<classify> NIMEFIKA hospitali moja kubwa hapa jijini Dar es Salaam kupata tiba baada ya kuchomwa na kitu chenye ncha kwenye unyayo. Sifahamu ni kitu gani kilinichoma.Bila shaka wapo watakaonihoji, iweje nitembee peku? Jibu ni kwamba nilikuwa katika shughuli za hapa na pale nyumbani.Kutokana na mguu kuendelea kuuma, nikaona ni vyema nipate huduma ya kitaalamu. Hofu yangu ni juu ya ugonjwa wa tetanasi. Wengi wetu tumezoea kuuita hivyo kutokana na kuutohoa kutoka neno la kiingereza tetanus. Lakini kwa jina halisi la kiswahili ni ugonjwa wa pepopunda. Kitaalamu, ugonjwa huu unaelezewa kwamba husababishwa na maambukizi ya bakteria wajulikanao kama kostridiamu tetani.Bakteria hawa huingia mwilini kupitia mwanya kwenye ngozi kama vile mahali palipokatwa au jeraha lililosababishwa na kifaa kichafu. Wataalamu wanasema bakteria hao ambao hutoa sumu, hupatikana kwa kawaida kwenye udongo, vumbi na mbolea. Tunaelezwa kuwa tetanasi ni maambukizi hatari ambayo huingia kwenye kidonda na baadaye kusambaa mwili mzima.Pamoja na kwamba sina dalili za ugonjwa huu, lakini nilizingatia msemo wa kinga ni bora kuliko tiba. Kwa ufupi, taarifa za kitaalamu zinaainisha dalili za tetanasi kuwa zinaweza kuanza siku moja au wiki kadhaa baada ya kujeruhiwa. Nazo ni pamoja na kutokwa na jasho kusiko kwa kawaida; mapigo ya moyo kwenda haraka; misuli kukakamaa na kuuma na upumuaji unaweza kusimama.Dalili nyingine ni kukaza au kubana kwa misuli unaokuja na kuachia; mdomo kutofunguka kwa urahisi; shingo kukakamaa na tumbo kukaza. Inapojitokeza dalili hizo, mgonjwa hupaswa kusaka msaada wa kitabibu haraka. Inaelezwa kwamba, ni rahisi kuzuia tetanasi kuliko kuitibu. Na njia bora zaidi ni chanjo na matunzo mazuri ya kidonda.Ndiyo maana niliona ni vyema niende hospitali kwa ajili ya kupata tiba sahihi ikiwamo kupata chanjo. Kama nilivyoeleza awali, nilikwenda kwenye hospitali moja binafsi hapa jijini Dar es Salaam nikiamini nitapata tiba.Lakini sikufanikiwa. Niliambiwa hawana dawa hiyo hivyo wakanielekeza hospitali nyingine ambazo naweza kupata chanjo hii. Kesho yake nilikwenda kwenye hospitali hiyo ambayo ni ya serikali. Baada ya kumuona daktari na kuandikiwa dawa nyingine pamoja na hiyo chanjo, nilipokwenda kwa wanaohusika na utoaji chanjo, wakaniambia chanjo hiyo hawana.Nikaelekezwa kwamba ili nipate chanjo hiyo, niende vituo au hospitali zinazotoa huduma za kliniki ya wajawazito na watoto. Sikukata tamaa. Kesho yake nikaenda moja ya vituo nilivyoambiwa kuwa vina uwezekano wa kuwa na chanjo hii. Kama kawaida, nikamuona daktari kwanza na kisha kwenda kwenye kitengo kinachohusika na chanjo hizi.Nacho si kingine, bali kitengo kinachohusika na wajawazito na watoto ambako chanjo hii hutolewa kwa wajawazito kwa mfumo maalumu ambao hupewa kadi yenye idadi ya chanjo za pepopunda. Nilikaa kwenye foleni ya akinamama wajawazito waliokuwa wakisubiri kupatiwa chanjo mbalimbali ikiwamo hiyo ya pepopunda ambayo mara nyingi wanawake wakiwa kliniki, huambiwa wanapewa chanjo ya TT Kumbe kirefu chake ni tetanus-toxoid-containing vaccines.Nikaweka kadi yangu pamoja na za akina mama hao. Baadaye, muuguzi alikuja kuchukua kadi hizo na kubaini ya kwangu ni tofauti. Siyo kadi ya wajawazito. Akaniita na kuniambia kituoni hapo hawana huduma hiyo ya chanjo ya pepopunda kwa watu wasio wajawazito.Nikataka kufahamu ni wapi nitapata huduma hiyo, akasema hajui zaidi ya kwamba, chanjo alizo nazo ni za wajawazito pekee. Lakini baada ya kumweleza namna ambavyo nimeshazunguka nikisaka huduma hiyo, muuguzi alikubali kunipa chanjo hiyo kama msaada.Chanjo hiyo hutolewa kwa kuchomwa sindano kwenye bega la kushoto. Ingawa nilifanikiwa baada ya siku mbili za kuzunguka kuitafuta kwenye vituo tofauti, nilitamani kufahamu utaratibu rasmi ambao mtu asiye mjamzito anaweza kupata chanjo hii haraka bila kulazimika kuzunguka kama nilivyofanya.Sina wasiwasi kwamba upo uhaba wa chanjo. Maana nakumbuka mwaka jana, serikali iliwahi kutoa ufafanuzi juu ya madai yaliyotolewa kupitia baadhi ya vyombo vya habari kuwa upo uhaba. Kitengo cha mawasiliano cha Wizara ya Afya, Maendeleo ya Jamii, Jinsia, Wazee na Watoto kiliweka wazi takwimu za dozi za dawa za chanjo hiyo zilizosambazwa kwenye halmashauri za Dar es Salaam. Ikaelezwa hali ya uwapo wa dawa hizo kwenye bohari kuu ya dawa.Kwa hiyo sidhani kama kuna tatizo dawa. Isitoshe, yawezekana jicho langu ndilo lilikumbwa na adha hii. Lakini watu wengine wamekuwa wakipata chanjo hii bila kulazimika kutoka sehemu moja hadi nyingine kama ambavyo zinapatikana huduma nyinginezo ikiwamo matibabu ya maradhi mengine.Endapo ipo kasoro katika utoaji huduma hii hususani kwa wasio wajawazito, bila shaka mamlaka zinazohusika na afya, zitasaidia kuelezea utaratibu rasmi wa kupata chanjo hii kuokoa maisha ya wengi.Shirika la Afya Duniani WHO linathibitisha kuwa ugonjwa huu usioambukiza ni hatari zaidi kwa watoto wachanga na mama zao endapo kinga haikutolewa. Lakini linasisitiza kuwa maambukizi ya tetanasi yanaweza kumpata mtu wa umri wowote. Kama hakuna kasoro yoyote, basi mamlaka hazina kazi ya kufafanua chochote bali ilikuwa mkosi ulionikuta wiki hii na hivyo kulazimika kuwajuzeni kupitia kona hii ya jicho.  <topic>: kitaifa 