<classify> PAMOJA na kuwapo kwa sera inayotoa mwongozo sekta ya uziduaji, sheria kuhusu mapato, kukosekana kwa uwazi na uwajibikaji miongoni mwa wadau, kunasababisha misuguano katika sekta ya uziduaji gesi.Ili kukwepa misuguano hiyo katika sekta ambayo ikianza humalizika kama gesi na mafuta, elimu kwa wananchi inapaswa kutolewa ili kuwawezesha kutambua haki na wajibu wao na pia kujipanga wakati rasilimali hiyo imeisha. Kauli hiyo imetolewa na Katibu Mtendaji wa Mtandao wa Mashirika Yasiyo ya Kiserikali Mkoa wa Lindi Lango-Lindi, Sharif Maloya wakati wa mahojiano kuhusu uzinduzi wa jukwaa la wadau wa sekta ya gesi katika Kisiwa cha Songosongo.Jukwaa hilo lililopo katika hatua tatu ngazi ya kijiji kata, wilaya na mkoa, limelenga kuwezesha majadiliano na hivyo kuondoa misuguano kati ya wananchi, wenye mitambo na serikali za mitaa ambazo kwa mujibu wa sheria za kodi, nazo zinastahili kuwa na kipato. Uanzishaji wa jukwaa hilo, umefanyika baada ya kutoa elimu kwa wananchi kuhusu rasilimali waliyo nayo na sheria zinavyozungumza kuhusu haki za wenye mitambo waziduaji, haki ya serikali kuu, serikali za mitaa na wananchi.Katika mafunzo yaliyoanza mwaka 2015 kwa kufadhiliwa na Oxfam, Lango liliwezesha wananchi na watendaji katika ngazi mbalimbali kuitambua Sera ya Gesi Asilia ya Mwaka 2013, Sera ya Ushiriki wa Jamii 2013, Sheria ya Usimamizi wa Mapato ya 2015, Sheria ya Uwazi na Uwajibikaji ya Mwaka 2015 na Sheria ya MafutaPetroli ya Mwaka 2015. Sera na sheria hizi zinapoeleweka vyema kwa wananchi, huondoa misuguano ya kijamii kwa kuwa kila mtu hutambua haki na wajibu wake.Sera na sheria zinapojulikana, wananchi wanakuwa katika nafasi ya kudodosa na kuona haki na wajibu kwa pande zote zinatekelezwa, anasema Maloya. Anaongeza kuwa, anajivunia mwamko wa wananchi katika kuangalia rasilimali hiyo na kuhoji faida yake kwao. Anasema wananchi wanapokuwa ndio walinzi wa vyanzo vya gesi na pia katika mtandao wa usafirishaji, ni vyema wakatambua sera na sheria zinazodai haki na wajibu ukiwamo uwazi katika mapato wanayostahili kupewa na njia zinazotumika katika kukokotoa.Katika uzinduzi wa jukwaa katika Kata ya Songosongo kwa ufadhili wa Shirika la Open Society Initiative for Eastern Africa OSIEA- Tanzania na kuendeshwa na Lango Lindi, wananchi walitoa maazimio mbalimbali. Miongoni mwa hayo, ni azimio la kutaka malipo ya fedha zao halali. Kwao wao wanaidai Halmashauri ya Wilaya ya Kilwa jumla ya Sh milioni 600 kutokana na Sh bilioni tatu walizopatiwa na kampuni zinazochakata gesi kisiwani Songosongo kama tozo ya huduma.Mragibishi, Hamis Kassim aliyewezeshwa na Lango kujua sheria na namna ya kudodosa, anasema katika Jukwaa la Sekta ya Uziduaji wa Gesi Asilia na Mafuta ngazi ya kata, lililofanyika hivi karibuni katika ukumbi wa Shule ya Sekondari Songosongo kuwa, fedha zinazodaiwa ni kuanzia mwaka 2012 zilipoanza kulipwa.Kama mragibishi niliyefunzwa namna ya kutafuta ukweli wa takwimu na tafsiri yake kwa ustawi wa jamii, nilibaini kwamba halmashauri yetu inayolipwa asilimia 00.3 ya tozo ya huduma, wao wanatakiwa kupeleka Songosongo asilimia 20, na hadi sasa wamepokea Sh bilioni 3, hivyo katika hesabu za kawaida wanatakiwa wawe wametulipa milioni 600, anasema Kassim. Anasema kukiri kwa halmashauri yao kwamba Kisiwa cha Songosongo kinawadai Sh milioni 143, ni sehemu ya juhudi kubwa ya udadavuzi iliyofanywa na waragibishi kutoka Songosongo.Bado yapo mengi, iweje tuwe tumelipwa chini ya Sh milioni 600 na kwanini, hili lazima tulijadili katika jukwaa la wilaya ambapo viongozi wetu watakuwepo, anasema Jafari. Anaongeza: Pamoja na hayo, basi watulipe hizo fedha ambazo wameandika barua ya kukiri kwamba tunawadai kufikia mwaka jana, lakini wanaingia hapa na kutokea pale... Analishukuru Lango mkoani Lindi kwa kuwafungua macho wakazi wa Songosongo kutambua haki na wajibu wao na hivyo, kuwawezesha kudai haki wanayostahili kupata.Kama kila mtu atatambua kazi na wajibu wake, Taifa litaepusha migongano na pia, fedha zitatumika vyema katika maendeleo ya wananchi kwa kuzingatia ukweli kuwa Sera imeweka kila kitu bayana huku ikitambua kwamba sekta ya uziduaji haidumu. Jukwaa hilo, ambalo limeamsha ari ya kutaka kujua mambo mengi zaidi, pia lilizungumzia haja ya fedha za tozo kutumika kuwaandaa wananchi wa kisiwa hicho, kujipanga gesi itakapokwisha.Mmoja wa walimu wa Shule ya Sekondari ya Songosongo, Adam Bao, anasema ipo haja ya wananchi wa visiwa kama Songosongo kuwezeshwa miradi itakayowasaidia siku za baadae kama elimu ya uvuvi na uchakataji samaki. Diwani wa Kata hiyo, Said Mgeni anasema katika ufunguzi wa jukwaa kuwa, amefurahishwa na mradi wa Lango wa kuimarisha ushiriki wa wananchi, uwazi na uwajibikaji katika usimamizi wa mapato ya tozo ya huduma katika sekta ya uziduaji wa gesi asilia na mafuta kwani imewasaidia kutambua haki zao.Mgeni anasema kutokana na mafunzo hayo, sasa wanaweza kudai chao kwa ajili ya maendeleo yao na pia, kuona faida ya wao kuwa na gesi na kuhifadhi miundombinu yake kwa manufaa ya sasa na kizazi kijacho. Anasema katika mahojiano kwamba, ipo haja ya halmashauri kuelewana katika ukweli na uwazi wa tozo ili wananchi wa Songosongo wajiandae kwa mabadiliko yoyote yatakayotokea iwapo gesi itaisha. Maloya anasema katika uwezeshaji kabla ya kuundwa kwa jukwaa katika ngazi ya kata, wadau mbalimbali kwa uwakilishi wameshiriki katika elimu ya awali.Elimu ilijazwa kwa waragibishi, viongozi na watendaji wa serikali ngazi ya mkoa, Halmashauri ya Wilaya ya Kilwa, KataKijiji cha Songosongo, madiwani, waandishi wa habari, asasi za kijamii, viongozi wa dini, wanataaluma, vijana na wanawake na watu wenye ulemavu. Kutokana na elimu hiyo iliyoanza kutolewa mwaka 2015 kuanza kueleweka, sasa taarifa sahihi zaidi zimeanza kupatikana na wananchi wameanza kuhoji mapato ya tozo ya huduma yanayokusanywa na jinsi yanavyotumika katika kuwaletea maendeleo.Naye Rachel, maarufu kama Mama Mchungaji, anasema Lango wamesaidia kuwezesha wakazi wa Songosongo kujitambua na hivyo, kufuatilia haki zao kutokana na ukweli kuwa rasilimali inayovunwa inakwisha. Anasema kutokana na changamoto walizo nazo za usafiri, umeme na hata huduma za afya, kutambua haki na wajibu wao kunawawezesha kupaza sauti pamoja ya kutaka kuwezeshwa kupitia mapato yao ili kuondokana na dhiki walizo nazo.Nini kitabaki kama ukumbusho baada ya kumalizika kwa gesi? anahoji Rachel anayesema shida ya umeme, kukosekana kwa kituo cha afya na maji ni adha wanazoamini fedha za tozo zingesaidia kuondoa. Naye Chiku Kombo anasema tangu Lango liwape elimu hiyo, wamekuwa katika nafasi nzuri zaidi ya kutafuta haki zao hasa wakati huu ambapo wao ndio walinzi wa kwanza wa rasilimali gesi na viwanda vya kuchakata. Kwa mujibu wa katibu Kata, Shamte Bungara, ni matarajio kuwa kutakuwa na kuimarishwa kwa ushiriki na ushirikishwaji wa wananchi katika michakato ya utoaji wa maamuzi kuhusu matumizi ya mapato ya tozo ya huduma kwa ajili ya maendeleo ya wananchi wa Songosongo.  <topic>: kitaifa 