<classify> KIJIJI cha Kabukome ni kati ya vijiji 74 vya Wilaya ya Biharamulo. Kipo katika Kata ya Nyarubungo mkoani Kagera. Kinakadiliwa kuwa na wakazi 5,000 katika kaya 650.Kijiji hicho kinasifika kwa uzalishaji mkubwa wa mazao ya chakula kama mpunga, alizeti, mahindi, maharagwe. Hata hivyo, kijiji hicho kinafanya uzalishaji mashambani kwa njia za kienyeji ikiwamo ya kuzalisha kwa mkono, kusomba gunia mojamoja la mazao kichwani na kufanya shughuli zao taratibu.Kijiji hiki kinashuhudia kata nyingi hata ambazo hazizalishi kwa wingi vyakula zikiwa katika nuru ya kutosha, hivyo kinahitaji nishati ya umeme ili kukabiliana na mabadiliko mbalimbali ya teknolojia na kuzalisha maradufu.Wakulima kijijini hapo wanatembea kilomita 15 kufika Biharamulo mjini ili kukoboa mazao yako na kilometa 15 kurudi kijijini kwao kutafuta soko la kuuza mazao yao. Mwenyekiti wa Kijiji cha Kabukome, Kisabo Dominick anasema, hali hiyo inawafukuza wawekezaji na wanataka ikome kwani wawekezaji wangependa kuweka mashine za kukoboa mpunga, lakini hawana pa kuanzia kwa kuwa hakuna nishati ya umeme.Anasema licha ya ugumu katika kupata huduma hizo za kusaga na kukoboa mazao kutokana kulazimika kutembea umbali huo, pia ili kupata mahitaji kama mafuta ya taa, betri za tochi na nyingine, lazima mtu ajiandae kwa umbali huo.Anasema kilio cha nishati kama mwangaza wa kuyaangaza upya maisha ya kijiji hicho si kwa wakulima tu, bali hata wazee wasiomudu kutembea umbali huo kutafuta mahitaji ya msingi.Tumefikisha kilio chetu kwa viongozi mbalimbali tunaendelea kuvumilia maana maendeleo ni hatua, lakini mimi kama mwenyekiti napenda niuthibitishie umma kuwa kama tutapata umeme na tukapata mashine za kusaga mazao yetu hapahapa, hakika huu utakuwa mlango wa kupata chakula na mazao ya akiba ya kutosha, anasema Dominick.Desemba 5, mwaka huu mamia ya wananchi wa kijiji hiki na vijiji jirani wanakusanyika ili kumsikiliza Waziri wa Nishati, Dk Medard Kalemani na kujua hatima ya kijiji hiki katika suala la kupata nishati ya umeme. Majira ya saa 12.30 jioni waziri wa Nishati na timu ya wataalamu kutoka makao makuu ya Tanesco, wakala wa Nishati Vijijini Rea na watendaji wa Tanesco kutoka Kanda ya Ziwa, mkoa na wilaya ili kubaini kinagaubaga kinachokwamisha upatikanaji wa umeme katika kijiji hicho.Mbele ya Waziri Kalemani, Diwani wa Kata ya Nyarubungo, Furugence Zamukobao, anakiri Wizara ya Nishati kufanya kazi kubwa katika kuhakikisha umeme unasambaa nchini.Anasema kata hiyo ina vijiji 6 kati ya hivyo, viwili havijaguswa na umeme. Vijiji hivyo ni Bukome na Rusanbya, lakini hata vijiji vilivyoguswa umeme umepita barabarani huku akitolea mfano wa kijiji anachotoka kuwa kati ya kaya 407 ni kaya 22 tu zilizonufaika. Anakiri mbele ya waziri kuwa, kijiji hicho kina manufaa makubwa na wawekezaji hupenda kuja kuwekeza katika kijiji hicho, lakini kutokuwepo kwa umeme kunawakimbiza wawekezaji hao.Diwani Zamukobao anasema kama kijiji hicho kingekuwa na nishati ya umeme, kingekuwa na mabadiliko chanya na makubwa ya kiuchumi. Ndipo Waziri Kaleman anawaondoa hofu wananchi wote nchini kuwa hakuna kijiji kitakachobaki bila kupata umeme iliwananchi wapate huduma karibu hata za kuchaji simu zao.Kwa kutambua umuhimu wa kijiji hicho anawataka Tanesco kuhakikisha nguzo na vifaa vingine vya kuwasha umeme katika vijiji hivi viwili visivyo na umeme zinafika hapo ifikapo Desemba 20 ili kuwaondolea adha ya kujitwisha mpunga kichwani na kutembea umbali wa kilometa 30 kutafuta huduma za kukoboa na kusaga.Anasema hadi kufikia Januari 30, mwaka ujao vijiji vya Kabukome na Kasabyua viwe vimepata huduma za umeme ili kuondoa kilio cha muda mrefu na hata kufungua milango ya uwekezaji katika kata hiyo. Waziri akatoa bure vifaa vya kuwashia umeme nyumbani Umeta Umeme Tayari vipatavyo 50 na kusisitiza vifaa hivyo vigawiwe katika familia duni zisizo na uwezo wa kufanya wayaringi nkatika nyumba zao.Hakuna mwananchi atakayetoka kijijini kwenda kufanya malipo ya umeme kinachotakiwa kufanyika ni mfanyakazi wa shirika la umeme kuweka ofisi katika makazi ya kijiji ili wananchi walipie na waunganishiwe, anasema.Mkazi wa Kijiji cha Kabukome Kinyozi, Avitus Julian Gaya anasema kutokuwepo kwa umeme kumetoa mwanya kwa wapiga dili kuingiza vifaa vya umeme utokanao na mionzi ya jua visivyokidhi mahitaji wala ubora unaotakiwa. Grasion Leonald anasema amepata mafunzo ya ufundi seremala na kuchomelea welding, lakini analazimika kuuza bidhaa ndogondogo kwani shughuli zake zinahitaji umeme kwa kiasi kikubwa hasa welding ingawa vifa hivyo anavyo.Anasema kundi la vijana limepata mafunzo ya uchomeleaji hivyo kama umeme utapatikana kijijini hapo, watajiunga katika vikundi na kuwajibika kufanya kazi walizosomea na kupata ujuzi kuliko kufanya kazi za kubangaiza ambazo hawakuwahi kufikiria.Anatoa mfano akisema wapo baadhi ya wananchi wanaoonekana si nadhifu kutokana na kukosekana kwa umeme kwani hata gharama ya kunyoa nywele kwa vinyozi ni Sh 2000, badala ya Sh 500 katika maeneo yenye umeme.Leonald anasema: Katika hali ya kawaida, ni vigumu mwananchi kuchukua 2,000 kunyoa nywele kuliko kununua sukari... kama agizo la waziri litazingatiwa la kupata umeme ifikapo Januari mwakani, basi milango ya uchumi itafunguka.Mwalimu wa Shule ya Msingi Kuyenza iliyopo kijijini hapo, Aloyce Samweli, anasema kilio cha kutokuwepo kwa nishati si kwa wananchi pekee, bali hata wanafunzi ambao mitihani yao haiwezi kuchapishwa.Anasema kuchapishwa kwa mitihani katika shuloe za vijijini husaidia kuwaondolewa wanafunzi hofu wanapokutana na mitihani ya taifa ambao huwea imechapishwa na hivyo, kuiona kuwa ni ya kawaida. Kwa mujibu wa Meneja wa Shirika la umeme Tanesco wa Wilaya ya Biharamulo Ernest Midyango, wilaya hiyo ina vijiji 74 kati ya hivyo vijiji 51 tayari vimepata umeme.Anasema katika vijiji 74 kuna vitongoji 333 na vitongoji vinaendelea kusambaza huduma hizo huku shirika hilo kwa kushirikiana na Rea watahikikisha hawavuki muda wa serikali wa kusambaza umeme kwa wananchi kwani wakandarasi wako maeneo ya vijijini wanaendelea na kazi.  <topic>: kitaifa 