<classify> TAKRIBANI mwaka mmoja na nusu baada ya Tume ya Vyuo Vikuu Tanzania TCU, kuchomoa makucha na kuvifutia udahili vyuo 19 na kufuta kozi 75 katika vyuo 22, kwa kukiuka sharia, taratibu na kanuni za utoaji wa elimu ya juu, Uganda nayo imeibuka na kutishia kuvifungia vyuo vikuu 32 ifikapo mwishoni mwa mwaka huu.Hatua ya TCU ilikuja baada ya kujiridhisha kuwa vyuo hivyo, vilikosa sifa za kuendelea kudahili kutokana na sababu mbalimbali, ikiwemo kuendelea kuwa na usajili wa muda, kukosa wataalamu katika kufundisha ngazi ya elimu ya juu na kukosa vitendea kazi.Aidha, mwishoni mwa mwaka jana Tume hiyo ilitangaza kuvifutia usajili vyuo vikuu vya Teofilo Kisanji TEKU cha Tabora na Mtakatifu Yohana SJUT cha Msalato, Dodoma, huku ikisitisha utoaji wa mafunzo kwa vyuo vikuu 5 na kuamuru wanafunzi waliokuwa wanasoma vyuo hivyo kuhamishwa, kabla ya kuanza muhula wa mwaka wa masomo 201819.Uganda wacharuka Kutokana na hatua hizo za Tanzania inayolenga kuwa na vyuo vinavyotoa elimu yenye ubora, Serikali ya Uganda nayo imevitangazia kiama vyuo vikuu 32 ambavyo vina dosari, hivyo kutokidhi vigezo vya usajili kwa sasa, ikivitaka kurekebisho dosari zote ndani ya mwaka mmoja, vinginevyo vitafutwa.Kwa mujibu wa taarifa ya Baraza la Taifa la Elimu ya Juu NCHE linaloongozwa na mwenyekiti wake, Sebagala Kigozi, vyuo vingi vina kasoro nyingi zinavyovifanya vikose sifa ya kuendelea kutoa elimu.Baadhi vimeonekana kuwa na kozi zisizotambulika, havina wahadhiri wa kutosha au wenye sifa, wataalamu wa kada nyingi ni wachache, ubora wa elimu inayotolewa ni ndogo. Pia baadhi ya vyuo vimekuwa vikifungua matawi katika miji mbalimbali na kuanzisha kozi, zikiwemo za udaktari kiholela. Kuna vingine hata uwezo wa kuwalipa wafanyakazi havina.Vina madeni kila kukicha. Wapo wahadhiri waliopandishwa vyeo bila ya kuwa na sifa za elimu, mfano Shahada ya Udaktari wa Falsafa PhD, ilieleza sehemu ya taarifa hiyo. Hatua hiyo imewashitua wanafunzi, wahadhiri na jamii. Kwa hatua hiyo inakadiriwa kuwa zaidi ya wanafunzi 4,000 wataathirika kutokana na kukatishwa masomo. Aidha, watumishi wengi watapoteza ajira.Vyuo vilivyotajwa ni Aga Khan, Kumi, African Bible, Uganda Pentecostal, Muteesa I Royal, St Lawrence, All Saints, Clarke International, Cavendish, Chuo Kikuu cha Kimataifa Afrika Mashariki IUEA, Victoria, Metropolitan International, Avance International, St Joseph, Mbarara 1 Nile, Fins Medical na African Rural.Vingine ni Livingstone International, St Augustine International, Virtual, Uganda Technical and Management, African Renewal, Nsaka, Ibanda, Kisubi, Kayiwa International, Valley, Team, Great Lakes, ISBA, Ankole na Sacred. Makamu Mkuu wa chuo cha Muteesa I, Umar Ahmed Kasule, alisema uamuzi huo ni nzuri kwa kuwa utasaidia kuboresha viwango cha elimu, utafiti, miundombinu na kadhalika.Aidha, alisema muda ambao NCHE imetoa kwa vyuo kurekebisha dosari inatosha, hivyo anaamini vyuo vingi vitakuwa na hadhi ya vyuo vikuu. Kiir atimua Wakati Serikali ya Uganda ikitishia kufuta vyuo vyote vikuu ambavyo havijakidhi vigezo, Sudan Kusini nayo imeamua kusafisha safu ya wakuu wote wa vyuo vikuu vya umma nchini humo.Rais Salva Kiir ameripotiwa kumteua tena John Akec Apuruot kuwa Makamu Mkuu wa Chuo Kikuu cha Juba, huku akimteua Victor Loku Kuajok kuwa Makamu Mkuu mpya wa Chuo Kikuu cha Bahr el Ghazal.Alimteua pia Marial Awou Yol kuwa Makamu Mkuu wa Chuo Kikuu cha Upper Nile, wakati Abraham Matoc ameteuliwa kuwa Makamu Mkuu wa Chuo Kikuu cha Sayansi na Teknolojia cha Kumbukumbu ya Dk John Garang.Kiir ambaye ni mkuu wa vyuo vyote vya elimu ya juu Sudan Kusini, pia amemteua Deng Manase Mach Aluong kuwa Makamu Mkuu wa Chuo Kikuu cha Rumbek.Kwa mamlaka aliyonayo, amewateua pia Naibu Makamu wakuu wa chuo wawili kwa kila chuo, mmoja akishughulikia taaluma na mwingine utawala na fedha. Rwanda, Kenya Nchi nyingine katika EAC, Rwanda na Kenya nazo zimekuwa mstari wa mbele katika kuhakikisha ubora wa elimu katika vyuo vyake vikuu.  <topic>: kitaifa 