<classify> ANDREW MSECHU-DAR ES SALAAM MFUMUKO wa bei umeripotiwa kwa mara ya kwanza tangu kuingiakwa Januari mwaka huu, huku sekta ya makazi na elimu zikionekana kuathirikazaidi kutokana na kuongezeka kwa mfumuko wa bei za kodi za pango kwa wapangajina kuongezeka kwa ada kwa shule za sekondari za binafsi. Kwa mujibu wa taarifa ya mwenendo wa mfumuko wa beiiliyotolewa na Ofisi ya Taifa ya Takwimu NBS kwa Januari, 2020, kumekuwa na ongezekola mfumuko wa bei katika baadhi ya bidhaa zisizokuwa za chakula, lakini zaidikatika eneo la kodi za pango za nyumba na ada za shule kwa shule binafsi. Vitu visivyo vya chakula vilivyochangia ongezeko hilo nipamoja na kodi halisi inayolipwa na wapangaji ambayo imeripotiwa kuongezeka kwahadi asilimia 2.3, petroli kwa asilimia 1.4 na ada ya shule kwa shule za msingizimeongezeka kwa asilimia 1.9 na kwa shule za sekondari za binafsi imeongezekakwa asilimia 1.8, ilieleza taarifa hiyo ya NBS. Taarifa hiyo iliyotolewa na Mtakwimu Mkuu wa NBS, AlbinaChuwa Februari 10, mwaka huu, ilieleza kuwa fahirisi ya jumla ya mfumuko wa beiimeongezeka hadi 117.60 Januari, 2020 kutoka 117.10 iliyorekodiwa Desemba,2019. Kuongezeka kwa faharisi kwa jumla kunahusishwa na ongezekola bei ya vyakula na vitu visivyo vya chakula. Baadhi ya vitu vya chakula vilivyochangia ongezeko kamahilo ni pamoja na samaki kwa asilimia 1.7, mboga kwa asilimia 4.1, maharagwekwa asilimia 2.2, mihogo kwa asilimia 2.4 na ndizi za kupika kwa asilimia 1.7,ilieleza ripoti hiyo. Ilieleza kuwa kwa upande mwingine, mabadiliko ya fahirisiya bei ya miezi 12 kwa bidhaa zisizo za chakula katika mwezi wa Januari, 2020zimeongezeka kidogo hadi asilimia 2.4 kutoka asilimia 2.3 zilizorekodiwaDesemba, 2019. Kiwango cha mfumuko wa bei ukiondoa chakula na nishati,kiwango cha mfumuko wa bei ambao haujumuishi chakula na nishati kwa mwezi waJanuari, 2020 umetulia katika asilimia 2.1. kama ilivyorekodiwa mwezi Desemba,2019. Mwelekeo wa Mfumuko wa Bei NCPI ulitumika kulinganishaaina hii ya kiwango cha mfumuko wa bei bila kuhusisha chakula kinachotumiwanyumbani na migahawani, petroli, dizeli, gesi, mafuta ya taa, mkaa, kuni naumeme, ilieleza sehemu ya ripoti hiyo ya NBS. Ilieleza kutohusisha pia chakula na nishati ambavyo ni vitumuhimu na tete zaidi katika kupata jumla ya mfumuko wa bei ili kutoa takwimu yakiwango cha mfumuko wa bei iliyo bora kwa watunga sera. Katika ripoti hiyo, pia iliainisha kuwa kielelezo cha beiya matumizi ya kitaifa kutoka Desemba, 2019 hadi Januari, 2020 iliongezeka kwaasilimia 0.4 ikilinganishwa na ongezeko la asilimia 0.6 iliyorekodiwa kutokaNovemba, 2019 hadi Desemba, 2019, hatua inayoonyesha kushuka kwa mfumuko wa beikwa baadhi ya bidhaa. Hiyo inatokana na utafiti uliofanywa kuhusu viwango vya mfumukowa bei kwa kichwa ambao mara nyingi hupungua kiwango cha mfumko wa bei wakativitu vyote kwenye kikapu cha Mwelekeo wa Mfumuko wa Bei CPI vilivyojumuishwavimejumuishwa. Kupungua kwa mfumuko wa bei wa kichwa unaelezea kuwa kasiya mabadiliko ya bei kwa bidhaa kwa mwaka uliomalizika Januari, 2020 imepunguaikilinganishwa na kasi ya mabadiliko ya bei iliyorekodiwa kwa mwakauliomalizika Desemba, 2019, imeeleza ripoti hiyo. Ilieleza kuwa kwa uwiano wa kila mwaka, fahirisi ya jumlailiongezeka hadi 117.60 Januari, 2020 kutoka 113.38 zilizorekodiwa Januari,2019. Lakini inaonekana kumekuwa na ahueni katika viwango vyabei ya uingizaji wa chakula na bidhaa zisizo za chakula, pamoja na vinywajivisivyo vya pombe. Kwa mwezi wa Januari, 2020 vimepungua hadi asilimia 5.7kutoka asilimia 6.3 iliyorekodiwa katika Desemba, 2019, ilieleza. Kwa mujibu wa ripoti hiyo, kiwango cha mfumuko wa bei wa kila mwaka kwa chakula kinachotumiwa nyumbani na mbali na nyumbani kwa mwezi wa Januari, 2020 pia kimepungua hadi asilimia 6.4 kutoka asilimia 6.9 iliyorekodiwa mwezi Desemba, 2019.  <topic>: kitaifa 