<classify> Aveline Kitomary -Mwanza TAASISI ya Taifa ya Utafiti wa Magonjwa ya Bindamu NIMR kituo chaMwanza, wanatarajia kutoa matokeo ya utafiti wa chanjo ya ebola na saratani ya shingoya kizazi mwanzoni mwa mwaka 2021. Utafiti wa ugonjwa wa ebola ulianza mwaka 2015 baada ya kutokeamlipuko katika nchi tano za Afrika ya Magharibi, ikiwemo ya Sierra Leone. Akizungumza wakati wa kampeni ya Tumeboresha Sekta ya Afyainayoendeshwa na maafisa habari kutoka Wizara ya Afya na taasisi zilizopo chiniyake, Mtafiti Mwandamizi wa kituo hicho, John Changarucha, alisema tafiti hizozitakuwa na nafasi kubwa ya kuishauri Serikali katika kulinda afya ya jamii. Mlipuko huo ulifanya dunia ije pamoja kutafuta chanjoitakayozuia ebola katika nchi hizo, sisi tulihusika na chanjo moja wapotuliweza kushirikisha watu wazima 25 na wamepewa chanjo, tulivyomaliza chanjoiliweza kuzalisha kinga tulichokifanya ni kuwafuatilia hadi sasa alisema. Kwa saratani ya shingo ya mlango wa kizazi, alisema ni tatizo kubwa kwa kanda ya ziwa kuliko sehemu zingineila bado Serikali kupitia NIMR inaendelea na zoezi la ukusanyaji takwimu ilikupata uhakika zaidi wa ukubwa wa tatizo. Tunaamini chanjo ya HPV ikiweza kutolewa kwa walengwa wote,inaweza kupunguza saratani ya mlango wa kizazi ila cha muhimu itachukua mudakwasababu wanaochanjwa ni miaka 14, mwaka kesho tunatoa majibu ya utafitituliofanya,alisema Changarucha. Kwa mujibu wa Changarucha, utafiti mwingine ni wa chanjo ya mlango wakizazi ili kuweza kutoa chanjo moja badala ya tatu. Kwa kawaida wanatakiwa kupata chanjo tatu, dozi ya kwanzaikitolewa ya pili baada ya miezi sita lakini bado kunachangamoto za utoajihuduma kuna ambao hawajapata chanjo kama inavyotakiwa. Nia ya utafiti ni kuwapa wengine chanjo moja, wengine mbili nawengine tatu ili kuona kama chanjo moja inaweza kutosha kukinga, tunafatiliakwa miezi 36 na tunatarajia kukamilisha Januari mwakani na kutoa matokeo kamachanjo moja inatosha tutashauri Serikali kutumia chanjo moja ili kuokoa fedhana muda utakaotumika kutoa chanjo zote,alibainisha. Mtafiti Mwandamizi kutoka kituo hicho Dk Kidola Jeremiah, alisemautafiti mwingine wanaoufanya ni wa kufupisha matumizi ya dawa za kifua kikuu TB ili kukabiliana na tatizo la usugu wadawa kwa wagonjwa hao. Alisema Mkoa wa Mwanza ni miongoni mwa mikoa yenye kiwango cha juu chamaambukizi cha ugonjwa wa kifua kikuu. Utafiti wa kufupisha dawa za kifua kikuu utaweza kufanya wagonjwa kutumia dawa ipasavyo na kwawakati, hii itapunguza tatizo la usugu wa vimelea kwa dawa, watatumia dawa kwamuda mfupi. Pia itasaidi kupunguza mzigo wa dawa unaoagizwa kwa wagonjwa wa kifuakikuu sasa wanatumia dawa nne kwa muda wa miezi sita, tunataka iwe mojatunayofanyia majaribio itumike kwa miezi minne,alisema Dk Jeremiah. Akizungumza mafanikio waliyopata kwa miaka minne ya uongozi waSerikali ya awamu ya tano, Mkurugenzi wa NIMR kituo cha Mwanza Dk. SafariKinunghi, alisema kituo hicho kimechangia kwa kiasi kikubwa juhudi za kitaifaza kudhibiti na kutokomeza magonjwa ya kichocho, minyoo ya tumbo, Ukimwi na malaria. Tumetekeleza miradi 10 zakitafiti kukabiliana na kichocho na minyoo ya tumbo, tumegawa dawa kwa ummakwenye wilaya saba, tafiti za maji na usafi. Pia tulifanya utafiti kuelewa jinsi ambavyo konokono wa ainambalimbali wanavyoweza kusambaza kichocho na mchango wa ugonjwa wa kichochokatika kueneza maambukizi ya Ukimwi, Alisema. Mbali na hayo, utafiti unaonesha maambukizi ya VVU ni tatizo kubwa kwaMkoa wa Mwanza, huku kiwango cha maambukizi kikiwa asilimia 6.2, ambapo Mwanzani miongoni mwa mikoa yenye viwango cha juu. Dk. Safari Kinunghi alisema NIMR imeendelea kutoa elimu inayolengakubadilisha tabia, huku ikiendelea kutoa huduma za upimaji wa hiari na ushaurinasaha kwa jamii.  <topic>: afya 