<classify> FARAJA MASINDE na AVELINE KITOMARY DAR ES SALAAM SERIKALI imeagiza taasisi zote za dini nchini, ofisi za umma na shulekuhakikisha wanaweka sehemu maalumu za kunawa mikono kwa maji yenye dawa yakuua bakteria ili kuepuka maambukizi ya virusi vya corona. Agizo hilo limetolewa jana Dar es Salaam na Waziri wa Afya, Maendeleoya Jamii, Jinsia, Wazee na Watoto, Ummy Mwalimu, alipokuwa akifungua mafunzokwa viongozi wa dini nchini, yaliyolenga kujifunza jinsi ya kuepuka maambukiziya virusi vya corona ambavyo vinazidi kusambaa katika nchi mbalimbali duniani. Alisema tangu mlipuko wa corona uanze katika nchi ya China Desembamwaka jana, watu walioambukizwa wamefikia 90,870 kutoka nchi 72 huku vifovikiwa 3,112. Ili kukabiliana na virusi hivyo, nchi mbalimbali zimekuwa zikichukuahatua za kupunguza maambukizi hayo, ikiwamo Italia ambayo imetangaza kufungashule na vyuo. Kwa upande wa Korea Kusini ambayo ndiyo yenye waathirika wengi baadaya China, mkuu wa kanisa moja nchini humo ameomba msamaha baada ya kubainikakuwa mkusanyiko kwenye kanisa hilo ulifanya watu wengi zaidi kuambukizwa virusihivyo. Korea Kusini hadi juzi ilikuwana vifo 28 na watu 4,335 wenye maambukizi ya virusi hivyo. Kiongoziwa Shincheonji Kanisa la Yesu, Lee Man-hee, alipiga magoti na kuinama akiombaradhi wakati wa mkutano na waandishi wa habari. Takribaniasilimia 60 ya maambukizi ya watu 4,000 nchini humo ni washirika wa kanisahilo. Jana Ummy alisema; katika hili la kuhakikisha kuwa tunakabiliana namagonjwa haya ya mlipuko, natoa maelekezo kwa taasisi za dini, taasisi za umma,maofisi na mashule ya Serikali na binafsi kuweka sehemu maalumu ya kunawamikono kwa maji yenye dawa ya kuua bakteria ili kuepuka maambukizi yatokanayona bakteria. Mtu anatakiwa anawe mikono, awe anaingia iwe kanisani au msikitini naofisi nyingine zote, tunawaomba viongozi wa dini mwende mkatoe elimu kwawaumini wenu kuchukua tahadhari kwa kuzingatia kanuni za usafi na pia kukaambali na mtu mwenye dalili za mafua ambaye ana historia ya kusafiri nje ya nchi. Maana takwimu hizi zinatuonyesha kuwa ugonjwa huu unaendeleakusambaa duniani, hivyo kama nchi tunahitaji kuongeza nguvu na kushirikiana naviongozi wa dini katika kuhakikisha tunakabiliana na ugonjwa huu. Katika nchi zilizoathirika na ugonjwa huu, tunamshukuru Mungu ninchi nne tu za Afrika zimeripotiwa kuwa na corona ambazo ni Algeria wagonjwawatano, Nigeria mmoja, Senegal mmoja na Misri wawili, tuendelee kumwomba Munguna kuchukua tahadhari ili corona tusiione nchini, alisema Ummy. Aidha, katika hatua nyingine Ummy alitoa saa tano hadi kufikia janasaa 10, kwa kila halmashauri kutenga sehemu maalumu ya kumuweka mshukiwa waugonjwa wa corona na kufanya utaratibu wa uchunguzi na kutoa taarifa harakaWizara ya Afya. Ninatoa muda mpaka saa 10 jioni vituo vyote vya afya vya umma nchiniviwe vimetenga sehemu maalumu ya kuweka mshukiwa wa virusi vya corona nakuripoti haraka iwezekanavyo katika Wizara ya Afya kwa ajili ya kuchukua hatuastahiki, alisema Ummy. Alisema hadi sasa Tanzania ni salama, na kwamba hakuna mshukiwa waCOVID-19, lakini Serikali imeweka mikakati mbalimbali ya kudhibiti ugonjwa huousiingie nchini, ikiwa ni pamoja na kushirikisha taasisi mbalimbali zikiwamo zadini. Ummy alisema wizara yake haijalala, timu yake ina zaidi ya wiki nnesasa ipo kazini usiku na mchana kuhakikisha inawalinda Watanzania dhidi yavirusi hivyo vya corona. Alisema kutokana na mwingilianouliopo, hasa wa kibiashara na kijamii kati ya Tanzania na nchi za bara la Asiana Ulaya, anawakumbusha wananchi kufunika mdomo na pua wakati wa kukohoa aukupiga chafya kwa kitambaa au nguo safi. Tunawaomba watu wasubiri na wajiepushe na safari zisizo zalazima kwenda katika maeneo yaliyoathirika, na inapolazimu kusafiri, basiwapate maelezo ya kitaaluma kabla ya kuondoka na baada ya kurudi nchinikuzingatia uvaaji wa mask kwa ajili ya kujikinga wakati watakapokuwawanatembea katika nchi zenye mlipuko wa ugonjwa huo, alisema Ummy. Alisema kama Serikali kupitia Wizara ya Afya tayari imeshasambazavielelezo vya uelimishaji kwa njia ya redio, runinga na machapisho ilikuhakikisha asilimia kubwa ya jamii inapata ujumbe muhimu kuhusu magonjwa yaebola na corona. Pia Serikali imeendelea kununua, kusambaza vifaa vya kujikingana vile vya maabara ya kuchukulia na kusafirisha sampuli pamoja na kuhimizakufuata kanuni za huduma za afya wakati wa kuwahudumia wagonjwa wenye magonjwayanayohusiswa kuwa ya milipuko, alisema Ummy. Alisisitiza kuwa nchi ya Tanzania kama zilivyo nchi nyingine za Afrikana duniani kwa ujumla ipo katika tishio la kupata virusi vya corona, hivyoharakati na maandalizi ya kuchukua tahadhari zimekuwa zikifanyika kwa njiambalimbali ili kudhibiti jambo hilo. Kwa upande wake, Mwakilishi wa Shirika la Afya Duniani WHO, Dk.Ketsela Mengestu, alisifu mpango huo wa Serikali kwa kusema kuwa kitendo chakuwakutanisha viongozi wa dini na kuwapa elimu ni cha kipekee na cha kuigwa namataifa mengine. Uamuzi huu wa Serikali kukutana na kuwaelimisha viongozi wa dini niwa kuigwa, kwani kama tunavyotambua kuwa viongozi hawa ndio wanaoongoza wauminiwao, hivyo itakuwa ni rahisi kuweza kutoa elimu kutokana na kuheshimika kwaokatika jamii. Lakini pamoja na kwamba kumeendelea kuripotiwa kwa kesi mpya zawashukiwa wa virusi hivi, lakini hatuna haja ya kupaniki, kwani tunafahamu nikwa namna gani jamii imekuwa na hofu. Ndiyo, na hii ni kutokana na kwamba ugonjwa huu ni mpya ambaoumeshindwa kufahamika tiba yake hadi sasa, hivyo jambo la msingi linalopaswakufanyika kwa sasa ni kuhakikisha kuwa maandalizi yanafanyika kadiriinavyowezekana, hivyo WHO itaendelea kushirikiana kwa karibu na Tanzania,alisema Dk. Mengestu. Naye Sista Maria Manirakiza ambaye ni mwenyeji wa Rwanda anayefanyakazi mkoani Kigoma, alisema kuwa kulingana na maelekezo yatakayotolewa kwaviongozi wa dini ikiwamo ya kutoshikana mikono, wataweza kutekeleza agizo hilo. Mwakilishi wa Shirika la Umoja wa Mataifa la Watoto Duniani Unicefhapa nchini, Rene Dongen alisema anaipongeza Wizara ya Afya na jukwaa laviongozi wa dini kwa kuwezesha ushirikiano huo, ambao ni nguzo muhimu katikakuimarisha elimu kuhusu hatari ya magonjwa yanayoathiri afya ya jamii. Alisema Tanzania inaendelea kuwa katika hatari ya kupata maambukizi yavirusi vya ebola na corona, hivyo njia mahususi ya kujikinga na kudhibitimagonjwa hayo ni kuzingatia tabia za usafi binafsi kama vile kunawa mikono nasabuni mara kwa mara. MADAKTARI NA ELIMU YA CORONA Katika hatua nyingine, Naibu Waziri Ofisi ya Rais Tawala za Mikoa na Serikali za MitaaAfya, Josephat Kandege, amewataka madaktari kutoa elimu kwa jamiikuhusu ugonjwa wa homa ya mapafu unaosababishwa na virusi vya coronaambao umekuwa tishio duniani. Akizungumza jana Dar es Salaam wakati wa kufungamaadhimisho ya Siku ya Madaktari Duniani, Kandege pia aliwataka wananchikuzingatia maelekezo yaliyotolewa na Waziri Ummy. Naomba tuzingatie wito uliotolewa na Waziriwa Afya, kwa kipindi hiki tuache kusalimiana kwa mikono, tuache kukumbatiana,kuepuka kugusana na sisi Serikali tunaiomba MAT Chama cha Madaktari Tanzania itusaidiekutoa elimu kwa jamii kwani hili ni janga la kimataifa, alisema Kandege. Tayari Waziri Ummy alishatangaza jinsi Serikaliilivyojiweka tayari kupambana na virusi hivyo, ikiwa ni pamoja na kutengamaeneo maalumu kwa matibabu, wataalamu na vifaa. Pia alisisitiza wananchi kukata bima ya afya iliwaweze kupata matibabu ya uhakika kutokana na gharama za juu za matibabu. Kila mtu ahakikishe ana bima ya afya kwaniukiwa na bima hata magonjwa yanakuwa yanakukimbia, ukiangalia watu wenye bima huwahawaumwi mara kwa mara, lakini usipokuwa nayo ni tatizo. Kandege alisema ni bora watu wakazingatia mfumobora wa maisha, ikiwemo aina ya ulaji na kufanya mazoezi ili kuepukana namagonjwa yasiyo ya kuambukiza. Magonjwa yasiyoambukiza ikiwemo kisukari, saratani,presha, ugonjwa wa moyo ndiyo yanayoongoza na kusababisha vifo vingi vya watu,hivyo Serikali imeendelea kuhamasisha na kutoa elimu wananchi wazingatiehilo, alieleza Kandege. Kwa upande wake, Rais wa Chama cha MadaktariTanzania MAT, Dk. Elisha Osati alisema mkutano walioufanya na Rais Dk. John Magufuliumekuwa wa mafanikio makubwa katika sekta ya afya. Kuajiri madaktari 1,000 kwa wakati mmoja nijambo kubwa sana na pia ametupa jengo kwa ajili ya kufanya shughuli zetu. Sisi tunamshukuru Rais na tutaendelea kuwapamoja na Serikali katika kutoa matibabu bora kwa wananchi, alisema Dk.Osati.  <topic>: kitaifa 