<classify> TUNU NASSOR-DAR ES SALAAM TANZANIA imeungana na mataifa mengine kuadhimisha Siku yaKimataifa ya Haki ya Mtoto pamoja a kusherehekea miaka 30 ya utekelezaji wamkataba wa kimataifa wa haki ya mtoto. Akizungumza jana Dar es Salaam, Naibu Waziri wa Afya,Maendeleo ya Jamii, Jinsia, Wazee na Watoto, Dk. Faustine Ndugulile, alisemakuwa mkataba wa Umoja wa Mataifa wa Haki za Mtoto ulipitishwa rasmi na nchiwanachama wa umoja huo Novemba 20, 1989 sambamba na uanzishwaji wa mkataba wakimataifa wa haki za mtoto ambapo hadi sasa nchi 190 zimetia saini na kuridhia. Hata hivyo kuna idadikubwa ya watoto duniani wanaokabiliwa na changamoto mbalimbali zikiwemoukiukwaji mkubwa wa haki za mtoto na ukatili wa aina mbalimbali kama vipigo,kubakwa, mimba na ndoa za utotoni, ukeketaji, ulawiti, vitisho, umasikiniunaowanyima mahitaji ya msingi, utumikishwaji, kuhusishwa na vitavinavyopelekea ulemavu na hata kupoteza maisha, alisema Dk. Ndugulile. Alisema kwa mujibu wa takwimu za utafiti wa hali ya afya nawatu na viashiria vya malaria TDHS-MIS 20152016 zinaonyesha kuwa wasichanabalehe wanne kati ya 10 wamefanyiwa ukatili wa kimwili na asilimia 17wamefanyiwa ukatili wa kingono kati ya umri wa miaka 15-19. Aidha, Dk. Ndugulile alisema mtoto mmoja kati ya wawili wakike na kiume wa umri wa miaka 13-19 wamefanyiwa ukatili wa kimwili na pia mtoto mmoja kati ya 10 wa kike amefanyiwaukatili wa kingono na mwalimu wake. Takwimu zinaonyesha kuwa asilimia 27 ya wasichana wenye umriwa miaka 15-19 wamezaa; na asilimia 57 ya wanawake wa umri wa miaka 19wameshakuwa na watoto ambapo wasichana wawili kati ya watano wameolewa kabla yakufikisha umri wa miaka 18. Aidha, kwa mujibu wa takwimu za Jeshi la Polisi nchini zamwaka 2017, zinaonyesha kuwa matukio 13,457 ya ukatili dhidi ya watotoyaliripotiwa katika vituo mbalimbali vya polisi nchini ukilinganisha na matukio10,551 kwa mwaka 2016. Taarifa hiyo inaonyesha kuwa mikoa mitano ya kipolisiinayoongoza kwa kuwa na takwimu kubwa za ukatili ni Kinondoni 2,426, Dodoma1,283, Tanga 1,064, Temeke 984 na Arusha 972, alisema Dk. Ndugulile. Alisema katika maadhimisho ya mwaka huu, wizara imeshirikianana wadau ambapo kwa kutafakari upatikanaji wa haki za mtoto, ambazo zimeainishwavizuri na sera yetu ya mtoto ya 2008; haki hizo ni haki ya kuishi, kuendelezwa,kulindwa, kushiriki, kushirikishwa na kutobaguliwa. Kwa upande wake, Rais mstaafu wa awamu ya pili, Ali HassanMwinyi, alisema wakati Tanzania inasaini mkataba wa Umoja wa Mataifa wa kulindahaki za watoto mwaka 1991, yeye alikuwa rais na amefurahi kuona alichotarajiasasa watoto wanaweza kuzungumzia changamoto zao. Yote yanayosemwa na watoto yazingatiwe na changamoto zaozitatatuliwe, ikiwamo kuwalinda na kuwaepusha na ukatili mbalimbali. Kama wazazi tujenge ukaribu kwa watoto na kufuatilia makuziyao hasa wanapokuwa nyumbani, shuleni na hata sehemu zingine, alisema Naye Mwakilishi wa Shirika la Umoja wa Mataifa la WatotoUnicef, Rene Van Dongen, alisema kuwa jamii inatakiwa kuwahusisha watoto navijana katika hatua zote za upangaji, usimamizi, utekelezaji na tathmini wakatiwa kutunga sera ili kuyachukua maoni yao kwa umakini.  <topic>: afya 