<classify> MAHUSIANO mazuri baina ya Hifadhi ya Taifa ya Serengeti na wakazi wa maeneo ya jirani umetajwa kuwa chanzo cha udhibiti mkubwa wa shughuli za uwindaji haramu ndani ya hifadhi hiyo na maeneo mengine tengefu yaliyopo jirani.Hali hiyo haikushuka kutoka mawinguni bali inaelezwa kwamba ni kutokana na uwepo wa Idara ya Ujirani Mwema ndani ya hifadhi hiyo iliyo chini ya Mamlaka ya Hifadhi za Taifa nchini Tanapa. Idara hiyo inaelezwa kwamba imekuwa chachu ya mahusiano hayo mazuri baina ya pande hizo mbili na kuwezesha kuishi kwa ushirikiano wa kuhakikisha wanyama hawadhuriki.Hayo yalibainishwa na wahifadhi walipozungumza na waandishi wa habari kutoka mikoa ya Iringa na Mbeya waliotembelea hifadhi hiyo. Lengo la ziara hiyo lilikuwa ni kujifunza shughuli za uhifadhi na utalii zinavyoendeshwa katika hifadhi hiyo kongwe ili kupeleka ujuzi huo katika hifadhi zilizopo Ukanda wa Nyanda za Juu Kusini.Ofisa kutoka Idara ya Ujirani Mwema katika hifadhi hiyo, Zabron Mtweve, anasema idara hiyo ina mae- neo muhimu inayoyafanyia kazi kuhakikisha wananchi wanazijua hifadhi na pia kutambua umuhimu wa uwepo wake kwa maendeleo endelevu. Halikadhalika anasema inasaidia kuwafanya wananchi kutambua pia fursa zilizopo kwa uwepo wa wanyama.Eneo la kwanza ni eneo la uhifadhi. Elimu hii hatutoi sisi peke yetu wapo pia wadau tunaoshirikiana nao kama mnavyojua hifadhi yetu inao wadau wengi wa uhifadhi. Tuna Malihai Clubs of Tanzania ambao tunashirikiana katika mashule na kwa raia kutoa elimu ya uhifadhi.Lakini pia tumegundua kuwa huenda umasikini wa kipato kwa mtu mmoja mmoja ni tatizo linalochangia watu kuingia ndani ya hifadhi kwa hiyo idara imejikita pia katika kuanzisha na kuendeleza benki za hifadhi ya jamii Cucoba. Safari hii tulijikita katika wilaya za Bunda na Bariadi na tutaendelea wilaya ya Tarime na wilaya nyingine, anasema.Mtweve anasema pia kuna miradi mingine ya kuinua kipato kwa wananchi kama ufugaji nyuki ambapo kwa mwaka wa fedha uliopita kazi hiyo imetekelezwa katika wilaya ya Ngorongoro ambako kuna vikundi vinne vya Cucoba lakini vimewezeshwa kwa kupewa mradi wa ufugaji nyuki.Anasema Tanapa pia imeanzisha mpango wa matumizi bora ya ardhi katika vijiji vinavyozunguka hifadhi nchini lakini imeanza na hifadhi za majaribio ikiwemo Serengeti, Manyara na Tarangire ambapo kwa Serengeti mpango umeanzia wilaya za Bunda, Tarime na Bariadi. Alisema imani ya Tanapa ni kuwa mpango wa matumizi bora ya ardhi utasaidia kutatua migogoro ya mipaka baina ya wananchi na wananchi na pia baina ya vijiji jirani na hifadhi.Lakini ni jambo lisilofichika kuwa suala la mpango wa matumizi bora ya ardhi ni muhimu katika kuinua kipato cha mwananchi. Kwa mfano mtu anapokuwa na hati yake ana uwezo wa kwenda kukopa benki na kwa kuwa thamani ya ardhi yake hupanda akiamua kuiza anapata bei nzuri kwa kuwa mnunuaji atakuwa ananunua kitu anachojua kina hati miliki, anasema na kufafanua kwamba idara yao imewasaidia wananchi kupata hati hizo.Akizungumzia suala la uwepo wa maeneo ya makazi jirani na hifadhi kiasi kwamba kwa mgeni ni vigumu kutambua mpaka halisi wa eneo la hifadhi na la vijiji sambamba na hali ya kiusalama baina ya wanyama na wananchi waishio jirani, mhifadhi huyo anasema upo ushirikiano mzuri usioleta madhara baina ya pande hizo Katika hifadhi yetu yapo maeneo ya aina tofauti ya uhifadhi.Ipo hifadhi ya Taifa ya Serengeti, tuna hifadhi ya jamii ya Ikoma, lakini tuna pori la akiba la Ikorongo na tuna Gurumet Fund. Lakini kama ukiangalia kwenye elimu ya uhifadhi tunasisitiza kuwa wanyama walikuwa na njia zao wanazopita yaani shoroba na bado wanazitambua. Hivyo ni kweli kabisa wakati fulani unaweza kuona wanyama hawa wapo nje kabisa ya maeneo yaliyohifadhiwa kisheria Lakini kwa sababu wananchi wanapewa elimu na wanapata kipato kwa njia ya utalii kwa kweli wanaheshimu sana. Sina maana kwamba ujangili haupo, upo lakini wananchi wanauelewa mkubwa sana wa hawa wanyama na wanapowaona wanatoa taarifa kwetu, anasema.Anasema hata wanyama wanapohama kutoka Masai Mara nchini Kenya kuja Tanzania na kutoka Tanzania kwenda Masai Mara kuna wakati makundi makubwa yanapita kwenye maeneo yaliyohifadhiwa na wananchi.Na kuhama huku hasa kwa nyumbu ni kivutio kikubwa sana, siyo tu kwa wageni hata wazawa. Hivyo unaweza kuona umuhimu mkubwa wa kuishirikisha jamii, anasema.Mtweve anasema kuna utofauti mkubwa baina ya Hifadhi ya Taifa ya Serengeti na zile zilizopo Ukanda wa Nyanda za Juu Kusini kama Ruaha, Katavi na Kitulo. Anafafanua kwamba utofauti ni kuwa hifadhi ya Serengeti ilianza muda mrefu miaka ya 1959 na mwaka 1988 Idara ya Ujirani mwema ilianzishwa kama majaribiko katika hifadhi hiyo.Hifadhi ya Taifa ya Kitulo ni mpya kama mnavyofahamu ilitangazwa rasmi mwaka 2005 hivyo wananchi wanayoizunguka wanahitaji sana elimu. Ila mimi jambo la kushauri kwa kuwa nimewahi pia kufanya kazi kule na hapa ni kuhakikisha wanashirikisha wadau kwa karibu sana wakiwemo waandishi wa habari ambao ni wadau muhimu sana katika kutoa elimu, anasema.Akielezea umuhimu wa hifadhi hiyo anasema ni pamoja na maji mengi yanayotiririka kupitia mito mbalimbali hadi mto mkuu wa Ruaha yanatokea ndani ya hifadhi hiyo.Na hata maji mengi yanayotiririka kwenda Ziwa Nyasa yanatokea kule, sasa unaweza kuona umuhimu wa hifadhi ile na lazima isimamiwe vizuri maana isiposimamiwa kutakuwa na athari kubwa ya kimazingira, anasema.Anasema migogoro ya kimipaka baina ya hifadhi na vijiji jirani bado ipo lakini ujangili anasema unazidi kupungua kwa kasi siku hadi siku na ndiyo maana baadhi ya wanyama wanaotoka kwenye maeneo ya hifadhi wanaweza kwenda kwenye maeneo ya wananchi na kisha wanarudi salama hifadhini. Anasema kupitia idara yao wamekuwa na utaratibu wa kushirikiana na wananchi katika kuboresha miundombinu.Kuna baadhi ya vijiji unaweza kukuta hakuna kabisa vyumba vya madarasa hivyo tunashirikisha wananchi, wanakuja na mradi na sisi tunapeleka makao makuu na hatimaye tunashirikiana nao. Tumekwisha shirikiana nao kujenga madarasa, kuna walioomba malambo ya maji kupunguza tatizo la maji kwa mifugo yao na matumizi pia ya binadamuna pia wapo walioomba zahanati, anasema.Afisa wanyamapori wilaya ya Serengeti, John Meitamei anakiri hali ya ujangili imepungua sana ikilinganishwa na zamani na kwamba imechangiwa na ushirikishwaji mzuri wa jamii kuhusu umuhimu wa kila mwananchi kutunza maliasili za nchi.Kuna vikundi mbalimbali vimeanzishwa kama Taasisi za Kijamii ya Uhifadhi WMA, kuna shughuli mbalimbali ambazo wananchi wanashiriki kwenye masuala ya uhifadhi hivyo kitakwimu matukio ya ujangili yamepungua ikilinganishwa na siku za nyuma, anasema.Anaongeza: Ipo changamoto ya kupata takwimu za pamoja za masuala ya ujangili kwa kuwa udhibiti huu tunafanya makundi tofauti. Tuna Senapa Hifadhi ya taifaya Serengeti, Halmashauri, Tawa Mamlaka ya Usimamizi wa Wanyama Pori na wadau wengingine kama akina Gurumet, hivyo takwimu hizi hatujaweza kuziweka kwa pamoja lakini kiuhalisia matukio ya watu wanaokamatwa kwa ujangili yamepungua sana.Anasema kupungua kwa ujangili kumesababisha wanyama kuendelea kuongezeka. Hata hivyo, afisa huyo anasema lipo tatizo la wananchi kuvamia maeneo ambayo awali yalikuwa yakitumiwa na wanyama kama mapitio yao kwa ajili ya shughuli zao na makazi Athari hizi ni pamoja na mauaji ya watu, kula mazao ya watu na kusababisha wanyamapori kubadili tabia. Kipindi cha nyuma ulikuwa huwezi kuoni tembo wakienda kubomoa nyumba na kutoa chakula, lakini sasa wanabomoa maghala. Haya ni mabadiliko ya tabia. Hata ukali wa wanyama hao unatokana na mabadiliko, anasema.Anasema mwaka uliopita katika kudhibiti wanyama wanaokula nyama kama simba halmashauri kupitia wadau mbalimbali walifanya hamasa kwa kuwajengea wananchi mazizi bora 20 ya mfano kwa vijiji kumi kila kimoja mazizi mawili, moja la ngombe na jingine la mbuzi. Anasema lengo ni kuwahamasisha walio na uwezo wajenge wenyewe ya kwao kwa ubora huo.Mwalimu Samwel Peter ni mkufunzi katika Chuo cha Utalii cha Serengeti SETCO na pia mkazi wilayani hapa. Anasema miaka ya nyuma sambamba na kilimo wakazi wilayani hapo walikuwa wawindaji.Kimsingi uwindaji waliokuwa wakiufanya ni haramu. Lakini kwa sasa kutokana na jitihada mbalimbali zilizofanyika wengi wametafuta njia mbadala na halali za kujiingizia kipato na hivyo ujangili umepungua kwa kiasi kikubwa. Vijana wengi wa kabila la Kikurya sasa wameingia kwenye shughuli za uhifadhi na utalii, anasema.  <topic>: kitaifa 