<classify> SIKU mbili baada ya kuripotiwa habari kuwa Tume ya Uchaguzi Zanzibar ZEC, inatarajia kuruhusu makundi maalumu na wapiganaji wa vikosi vya ulinzi Zanzibar, kupiga kura siku moja kabla ya Uchaguzi Mkuu wa Zanzibar, suala hilo limeibua gumzo kwa makundi mbalimbali. Katika maelezo zaidi ya suala hilo juzi, ZEC imesema ipo katika mchakato wa kutayarisha Kanuni, ambazo zitaongoza na kuweka mfumo mzuri wa upigaji kura ya mapema kwa makundi yatakayoshiriki katika uchaguzi mkuu huo wa Zanzibar. Wakati hayo yakitokea kwa upande wa ZEC, Tume ya Taifa ya Uchaguzi NEC imesema haijakaa kuzungumzia wala kuratibu utaratibu wowote wa makundi maalumu, kufanya uchaguzi tofauti na siku ya uchaguzi wenyewe. Msimamo wa NEC Akizungumzia jambo hilo, Mkurugenzi wa Uchaguzi wa NEC, Athumani Kihamia, alisisitiza kuwa NEC haijakaa kuzungumzia wala kuratibu utaratibu wowote wa makundi maalumu, kupiga kura tofauti na siku ya uchaguzi wenyewe. Kihamia alisema utaratibu huo uliotangazwa na Tume ya Uchaguzi Zanzibar, unatokana na marekebisho ya Sheria ya Tume ya Uchaguzi Zanzibar Namba 4 ya mwaka 2018. Kihamia alisema huo ni utaratibu ulioamuliwa na Zanzibar tu na hauhusiani na Tanzania Bara. Hiyo ni ya Zanzibar tu, haihusiani na huku na wala hatujakaa kulizungumzia hilo, alisisitiza Kihamia ; na kuongeza kuwa kwa sasa hayuko katika nafasi nzuri ya kuzungumzia zaidi kuhusu Uchaguzi Mkuu wa mwakani. Kauli ya Katibu Mkuu CCM Kwa upande wake, Katibu Mkuu wa Chama Cha Mapinduzi CCM, Dk Bashiru Ally akizungumzia hilo jana alisema; Kwanza ifahamike kuwa hayo si matakwa ya Tume ya Uchaguzi Zanzibar ZEC bali ni matakwa ya watunga sheria na hivyo Tume wanatakiwa tu kutekeleza matakwa hayo ya kisheria.Waliotunga sheria hiyo ni Baraza la Wawakilishi Zanzibar na limefanya hivyo kwa kuzingatia matakwa ya Katiba ya Zanzibar na sheria ambazo zinatoa haki kwa kila Mzanzibari kupiga kura ili kumchagua kiongozi anayempenda na bila shaka Wawakilishi walizingatia maoni na ushauri wa makundi mbalimbali.Alisema Baraza la Wawakilishi Zanzibar, lililopitisha marekebisho hayo ya sheria ili kuruhusu makundi maalum kupiga kura siku moja kabla ya Uchaguzi Mkuu, linaundwa na Wawakilishi kutoka vyama mbalimbali vya kisiasa, ambao wao huwawakilisha wananchi kutoka katika majimbo yao. Alisema kuwepo kwa taratibu za kutambua makundi maalum na kutoa upendeleo kwa makundi hayo siyo jambo geni, kwani zipo nchi mbalimbali duniani, ambazo zimekuwa na taratibu kama hizo, ikiwemo baadhi ya nchi zinazotambua na kuruhusu watu walio nje ya nchi hizo, kupiga kura kule walipo kwa utaratibu maalum.Ni kwa vile tu kwamba suala hilo ndio linaanza kwa mara ya kwanza kwa hiyo watu wanaweza kujenga hofu bila sababu. Jukumu kubwa la Tume ni kuweka mazingira muafaka ya kujenga haki, uwazi na usawa katika ushiriki wa kuchagua viongozi. Tume inapaswa kujenga mazingira muafaka katika ushiriki wa wananchi, kuteua wagombea, kampeni, upigaji kura, uhesabuji wa kura, utangazaji wa matokeo, na hata upingwaji wa matokeo kama kuna sababu za msingi. Makundi mahususi wakiwemo wapiganaji wana haki sawa na watu wengine katika upigaji wa kura, na si wao tu, kuna makundi mengine kama wazee na wanawake wenye watoto huwekewa mazingira maalum ya upigaji kura. Ni jukumu la Tume kuhakikisha wapiganaji wanapiga kura, lakini pia wanalinda amani na utulivu wakati wa uchaguzi ili uchaguzi uwe huru na wa haki, alisema Dk Bashiru. Ufafanuzi zaidi wa ZEC Juzi Ofisa Mwandamizi wa ZEC, Mbaraka Said Hassan alisema wapo katika mchakato wa kutengeneza Kanuni, ambazo zitaongoza na kuweka mfumo mzuri wa upigaji kura ya mapema kwa makundi, yatakayoshiriki Uchaguzi Mkuu. Alisema hayo wakati akiwasilisha mada katika semina baina ya ZEC na waandishi wa habari kuelekea Uchaguzi Mkuu wa Mwaka 2020. Hassan alisema Sheria ya Uchaguzi Namba 4 ya Mwaka 2018 Kifungu 82, inatamka kuwepo kwa kura ya mapema, ambayo itawahusisha watu watakaoshiriki katika harakati za Uchaguzi Mkuu.Alisema imebainika kwamba siku ya uchaguzi, yapo makundi ya watu ikiwemo wapiganaji na watumishi wa ZEC, ambao hawashiriki katika kutumia haki ya kidemokrasia kupiga kura, kutokana na kukumbwa na harakati za uchaguzi na kusimamia kazi hiyo. Alisema katika kupata makundi yatakayopiga kura mapema, taasisi zinatakiwa kuwasilisha mapema kwa Tume ya Uchaguzi majina ya watu watakaohitaji kupiga kura ya mapema siku moja kabla ya uchaguzi. Alisema baada ya Tume kupokea majina hayo, itayawasilisha kwa mawakala wa vyama vya siasa kwa ajili ya kuhakikiwa katika vituo vya kupiga kura. Mfumo wa kupiga kura ya mapema ni kwa wale watu au watumishi ambao watashiriki katika zoezi la uchaguzi na hawatakuwa na nafasi ya kupiga kura ya jumla... hawa tutapokea majina yao na kuyaorodhesha kwa ajili ya kazi ya kupiga kura, alisema. Mkurugenzi wa ZEC anayeshughulikia Huduma za Uchaguzi, Idrissa Jecha alifafanua kuwa kwa sasa Tume ipo katika mchakato wa kutayarisha Kanuni zitakazotumika kusimamia zoezi la kura ya mapema. Aidha, alisema Tume itawashirikisha wadau wa vyama vya siasa katika matayarisho ya Kanuni hizo kwa ajili ya kupata maoni, ambayo yatasaidia kufanikisha upigaji wa kura ya mapema bila ya malalamiko na manunguniko. Tume ya Uchaguzi ipo katika mchakato wa kutayarisha Kanuni ambazo zitaongoza upigaji wa kura ya mapema ambapo tutawashirikisha wadau wa vyama vya siasa, alisema. Miongoni mwa watumishi watakaohusika katika kura ya mapema ni wapiganaji wa vikosi vya Serikali ya Muungano na Serikali ya Mapinduzi ya Zanzibar, ambao watachaguliwa kusimamia zoezi la Uchaguzi Mkuu. Wengine watakaohusika ni watendaji na watumishi wa Tume ya Uchaguzi na wale watakaoteuliwa kufanya kazi maalumu, ambao katika miaka ya nyuma walikuwa hawapati haki ya kupiga kura. Upigaji wa kura ya mapema utahusisha uchaguzi ambao utasimamiwa na ZEC ambao ni uchaguzi wa Rais wa Zanzibar, Wawakilishi na Madiwani tu.Sheria yenyewe Kifungu hicho Namba 82 cha Sheria ya Uchaguzi Zanzibar Namba 4 ya mwaka 2018 kinaeleza kuwa : Tume itaweka utaratibu utakaoruhusu upigaji wa kura wa mapema ambao utafanyika siku moja kabla ya siku ya upigaji kura, au siku nyingine yoyote kama itakavyoamuliwa na Tume.Upigaji kura wa mapema chini ya kifungu kidogo cha 1 cha kifungu hiki, utatumika katika Uchaguzi Mkuu au Uchaguzi Mdogo wa Urais pekee na utahusisha: Wapiga kura wanaotekeleza majukumu ya uchaguzi ikiwemo Askari Polisi na Mpiga kura ambaye atahusika na kazi za ulinzi na usalama siku ya Kupiga kura. Upigaji kura wa mapema chini ya kifungu kidogo cha 1 cha kifungu hiki, utatumika katika Uchaguzi Mkuu au Uchaguzi Mdogo wa Urais pekee, na utahusisha: Wapiga kura wanaotekeleza majukumu ya uchaguzi kama Msimamizi wa Uchaguzi, Msaidizi Msimamizi wa Uchaguzi, Msimamizi wa Kituo, Askari Polisi, Mjumbe au Mtendaji wa Tume; na Mpiga kura ambaye atahusika na kazi za ulinzi na usalama siku ya Kupiga kura. Maoni ya wadau wengine Baadhi ya wanasiasa waliohojiwa kuhusu kuwepo kwa kura ya maoni, walielezea wasiwasi wao mkubwa, ikiwemo kuibuka kwa vurugu na udanganyifu wa kura katika zoezi la Uchaguzi Mkuu wa Zanzibar. Kiongozi wa Chama cha ACT-Wazalendo, Salim Bimani alisema huo ni utaratibu ambao unaweza kuibua vurugu za kisiasa kwa Zanzibar, ambazo zinatawaliwa na hofu na wasiwasi katika kipindi cha Uchaguzi Mkuu.Mimi sikubaliani na utaratibu huo ambao unajenga mazingira ya wasiwasi na kuwepo kwa wapiga kura hewa kiasi ya kuvuruga zoezi la Uchaguzi Mkuu, alisema Bimani ambaye alikuwa Mkurugenzi wa Mawasiliano ya Umma wa CUF. Kiongozi kutoka chama cha CUF, Juma Hilika aliitaka ZEC kufafanua zaidi suala hilo kwa kuwashirikisha wadau wa vyama vya siasa.Hili ni suala nyeti sana linashirikisha Uchaguzi Mkuu na hisia za wananchi wengi wa Zanzibar kwa hivyo maoni ya wengi yanahitajika ili kuepuka vurugu za kisiasa, alisema. ZEC inatarajiwa kuanza zoezi la kuandikisha wapiga kura wapya, kuingizwa katika Daftari la Kudumu la Wapiga Kura, kuhakiki wapiga kura na kuwafuta waliopoteza sifa. Magdalena Sakaya afunguka Akizungumzia hilo Naibu Katibu Mkuu wa CUF Bara, Magdalena Sakaya, alisema chama hicho kinajiandaa kuanzisha majadiliano na vyombo husika kuhusu mpango huo. Mimi sioni sababu ya askari kupewa fursa kubwa kiasi hicho zaidi ya kuhisi kuwa kuna mbinu za kuwaweka tayari kudhibiti na kuwatisha wananchi siku ya kupiga kura.Ukweli hatukubaliani na suala hili wakati huu, ambapo tunaelekea hatua za mwisho kabla ya kufika mwaka wa uchaguzi, tunajipanga kuwa na majadiliano juu ya suala hilo wakati wowote kuanzia sasa, alisema Sakaya.Alisema wangependa kuona uchaguzi mkuu wa mwakani, unakuwa wa huru na haki kwa pande zote mbili Bara na Visiwani ili kuzidi kukuza demokrasia nchini. Alisisitiza umuhimu wa vyama vyote kuzingatia misingi ya sheria. Imeandikwa na Oscar Mbuza, Anna Mwikola na Oscar Job, Dar na Khatib Suleiman, Zanzibar.  <topic>: kitaifa 