<classify> UTUMIAJI viini tete katika uzalishaji wa mifugo wakiwemo ngombe ni njia rahisi na yenye tija ambayo inaweza kumsadia mfugaji kupata ngombe bora kwa haraka ndani ya mwaka mmoja.Kauli hiyo ilitolewa na Mtafiti Mkuu wa Masuala ya Ngombe katika Taasisi ya Utafiti wa Mifugo wilayani Mpwapwa, Deogratius Masao.Alisema, kutokana na kukua kwa Sayansi na Teknolojia kumekuwa na maendeleo makubwa katika sekta hiyo ambayo kwa sasa wanaweza kuzalisha ngombe kwa kutumia viini tete.Alisema katika kutumia viini tete, ngombe jike anachomwa vichocheo ambayo hurutubisha mayai kuanzia 4-10 kwa ngombe mmoja na kuyavuna na kupandikiza kwa ngombe wengine.Kwa mujibu wa utafiti uliofanywa na watalaamu wetu na nchi zilizo endelea wamegundua kuwa ili ngombe mmoja aweze kuzaa anahitaji mwaka mmoja kwa ndama mmoja sasa hii njia itamlazimisha ngombe kuzalisha mayai mengi kwa wakati mmoja ambayo yatavunwa na kupandikishwa kwa ngombe mwingine , alisema.Kwa mujibu wa Mtaalamu Kitengo cha Maabara ya Teknolojia ya Uzalishaji kutumia viine tete, Kabuni Thomas alisema ili ngombe aweze kuingizwa kwenye kundi la kupandikizwa viini tete, lazima achunguzwe uzalishaji wake, ubora na asiwe na magonjwa ili kuweza kuendeleza kizazi cha ngombe bora.Alisema njia ya kutumia madume huchukua muda mrefu, lakini pia huweza kuendeleza magonjwa kizazi kimoja hadi kingine kitu alicho kisema baada ya kutumia njia ya viini tete itaweza kuondoa changomoto hizo na ni njia ya uhakika ya ngombe kubeba mimba.Mtaalamu wa Masuala ya Afya ya Uzalishaji wa Mifugo Dk Emanuel Lyimo alisema njia hiyo ina gharama kidogo lakini itakuwa ni mkombozi na suluhisho la uzalishaji kwa wafugaji.Aidha, mwanafunzi kwa njia ya vitendo kutoka Zanzibar ambaye anasoma Chuo cha Kikuu cha Yichun, China, Jamila Ally alisema, njia hiyo inaweza kusaidia kutunza vinasaba vya ngombe.Alisema endapo serikali ikawekeza zaidi katika njia hii itakuwa rahisi kwa sekta ya mifugo nchini kusaidia kufikia uchumi wa kati ana tanzania ya viwanda.  <topic>: kitaifa 