<classify> RAIS John Magufuli amewaagiza wafanyabiashara kulipa kodi kwa wakati, kutotoa rushwa na kuripoti wanapoomba rushwa. Akizungumza na wafanyabiasha Ikulu jana, Rais Magufuli aliwapongeza wafanyabiashara hao kufika katika mkutano huo kwa gharama zao na pia kutoa michango yao kwa lengo la kuboresha huduma za serikali lakini pia mazingira ya biashara.Alisema lengo la mkutano huo ilikuwa ni kueleza changamoto mbalimbali zinazosababisha kodi isikusanywe ipasavyo ambapo alikumbusha kuwa kazi ya Mamlaka ya Mapato TRA ni kukusanya kodi. Aliwashukuru wafanyabiashara hao kwa kusema ukweli na wameeleza kodi inayokusanywa labda asilimia tatu ndio inakwenda serikali na asilimia kubwa inapotea kutokana na rushwa.Alisema kodi isipokusanywa kama nchi itaingia katika matatizo makubwa na kuongeza kuwa maendelo yote yanayofanyika ni kutokana na kodi za wananchi. Vituo vya afya, hospitali vyote vinajengwa kwa kodi za wananchi. Kuna hospitali 67 zinajengwa ni kodi zetu, ukarabati wa shule kongwe 88 ni kodi ...mradi wa kufua umeme Rufiji unagharibu Sh Trilioni 6.5, treni za spidi hivi vyote vinajengwa kwa fedha zenu..mfano mradi wa umeme tutaumia leo lakini baadaye umeme utakuja kushuka kwa faida yenu, alisema na kuongeza kuwa ujenzi wa barabara na ununuzi wa ndege vyote ni kutokana na kodi za Watanzania.Alisema Watanzania wote kwa pamoja wakishirikiana Tanzania itainuka. Kwa mujibu wa Rais Magufuli aliyataka majadiliano hayo na wafanyabiashara ili wale wanaosumbua wafanyabiashara wajulikane na kuwekwa wazi. Kamishna wa TRA na makamishna wote tunahitaji kodi lakini sio kodi kwa manyanyaso. Sipendi kuona mfanyakazi wa TRA akimnyanyasa mfanyabiashara na nyie wafanyabiashara acheni kunyanyasa wafanyakazi wa TRA, maana kuna wafanyabiashara wengine mna maneno ya mabaya na ya jeuri, alisema na kuongeza hata kwenye maandiko watoza ushuru wanachukiwa.Alikiri kuwa wapo wafanyakazi wa TRA waaminifu na wanafanyakazi vizuri na ndio wamekuwa chanzo cha kodi kuongezeka na kuwataka wafanyabiashara kukataa rushwa na kitendo cha kukubali kutoa rushwa ndio chanzo cha kunyanyasika. Halafu naomba niwaambie akija mfanyakazi wa TRA na kukutisha kuwa ametumwa na uongozi wa juu, sijui wamepewa maagizo kutoka juu, waambie wawaoneshe hao wako wa juu, maana mara nyingine usikute wametumwa na mapepo maana nao wanakaa huko huko juu, alisema.Kudai kodi bila mitutu ya bunduki Alionya pia tabia ya maofisa kodi kwenda kudai kodi na mitutu ya bunduki na kuongeza kuwa biashara ni mahusiano nasio kutishana. Rais Magufuli pia aliwakanya wafanyabiashara tabia ya kuoneana wivu na kupigana vita, kwani vitendo hivyo vitawarudisha nyuma na sio kusongambele. Alisema pia anatambua dhambi zao ndogo ndogo kwani wako wanaodaiwa wameshindwa kurudisha mikopo na kuwataka wanaporudi wakatengeneze.Rais aliwataka wafanyabiashara kuwataja wanaowazungusha na kuwasumbua wanapokwamishwa kusafirisha bidhaa zao kwenda nje. Ukweli ni kwamba tusipokusanya kodi kama nchi tutakuwa na tabu sana, tunazungumza vituo vya afya 355 fedha za kujenga vituo hivyo ni kodi za watanzania, ukarabati wa shule kongwe zaidi ya 88 fedha zile ni kodi, kujenga miradi mkubwa wa reli wa trilioni 7.5 ni kodi, alisema.Alisema gharama za umeme ni changamoto kwa kuwa nchi nyingine gharama yake ni ndogo tofauti hapa nchini ambapo huuzwa kwa senti 11 hadi 12 kwa uniti moja. Aliwataka pia wafanyabiashara kutokutoa rushwa kwa maofisa wa TRA kwa maelekezo kwamba ni maagizo ya juu.Msikubali kwamba ni maelekezo ya juu pengine ni maelekezo ya pepo, alisema.Hata hivyo alitoa angalizo kwa wafanyabiashara kuangalia hizo mamlaka ambazo zinakwenda kukusanya kodi na kudai ni maelekezo kutoka juu kuwa wengine wanaweza kuwa ni majambazi. Aliwataka TRA kuwasikiliza wafanyabiashara katika makadirio na ulipaji wa kodi. Ukiwa huna mwambie bwana sina nitalipa polepole, na nyie TRA wasikilizeni, biashara ni mahusiano sio uadui, wasikilizeni, alisema Rais Magufuli.Aidha, alisema taifa linalojitambua linawathamini wafanyabiashara wake, na kwamba kuna fursa mbalimbali ndani ya nchi pamoja na ndani ya Jumuiya ya Afrika Mashariki ambazo wafanyabiashara wanaweza kuzitumia. Aliwataka pia wafanyabiashara hao kukaa katika vikao vya kanda kuzungumza na kupeleka mapendekezo yao ya kikodi pamoja na changamoto nyingine katika wizara husika. Rais Magufuli alisema kila mmoja akitimiza wajibu wake taifa litafanikiwa na kwamba kuna watu wananyanyasika lakini hawazungumzi.Ombi langu mkazungumze yale ya kweli yanayowagusa Watanzania, hayo ndio ambayo napenda kuyasikia mimi, alisema. Aliagiza pia benki ziwasaidie wafanyabiashara kuendelea kwani hakuna nchi itakayofanikiwa bila wafanyabiashara. Ataka waache kuoneana wivu Rais Magufuli alisema kuwa wafanyabiashara waache kuoneana wivu Unakuta mfanyabiashara huyu hampendi huyu, huyu anampiga vita huyu, haijengi... eneo la kufanya biashara ni kubwa, ninawaomba sana tutakapoondoka sisi tuwe na watu zaidi ya milioni 100 mabilionea, alisema Rais Magufuli.Alisema hakuna vyama katika wafanyabiashara, chama chao ni fedha hivyo wafanye biashara yao kwa uwazi na uhuru. Rais Magufuli aliwataka kujipanga katika biashara zao huku akitolea mfano walikuja wafanyabiashara kutoka Uturuki, walipokutana na wafanyabiashara wa hapa nchini kuna ambao hawakua hata na kadi za mawasiliano. Aliwataka pia wafanyabiashara kuwa wazalendo kuitangaza Tanzania vizuri wanapoenda nje ya nchi sio kuipaka matope na kuichafua.Majaliwa: Wanaoisemea ukweli TRA wasionewe Kwa upande wake Waziri Mkuu, Kassim Majaliwa aliagiza mtu yoyote asiadhibiwe kwa kusema ukweli juu ya changamoto za Mamlaka ya Mapato TRA ambazo wamezieleza katika kikao hicho. Waziri Mkuu alisoma ujumbe alioandikiwa na mfanyabiashara katika mkutano huo uliosema kuwa watu wengi wanaogopa kuisema TRA kwa sababu mkutano huo uko mubashara, watashughulikiwa kwasababu mamlaka hiyo ni miungu watu wanawaathibu wafanyabiashara.Alisema mafanikio yanayoletwa na serikali yanatoka katika kodi zinazotokana na kodi za wananchi na kwamba serikali inatambua jitihada za wafanyabiashara na ina nia njema kwao. Alisema serikali imefanya ziara katika sekta zote kusikia changamoto zao za kibiashara na pia kukutana na TRA na sekta nyingine za kibiashara na kubaini kuwa kuna tozo nyingi zinazofanana. Alisema pia kuwa wamebaini kuwa TFDA na TBS zinafanya kazi zinazofanana hivyo serikali inaangalia namna ya kuunganisha na kuwa chombo kimoja, wanasubiri ushauri wa Mwanasheria Mkuu wa Serikali CAG.Tulichokifanya tumeziambia sekta hizo wakae pamoja na kuunganisha zile zinazofanana tuziainishe ili kuacha tozo moja kwa taasisi moja ili kuondoa usumbufu kwa wafanyabiashara, pia mamlaka hizi TFDA na TBS wote wanamashine zinazofanana kwanini tusiwe na chombo kimoja, alisema. Alimuagiza Kamishna Mkuu wa TRA, kufatilia mianya ya rushwa, kodi kubwa, kufunga maduka ya watu bila kutoa elimu na timu nyingi za ukaguzi kaguzi ambazo haina uhakika kwamba ni za mamlaka hiyo.Wafanyabiashara wanaambiwa hii ni timu kutoka juu, nilikutana na wafanyabiashara Kariakoo walizungumza mengi, uonevu ... kuna mzigo wa mwananchi umekaa miaka mitatu amerudishiwa mwaka huu baada ya kufatilia, alisema Waziri Mkuu ambapo Rais Magufuli ameagiza waliohusika kukamatwa na kupelekwa mahakamani na mfanyabiashara kulipwa fidia.Waziri Mkuu alisema atahakikisha serikali inajenga mazingira wezeshi kwa wafanyabiashara, kuimarisha biashara za mipakani na kushirikiana na wafanyabiashara kuhakikisha wanapata faida kubwa na kulipa kodi.Alisema pia kuwa serikali meweka mkakati wa kulinda bidhaa za ndani na kwamba imeongeza kodi kwa mabomba yanayotoka nje ya nchi na kuwataka wakandarasi kutumia mabomba ya ndani katika miradi ya serikali. Aidha, alisema serikali imeboresha mazingira ya kilimo na kuongeza mazao ya kibiashara ambayo ni mkonge na michikichi, imepangua tume ya umwagiliaji na kupanga timu mpya lengo ni kuhakikisha kilimo kinapata nafasi kubwa. Wawekezaji wote sekyta ya kilimo njooni wizarani leteni mapendelezo yenu, uzeni mazao nje lakini tuwe na takwimu ni kiasi gani yanauzwa nje, alisema Waziri Mkuu.Alisema amepokea changamoto ya serikali kutojibu barua zote kwani wajibu wa serikali ni kujibu barua hizo bila kujali umuhimu wake. Makamu wa Rais, Samia Suluhu Hassan, alisema serikali imeamua kupiga marufuku matumizi ya baadhi ya mifuko ya plastiki na kuwataka wafanyabiashara wapiti sheria na kanuni zilizopo. Naomba mkasimamie ili wote huko muwe walinzi tunaomba sana na nyie muwe mabalozi huko, alisema. Alisema wafanyabiashara ndio ambao wataifikisha Tanzania katika uchumi wa kati, hivyo ni vizuri kueleza changamoto zao zikafanyiwa kazi na mazingira ya biashara kuboreshwa.Samia onya Taasisi za Udhibiti Samia alisema Taasisi za Udhibiti zimegeuka kuwa vyanzo vya mapato kwa sababu badala ya kuwa wasimamizi na hiyo ni kwa sababu katika miongozo yao kuna sehemu wamelekezwa adhabu, amewataka kufanya kazi yao ya udhibiti na si vinginevyo. Aidha, alisema anakubaliana na wafanyabiashara kwamba ofisi ya Mazingira na ya NEMC zilikua hazifanyi kazi vizuri lakini sasa yamefanyika mabadiliko. Samia alishauri pia mapendelezo yatakayoletwa serikalini kwa ajili ya kufanyiwa kazi yapelekwe kwa kanda na si kwa mikoa jambo ambalo litakua rahisi kufanyiwa kazi.TPSF na kilimo cha tija Mkurugenzi wa Sekta Binafsi TPSF, Godfrey Simbeye alisema kuwe na kampeni madhubuti kupiga vita urasimu kati ya sekta binafsi na ya umma. Pia alimuomba Rais kusimamia serikali kulipa madeni ya serikali ambayo inadai wafanyabiashara ambao wamefanya miradi mbalimbali ya serikali kwasababu madeni hayo yamekuwa ni makubwa.Kuna watu wameua mitaji yao yote, juhudi zifanyike madeni yote ya nyuma yalipwe, muweke malengo kwamba mpaka kufikia mwezi Desemba madeni ya nyuma yawe yamelipwa na hii inawezekana, na kuweka maazimio kwamba mikataba itakayoingiwa sasa wawe na pesa kama ni mkopo uwe na riba, alisema Simbeye. Simbeye alimuomba Rais Magufuli kubadili kilimo kiwe cha tija, alisema bila mapinduzi ya kilimo kufikia uchumi wa kati kupitia viwanda itakua ni ndoto. Alishauri mabaraza ya biashara katika ngazi ya Mkoa na Wilaya yafanyike, isiwe kwa mapenzi ya Mkuu wa Mkoa au wa Mkuu wa Wilaya na kwamba wametayarisha mfumo madhubuti ya mabaraza hayo.Alisema kwa upande wa sekta binafsi wameamua kujirekebisha na kujisimamia wafanye kazi zao kwa uzalendo mkubwa. Lukuvi amshushua Kiluwa Kwa upande wa Waziri wa Ardhi, Nyumba na Maendeleo ya Makazi, William Lukuvi alimshushua mfanyabiashara na Mkurugenzi wa Kampuni ya Kiluwa, Mohammed Kiluwa kwa kumtaka wawekezaji anaodai wametoka nchini Chini kuwapeleka Mamlaka ya Uwekezaji TIC badala ya kulalamika lamika. Katika hili, Rais Magufuli alichomela msumari kwa kudai ni yeye aliyefuta hati ya ardhi ya heka 1,000 alizochukua akidai kuwa anajenga viwanda kumbe ameiuza kwa wawekezaji.Rais Magufuli alisema alimshangaa mfanyabiashara huyo amepata wapi nguvu hiyo kwani sera inasema ardhi itapewa kwa Mtanzania tu na ambaye si raia atapewa kupitia TIC. Haiwezekani ukachukua ardhi kwa bei rahisi halafu wewe ukaiuza kwa bei kubwa, nilienda kufungua kiwanda lakini nikajua sio kiwanda chake kwa sababu wanaotoa maelezo ni Wachina lakini nikakaa kimya tu, akaniomba nataka kuongezewa nikamwambia eneo lina heka ngapi, akasema heka 50, nikamwambia utakapojaza watakupa eneo lingine, alisema.Alisema kama mfanyabiashara huyo ana wawekezaji kwanini wasiende moja kwa moja serikalini. Waziri Lukuvi awali akielezea tukio hilo alisema Kiluwa aliomba kumiliki ardhi kibaha na bei ya ardhi kwa wakati huo ilikuwa ni Sh milioni 5.8 kwa heka, lakini ofisi ya Mkoa wa Kibaha ilimuuzia kinyume cha bei yaani kwa Sh milioni moja tu. Lakini ukiangalia kuna kampuni ya Mrusi ya Kamaka ina shea 6,500 na nyingine ya Kiluwa ina shea 1,500 na ndani yake kuna Wachina, Kamaka alikuja ofisini kwangu anadai Sh bilioni 4 alizompa Kirua atalipwa na nani, alisema.Alisema Kamishana wa ardhi alibaini kuwa watu hao hawana viwanda, walimtaka Kiluwa awapeleke wawekezaji anaodai wana viwanda kwa Mkurugenzi wa TIC. Hakuna muwekezaji atakuja anyimwe ardhi na Bwana Kiluwa nakwambia leo ni mara ya mwisho viwanja vimefutwa, hao watu wapeleke TIC, huyu Kamaka ni Mrusi yuko hapa miaka 25 ana nia gani ampe pesa huyu Kiluea amnunulie alisema Lukuvi. Alisema wafanya biashara wengi wana tatizo la kulipa kodi ya ardhi kwa wakati na pia kuendeleza ardhi zao.Lukuvi alitoa mwito pia kwa wafanyabiashara hao kuwekeza kwani bado serikali ina ardhi ya kutosha kwaajili ya uwekezaji. Kwa upande wake, Mkurugenzi huyo wa Kampuni ya Kiluwa, awali alimwelezea Rais kuwa aliomba eneo na alikuwa katika ujenzi wa kiwanda cha saruji lakini amesimamishwa ujenzi akiambiwa kwamba eneo limefutwa na Rais, alimuomba amrudishie eneo hilo na ndani ya miezi mine atajenga viwanda 10.Aidha, alisema awali Rais apokwenda kufungua kiwanda cha Kiluwa Steel aliomba eneo la kujenga viwanda vingine. Nilikuwa na heka 50 ukasema jaza hizo taratibu nyingine mfuate RC na nilifanya hivyo baada ya hapo niliomba eneo lingine heka 1,000 niliomba nikaenda halmashauri nikalipia bilioni 1 na kulipia kodi na taratibu zote, alisema.Mwanasheria na mikataba ya blue Print Mwanasheria Mkuu wa Serikali, Adelardus Kilagi alisema serikali inashughulikia mkataba wa blue Print na sheria zote zenye vikwazo kwenye biashara kwa uratibu wa ofisi ya Waziri Mkuu. Aidha alisema kuwa wamepewa kupitia sheria ya uwekezaji na nyingine zinazoathiri biashara na uwekezaji kuondoa vikwazo na kwamba mpaka mwezi Septemba mwaka huu kutakua na mabadiliko makubwa.Mkurugenzi Mkuu wa Mamlaka ya Kuzuia na Kupambana na Rushwa Takukuru, Diwani Athuman alisema penye rusha hakuna haki, utulivu, usalama na maendeleo hivyo vita hiyo inatakiwa kusimamiwa na watu wote. Kila mmoja popote alipo, ili tuweze kufanikiwa na kuwepo na dhati ya pamoja ni lazima wote tushiriki kwa dhati, alisema. Aidha, alisema moja ya kazi zinazofanywa na Takukuru ni kufanya tafiti, katika tafiti hizo imeonesha wafanyabiashara wanashirikiana na baadhi watumishi wa umma kukwepa kodi.Gavana wa Benki Kuu BoT, Profesa Florens Luoga alisema kazi ya BoT ni kuhakikisha huduma za benki zinamfikia kila mwananchi, hata wa vijijini na kwamba kazi yao ni kusikiliza mipango yao ya kutanuka mpaka vijijini. Aidha, akizungumzia maduka ya kubadilishia fedha za kigeni, Profesa Luoga alisema kuwa serikali haijachukua fedha za wafanyabiashara na kwamba kuanzia wiki ijayo uchunguzi umeanza kufanyika wanaostahili watachukuliwa hatua.Hakuna pesa zilizonyanganywa na wiki iliyopita tumeanza kufanya uchunguziwanaostahili wachukuliwe hatua, sio sahihi wanavyosema kwamba wamenyanganywa, alisema Profesa Luoga. Alisema kwa sasa BoT inaimarisha mfumo wa uingizaji na usafirishaji nje ya nchi kwani wafanyaji wa biashara hizo awali walikua wanabeba fedha kwenye mabegi hawatumii benki.Waziri wa Maliasili na Utalii, Khamis Kigwangala alisema sekta ya utalii inaendelea vizuri, changamoto ya tozo, tozo hizo ziko katika taasisi nyingine na tumeanzisha mfumo wakielektoniki taasisi zote zitalipwa kwenye dirisha moja. Sheria ya uwekezaji Sheria ya uwekezaji ni ya muda mrefu ina miaka 22 sasa inahitaji kupitiwa na kwamba kongamano la elimu Tabora litaandaliwa kama walivyoomba na pia yataandaliwa makongamano ya sekta nyingine. Sera ya sekta binafsi inaandaliwa. Blue print ndani ya mwaka mmoja itakuwa katika hatua nzuri na itasaidia wafanyabiashara.Mawaziri waonesha njia Waziri wa Nchi, Ofisi ya Rais - Menejimenti ya Utumishi wa Umma na Utawala Bora, George Mkuchikaalitoa mwito kwa wafanyabiashara kutokubali kutoa rushwa, wanapoombwa rushwa na watumishi wa umma watoe taarifa. Waziri wa Biashara, Viwanda na Uwekezaji, Joseph Kakunda alisema wizara yake inajitahidi kulinda viwanda vya ndani na kwamba wajiandae kuongeza uzalishaji pamoja na kuboresha bidhaa wanazozalisha. Waziri wa Kilimo, Josephat Hasunga alisema kuwa nchi ina utoshelevu wa chakula kwa zaidi ya asilimia 100 na kwamba changamoto zilizopo ambazo ni mbegu, viwatilifu na mbolea sekta binafsi inaweza kuchukua fursa hiyo na kuwekeza.Aidha, alisema kuwa changamoto kwa maofisa ugani ambapo atazungumza na Tamisemi ili waweze kutumika vizuri katika kuboresha kilimo. Waziri wa Fedha na Mipango, Philiph Mpango alisema kuwa ni wakati sasa wa kufanya maboresh katika mfumo wa kodi na tozo kwani umekuwa ni wa muda mrefu. Rais atoa maagizo Katika mkutano huo Rais Magufuli alitoa wito kwa wafanyabiashara hao kutumia fursa mbalimbali zilizopo hapa nchini katika sekta mbalimbali kama vile kilimo, madini, uvuvi, mifugo, biashara na pia fursa zilizopo katika Jumuiya ambazo Tanzania ni mwanachama ambazo ni Jumuiya ya Afrika Mashariki EAC na Jumuiya ya Maendeleo Kusini mwa Afrika SADC.Aidha aliwataka kwenda kukaa katika kanda zao na kuainisha maeneo yote ambayo wangependa Serikali iyaboreshe na kuwasilisha kwa Waziri Mkuu na pia ameitaka Taasisi ya Sekta Binafsi TPSF kujitathmini upya ili utendaji wake uakisi na kuwagusa wafanyabiashara wote nchini badala ya kuonekana ni taasisi inayofanya kazi na watu wachache waliopo Dar es Salaam.Kufuatia changamoto mbalimbali zilizoibuliwa na wafanyabiashara katika mkutano huo, Rais Magufuli alichukua hatua za papo hapo zikiwemo kuagiza Ofisa Upelelezi wa Mkoa wa Morogoro RCO, SSP Asifiwe Ulime kusimamishwa kazi na kuchunguzwa kufuatia unyanyasaji uliofanywa na Polisi dhidi ya watumishi wa Kiwanda cha Tumbaku TLTC, kuchunguzwa na kuvuliwa madaraka kwa Meneja wa TRA Mkoa wa kikodi wa Ilala Jijini Dar es Salaam , Abdul Mapembe kufuatia kufungwa kampuni ya kazi za sanaa ya Steps Entertainment bila sababu za msingi na kukamatwa na kufikishwa kwenye vyombo vya sheria kwa maoafisa watatu wa TRA ambao walizuia mzigo wa mfanyabiashara mmoja kwa miaka mitatu huku wakishinikiza kupewa rushwa. Baada ya kumaliza mkutano huo, Rais Magufuli alimkabidhi Waziri Mkuu Majaliwa orodha ya kampuni 17,447 ambazo zinajihusisha na udanganyifu wa kodi.  <topic>: kitaifa 