<classify> WAKAZI wa Jiji la Dar es Salaam wameshauriwa kupunguza uzalishaji na matumizi ya vitu vinavyozalisha taka, zisizokuwa za msingi ili kuepuka kulipa faini na pia kuepusha uchafuzi wa mazingira.Mkuu wa Idara ya Udhibiti Taka na Hifadhi ya Mazingira ya Jiji hilo, Shedrack Maximilian amesema utafiti mdogo uliofanyika umeonesha kati ya asilimia 30 hadi 40 ya taka zinazozalishwa kwenye kaya za wakazi wa jiji, zisingestahili kuwepo.Alisema wananchi watambue kwamba jukumu la kukusanya na kudhibiti taka ni la jamii moja kwa moja kwa mujibu wa sheria, kanuni na taratibu kuanzia anayeuza kitu hadi wa mwisho anayekitumia.Jukumu la ukusanyaji wa taka ni la wananchi. Na ni jukumu la wananchi kwa sababu wananchi ndio wanaozalisha taka. Sheria ya Mazingira ya mwaka 2004 ambayo ndio sheria mama imezungumzia vizuri kabisa suala la anayezalisha taka, lazima alipie gharama, amesema Maximilian.Maximilian alisema baadhi ya vyakula vinavyopikwa kwenye kaya na bidhaa kununuliwa kwenye maduka na masoko, ambavyo havihitajiki kwa wakati husika hubaki na kutupwa hivyo kuwa uchafu.Mabaki haya ya vitu yakitupwa ovyo yanakuwa uchafu ambao kama haumsumbui mtupaji unasababisha gharama kwa watu wengine au unaisumbua serikali. Ukitupa taka unakamatwa unalipa faini, alisema.Alisema kwamba wananchi katika kaya zao, wajenge utamaduni wa kuhakikisha wanalipia taka wanazozalisha kama wanavyolipia vocha za simu, maji au umeme kwa sababu kuzalisha taka ni gharama.Wasipolipia taka wanazozalisha wanafikiri zitatokaje pale walipoziweka zifike sehemu inayostahili. Taka isipotoka ilipotupwa ndio maana utakuta mwisho wa siku inaingia kwenye mtaro na kusababisha athari mbalimbali zikiwemo magonjwa kama dengue, kipindupindu, inachafua vyanzo vya maji,alisisitiza Maximilian.Aidha, alisema wafanyabiashara wa aina zote, wana jukumu pia la kuhakikisha wanaweka vifaa vya kuhifadhi taka za bidhaa zinazonunuliwa kwenye maeneo yao.Maximilian amesema wakazi wengi wa jiji wanapokuwa kwenye mizunguko au shughuli mbalimbali hutumia bidhaa zinazozalisha taka hivyo ni jukumu lao kuhikikisha hawazitupi hovyo.Lakini vile vile wanaonunua vitu nao wana jukumu la kuhakikisha taka wanazozalisha wanaziweka panapostahili. Ukinunua kitu kikazalisha taka umezalisha taka wewe. Una jukumu la kuhakikisha hiyo taka unaiweka sehemu inayostahili, amesema.Alisema manispaa za mkoa wa Dar es Salaam, zimejitahidi kuweka vifaa vya kuweka taka sehemu mbalimbali ingawa bado zinaendelea kuweka kadri uwezo unavyopatikana.  <topic>: kitaifa 