<classify> KWA siku saba kuanzia leo, Bunge litajadili mapendekezo ya bajeti ya serikali ya Sh Trilioni 33.11 ambayo kwa kiasi kikubwa imegusa hali ya maisha ya watanzania huku ikihitaji watanzania kufanya kazi kwa bidii na kulipa kodi kwa hiari ili kufanikisha azma ya kukusanya fedha hiyo, ambayo asilimia kubwa inatokana na mapato ya ndani.Bajeti hiyo ilizua gumzo kwa wananchi hasa kwa kuonesha dhamira ya kweli ya serikali ya awamu ya tano, moja kwa sababu ya kufuta tozo kero 54, zilizokuwa mwiba na vikwazo kwa wafanyabiashara, lakini pia kupunguza ushuru au kuufuta kwa baadhi ya vitu kama vile tozo ya uchimbaji visima binafsi.Waziri wa Fedha na Mipango, Dk Philip Mpango ambaye aliwasilisha hotuba hiyo mwishoni mwa wiki bungeni mjini hapa, alisema Sura ya Bajeti inaonesha kuwa jumla ya Sh trilioni 33.11 zinatarajiwa kukusanywa na kutumika katika kipindi cha 20192020.Katika fedha hizo mapato ya ndani yanaarajiwa kuwa Sh trilioni 23.05 sawa na asilimia 69.6 ya bajeti yote na kwamba serikali imelenga kukusanya mapato ya kodi ya jumla ya Sh.trilioni 19.10 sawa na asilimia 12.9 ya Pato la Taifa.Wakati serikali ikidhamiria kukusanya mapato hayo kwa njia ya kodi, pia yapo mapato ambayo sio ya kodi yanayotarajiwa kukusanywa kwa kipindi hicho ambayo jumla yake ni Sh trilioni 3.18 na mapato kutoka vyanzo vya Halmashauri ni Sh bilioni 765.5.Kwa makisio na matarajio haya ni wazi kwamba watanzania wanapaswa kujidhatiti na kulipa kodi kwa hiari na hiyo inawezekana kutokana na bajeti hii kuja na sura ya kuwainua wanyonge kwa kufuta kodi kero na kutoa mwanya zaidi wa wananchi kulipa kwa hiari.Katika mjadala wa leo na siku hizo saba matarajio ya wananchi ni kusikia wabunge wakigusia mambo ya msingi kama vile vipaumbele vya serikali kwa mwaka 20192020 ambavyo ni pamoja na azma ya kujenga uchumi wa viwanda.Katika hili wananchi wanategemea kusikia jinsi gani malighafi za ndani zitatumika kwenye viwanda vilivyopo na sio kutegemea malighafi kutoka nje lakini pia mjadala kuhusu viwanda vya samaki vilivyopo vinatoa ajira kiasi gani na jinsi gani kipato cha mwananchi kinaongezeka na kumnufaisha.Jambo la msingi pia katika mjadala unaoanza leo ni kusikia masuala ya pembejeo za kilimo na upatikanaji wake umemsaidiaje mkulima kuleta tija kwenye kilimo ambacho kimepewa kipaumbele kwenye bajeti hii kama eneo muhimu la kutiliwa mkazo.Pia mjadala kuhusu bajeti wananchi wanategemea jinsi gani wabunge watajadili masuala ya ukuaji uchumi na maendeleo ya watu, kwani hali ya uchumi inaonesha kuwa pato la mtanzania limekua kutoka Dola 1,044 mwaka 2017 hadi Dola 1,090 mwaka 2018.Lakini pia wakati bajeti ya mwaka 20192020 ikionesha ni bajeti ya kujitegemea zaidi kwa mapato ya ndani, huku misaada na mikopo kutoka nje ikiwa ni asilimia ndogo ya bajeti isiyozidi Sh trilioni nne.Suala la mradi wa kufua umeme kwenye mto Rufiji nao litakuwa moja ya hoja zitakazojadiliwa kutokana na bajeti hiyo kutenga Sh.trilioni 1.44 kama kianzio cha ujenzi wa mradi huo mkubwa nchini.Pia masuala ya ujenzi wa reli ya kisasa ya SGR ambayo umetengewa Sh trilioni 2.48 unategemewa kuwa mjadala mzito, kwani miradi hiyo ikifanikiwa kutekelezwa itaipaisha Tanzania na kuifanya nchi inayoelekea uchumi wa kati.Mjadala huo unatarajiwa kuhitimishwa kwa kupigwa kura ya wazi kwa wabunge wote hapo Juni 25, mwaka huu ili kuamua kama bajeti hiyo ipite au la.Baada ya hapo siku chache zilizobakia kabla ya bunge kusitishwa hapo Juni 28 mwaka huu miswada mbalimbali ukiwemo wa Sheria ya Fedha za Matumizi wa Mwaka 2019 The Appropriation Bill, 2019 utasomwa.  <topic>: kitaifa 