<classify> ANDREW MSECHU Dar es Salaam RIPOTI ya Ofisi ya Taifa yaTakwimu NBS kuhusu kiwango cha umasikini wa kipato kwa Tanzania bara kwamwaka 201718, imeainisha mikoa inayoongoza kwa utajiri na ile masikini, huku wataalamuwakisema eneo lenye rasilimali nyingi haimaanishi watu wake watakuwa matajiri. Kwa mujibu wa ripoti hiyo, mikoainayoongoza kwa kiwango kidogo cha umasikini ni Dar es Salaam na Kilimanjaro. Ripoti hiyo inaonesha kuwa Dares Salaam asilimia 92 ya wakazi wake wana kipato zaidi ya dola moja ya Marekanikwa siku, ikifuatiwa na Kilimanjaro 90, Njombe 87, Morogoro 80.7 naSongwe 79.3. Mikoa inayoongoza kwa umasikininchini ni Rukwa ambao watu wenye kipato hicho cha zaidi ya dola moja ya Marekanikwa siku ni asilimia 45, ikifuatiwa na Simiyu 39.2, Lindi 38, Geita 37.5,Mwanza 34.6, Kigoma 34.5, Tabora 34.5 na Singida 34. Wataalamu wa uchumi walisemalicha ya mikoa iliyoonekana masikini kuwa na rasilimali nyingi, suala la watukujituma na mgawanyo keki ya taifa nimuhimu kutazamwa. Kwamujibu wa NBS, umasikini na utajiri vimepimwa kwa kuangalia wastani wa viwangovya matumizi ya familia kwa mwezi ambapo kwa Dar es Salaam wastani wa matumiziya familia moja ni Sh 720,946 wakati Rukwa ni Sh 268,041. Vipimohivyo vilichukuliwa pia katika wastani wa bidhaa za chakula kwa mwezi na zisizoza chakula, ambazo hutumiwa na mtu mzima kwa kipindi hicho. Vinginevilivyotumika ni uwezo wa familia kupata chakula kinachozalishwa na familia yenyewena matumizi ya bidhaa na huduma nyingine, ikiwemo mavazi, usafiri, mawasiliano,afya na elimu. Hiihaijumuishi kodi na matumizi mengine yahusuyo makazi, na wala haiangaliimatumizi yaliyopo kwenye matukio kama ya harusi, mazishi na wala haiangaliimatumizi katika vifaa vya kisasa, ikiwemo magari na televisheni, inasema ripotihiyo. Mstariwa umasikini unaoangaliwa katika suala la chakula unaegemea zaidi uwezo wahifadhi ya chakula, ikizingatiwa aina ya chakula kilichotumiwa kwa asilimia 10hadi 50 ya idadi ya watu. Gharamahalisi ya chakula kwa mujibu wa mstari wa umasikini ni Sh 1,109.53 kwa mtumzima kwa siku sawa na Sh 33,748 kwa mwezi. Katikamstari wa umasikini, mahitaji muhimu yanaangaliwa kama mahitaji ya ziada yasiyoya chakula, ikiwemo mavazi, usafiri, elimu na afya ambayo kwa jumla yanapewawastani wa Sh 49,320 kwa mtu mzima kwa mwezi. Mahitaji ya muhimu katika hali ya umasikiniunaangalia mlinganisho wa matumizi ya mahitaji muhimu ya kila kichwa kwa mwezikatika idadi ya watu iliyopo, ikilinganishwa na matumizi ya chakula pekeeambayo hutumika pia kuangalia umasikini kwa kichwa. Kina cha umasikini unaonesha kiwango chawastani namna familia masikini zilivyo kutoka katika mstari wa umasikini.Kinaangalia matumizi halisi ya wanafamilia katika mstari wa umasikiniikilinganishwa na jamii nzima, inasema ripoti hiyo. NBSinaeleza umasikini unaonekana kutokana na idadi ya rasilimali zilizopo, zinazowezakutumiwa na mtu mzima, ikilinganishwa na namna zinavyoweza kupunguza umasikini,ikikadiriwa kwamba watu wote walio masikini wanashabihiana katika matumizi yaochini ya mstari wa umasikini. Katikaripoti hiyo, NBS inaeleza kwa mwaka 201718 ilibaini kuwa wastani wa matumizikwa familia kwa mwezi kwa Tanzania Bara ilikuwa ni Sh 416,927, huku maeneo yamijini matumizi yalikuwa makubwa yanayofikia Sh 534,619 na vijijini yalifikiaSh 361,956. Ripotihiyo ilieleza pia umasikini katika matumizi muhimu ulipungua kutoka asilimia28.2 mwaka 201112 hadi asilimia 26.4 kwa mwaka 201718 na katika chakula ulipunguakutoka asilimia 9.7 mwaka 201112 hadi asilimia 8.0 mwaka 201718. WASEMAVYO WATAALAMU Mtaalamuwa uchumi kutoka Chuo Kikuu cha Sokoine, Profesa Honest Ngowi, alisema mikoahii inayoonekana kuwa masikini ni ile yenye rasilimali nyingi, madini na mazao. ProfesaNgowi alisema rasilimali ni jambo jingine na maendeleo ni jambo jingine, ndiyomaana mikoa kama Geita na mingineyo ina rasilimali nyingi, lakini bado watuwake si matajiri. Kuna nchi kama Israel na Ubelgiji ambaohawana rasilimali, lakini unakuta nchi kama Israel ambayo ina jangwa ndiyoinayoongoza kulisha dunia. Sasa hapo kuna mambo mtambuka, namna watuwanavyowezeshwa kukabiliana na mazingira yao. Hapatunaona pia kuna suala la mgawanyo wa keki ya taifa, kuna maeneo yanapata mgawomkubwa na mengine yanaminywa, lakini si suala ambalo mimi nalishabikia, katikamaeneo yote watu wanatakiwa wasisubiri Serikali iwaletee mgawo, alisema ProfesaNgowi. Alisemasuala la msingi watu wafanye kazi kwa juhudi, watafute mbinu za kujisaidia nawajiendeleze katika maeneo yao. Sualala msingi watu waangalie namna watakavyomiliki rasilimali kwenye maeneo yao nakuishinikiza Serikali iandae sera zinazowasaidia, alisema. Mtaalamu mwingine wa uchumi, Profesa Haji Semboja, alisema matokeohayo yanaweza kuwa yanaakisi kile ambacho watafiti walikitarajia, lakini kunahaja ya kuangalia zaidi uhalisia wa utajiri na rasilimali zilizopo katikamikoa. Profesa Semboja alisema kwa tafsiri sahihi, umasikini ni hali yakukosa fursa na kushindwa kutumia fursa kwa faida ya ustawi wa watu katika maendeleoyao. Alisema fursa zinazotakiwa kuangaliwa wakati wa kutafsiri umasikini nautajiri wa watu katika maeneo ni suala la rasilimali zilizopo, uwekezaji,uwezeshaji, biashara, matumizi na uwezo wa watu kuweka akiba, suala ambalowatafiti wengi wamekuwa wakilikwepa. Ni kweli, uko umasikini wa kipato, wa hali pia. Utaratibu uliowekwana mataifa mengi wanaangalia kwa uwiano wa uwezo wa kupata na kutumia dola mojaya Marekani. Huu unaangalia uwezo wa watu kutafuta, kupata na kutumia dola kwasiku. Tafsiri hii haiangalii uwezo wa mtu kwa namna anavyojitathmini nakujithamini, hauangalii utajiri wa mashamba na rasilimali nyingine, hauangaliiukoo wenu mko wengi au wachache kiasi gani, hauangalii uhusiano wa ndugu namengineyo, alisema Profesa Semboja. Alisema wapo watu ambao wana utajiri mkubwa wa mashamba na mifugo nawana uwezo mkubwa wanaouona wao unawaridhisha kuliko kushika dola mkononi, kwakuwa wanaweza kula, kunywa na kulala vizuri. Profesa Semboja alisema ni vyema pia waangaliwe watu kwa hali zao,kuridhika kwao na namna wanavyochukulia maisha yao kwa kuwa Tanzania inarasilimali nyingi ambazo hata matumizi yake hayajarasimishwa, lakini wananchiwanaendelea kunufaika nazo bila kujali mikoa wanayotoka.  <topic>: kitaifa 