<classify> NCHI ZA za Tanzania na Uganda zimekubaliana kuuziana sukari pale nchi moja inapokuwa na ziada huku nyingine ina uhaba wa zao hilo, lakini baada ya wataalamu wa pande zote mbili kukutana na kujiridhisha kuwepo kwa ziada. Kujiridhisha huko ni pamoja na kuhakikisha wanaangalia uzalishaji na matumizi ya nchi husika kwa bidhaa hiyo ambayo mara nyingi imekuwa na changamoto kutokana na ukweli kuwa nchi za Jumuiya ya Afrika Mashariki EAC hazijitoshelezi katika uzalishaji wa bidhaa hizo.Utata huo ulikuja baada ya sukari tani 600 kutoka Uganda kuzuiliwa kuingia Tanzania kutokana na kutofuatwa kwa taratibu. Akizungumza na gazeti hili, Ofisa Biashara wa wizara ya Viwanda, Biashara na Uwekezaji, Elia Chilangazi aliyeshiriki katika mazungumzo ya kuondoa utata wa kuuziana bidhaa hiyo kati ya Tanzania na Uganda jijini Kampala hivi karibu, alisema suala la bidhaa ya sukari ndani ya EAC ni nyeti, hivyo hawaruhusu kuuziana kutokana na kuwepo viwanda vidogo na kuchangia ajira katika nyanja mbalimbali ikiwemo wakulima wa miwa.Anabainisha kuwa ikitoa uhaba wa sukari wenye mamlaka ya kuagiza nje ya Tanzania ni Wizara ya Kilimo kupitia bodi ya sukari kwa kutoa vibali maalumu huku takwimu zikionesha Uganda uzalishaji wao bado chini kiasi ambacho nao wanaagiza nje. Hivyo katika majadiliano haya, ni lazima kujiridhisha kama kuna ziada hususan katika kipindi cha Machi mpaka Juni ambapo kunakuwa na mvua hivyo miwa kukosa sukari na viwanda kufanya matengenezo nchini, alisema.Alisema katika kipindi hicho lazima wataalamu wa nchi husika kujadiliana kama nchi mojawapo ina sukari ya ziada na kujiridhisha inatoka nchi husika kwa kuunda timu ya wataalamu wa nchi hizo mbili kuangalia mifumo ya kuagiza ili kuepuka kufanyiwa ujanja wa kuagiziwa sukari nje ya EAC na kuuza nchi nyingine. Alibainisha kuwa ikiwa itatokea kuridhika na kufikia muafaka wa nchi moja kuuziwa sukari katika jumuiya hiyo hakuna kutozwa kodi kwa kuzingatia vigezo stahili kwa lengo la kulinda viwanda ndani ya Jumuiya.Kawaida katika jumuiya hatufanyi biashara, kwani tunazalisha sukari lakini haitutoshi hivyo siku nchi moja ikiwa na sukari ya kutosha kwa matumzi ya nchi hiyo pamoja na ziada, baada ya matumizi unaweza kuuzia nchi nyingine kwa kufuata utaratibu, alisisitiza. Alisema katika majadiliano hayo ambayo hakukuwa na wataalamu wa wizara ya kilimo na bodi ya sukari, walikubaliana kuendelea na majadiliano mengine katika vikao vya wataalamu wa nchi hizo. Kaimu Mkurugenzi wa Bodi ya Sukari Tanzania, Miraji Kipande alibainisha kuwa bado kuna upungufu katika uzalishaji wa sukari nchini ambapo sukari ya viwandani haizalishi kabisa nchini hivyo kuingiza zote kutoka nje ya nchi.Alisema, lakini kwa mwaka huu wanatarajia kuzalisha kwa wastani wa tani 355,641 za sukari ya mezani huku kukiwa na upungufu wa sukari hiyo kwa takribani tani 159,359. Kipande alisema katika kuhakikisha wanaziba pengo la upungufu huo, wanaendelea kutekeleza mpango wa miaka mitano, ikiwa ni pamoja na hivi karibuni kufunguliwa kwa kiwanda cha sukari cha Bakhresa na Mkulazi huku viwanda vingine vikiwa katika hatua mbalimbali. Pia bodi kwa kushirikiana na wadau mbalimbali kwenye mpango wetu wa miaka mitano ni ujenzi wa viwanda vipya na upanuzi wa mashamba ya miwa ikienda sambamba na kuwaalika wawekezaji zaidi huku wakihakikisha wanalinda soko la sukari nchini, alisema.Aliunga mkono maamuzi ya serikali katika kikao cha pamoja cha Uganda na Tanzania kwa kueleza kuwa walishafanya majadiliano ya ndani ya wadau wa sukari kabla ya maofisa na wataalamu kwenda Uganda. Katika mkutano huo, ilidaiwa kuwa kuwa Tanzania inatoza asilimia 25 ya ushuru wa forodha kwa bidhaa za Uganda kama sukari, pipi na nyinginezo. Bidhaa hizo hupitishwa bila kodi chini ya protokali ya soko la pamoja.Ripoti maalumu ya mkutano huo iliyotolewa nchini Uganda inaeleza kuwa ulihudhuriwa na makatibu wakuu kutoka nchi hizo mbili ya Jumuiya ya EAC na kubainisha kuwa, Uganda inazalisha ziada ya tani 40,000 za sukari kwa mwaka. Mkutano huu wamekubaliana nchi hizo mbili kukiwa na uhaba wa sukari, Tanzania itapatiwa kipaumbele kuingiza sukari kutoka Uganda, ikiwa kuna shaka yoyote kuhusu uzalishaji wa sukari hizo, ni vema kufanyika uhakiki, ilisema ripoti ya mkutano huo.Katika Mkutano wa Rais Yoweri Museveni wa Uganda na Dk John Magufuli wa Tanzania hivi karibuni, walijadiliana kuhusu watanzania kuingiza sukari kutoka nchi hiyo. Magufuli alibainisha kuwa Uganda imekuwa ikiingiza sukari kutoka nchi nyingine na kuuza nchini Tanzania, jambo ambalo ni kwenda kinyume na Protokali ya Soko la Pamoja ya jumuiya ya EAC. Mei mwaka huu, Tanzania ilizuia takribani tani 600 za sukari zilizokuwa zikiingizwa kutoka Uganda kutoka kiwanda cha Kakira Sugar Works. Mwenyekiti wa Chama cha wenye viwanda Uganda, Jim Mwine Kabeho, alieleza kuwa ni ngumu kulifikia soko la Tanzania kwa sababu baadhi ya maofisa wagumu katika kuruhusu biashara hiyo. Katibu Mkuu wa wizara ya viwanda Uganda, Balozi Julius Onen, alisema nchi hiyo inataka kuwepo na mifumo inayoruhusu nchi wanachama kuwa za kwanza inapotokea upungufu.  <topic>: kitaifa 