<classify> NAIBU Mkurugenzi Msaidizi wa Afya ya Mama na Mtoto Wizara ya Afya, Dk Ahmad Makuwani ameshauri vituo afya bora kuwa na mtoa dawa za usingizi aliyepata mafunzo sahihi kabla upasuaji kupunguza vifo wakipasuliwa.Aidha, utekelezaji wa Mradi wa Afya ya Uzazi ya Mama na Mtoto mkoani Kigoma umeongeza akina mama kujifungulia katika vituo vya afya kwa asilimia 24 katika kipindi cha miaka sita.Dk Makuwani aliyasema hayo wakati wa majadiliano na wadau mbalimbali wa afya baada ya kumalizika kwa Mradi wa Afya ya Uzazi ya Mama na Mtoto mkoani Kigoma.Mradi huo ambao umefadhiliwa kwa miaka 13 na taasisi za Bloomberg Philanthropies na Foundation HB ulikuwa ukitekelezwa na taasisi za EngenderHealth na Thamini Uhai na unatarajia kuisha mwishoni mwa mwezi huu.Alisema kuondoa madhara na vifo vinavyoweza kutokana na tiba ya upasuaji ni lazima kuwa na mtaalamu dawa ya usingizi na kinyume chake kutachangia vifo zaidi badala ya kupunguza.Kwa Tanzania nzima na Kigoma tuna fursa kubwa ya kupunguza vifo vinavyotokana na uzazi kutokana na kuwa na vituo 250 ambavyo vimefanyiwa ukarabati mkubwa. Kuwa na kituo ni kitu kimoja na kutoa huduma bora, kingine.Hakuna upasuaji usio changamoto unapokuwa unahusisha utoaji dawa za usingizi kuhakikisha mtu hapotezi damu. Moja ya mambo muhimu ya kuzingatia ni kuhakikisha kituo cha afya kina mtaalamu mwenye sifa wa dawa ya usingizi.Alisema takwimu zinaonesha vifo vya akina wajawazito 1,747 zilizotokea mwaka jana nchi nzima asilimia 3.3 vimechangiwa na suala la dawa ya usingizi.Hii fursa tuliyoipata isiwe kilio na kutuongezea makaburi bali iwe fursa kupunguza vifo vya wajawazito kwa kuwa na watoa dawa za usingizai waliopata mafunzo kwa miezi 12.Na kama ametoka shule tu ni lazima apate fursa ya kujibobeza kwa kufanya kazi kwa vitendo kwa miezi mitatu kwenye hospitali ambazo zinafanya upasuaji mara nyingi na tupewe taarifa kama amefuzu na anaweza kufanya kazi bila usimamizi na tujiridhishe.Mkurugenzi Mtendaji wa taasisi ya Thamini Uhai, Nguke Mwakatundu amesema asilimia ya wanaojifungulia vituo vya afya imeongezeka hadi kufikia asilimia 72 kwa mwaka 2017 kutoka asilimia 48 kwa mwaka 2011.Alisema kwa takwimu zilizopo sasa zaidi ya watoto 70,000 wamezaliwa katika vituo vya afya vilivyoboreshwa, jambo ambalo limesaidia kuzuia vifo 1,100 vya mama wajawazito.Pia huduma za dharura za uzazi kwa upasuaji katika Mkoa wa Kigoma umeongezeka na kuboresha matokeo ya uzazi salama ya mama na mtoto kutoka asilimia 2.7 mwaka 2011 hadi kufikia asilimia 4,1 mwaka 2017, amesema.  <topic>: kitaifa 