<classify> Na Adam Mbwana NAIANGALIA klabu kama Real Madrid ambayo ina jumla ya wafuasi takribani Milioni 194 kwenye mitandao yake ya kijamii ya Facebook, Twitter na Instagram ambao miongoni mwao ni mimi na wewe, na hapo ndipo napata majibu kwanini klabu hiyo ni klabu tajiri zaidi duniani. Nahama jiji la Madrid moja kwa moja hadi jimbo la Catalunya, napiga mahesabu na kisha nagundua kuwa mabingwa mara tano wa Ulaya, klabu ya Barcelona wana jumla ya wafuasi Milioni 204 kwenye mitandao hiyo ya kijamii. Natoka hapo hadi jiji la Turin, London na Manchester ambapo nagundua vilabu mashuhuri duniani kama vile Juventus, Chelsea, Arsenal na Manchester United vina wafuasi lukuki kwenye mitandao yao ya kijamii ambao usisahau kuwa miongoni mwao ni mimi na wewe. Baada ya mizunguko yote hiyo ndipo kichwa changu kikafunguka ni kwanini makampuni mashuhuri ya vifaa vya michezo duniani kama vile Adidas na Nike, yanapigana vikumbo kila kukicha kuwania kuingia mikataba minono na vilabu hivyo. Lakini wakati nakamilisha mjadala wangu nikajiuliza kichwani, Je, jiji la Madrid lina wakazi Milioni 194? Na hata baada ya kufanya uchunguzi nikagundua kuwa jiji hilo kongwe lina wakazi takribani Milioni 6.5 hadi kufikia mwaka jana. Nikaja kukumbuka kuwa hata mimi ambaye ni mfuasi wa Real Madrid kwenye mitandao ya kijamii si mkazi wa jiji la Madrid lakini bado nafahamu kuwa mabingwa hao mara 13 wa Ulaya wamemsajili Eden Hazard kutoka Chelsea, na nilimuona Hazard akipiga dana dana Santiago Bernabeu. Kweli ulimwengu ni mdogo sana! Faida zake Miaka ya 2008, wimbi la mitandao ya kijamii liliigubika dunia kwa kasi ambapo dunia ilibadilika na kuwa kama Kijiji. Mitandao ya kijamii kama vile Facebook na Twitter ilijipatia umaarufu kwa kasi huku ongezeko la simu janja likirahisisha shughuli nzima na kuwafanya watu kubadilishana taarifa kwa uharaka zaidi. Kama ambavyo makampuni ya kibiashara yaliona fursa mpya ya kuwafikia wateja wao, ndivyo ambavyo vilabu vya mpira viligundua njia mpya ya kuwasiliana na mashabiki wao duniani kote. Waswahili husema watu ni mtaji na ndio maana sio ajabu kuona kampuni kama Adidas aikisaini mkataba wa kibabe wa miaka 12 na klabu ya Real Madrid wenye thamani ya Dola Bilioni 1.6 ambazo ni sawa na Shilingi za Kitanzania Trilioni 3.7 Adidas wana kiburi cha kulipa pesa zote hizo kwasababu wana uhakika nembo yao itaonekana kwenye runinga kupitia jezi za Real Madrid wakati wa mechi lakini pia watapata fursa ya kutangaza bidhaa zao kwa watu milioni 194 kupitia kurasa za mitandao ya kijami za klabu hiyo. Kwa kifupi ni kwamba uwepo wa mitandao ya kijamii umekuwa ni mkombozi mkubwa kwa vilabu vya soka duniani kwani makampuni makubwa ya kibiashara yamekuwa yakivutiwa kutangaza bidhaa zao kupitia kurasa za vilabu hivyo zenye wafuasi lukuki ambao miongoni mwao ni mimi na wewe, hali inayopelekea kuongezeka kwa mapato kwa kiasi kikubwa. Kwa kulitambua hilo, vilabu vimekuwa vikitumia mamilioni ya pesa kuajiri wataalamu wa masuala ya maudhui content ili kutengeneza maudhui bora yenye kuwavutia watumiaji wa mitandao ya kijamii. Hivyo kwa namna yoyote ile, biashara ya maudhui imepamba moto miaka ya hivi karibuni huku kila klabu ikijaribu kujipambanua kwa namna ya kipekee mbele ya macho ya wafuasi wake. Kwetu pakoje? Tutoke barani Ulaya kisha turudi nyumbani kwetu Tanzania ambapo soka ni kama dini au kabila kwa baadhi ya watu. Ripoti ya mamlaka ya mawasiliano nchini TCRA iliyochapishwa na mtandao wa Reuters Februari 23 mwaka jana inadai kuwa watumiaji wa mtandao internet Tanzania wamefikia Milioni 23 huku watumiaji Milioni 19 kati yao wakitumia simu zao za mkononi. Licha ya idadi hiyo kuongezeka kila siku, lakini ni vilabu vichache sana nchini vimeona umuhimu wa kuhamishia nguvu zao kwenye mitandao ya kijamii na hata vilabu hivyo vilivyoanza, bado vinafanya kama fashion tu na sio kama inavyotakiwa kufanyika. Unaizungumzia Simba yenye jumla ya wafuasi Milioni 1.2 kwenye mitandao ya Facebook, Twitter na Instagram katika nchi yenye watumiaji milioni 23 wa mtandao. Unaizungumzia Yanga yenye jumla ya wafuasi wasiozidi hata laki tano kwenye mitandao hiyo mitatu niliyotaja wakati kila uchao hujisifu kwa kuwa na mashabiki wengi zaidi nchini. Ni wakongwe hao hao wa soka la Tanzania ambao wameshindwa kuwa hata na tovuti rasmi ambazo zimebeba taarifa zinazohusu klabu zao, na hizo zilizopo bado haivutii ukilinganisha na vilabu kama Real Madrid na vingine vya barani Ulaya. Je, hiyo ni sahihi katika ulimwengu ambao mitandao ya kijamii ni moja ya vichocheo vya mapato katika soka? Maudhui VS Maudhui Bora Miaka ya hivi karibuni, mtandao wa Instagram umejizolea umaarufu nchini Tanzania, ukiwa ndio chanzo kikubwa cha habari za mastaa wa Bongo flava, Bongo Movie na wanasiasa. Baada ya kuona upepo huo wa Instagram, vilabu vingi vya soka na wachezaji wakafungua akaunti zao ili kutopitwa, na ndio maana ni rahisi kuona klabu ya mpira ikiwa na ukurasa wa Instagram na sio Twitter, YouTube au tovuti website. Kuwa na akaunti ni jambo moja na kuwa na maudhui bora ni jambo jingine. Je, ni kweli vilabu vya mpira vina maudhui ya kuvutia, zaidi ya kuweka taarifa za mechi na matokeo tu? Hapo ndipo linapokuja suala la ubunifu na weredi. Maudhui content ni taaluma inayojitegemea na ndio maana makampuni kama Tigo, Vodacom, CRDB, SportPesa na mengine mengi nchini hulipa mamilioni ya pesa kupata wataalamu wa maudhui katika mifumo ya picha na video. Sio ajabu kwa klabu kama Real Madrid kuwekeza kwenye mitandao ya kijamii kwasababu wanawachukulia wafuasi wao kama wateja wao namba moja wa bidhaa zitokanazo na jina lao. Nafikiri vilabu vyetu vya Tanzania vingeingia kwenye mfumo huo wa kuwachukulia mashabiki kama wateja wao namba moja, na wakishakuwa na dhana hiyo, basi itakuwa ni rahisi kwa wao kutengeneza maudhui yenye kuwavutia wafuasi wengi. Kupitia mitandao ya kijamii vilabu vinaweza kuuza jezi zao mpya na bidhaa nyingine kadha wa kadha hivyo kujiongezea kipato. Mitandao ya kijamii sio sehemu ya kuweka matokeo ya mechi tu au kututambia wachezaji wapya waliosajiliwa, lakini pia ni sehemu ambayo kama vilabu vitaitumia vyema basi makampuni ya kibiashara yatamwaga mamilioni ili kutangaza biashara zao. Nafikiri ufike wakati vilabu vya soka nchini viache kuchukulia poa mitandao ya kijamii na kuiendesha kimazoea kama mtu wa kawaida anavyoendesha akaunti yake binafsi. Wanatakiwa kujua kuwa ile ni sehemu ya kuingiza mamilioni ya pesa hivyo waichukulie kwa umakini mkubwa kwa kuajiri wataalamu waliosomea kazi hizo na wenye mikakati madhubuti ya kuongeza idadi ya wafuasi na kuwalisha maudhui yenye hadhi sawa na ukubwa wa vilabu hivyo. Lakini pia vilabu vinatakiwa kukumbuka kuwa mitandao ya kijamii ni maana halisi ya msemo maarufu wa Nipe Nikupe Ili uweze kupata wafuasi wengi, ni lazima uwe mbunifu wa kutengeneza maudhui content bora yenye kuwavutia watazamaji kufuatilia kurasa zao, na hiyo inahitaji wataalamu waliobobea kwenye masuala hayo na sio kila mtu mwenye uwezo wa kumiliki Smartphone na kupost. Tunachukulia poa Kama kurasa rasmi za Shirikisho zimeshindwa kutaja majina ya wafungaji kwenye mechi ya kirafiki inayoihusisha timu ya Taifa kwa muda muafaka basi hiyo ni dhahiri shahiri kwamba tunaichukulia poa mitandao ya kijamii. Wakati sisi tukichukulia poa, vilabu kama Everton na Sevilla vinakubali kuja Tanzania kwasababu vinajua fika vitaongeza idadi ya wafuasi kwenye kurasa zao za mitandao ya kijamii. Wakati sisi tukichukulia poa, klabu kama Juventus inajua fika kuwa moja ya faida za kumsajili Cristiano Ronaldo ni kupata wafuasi wapya kwenye mitandao yao ya kijamii ambao watahama na Ronaldo. Juventus iliweza kuongeza jumla ya wafuasi Milioni 10 kwenye mitandao yao ya Facebook, Twitter, Instagram na YouTube kutoka Milioni 49.7 hadi Milioni 59.5 ndani ya siku 70 tu tangu Ronaldo ahamie klabuni hapo. Ni muda muafaka sasa wa kuacha kuchukulia poa mitandao ya kijamii kwani imeshajipambanua kuwa chanzo madhubuti cha mapato kwa vilabu vya soka duniani.  <topic>: michezo 