<classify> SERIKALI imewasilisha bungeni miswada miwili, ukiwamo Muswada wa Sheria ya Mamlaka ya Udhibiti wa Usafiri Ardhini ya Mwaka 2018 inayoanzisha mamlaka mpya na kuifuta Mamlaka ya Udhibiti wa Nchi Kavu na Majini Sumatra huku ikitoza tozo na adhabu kali kwa watakaobainika kutenda makosa yatokanayo na usafiri wa ardhini.Miongoni mwa adhabu hizo, kifungu cha 421 2 kinatoa adhabu na kifungo kuanzia Sh milioni tatu kwa mtu na Sh milioni tano kwa kampuni au kifungo cha miaka miwili jela au vyote kwa pamoja.Muswada wa udhibiti wa usafiri ardhini Katika muswada huo uliowasilishwa jana bungeni na Waziri wa Ujenzi, Uchukuzi na Mawasiliano, Isack Kamwelwe, Bunge limeitaka serikali kufunga vidhibiti mwendo kwenye malori ikiwa ni mkakati wa kupunguza ajali. Bunge limeshauri kuwa kiwango cha tozo kilichowekwa cha asilimia 1.5 inayotozwa kwenye mapato ghafi ni kiwango kikubwa na kupendekeza isizidi asilimia 1. Alisema lengo la muswada huo unakusudiwa kuanzisha Mamlaka ya Udhibiti wa Usafiri wa Ardhini LATRA ambayo itakuwa na jukumu la udhibiti wa sekta ya usafiri wa ardhini nchini.Alisema mambo muhimu yaliyozingatiwa kwenye muswada huo ni kuanzisha kwa LATRA pamoja na kuainisha majukumu yake, kuainisha utaratibu wa uteuzi wa Bodi ya Wakurugenzi na Majukumu yake, kuainisha utaratibu wa uteuzi wa Mkurugenzi Mkuu na majukumu yake na kuratibu masuala ya usalama wa usafiri wa ardhini. Kamwelwe alisema pia utaweka taratibu wa kuanzisha Baraza la Ushauri wa watumiaji wa huduma zinazodhibitiwa, kuainisha utaratibu wa kuwasilisha malalamiko na kuainisha vyanzo vya mapato, taarifa za fedha zinazopaswa kuandaliwa na mamlaka itakayoundwa.Akiwasilisha maoni ya Kamati ya Kudumu ya Bunge ya Miundombinu, Mjumbe wa kamati hiyo, Dk Rashid Chuachua alisema adhabu zilizopendekezwa kwenye muswada huo ni kubwa. Katika kifungu cha 35 3 kamati inaona kiwango cha tozo kilichowekwa cha asilimia 1.5 inayotozwa kwenye pato ghafi ni kiwango kikubwa kwani inaweza kukusanya kiasi kingi, lakini uhalisia hakuna faida kubwa. Hivyo Kamati inapendekeza kiwango cha asilimia kirekebishwe na kiwe kisichozidi asilimia moja.Dk Chuachua alibainisha kuwa viwango vya tozo za watoa huduma kubadilisha tozo na mlolongo mrefu na kwa muda mrefu viwango hivyo havijafanyiwa marekebisho. Kamati inashauri katika kanuni kuwe na kikokotoo kinachotokana na gharama ya uendeshaji ili kutatua changamoto.Pia mamlaka itakayoundwa iondokane na mfumo wa utendaji wa urasimu unaofanywa na taasisi zingine za kiserikali zinazotoa huduma na ambazo si za kibiashara. Katika juhudi za kupunguza ajali barabarani pamoja na kuwa na mabasi yamefungwa vidhibiti mwendo ni vyema magari makubwa ya mizigo nayo yakafanyiwa utaratibu huo kwa sababu imebainika hivi karibuni ajali nyingi zimekuwa zikisababishwa na mwendokasi. Kwa upande wa maoni ya Kambi Rasmi ya Upinzani Bungeni yaliyowasilishwa na Msemaji wa kambi hiyo kwenye Wizara ya Ujenzi, Uchukuzi na Mawasiliano, James Mbatia, aliunga mkono mswada huo kwa sababu ya umuhimu wake kwa taifa.Naunga mkono miswada yote miwili kwa sababu una lengo la kuifanya Tanzania kuwa salama na eneo nzuri kwa kuishi. Hata hivyo alisema kifungu cha 161 kinaipa bodi mamlaka ya kuanzisha idara na vitengo kwa ajili ya kurahisisha utendaji wake. Jambo hili linahitaji uangalifu wa kina kwa kuwa linaweza kutoa mwanya wa matumizi mabaya ya madaraka badala ya maslahi ya Mamlaka.Aliongeza: Chombo au mamlaka yenye jukumu la kuidhinisha muundo wa utawala, utendaji au uundwaji wa idara na vitengo kwenye taasisi ni Ofisi ya Rais - Menejimenti ya Utumishi wa Umma. Tunatoa tahadhari hiyo kwa ajili ya uwazi na uwajibikaji wenye tija. Alisema kifungu cha 172 kinahusu Mamlaka inaweza kuwaajiri wataalamu washauri na wabobezi wa mamlaka katika fani mbalimbali kwa makubaliano kama mamlaka itakavyoona inafaa. Muswada wa Hali ya Hewa Kamwelwe alisema sheria hiyo itaanzisha Mamlaka ya Hali ya Hewa Tanzania pamoja na kuweka masharti bora ya usimamizi, uratibu na udhibiti wa huduma za hali ya hewa.Muswada huo unatoa adhabu kali kwa makosa yanayohusu matumizi wa vifaa ya kupima hali ya hewa kisichohakikiwa, kuhamisha kituo au kifaa cha hali ya hewa, na kosa la kusambaza takwimu za hali ya hewa. Akiwasilisha maoni ya Kamati, Dua Nkurua alisema Kamati inashauri adhabu ya Sh milioni 5 au kifungo kisichopungua miaka mwili kwa kuhamisha kituo au kifaa cha hali ya hewa ni kubwa na kupendekeza faini isiyopungua Sh milioni 1 au kifungo kisichopungua mwaka mmoja.Pia imetaka adhabu kwa atakayekutwa akitumia kifaa cha kupimia hali ya hewa bila kuhakikiwa faini yake isiyopungua Sh milioni 10 hadi isiyozidi Sh milioni 1 na kufungo kisichopungua miaka 5 hadi kuwa kisichozidi mwaka mmoja. Pia kuhusu adhabu kwa kosa la kusambaza takwimu za hali ya hewa bila idhini ya mamlaka ya faini isiyopungua Sh milioni 20 na kifungo cha miaka 5 ni kubwa na kupendekeza faini isiyopungua Sh milioni 5 na kifungo kisichopungua miaka 2.Kwa upande wa Kambi ya Upinzani, Mbatia alisema: ukiangalia adhabu zilizowekwa katika muswada huu zinakatisha tamaa wadau wengine kuweza kuwa wabunifu katika dunia ya leo yenye ushindani mkubwa katika fani mbalimbali. Pia alikosoa kifungu cha 112a kinachotoa hitaji la mtendaji mkuu wa Mamlaka kuwa lazima awe na sifa ya usomi wa PhD doctorate degree katika fani ya Hali ya Hewa au sayansi zinazoshabihiana nayo kutoka katika Chuo kikuu kinachotambulika.Hapa kuna shida kwani kuna Watanzania ambao wana shahada ya pili lakini wana uzoefu mkubwa na wamehudhuria mafunzo mbalimbali yanayohusiana na fani husika. Kitendo cha kuweka kwenye sheria kigezo cha kuwa na doctorate degree ni kuwanyima fursa Watanzania hao. Michango ya wabunge Akichangia maoni kuhusu muswada huo, Mbunge wa Kaliua, Magdalena Sakaya CUF, muswada huo haujaonesha wazi namna sheria itakavyodhibiti ajali zinazosababishwa na madereva bodaboda. Madereva bodaboda hawazingatii sheria, hawajui matumizi sahihi ya barabara na wamefikia hatua hata ya kubeba wanafunzi wanne kwenye pikipiki.Kuhusu Muswada wa Hali ya Hewa, Sakaya alitaka kuimarisha sekta hiyo ili kuwa na taarifa sahihi ambazo zinaweza kuwasaidia wananchi husani wakulima. Mbunge wa Nkenge, Dk Deodorus Kamala CCM, alieleza umuhimu wa elimu ya matumizi sahihi ya barabara liwe jukumu la mamlaka itakayoanzishwa. Pia alieleza alama za barabarani zinapaswa kuwekwa kwenye maeneo husika.Mbunge wa Kasulu Mashariki, Daniel Nsanzugwanko CCM, alisema majukumu ya ukaguzi wa mabasi ni vyema yakawa kwenye mamlaka itakayoanzishwa na si kwa askari wa usalama barabarani. Leo Bunge pamoja na shughuli zingine litajadili na kupitisha Muswada wa Sheria ya Huduma za Maji na Usafiri wa Mazingira wa Mwaka 2018 na Muswada wa Sheria ya Marekebisho ya Sheria mbalimbali Na.4 wa Mwaka 2018.  <topic>: kitaifa 