<classify> KAMATI ya Kudumu ya Bunge ya Hesabu za Serikali PAC imeibua ufisadi wa mabilioni ya fedha ndani ya Shirika la Hifadhi ya Jamii NSSF katika miradi saba iliyopanga kutekeleza ikiwamo ya kununua ekari moja kwa thamani ya zaidi ya Sh milioni 66 katika utekelezaji wa Kituo cha mabasi cha Mwandiga mkoani Kigoma.Kashfa hizo zimeibuliwa jana bungeni wakati Mwenyekiti wa kamati hiyo, Naghenjwa Kaboyoka pichani, alipokuwa akiwasilisha taarifa za shughuli za kamati kwa mwaka jana. Taarifa ya ukaguzi maalumu iliyofanywa NSSF imebainisha udhaifu mkubwa kwenye uwekezaji.NSSF walitekeleza miradi kadhaa ya uwekezaji ambayo kwa kiasi kikubwa haijaleta ufanisi, hivyo kuashiria matumizi yasiyofaa ya fedha za umma, alifafanua. Mradi wa Mwandiga Kaboyoka alisema katika mradi huo, NSSF walipanga kujenga kituo cha kimataifa cha usafiri katika eneo la Mwandiga mkoani Kigoma, kwenye eneo lenye ukubwa wa ekali 28 kwa gharama ya Sh bilioni 33.3.Hadi kufikia sasa ekali 28 zimeshapatikana kwa gharama ya Sh bilioni 1.85. Hii ina maana kwamba ekari moja ya ardhi ilinunuliwa kwa wastani wa Sh milioni 66, hata hivyo hakuna shughuli yeyote inayoendelea katika eneo hilo pamoja na kuwa na matumizi ya Sh bilioni 1.85 yamekwishafanyika, alieleza. Ununuzi wa ardhi Kaboyoka ambaye pia ni Mbunge wa Same Mashariki Chadema alieleza kuwa NSSF walitumia Sh bilioni 15.8 kununua ardhi katika mikoa ya Dar es Salaam na Pwani. Alisema taarifa ya ukaguzi imebaini kuwa ardhi yote ilinunuliwa bila kufanyika upembuzi wa kina wa miradi iliyotakiwa kutekelezwa.Kamati imebaini ardhi hiyo ilinunuliwa bila kuwepo kwa kamati ya uwekezaji ya shirika na haikupata idhini ya bodi. Pia imebainika ardhi hiyo haikuwa imepimwa na kufanyiwa tathimini ili kujiridhisha na thamani yake halisi ikilinganishwa na bei iliyonunuliwa. Ujenzi wa nyumba Njiro Kaboyoka alisema Novemba nne mwaka 2010, NSSF waliingia mkataba wa manunuzi ya ardhi kwa Sh milioni 440, kujenga nyumba za kisasa 34 kwa gharama ya Sh bilioni 14.7.Alisema makubaliano ya mkataba yalifafanua kuwa, asilimia 30 ya thamani ya ardhi italipwa wakati wa mchakato wa awali wa manunuzi ya ardhi na asilimia 70 iliyobaki italipwa baada ya kutolewa hati ya viwanja husika. Aidha, Kaboyoka alibainisha kuwa malipo ya awali ya Sh milioni 132 yalifanyika Novemba mwaka 2010 na malipo ya mwisho ya Sh milioni 308 yalifanyika Machi 22 mwaka 2011. Wakaguzi walipotembelea eneo hilo Januari mwaka jana walikuta eneo lote limevamiwa na wanakijiji na kujenga majengo kama nyumba za ibada na shughuli zingine za kibinadamu.Pamoja na dosari hizo, wakaguzi hawakuweza kupata nyaraka za uhamisho wa ardhi hiyo kutoka kwa muuzaji kwenda NSSF. Hivyo basi, kuna uwezekano wa fedha za umma zilizotumika kununulia ardhi hiyo kupotea. Ujenzi wa nyumba Mwanza Akizungumza mradi huo, alisema ulianza mwaka 2008 ambapo NSSF walikubaliana na Halmashauri ya Jiji la Mwanza kununua viwanja 357 katika eneo la Bugarika na viwanja 299 katika eneo la Kiseke kwa gharama ya Sh bilioni 1.89. Alisema hadi kufikia sasa Sh bilioni 1.51 sawa na asilimia 80 ya gharama za mradi zimekwishalipwa.Hata hivyo, ukaguzi umebaini NSSF hawajapewa viwanja vyote kwa mujibu wa mkataba. Pamoja na dosari hiyo uongozi wa Kata ya Buhongwa uliwafahamisha wakaguzi kuwa baadhi ya wanavijiji hawakulipwa fidia hivyo wameamua kuvamia eneo hilo na kusababisha hasara kwa NSSF, alisema. Mradi wa umeme Mkuranga Kaboyoka alisema taarifa ya ukaguzi ilibaini kuwa NSSF, TANESCO na TPDC waliingia makubaliano ya kuanzisha mradi wa kuzalisha umeme katika eneo la Mkuranga mkoani Pwani. Alisema gharama za mradi huo zilikadiriwa kuwa dola za Marekani milioni 490 ambapo NSSF walinunua ardhi yote yenye ekari 100, kwa ajili ya kuchimba visima vya maji 11 katika eneo hilo.Hadi sasa NSSF wametumia shilingi bilioni 3 katika mradi huo, lakini ukaguzi umebaini ardhi iliyonunuliwa haijapimwa wala haina mipaka. Pamoja na dosari hizo, hapakuwepo upembuzi yakinifu wowote kuonyesha faida za kiuchumi za mradi na namna fedha za uwekezaji zitakavyorejeshwa, alisema. Ujenzi wa jengo la Ubalozi Kenya Kaboyoka alisema katika mradi huo, Wizara ya Mambo ya Nje inamiliki sehemu ya ardhi jijini Nairobi ambapo waliingia makubaliano na NSSF kujenga jengo ubalozi wa kibiashara.Katika mradi huo NSSF walitakiwa kutoa fedha Sh bilioni 77.4 na wizara ilichangia ardhi kama mtaji. Hadi sasa Sh milioni 854.2 zimekwishatolewa na NSSF katika utekelezaji wa mradi huo. Hadi kamati inakamilisha taarifa yake, hakuna shughuli zozote zinazoendelea katika mradi huo pamoja na fedha zimekwishatumika, alisema. Mradi wa hospitali ya Apollo Kaboyoka alibainisha Septemba 23 mwaka 2014, NSSF waliingia mkataba na Apollo Hospital Enterprises Limited, Singapore. Alisema makubaliano ya mradi huo yalikuwa Apollo watoe vifaa kuendesha hospitali hiyo kwa miaka 15 kwa gharama ambayo ingegawanywa 50 kwa 50. Hadi sasa mradi huu umetumia Sh bilioni 4.19.Hata hivyo, CAG alivyoutembelea Februari mwaka jana alikuta mradi umetelekezwa na mkandarasi kutokana na eneo hilo kutofikika kwa urahisi sababu magari ya mabasi yaendayo haraka kutoruhusu magari ya watu binafsi kupita. Kaboyoka alilieleza Bunge kuwa: Kama uchambuzi wa kamati ulivyotanabainisha, NSSF walifanya uwekezaji ambao umelitia hasara shirika kwa kiasi kikubwa. Akichangia taarifa hiyo, Mbunge wa Magu, Boniveture Kiswaga CCM alisema NSSF imefanya ubadhirifu wa zaidi ya Sh bilioni 20 kwa kununua viwanja ambavyo havina tija na kuitaka Serikali iunde kamati maalumu ya kuchunguza na kuchukua hatua stahiki.  <topic>: kitaifa 