waliyoungana, ilibidi tukae jopo la madaktari Muhimbili wakiwemo madaktari bingwa wa Diolojia, daktari bingwa wa upasuaji, na madaktari bingwa wa kibofu cha mkoja na mifupa.Tukaona kutokana na kesi hiyo, ni vyema tuwapeleka nje kwa madaktari ambao wamewahi kufanya upasuaji wa aina hiyo kutokana na suala la watoto hao kuwa complicated ndipo tukaamua tuwasiliane na wenzetu wa Saudi Arabia ambao wamebobea kwenye upasuaji wa aina hii. KUELEKEA SAUDI ARABIA NA UPASUAJI Pacha hao waliondoka nchini mwezi Julai mwaka jana kuelekea Saudi Arabia na Desemba 23, 2018 wakafanyiwa upasuaji wa kuwatenganisha chini ya jopo la madaktari 35.Upasuaji huo ulitumia takribani saa 42 kukamilika na walikaa kwenye chumba cha uangalizi maalum ICU kwa mwezi mzima. AGOSTI 30 WAKAREJEA NCHINI Pacha Anisia na Melnesi walirejea nchini Ijumaa ya Agosti 30, mwaka huu baada ya kutenganishwa na kila mmoja akijitegemea. Hata hivyo, Anisia alifika nchini akiwa anaumwa baada ya kupata mambukizi akiwa kwenye ndege. Bada ya kufanyiwa kipimo cha X Ray Jumapili, ikabainika utumbo wake mkubwa umejikunja kutokana na hali yake kwani alikuwa akitapika sana, akapelekwa ICU kwa uangalizi zaidi.Jumatatu pacha Anisia alifanyiwa upasuaji na madaktari walifanikiwa kurekebisha sehemu ya utumbo uliojikunja na kurudishwa ICU.KUZIKWA KWA ANISIA Anisia amezikwa kijijini Mabale, Bukoba Vijijini mkoani Kagera, Septemba 5, 2019. SABABU ZA KUZALIWA PACHA WALIOUNGANA Kutotibu ugonjwa wa malaria wakati wa ujauzito, matumizi ya vyakula na vinywaji visivyo salama hasa vyenye gesi na tindikali, ni moja ya vyanzo vya watoto kuzaliwa wakiwa na maumbile yasiyo ya kawaida yakiwamo ya pacha walioungana. Daktari bingwa wa upasuaji wa watoto katika Hospitali ya Taifa ya Muhimbili MNH, Zaituni Bokhari anasema katika mazungumzo na Habarileo kuwa, hadi sasa hakuna sababu maalumu, lakini kuna vitu vinavyosababisha kujifungua mtoto ambaye siyo wa kawaida. Anasema:Mama akiwa mjamzito anatakiwa kuhudhuria kliniki mapema kwani kuna maelekezo anapewa kuhusu ale nini ambacho kitamjenga mtoto, kama vyakula vyenye calcium, protini, wanga, atapewa dawa ambazo zitakaza misuli ya mtoto, folic acid zinasaidia kumjenga mtoto akiwa bado tumboni. Anasema zipo kuna dawa ambazo huzuia maambukizi ya watoto wakiwa tumboni kwani wapo wanaozaliwa wakiwa na malaria.PACHA WALIOUNGANA WAMEGAWANYIKA Kwa mujibu wa tafiti mbalimbali inaelezwa kuwa pacha waliungana wamegawanyika sehemu tatu. Asilimia 73 wameungana kuanzia kwenye kifua na tumbo kama ilivyokuwa kwa pacha maarufu Maria na Consolata waliofariki dunia June mwaka jana, au Anisia na Melnesia ambao mmoja amefariki Agosti 30, mwaka huu. Pia, asilimia 23 ni wale waliungana sehemu ya chini ya mapaja na miguu kama walivyokua mapacha wa kimasai waliotenganishwa katika Hospitali ya Muhimbili mwaka jana, na asilimia nne ni wale waliungana kichwa. MATUKIO KUONEKANA KAMA YANAONGEZEKA Dokta Bokhari anakiri kuwa, matukio ya kuzaa pacha walioungana yanaonekana kama ni mengi ukilinganisha na miaka ya nyuma kwa vile zamani watoto waliozaliwa wameungana waliuliwa, familia zilikuwa zinaona kama nuksi na wanawake walikuwa wakizaa watoto wa aina hiyo walitengwa. SABABU PACHA WALIOUNGANA KUPELEKWA NJE YA NCHI Bokhari anasema changamoto kubwa ni jopo la wataalamu halijitoshelezi, upasuaji wa watoto kama Melnesi na Anisia ulihitaji wataalamu mbali mbali, siyo chini ya madaktari 35 waliobobea kwenye utalamu tofauti tofauti. Sasa ukiangalia kwetu wataalamu kama hao hakuna hata hao pediatric surgeons hawatoshelezi; nchi nzima hawazidi sita, na ukiangalia suala lao lilikuwa complicate gumu sana, anasema.  <topic>: kitaifa 