<classify> SERIKALI imetaifi sha jumla ya leseni 33,000 za madini, zilizokuwa zinamilikiwa na baadhi ya wafanyabiashara wa madini ambazo walikuwa hawaziendelezi, na imezikabidhi kwa wachimbaji wadogo wanaotambulika kisheria.Hayo yamesemwa na Waziri wa Madini, Dotto Biteko pichani alipozungumza kwenye hafla maalumu ya uzinduzi wa soko la madini, jana. Hafla hiyo ilihudhuriwa pia na Katibu Mkuu Wizara ya Madini, Profesa Simon Msanjila, Mwenyekiti wa Tume ya Madini, Profesa Idris Kikula, wakuu wa wilaya, wenyeviti wa halmashauri, wakurugenzi wa halmashauri, wawakilishi wa vyama vya uchimbaji madini, taasisi za fedha na wachimbaji madini.Biteko alisema serikali ilichukua leseni hizo na kuwakabidhi wachimbaji wadogo hao ili kuwawezesha kumiliki uchumi wa nchi kupitia sekta ya madini na wakati huo huo kuboresha mapato ya serikali kupitia kodi. Alisema dhamira ya serikali ni kuona Watanzania wote wananufaika na rasilimali za madini zilizopo nchini hususani wafanyabiashara wakubwa na wadogo wa madini.Alisisitiza kuwa itawatengenezea mazingira mazuri ya kufanya biashara kupitia masoko hayo ya madini. Tutawekea mazingira mazuri ya kusafirisha madini yenu kwenda kwenye masoko, badala ya kufanya biashara ya utoroshaji wa madini, lakini hatutawavumilia wale wanaofanya biashara za uchochoroni, alisema Biteko. Alisema baadhi ya watu ambao wamekuwa biashara za madini kwa njia za panya, wengi wao wamekamatwa kimya kimya na serikali na tayari wamefikishwa kwenye vyombo vya sheria.Watu hao wamekamatwa kwa sababu tu ya kukwepa kulipa kodi ya serikali, lazima tubadilishe nchi yetu, watu wazungumze namna bora ya kufanya biashara hii ya madini, badala ya kukesha mitandaoni na kujadili mambo binafsi ya watu tukuze uchumi wa nchi yetu, alisema.Alisema haingiii akili kuona mtu anakwepa kulipa kodi halali ya serikali ya Sh milioni tano ya madini na badala yake anatoa mlungula wa Sh milioni 100 kwa kupitia njia za panya. Tusichezee mitaji yetu, mtu yeyote anayetaka kutorosha madini yetu, cha kwanza atafilisiwa na cha pili ataishia jela, furaha yetu kama serikali ni kuona mnanufaika na rasilimali madini na nchi inanufaika kwa kupata kodi yake kwa ajili ya maendeleo, alisema.Alisema katika kipindi cha muda mfupi tangu kufunguliwa kwa masoko ya madini ya Geita na Chunya, kwa soko la Chunya serikali ilikuwa inakusanya gramu nne tu, lakini kiasi cha kilo 22 kimenunuliwa kwa siku nne tu. Alisema kwa sasa soko la madini la Geita, limenunua jumla ya kilo 198 za dhahabu katika kipindi cha mwezi mmoja zenye thamani ya mabilioni ya fedha.Mtaona ni kiasi gani cha dhahabu ambacho tulikuwa hatupati na mapato ya serikali, alisema na kuongeza kuwa mtu yeyote anaruhusiwa kuuza dhahabu yake kwenye masoko ya dhahabu yaliyoanzishwa nchini isipokuwa anatakiwa kulipa kodi zote stahiki za serikali. Pelekeni madini yenu ya dhahabu kwenye masoko ya Geita, Chunya na hapa Mwanza, serikali haiwazuii kuuza madini yenu, alisema.Aliongeza kuwa katika kuwajali wachimbaji wadogo wa madini, Rais John Magufuli amefuta takribani kodi nane za madini zilizokuwa kero kwa wachimbaji hao ili kuongeza mchango wa sekta ya madini katika Pato la Taifa. Aliushukuru uongozi wa Mkoa wa Mwanza kwa uzinduzi wa soko kubwa na zuri kuliko masoko yote 13, ambayo tayari yameishazinduliwa nchini, na matarajio ya serikali ni kuona taratibu za ununuzi wa dhahabu zinafuatwa.Katibu Mkuu wa Wizara ya Madini, Profesa Msanjila alisema soko hilo la madini ni sehemu ya masoko mengine ya madini matatu yaliyofunguliwa jana ambayo ni Kagera, Iringa na mkoani Songwe.Mkuu wa Mkoa wa Mwanza, John Mongella alisema soko hilo la madini, litakuwa ni kituo cha biashara ya madini kwa nchi za Afrika Mashariki. Mwakilishi wa wafanyabiashara wa madini, Makoni Kaniki aliishukuru serikali kwa kuanzisha soko hilo la madini jijini Mwanza, ambalo litawasaidia katika kuinua uchumi wao. Soko hili ni la kiwango na hatuwezi kulilinganisha na masoko mengine yaliyoanzishwa hapa nchini, alisema Kaniki.Akizungumza kwa niaba ya taasisi za fedha, Meneja wa Kanda ya Ziwa wa Benki ya NMB, Abraham Augustino aliishukuru serikali kwa kuona umuhimu wa kuanzisha masoko hayo kwa wafanyabiashara wa madini, na NMB iko tayari kufanya kazi na wafanyabiashara hao kwa lengo la kuinua vipato vyao na uchumi wa nchi.  <topic>: kitaifa 