<classify> WAFUGAJI samaki katika maji baridi mkoani Morogoro wameshauriwa kuchukua tahadhari wakati wa kuandaa mabwawa ya samaki ili kuzuia magonjwa ya aina mbalimbali ukiwemo wa kupasuka na kukatika kwa vichwa vya kambale.Mwenyekiti wa Kamati ya Huduma za Ugani wa Chuo Kikuu cha Sokoine cha Kilimo SUA, Dk Claudius Luziga alisema hayo hivi karibuni wakati alipotoa maelezo juu ya ufugaji bora wa samaki, magonjwa ya samaki, kinga na tiba wakati wa maonesho.Dk Luziga alisema samaki huugua magonjwa mbalimbali yanayosababishwa na minyoo, fangasi na pia hupatwa na chawa, na wanaweza kubeba vimelea vya magonjwa kama taifodi na kipundupindu.Hata hivyo, alisema kituo kimeendelea kufanya utafiti wa kupata tiba ya kukabiliana na magonjwa ya samaki na hasa ugonjwa unaowashambulia samaki ujulikanao kama kuvu au ukungu ama fangasi, unaojulikana kitaalamu kama Saproleniass.Dk Luziga alisema ugonjwa wa kupasuka na kukatika vichwa kwa kiwango kikubwa unawaathiri zaidi samaki aina ya kambale, wanaofugwa katika mabwawa yaliyojengwa kwa saruji, yenye kina kifupi yasiyo na matope na kupitisha mwanga wa jua.Alisema, ugonjwa huo husababishwa pia na lishe duni na hasa ukosefu wa upungufu wa Vitamin C na tatizo hilo huwapata kambale wa rika zote ingawaje tatizo hilo ni kubwa zaidi kwa samaki wa miezi minne na kuendelea.Alitaja dalili zake ni samaki kuvimba tumbo, macho kuwa makubwa na kutoka nje ikiwa na kujitokeza mstari mwekundu kati ya kichwa na kiwiliwili, samaki kuwa na kidonda kikubwa kati ya kichwa na kiwiliwili, kichwa kukatika au kupasuka na mwishowe samaki kufa.Tunashauri kinga ni bora kuliko tiba, alisema Mwenyekiti wa Kamati ya huduma za ugani wa SUA, Dk Luziga. Kwa mujibu wa Mwenyekiti huyo, ufugaji wa samaki ni miongoni mwa shughuli zinazokua kwa kasi nchini katika miaka ya hivi karibuni.Dk Luziga aliyataja baadhi ya maeneo ambayo samaki hufugwa kwa wingi katika maji baridi maji yasiyo chumvi ni pamoja na Dar es Salaam, Pwani, Mwanza, Arusha, Mbeya na Morogoro.Baadhi ya wafugaji wa samaki kutoka Manispaa ya Morogoro waliopata fursa ya kupatiwa elimu hiyo kwa nyakati tofauti walisema kuwa, elimu waliyopata itawasaidia vyema katika kuboresha ujenzi wa mabwawa ya samaki ili kuzuia magonjwa.  <topic>: kitaifa 