<classify> MAKAMU wa Rais, Samia Suluhu Hassan amesema ujangili wa wanyamapori umedhibitiwa kwa zaidi ya asilimia 90 nchini kutokana na kuundwa kwa Jeshi Usu.Amnewataka Watanzania kuzingatia sheria, kwani serikali haitamvumilia yeyote atakayevamia na kuharibu hifadhi za taifa. Aidha, amewaasa watumishi wa hifadhi hasa vijana wa Jeshi Usu, kuchapa kazi kwa bidhii na kutambua kuwa alama pekee ya uzalendo, watakayoirithisha kwa vizazi vijavyo ni uwepo wa rasilimali ya wanyamapori na idadi kubwa itakayokuwepo.Makamu wa Rais aliyasema hayo jana alipohutubia katika maadhimisho ya Miaka 60 ya kuanzishwa kwa Shirika la Hifadhi za Taifa Tanzania Tanapa na Mamlaka ya Hifadhi la Ngorongoro NCAA, yaliofanyika katika Hifadhi ya Taifa ya Serengeti, eneo la Fort Ikoma mkoani Mara.Niwaombe Watanzania wanaoishi maeneo ya jirani, shirikianeni na taasisi zetu kuhifadhi maeneo ya hifadhi, hatutarajii tuone wananchi wanavamia maeneo ya hifadhi na kuona kiongozi anasimama na kusema tumevamia na hatutoki na huyo ni kiongozi wa chama tawala, alisema Samia.Alisema serikali ilifanya mabadiliko ya utendaji kazi katika hifadhi za taifa kutoka wa kiraia na kuwa wa kijeshi na kuunda Jeshi Usu ili kupambana na ujangili na uvamizi. Alisisitiza kuwa jeshi hilo, litafanya kazi yake bila kumvumilia yeyote mwenye nia ovu ya kuharibu rasilimali hiyo.Aliwageukia vijana wa Jeshi Usu na kuwaeleza kuwa hifadhi hizo, haziwezi kuwa salama kwa nguvu za wananchi pekee kuzilinda, bali zaidi zikiwa mikononi mwao hivyo wanapaswa kufanya kazi kwa uzalendo na weledi wa hali ya juu.Rai yangu kwenu vijana kuendelea kujitahidi kuwa watumishi wazalendo, alama mtakayoacha ni rasilimali hii ya wanyapori kuendelea kutunzwa na idadi kuwa kubwa vizazi vijavyo waikute.Yote niliyoongea awali yapo mikononi mwenu vijana na viongozi wa hifadhi, mjitume, msichoke kulitumikia taifa lenu, aliwaasa watumishi hao huku akisisitiza kutekeleza kwa vitendo tamko la Arusha la Baba wa Taifa, Mwalimu Julius Nyerere.Alisema mwaka 1961 nchi ikiwa Tanganyika, Mwalimu Nyerere alitoa tamko la Arusha Ilani ya Arusha lililohusu uhai wa wanyamapori kama jambo la Afrika kwa kuwa ni mustakabali wa maisha ya vizazi vya sasa na baadaye na kutamka kuwalinda wanyama ili wajukuu wa watoto wao wafurahie. Samia alisema Nyerere alihamasisha mashirika ya kimataifa kushiriki, si tu kustaajabia rasilimali hiyo ya wanyamapori na misitu, bali kuitunza idumu ili iwe ukombozi kwa vizazi vijavyo.Tamko limetumika hali leo kutoa mwongozo wa kisera wa kuhifadhi wanyamapori nchini. Wakati wa ukoloni dhana za uhifadhi haikuwanufaisha wananchi bali wakoloni. Wananchi walitengwa na kuhamishwa maeneo yao na kubaki kuwa watazamaji. Baada ya mwaka 1961 mabadiliko ya sera na sheria yalianza ili kuwashirikisha wananchi katika mamlaka za uhifadhi ili kushiriki rasilimali hii, alifafanua.Pamoja na mafanikio hasa kupambana na ujangili, Samia alisema bado kuna mgongano na madhara ya binadamu na wanyamapori na matokeo ya kihistoria ya ujangili yanayohitaji kujipanga zaidi ili yasirejee.Akitoa mfano, Samia alisema katika kipindi cha mwaka 1970 hadi 1980 ujangili ulisababisha kupungua kwa ndovu kutoka 300,000 hadi 55,000 mwaka 1989. Lakini, alisema Operesheni Uhai ya mwaka 1989 hadi 1990 na hatua nyingine za kimkakati, zilisaidia kupunguza tatizo hilo, kwani hata faru, mbwa mwitu, swala, twiga na duma walitoweka katika baadhi ya maeneo. Samia alisema baada ya Tanzania kuwa mstari wa mbele kupiga marufuku biashara ya meno ya tembo, idadi ya ndovu iliyokuwa 141,000 mwaka 1989 iliongezeka mwishoni mwa mwaka 2000.Mwaka 2006 ujangili ulirejea kwa kasi na ndovu walipungua hadi 35,000 mwaka 2014. Kwa miaka minne sasa serikali imechukua hatua kwa ujangili wa ndovu, leo tunautangazia umma na mataifa tumedhibiti ujangili kwa zaidi ya asilimia 90, alisema Samia.Alisema Sheria ya Uhifadhi Wanyamapori ya mwaka 1974, kanuni zake, marekebisho yake na mabadiliko ya kanuni, imetoa mwongozo wa kujumuisha ngazi zote za uhifadhi na matumizi ya hifadhi. Samia alisema zaidi ya asilimia 35 ya ardhi, imetengwa nchini kama maeneo ya uhifadhi wanyamapori na misitu, ikiwa ni uthibitisho wa nia thabiti ya nchi tangu Awamu ya Kwanza ya uongozi wa Mwalimu Nyerere hadi Awamu ya Tano ya Rais Dk John Magufuli.Alisema Rais Magufuli ameendelea kutekeleza kwa vitendo na kuongeza maeneo ya hifadhi wanyapori. Kuwepo kwa maabara ya utafiti wa kisayansi kwa ustawi wa maisha ya binadamu ya sasa na baadae, na kusisitiza kuwa umuhimu wake umejikita katika thamani za kibailojia za mimea na wanyama.Alisema nchi kuwa na hifadhi 22 kutoka mbili miaka ya 1959 ikijumuisha hifadhi sita zilizopatikana kwa miaka minne ya Serikali ya Awamu ya Tano zilizofanya idadi kufikia 22 kutoka 16 za kabla ya awamu hiyo, huku kukiwa na Hifadhi kubwa ya Nyerere yenye mita za mraba zaidi ya 30,863 ikiwa kubwa barani Afrika, ni ishara ya mapinduzi makubwa ya kiuchumi kuifikisha Tanzania katika uchumi wa kati 2025.Alisema serikali imechukua hatua ya kutunza mazingira ya wanyamapori, kuzuia uharibifu shorobo na njia za wanyama, makazi ya watu kuingilia makazi asili ya wanyama kwa kuandaa matumizi bora ya ardhi katika maeneo yote yanayozunguka hifadhi na mpango ukikamilika, migongano ya wanyamapori na binadamu itapunguzwa kwa kiasi kikubwa.Akizungumzia ukuaji wa utalii Serengeti, Samia alisema licha ya kuwa na nyumbu wanaohama, kuzaa kwa wakati mmoja wakiwa Tanzania baada ya kubeba mimba wakiwa nchi jirani ya Kenya, jambo linalodhihirisha nyumbu wote kama wangekuwa na uraia basi ni wa Tanzania, lakini kuna simba wa ajabu wanaopanda juu ya miti. Alisema Serikali itaendela kutoa ushirikiano na kipaumbele, kutoa miongozoya kisera na kuomba ushiriki wa wadau kuzifanya hifadhi kuwa endelevu.Aliwapongeza watumishi kwa kuiletea nchi heshima kubwa kimataifa na pia Dk Markus Borner aliyetuma ujumbe maalumu kwa Watanzania kwa maadhimisho hayo. Makamu wa Rais pia alitoa tuzo kwa makundi 10 ya watu waliochangia mafanikio ya Tanapa na Ngorongoro, wakiwamo wabunge walemavu waliohamasisha utalii wa ndani, wenyeviti wa bodi, makamishna wakuu, na wafanyakazi waliofariki kazini.Baadhi yao walipokea tuzo kwa niaba. Alizindua pia Kasha la Wakati la kuweka kumbukumbu, kupasha habari au kuwasiliana kati ya kizazi kimoja na kingine, ambapo Samia alihifadhi sare za jeshi Usu na nyaraka chache na kasha hilo litafunguliwa katika maadhimisho ya miaka 100.Alizindua pia Mnara wa Kumbukumbu ya Maadhimisho ya miaka 60 ya Tanapa na Ngorongoro ukibeba kauli mbiu isemayo Hifadhi zetu, ni urithi wetu kwa maisha yetu na vizazi vijavyo. Awali Waziri wa Maliasili na Utalii, Dk Khamis Kigwangalla, alisema utalii unaingizia taifa asilimia 25 ya fedha za kigeni na asilimia 17.5 ya Pato la Taifa, ikiwa ni sekta inayotoa ajira nyingi nchini baada ya kilimo.  <topic>: kitaifa 