<classify> Majaribio yaliyofanywa yafanikiwa kwa asilimia 100 Mamlaka zikiruhusu, tiba kuanza kutolewa mwakani NEW YORK- MAREKANI WATAFITI nchini Marekani wamesema wamefanikiwa kuondoa VirusiVya Ukimwi kutoka kwenye vinasaba DNA vya panya, mafanikio ambayo wanasayansiwanasema yanaweza kuwa hatua ya kwanzakuelekea tiba ngumu ya ugonjwa huo kwa binadamu. Matokeo ya utafiti huo yaliyotangazwa wiki hiiyamethibitishwa na wanasayansi zaidi ya 30 kutoka Vyuo Vikuu vya Temple na kile cha Tibacha Nebraska. Mmoja wa watafiti waandamizi aliyeshiriki katika utafitihuo Kamel Khalili wa Chuo Kikuu chaTemple cha nchini Marekani amesema kutokana na mafanikio hayo endapo mamlaka zachakula na dawa zitathibtisha tiba hiyo kwa binadamu inaweza kuanza kutumikamapema mwaka ujao. Watafiti hao wanasema hatua hiyo imewezekana kwakuchanganya dawa za kufubaza maambukizi ya virusi na kifaa kinachoitwa CRISPR ambachokinaweza kubadilisha jeni. Watafiti hao waliondoa Virusi Vya Ukimwi katika panya 9kati ya 23 ambao mifumo yao ya kinga ilibadilishwa kulingana na ile ya binadamu. Khalili na wataalamu wengine wa Virusi Vya Ukimwi wanasisitiza kuwa hatua hiyo ni kubwakisayansi na matokeo yaliyoonekana kwa panya hao yanatoa mwanga wa tiba hiyokufanikiwa kwa binadamu. Tulijua kile tulichohitaji kufanya, lakiniteknolojia haikupatikana, Khalili aliliambia Washington Post, akisema timu yakeilikuwa ikisubiri nyenzo kama CRISPR ili kukabiliana na virusi. Khalili alikaririwa na Washington Post akisema matokeo hayoyalikuwa ni ya kushangaza. Ukimwi ni ugonjwa unaoathiri kinga ya mwili, hivi sasaunaweza kudhibitiwa tu kwa tiba inayojulikana kama antiretroviral ambayoinafubaza virusi lakini haitibu. Takwimu za Shirika la Afya Duniani WHO zinaonyesha ugonjwawa ukimwi umeathiri watu milioni 37 duniani kote. Kwa mujibu wa takwimu za hivi karibuni kutoka WHO watumilioni 22 ndio wanaotumia dawa hiyo za kufubaza virusi. WHO inasema karibuwatu milioni moja walikufa kwa magonjwa yanayoendana na Ukimwi mwaka 2017. Mapema mwaka huu, wanasayansi walionya juu ya uthibitisho wa mtu wa pili aliyetangazwa kuponavirusi vya ukimwi baada ya yule aliyetangazwa miaka 12 iliyopita, wakisema ilikuwa ni mapema mnokutangaza mtu huyo kupona. Wagonjwa wote wawili waliotangazwa kupona awali walitibiwakwa stem cell transplant, matibabuambayo watalaamu walisema ni hatari yanaweza kusababisha athari kwa upandemwingine na kuleta madhara makubwa nawalionya tiba hiyo kutopelekwa kwa watu wengine wengi. MATIBABU YA SASA Awali, kabla hawajafanikiwa kupata tiba kamili, timu yaKhalili huko Temple walibaini njia ya kuondoa Virusi vya Ukimwi kutoka kwenyeDNA ya panya haikuweza kuondoa kabisa maambukizi. Kwa sababu hiyo timu hiyo ya maabara ya Khaliliiliunganisha nguvu na timu kutoka Chuo Kikuu cha Tiba Cha Nebraska UNMC ili kuangalia njia tofauti ya kushambuliatatizo. Kwa pamoja wanasayansi hayo walichanganya mbinu yakubadilisha jeni kwa kutumia dawa iliyotengenezwa kushambulia Virusi Vya Ukimwiiliyotengenezwa na UNMC. Howard Gendelman kutoka UNMC aliiambia Washington Post kuwa dawa yao yamajaribio imeonekana kufanya kazi kwa muda mrefu zaidi kuliko dawa za kawaida,maana yake ni kwamba inaweza kutumiwa kila miezi michache badala ya kila sikukama zilivyo dawa nyingine zinazotumika sasa. Kwa sababu hiyo alisema dawa hiyo imeonekana kurahisisha kazi iliyofanywa natimu ya Khalili ya kubadilisha jeni na hivyo kutokomeza Virusi vya Ukimwi. Ikiwa unaweza kupunguza kiasi cha virusi ambachokinaachwa na CRISPR, uwezekano wa CRISPR kuwa na ufanisi zaidi ukiendelea upo, alisema. Pamoja na hayo Khalili alisema yeye na timu yake watawezakufanya majaribio kwa binadamu kwa kutumia dawa za kawaida hata kama zilezilizozalishwa katika maabara ya UNMC hazitaruhusiwa kwa matumizi . Steven Deeks, Profesa wa Chuo Kikuu cha California kilichokoSan Francisco ambaye amefanya kazi sana juu ya ugonjwa wa ukimwi, alisemakutumia njia ya kubadili jeni kuondoa Virusi vya Ukimwi kutoka kwa mnyama aliye hai ni hatua kubwaya mbele. Lakini alionya kwamba kutumia njia hiyo kwa binadamuinaweza kuwa na changamoto zaidi. Wanasayansi watalazimika kukabiliana na tofauti nyingi za virusi,shida zaidi katika kutoa teknolojia ya kubadili jeni na zaidi uwezekano wa kukata jeni za binadamu wakati wa kujaribukulenga Virusi Vya Ukimwi, alisema Deeks ambaye alisisitiza kuwa njia yenyeweiliyogundulika haina shaka isipokuwa utekelezaji wake. Wakati wanasayansi wakija na taarifa hizo, Dk. Leonard Maboko wa Tume ya Kudhibiti Ukimwi Tacaidsakielezea hali ya maambukizi kwa hapa nchini alisema watu milioni 1.4 wanaoishina ugonjwa huo nchini. Alipotakiwa kutoa maoni kuhusu utafiti huo mpya, Dk Mabokoalilitaka gazeti hili kuwasiliana na Wizara ya Afya kwa kuwa wao ndiowanaoshughulika na tiba na chanjo. Gazeti hili liliwasiliana na Mganga Mkuu wa Serikali,Profesa Mohammed Kambi lakini alimtaka mwandishi amtumie ujumbe mfupi lakinibaadae alipopigiwa hakupatikana. Walipotafutwa Wizara ya Afya kupitia kwa msemaji wao,Catherine Sungura alisema Waziri, Naibu na Katibu Mkuu wa Wizara hiyo walikuwakwenye mkutano. Catherine alisema kwa uelewa wake tiba hiyo ni hadi paleWHO itakapoidhinisha ndipo nchi nyingine ziweze kutumia.  <topic>: afya 