<classify> CHRISTIAN BWAYA NILIWAHI kupishana na mtu ambaye awali tulikuwa karibu kikazi. Tulifahamiana kwa muda mrefu na nilimwamini kama rafiki tuliyefanya kazi pamoja kufikia malengo ya pamoja. Sikuwahi kufikiri siku moja angeweza kunihujumu kwa malengo yake binafsi. Kilichoniudhi si tu kukosewa kwa makusudi, bali kuona mtu niliyemheshimu na kumwamini kwa muda mrefu alikuwa anajaribu kufikia malengo yake kwa kuniharibia kazi yangu. Kwa lugha nyingine mafanikio yangu yalitegemea kazi yangu kuharibika. Nilijisikia vibaya. Uhusiano wetu ulizorota kwa muda. Baadae ilibidi tuzungumze. Alinieleza namna mazingira yalivyochangia yeye kufanya kile alichokifanya. Alijutia makosa na nikaamini nimemsamehe. Hata hivyo, ninapotazama nyuma hivi leo ninagundua kuwa sikuwahi kumsamehe kwa takribani miaka miwili baadae. Uhusiano wetu uliendelea kuzorota na haukuweza kurudi kama ilivyokuwa hapo kabla. Ingawa tuliendelea kuzungumza lakini ule urafiki unaoanzia moyoni haukuwapo. Sikuwa na imani naye. Sikuamini aliyoyasema na kuyafanya. Kila nilipokumbuka namna alivyonihujumu, hisia za usaliti zilinirudia. Ingawa nilijiaminisha kwamba nimemsamehe, lakini katika maisha halisi sikuwa nimemsamehe. Kwanza kabisa, wakati wote akili yangu ilikumbuka yale aliyonitendea. Nilikuwa nimemsamehe kwa maneno lakini si kwa vitendo. Mara kadhaa moyo wangu ulijaa huzuni na ghadhabu nilipokumbuka kitendo alichokuwa amekifanya. Nikagundua sikuweza kumsamehe kwa vitendo. Lakini pili, sikuwanatamani kusikia akipatwa na mema. Kama ningesikia akisifiwa kwa jambo zurialilolitenda, moyoni nilijisikia vibaya. Mafanikio yake yaliniudhi, sifa zakezilikuwa kero kwangu. Moyoni nilitamani kusikia akipata mshahara wa mabayaaliyonitendea. Wahindi wanaita karma. Nakumbuka sikumoja alipatwa na changamoto fulani kazini. Niliposikia moyo uliruka ruka kwafuraha licha ya kwamba sikusema. Niliamini mungu amemlipa kwa mabayaaliyonitendea. Nilifurahia kwamba hatimaye amekula matunda ya matendo yake mwenyewe.Kimsingi, hiki kilikuwa ni kisasi cha kificho hata kama kwa nje niliamininimemsamehe. Hali hii yakutokusamehe ilipanda ngazi na kugeuka kuwa chuki. Sikutamani kuwa karibu nayetena. Chuki iliyokuwa inanitafuna moyoni ilinifanya nikawa mwepesi kutafutakusikia mabaya na mapungufu yake. Nilijikabidhi kuwa mtumwa wake. Unapomchukia mtu,kwa hakika, unajibebesha mzigo mzito kihisia kama ilivyokuwa kwangu. Unakuwa nakazi na kupambana na mtu ambaye pengine hana habari na wewe. Wakati weweukijiumiza kwa kutamani aharibikiwe, mwenzako ndio kwanza anafanikiwa. Chuki,katika mazingira haya, inakuwa na kazi ya kukuumiza wewe kuliko inavyomwumizaunayemchukia. Hatimayenilijifunza kusamehe. Nikagundua unapomsamehe mtu maana yake si tu unasahaukile alichokufanyia, bali unarejesha uhusiano uliokuwapo kabla ya kosa.Kiashiria kimojawapo kwamba umerejesha uhusiano ni pale unapoanza kufurahiamafanikio yake na kusikitika unaposikia amepatwa na mabaya. Hiki ndicho kipimocha msamaha wa kweli. Kinyume na hapo ni chuki inayoishi ndani yako. Inawezekanaunaposoma hapa unakumbuka watu waliokukosea. Pengine ni mume wako au mke wako.Pengine ni mwanao. Pengine ni ndugu yako wa karibu, mfanyakazi mwenzako aumshirika wako wa kibiashara. Unapokumbuka aliyokufanyia unahisi uchungu.Unajiapiza hutakaa usamehe. Huo ndio utumwa ambao chuki inaweza kukutengenezea. Kuushinda utumwahuu ni kuwaruhusu watu kukukosea. Nilipojifunza kujiondoa kwenye hadhi ya kuwamtu maalumu asiyepaswa kuguswa na mwingine, ilikuwa rahisi kuanza ukurasa mpya.Nilianza kuachana na gereza la karma la kufikiri kwa kuwa mtu amenikosea,lazima na yeye apatwe na mabaya. Unaweza kufanyahivyo pia. Msamehe yeyote aliyekutendea mabaya. Hufanyi hivyo kumsaidia yeyekwa sababu pengine anafurahia kukuona unateseka. Unasamehe kwa faida yakomwenyewe. Badala ya kujifungia kwenye gereza la kulipiza kisasi, unajiwekeamazingira ya kuushinda ubaya kwa wema. Ikiwa ni lazimakulipiza kisasi ili ujisikie ahueni moyoni mwako, kisasi sahihi zaidi niupendo. Mpende mchumba aliyekuacha, mpende rafiki aliyekusaliti. Mpendemfanyakazi aliyekuhujumu, kwa kufanya hivyo, unajiweka huru wewe mwenyewe nakujifungulia milango ya kusonga mbele na maisha. Christian Bwaya ni Mhadhiri wa Saikolojia, ChuoKikuu cha Kikatoliki Mwenge MWECAU. Twitter: bwaya, Simu: 0754 870 815  <topic>: afya 