<classify> NORA DAMIAN Na ELIYA MBONEA -DARCHATO RAIS Dk. John Magufuli ameitaka Wizara yaMaliasili na Utalii kuweka mikakati madhubuti ya kuongeza idadi ya wataliinchini ili kutimiza lengo la kupokea watalii milioni 2 kwa mwaka ifikapo 2020. Sekta hiyo inaipatia nchi asilimia 25 yafedha za kigeni na kushika nafasi ya kwanza, inachangia asilimia 17 katika pato la Taifa, ajira za moja kwa moja 600,000na zisizo za moja kwa moja milioni 2. Akizungumza jana wakati wa uzinduzi waHifadhi ya Burigi Chato katika Kijiji cha Mkolani wilayani Chato mkoaniGeita, Rais Magufuli alisema idadi ya watalii imeongezeka kutoka milioni 1.1 mwaka 2015 hadi milioni 1.5 mwaka 2018. Alisema Aprili 2019, Serikali ilipokeawatalii 1,000 kutoka Israel na kwamba wanatarajia kupokea watalii 10,000 kutokaChina ambapo tayari kundi la watalii 300 kwanza liliwasili Mei. Ni lazima tuwasake watalii mahali popote,Misri na Morocco watalii wanaotembelea ni zaidi ya milioni 10 sisi milioni 1.5wakati ni wa pili duniani kwa kuwa na vivutio vizuri, lazima tubadilike. Wahamasisheni Watanzania kwa kuwekagharama nafuu, tujijengee utamaduni wa kutembelea vivutio vyetu vya utalii nakuanzisha hifadhi ndogondogo za kufuga wanyama pori... na mimi nafikiria hilo ilanitafuga wale wanyama wapole nisije nikajikuta nimekuwa kitoweo humo ndani,alisema Rais Magufuli. Hata hivyo alisema baadhi ya wataliiwamekuwa wakilalamika gharama za utalii kuwa juu, usafi kwenye hoteli nakuitaka wizara iangalie gaharama za wazawa zinakuwa chache. Kulingana na Shirika la Utalii la Umoja waMataifa mwaka 2018 watalii bilioni 1.4 walitembelea maeneo mbalimbali nakuingiza Sh trilioni 1.4 na kwenye kila ajira 10 duniani moja inahusiana namasuala ya utalii. SIKU YA MAVUNO Rais Magufuli pia alipendekeza kutengwa kwasiku maalumu ya mavuno na ikibidi yafanyike mabadiliko ya sheria. Hamtoagi ofa hata siku moja, angalau hawavijana nao wale hata mnyama anayemtunza, kama kuna suala la kubadilisha sheriambadilishe. Huwezi ukawa unachunga tu, unawalinda, unamuona swala halafuuruhusiwi kula hata siku moja, huo nao ni ufugaji mbaya, ni lazima tujiwekeemikakati. Kenya kuna hoteli moja ambayo inauzawanyama pori ni kibali kimetolewa sasa kwanini waziri msiangalie katikaregulation zako angalau hata baada ya miezi miwili au hata mitatu ilimsiwashambulie wanyama mkawamaliza kule kule, mnapanga angalau siku moja yakula mavano yenu. Ndio maana kuna siku za mavuno ninyihamjawahi kuwa na siku za mavuno kila siku mnawavunia wengine kwenda kula,alisema. UJANGILI Rais Magufuli alisema vitendo vya ujangilivilikuwa vinatishia uwepo wa wanyama katika hifadhi hususani tembo na faru,lakini tangu kuanzishwa kwa kikosi kazi cha kupambana na ujangili mwaka 2016kimesaidia kuongezeka kwa idadi ya wanyama katika hifadhi. Alisema miaka ya 1990, idadi ya temboilifikia 130,000, lakini walipungua na kufikia 43,330 mwaka 2014, wakati farumiaka ya 1970 walikuwa kati ya 7,000 hadi 8,000, lakini walipungua. Alisema hivi sasa tembo wameongezeka kutoka43,330 mwaka 2014 na kufikia zaidi ya 60,000 na faru wamefikia 163. Hakuna budi kupongeza kazi kubwa na nzuriiliyofanywa na faru Rajabu mtoto wa Faru John ambaye amezalisha watoto 40.Nadhani yule wajina wangu John alikuwa hajitumi vizuri, alisema Rais Magufuli. UPEKEE HIFADHI YA BURIGI Hifadhi ya Taifa Burigi Chato ambayoimetokana na kuunganishwa kwa mapori ya akiba ya Kimisi, Burigi na Biharamuloni maarufu nchini kutokana na maliasili za wanyama, mimea na mandhari nzuriambazo ni kivutio muhimu kwa utalii. Rais Magufuli, alisema hifadhi hiyo inaukubwa wa kilomita za mraba 4,702 na kuifanya ishike nafasi ya tatu kwa ukubwanchini. Hifadhi inayoshika nafasi ya kwanza ni Ruhaha yenye kilomita za mraba20,300 ikifuatiwa na Serengeti yenye kilomita za mraba 14,763 iliyoanzishwamwaka 1959. Hifadhi nyingine mpya ni Ibanda Kyerwa naRumanyika Karagwe ambazo zinafanya idadi ya hifadhi zote nchini kufikia 19,mapori ya akiba 23, mapori tengefu 44, hifadhi za misitu 463, misitu asilia 17na mashamba ya miti 23. Alisema nchi sasa ina eneo la hifadhi lenyekilomita za mraba 361,594 ambalo ni zaidi ya theluthi moja ya nchi kulinganishana nchi zingine. Alitaja baadhi ya nchi na maeneo yao yahifadhi kwenye mabano kuwa ni Burundi 2,066, Kenya 72,544, Malawi 32,242,Msumbiji 170,662, Rwanda 2,320, Uganda 39,059, Zambia 286,161, Algeria174,219, Angola 87,507, DRC 324,290, Misri 129,390, Ethiopia 274,Nigeria 127,359 na Afrika Kusini 101,336. Ndio maana wakati mwingine huwatunashangaa watu wanaotutuhumu kwamba hatupendi mazingira, tusingetenga eneokubwa kiasi hiki au kuanzisha hifadhi tatu kwa mpigo, alisema Rais Magufuli. Kuanzishwa kwa Hifadhi za Burigi Chato,Ibamba Kyerwa na Rumanyika Karagwe kutasaidia kuendeleza na kupanua mtandaowa hifadhi nchini na kuongeza wigo na manufaa ya utalii katika Ukanda waKaskazini Magharibi na mapato ya utalii nchini. Tayari wawekezaji sita wameonyesha nia yauwekezaji wa kitalii katika Hifadhi ya Taifa ya Burigi Chato. WAZIRI MALIASILI Waziri wa Maliasili na Utalii, Dk. Hamis Kigwangalla, alisema Tanzaniainatarajiwa kupokea faru 10 kutoka nje ya nchi ili kuongeza idadi ya faruwaliopo nchini. Alisema mpaka sasa wameanza kuhamishia wanyamapori katika hifadhi hiyoili kuiongezea wanyama kutokana na eneo hilo awali kuwa na historia yauwindaji. Kuhamisha wanyama ni kawaida kwa uhifadhi, kuna watu walipigakelele bila kujua historia kwani tumekuwa tukisafirisha wanyama pia kutoka njekuja nchini. Mwaka huu tutapokea faru 10 kutoka nje ya nchikuja kuongeza faru wetu waliopo nchini, hata eneo hili Burigi nalo lilikuwana faru ila walitoweka, alisema Dk. Kigwangalla. Alisema chini ya mfumo mpya wa Jeshi Usu, linalosimamia uhifadhi namisitu watahakikisha unakuwa chachu ya utendaji kazi, ujasiri, nidhamu naukakamavu wa hali ya juu. Alisema TANAPA pia wameanza kujenga hoteliza nyota tatu ambapo itakayojengwa katika Hifadhi ya Taifa ya Burigi itakuwa nauwezo wa kulaza wageni 60, Hifadhi ya Taifa Rubondo wageni 24 na eneo la mjiwa Chato itakayolaza wageni 100. Pia kutajengwa hosteli zitakazochukuawageni 80 kwa wakati mmoja katika Hifadhi ya Taifa ya Burigi. Tunajenga kilomita 600 za barabara katikaHifadhi ya Burigi zitakazotumika kutazama wanyama na mizunguko katika hifadhihiyo, pia kilomita 150 za barabara zitajengwa katika Hifadhi ya Taifa yaRubondo, alisema. Waziri Kigwangalla alisema pia tayariwameanzisha utalii wa fukwe Ziwa Victoria na kunajengwa kivuko kitakachokuwa nauwezo wa kupakia magari kati ya manne hadi sita na abiria 100. Kupitia sherehe hizo Dk. Kigwangalla alimkabidhi Rais Magufuli tuzo yahifadhi bora ya Serengeti na tuzo ya kivutio bora ya Mlima Kilimanjaro. RC GEITA, DK. KALEMANI Mkuu wa Mkoa wa Geita, Robert Gabriel, alisema Hifadhi ya Taifa yaBurigi Chato ni mgodi mwingine katika mkoa huo baada ya kuwa na migodi yadhahabu. Kuanzisha hifadhi hii ni jitihada kubwa za kimapinduzizilizofanywa na serikali, tutahakikisha tunatunza na kuendeleza ili uchumi wawananchi na maisha yao yabadilike. Mkoa tuna deni kubwa Serikali Kuu imefanya uwekezaji mkubwakatika sekta ya utalii hivyo ni wajibu wetu kutumia fursa hizi kuinua uchumi wataifa, alisema. Alisema mkoa huo, unaendelea kuwa na deni la kukaribisha wawekezajiwote katika sekta mbalimbali ambapo aliahidi kuondoa urasimu. Ofisi yangu ipo tayari,Geita imeiva kwa utalii ipo tayari kwamapinduzi, tunawaomba wawekezaji wasiangukie kwenye mikono yamatapeli,alisema RC Gabriel. Naye Waziri wa Nishati na Mbunge wa Chato, Dk. Medard Kalemani, alisemawananchi wamejipanga kutumia fursa hiyo katika biashara ili kukuza uchumi waona wa nchi. Tungewaomba sasa msaidie kutoa elimu ya wanyamapori kwa wananchi,lakini nanyi TANAPA tunawaomba muwe makini dhidi ya wanyamapori nawananchi, alisema Dk. Kalemani. MWENYEKITI BODI YA TANAPA Akizungumza katika sherehe hizo Mwenyekitiwa Bodi ya TANAPA Jeneral Mstaafu George Waitara alisema Hifadhi hiyo nanyingine zitaongeza idadi ya watalii, mapato na kuchangia ukukuaji wa uchumi. TANAPA tutahakikisha tunasimamiakikamilifu na kuendeleza maeneo tuliyokabidhiwa,alisema Jeneral MstaafuWaitara. JENERALI WAITARA Mwenyekiti wa Bodi ya Tanapa, Jeneral mstaafuMwita Waitara alimshukuru Rais Dk.Magufuli kwa kukubali kutoa idhini kwa Waziriwa Maliasili na Utalii kuwavisha nishani makamishna wa uhifadhi. Makamishna waliovishwa nishani, ni Kamishnawa Uhifadhi TANAPA,Dk.Allan Kijazi, Kamishna wa Uhifadhi Mamlaka ya Hifadhi yaNgorongoro NCAA, Dk.Fredy Manongi. Wengine ni Kamishna wa Uhifadhi Mamlaka yaUsimamizi wa Wanyamapori TAWA, Dk.James Wakibara na Kamishna wa UhifadhiWakala wa Huduma za Misitu TFS, Dos Santos Silayo.  <topic>: kitaifa 