<classify> WAKATI kukiwa na ongezeko la maeneo ya biashara yanayouza nyama choma nchini, madaktari wanaotibu saratani wameonya ulaji wa nyama nyekundu ya kukaanga, kubanika, ulaji wa viungo kwenye chakula na unywaji pombe, ndicho chanzo cha baadhi ya saratani.Madaktari hao wameyasema hayo jana katika Mkutano Mkuu wa Chama cha Wanahabari Wanawake Tanzania TAMWA uliofanyika jijini Dar es Salaam. Kwa mujibu wa Shirika la Afya Duniani WHO, kuna kesi za wagonjwa wapya waliogundulika na saratani 35,000 kila mwaka, huku ukanda wa Afrika Mashariki ukiwa na waathirika wapya wa saratani kuanzia 95,000 hadi 1,000,000 kwa mwaka sawa na asilimia 42.7.Tanzania imebainika kuwa na wagonjwa wapya wa saratani kwa asilimia 54.9 kati ya hao. Madaktari hao wa Hospitali ya Narayana ya India walisema nyama nyekundu iliyookwa na ulaji wa viungo vingi katika chakula ikiwamo pilipili, viungo vya pilau na viungo vinginevyo ikiwemo vyakula vya kukaanga ndicho chanzo cha saratani ya mapafu, koo, ini na utumbo mkubwa.Akizungumza katika mkutano huo ambao wanahabari wanawake walipata ushauri wa kiafya, Daktari Rolut Ranade ambaye ni mtaalamu wa magonjwa ya kinamama, alisema wanawake wanaathiriwa zaidi na saratani za aina nne ikiwamo ya shingo ya kizazi, nyumba ya uzazi, mayai ya uzazi na uvimbe tumboni. Saratani hizi zinaathiri zaidi kinamama Tanzania na baadhi ya nchi za Afrika na hata India, alisema Dk Ranade na kuongeza kuwa saratani inapogundulika mapema ni rahisi kuitibu, lakini ikifikia hatua ya tatu, itahitaji upasuaji.Dk Ranade pia alisema wanawake wanaochelewa kupata watoto wapo hatarini kupata saratani. Umri wa kuzaa ni ule wa kati ya miaka 20 hadi 40 na endapo mwanamke atachelewa ni rahisi kupata saratani kwa sababu katika kipindi hiki cha kuzaa, mwili wake hupitia mabadiliko makubwa, alisema. Alitaja saratani nyingine kama zinazowaathiri wasichana wadogo wenye umri wa chini ya miaka 20.Hizi hutibiwa kwa urahisi endapo zitagundulika mapema, alisema. Alisema hata hivyo wasichana wa umri mdogo kuanzia miaka tisa hadi 13 wanatakiwa kupata kinga maalumu ya kuzuia saratani ya kizazi kwa vile umri huo hajaanza masuala ya kujamiana, na kuitaka jamii kuokoa mabinti zao kwa kuhakikisha wanapata kinga hiyo.Akizungumzia Mkutano Mkuu wa Tamwa, Mkurugenzi wa chama hicho, Rose Reuben alisema waandishi wana mambo mengi na hivyo hujisahau kuangalia afya zao. Ndiyo maana tumeona wanahabari wanawake watumie fursa hii kupata elimu ya afya na ushauri. Wanawake wanaweza kuathirika na wao pia watatumia kalamu zao kuelimisha wengine, alisema. Mbali na mafunzo hayo, pia wanahabari wanawake wamepata fursa ya kupata ushauri kuhusu afya ya uzazi na namna ya kujingika kupata maambukizi mbali mbali kwenye via vya uzazi.  <topic>: kitaifa 