<classify> MATOKEO ya mtihani wa Darasa la Saba mwaka huu yaliyotangazwa na Baraza la Mitihani Tanzania NECTA, yanaonesha wasichana wanaongoza kwa ufaulu ukilinganisha na wavulana, huku pia hatua zikichukuliwa kwa baadhi ya walimu, wasimamizi na wote waliobainika kufanya udanganyifu.Akitangaza matokeo hayo jana jijini Dar es Salaam, Katibu Mtendaji wa Necta, Dk Charles Msonde alisema jumla ya wanafunzi 933,369 walifanya mtihani huo na wanafunzi 759,737 ambao ni sawa na asilimia 81 wamefaulu ikiwa pia ni ongezeko la asilimia 3.78 ya mwaka jana.Aidha, matokeo ya mwaka huu yamewaduwaza wengi baada ya shule zote 10 bora kutoka Kanda ya Ziwa, na shule hizo ni Graiyaki Mara, Twibhoki Mara, Kemebos Kagera, Little Treasures Shinyanga, Musabe Mwanza, Tulele Mwanza, Kwame Modern Shinyanga, Peaceland Mwanza, Mugini Mwanza na Rocken Hill Shinyanga.Akifafanua matokeo hayo, Dk Msonde alisema katika ufaulu wasichana 395,738 sawa na asilimia 52.1 ya watahiniwa wote 759,737 waliofaulu ni wasichana na wavulana waliofaulu ni 363,999 sawa na asilimia 47.9 ya watahiniwa wote. Dk Msonde aliwataja watahiniwa 10 bora na shule walizotoka kwenye mabano kuwa ni Grace Manga Graiyaki - Mara, Francis Gwagi Paradise - Geita, Loi Kitundu Mbezi - Dar es Salaam, Victor Godfrey Graiyaki, Aziz Yassin Graiyaki, Goldie Hhayuma Graiyaki, Daniel Ngassa Little Treasures - Shinyanga, Hilary Nassor Peaceland - Mwanza, Mbelele Mbelele Kwema Modern - Shinyanga na Nyanswi Richard Graiyaki.Akilinganisha na ufaulu wa mwaka jana, Dk Msonde alisema kwa ujumla ufaulu umeongezeka ambako mwaka huu asilimia 81.50 ya watahiniwa wote wamefaulu ukilinganisha na matokeo ya mwaka jana, ambapo asilimia ya ufaulu ilikuwa 77.72 ya watahiniwa wote waliofanya mtihani. Aidha, alisema watahiniwa 13,708 waliojiandikisha kufanya mtihani huo hawakufanya kutokana na sababu mbalimbali zikiwemo ugonjwa na utoro na hao ni sawa na asilimia 1.45 ya watahiniwa wote.Alisema watahiniwa 81 kati ya 13,708 hawakufanya mtihani huo kutokana na ugonjwa na wengine kuzuiwa matokeo yao baada ya kubainika kuwa na dosari sasa watapewa nafasi ya kufanya mtihani huo mwakani kwa mujibu wa Kanuni za Mitihani kifungu cha 321. Dk Msonde alisema watahiniwa wote waliofaulu walipata alama kati ya 100 hadi 150 na masomo yaliyoongoza kwa ufaulu ni pamoja na Lugha ya Kiswahili, Kiingereza, Sayansi na Maarifa ya Jamii.Alisema somo la Hisabati matokeo yake kwa ujumla hayaridhishi kwa sababu ufaulu wake ni asilimia 53.21 ukilinganisha na ufaulu wa somo la Kiswahili ambalo wanafunzi wamefaulu kwa asilimia 87.25. Aidha, katika hatua nyingine, Dk Msonde alitaja mikoa 10 ambayo shule zake zimefanya vizuri kuwa ni Dar es Salaam, Arusha, Iringa, Kagera, Katavi, Kilimanjaro, Mbeya, Simiyu, Njombe na Pwani.Akizungumzia udanganyifu, Dk Msonde alisema wamefuta matokeo ya watahiniwa 909 waliobainika kufanya udanganyifu katika mtihani huo kwa mujibu wa kifungu cha 30 2b cha kanuni za mtihani.Alisema udanganyifu umepungua hivi sasa kwa kiasi kikubwa ukilinganisha na miaka ya nyuma huku akitoa mfano kuwa mwaka 2011 jumla ya watahiniwa 9,736 matokeo yao yalifutwa kwa udanganyifu na mwaka huu waliofutiwa matokeo kwa sababu hiyo ni wanafunzi 909 pekee.Alisema pamoja na kamati za mitihani kutimiza wajibu wao ipasavyo, baadhi ya walimu wakuu na wasimamizi wasio waaminifu walishiriki vitendo vya udanganyifu wakati mitihani hiyo ikiendelea kufanyika katika vyumba.Alisema Septemba 12, mwaka huu wakati mtihani wa Kiswahili ukiendelea kufanyika, msimamizi wa Shule ya Msingi Nambarapi iliyopo Ruvuma, Musa Machila alitayarisha majibu akiwa ndani ya chumba cha mtihani na kuwaonesha watahiniwa aliokuwa akiwasimamia. Alifafanua mwalimu huyo aliyatuma majibu hayo ya mtihani kwa simu kwenda kwa Mwalimu Mkuu wa Shule ya Msingi Michinga iliyopo Mtwara, Edson Thabit ili ampatie mtahiniwa ambaye ni ndugu yake anayesoma shule hiyo.Mwalimu Mkuu Thabiti na msimamizi, Mwalimu Mohamed Dingombe walikiri kupokea majibu hayo na kuwapatiwa watahiniwa. Kamati ya Mitihani ya Mkoa wa Singida na Halmashauri ya Iramba zilibaini wanafunzi wa Shule ya Ntwike kupewa majibu ya mtihani kwa msaada wa Mwalimu Mkuu Agapito Mlwilo na walimu Pascal Balohho, na Celina Kime huku wakishirikiana na wasimamizi wa mitihani Lucyrace Temu, Anna Mpamila, Joyce Kitundu na Neema Ngadi, alieleza Katibu Mtendaji Necta.Alisema Mwalimu Mkuu wa Shule ya Ntwike alimtumia pia majibu Mwalimu Mkuu Ibrahimu Mulula wa Shule ya Msingi Sekenke iliyopo Halmashauri ya Iramba, Mwalimu Mkuu wa shule hiyo alipokea majibu na kumpa mlinzi Lazaro Emmanuel ambaye kwa kushirikiana na wasimamizi wa shule hiyo aliwapatia watahiniwa.Alisema Septemba 12, mwaka huu wakati mtihani wa Sayansi unafanyika, Kamati ya Mitihani ya Mkoa wa Mtwara ilibaini kuwa Mwalimu Mkuu wa Shule ya Msingi Chikongola alishirikiana na msimamizi kutoka nje kwa kuwapa watahiniwa karatasi ya maswali, kukokotoa majibu na kuwaonesha watahiniwa.Hata hivyo, Dk Msonde alisema hatua stahiki zimeshakuchukiwa kwa wote waliohusika na kwamba pamoja na kuwepo kwa udanganyifu huo, takwimu zinaonesha kuwa matukio hayo yanapungua kadri miaka inavyosonga.  <topic>: kitaifa 