<classify> WIZARA ya Kilimo kwa kushirikiana na wadau wa maendeleo DP, imeanza mchakato wa kuanzisha Bima ya Mazao BM hapa nchini.Akiwalisha bajeti ya Wizara ya Kilimo bungeni jana, Waziri wa Kilimo, Japhet Hasunga pichani alisema kilimo ni moja ya maeneo yenye changamoto kubwa ya kupatikana hasara katika uwekezaji.Hasunga alisema kutokana na changamoto mbalimbali zikiwemo za ukame, mafuriko, magonjwa na wadudu waharifubu wanaoweza kuharibu mazao nchini, yanatakiwa kuwekewa bima. Alisema changamoto za mazao zimekuwa sikisababisha taasisi mbalimbali za fedha kutotoa kipaumbele cha kutosha katika kutoa mikopo kwenye sekta ya kilimo.Katika kukabiliana na changamoto hizo, nchi nyingi duniani zimeanza na kutekeleza mfumo wa bima ya mazao, alisema na kuongeza kuwa mfumo huo wa kutoa bima ya mazao, humuwezesha mkulima kulipwa fidia pale anapopata hasara na pia kumuwezesha kupata mkopo kutoka vyombo vya fedha kwa urahisi. Hasunga alisema wizara kwa kuanza imeshafanya vikao na wadau ili kufanya maandalizi ya awali ya kuanzisha utaratibu wa Bima ya Mazao BM kwa kuanza na baadhi ya mazao na maeneo machache.Alisema maandalizi hayo, yanaendelea kufanyika ili katika mwaka 201920 kuwe angalau na aina mbili za mifumo ya Bima ya Mazao inayoweza kutumika nchini. Hata hivyo ili utaratibu huu uwezekane, zinahitajika takwimu sahihi za hali ya hewa pamoja na uzingatiaji wa kanuni bora za kilimo na kuongeza kuwa ushirikiano wa karibu na mamlaka ya hali ya hewa pamoja na maofisa ugani kutimiza wajibu wao kikamilifu unahitajika.Alisema wizara hiyo pia ilianza utaratibu wa kuwatambua, kusajili na kuwapatia vitambulisho wakulima nchini. Utambuzi huo ulianza kupitia mazao ya biashara yanayosimamiwa na Bodi ya Mazao ambapo usajili huo utakamilika Juni mwaka huu. Aliongeza kuwa katika mwaka 201920, wizara itaimarisha kanzidata ya wakulima na kuendelea na usajili wa wakulima wa mazao mchanganyiko kwa kushirikina kwa karibu na vyama vya ushirika na taasisi nyingine za wakulima kama vile Tanganyika Farmers Association TFA.Alisema kwa kutamua umuhimu wa masoko nchini, wizara imeamua kuimarisha utafutaji wa masoko ya mazao ya kilimo ndani na nje ya nchi. Vile vile alisema wataendelea kufanya kazi kwa karibu na taasisi nyingine zinazohusika masoko ikiwemo Tantrade na Soko la Bidhaa TMX. Katika hatua nyingine, mazao 10 yamewekewa mkakati wa kuimarishwa na kuongeza uzalishaji wake kufikia tani takribani milioni 25 katika mwaka 201920 kutoka tani milioni 19 zilizofikiwa katika mwaka 201718.Akiwasilisha Bajeti ya Wizara ya Kilimo, Waziri wa Kilimo, Japhet Hasunga alisema wizara hiyo inaratibu mkakati wa kuimarisha utafiti, upatikanaji na utumaji wa pembejeo na zana za kilimo, udhibiti visumbufu vya mazao, huduma za ugani, uongezaji wa thamani na upatikanaji wa masoko. Ili kuongeza uzalishaji huo wa takribani tani milioni 5.7, Waziri Hasunga alisema katika mwaka 201920, wizara imejipanga kuongeza uzalishaji wa mahindi kutoka tani 6,300,000 zinazozalishwa sasa hadi tani 8,000,000.Pia imejipanga kuongeza uzalishaji wa mpunga kutoka tani milioni 3.385 katika mwaka 201718 hadi tani milioni 4.36 katika mwaka 201920. Wizara imepanga kuongeza uzalishaji wa ngano hadi kufikia tani 85,000 kutoka 56,651 zilizozalishwa mwaka 201718, alisema na kuongeza kuw akwa upande wa muhogo mbichi imejipanga kuongeza hadi tani milioni 10 kutoka tani milioni nane za mwaka 201718.Kwa mujibu wa waziri Hasunga, wizara pia imejipanga kuendeleza alizeti ili kutosheleza mafuta ya kula kwa kuongeza uzalishaji kutoka tani 768,188 katika mwaka 201718 hadi 820,905. Hasunga alisema wizara kupitia TARI, ASA, Jeshi la Kujenga Taifa, Magereza, Sekretariati za Mikoa na sekta binafsi zitazalisha miche ya michikichi milioni tano kwa ajili ya kuongeza uzalisaji wa zao hilo. Aidha, wizara itashirikiana na Sido, Carmatec, NDC na FAOUNIDO kuwapatia wakulima zana bora za uzalishaji na uongezaji thamani zao hilo la michikichi.Aidha, bodi kwa kushirikiana na Wizara ya Fedha na Mipango itahakiki na kulipa vikundi vya wazalisha miche ya mikorosho 201718 kutoka mikoa ya Lindi, Mtwara, Ruvuma, Pwani, Tanga, Dodoma na Singida. Alisema wizara imejipanga kupitia Bodi ya Sukari kuongeza kuzalisha sukari tani 403,786 kwa kuongeza eneo la uzalishaji wa kilimo cha miwa kutoka hekta 52,000 hadi hekta 97,000.Wizara kupitia Bodi ya Kahawa itaongeza uzalishaji kutoka tani 65,000 hadi tani 80,000 na itashirikiana na wadau kuongeza matumizi ya mitambo ya awali ya kuchapata kahawa kutoka asilimia 35 hadi 50, alisema. Kuhusu mkonge, wizara kupitia bodi ya zao hilo, imepanga kuongeza uzalishaji kutoka tani 38,506 hadi tani 113,426 kwa kuongeza eneo la uzalishaji kutoka hekta 42,426.11 hadi 114,91.08 ili kuongeza mauzo nje ya nchi kutoka asilimia 24.5 hadi 35.5. Wizara kupitia bodi ya pamba imepanga kuongeza uzalishaji wa zao hilo kutoka tani 220,000 hadi tani 700,000.Bodi pia imepanga kuongeza ubora wa pamba kutoka asilimia 43 hadi 75, alisema. Alisema wizara kupitia Bodi ya Tumbaku imepanga kuongeza uzalishaji kutoka tani 55,000 hadi 60,000 pamoja na kukamilisha usajili wa wakulima wa zao hilo kwa kutumia mfumo wa kieletroniki na kuimarisha vituo 1,972. Wizara kupitia bodi ya chai imejipanga kuongeza uzalishaji chai kavu kutoka tani 34,000 hadi 40,000 ambazo ni sawa na 182,000 za majani mabichi ya chai.  <topic>: kitaifa 