<classify> SHIRIKA la Kikristo Linalohudumia Wakimbizi Tanzania TCRS limefanya upembuzi yakinifu baada ya ufuatiliaji wa matumizi ya rasilimali za umma PETS katika sekta ya maji katika vijiji 10 wilayani Kishapu katika Mkoa wa Shinyanga.Kiongozi wa mradi kutoka TCRS, Oscar Rutenge anasema ufuatiliaji umelenga kuona kunakuwapo utawala bora, uwazi na uwajibikaji ukilenga hasa changamoto za upatikanaji wa maji ikiwa kamati za PETS zimefundishwa sheria kuhusu maji na sera yake ya mwaka 2007.TCRS kwa kushirikiana na Foundation Civil Society, tumelenga kuvipitia vijiji kumi ambavyo ni Bunambiyu, Maganzo, Unyanyembe, Shagihilu, Ndoleleji, Ikonongo, Maganzo, Msagala, Bubiki A na Bubiki B ikiwemo Lagana, anasema Rutenge.Ofisa mradi kutoka TCRS wilayani Kishapu, Mwanaamina Jumanne anasema mradi huu ulianza Julai 2019 na unatekelezwa kwa miezi minane. Anasema hiki ni kipindi cha pili wanachotekeleza katika vijiji 10 vya kata sita na kwamba, wameamua kufanya utafiti wa maji kishapu kutokana na ukame uliopo.Mwezeshaji wa Masuala ya Utawala Bora, Enock Kijo katika taarifa ya upembuzi kuhusu ufuatiliaji wa matumizi ya rasilimali za umma hasa katika sekta ya maji wilayani Kishapu katika Mkoa wa Shinyanga anasema zaidi ya watu 125 walihojiwa kuhusu upatikanaji wa maji safi na salama na changamoto zake.Kijo anasema kabla ya watu hao kuhoji watu hao, waliunda Kamati ya Ufuatiliaji wa Matumizi na Rasilimali za Umma, PETS na watu wakabainisha kuwa, hutumia asilimia 99 ya maji yanayopatikana kwa matumizi ya nyumbani pekee bila kufanya shughuli nyingine yoyote kama kumwagilia bustani.Kijo anasema madodoso yaliyokuwa na maswali na baada ya kupatiwa wajumbe wa kamati ya PETS waliyapitia na kutoa muhtasari unaoonesha kuwa asilimia 72 maji yanapatikana katika vyanzo viwili na asilimia 89 vyanzo ni mabomba.Anasema katika upembuzi huo ilionesha watu wakifurahia kipindi cha masika na kueleza kuwa, asilimia 91 wanasema kiwango cha upatikanaji wa maji kinaridhisha huku ikibainika kuwa, asilimia 55 ya kamati za maji haziwajibiki ipasavyo.Asilimia 67 walisema hawaridhishwi na usimamizi wa vyanzo vya maji kutokana na kutosimamiwa vizuri kwa kuvilinda.Ilifikia kiwango cha asilimia 86 hawaridhiki na miundombinu ya maji yaliyopo. Sababu walizozitoa ni pamoja na magati kuwa machache na maji kutopatikana mara kwa mara, anasema Kijo.Wajumbe wa Kamati ya PETS katika Kata ya Maganzo, Josephat Gabriel na Kabula Ligima wanasema magati yanayohitajika ni 25, lakini kwa sasa kuna magati saba yanayohudumia vitongoji vya Buhangija, Ukerege na Mwabuki huku uvutaji wa maji nyumbani ukiwa gharama kubwa na kwamba, matengenezo ni gharama ya mteja. Mwenyekiti wa PETS, Kata ya Maganzo, Kabwika Mlanga, anasema bodi ya maji imekuwa haiwajibiki ipasavyo, kwani wamekuwa hawasomewi taarifa ya mapato na matumizi ili kujua kiasi cha fedha kilichopatikana kwa miezi kadhaa tangu wachaguliwe wakiwa wajumbe tisa.Mlanga anasema Kijiji cha Masagala kina vitongoji vinne vilivyopatiwa maji kati ya saba na umbali kutoka gati moja kwenda nyingine ni mrefu. Anasema endapo wangekusanya mapato ipasavyo, hata vijiji vingine vingepata magati ya maji. Mwenyekiti wa Bodi ya Maji katika Kata ya Maganzo, Hadnali Hassan, anasema bodi ipo imara na kwamba mfumo uliopo Maganzo, ni tofauti na maeneo mengine. Anashangaa kusikia watu wakisema bodi haifanyi kazi yake ipasavyo ilhali tangu kuanzishwa mwaka 2017, wameunganishwa wateja 300 wa maji nyumbani.Wamekuwa wakilalamikia gharama ya maji ni kubwa, hii si kweli hapa inatozwa ndoo moja Sh 30. Katika kupanga bei hiyo, tulishirikisha Mamlaka ya Udhibiti wa Huduma za Nishati na Maji Ewura pamoja na kutembelea maeneo mbalimbali yaliyoanzisha mradi wa maji wa kutumia tokeni kama huu wao ili kujua wao wamefanyanje, anasema Hassan.Diwani wa Kata ya Bunambiyu, Richard Sangisangi, anasema katika kipindi cha masika, kata wakazi wa kata hiyo wanaridhika na kiwango cha upatikanaji wa maji. Anasema katika upembuzi huo imebainika kuwa, asilimia 91 ya kuridhika kwa watu katika kipindi hicho ni kutokana na kuwapo magati sita huku yakitakiwa kuwa kumi. Wakazi waliopo ni 600.Kutokana na hali ya upembuzi, suala la maji kamati ya PETS imeona ukweli na mimi naunga mkono kwa yale waliyoyatoa. Kwanza, kamati za maji haziwajibiki ipasavyo. Kwa mfano, hapa kijijini Bunambiyu mradi wa maji ulianzishwa mwaka 201415 kwa gharama ya Sh millioni 650, anasema Sangisangi.Sangisangi anasema bomba hilo chanzo chake ni kutoka Kijiji cha Ngwangosha, lakini mabomba waliyounganisha kipindi hicho ni mepesi na yamekuwa yakipasuka mara kwa mara na kufanya kiasi kikubwa cha fedha zinazopatikana kutumika katika matengenezo badala ya kuongeza magati. Mtendaji wa Kata ya Uchunga katika Halmashauri ya Wilaya ya Kishapu, Boniphace Magaka, anasema vipo vijiji tisa, lakini ila changamoto kubwa iliyopo vijiji vyote ni kwamba wana shida ya maji hadi wakati wa masika wanapopata faraja kutokana na mito kujaa.Anasema wakati wa kiangazi wanawake wamekuwa wakipata shida ya maji kiasi cha kulazimika kuchimba ndani ya mito iliyokauka ili kupata maji japo maji yanayotiririka taratibu katika Mto Tungu japo si salama.Anasema mradi walioupata ni kutoka Ziwa Victoria na kwamba, Kijiji cha Unyanyembe ndio watanufaika na upatikanaji wa maji utakuwa asilimia 80. Mkazi wa Kijiji cha Bubiki, Idd Mpura anahoji sababu za maji kutotoka katika visima hivyo vilivyochimbwa tangu mwaka 2018. Diwani wa Kata ya Bubiki, John Nchali anasema vijiji vya Bubiki A na Bubiki B havina maji ya bomba hivyo, wananchi wanalazimika kutumia rambo kwa kufuata umbali wa takriban kilomita tano.Mpaka tunavyozungumza sasa, tayari zimeletwa Sh milioni 380 kutoka halmashauri ambazo zitatumika kujenga visima na kukamilisha vilivyopo; wananchi wasiwe na wasiwasi, anasema Nchali.Ofisa Maendeleo ya Jamii kutoka Halmashauri ya Wilaya ya Kishapu, Joseph Swalala anasema wenyeviti wa vitongoji na vijiji wanapokuwa kwenye mikutano ya hadhara, ni vyema watoe fursa kwa kamati za maji kueleza kinachoendelea katika mradi.Swalala anasema kutokana na serikali kuweka mabadiliko ya usimamizi wa maji na kupelekwa kwenye mamlaka za maji vijijini Ruwasa na mfumo kubadilika, watapita kuchagua tena kamati.Kaimu Kamanda wa Taasisi ya Kuzuia na Kupambana na Rushwa Takukuru wilayani Kishapu, Mohamed Doo, anasema wameona tatizo la upatikanaji wa maji safi na salama ni changamoto. Doo anasema changamoto hiyo inachangiwa pia na tabia ya wananchi kutotoa taarifa Takukuru wanapoona kiwango cha mradi uliotekelezwa hakiendani na thamani ya fedha.  <topic>: kitaifa 