<classify> NA VERONICA ROMWALD DAR ES SALAAM KIWANGO cha maambukizi ya ugonjwa wa matende namabusha katika mikoa ya Dar es Salaam na Lindi, imeelezwa bado kipo juu kwakati ya asilimia 10 hadi 12. Kauli hiyo ilitolewa Dar es Salaam jana na Mratibuwa Taifa wa Mpango wa Taifa wa Udhibiti wa Magonjwa Yasiyopewa Kipaumbele, Dk.Upendo Mwingira, alipowasilisha mada katika semina ya kuwajengea waandishi wahabari uelewa wa shughuli wanazozitekeleza na kutoa taarifa ya ugawaji wa dawakinga kwa wakazi wa Dar es Salaam unaotarajiwa kufanyika Desemba 15 hadi 20,mwaka huu. Alisema ili kuukabili ugonjwa huo, Serikaliilianzisha mpango huo mwaka 2009 na ziliteuliwa halmashauri 121 zilizoonekanakuwa na kiwango cha juu cha maambukizi na wananchi kuanza kupewa dawa kinga. Tunajua hivi sasa kuna jumla ya halmashauri 185,wakati ule tunaanza mpango tuliteua halmashauri 212 kati ya hizo, 93 sawa naasilimia 77 tumeweza kukabili maambukizi na huko hatugawi tena dawa kinga. Zimebaki halmashauri 28 ambazo zina kiwango chajuu, kwa upande wa mikoa ya Dar es Salaam na Lindi ndizo zenye kiwango cha juuzaidi, tunaona Dar es Salaam mwamko wa wananchi kujitokeza kumeza dawa kingabado ni mdogo. Ndiyo maana tunawahamasisha wananchi kujitokezakumeza dawa kinga hizi, matende na mabusha tunaweza kuyakinga mtu asipate kwanjia hii, alisema. Hata hivyo, alisema mtu anapopata busha njia pekeeya kutibu ni upasuaji. Alisema hadi sasa tayari wanaume 1,000 wamefanyiwaupasuaji wa kutibu mabusha na wapo wengine 3,000 wanasubiri upasuaji huo. Awali, Ofisa Mpango huo ulio chini ya Wizara yaAfya, Maendeleo ya Jamii, Jinsia, Wazee na Watoto, Oscar Kaitaba, alisema ugonjwahuo husababishwa na minyoo. Alisema vimelea vya minyoo hiyo hubebwa na mbu napindi anapomuuma binadamu huingia ndani ya mwili wake na kwenda kuziba njia yamajimaji. Miaka ya zamani ilifahamika kwamba mbu pekeeanayeeneza ugonjwa huu ni aina ya culex, lakini tafiti mbalimbali zinazoendeleakufanyika duniani zinaonyesha mbu wa aina zote hata yule anayeeneza ugonjwa wamalaria anaweza kueneza ugonjwa huu, alisema.  <topic>: afya 