<classify> SERIKALI imemsimamisha kazi Mtendaji Mkuu wa Mamlaka ya Udhibiti wa Mbolea Tanzania TFRA, Lazaro Kitandu na watumishi wengine watatu wa mamlaka hiyo kutokana na kuruhusu mbolea kuuzwa nje ya nchi wakati iliyopo haitoshelezi mahitaji ya nchi.Aidha, ameunda kamati ya watu sita itakayoongozwa na Mkurugenzi wa Idara ya Mafunzo, Utafiti na Huduma za Ugani, Dk Wilhelmina Mafuru kwa ajili ya kuangalia upatikanaji wa mbolea kwa wakulima na imepewa wiki mbili kukamilisha kazi hiyo. Hayo yamebainishwa na Waziri wa Kilimo, Japhet Hasunga alipozungumza na waandishi wa habari jijini Dodoma jana.Alisema taarifa kutoka mamlaka ya udhibiti wa mbolea, zinaonesha kuwa mbolea iliyoingizwa nchini ni pungufu ya mahitaji halisi ya mbolea nchini. Alisema mahitaji ya mbolea ni tani 514, 146 kwa mwaka, huku mbolea iliyowasili tayari nchini ni tani, 437, 910 wakati iliyopelekwa mikoani ni tani 323,586 na iliyonunuliwa na wakulima ni tani 182,674. Lakini pamoja na kuwa na upungufu wa mbolea, lililojitokeza ni kuwa mbolea haijapelekwa mikoa yote kulingana na mahitaji ya kila mkoa. Alitaja baadhi ya mikoa akibainisha mahitaji yake na kiasi kilichopelekwa kwenye mabano kuwa ni Njombe tani 30,648 30,005, Songwe tani 39,112 tani 12,057, Kigoma tani 16,550 tani 6,825 na Geita tani 16,494 5,496. Sisi tunaona hapa hatujafanya vizuri, mahitaji ya mbolea ni makubwa na kuna upungufu, hii inatuonesha kuwa kuna mahali hatujafanya kazi ipasavyo... wakati mbolea iliyopo haitoshelezi mahitaji ya nchi, wenzetu wa mamlaka ya udhibiti wa mbolea nchini wakaamua kutoa kibali cha kuuza mbolea Zambia bila kibali cha waziri wala katibu mkuu. Hivi ninavyozungumza, kuna gari tatu zimekamatwa Tunduma zikiwa na jumla ya tani 60 za mbolea ambazo zilikuwa zinapelekwa Zambia,alisema Waziri Hasunga. Aliongeza kwa mantiki hiyo, waliofanya hivyo hawaendi sambamba na wao na kwamba kuanzia muda huo anawasimamisha baadhi ya watumishi ili kupisha uchunguzi wa kamati hiyo iliyoundwa.Baadhi ya watumishi tutawasimamisha kazi kupisha hiyo kamati ifanye kazi, ibaini kwa nini mbolea iende nje wakati mahitaji ya ndani hayatoshelezi na tuliagiza kwa ajili ya matumizi ya ndani ya nchi na siyo kuuza nje, alisisitiza Hasunga. Alisema kamati hiyo itazunguka kwenye mikoa, kufuatilia upatikanaji wa mbolea kwa wakulima. Alisema kamati hiyo imepewa wiki mbili na kutoa taarifa sahihi na halisi ya upatikanaji wa mbolea kwa wakulima na kama imefika vijijini. Manaibu waziri walikuwa kwenye ziara katika kanda mbalimbali, na wamebainisha kuwa upatikanaji wa mbolea sio mzuri na tena kwenye baadhi ya mikao inapatikana kwenye miji na si vijijini kama inavyotakiwa, alisema.Alisema pamoja na kuwa mbolea iliyopelekwa mikoani kutotosheleza mahitaji, bado kuna tani 114,000 ziko jijini Dar es Salaam na hazijasambaza na kusisitiza kuwa kama mbolea hiyo haitasambazwa hatua kali zaidi zitachukuliwa. Aidha, Hasunga alisema vyama vya ushirika na vile vya kuweka na kukopa Saccos nchini, vinadai zaidi ya Sh bilioni 6.87 kwa wadaiwa sugu, jambo ambalo linazorotesha uendeshaji wa vyama ahivyo. Wapo watu wamekopa kwenye Saccos lakini hawarudishi kwa mujibu wa makubaliano ya mkataba ya mikoa, mikoa ina wadaiwa mpaka sasa alisema.Hasunga alitolea mfano wa Kurugenzi ya Saccos Limited ya Arusha, ambayo watu wanne tu wamekopa zaidi ya Sh Sh bilioni 1.45 na kuwataja watu hao na fedha zao kwenye mabano kuwa ni Christina Sumaye zaidi Sh milioni 420, Zainabu Nassoro Sh milioni 545.7, Edith Maley Sh milioni 251.4 na Freedom Makyago Sh milioni 251.4.Pia alitolea mfano wa Sacoss ya KKKT Mbulu Limited, ambayo inadai iliyowakopesha Sh milioni 159.6 huku BoT Sacoss ikidai zaidi ya Sh milioni 567.7. Hapa nina idadi ya saccos zote nchini na orodha ya wadaiwa sugu, hivyo walipe haraka kabla ya hatua zaidi kuchukuliwa alisema. Aidha, Hasunga alisisitiza kuwa wizara itachukuwa hatua, kwa wale ambao watashindwa kurudisha mali za vyama vya ushirika, zilichochukuliwa kwa kipindi cha miezi mitatu tangu atangaze.  <topic>: kitaifa 