<classify> BUNGE limeishauri serikali iandae na kutekeleza mpango utakaohakikisha wafungwa wenye ndoa wanapewa nafasi kutembelewa na wenzi wao na kupata haki ya tendo la ndoa.Mpango huo unatakiwa kuwekwa chini ya Jeshi la Magereza kwa kuzingatia utaratibu uliowekwa na mamlaka husika. Mapendekezo hayo yamo kwenye Taarifa ya Shughuli za Kamati ya Kudumu ya Bunge ya Katiba na Sheria yalisomwa na Mwenyekiti wa kamati hiyo, Mohamed Mchengerwa, bungeni jijini Dodoma jana.Hatua hiyo ya wenye ndoa kupata haki ya tendo la ndoa itapunguza maambukizi ya magonjwa mbalimbali gerezani hasa Ukimwi, ilisema sehemu ya taarifa hiyo. Taarifa hiyo inaonesha kwamba usimamizi wa utoaji haki nchini, ni jukumu la serikali kuhakikisha kila mwananchi anapata haki sawa mbele ya vyombo stahiki vya sheria na haki hiyo inatolewa kwa wakati.Usimamizi wa utoaji wa haki nchini unategemea ufanisi wa taasisi husika zenye dhamana hiyo. Hata hivyo, akihitimisha mjadala wa taarifa ya kamati hiyo, Waziri wa Sheria na Katiba, Profesa Paramagamba Kabudi alisema tendo la ndoa si haki ya msingi kwa mfungwa, hivyo anaweza kunyimwa. Akasema siku za nyuma Tume ya Kurekebisha Sheria ilishawahi kufanya utafiti na matokeo yake ilionekana suala la wafungwa kufanya tendo la ndoa kwa Tanzania halifai.Akizungumzia suala hilo nje Bunge, Naibu Waziri wa Mambo ya Nje na Ushirikiano wa Afrika Mashariki ambaye pia ni mwansahera, Dk Damasi Ndumbaro alisema Tanzania haijawahi kuwa na sheria inayoruhusu wafungwa kushiriki tendo la ndoa na wenza wao wakiwa gerezani. Akisoma maoni ya Kamati, Mchengerwa alisema Bunge linazishauri taasisi husika zilizo chini ya Wizara ya Katiba na Sheria kutekeleza masuala ya msingi yakiwemo ya mahakama kuendelea kutekeleza kwa ufanisi utaratibu wake iliojiwekea. Inatakiwa kuhakikisha kila hakimu na jaji anashughulikia na kukamilisha idadi yamashauri husika kwa muda husika ili kuongeza imani ya wananchi kwa chombo hiki cha utoaji haki chini, alisema.Alisema serikali iandae na kutekeleza mkakati endelevu kwa umma, hasa katika kufanya majadiliano na uandishi na uchambuzi wa mikataba ya kiuwekezaji kwa lengo la kuelewa na kutetea masilahi ya nchi. Alisema hatua hiyo, itaiwezesha serikali kuwa na raslimali watu wenye uwezo wa kulinda na kutetea maslahi ya nchi katika maeeneo mbalimbali ya kiuchumi.Aidha, Wizara ya Katiba na Sheria na Ofisi ya Wakili Mkuu zinatakiwa zihakikishe zinashirikiana na Wizara ya Mambo ya Nje katika kutafuta nafasi za kuwajengea uwezo na uzoefu mawakili wa serikali kwa kuzingatia vipaumbele vya kitaaluma vinavyohitajika wakati wowote. Serikali iajiri idadi ya watumishi wa kutosha chini ya ofisi ya taifa ya mashtaka kwa lengo la kuiwezesha kutekeleza majukumu yake kwa ufanisi zaidi.Aidha, serikali iandae na kutekeleza mpango endelevu wa kuwajengea mawakili na wanasheria na watumishi wa Ofisi ya Taifa ya Masataka ili waweze kusimamia na kuendesha mahauri ya haki jinai kwa ufanisi zaidi, alisema. Alisema Wizara ya katiba na sheria kwa kushirikiana na ofisi ya bunge iandae na kuratibu mafunzo kwa kamati ya Katiba na sheria kuhjusu majukumu ya tume ya haki za binadamu na utawala bore na wajumbe wawe na waelewa wa pamoja kuhusu majukumu na mipaka yake.Serikali iendelee na jitihada zake za kuchukua hatua kudhbiti uvunjaji wa haki za makundi maalumu kama vile watu wenye ulemavu wa ngozi, wazee, wasichana wanaosafirishwa nje ya nchi kwa biashara haramu kwa mgongo wa kwenda kufanya kazi za nyumbani pamoja udhalilishwaji wa haki za watoto wa mitaani kwenye vituo vya mabasi vya mikoa na maeneo mengine nchini.  <topic>: kitaifa 