<classify> Joseph Hiza na Mitandao KILA mtu atakuwa anafahamu namna picha za jelazilivyo kwa kuona mwenyewe kwa macho, kusikia au kuambiwa. Lakini pia kuna hadithi za uwapo wa maisha yakifahari katika baadhi ya jela hasa katika mataifa yaliyoendelea, ambazo siajabu kuwasikia wabongo, au raia wengine wa Afrika wakisema wako radhi kufungwahumo, yote ikiwa kuchoshwa na ugumu wa maisha. Hata hivyo, jela za aina hizo si nyingiduniani kulinganisha na zile za kawaida au za kutisha. Wakati hali ikiwa hivyo, nchini India kunamagereza ya aina yake, ambayo hayafanani hata kidogo na jela. Mfano ni jela ya Sanganer, iliyopo katika Mjiwa Jaipur nchini India, wafungwa hupewa mahali pa kulala lakini hawapewichakula na fedha. Hiyo inamaanisha kuwa lazima watoke asubuhikwenda kufanya kazi na kurudi jioni ili wapate kipato kwa ajili ya mahitaji namkate wa kila siku. Baadhi ya kazi wanazopata wafungwa hao ni kamavile vibarua, kazi za viwandani, udereva na hata ualimu wa Yoga. Miongoni mwa simulizi za wafungwa hao ni kuhusuRamchand na mkewe Sugna. Mume hupeleka basi la shule na Sugna hufanyakazi katika kiwanda cha nguo mjini humo. Wawili hao wanaishi jela humo kama mtu namkewe na kifungo ndicho kilichowakutanisha humo baada ya kupatikana na hatia yamauaji. Nyumba yao ipo katika jela ya Sanganer Openmjini Jaipur, ambao ndio mji mkuu wa Jimbo la Magharibi mwa India la Rajasthan. Jela hii haina maeneo ya kuwazuia kutotoka nje,haina walinzi katika lango lake kuu na wafungwa huruhusiwa na hata kushawishiwakwenda mjini na kutafuta kazi. Jela hiyo ambayo imekuwa wazi tangu mwaka 1950ni nyumbani kwa wafungwa 450 na ni miongoni mwa jela 30 kama hizo katika Jimbola Rajasthan. Naenda Sanganer, Smita Chakraburtty,mwanamke anayeoongoza kampeni za kuzifanya jela zionekane kuwa mahali pakawaida, anasema. Amewasilisha ombi lake katika Mahakama ya Juuya India, ambayo badala yake imeyataka majimbo kufungua taasisi zaidi kama hizo. Kwa sasa, anahudumu kama kamishna wa magerezakatika Jimbo la Rajasthan na hivi majuzi aliorodheshwa katika tuzo ya Agami kwakazi yake nzuri ya mfumo wa jela nchini humo. Mfumo wa jela nchini humo unaangazia kuhusukisa na haujui cha kumfanyia mtu, anasema Chakrabutty. Kampeni yake inaendelea kuwa maarufu na majimbomengine manne nchini India yalifungua jela huru mwaka jana. Katika jela hizo hakuna walinzi, mtu yeyoteanaweza kuingia katika jela hiyo na wageni ni wachache mno. Wafungwa wanapoulizwa kwanini wako jelawanajibu 302 wakielezea kuhusu kifungu cha 302 katika sheria za India ambachokinasema wahalifu wa mauaji lazima waadhibiwe. Wanaita jela hizo mashamba huru na kuelezanamna ilivyorahisi kuishi hapo na namna wanavyofurahia maisha. Ili kufika Gereza la Sanganer ni lazima wawewamehudumia theluthi mbili za vifungo vyao katika jela za kawaida kabla yakuhamishiwa hapo na wanasema wakilinganisha na jela hizo nyingine, hapo wapohuru. Kutokana na kunogewa na maisha ya jela, Serikaliya Rajasthan mara nyingi hulazimisha kuwaondoa wafungwa, ambao wanakataakuondoka baada ya vifungo vyao kuisha. Wamepata kazi wakiwa hapo, wamepata shule kwaajili ya watoto wao na hupata hesabu kama nyumbani. Pamoja na hayo, wafungwa wengi hueleza namnawanavyopata changamoto kutokana na namna ambavyo huko uraiani huwachukulia. Baadhi ya wanawake wafungwa wanasema ni rahisikufunga ndoa na wafungwa wenzao kwa kuwa wanaume walio nje ya jela hiyohawawaelewi vizuri. Mara nyingine hata kupata kazi inaweza kuwavigumu, wanasema kuwa watu wanaogopa kuwaajiri wanapotoa vitambulisho vyao. Lakini bado wanaendelea kuishi maisha yakawaida. Wananunua pikipiki, simu aina ya smartphone, runinga na hawavaimagwanda ya jela na idadi ya watu wanaoishi katika nyumba walizopewa ni chache. Kila mfungwa hupewa nyumba na serikali katikajela hiyo isipokuwa tu chakula, maji na kipato. Hivyo basi, kila siku wengi wao huondokakatika jela hizo ili kutafuta kipato. Wanaume waliopatikana na hatia ya mauajihufanya kazi kama walinzi, wafanyakazi wa viwandani ama vibarua. Unaweza kukutana na mfungwa ambaye ni mwalimuwa kufunza yoga na mwingine ambaye ni msimamizi karibu na shule moja. Sheria iliyopo ni kwamba wafungwa lazimawahesabiwe kila jioni. Wakati jua linapozama, wawakilishi wa serikalikatika jela hiyo husimama mlangoni na mfungwa mmoja aliye na kipaza sauti huanzakuita namba zao moja hadi 450. Kila mfungwa hutakiwa ahakikishe usafi wamaeneo yake, vinginevyo huweza kurudishwa katika jela ya kawaida.  <topic>: kimataifa 