<classify> KATIKA kupambana na tatizo la sumukuvu katka mahindi na karanga hapa nchini, serikali imekuja na Mradi mpya wa Kudhibiti Sumu Kuvu Tanzania TANIPAC utakaogharimu zaidi ya Sh bilioni 80.Akizungumza wakati wa uzinduzi wa mradi huo juzi, Waziri wa Kilimo, Japhet Hasunga alibainisha kuwa mradi huo wa miaka mitano umelenga kukabiliana na changamoto ya usalama wa chakula nchini huku akiwataka kuhakikisha fedha hizo zinaleta taathira na kuonekana kwa thamani ya matumizi.Hasunga alisema kwa mujibu wa tafiti, tatizo la sumu kuvu kwenye zao la mahindi lipo zaidi Ukanda wa Mashariki hususani mikoa ya Morogoro kwa kati ya asilimia 25 hadi 43, Magharibi ni Tabora kwa asilimia 34, na Geita kwa asilimia 40 wakati kwenye karanga tatizo lipo zaidi Mtwara kwa kati ya asilimia 18 hadi 20 na Manyara kwa asilimia 18. Mwaka 2016, tatizo la sumukuvu liliathiri takribani watu 65 katika halmashauri za Bahi, Chemba na Kondoa mkoani Dodoma, na Kiteto mkoani Manyara huku watu 19 wakipoteza maisha.Alisema mradi wa TANIPAC utachagiza Programu ya Maendeleo ya Sekta ya Kilimo ASDP awamu ya pili iliyozinduliwa Juni mwaka jana na kuongeza kuwa lengo la mradi huo ni kuimarisha miundombinu, teknolojia na namna ya kutunza kabla na baada ya kuvuna.Aidha, Hasunga alisema taarifa zinaonesha kuwa tatizo la sumukuvu ni kubwa kwani inakadiriwa asilimia 25 ya mazao yanayozalishwa duniani yameathirika huku tafiti za kiafya zinaonesha sumu kuvu inachangia zaidi ya aina 25 za saratani huku kipekee ikichangia asilimia 30 ya saratani ya ini.Alisema pamoja na kuchangia saratani kuna ushahidi wa kisayansi unaoonesha sumukuvu hiyo huchangia kudumaa kwa watoto kimwili na kiakili. Hasunga alisema pia tatizo la sumukuvu kwa kiasi kikubwa huathiri mazao ya biashara na chakula katika soko la kimataifa ambalo kwa Bara la Afrika linapoteza zaidi ya dola za Marekani milioni 670 ambazo ni sawa na asilimia 40 ya mauzo yote ya nje yanayokataliwa kila mwaka.Nilikuwa nateta na mwakilishi wa Benki ya Maendeleo Afrika AfDB anatoka Gambia na kule ni wazalishaji wa karanga, wao wameathirika maana wanazalisha, lakini hawawezi kupeleka nje ya nchi kwa sababu ya sumukuvu.Fikiria nchi inayotegemea karanga halafu unaambiwa zote zina sumukuvu hii ina maana inaathirika kimapato. Kwa hiyo hili suala ni la msingi ni tukaliangalia tatizo hili kwa mapana yake, alisema. Katibu Mkuu wa wizara hiyo, Mathew Mtigumwe alisema mradi huo utatekelezwa katika mikoa 10 ya Tanzania Bara na Zanzibar inayozalisha kwa wingi mahindi na karanga na imeonesha kuwa na kiwango kikubwa cha sumu kuvu.  <topic>: kitaifa 