<classify> WAZIRI wa Kilimo, Japhet Hasunga amesema taifa linajitosheleza kwa chakula kwa asilimia 124 likiwa na ziada ya tani milioni tatu.Aidha alisema kwamba hali ya upatikanaji wa chakula nchini ni mzuri. Hasunga ameyabainisha hayo jana jijini Dodoma alipozungumza na waandishi wa habari kuhusu masuala mbalimbali yanayohusu kilimo na umwagiliaji.Alisema uzalishaji wa mazao ya chakula katika msimu wa uzalishaji wa mwaka 20172018 ulifikia tani 16,891,974 zikiwemo tani 9,537,857 za mazao ya nafaka na tani 7,354,117 mazao yasiyo nafaka. Alisema uzalishaji huo umesababisha nchi kuwa na kiwango cha ziada na kinachotosheleza mahitaji yake ya chakula ambayo ni tani 13,569,285 katika mwaka 20182019. Alisema uzalishaji huo umeleta ziada ya tani tani 3,322,689.Aidha, uzalishaji katika msimu wa 20162017 na 20152016 ulikuwa tani 15,900,864 na 16,172,841 ambapo mahitaji ya chakula yanayoendana na uzalishaji huo ni tani 13,159,326. Kwa mlinganisho wa mahitaji na uzalishaji nchi ilikuwa na ziada ya tani 3,013,515 na tani 2,600,831 na ilijitosheleza kwa asilimia 123 na 120. Aidha, mazao ya mahindi na mpunga, yameendelea kutoa mchango mkubwa katika upatikanaji wa chakula hapa nchini.Mahindi Hasunga alisema uzalishaji wa mahindi katika msimu wa 20172018, 20162017 na 20152016 ulikuwa ni tani 6,273,150; 6,680,758 na 6,148,699, wakati mahitaji yanayoendana na uzalishaji huo ni tani 5,462,390; 5,407,499 na 5,202,405 katika miaka ya ulaji ya 20182019, 20172018 na 20162017, ambapo ziada ya tani 810,76020182019; 1,273,25920172018 na 946,28420162017 zilipatikana.Mchele Hasunga alisema uzalishaji wa mchele katika msimu wa 20172018, 20162017 na 20152016 ulikuwa ni tani 2,219,628; 1,593,609; na 2,229,071, mahitaji yanayoendana na uzalishaji huo ni tani 990,044; 924,435; na 976,925 katika miaka ya ulaji ya 20182019, 20172018 na 20162017,. Aidha ziada ya tani 1,229,58320182019; 669,17520172018 na 1,252,14620162017 zilipatikana.Hasunga alisema kuwa kutokana na ziada hizo za uzalishaji nchi imeendelea kuwa ghala la chakula kwa nchi jirani.Alitolea mfano, kulingana na takwimu za Mamlaka ya Mapato Tanzania TRA, katika kipindi cha mwezi Juni 2017 hadi Juni 2018, jumla ya tani 64,477.95 za Mahindi zenye thamani ya Sh bilioni 90.6 na maharage tani 99,434.45 zenye thamani ya Sh bilioni 222.0 ziliuzwa katika nchi za DRC, Rwanda, Burundi, Kenya, Uganda, Sudan ya Kusini na Uarabuni.Mazao ya biashara na masoko Hasunga aliongeza kuwa kati ya mwaka 20152016 na 20172018 uzalishaji wa mazao ya asili ya biashara umeongezeka kwa viwango tofauti, ambapo zao la korosho kwa sasa linalimwa katika mikoa 17 na halmashauri 90 hapa nchini baada ya kuanza kwa mpango wa kuongeza uzalishaji wa zao la korosho mwaka 20132014 kupitia uhamasishaji wa kilimo hicho katika mikoa mipya.Alisema kuwa mikoa ya asili inayoongoza kwa kilimo cha zao la korosho ni Mtwara, Lindi, Ruvuma, Pwani na Tanga. Katika miaka ya hivi karibuni mikoa mingine mitano nayo imeanza kuzalisha korosho kwa kiasi kidogo ambayo ni Singida, Dodoma, Morogoro, Mbeya na Njombe. Mbegu bora Hasunga alisema kuwa matumizi ya mbegu bora za pamba yameongezeka kutoka tani 14,500 mwaka 20152016 hadi tani 18,500 mwaka 20172018 na matarajio ni kufikia tani 25,000 msimu wa 20182019.Mpaka sasa kiasi cha mbegu tani 27,769 zimesambazwa ikiwa ni asilimia 37 zaidi ya kiasi kilichoombwa ambacho kilikuwa tani 20,284. Pia alisema uzalishaji wa chai kavu umeongezeka kutoka tani 32,628 mwaka 20152016 hadi kufikia tani 34,010 mwaka 20172018. Aidha matumizi ya mfumo wa ushirika umeongeza bei ya kilo moja ya majani mabichi kutoka wastani wa Sh 251 mwaka 201516 hadi Sh 314 mwaka 201718.Thamani ya mauzo ya chai nje ya nchi imeongezeka kutoka dola za Marekani 51,794,854 mwaka 20152016 hadi kufikia dola 62,167,167 mwaka 20172018. Kuhusu zao la mkonge uzalishaji umeongezeka kutoka tani 39,393 mwaka 201516 hadi tani 43,279 mwaka 201718. Bei ya tani moja ya katani daraja la UG mwaka 20152016 ilikuwa Sh milioni 2.2 na mwaka 20172018 imefikia Sh milionii 3.33 sawa na asilimia 50.Thamani ya mauzo ya singa nje ya nchi ni kutoka dola za Marekani 35,991,161 mwaka 201516 hadi dola 45,835,845 mwaka 201718. Akieleza kuhusu zao la sukari, Hasunga alisema kuwa Serikali imeimarisha udhibiti wa uingizaji holela wa sukari kutoka nje hali iliyoimarisha soko la sukari nchini. Udhibiti huo umechochea ongezeko la uzalishaji wa sukari kutoka tani 293,075 mwaka 20152016 hadi takriban tani 307,431.14 mwaka 20172018. Aidha, uzalishaji wa sukari unatarajiwa kuongezeka na kufikia tani 352,600 mwaka 20182019.Alisema Serikali imeratibu uanzishwaji wa mashamba mapya ya miwa ya Mkulazi I Ngerengere, Mkulazi II Mbigiri na Shamba la Bakhresa - Bagamoyo Sugar Makurunge. Sekta ya Sukari kwa ujumla inatoa ajira isiyo ya moja kwa moja kwa watu 57,000 pamoja na kutoa fursa ya ajira kwa watu wengine takriban 75,000 ambao wanahusika na shughuli zinazotoa huduma kwenye mnyororo wa thamani wa uzalishaji wa sukari nchini.  <topic>: kitaifa 