<classify> WAATHIRIKA wa ugonjwa wa Ukimwi wanaotumia dawa za kupunguza makali ya ugonjwa huo ARVs wanapokula nyama ya nguruwe maarufu kitimoto na pombe, dawa hizo zinakosa nguvu ya kufanya kazi vizuri, imebainika.Vile vile wenye saratani wanaotumia dawa wanapokula nguruwe au kunywa pombe hufanya dawa hizo kutofanya kazi vizuri. Mbali na athari hizo, ulaji nguruwe na unywaji pombe pia umetajwa kuwa hatari kwa wagonjwa wa jongo gauti.Hayo yalielezwa na Daktari Mwelekezi wa Afya ya Jamii na Familia, Ali Nzige ambaye ni mstaafu wa Wizara ya Afya, Maendeleo ya Jamii, Jinsia, Wazee na Watoto akiwa kama Mkurugenzi Huduma za Kinga. Kwa Sasa yupo katika Zahanati ya Manundu wilayani Korogwe mkoani Tanga.Dk Nzige alisema nyama ya nguruwe ina tindikali nyingi uric acid kuliko nyama za mbuzi, ngombe na kondoo hivyo inafanya hali ya mgonjwa isitengamae kwa sababu usharabu absorption wa hiyo dawa unapungua.Ni vema mtu mwenye saratani, gauti na anayetumia ARVs asitumie kitimoto kwani anapata maumivu makali sana, alisema Dk Nzige na kuongeza: Hili suala la kitimoto kuwa na tindikali nyingi limejitokeza hasa kwa watu wanaougua saratani, wanashauriwa ikiwezekana kutokana na dawa wanazotumia wasitumie nyama hiyo kwani dawa inaweza isiingie mwilini kwa kuwa tindikali inashindwa kusharabu.Alisema hata alipokuwa nchini Uingereza miaka ya 198586 wagonjwa waliokuwa wakitibiwa saratani walikuwa wakishauriwa wasile aina yoyote ya nyama ya nguruwe. Nyama ya nguruwe inachelewesha dawa za saratani kufanya kazi kwani zina tindikali kali. Sosaji nazo siyo nzuri sana kwa afya kwani inakuwa imewekwa kemikali ambayo inaathiri mfumo wako. Ukila soseji moja kwa mwaka moja kuna uwezekano wa kupata saratani ya utumbo mpana. Soseji ina kemikali ambayo mwili hauwezi kuitoa ila kwa ulaji wa mboga za majani na matunda, alisema.Kwa upande wa pombe, alisema inaathari kuanzia inapoingia mdomoni mpaka inapotokea kwenye njia ya haja kubwa, hivyo mtu akinywa pombe kama anatumia dawa za ARVs inapunguza CD4s.Vilevile ulaji wa kitimoto ni hatari kwa gauti kwani inaweza kumpa mtumiaji saratani mbalimbali ikiwemo ya ini na kongosho. Alishauri watu kutumia maji mengi ili kupunguza tindikali hiyo ikiwemo matunda mbalimbali hususan mananasi. Kwa mujibu wa Utafiti uliotolewa Aprili mwaka huu uliofanywa na Chuo Kikuu cha Oxford, kipande kidogo cha nyama iliyosindikwa kama vile kipande cha nyama ya nguruwe iliyokaushwa kwa siku inaweza kuongeza hatari ya saratani ya utumbo. Utafiti huo uliodhaminiwa na Taasisi ya Utafiti wa Saratani nchini Uingereza.Taarifa hiyo ilisema watafiti walitathmini takwimu kutoka kwa watu wapatao 500,000 waliohusika katika utafiti uliofanywa na Kituo cha Uingereza cha utafiti wa kibaiolojia. Kwa zaidi ya miaka sita ya uchunguzi wao walibaini kuwa watu 2,609 walipata saratani ya utumbo. Walikadiria kuwa ulaji wa vipande vitatu vidogo vya nyama ya nguruwe kila siku badala ya kula mara moja tu unaweza kusababisha kuongezeka kwa hatari ya saratani ya utumbo kwa asilimia 20.Kwa kila watu 10,000 katika uchunguzi huo walikula gramu 21 za nyama hiyo, 40 kati yao walipatikana na saratani ya utumbo. Idadi iliyolinganishwa kwa wale waliokula gramu 76 kwa siku, ilikuwa ni watu 48. Hata hivyo, utafiti wa kisayansi kutoka Chuo Kikuu cha Kilimo cha Sokoine SUA umebaini kuwa walaji wa nyama ya nguruwe wako katika hatari ya kupata magonjwa mbalimbali kama vile kifafa kutokana na minyoo aina ya Tegu uliopo kwenye nyama hiyo. Hayo yalibainishwa na Mtafiti wa Magonjwa ya Binadamu na Wanyama kutoka SUA, Dk Boa Emmanuel.  <topic>: kitaifa 