<classify> Mwandishi Wetu na Mashirika ya Habari UNAWEZAkusema hali si shwari tena duniani kutokana na virusi vya corona kuendeleakusambaa na kufika katika nchi takribani 40 huku mataifa mbalimbali yakionekanakuchukua hatua za kujifungia mipaka. Athari piaimeonekana wazi kwenye uchumi baada ya masoko kuendelea kuanguka katika maeneombalimbali duniani. Wakati mataifambalimbali duniani yakiendelea kuchukua hatua za kujilinda kwa kujifungiamipaka na watu waliokuwa China vilikoanzia virusi hivyo, Nigeria na nchi tano nazo tayari zimekumbwa na upepo huo mbaya. Jana Nigeriailithibitisha kuwepo kwa mtu mmoja mwenye maambukizi ya virusi vya coronana hivyo kuingia katika orodha ya nchi tatu barani Afrika baada ya Misri naAlgeria. Mgonjwahuyo, raia wa Italia anayefanya kazi nchini Nigeria inaelezwa alisafiri kwandege kwenda mji wa kibiashara wa Lagos akitokea Milan Februari 25. Mamlakazinasema anaendelea vizuri na hakuna dalili ya hatari na hivi sasa anapatiwamatibabu hospitalini jijini Lagos. Mamlakazimesema zimeanza kuwatambua wale wote waliokaribiana naye tangu aliporejeaNigeria. Zaidiya watu 80,000 wameripotiwa kuathirika katika nchi 40 na zaidi ya watu 60 wamepoteza maisha nje yaChina ingawa idadi ya maambukizi nchini humo imeendelea kushuka. NCHI ZAZIDIKUFUNGA MIPAKA Nchi yaIndia nayo imetangaza kuchukua hatua inayofanana na ile ilichokuliwa mwanzokabisa na Marekani na nchi nyingine za Ulaya ya kupiga marufuku raia waliokuwa China kuingia nchini humo. Katikataarifa yake India imeeleza kuwa raia yeyote wa kigeni aliyekuwa China baada yaJanuari 15, 2020 hataruhusiwa kuingia nchini humo kupitia usafiri wa anga,barabara au majini na katika mipaka yake yote na nchi za Nepal, Bangldesh naMyanmar. Hatua hiyoya India imekuja baada ya ile ya Saudi Arabia ya kuzuia wageni wote wanaoingianchini humo kwa safari za kidini, ikiwemo wanaotembelea miji mitakatifu katikadini ya Kiislamu Makka na Madina. Bado haijajulikanikama ibada ya Hija, ambayo inategemewa kuanza mwishoni mwa mwezi Julai iwapoitaathirika na zuio hilo kutokana na kusambaa kwa virusi vya corona duniani. Urusi nayo ilikuwani miongoni mwa nchi za mwanzo kutangaza kufunga mipaka yake na China kama njiaya kujilinda na maambukizi ya virusi hivyo. Mapema hivikaribuni Urusi pia ilitangaza kuzuia raia wa Iran kuingia nchini humo. Urusi piailisema itazuia raia wa Korea Kusini kuingia nchini humo kuanzia Machi 1. Nchi hizozote mbili, Iran na Korea Kusini zimeshambuliwa na virusi hivyo. Mamlaka yanchini Iran inasema virusi hivyo vimesababisha vifo vya zaidi ya watu 24 hadisasa, huku idadi ya walioathirika ikiwani karibu ya 250. Jana Wizaraya Afya ilitangaza kufuta sala ya Ijumaa katika miji mikubwa yote. Waislamuwanasali mara tano kwa siku, lakini sala ya Ijumaa inaonekana kama ni muhimusana. Korea Kusinikwa upande wake imetoa rekodi inayoonyesha watu 2,000 wameathirika na virusihivyo huku 13 wakipoteza maisha. Urusi piaimezuia raia wa China kuingia nchini humo. AfrikaKusini nayo inaonekana kutaka kuelekea njia hiyo hiyo, kutokana na uamuzi waRais wake, Cyril Ramaphosa wa kuwaondoa raia wa Afrika Kusini 132 wanaoishi mjiniWuhan nchini China. Uamuziulitangazwa siku ya Alhamisi baada ya kikao cha baraza la mawaziri kutokana namaombi ya wana familia wa raia hao wanaoishi Wuhan. Haikuelezwani lini wataondoshwa huko lakini serikali imesema raia 132 kati ya 199 wanaishimjini Wuhan wameomba warejee nyumbani. Hakuna katiyao aliyegundulika kuathirika na virusi au kuwa na dalili za ugonjwa huo,lakini watawekwa karantini kwa siku 21watakapowasili nchini Afrika Kusini kama hatua ya tahadhari, ofisi ya raisimetangaza. Sanjali nahilo, Shirika la ndege la Afrika Kusini limesitisha safari za moja kwa mojakwenda China. ATHARIKWENYE MASOKO Wakatikukiwa na orodha ya mashirika kadhaa ya ndege yaliyotangaza kusitisha safarizake nchini China kutokana na mlipuko wa ugonjwa huo, Shirika la ndege lanchini Uingereza la EasyJet limesitishapia baadhi ya safari zake nchini Italia ambako virusi hivyo vimeonekanakutikisa na kusababisha vifo na maambukizi kwa watu kadhaa. Katikataarifa yake iliyotolewa jana EasyJet ilisema imesitisha baadhi ya safari zakeza ndani na nje ya Italia na katika mataifa mengine ya Ulaya kutokana namlipuko wa virusi hivyo. EasyJet piaimesema itapunguza matumizi yake, ikiwa ni pamoja na mishahara, kusitishakuajiri watu wengine na kutoa mafunzo. Shirika landege la British Airways nalo linatarajia kusitisha baadhi ya safari zakekatika nchi za Italia, Singapore, na Korea Kusini. Shirika hilola ndege limesema pia litasitisha safari za kwenda na kurudi 56 kutoka katika viwanja vya ndege vya Heathrow naGatwick na nyingine kadhaa za Italia ikiwamo Milan, Bologna,Venice na Turin kati ya Machi 14 28. Piaitasitisha safari za kurudi sita kutoka Heathrow kwenda Singapore kila baada yasiku nyingine hadi Machi 15 ambapoitakuwepo safasi moja tu kwa siku Wakati huohuo, Soko la hisa la Australia Ijumaa lilishuka kwa 3.3 hadi 6,441. ASX200imeanguka zaidi ya 10 tangu rekodi yake ya hivi karibuni ya 7,162 Alhamisiiliyopita. Hili ndilo anguko kubwa la kila wiki kwa soko laAustralia tangu mwaka 2008, wakati wa mtikisiko wa uchumi duniani. NCHI TANOZATHIBITISHA MAAMBUKIZI MAPYA Nchi za NewZealand, Netherlands, Belarus, Nigeria na Lithuania zimethibitisha kisa cha kwanzacha virusi vya corona. Hali hiyoinaonyesha kitisho cha kuendelea kuenea kwa virusi hivyo katika nchi nyingineduniani. MASHINDANOYASITISHWA Umoja wanchi za Kiarabu umesitisha mashindano ya fainali za baiskeli kwa mwaka huu wa2020 baada ya Waitaliano wawili wanaoshiriki kwenye timu kuonekena kuambukizwa virusi hivyo. Waitaliano haosasa wanachunguzwa. Wenginewaliokaribiana na Waitaliano hao watawekwa chini ya uangalizi. MICHUANO YAOLYIPIKI HATARINI Waandaaji wa mashindano ya Olimpiki kwa mwaka huu wa 2020, Japan wamesema watatangaza wakati wowote wiki ijayo juu ya mipango ya michezo hiyo katika wakati huu ambako virusi vya corona vimeendelea kuwa tatizo la kidunia. Tayari watu nane wamefariki dunia nchini Japan, huku karibu 200 wakiwa wameathirika na virusi hivyo maambukizi hayo ni mbali na yale ya kwenye meli ya Diamond Princess.  <topic>: kimataifa 