<classify> NAIBU Waziri wa Ardhi, Nyumba na Maendeleo ya Makazi, Angellina Mabula amezidi kuzibana taasisi na kampuni zenye madeni makubwa ya kodi ya pango la ardhi, ikiwemo kampuni na taasisi nane Mwanza, ambazo zinadaiwa zaidi ya Sh milioni 900.Mabula ametembelea taasisi na kampuni hizo alipotua Mwanza. Kampuni na taasisi alizotembelea ni Synergy Tanzania Ltd, Ideal Development Ltd, Birchard Oil Ltd, Shule za Musabe, Taasisi ya Taifa ya Utafiti Magonjwa ya Binadamu NIMR, Ndamavyo Auto Spares, Jesse Company Ltd na Maabara ya Taifa ya Udhibiti Samaki na Mazao ya Uvuvi.Akizungumzia ziara hiyo, alisema anatembelea wenye madeni makubwa, kutokana na baadhi yao kushindwa kulipa ama kurekebisha madeni yao baada ya kikao cha Juni 11, mwaka huu, kilichowakutanisha wadaiwa zaidi ya 200 jijini Dodoma Kwenye shule za Musabe, Naibu Waziri huyo alimtaka mmiliki wa shule hizo, Daniel Musabe kulipa deni lake la kodi ya pango la ardhi linalofikia Sh milioni 57.4 katika viwanja vyake vinne anavyomiliki kufikia Julai 31, mwaka huu, ili kuepuka kufikishwa katika Baraza la Ardhi na Nyumba.Mmiliki wa shule hizo ambazo ni za Chekechea, Msingi na Sekondari alimueleza Dk Mabula kuwa yuko tayari kulipa deni la kodi ya pango la ardhi, lakini alishindwa kufanya hivyo kutokana na changamoto za kibiashara. Aliahidi kulipa kiasi anachodaiwa kuanzia Agosti, mwaka huu na kumaliza deni lote ifikapo Desemba.Akiwa katika Kampuni ya Birchard Oil Limited, waziri huyo ambaye aliambatana na Mkuu wa Kitengo cha Kodi Wizarani, Denis Masami aliitaka kampuni hiyo kulipa kodi ya pango la ardhi inayofikia Sh milioni 85.23, ikiwa ni pamoja na malimbikizo ya kodi za miaka ya nyuma.Meneja Uhusiano wa kampuni hiyo inayojishughulisha na uzalishaji mafuta na marobota ya pamba, Arshad Jetha alisema kuwa kampuni yake pamoja na kudaiwa kodi ya pango la ardhi kwa baadhi ya viwanja inavyomiliki, baadhi yake alishalipia. Hivyo, aliomba kuhakikiwa madeni yake ili kupata deni halisi. Ideal Development Ltd kupitia Meneja wake Burnanuddin Rajbhai, alikiri deni la kodi ya pango la ardhi linalofikia Sh milioni 79. Aliomba apewe muda wa kulipa katika awamu tatu tofauti. Naibu Waziri wa Ardhi alitaka kampuni na taasisi zilizokubali kulipa madeni, kuandika barua ya kueleza namna zitakavyolipa na muda wa mwisho wa kulipa madeni yao katika ofisi za ardhi za halmashauri husika.Nakala za barua hizo, ziende ofisi ya Kamishna Msaidizi wa Ardhi wa Kanda ya Ziwa. Kamishna Msaidizi wa Ardhi Kanda ya Ziwa, Makwasa Biswalo aliionya kampuni ya Ideal Development Ltd kwa kushindwa kutekeleza makubaliano yaliyofikiwa ya kulipa deni lake. Alieleza kuwa hatua itakayofuata kwa kampuni hiyo ni kufikishwa katika Baraza la Ardhi.Alisema suala la kuingia makubaliano ya malipo, haliwezi kufanyika kwa mara ya pili. Kampuni ya Synergy Tanzania Ltd kupitia kwa Meneja Utawala wake, Florence Kivamba iliahidi kuandika barua ya makubaliano ya kulipa deni la Sh milioni 43 inayodaiwa, ingawa aliomba kufanya mawasiliano na uongozi wa juu, kwa kuwa ziara ya Naibu Waziri wa Ardhi ilikuwa ya kushtukiza na uongozi haukuwepo.Akiwa NIMR, Mabula aliueleza uongozi wa taasisi hiyo kuwa inadaiwa Sh milioni 515.7 za kodi ya pango la ardhi na kwamba taasisi hiyo haijawahi kulipa kodi hiyo tangu mwaka 1996.  <topic>: kitaifa 