<classify> PRETORIA, AFRIKA KUSINI TAASISI ya kupamba na rushwa ya Afrika Kusini imesema Rais Cyril Ramaphosaalisema uongo juu ya kiasi cha rand 500,000 35,900 takribani shilingi zakitanzania milioni 83 kilichochangwa na yeye kupokea kwa ajili ya kampeni zake zakuongoza chama cha African National Congress ANC. Ramaphosa, ambaye alichukua nafasi ya Rais wa zamani JacobZuma mwaka jana na baadae kushinda uchaguzi wa urais na hata kuapa kupambana na rushwa, alikana kufahamujuu ya mchango huo wakati alipoulizwa na Bunge mwezi Novemba. Awali Ramaphosa aliwaambia wabunge kuwa malipo hayoyalikuwa ni kwa ajili ya mwanae wa kiume, Andile ambaye alilipwa kwa kazi yaushauri alioutoa kwenye kampuni ya Bosasa, ambayo sasa inafahamika kama AfricanGlobal Operations. Baadae alikiri kuwa mchango huo ulikuwa ni kwa ajili yakampeni zake za kuwa kiongozi wa ANC. Mkuu wa Taasisi hiyo ya Kupambana na Rushwa, Busisiwe Mkhwebane, ambaye anachunguza tuhumazinazodaiwa kufanywa na viongozi wa serikali, aliwaambia waandishi wa habarijana kuwa Ramaphosa alikuwa amevunja Katiba na kanuni za utendaji wa maadili katika jibu lake hilo kwa Bunge. Katika ripoti iliyotolewa jana, Mkhwebane alisema; Ingawa Rais Ramaphosa anawezakuwa na haki ya kurekebisha taarifa ya awali kwa taarifa yenye kosa au ambayohaijakamilika, lakini alipotosha Bunge, . Alisema Rais alitakiwa kujipa muda yeye mwenyewe kuchunguzakwa ajili ya kutoa majibu sahihi kabla ya kujibu swali kutoka kwa kiongozi waChama Kikuu cha Upinzani cha Democratic Alliance, Mmusi Maimane. Kwa hiyo nimebaini kuwa kitendo cha Ramaphosa...ingawa kinaonekana ni cha nia njema, lakini ni kinyume na ofisi yake . Pia ripoti hiyo imebaini kuwa njia ambayo michango hiyoilipita kwenye akaunti mbalimbali ikiwamo ile ya kampeni ya Ramaphosa, imeachashaka ya kuwapo kwa fedha chafu. Tayari Mkhwebane amewasilisha ripoti hiyo kwenye Kamati yaBunge ya Maadili, ambayo huenda ikachunguza zaidi. Watakachobaini ndicho kitakachoonyesha njia ya ninikitatokea baada ya hapo, lakini hii bado haiwazuii wabunge kupeleka hoja yakupiga kura ya kutokuwa na imani naye kwa spika, aliongeza. Si kwambahicho ndicho kitatokea lakini inaweza kuwa njia mojawapo kwa sasa.Alisema ZUMA AGOMA KUHOJIWA TENA Wakati huo huo Wakili wa rais wa zamani wa Afrika Kusini, Jacob Zuma, ameiambia tumeinayochunguza madai ya ufisadi dhidi ya kiongozi huyo kwamba mteja wakehataweza kushiriki tena mahojiano na tume hiyo kwa sababu anaamini kuwahatendewi haki kwenye mahojiano hayo. Wakili huyo MuziSikhakhane aliiambia tume hiyo ya uchunguzi jana kuwa hawataendelea kushiriki vikao vya uchunguzi,kwani Zuma amekuwa muhanga wa maswali ya kuchafua na kuudhi. Zuma alikuwa anatarajiwa kufika katika tume hiyo jana kwaajili ya kuendelea na mahojiano hayo, akiwa tayari ameshahudhuria menginekatika siku tatu zilizopita na kutoaushahidi, kabla ya mawakili wake kuomba kuahirishwa kwa mahojiano hayo. Uchunguzi huo, ambao Zuma alikubali kuunda katika wiki zamwisho za utawala wake, unaangazia madai ya ufisadi pamoja na matumizi yaushawishi ambayo yalikuwapo katika utawala wake wote wa miaka tisa madarakani. Mapema wiki hii baada ya kuonekana kwa mara ya kwanza mbeleya timu inayochunguza tuhuma hizo Zuma alimwambia jaji anayeongozauchunguzi huo kwamba tuhuma hizo zilikuwani njama za kumwondoa kwenye ulingo wa siasa. Zaidi alizishutumu taasisi za kiusalama za kigeni, ambazohakuzitaja kuwa zilikuwa nyuma ya mpangohuo uliosukwa kwa miongo kumwondoa madarakani. Tuhuma dhidi ya Zuma ni zile zinazolenga uhusiano wake washaka na familia ya Gupta ambayo inashutumiwa kushawishi uteuzi wa baraza lamawaziri na zaidi kushinda tenda zenye faida kubwa kwa njia ya rushwa katikaserikali yake. Pia alikuwa anatuhumiwa kuchukua rushwa kutoka kampuni yaBosasa, inayoendeshwa na familia ya Watson. Hata hivyo Zuma alipinga tuhuma kwamba aliruhusu serikaliishikwe na familia ya Gupta, au kuuza nchi.  <topic>: kimataifa 