<classify> KIWANDA cha kuzalisha viuadudu wa viluwiluwi vya mbu cha Shirika la Taifa la Maendeleo NDC, kimepata soko la kuuza dawa hiyo nje ya nchi kwenye nchi za Afrika zikiwemo nchi zote za Jumuiya ya Maendeleo, Kusini mwa Afrika SADC.Akizungumza na HabariLeo kwenye Maonesho ya 43 ya Biashara ya Kimataifa kuhusu soko hilo, Mkurugenzi Mtendaji wa NDC, Profesa Damian Gabagambi amesema kiwanda hicho kilijengwa kwa ushirikiano wa serikali ya Tanzania na Cuba kupitia kiwanda kama hicho cha Labiofam.Profesa Gabagambi alisema kiwanda hicho kwa sasa kinazalisha lita 570,000 kwa mwaka kutokana na mahitaji ya ndani ya sasa, lakini uwezo wake ni kuzalisha hadi tani milioni 6,000,000 kwa mwaka na kwamba soko la ndani si kubwa.Akizungumzia upatikanaji wa soko hilo la nje, Profesa Gabagambi alisema Taasisi ya Utafiti na Udhibiti wa Viuatilifu Tanzania TPRI, imeithibitisha dawa hiyo kuwa inaua viluwiluwi aina tatu wa mbu ambao ni aedes waenezao homa ya dengue, anofelesi waenezao malaria na culex waenezao matende.TPRI wamethibitisha dawa mbili zinazozalishwa na kiwanda chetu yaani aina ya Activec inayotumika kuua viluwiluwi wa mbu aina ya Aedes na Anofelesi na dawa ya pili ya Griself inayotumika kuua viluwuluwi wa mbu aina ya Culex zote zina ubora na zinaua hivyo ni bora na salama kwa matumizi hayo,alisema Profesa Gabagambi.Alizitaja nchi zilizoomba kuuziwa dawa hiyo kuwa ni pamoja na Angola, Niger, eSwatini ambao wao wameomba kuuziwa dawa ya thamani ya Dola milioni 500, Kenya na nchi zote za SADC.Alisema Bohari ya Dawa Tanzania MSD, ndio waliochaguliwa na Jumuiya ya SADC kuwa mnunuzi mkuu wa dawa zote za Jumuiya hiyo na kwamba kwa nchi hiyo ni fursa nzuri na ya kipekee ya kuuza dawa hiyo kwa wingi.Tumepata fursa kubwa itakayoingiza fedha za kigeni nyingi, na sisi kupitia kiwanda chetu tutahakikisha oda za wateja wetu yaani nchi hizo pindi wanapozileta tuzifanyie kazi mapema, alisema Profesa Gabagambi.Akizungumzia ununuzi wa dawa hiyo kwa taasisi na halmashauri mbalimbali nchini, Profesa Gabagambi alisema Wizara ya Fedha imeanza kwa kasi kununua dawa hiyo kiasi cha lita 60 zenye thamani ya Sh milioni 700 na kwamba halmashauri mbalimbali nazo zimenunua dawa hiyo ya Sh Bilioni 1.6 na dawa nyingine ya Sh Bilioni 1.3 ilinunuliwa kwa halmashauri hizo na Rais John Magufuli.Akizungumzia dawa hiyo, Profesa Gabagambi alisema uwezo wa kuua mazalia ya mbu aina zote ni mkuwa kwa dawa hiyo na kwamba jambo la msingi ni kuzungatia kanuni za kuitumia kwani dawa aina ya Activect inafaa kutumika kwenye maji safi yaliyotuama mazingira ya nyumbani.Dawa ya pili aina ya Griself inatumika kuua mazalia ya mbu kwenye maeneo yote yenye maji machafu na kwamba dawa hizo zinauzwa kuanzia ujazo mdogo wa matumizi ya nyumbani yaani Mls CC 30 ambayo uuzwa Sh 1,000 bei ambayo kila mwananchi anaweza kudumu. Pia dawa hiyo huwa kwenye ujazo wa lita 20, hadi lita 1,500 ambayo imewekwa kwa ujazo mkubwa kwa ajili ya matumizi makubwa.Akizungumzia madhara ya magonjwa yanayoenezwa na mbu, Profesa Gabagambi alisema endapo jamii haitakomesha mazalia ya mbu ni rahisi kwa wananchi kuambukizwa maradhi kama malaria, homa ya Dengue na matende na maafa yake ni makubwa ikiwemo vifo.Ni lazima sasa tutumie dawa hizi ambazo zipo na zinaua kabisa mazalia ya mbu, wananchi nao tunawahimiza kununua dawa hii na kupewa maelekezo ya matumizi ili kunyunyuzia kwenye maeneo yo kudhitibi mbu, badala ya kusubiri kuugua na kuanza tiba, kinga ni bora zaidi kuliko tiba, alisisitiza Profesa Gabagambi.Kuhusu chimbuko la ujenzi wa kiwanda hiko ilikuwa ni ziara ya Rais wa awamu ya nne,Jakaya Kikwete aliyoifanya nchini Cuba, Desemba, mwaka 2009.Katika ziara hiyo, mwenyeji wake wakati huo Rais Raul Castro alimpangia ratiba ya kutembelea Kiwanda cha Labiofam kinachomilikiwa na Serikali ya Cuba na kinachozalisha dawa za viluwiluwi vya mbu wanaosababisha malaria.Baada ya kuvutiwa na maelezo na teknolojia hiyo na kuhakikishiwa kuwa haina athari kwa mazingira na afya ya binadamu aliagiza Wizara ya Afya na Ustawi wa Jamii kwa wakati huo iagize dawa hizo kutoka Cuba ili zitumike nchini kuua mazalia ya mbu, lakini pia aliagiza NDC ianzishe ushirikiano na Kampuni ya Labiofam.  <topic>: uchumi 