<classify> SERIKALI imesema mpaka sasa zaidi ya asilimia 59 ya wakulima wa korosho wamelipwa fedha zao, lakini wabunge wamehoji deni la fedha za ushuru kwa halmashauri.Pia, wametaka kujua hatua zilizochukuliwa kwa watendaji wa serikali, waliobainika kufanya ubadhirifu wakati wa uhakiki wa wakulima. Aidha, tani 213 za korosho zimekusanywa, lakini tani 129 zimefanyiwa uhakiki huku tani 116 zimelipwa na kwamba kuanzia juzi Pwani na Tanga wameanza kulipwa.Tani 200 zinatafutiwa soko nje ya nchi. Hoja hizo zilitolewa na Mbunge wa Mtwara Vijijini, Hawa Ghasia na Mbunge wa Mtama, Nape Nnauye ambao waliomba kuuliza maswali ya nyongeza na Spika Job Ndugai kuwaruhusu, ikiwa ni tofauti na maswali mengine ambayo kutokana na muda nafasi ya swali ya nyongeza, ilikuwa kwa aliyeuliza swali la msingi.Ghasia alihoji ni lini serikali italipa ushuru wa halmashauri ili bajeti zao ziende kama walivyopangwa, kwa kuwa mpaka sasa halmashauri hazijapewa fedha yao ya ushuru wa korosho, huku serikali ikiamua kununua korosho. Akijibu swali hilo, Naibu Waziri wa Kilimo, Omary Mgumba alisema kutokana na mkanganyiko uliokuwapo, serikali iliamua kutilia mkazo kuwalipa wakulima, kabla ya watoa huduma wengine zikiwamo halmashauri.Mpaka sasa tumeshalipa wakulima zaidi ya asilimia 59, sasa hivi tumeshaanza kulipa na watoa huduma wengine wakiwemo hao watu wa halmashauri mpaka jana tushalipa zaidi ya bilioni nne kwa wasafirishaji. Pia tumeshalipa watunza maghala zaidi ya bilioni sita na tushalipa watoa huduma wengine ambao ni wasambazaji wa magunia zaidi ya bilioni 4.8, alisema Naibu Waziri.Alisema serikali inafahamu kuwa halmashauri zinatakiwa kulipwa fedha ya ushuru na kuahidi kuwa watafanya hivyo kama sheria inavyotaka. Tumeshawataarifu watu wa vyama vikuu na vya msingi kuweka rekodi zao vizuri, tutawalipa kwa sababu halmashauri na serikali kuu wote ni wadau katika hili, alisema Mgumba na kumtaka mbunge huyo kutokuwa na wasiwasi na kwamba fedha hizo zipo kwenye mikakati na zitalipwa.Aidha, Mgumba alitumia fursa hiyo kutoa ufafanuzi kwa kusema: Nitoe ufafanuzi katika hili, ni kweli serikali tunanunua korosho, lakini sio kwamba ndio inanunua, bali ni taasisi ya serikali ya Bodi ya Nafaka na Mazao Mchanganyiko ndio inayonunua kama zinavyofanya taasisi nyingine kama TTCL sio Serikali Kuu. Katika swali lake la nyongeza, Nape alihoji kuwa kama Waziri Mkuu, Kassim Majaliwa alikiri uhakiki wa wakulima wa korosho,umegubikwa na vitendo vya rushwa, ni hatua gani zimechukuliwa dhidi ya watu hao hadi sasa.Akitolea ufafanuzi suala hilo, Waziri wa Kilimo, Japhet Hasunga alisema ni kweli kulikuwa na changamoto kwenye uhakiki na walichukua hatua. Kumekuwa na maneno kuwa baadhi ya viongozi au wafanyakazi waliopo kwenye uhakiki wamekuwa wakihusishwa na vitendo vya rushwa sisi kama wizara tulivyosikia tuu hatukusubiri tupate ushauri.Naomba kuliarifu Bunge lako tukufu kwamba kwenye upande wa wizara na bodi zake wafanyakazi wanne tumeshawachukulia hatua tumewasimamisha na hivi sasa tunakusudia kuwapeleka mahakamani. Pia baadhi ya wafanyakazi ambapo wapo Tamisemi ambao wanawasiliana ndani ya serikali ili nao waweze kuchukuliwa hatua zinazokusudiwa, alisema.Katika swali la msingi, Mbunge wa Mtwara Mjini, Maftaha Nachuma CUF, alisema zao la korosho pamoja na kuingiza mapato makubwa serikalini, bado lina changamoto nyingi katika uuzaji wake kwa upande wa wakulima, na kutaka kujua mikakakti ya serikali kjuondoa changamoto hizo. Akijibu swali hilo, Naibu Waziri Mgumba alisema ni kweli zao hilo ni mojawapo ya mazao ya kilimo yanayoliingizia Taifa mapato, ambapo katika kipindi kilichoishia Januari mwaka jana, limeiingizia fedha za kigeni zaidi ya Sh trilioni 1.1 ikilinganishwa na mazao mengine ya biashara.Alisema pamoja na mchango wa zao hilo katika uchumi wa Taifa, limekuwa likikabiliwa na changamoto mbali mbali ambazo serikali imekuwa ikizitafutia ufumbuzi. Alitaja changamoto hizo kuwa ni kuyumba kwa bei za korosho katika soko la dunia kutokana na korosho kuuzwa ikiwa ghafi bila kuongezwa thamani, tija ndogo katika uzalishaji, baadhi ya wakulima kutotumia miche bora na matumizi hafifu ya pembejeo ikiwemo viuadudu kama salfa.Pia wakulima kutozingatia kanuni bora za kilimo katika uzalishaji, uvunaji na uhifadhi hafifu wa korosho, uwezo mdogo wa maghala ya kuhifadhia korosho na baadhi ya wakulima kuchanganya korosho na mawe na mchanga kwa ajili ya kuongeza uzito wakati wa mavuno. Alieleza katika kukabiliana na changamoto izo serikali imeboresha mfumo wa uuzaji wa korosho kwa kuimarisha usimamizi na ukaguzi kuanzia ngazi ya vyama vya msingi, maghala makuu, maghala ya hifadhi na kutoa elimu, kurejesha Kiwanda cha Bucco cha mkoani Lindi cha kubangua korosho.Alisema pia serikali itajenga maghala matatu ya kuhifadhia korosho mikoa ya Ruvuma, Pwani na Tanga ili kuongeza kiwango cha kuhifadhi na ubora wa korosho, na kuzalisha miche bora 10,000,000 na kuisambaza kwa wakulima bure. Mgumba alisema kwenye zao hilo zimekusanywa tani 213 za korosho, lakini tani 129 zimefanyiwa ukakiki huku tani 116 zimelipwa na kwamba kuanzia juzi Pwani na Tanga wameanza kulipwa. Hadi sasa tuna tani 200 za korosho ambazo tunazitafutia soko na muda si mrefu tutaanza mchakato wa kuzisafirisha kwenda kuziuza nje ya nchi, alieleza Naibu Waziri.  <topic>: kitaifa 