<classify> TAASISI ya Moyo ya Jakaya Kikwete JKCI jijini Dar es Salaam, inajiandaa kuanza matibabu ya upandikizaji wa moyo kwa wagonjwa.Kupandikiza moyo ni upasuaji, unaofanyika ili kuondoa moyo ulioharibika wa mgonjwa, na badala yake kupandikiza moyo wenye afya wa mtoaji mfadhili.Hayo yalisemwa jana Dar es Salaam na Mkurugenzi Mtendaji wa taasisi hiyo, Profesa Mohamed Janabi wakati akizungumzia mafanikio ya miaka minne ya taasisi hiyo katika ukumbi wa Idara ya Habari Maelezo.Profesa Janabi alisema taasisi hiyo, imekuwa ikifanya matibabu mbalimbali ya kibingwa na siku za karibuni, wataanza rasmi upandikizaji wa moyo.Upandikizaji wa moyo sio kitu kikubwa, wataalaumu kwa nchi zilizoendelea duniani wanafanya hii, na sasa wameanza kutengeneza artificial heart moyo bandia, sio lazima kupata mfadhili wa moyo, vitu vinatengenezwa vinavyofafana na moyo wa binadamu.Hivyo sisi kabla hatujafika huko kutengeneza moyo bandia, tupo mbioni kuanza upandikizaji huu wa moyo kutoka kwa mfadhili, sio operesheni kubwa, alisema Janabi Alisema tayari wameanza kuandaa miundombinu kwa ajili ya huduma hiyo na kwamba bado vifaa vichache tu, ili matibabu hayo ya kibingwa yaanze.Miundombinu ipo tayari, kilichobaki ni kuongeza tu vifaa, maana tayari tuna vyumba vya upasuaji vitatu, chumba cha kupasua tundu dogo kimoja na cha pili kinatengenezwa kabla ya mwezi wa sita mwaka huu kitakuwa kimemalizika, na kuna mtambo ambao kabla ya mwaka huu kumalizika tutakuwa tumeshaununuaamesema.Hata hivyo, Janabi alisema changamoto kubwa ya upandikizaji wa moyo ni kupata idhini kwa mgonjwa, ambaye yupo taabani na matibabu yameshindikana na kuna kila dalili akapoteza maisha, hivyo atatakiwa kuridhia ili moyo wake utolewe na awekewe mgonjwa.Kupata moyo kwa ajili ya kupandikiza, inaweza kuwa ngumu. Moyo ni lazima utolewe kwa mfadhili donor ambaye ubongo wake umekoma kufanya kazi, lakini moyo huo unatakiwa kuwa na uwezo wa kuendeleza maisha ya mpokeaji.Japan pamoja na maendeleo yao yote, upandikizaji wa moyo upo nyuma, ni kwa vile imani yao ni buddhist, hawaamini kutoa kiungo cha binadamu mmoja kwenda kwa mwingine, maana ili uweze kupandikiza moyo mtu kabla hajafa, lazima upate idhini yupo tayari kutoa moyo kwa mgonjwa, alisema.Aliongeza Ukiondoa watu wa ajali hapa kwetu ambao hufanyiwa postmortem bila idhini kutokana na hali zao, sasa hivi tuna changamoto ya ndugu wachache, wapo tayari mgonjwa kufanyiwa postmortem ili kujua kitu gani kilifanya mgonjwa afariki ili kupata uelewa kwa siku zijazo.Alisema wao kama taasisi kwa kushirikiana na Wizara ya Afya, Afya, Maendeleo ya Jamii, Jinsia, Wazee na Watoto, wanasiasa na watunga sera, wana jukumu la kuelimisha jamii kuhusu suala hilo.Sisi kama taasisi na wizara tuanze kuelimisha jamii, maana moyo lazima upatikane ambao bado unadunda. Kama tunataka kuelekea huko lazima tuanze kutoa elimu kuanzia sasa,alisema Janabi.Alisema tayari serikali imetoa Sh bilioni 4.6 kwa ajili ya kuongeza mtambo wa Cathlab mashine na Ablation unit ili kufanikisha matibabu hayo ya upandikizaji wa moyo na matibabu ya umeme kwenye moyo.Alisema kupitia mitambo huo wa Ablation Unit, wataweza kuingia kwenye moyo na kuangalia kitu, kinachosababisha moyo kwenda haraka.Mtandao wa https: medlineplus.govhearttransplantation. html unaeleza kuwa moyo unaopandikizwa, ambao utatoka kwa mfadhili, lazima ufanane kwa kadri iwezekanavyo na aina ya tishu za mpokeaji ili kupunguza uwezekano wa mwili kuukataa.Mtandao huo unaeleza kuwa damu ya mgonjwa, itapita kwenye mashine inayoitwa heart-lung bypass machine, wakati daktari akishughulika na moyo.Mashine hiyo hufanya kazi ya kusukuma damu na oksijeni, kupeleka katika sehemu zote za mwili, badala ya moyo wa mhusika.Katika kipindi chote cha upasuaji, moyo utasimamishwa kudunda ili kumpa nafasi daktari kufanya kazi yake.Moyo ulioharibika utaondolewa na moyo wa mfadhili, utawekwa na kushonewa mahala pake. Baada ya hilo, mashine ya kusukuma damu heart-lung bypass machine itazimwa na kuruhusu damu kuanza kupita tena katika moyo huo mpya, uliopandikizwa.Upandikizaji wa moyo unaweza kufanyika ili kutibu: Moyo unaposhindwa kufanya kazi heart failure, matibabu mengine na upasuaji havisaidii tena.Matatizo makubwa ya muundo wa moyo ya kuzaliwa, nayo hayawezi kutibiwa kwa upasuaji wa aina nyingine. Mapigo ya moyo yasiyo sawa, yanaweza kutishia maisha na hakuna njia nyingine za matibabu, zinazoweza kusaidia.Mwaka 2015 Hospitali ya Papworth nchini Uingereza, ilifanya upasuaji wa kwanza duniani wa kupandikiza moyo kwa mgonjwa Huseyin Ulucan, mwenye umri wa miaka 60. Mgonjwa huyo kutoka London aliwekwa moyo mpya.Mtu huyo alikabiliwa na shinikizo la moyo tangu mwaka 2008. Ulucan alinukuliwa akisema kuwa kabla ya upasuaji huo, hakuweza kutembea, alichoka sana na hakuwa na maisha mazuri.Lakini, alifurahishwa na kuimarika kwa afya yake, tangu alipofanyiwa upandikizaji huo. Kumekuwa na matukio 171 ya upandikizaji wa moyo katika kipindi cha miaka 12 iliyopita nchini Uingereza.  <topic>: kitaifa 