<classify> NORA DAMIAN-DAR ES SALAAM ZIKIWA zimebaki siku tatu kufikia Mei 31 ambayo ni siku ya mwisho wamatumizi ya mifuko ya plasitiki nchini, Makamu wa Rais, Samia Suluhu Hassan,ametoa maagizo manane ikiwa ni pamoja na marufuku ya maji ya kunywa yaliyokuwayakifungwa kwenye mifuko, maarufu kama Kandoro na barafu. Akizungumza na watendaji wa Mkoa wa Dar es Salaam jana, Samia alisemakuanzia Juni Mosi hakutakuwa na kubembelezana juu ya kuendelea kutumia mifukohiyo inayotajwa kuwa ni hatari kwa mazingira. Marufuku ya mifuko ya plastiki pia itahusu mifuko inayotumikakutengenezea barafu na maji maarufu kama ya Kandoro na Ice cream. Hayo maji ya Kandoro mimi niko kinyume nayo, kwanza hatujui usalamawake, hivyo hakuna Kandoro wala hakuna koni, alisema. Bidhaa nyingine ambazo hazikutajwa na Makamu wa Rais lakini hufungwakwa kutumia mifuko sawa na ile ambayo hufungia maji ya Kandoro, ni karangaambazo huuzwa mitaani ama madukani na wajasiriamali wadogo, korosho, sambusa nachapati kwa mama ntilie na pilipili ama kachumbari kutoka kwenye vibanda vyachipsi. Pia aliwatahadharisha viongozi kuacha siasa katika utekelezaji wamarufuku ya mifuko hiyo, huku akisema kwa kiongozi atakayesimamia vizuri zoezihilo, inaweza kuwa kigezo cha kumpandisha. Mameya niwaombe sana, hapa hakuna siasa, ni utekelezaji wa kuondoamifuko ya plastiki nchini. Kosa umeya lakini simamia mifuko iondoke. Hili zoezi hatuwezi kurudi nyuma na haliwezi kushindwa, lazima kilammoja awajibike. Nataka ijulikane kwamba ikifika Juni Mosi hakuna kuongeza mudawala kutazamana, hapa hakuna kubembelezana, nataka Watanzania waelewe hivyo,alisema Samia. Alisema pia katika maadhimisho ya Siku ya Mazingira mwakani, mikoa nawilaya itapimwa kwa kuondosha mifuko ya plastiki katika maeneo yao nawatakaofanya vizuri watazawadiwa. Kuhusu mpango kazi wa Mkoa wa Dar es Salaam, alisema ni mzuri na kamaukifanya vizuri utatumika nchi nzima. Dar es Salaam ndio kigezo, tukifanya vizuri nchi yote itafanya vizurikwa sababu ndio msambazaji mkubwa, alisema. MAPENDEKEZO Makamu wa Rais alipendekeza maeneo yaliyotengwa kukusanyia mifuko hiyoyasimamiwe vizuri ili isiharibu mazingira. Maonesho ya mifuko mbadala yafanywe kwa wingi, wananchi waijue nakuhamasisha wafanyabiashara kuzalisha kwa wingi. Fedha nyingi zielekezwe katika utoaji elimu na taarifa na kuepukakupeleka mahali ambako hakutaleta matokeo makubwa. Asilimia 80 ya wananchi hawasomi mabango, wako busy kujitafutiariziki, tunaweza kutumia fedha nyingi kuweka mabango lakini yasilete impactmatokeo, alisema Samia. Alilitaka Baraza la Taifa la Usimamizi wa Mazingira NEMC, kutafsirimpango kazi wao kwa Kiswahili na kuusambaza sambamba na kuharakisha kutoaleseni kwa wawekezaji wanaotaka kuzalisha mifuko mbadala. Pendekezo lingine ni kutolewa kwa elimu ya sheria na kanuni kwa vyombovya habari na viongozi wa dini waweze kufanya uchambuzi na kuelimisha umma. WAZIRI WA MAZINGIRA Waziri wa Nchi, Ofisi ya Makamu wa Rais Muungano na Mazingira,January Makamba, alisema hadi sasa nchi 127 zimechukua hatua kadhaa zakudhibiti matumizi ya plastiki na 60 zimepiga marufuku ya moja kwa moja. Alisema kila mwaka zaidi ya mifuko bilioni tatu inaingia katikamazingira na inachukua miaka kati ya 400 hadi 1,000 kuondoka. Tulikokuwa tunaelekea kulikuwa ni kubaya sana na hatua kama hiiilikuwa ni lazima kuchukuliwa, alisema Makamba. Alisema kanuni za utekelezaji agizo hilo zimeshatungwa nazitachapishwa kwa lugha ya Kiswahili na kugawiwa kwa wadau wote nchini iliziweze kueleweka vizuri. Hata hivyo, alisema licha ya sheria kutoa adhabu mbalimbali,watahakikisha wanaelimisha wananchi waone umuhimu wa jambo hilo na kuzuiahatari ya kutumia nguvu. Alifafanua kuwa kinachokatazwa ni mifuko ya plastiki, lakinivifungashio vingine vya vyakula, vifaa vya ujenzi na mifuko mikubwa ya takahaijakatazwa. Safari ya kuondoa mifuko ya plastiki nchini lazima iwe kwa hatua,bidhaa zingine zinazofungwa kutoka viwandani hazijakatazwa bali kinachopigwamarufuku ni mifuko ya plastiki, alisema. Alisema pia Dar es Salaam ndiko ambako mifuko mingi inazalishwa,kutumika na kutupwa sehemu mbalimbali na madhara yake yanaonekana kila wakati,hasa katika rasilimali za bahari. Makamba pia alitahadharisha katazo hilo lisitumike kubughudhi wageniwanaoingia nchini na kwamba katika wiki ya kwanza ya utekelezaji, mifukombadala itatolewa bure kwa wageni katika Uwanja wa Ndege wa Kimataifa wa JuliusNyerere. Kutakuwa na dawati maalumu Uwanja wa Ndege wa Julius Nyerere, lakini hatutasachiwageni kutafuta kwenye mabegi yao kama wana mifuko ya plastiki. Kama atakutwa nayo kwa utaratibu mwingine ataelekezwa sehemu yakuiweka na kupewa bure mifuko mbadala, alisema. MIFUKO MBADALA Makamba alisema hadi sasa viwanda 70 na wajasiriamali wengi zaidi wakotayari kuzalisha mifuko mbadala. Alisema pia mwezi uliopita kulikuwa na ongezeko la asilimia 300 yamalighafi katika kiwanda cha kutengeneza karatasi cha Mufindi. Watakaoanzisha viwanda vya kutengeneza mifuko mbadala, fee yamazingira itaondolewa katika kipindi cha miezi sita. Tunaamini uchumi wa mifuko mbadala ni mpana, shirikishi na utatoaajira kwa watu wengi na kuiongezea Serikali mapato, alisema Makamba. UTEKEKEZAJI DAR ES SALAAM Katibu Tawala Mkoa wa Dar es Salaam, Omar Kunenge, alisema wamejipangakutekeleza agizo hilo bila kuleta kero kwa wananchi. Alisema wamejipanga kutoa elimu kwa umma, kuwa na mfumo wa ufuatiliajina usimamizi katika maeneo ambapo mifuko itawekwa na kushirikiana na wadaukuhakikisha kunakuwa na mifuko mbadala. Kuacha kutumia mifuko ya plastiki ni suala la tabia, hivyo tunatakamabadiliko ya tabia na tutaendelea kutoa elimu kwa wananchi ili utekekezaji wetuuwe ni rahisi zaidi, alisema Kunenge. Alisema pia wameunda kamati za vikosi kazi katika ngazi ya mkoa nahalmashauri zote na kwamba wana maeneo 137 ya kukusanyia mifuko ya plastiki. Nao wakuu wa wilaya za Ilala, Kinondoni, Temeke, Ubungo na Kigamboni walisemawamejipanga kutekeleza kampeni hiyo kikamilifu sambamba na kutoa elimu kwawananchi. TBS, SUMATRA Mwakilishi wa Shirika la Viwango Tanzania TBS, Heri Msuya, alisematangu mwaka 2016 walisitisha utoaji wa leseni za uzalishaji wa mifuko yaplastiki. Alisema mwaka jana walitengeneza kiwango cha kitaifa kitakachotumikakutoa leseni za uzalishaji kwa watengenezaji wa mifuko ya karatasi. Tutaanza kuandaa viwango vya kitaifa kwa ajili ya mifuko mbadalainayotumika katika vifaa tiba, kilimo na viwandani, alisema Msuya. Mkurugenzi Mkuu wa Mamlaka ya Udhibiti wa Usafiri wa Nchi Kavu naMajini Sumatra, Gilliard Gewe, alisema wameanza kutoa matangazo katika vituovyote vya mabasi Tanzania Bara tangu Mei 23 mwaka huu na sehemu kubwa yaWatanzania wamesikia.  <topic>: kitaifa 