<classify> SERIKALI imetangaza kuwa kufuatia mlipuko wa ugonjwa wa dengue, vipimo kubaini vimelea vya ugonjwa huo katika vituo vyote vya umma vinavyotoa huduma za afya vitakuwa vikitolewa bure.Aidha, idadi ya wagonjwa wapya wanauogua ugonjwa huo imepungua kutoka watu 2,494 mwezi Mei mwaka huu hadi kufikia wagonjwa 813 Juni 19, mwaka huu. Akitoa kauli ya serikali jana bungeni jijini hapa, Waziri wa Afya, Maendeleo ya Jamii, Jinsia, Wazee na Watoto, Ummy Mwalimu alisema tangu mlipuko wa ugonjwa huo utokee nchini Januari mwaka huu, jumla ya wagonjwa 4,320 wameugua hadi Juni 19, mwaka huu, na vifo vinne.Ummy alisema katika idadi hiyo ya wagonjwa, Mkoa wa Dar es Salaam ndio unaongoza kwa kuwa na wagonjwa wengi, 4,029 huku vifo vikiwa vitatu vilivyotokea Hospitali ya Regency na Hindu Mandal. Mkoa wa Dodoma una kifo kilichotokea kwenye Hospitali ya Rufaa ya Mkoa na wagonjwa watatu na Mkoa wa Tanga una wagonjwa 207 na hakuna vifo.Aidha, Mkoa wa Pwani kwa kipindi hicho una wagonjwa 57 bila vifo, Morogoro wagonjwa 16, Arusha wagonjwa watatu, Singida wagonjwa wawili na Kagera wagonjwa wawili. Akizungumzia hatua zilizochukuliwa na serikali kudhibiti ugonjwa huo, waziri alisema ni pamoja na kuandaa mpango wa dharura wa miezi sita kuanzia Mei hadi Oktoba mwaka huu. Katika mpango huo, wizara hiyo imenunua lita 60,000 za viuadudu kutoka kiwanda cha uzalishaji kilichopo Kibaha mkoani Pwani kwa ajili ya kuangamiza viluwiluwi katika mazalia ya mbu.Alisema lita, 11,400 zimesambazwa halmashauri tano za Mkoa wa Dar es Salaam, lita 48,600 halmashauri za mikoa ya Geita lita 8,092, Kagera lita 12,308, Kigoma lita 7,616, Lindi 9,048 na Mtwara 11,536. Alisema lita nyingine 36,000 zimeagizwa na zitasambazwa kwenye mikoa yenye mlipuko wa ugonjwa huo, Pwani, Morogoro, Tanga na Singida na wizara pia imeagiza mashine kubwa sita kupulizia mazalia ya mbu wapevu.Mashine hizo zinatarajiwa kufika nchini mwezi ujao huku dawa za kunyunyuzia nje kuua mazalia ya mbu wapevu aina ya Actelic lita 2,000 zimeshaagizwa na zitasambazwa Dar es Salaam Pwani na Tanga. Hatua nyingine zilizochukuliwa na serikali kudhibiti ugonjwa huo ni kuundwa kwa kikosi kazi cha wataalamu cha udhibiti wa mbu wanaoeneza ugonjwa wa dengue na malaria nchini ambapo inategemewa kuwa kikosi hicho kitaimarisha udhibiti na magonjwa hayo katika mikoa na halmashauri zote nchini.Hatua nyingine ni kuimarisha uchunguzi na matibabu ya ugonjwa huo ambapo Bohari ya Dawa MSD imenunua vipimo 30,000 vya kupima homa ya dengue. Alisema awali wizara ilielekeza vituo vya umma vya kutolea huduma kutoa huduma ya vipimo vya dengue kwa utaratibu wa kawaida wa uchangiaji gharama za matibabu, lakini sasa huduma itatolewa bure.Waziri Ummy alisema pamoja na hatua hizo, bado kuna changamoto ya udhibiti ugonjwa huo ikiwemo wananchi wengi kushindwa kumudu gharama za uchangiaji matibabu ya ugonjwa huo wa dengue. Pamoja na hatua tulizochukua, bado kuna changamoto, wananchi wengi hawamudu gharama za matibabu hasa kwenye vituo binafsi ambavyo kipimo cha ugonjwa huo kinatolewa kwa bei tofauti kati ya hospitali moja na nyingine binafsi, alisema Ummy.Aidha, alisema jamii haijaweza kushiriki kikamilifu kwenye kampeni ya usafi wa mazingira ambayo ni njia kuu ya kudhibiti mazalia ya mbu aina ya edes wanaoeneza ugonjwa huo. Ummy aliwataka wananchi na wadau wote kuhakikisha usafi wa mazingira unapewa kipaumbele na kuwahi mapema hospitalini pale mtu anapoona dalili za ugonjwa huo ambazo ni pamoja na homa, kupata vipele vidogo vidogo, kuvilia damu kwenye ngozi na wengine kutokwa na damu sehemu za wazi mwilini.Nyingine ni kuumwa na kichwa hasa sehemu za machoni, kutapika na kusisitiza ni vyema mtu akiona dalili hizo na nyingine afike mara moja kwenye kituo cha afya ili kupata huduma ya matibabu mapema.Siku chache zilizopita bungeni, Mbunge wa Ilala, Mussa Zungu CCM na Amina Mollel Viti Maalumu - CCM, walihoji serikali iko tayari sasa kugawa dawa za chenga kwa wananchi wa Dar es Salaam ili wamwage kuzuia mbu wa dengue na kuitaka pia serikali kutoa kauli kuhusu ugonjwa huo. Akijibu hoja hizo, Ummy alisema ugonjwa wa dengue hauna tiba nyingine zaidi ya kutokomeza mazalia ya mbu wanaoeneza ugonjwa huo na kusema serikali ndani ya siku chache itatoa kauli ya ugonjwa huo.  <topic>: kitaifa 