<classify> LEO ni siku ya mwisho ya matumizi ya mifuko ya plastiki hapa nchini, kwa kuwa operesheni ya kitaifa ya kuiondoa mifuko hiyo inaanza rasmi kesho.Katika operesheni hiyo, serikali imeainisha mifuko na vifungashio vya plastiki vilivyopigwa marufuku na vile vilivyoruhusiwa katika operesheni ya kuondoa mifuko hiyo, inayoanza kesho nchi nzima.Serikali imesema katika operesheni hiyo, ukaguzi utafanyika madukani, magengeni, masokoni, kwenye maduka makubwa supermarkets, ghalani, mipakani, viwandani na kwenye maeneo mengine zinakouzwa bidhaa. Katazo hilo linatokana na Sheria ya Usimamizi wa Mazingira Sura 191 pamoja na Kanuni za Usimamizi wa Mazingira za Kupiga Marufuku Mifuko ya Plastiki za Mwaka 2019.Mifuko ya plastiki iliyopigwa marufuku hii hapa Mwanasheria wa Baraza la Taifa la Usimamizi wa Mazingira NEMC, Manchare Heche, alisema jana mifuko iliyopigwa marufuku ni mifuko yote ya plastiki inayotumika kama vibebeo.Alisema mifuko hiyo hutumiwa na wananchi wengi, kubebea bidhaa wanapokwenda sokoni, madukani au magengeni au ile ambayo wauzaji wa bidhaa, huitumia kuwahifadhia wateja wao bidhaa.Kwa mujibu wa Heche, mifuko hiyo inakatazwa kuzalishwa, kusambazwa, kuuzwa, kuhifadhiwa na kutumiwa na mtu yeyote na atakayekwenda kinyume na katazo hilo, atakuwa ametenda kosa na atastahili adhabu kwa mujibu wa sheria.Mbali na vibebeo hivyo vya mifuko ya plastiki, Mwanasheria huyo wa NEMC alisema hata vifungashio vya mifuko ya plastiki vinavyotumika kufungashia maji ya kunywa maarufu Kandoro, karanga na barafu navyo vimepigwa marufuku.Vifungashio vingine alivyovitaja ambavyo vimepigwa marufuku ni mifuko ya plastiki ya kufungashia sabuni za unga na binzari, kwa kuwa ni laini na ina athari kwa mazingira na viumbe hai.Adhabu kwa watakaokutwa na mifuko hii Watu watakaokaidi katazo la mifuko ya plastiki, watakabiliwa na adhabu mbalimbali kulingana na kosa la mhusika. Akizitaja adhabu hizo, Heche alisema watumiaji ambao wengi ni wananchi wa kawaida adhabu yao ni faini ya Sh 30,000 hadi Sh 200,000 au kifungo cha siku saba au vyote kwa pamoja. Kwa wauzaji wadogo, wao watakabiliwa na adhabu ya faini ya Sh 100,000 hadi Sh 500,000 au kifungo cha miezi mitatu au vyote kwa pamoja.Adhabu nyingine ni faini ya Sh milioni 5 hadi Sh milioni 20 kwa mtu atakayekamatwa kusafirisha mifuko hiyo nje ya nchi au kifungo cha miaka miwili au zote mbili kwa pamo; faini ya Sh milioni 5 hadi Sh milioni 50 kwa mtu atakayebainika kuhifadhi au kusambaza mifuko ya plastiki au kifungo cha miaka miwili au vyote kwa pamoja.Mtu atakayebainika kuzalisha au kuingiza nchini mifuko na vifungashio vya plastiki vilivyokatazwa, atakabiliwa na adhabu ya kulipa faini kati ya Sh milioni 20 hadi Sh bilioni 1 au kifungo cha miaka miwili jela au adhabu zote mbili kwa pamoja.Mifuko ya plastiki iliyoruhusiwa kwa masharti makaliKwa mujibu wa Heche, baadhi ya mifuko na vifungashio vya plastiki vimeruhusiwa, kwa kuwa vimekidhi viwango katika uhifadhi wa mazingira.Aliitaja mifuko iliyoruhusiwa kuwa ni ile ya kuhifadhia taka katika maduka makubwa, hospitali, shule, maeneo yenye mikusanyiko mikubwa ya watu, mifuko inayotumika kwenye shughuli za ujenzi. Vifungashio vilivyoruhusiwa ni vile vinayotumika kwenye sekta ya kilimo kwa ajili ya kuoteshea mbegu au miche, vifungashio kwa ajili ya vyakula kwa ajili ya kuhifadhia ubora wa chakula kama vile korosho, mikate, mchele, sukari ambavyo vinakubalika kisheria.Katika kuhakikisha vifungashio visivyoruhusiwa havipati nafasi tena kwa watumiaji, Heche alisema kazi ya kuvipiga marufuku imeanzia kwenye viwanda vinakozalishwa na kwa wauzaji wakubwa, hivyo vitatoweka kupitia operesheni hiyo.Hata hivyo, watumiaji wa aina hii ya mifuko na vifungashio, wana wajibu wa kuhakikisha taka zitokanazo na mifuko au vifungashio hivyo, zinasimamiwa kwa mujibu wa Kanuni za Usimamizi wa Taka Ngumu na Kanuni za Usimamizi wa Taka Hatarishi za Mwaka 2009, ambapo watakaokiuka watakabiliana na adhabu kali zaidi. Mathalani, endapo mtu atatumia aina hii ya mifuko ya plastiki iliyoruhusiwa, lakini akashindwa kutunza vizuri baada ya matumizi kwa mfano akatupa hovyo pakiti ya maziwa baada ya kunywa, au akatupa hovyo kifungashio cha mkate au korosho, atakumbana na faini kali ya Sh 200,000 kwa mtu binafsi na kama ni kampuni adhabu yake ni Sh milioni 5.Kondomu ni plastiki au si plastiki?Kwa kuwa mipira ya kiume ijulikanayo ni sehemu ya plastiki zisizooza kwa urahisi, Heche alisema japo mipira hiyo ina sifa zote mbili ya kuwa kibebeo na kifungashio, haitahusika kwenye operesheni hiyo. Alisema kondomu zinaangukia kwenye kundi la vibebeo au vifungashio vya afya, hivyo haijapigwa marufuku na sheria inayokataza mifuko ya plastiki, kwa vile matumizi yake yanazingatia matakwa ya kiafya.Uzalishaji, matumizi mifuko ya plastiki Kwa mujibu wa Ofisa Mazingira Mwandamizi wa NEMC, Ndimbumi Joram, tani milioni 300 za mifuko ya plastiki, huzalishwa kila mwaka duniani kote wakati kwa Tanzania tani 24,000 huzalishwa kila mwaka kwa mujibu wa takwimu za mwaka 2016. Ndimbumi alisema mifuko ya plastiki trilioni tano, hutumika kila mwaka duniani kote.Alisema kiwango hicho ni sawa na wastani wa mifuko 160,000 kutumika kwa sekunde na kwa wastani mtu mmoja hutumia mifuko 700 ya plastiki kwa mwaka. Mwanasheria wa NEMC alisema awali kuwa asilimia moja tu ya mifuko yote inayozalishwa hapa nchini, ndiyo inachakatwa, ikilinganishwa na Marekani inayochakata asilimia 23 ya mifuko hiyo. Mifuko ya plastiki huchukua miaka 500 hadi 1,000 kuoza.  <topic>: kitaifa 