<classify> MWANDISHIWETU-BIHARAMULO KAMATI yaKudumu ya Bunge ya Uwekezaji na Mitaji ya Umma PIC, imeridhishwa na maendeleoya mgodi wa Stamigold, baada ya uongozi wake mpya kuweza kupunguza kwa kiasikikubwa gharama za uendeshaji. PICilikutana na uongozi wa mgodi huo Oktoba 30 jijini Dodoma na Novemba 17 mwakahuu, kamati hiyo ikatembelea mgodi huokujionea hatua ambazo zimefi kiwa. Katikaziara hiyo, kamati iliambatana na Waziri wa Madini, Doto Biteko, Kamishna wa MadiniMhandisi David Mulabwa, Mkurugenzi wa Sera na MipangoWizara ya Madini,Augustine Ollal, Mwenyekiti wa Bodi ya Wakurugenzi ya Shirika la Madini laTaifa STAMICO, Meja Jenerali Mstaafu Michael Isamuhyo, Kaimu MkurugenziMtendaji wa STAMICO, Dk.Venance Mwasse na Mkuuwa Wilaya ya Biharamulo, Saada Malunde. Akitoataarifa kwa kamati hiyo, Mkuu wa Mgodi wa Stamigold, Mhandisi Gilay Shamika,alisema menejimenti ya mgodi huo imefanya uchunguzi wa kimaabara ili kujua uwepowa dhahabu katika sampuli vya mgodi huo. Alisemakwa mujibu wa uchunguzi uliofanywa kwenye maabara ya The African Minerals andGeo-sciences Centre AMGC zamani SEAMIC mwaka 2018, imebainisha uwepo wawastani wa wakia 200,000 za dhahabu kutoka kwenyebwawa la visusu Tailings Storage Facility lenye ujazo wa tani 8,600,000. Shamikaalisema kwa sasa, mgodi umeshandaa Mpango wa Biashara mahususi kwa ajili yakuchenjua visusu hivyo. Mpangohuo unaelezea makadirio ya mapato yatakayopatikana, gharama na faida zitakazotokanana mradi huo. Visusuhivyo vinakadiriwa kuwa na thamani ya dola za Marekani milioni 260 na vinaweza kuchenjuliwakwa miaka saba kulingana na tafi ti mbili tofauti zilizofanyikakwa wakati tofauti ili kujiridhisha na makisio hayo, alisemaShamika. Shamikaalisema katika mwaka wa fedha wa 201819 jumla ya wakia 13,194.58 za madini yadhahabu na wakia 1,813.57 za madini ya fedha zenyethamani ya Sh bilioni 38.3 zimezalishwa na kuuzwa na mgodi huo. Alisemampango wa mgodi ni kuzalisha wastani wa wakia 1,200 kwa mwezi sawa na wakia14,400 kwa mwaka ili kukidhi gharama za uendeshaji na kupata faida katika mwezihusika. Kwamwaka wa Fedha 201819 mgodi ulivuka malengo kwa kuzalisha wakia 15,008.15ambapo wakia 13,194.58 zilikuwa za madini ya dhahabu na wakia 1,813.57 zamadini ya fedha zote zenye thamani ya Sh bilioni 38.4, alisema Shamika. Alisemauongozi wa STAMIGOLD umeendelea kupunguza gharama za uzalishaji na uendeshajiwa mgodi ambapo zimepungua kutoka wastani wa dola zaMarekani 1,800 kwa wakia moja katika kipindi cha Januari hadi Machi, 2018 nakufi kia wastani wa USD 940.14 kwa wakia moja katika kipindi cha Julai 2018hadi Juni, 2019. Alisemamgodi unaingia gharama kubwa za uendeshaji kutokana na matumizi ya nishati ya mafuta. Mgodiunatumia wastani wa lita 15,000 za mafuta kwa siku ili kukamilisha shughuli zautendaji za kila siku. Matumizi hayo ya mafuta yanaugharimumgodi takriban Sh bilioni 1 kwa mwezi, alisema Shamika. ma mpangowa kuunganishiwa umeme utakapokamilika, gharama za umeme zinatarajiwa kupunguzakwa Sh milioni 700 kwa mwezi. KAMATIYAWAVULIA KOFIA Katikamaazimio ya kamati na mgodi yaliyofanywa Novemba 18 mjini Geita, kamati hiyopamoja na kuonyesha kuridhishwa kwake na hatua zilizopigwa na mgodi, pia ilitoamaagizo kwa uongozi wa mgodi huo ambao unamilikiwa na Serikali na kuendeshwa naWatanzania kwa asilimia 100. Kamatihiyo chini ya Mwenyekiti wake, Dk. Raphael Chegeni na Makamu Mwenyekiti,Zainabu Vullu, pamoja na mambo mengine waliwataka wafanyakazi kujituma zaidiili kuhakikisha wanafi kia malengo waliyojiweka. Kamatipia itatoa ushirikiano kila inapohitajika,alisema Dk. Chegeni. Piakamati hiyo ilitaka uchimbaji na utafi ti kwenye mgodi huo ufanyike kwa pamojana ilipongeza hatua ya kupunguza gharama za uendeshaji wa mgodi huo ambao kablaya uongozi mpya zilikuwa juu hadi Serikali ikafi kiria kuufunga. Kamatipia ilitaka utekelezaji wa mradi wa visusu, ili fedha za dola za Marekanimilioni 260 zipatikane kama ambavyo inakadiriwa na wataalamu wa mgodi huo kuwa mradihuo utaingiza fedha hizo. Ilitakapia baada ya utafi ti kukamilika kuwe na eneo jingine zaidi la kuchimba madinihayo ya dhahabu tofauti na lile ambalo sasa linachimbwa. Kuhusukuuza madini kwenye soko la ndani, mjitahidi hilo liwe limeanza kutekelezwakabla ya mwisho wa Januari,alisema. BITEKOANAVYOUKUBALI UONGOZISTAMIGOLD Septemba19 mwaka huu, Waziri Biteko alitembelea mgodi huo wa Stamigold Biharamuloambapo alieleza kuridhishwa kwake na unavyoendeshwa na uongozi huo mpya. Kwanzawameshusha sana gharama za uendeshaji, mwanzo walikuwa wanazalisha wakia moja kwadola za Marekani 1,800 na kuiuza kwa dola 1,223, sasa uzalishaji wa wakia mojaumeshuka mpaka dola 940. Tunaaminiwataishusha pia mpaka ifi ke 800 ndipo ambapo tunaweza kupata faida kubwa,lakini wamefanya kazi kubwa kuhakikisha uhai wa mgodi unaweza kuendelea. Moja yahoja inayofanya uendeshaji kuwa juu ni matumizi ya mafuta, tunatumia zaisi yaSh bilioni moja kwa mwezi kwaajili ya mafuta, tukipataumeme gharama itashuka, tutakuwa tunatumia Sh milioni 300,tutakuwa tumeokoa karibu Sh milioni 700. Wizaraya Madini imeshazungumza na Wizara ya Nishati na kabla ya hapo wakati ikiwa niwizara moja Wizara ya Nishati na Madini, mchakato uliokuwepo ni umemeunaotoka Rusumo kwenda Geita tupate line yetu ya megawati tatu ambayoitasambaza umeme kwenye mgodi huu na kushusha gharama za uendeshaji, mradi huu waumeme unakamilika mwakani. Kwawafanyakazi wa mgodi jitihada zao za kupunguza gharama za uendeshaji na kuanzakupata faida, imani yetu ni kwamba wataendelea kuwa waaminifu, tufanye mgodihuu wa Watanzania uwe mfano, tuondoe aibu kwamba Watanzania wakipewa kituwakisimamie wenyewe kinawafi a mikononi mwao, anasema Biteko. Akizungumziamgodi huo ulivyokuwa kabla kuja kwa uongozi mpya, Biteko anasema Stangold ilikuwana historia mbaya sana, mgodi huu ulikuwa shamba la bibi na watu walikuwawanaiba bila aibu na gharama inabeba Serikali. Gharamaya mafuta na kemikali ilikuwa inaongezwa mara dufu. Serikaliiliwekeza Sh bilioni 20 za kuendeleza mgodi lakini matokeo yake mgodiukazalisha madeni ya Sh bilioni 63 baada ya ukaguzi ikawa Sh bilioni45. Ilifi kamahali tukapeleka kwa Rais ombi kutaka mgodi huo uvunjwe, tulisema labda pepohili linaloitwa Stamigold labuda lifutwe. Tukaletatimu ya kwanza ikakubali, bahati nzuri Stamico wakajiongeza wakabadiliuongozi. Tulivyoletatimu ya pili kukagua tukakuta hali imekuwa angalau nzuri, uzalishaji wa wakii mojaumeshuka kutoka dola za Marekani 1,800 hadi 940, tunataka ishuke mpaka 800,anasemaBiteko. CHIMBUKOLA STAMIGOLD Mgodiawali ulikuwa ukimilikiwa na Kampuni ya Pangea Minerals, kupitia African BarrickGold na Januari 2014 Shirika la Madini la Taifa Stamico lilikabidhiwa mgodilikiwa na hisa asilimia 99.99 na Msajili wa Hazina asilimia0.11. Stamigoldambayo ni kampuni tanzu ya Stamico, ni ya kitaifa inayokuwa, iliyolengakuzalisha dhahabu kwa gharama nafuu na kuongeza rasilimali ya muda mrefu wauwezekano wa biashara huku ikitengeneza fursa za ajira na kuwashirikisha wadauwote kwa maendeleo ya taifa. Dira yakeni kuwa wazalishaji maarufu wa dhahabu kwa lengo la kuchangia katika uchumi wataifa na kuwa mfano wa kuigwa sekta ya madini.  <topic>: kitaifa 