<classify> MWANDISHI WETU TANZANIA bila ukatili dhidi ya wanawake na watoto, inawezeka. Hiyo ni kauli ya hamasa dhidi ya mapambano ya ukatili wa kijinsia ambao kwa nyakati tofauti hapa nchini umezidi kushika hatamu. Lichaya kuwapo kwa jitihada mbalimbali kutoka kwa mashirika ya kutetea haki zabinadamu na serikali kwa ujumla; hali ya ukatili wa kijinsia hususani kwawanawake na watoto imeendelea kuharibu taswira ya nchi yetu kwa namnambalimbali. Nijambo la kuhuzunisha kwamba sasa nyumbani ndiyo mahali penye hatari zaidi katikauhai wa wanawake kama ripoti ya Umoja wa Mataifa ya madawa na uhalifu, UNODCiliyotolewa Novemba 25 mwaka jana ilivyobainisha. Ripotihiyo inasema ukatili na mauaji kwa wanawake wengi duniani wamekuwa wakipotezamaisha mikononi mwa wenzi wao au familia ambapo wanawake sita huuawa kila saamoja na watu wanaowafahamu. Hojahiyo inaungwa mkono na ripoti ya Kituo cha Sheria na Haki za Binaadamu LHRCiliyotolewa Machi mwaka huu ambapo pamoja na mambo mengine ilibainisha kuwazaidi ya visa 6,000 vya ukatili au unyanyasaji dhidi ya watoto ikiwamo ukatilikingono viliripotiwa mwaka 2018. Kwamujibu wa ripoti hiyo iliopewa jina Ukatili wa Kingono: Tishio kwa Haki naUstawi wa Mtoto Tanzania ilibainisha kuwa mambo yaliyoathiri haki za binadamukwa mwaka 2018 ni pamoja na Sheria kandamizi, Ukatili dhidi ya watoto, hasamatukio ya mauaji na ulawiti wa watoto. Hatahivyo, ili kuzuia muendelezo wa matukio hayo ya kikatili, Jeshi la Polisilinatajwa kuwa kiungo muhimu katika kudhibiti na kuzuia kwa kushirikiana nawadau mbalimbali. Hatuahiyo inatokana na ukweli kwamba polisi ndio wamepewa jukumu la kulinda raia namali zao, lakini ili kudhibiti tabia na mienendo isiyofaa ndani jamii, makundimbalimbali kama vile viongozi wa dini, asasi za kiraia na wazazi wanapaswakushirikiana na jeshi hilo katika kudhibiti vitendo vya ukatili wa kijinsianchini. Kutokanana hali hiyo, Jukwa la Utu wa Mtoto CDF kila mwaka hukutana na Makamanda waPolisi wa mikoa yote ya Tanzania Bara na Visiwani kwa lengo la kuandaa mikakati,kutafakari na kupata mrejesho kuhusu hali ya ukatili wa dhidi ya watoto nawanawake nchini. Pia kupeana uzoefu wa namna mbalimbali wa kutatua kesizinazoripotiwa katika vituo vyao vya polisi vya madawati ya jinsia na watotokwenye mikoa yao. Katikamkutano wa siku mbili uliondaliwa na CDF kwa kushirikiana Shirika la Idadi yawatu duniani UNFPA, Ubalozi wa Sweden na Jeshi la Polisi umeibua mambo nyetiambayo sasa yanapaswa kupigiwa chapuo ili yatekelezwe na kusaidia kutokomezavitendo vya ukatili wa kijinsia nchini. Kuongezekakwa matukio maana yake hujatimiza wajibu Akizungumzana makamanda 38 walioshiriki mkutano huo hivi karibu, Mkuu wa Jeshi la Polisinchini IGP, Simon Sirro anasema muendelezo wa matukio ya ukatili una maanakuwa kuna mahali kuna tatizo. RPCumepewa mkoa maana yake ni kuwalinda watoto, wanawake na watanzania wengine.Matukio haya yanaongezeka lazima kuna jambo maana yake hujatimiza wajibu wako,anasema. Anasematathmini hiyo inawaamsha wakuu hao wa polisi kuwa kuna mambo hawajatimiza. Hiini changamoto ukikuta mtoto amebakwa au mwanamke amekufa ni changamoto kwetukuwa kuna jambo halijakwenda vizuri. Juzini mashahidi mmepigiwa kelele sana, Njombe ilikuwa changamoto vilevile naMisungwi mtu mmoja wa hovyohovyo mjinga anataka kuwa tajiri anakwena kwa mgangamjinga anamuagiza ili uwe tajiri lazima auwe wanawake 59, na ameua hadi kufikia29 ndipo na sisi tukamshughulikia. Nilazima uache alama unapokuwa kwenye mkoa kwa kuhakikisha uhalifu unapungua kwakiasi kikubwa. Uhalifu ukiwepo na sisi tupo lazima kufikiri kwa kina, anasema. Aidha,anawaagiza makamanda hao kuhakikisha madawati ya polisi yanayoshughulikiamatukio ya ukatili wa kijinsia yanatumika ipasavyo ili kupunguza kadhia hiyo. Mtuakisema uhalifu umezidi lazima ujitathmini kwanini umezidi wakati mimi nipo,hivyo mkirudi badilisheni ufikiri wenu. Hizi changamoto zinarudisha nyumautendaji wa makamanda. Nimeona leo niwapashe maana hamna namna, anasema IGPSirro. Hojahiyo inaungwa mkono pia na Mkuu wa kitengo cha Polisi Ushirikishwaji Jamii CPMussa A. Mussa ambaye anasema changamoto kubwa ni muda mwingi wamekuwawakisisitiza watu wafike kutoa taarifa kwenye vituo na kuacha umuhimu wakuwaelimisha. Kwamuda huu tunataka tuwafikie wananchi sio kwa vipeperushi...tukae nao tuwafunze.Kuna changamoto za kiutendaji kama usafiri kulingana na jiografia ya nchi yetulakini haya ni mambo ambayo tutayafanyia kazi, anasema. Anawaagizamakamanda wa polisi nchini kuenenda na mazingira ya mikoa wanayoiongoza kwakuwa wasipojipanga vizuri makosa ya ukatili wa kijinsia yataonekanayanawashinda. Anasemawasimamizi wa polisi jamii wawezeshwe ili waweze kufika kwa wananchi nakusikiliza matatizo yao. Madawatibado hayafanyi kazi vizuri, kuna changamoto ambazo sisi makamanda inabidikuzitatua ili yafanye kazi vizuri. CDF mlifanya utafiti kidogo pia sisitulifanya utafiti wa utendaji wa madawati haya, mliyosema na sisi tunayachukuana makamanda wataenda kuyatatua. Tunahitaji usimamizi madhubuti wa madawati. Kuna baadhi ya maeneo vifaahavitumiki ndani ya dawati, vinabadilishwa matumizi yake na matokeo yakemadawati yanaachwa matupu. Au askari wa dawati anapangwa kazi nyingine. Madawatimengi askari wake ni wa kike, lakini wanatakiwa kuwa na mjumuiko wa wanaume.Turekebishehaya kwani dawati si kazi ya wanawake, kwa sababu wapo wanaume wanaopigwa nakudhalilishwa pia, anasema. Aidha,akizungumza kwa niaba ya Mkuu wa dawati la jinsia SACP, Renata Mzinga anakirikuwa mpaka sasa bado jamii inakumbwa na changamoto ya makosa ya ubakaji,ulawiti na kutelelekeza familia. AnasemaSerikali inafanya juhudi kuhakikisha jamii inakuwa sehemu salama kwa watu warika zote kwa kupitia madawati hayo ikiwamo kuchukua hatua kali kwa walewanaoshiriki vitendo vya ukatili. Hili suala ni tatizo la kijamii hivyo jeshilinaendelee kutoa elimu kwa jamii. Jeshi hufanya kila jitihada kusambaza elimukwa viongozi wa dini, mabaraza ya wazee na wanafunzi mashuleni ili kila mmoja Makamandawazungumza Kamanda wa Polisi Mkoa wa Njombe, ACP Hamduni Salum anasemaasilimia kubwa ya matukio ya ubakaji, ulawiti na mauaji ya watoto yanatokana naimani za kishirikina. Matukio ambayo yamepokelewa kuanzia Januari hadi Mei mwaka 2018ni matukio hayo 423 wakati kipindi kama hicho kwa mwaka huu 2019 ni matukio429, anasema. Anasema kuongezeka kwa namba ya makosa hayo kunatokana na uelewawa wananchi hasa makosa ya ubakaji yaliyokuwa hayaripotiwi. Kaskazini Unguja Kamanda wa Polisi Mkoa wa Kaskazini Unguja SACP, Haji Abdalah Hajianasema mkoa huo ndio sehemu ambayo makosa mengi ya udhalilishaji kwa watotondipo yanapotokea. Usimamizi na ufuatiliaji ndilo jambo la msingi kwa askari wetukwa sababu jamii haina uelewa wa kutosha kuhusu matukio haya. Tumewaitaviongozi wa dini na wengine kuwaelimisha kwa sababu kesi za udhalilishajihaziwezi kuzuia na doria ya kipolisi lazima kuwe na doria ya kiroho, anasema. Katavi Kamanda wa Polisi Mkoa wa Katavi ACP, Benjamin Kuzaga, anasemamkoa huo unakumbana na changamoto ya wahamiaji hususani jamii ya wafugaji kamavile wasukuma ambao hufuata malisho. Muingiliano huu umesababisha mimba za utotoni lakinitunatekeleza azimio namba tatu la kuwashirikisha viongozi wa ngazi zotekutokomeza vitendo hivi, anasema. Januari hadi Juni mwaka 2018 kulikuwa na makosa349 wakati mwaka2019 kuanzia Januari hadi June yameripotiwa makosa 269, anasema, Kigoma Kamanda wa Polisi Mkoa wa Kigoma ACP Martine Otieno anasema mkoahuo unakabiliwa na tatizo la wakimbizi kutoka nchi za Burundi na Kongo ambaohutekelezi vitendo vya ukatili kwa kuwa tayari wameathiriwa kisaikolojia. Pamoja na mambo mengine anasema hakuna ubakaji unaofanywa navijana wanaodaiwa kuitwa teleza kama ilivyoripotiwa na baadhi ya vyombo vya habari na mashirika binafsi. Kilimanjaro Kamanda wa Polisi Mkoa wa Kilimanjaro SACP Hamisi Selemanianasema ipo haja sasa ya Bunge kubadilisha sheria inayoruhusu watuhumiwa wamakosa ya kubaka kupewa dhamana ili kuondoa malalamiko dhidi ya Jeshi hilo kwajamii. Lakini pia ni muhimu paanzishwe mahakama maalumuitakayoshughulikia matukio ya ukatili wa kijinsia kama zilivyo mahakama zamafisadi na ardhi, anasema. Iringa Kamanda wa Polisi Mkoa wa Iringa ACP Juma Bwire anasemachangamoto zinazokwamisha vita dhidi ya ukatili wa kijinsia ni madaktarikukwepa kujaza fomu za PF3. Lakini pia waathirika wanakaa muda mrefu bila kuripoti polisi napindi wanaposhindwa kukubaliana malipo labda ya ngombe ndipo wanakuja kuripoti,anasema. CDF Aidha, Mkurugenzi Mtendaji wa CDF, Koshuma Mtengeti anasemashirika hilo limetoa mafunzo kwa askari 270, kati yao wakiume 152 kutoka katikamikoa ya Mara, Dar es Salaam, Dodoma, Manyara na Kigoma. Kwa ufadhili wa Shirika la UNFPA tumejenga madawati ya jinsi nawatoto ikiwamo 22 yaliyopewa vitendea kazi. Lakini bado tunaomba Jeshi laPolisi linapowahamisha askari wenye uweledi wa kushughulikia matukio yaukatili wa kijinsi, pia lihakikishe linateua wale wenye utayari wakushughulikia matukio hayo. Hali ya ukatili si nzuri kuna matukio mengi ya ulawiti, ubakaji,kumekuwa na kesi nyingi zinaripotiwa tunataka kujua ni hatua ganizinachukuliwa, lakini zaidi tunataka kujua ni jinsi gani wanachukua hatua zakuzuia matukio hayo na si kuripoti pekee, anasema. Hata hivyo,Mwakilishi Mkazi wa UNFPA, Christine Kwayu anasema ili kuhakikisha ukatili wakijinsi unatokomezwa, shirika hilo linaendelea kufanya tathmini ya vituo 11ili kuhakikisha kila kituo cha polisi kinakuwa na dawati la jinsi.  <topic>: kitaifa 