<classify> RAIS John Magufuli amesema changamoto zinazolikabili Bara la Afrika, hazina budi kutatuliwa na waafrika wenyewe, kwa kuwa ndiyo wanaouzijua vizuri, tofauti na watu wengine nje ya bara hili.Katika hatua nyingine, marais wastaafu wamesema Bara la la Afrika, linatakiwa kubadilisha mtazamo wake wa kujiona masikini wakati ni tajiri kutokana na maliasiri ilizonazo, lakini pia kupambana na changamoto za uharibifu wa mazingira, zinazosababisha mabadiliko ya tabianchi.Waliyasema hayo kwenye Jukwaa la Sita la Uongozi la Afrika, lililofanyika Ikulu jijini Dar es Salaam jana, ambalo linajumuisha baadhi ya marais wastaafu wa Afrika, taasisi na mashirika mbalimbali.Marais wastaafu walioshiriki kwenye mkutano huo jana ni Benjamin Mkapa na Jakaya Kikwete wa Tanzania, Olusegun Obasanjo wa Nigeria, Thabo Mbeki wa Afrika Kusini, Hassan Sheikh Mohamud wa Somalia na Hery Rajaonarimampianina wa Madagascar.Mkutano huo wa sita wa Jukwaa la Uongozi la Afrika mwaka huu, umebeba maudhui yasemayo Kukuza Usimamizi Mzuri wa Maliasili kwa Mabadiliko ya Kijamii na Kiuchumi Barani Afrika.Rais Magufuli alisema msingi mkubwa wa maendeleo ya taifa lolote duniani ni maliasili ilizonazo pamoja na mifumo thabiti ya kusimamia maliasili hizo, kwa maendeleo endelevu ya wananchi wake.Afrika ndiyo bara pekee lenye maliasili nyingi ikiwamo ardhi, gesi, mafuta, wanyamapori, misitu, samaki na asilimia 30 ya ardhi bora ya kilimo duniani ipo Afrika, hivyo maliasili hizo hazinabudi kusimamiwa vizuri, alisema.Kwa mujibu wa Rais Magufuli, Afrika licha ya kuwa na maliasili lukuki, imeshindwa kuwa na maendeleo ya kweli na endelevu kutokana na sababu mbalimbali, ikiwamo kuwa na masalia ya fikra za kikoloni ambazo baadhi ya Waafrika wameendelea kuwa nazo. Waafrika hawakutafsiri vizuri dhana ya uhuru na kujitegemea.Lengo la kupigania uhuru lilikuwa ni kurejesha rasilimali zilizokuwa kwenye mikono ya Wakoloni ili ziweze kusimamiwa na Waafrika wenyewe, kuwa na maamuzi nazo pamoja na kuzitumia kwa ajili ya kujiletea ukombozi wa kiuchumiTuna mawazo ya utegemezi kwa watawala wa kikoloni huku tukijua wazi kwamba hawawezi kuwa wakombozi wetu kiuchumi, alisema.Rais Magufuli alitaja sababu nyingine zinazokwamisha Bara la Afrika kiuchumi kuwa ni kushindwa kusimamia maliasili zake ili kufikia mageuzi ya kweli ya kiuchumi. Alisema viongozi wa Afrika, wamekuwa wakizunguka katika nchi tajiri duniani, kuomba misaada na mikopo wakati wangeweza kutumia rasilimali walizonazo katika nchi zao kupata fedha.Fedha ni matokeo ya maendeleo na ndiyo maana Baba wa Taifa, Mwalimu Julius Nyerere, alisema kuwa ili nchi iendelee inahitaji watu, siasa safi na uongozi bora na hakutaja fedha kwa kuwa alijua fedha zitakuja baadaye baada ya kupata maendeleo, alisema.Rais Magufuli alitaja tatizo lingine kuwa ni ukosefu wa ubunifu na teknolojia ya viwanda, ambalo alieleza linarudisha nyuma maendeleo ya Afrika. Pasipo kuwa na viwanda, Afrika haitaweza kutumia rasilimali zake vizuri katika kufikia mageuzi ya kiuchumi na kijamii.Siyo lazima Afrika ihitaji teknolojia kubwa na yenye gharama kubwa bali inahitaji teknolojia ya kawaida iliyo nzuri, ambayo itasaidia katika uzalishaji wa bidhaa au kuongezea thamani bidhaa.Changamoto nyingine inayolikabili Bara la Afrika ni migogoro. Kumekuwa na migogoro mingi hasa kwenye maeneo yenye rasilimali na wakati mwingine husababishwa na mabeberu ili wakati tunapigana wao wanakula rasilimali zetu kwa sababu migogoro imekuwa mtaji wao,alisema Rais Magufuli.Aliongeza Lakini pia Afrika imekuwa ikiingia mikataba mibovu ya uwekezaji. Kusainiwa kwa mikataba hii kumechangiwa na wataalam wetu ambao siyo wazalendo na matokeo yake inawanufaisha zaidi wawekezaji na kusababisha matumizi mabaya ya rasilimali zetu.Rais Magufuli alisema uharibifu wa maliasili, huchangiwa na uharibifu wa mazingira ikiwamo ukataji miti hovyo kwa ajili ya matumizi ya kuni na mkaa kutokana na gharama kubwa ya nishati ya umeme na gesi, ambazo wananchi wengi hawawezi kuzimudu, hivyo inapaswa zichukuliwe hatua madhubuti za kudhibiti uharibifu huo.Kutokana na changamoto hizo, alisema serikali yake imeamua kuchukua hatua mbalimbali ikiwamo kutunga Sheria ya Kulinda Rasilimali na Maliasili za Taifa ya mwaka 2017, kurekebisha mikataba ya madini ili Watanzania wanufaike na rasilimali hiyo, kuweka msukumo katika ujenzi wa viwanda na teknolojia ya viwanda na kujenga miradi ya umeme, kama ule wa Mto Rufiji ambao utazalisha megawati 2,115.Alisema hatua nyingine ambazo serikali yake imezichukua ni kutunza hifadhi za taifa na kufungua hifadhi mpya, kudhibiti ufisadi, rushwa, ubadhirifu na kusimamia nidhamu ya kazi. Marais wastaafu wachambua Kwa upande wao, marais wastaafu wamesema Bara la la Afrika linatakiwa kubadilisha mtazamo wake wa kujiona masikini wakati ni tajiri kutokana na maliasili ilizonazo, lakini pia kupambana na changamoto za uharibifu wa mazingira, zinazosababisha mabadiliko ya tabianchi.Katika hotuba yake ya ufunguzi, Mkapa alisema uharibifu wa mazingira, unazidi kuongezeka barani Afrika kutokana na shughuli za kibinadamu na za maendeleo. Alisema shughuli hizo za kibinadamu, shughuli za kimaendeleo pamoja na ongezeko la watu, husababisha uharibifu wa mazingira kutokana na kukata miti kwa matumizi mbalimbali, ikiwemo kuni na mkaa, hivyo hupelekea kutokeo kwa mabadiliko ya tabianchi kama vile kuongezeka kwa joto na kuathiri upatikanaji wa mvua.Alisema serikali za Afrika hazina budi kushirikiana na jamii katika utunzaji wa mazingira ikiwemo kupanda miti, kuzingatia matumizi bora ya ardhi na utunzaji wa vyanzo vya maji. Alisema Mkoa wa Kilimanjaro umekuwa mfano mzuri wa utunzaji mazingira kwa kujikita katika upandaji miti.Mabadiliko ya tabianchi husababisha kutokea kwa vimbunga kama Kimbunga Idai kilichoathiri zaidi nchi za Msumbiji, Malawi na Zimbabwe na kuua zaidi ya watu 1,000, kuharibu miundombinu ya elimu, afya, mazao, lakini pia Kimbunga Kenneth kilichoathiri baadhi ya nchi ikiwemo Msumbiji kutokana na kusababisha mafuriko, hivyo kupanda miti ndiyo njia pekee ya kupambana na mabadiliko ya tabianchi,alisema Mkapa na kuongeza, Lazima tuziambie serikali, tuwaambie watu na wanamazingira kuchukua hatua muhimu za kupambana na uharibifu wa mazingira.Rais Mstaafu wa Afrika Kusini, Mbeki, alisema kumekuwa na uharibifu mkubwa wa misitu ya mvua barani Afrika hususani misitu ya Congo na Gaboni, kutokana na biashara ya magogo, hivyo kuna haja ya kuweka zuio la ukataji miti katika misitu.Rais mstaafu wa Nigeria, Obasanjo alisema Ziwa Chad lilikuwa miongoni mwa maziwa makubwa duniani katika kipindi cha miaka 50 iliyopita, lakini kwa sasa limepungua kwa theluthi moja kutokana na kupungua kwa kina cha maji.Wakulima na wafugaji wanachoma moto misitu kwa ajili ya kilimo au kupata malisho mazuri ya wanyama wao, sasa tunatakiwa tuwasaidie wajue namna bora ya kuchoma moto ili wachome kwa malengo na kitaalam,alieleza Rais mstaafu wa Madagascar, Rajaonarimamiapnina.Suluhisho la uharibifu wa mazingira Ili kuinusuru Afrika dhidi ya uharibifu wa mazingira, viongozi hao wastaafu walipendekeza njia mbalimbali ikiwemo kutoa elimu kwa umma ili kuondokana na matumizi ya kuni na mkaa, ambavyo husabaisha kukatwa miti hovyo na badala yake kujikita kweye matumizi ya nishati mbadala, kama vile gesi, umeme au mkaa unaozalishwa kutokana na mabaki ya takataka.Marais hao wastaafu walipendekeza utoaji huo wa elimu, ufanyike kuanzia shule za msingi hadi vyuo vikuu. Pia viongozi, wakulima na wafugaji na umma wapewe elimu na taarifa kuhusu umuhimu wa kutunza mazingira. Hatua nyingine waliyoipendekeza ni kuwa na sheria madhubuti, zitakazotoa adhabu kwa waharibifu wa mazingira watakaokamatwa, zitungwe sera madhubuti za matumizi bora ya ardhi, maji pamoja na sera madhubuti zinazohusu mabadiliko ya tabianchi.Utajiri wa Afrika Kwa kuwa Afrika linachukuliwa kama bara maskini katika ulimwengu wa sasa, viongozi hao wastaafu wametaka nchi za Afrika kuachana na mtazamo huo, kwa kuwa Afrika ni bara tajiri na lina maliasili nyingi na za kila aina. Rais mstaafu Mbeki alisema tatizo la nchi za Afrika ni kutokaa pamoja vizuri ili kuhakikisha maliasili walizonazo, kama vile madini na katika sekta ya uvuvi zinavunwa vizuri kwa maendeleo ya watu wao. Alisema tatizo kubwa barani Afrika ni uongozi madhubuti na jambo hilo lisipozungumzwa, Afrika itaendelea kuwa mlalamikaji.Mwenyekiti na Mtendaji Mkuu wa Taasisi ya Infotech Investment Group Limited, Ali Mufuruki ambaye alikuwa miongoni mwa wazungumzaji wakuu, alisema inasikitisha kuona viongozi wa Afrika wakienda zaidi kwenye mikutano ya nje, kuliko kuhudhuria mikutano ya Umoja wa Afrika AU. Mufuruki alisema kuna maazimiao zaidi ya 1,400 ya AU ambayo hayajawahi kufanyiwa kazi, hali ambayo haileti afya kwa ustawi wa Umoja huo na ustawi wa Bara zima la Afrika.Alisema hivi sasa kila taifa kubwa, linakuja na mkakati wa kutaka kuisaidia Afrika na matokeo yake Afrika imegeuka kuwa kama binti mzuri anayekimbiliwa na kila mtu.Kama Afrika itaendelea kufuata njia hii, hatutafika; tuwe na mipango ya kutuongoza na tuchukue jukumu la mustakabali wetu, Afrika inatakiwa kuja pamoja ili iwe na sauti moja bila kujali dunia itasemaje, utegemezi unaondoa uhuru na kushindwa kufanya maamuzi, kila siku Afrika inatumia dola milioni 90 kununua dawa na sehemu kubwa ya fedha hizo ni misaada kutoka nje,alisema Mufuruki.Kwa upande wake, Rais mstaafu Rajaonarimamiapnina, alisema waafrika lazima wawe na mtazamo kwamba wao ni matajiri. Alitaka Afrika iache kuuza nje maliasili zake wakiwemo wanyama na vitu mbalimbali, na AU izichukue changamoto hizi na kuzitatua.Mmoja wa wachangiaji aliongeza kuwa Afrika haina haja na soko la Ulaya, kwa kuwa yenyewe ni tajiri na kinachotakiwa ni kuwekeza nguvu kazi ili kujikwamua na umaskini. Alisema lazima ifikie wakati Afrika iondokane na utapiamlo wa mawazo wa kutaka kuagiza kila kitu kutoka nje hata mchele.  <topic>: kitaifa 