<classify> Hayo yalibainika hivi karibuni, kutokana na uchunguzi na gazeti hili katika Reli ya Kati, inayotegemewa na zaidi na wakazi wa mikoa ya Kanda ya Ziwa na Magharibi, ikiwamo Mwanza, Kagera, Mara, Kigoma, Tabora, Rukwa na Katavi, lakini pia abiria wa nchi jirani za Burundi na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo DRC.Mbali na hujuma ya kuficha tiketi na kuziuza kwa bei ya kupaa, wafanyakazi hao wamekuwa wakisafirisha abiria wengi na mizigo huku fedha zikiingia mifukoni mwao.Gazeti hili lilishuhudia abiria wasio na tiketi, wakikamuliwa fedha na kutafutiwa sehemu za kujibanza bila bughudha za wakaguzi wa tiketi kwenye treni. Mmoja wa abiria aliyesafiri kutoka Dar es Salaam hadi Tabora kwa njia hiyo, baada ya kukosa tiketi, alisema ni utaratibu uliozoeleka kwa abiria wengi wa Reli ya Kati.Ukikosa tiketi unazama ndani, huko mtamalizana tu. Sikumbuki mara ya mwisho nilikata lini tiketi, lakini nasafiri...hata nikiwa na mizigo, nazungumza nao badala ya kulipa ofisini, alisema.Abiria wengine waliokutwa wamejazana vyooni, kwenye viambaza vya treni na mgahawani, nao walikuwa na maelezo ya aina hiyo. Ingawa mgahawani ni sehemu ya chakula na vinywaji, usiku hufurika abiria wasio na tiketi na wengine wanaolipishwa kutoka mabehewa ya daraja la tatu. Kwa upande wa mizigo, TRL imekuwa ikipoteza mapato kutokana na vishoka kuonekana kuwa na mamlaka zaidi ya kupakia mizigo, hasa katika vituo vya Morogoro, Dodoma na Tabora.Bidhaa kama mafuta ya alizeti, mawese, mikungu ya ndizi na sabuni, husafirishwa kwa wingi kwa kumlipa kishoka anayejua mahali pa kuhifadhi.Inaelezwa naye huona wahusika wa treni na kupata baraka za kutoza nauli za mizigo.Sikufichi, mimi si mwajiriwa humu, lakini ninaishi kwa staili hii. Mwaka wa pili sasa, kikubwa ni akili kichwani mwako. Na kila safari natengeneza pesa. Wewe kama una mzigo au ndugu wa kusafiri kwenda Tabora, Mwanza au Kigoma siku yoyote nishitue, anatamba mmoja wa vishoka maarufu katika Reli ya Kati.Anaeleza kuwa kwa safari moja ya Dar es Salaam na Kigoma au Mwanza, ana uwezo wa kutengeneza zaidi ya Sh 200,000. Kauli ya kishoka huyo, ilithibitishwa na baadhi ya wafanyakazi, ambao katika vituo vikubwa, walionekana kuwa na pilika nyingi za kudaka abiria au mizigo na kuwatafutia hifadhi kwa makubaliano maalumu.Kutokana na utaratibu huo, haishangazi kuona mara nyingi mabehewa yakiwa yamefurika abiria kupita uwezo wao, ilhali idadi ya nafasi zinazokuwa zimebandikwa kwenye vituo vikuu, huwa ni ndogo.Kwa kawaida, behewa moja hutakiwa kubeba abiria wasiozidi 80, lakini ni kawaida kukutana abiria zaidi ya 200 wakiwa wameshonana katika behewa moja, kiasi cha kukanyagana na wengine kupakata mizigo katika muda wote wa safari.Mbali na vishoka, wafanyakazi pia hutumia vibaya nafasi zao kwa kuchukua vyumba vya daraja la kwanza kwa kisingizio cha kusafirisha abiria, lakini huishia kuweka abiria au mizigo. Wakati wengine wakijichotea fedha kutoka kwa abiria na mizigo huku TRL ikiendeshwa kwa hasara, wafanyakazi wengine wamekuwa wakitengeneza pesa za haraka kwa kuiba mafuta.Kuna wakati treni inasimama kwa muda mrefu ikidaiwa mafuta hayatoshi, lakini yakiwekwa yanaishia sokoni. Hujuma ni nyingi sana, kuna watu wanakula mpaka kufuru. Usione shirika liko hoi, lakini wengine wanaishi kama wako peponi, anasema mmoja wa wafanyakazi wa kituo cha Tabora, anayekataa katakata kutajwa jina gazetini. Wakati hayo yakitokea, Katibu Mkuu wa Wizara ya Uchukuzi, Dk Shaaban Mwinjaka, aliliambia gazeti hili kuwa Serikali inafahamu uchafu wote, unaotendeka katika kuidumaza TRL. Alionya kuwa wakati wa kuchekeana, sasa umekwisha.Tunafahamu hujuma nyingine ndani ya TRL, wengine wanaiba mpaka mafuta, jamani tufafika kweli kwa mtaji huu? Nadhani sasa si wakati wa kushikana sharubu...tunataka mabadiliko na asiye tayari kufanya kazi kwa uadilifu ni bora ajiweke kando, alisema Dk Mwinjaka hivi karibuni.Mkuu wa Mkoa wa Tabora, Fatma Mwassa ambaye mkoa wake una karakana kuu ya reli nchini, hivyo kufanya kituo muhimu cha abiria na mizigo kwa abiria wa reli ya kati, alikiri kuwepo kwa matukio yanayochafua sifa za TRL.Hayo matukio yapo, na hivi karibuni kulikuwa na kilio cha abiria wengi kukosa tiketi, kufika pale tukawa wakali, tiketi zaidi ya 40 zilipatikana, kumbe zilikuwa zimefichwa...ndivyo wanavyofanya kwa lengo la kuziuza kwa bei ya kuruka...ni habari zisizofurahisha hata kidogo, alisema.Madudu hayo ndani ya TRL yanatokea huku kukiwa na kilio kikubwa cha huduma duni ndani ya shirika, ambazo kwa kiasi kikubwa zinachangiwa na uchakavu wa miundombinu kuanzia reli, mabehewa na injini zake, hali inayochangia pia kuzorotesha usafiri huo muhimu kwa abiria na hata uchumi wa nchi.Hata hivyo, Serikali imekuwa ikihaha usiku na mchana, kuhakikisha kero zilizopo katika usafiri wa Reli ya Kati, ikiwemo uchafu na kuzeeka kwa miundombinu, zinaondoka.Tayari imetangaza kuwa mwaka kesho vichwa vya treni vipya 13 na mabehewa mapya 274, vitawasili. Kwa mujibu wa Dk Mwinjaka, Serikali imeshalipia asilimia 50 ya ununuzi wa vichwa 13.Mabehewa 274 yameshalipiwa hivyo tutegemee mabadiliko makubwa katika Reli ya Kati na mabadiliko haya yataonekana kuanzia mwaka kesho, alisema.  <topic>: uchumi 