<classify> Christian Bwaya NINA mke asiyeniamini kabisa. Hana imani kabisa na mimi. Juzi kati hapa nimemkuta anachunguza simu yangu. Tuligombana sana. Haya ni maneno ya kijana mmoja ambaye ndani ya ndoa hawaaminiani na mkewe. Kijana huyu anaonekanakusumbuliwa na hali ya mke wake kukosa imani na yeye. Kuchunguzwa kwa siri,kwake ilimaanisha kuwa mke wake hamwamini. Nilimwuliza kwaninianafikiri mke wake hamwamini? Akajibu: Basi tu ndivyo alivyo. Hata ufanyajehana imani. Hivi ndivyo vijana wengiwalivyo, anadhani mke wake ana wajibu wa kumwamini. Hakujua kwamba naye kwaupande wake alikuwa na wajibu wa kuweka mazingira ya kuaminiwa na mkewe. Sote kama alivyo kijanahuyu, tuna hitaji la kuaminiwa. Tunatamani watu wasiwe na shaka juu yetu.Tunatamani watu waamini yale tunayowaambia. Tunaposema jambo, tunatamani watuwengine waliamini. Tunapofanya mambo fulani, tusingependa watu wawe na shakanasi. Tunajisikia vizuri kuaminiwa. Hata hivyo, yapomazingira tunakutana nayo, kama ilivyokuwa kwa kijana huyu, tunajisikiakutokuaminiwa. Pengine nawe umewahi kuwadai watu wakuamini. Umekwenda kwarafiki, mathalani, kumkopa fedha. Rafiki yako anasita. Hakuamini. Unajisikiavibaya kuona rafiki yako hakuamini. Unamwomba akuamini. Tusichojua ni kwambakuaminiwa si tukio bali matokeo ya yale tunayoyafanya. Maishahayaendi bila kuaminiwa. Ndio maana hata mtu muongo, laghai, angependakuaminiwa. Kazini, wakubwa wa kazi wanapenda mtu anayeaminika. Bila kuaminika,huwezi kupata mafanikio. Usalama wa kazi, kwa kiasi kikubwa unategemea namnagani mwajiri anakuamini. Biashara pia inategemea kiwango cha kuaminika.Mfanyabiashara anapoaminiwa na wateja wake anakuwa kwenye nafasi kubwa yakupata mafanikio. Urafikikati ya watu wawili, hali kadhalika, unategemea kwa kiasi kikubwa namna watuhao wanavyoaminiana. Huwezi kuwa na urafiki mzuri na mtu kama hamuaminiani.Kuaminiwa ni msingi wa uhusiano wowote wa karibu na hata shughuli zinazohusishawatu zaidi ya mmoja. Kuaminiwa, si tukiola siku moja wala haki inayoweza kudaiwa kwa watu. Mke hawezi kudai aaminiwena mumewe. Mume hali kadhalika. Kuaminika ni zao la tabia zetu. Kuaminiwa nisawa na miamala ya benki. Unawezakuchukua kile ulichokiweka. Huwezi kudai zaidi. Fanya mambo matatu uaminiwe. Mosi; sema ukwelidaima. Fikiria uko mahali na rafiki yako ukamsikia akimdanganya mwenzake kwenyesimu. Hata kama aliyedanganywa ni mwingine, kwa vyovyote vile imani yako kwaaliyedanganya inapungua. Uongo unapunguza kuaminika. Ukitaka kuaminika,jenga tabia ya kusema ukweli. Epuka kusema kitu usichomaanisha kwa lengo tu lakuwafurahisha watu. Usimdanganye mtu hata kama unajua hatagundua. Ukitambulikakama mtu mwenye tabia ya kusema ukweli unawafanya watu wasiwe na wasiwasi namaneno yako. Utaaminika. Pili; kuwa na tabiaya kutimiza ahadi zako. Ishi unachokisema. Unajua ni rahisi kutoa ahadi hasakama hujiamini na unatamani kuwaridhisha watu. Hata hivyo, ni vizuri kuelewakuwa ahadi ni kipimo cha ukomavu wako. Usipotekeleza ahadi zako watuwanakuchukulia kama mtu asiye na ukomavu. Huwezi kuaminika katika mazingiraunayoonekana huna ukomavu. Kuliko kutoa ahadikwa lengo la kumridhisha mtu, ni bora usiahidi kabisa. Punguza matarajio yawatu kwako, kisha fanya jitihada za kuzidi matarajio hayo. Unapoahidi kufanyakitu, tekeleza. Ukishindwa kutekeleza, kuwa muungwana. Omba msamaha. Kwa namnahii watu watakuamini. Tatu; heshimu na utaheshimika.Mtu asiyeheshimika ni vigumu kuaminiwa. Wapo watu wanaaminiwa kirahisi kwasababu tu wamejijengea taswira ya heshima kwa jamii. Heshima ni zaidi ya vituulivyonavyo na namna unavyoonekana. Heshima kubwa unayoweza kupewa na watuinategemea vile unavyowaheshimu. Ukitaka kuheshimiwa, heshimu watu. Unapokuwa na tabiaya kuwadharau watu, kujiona bora kuliko wengine, watu wanakudharau. Hata wale unaowazidi wanastahili heshima.Hata wanaokukosea na kukutendea mabaya wanastahili heshima. Ukijenga tabia yakulipa ubaya kwa wema utashangazwa na matokeo. Jambo la kukumbukani kwamba watu wanaweza kupoteza imani na wewe kimya kimya. Si kila mtu anawezakukutangazia kuwa hana imani na wewe. Linda tunda la uaminifu. Imani ikipoteani vigumu kuirejesha. Habari njema ni kwamba kadri unavyojiwekea mazingira yakuaminika, ndivyo utakavyoendelea kuaminika. Christian Bwaya ni Mhadhiri wa Saikolojia, ChuoKikuu cha Kikatoliki Mwenge MWECAU. Twitter: bwaya, Simu: 0754 870 815.  <topic>: afya 