<classify> SERIKALI imetoa onyo kali kwa walimu na maofi sa elimu watakaojihusisha na vitendo vya wizi wa mitihani wa Kidato cha Nne ambao utafanyika mwezi ujao.Aidha, imeeleza masikitiko yake kutokana na udanganyifu na kuvuja kwa mitihani ya kumaliza elimu ya msingi mwaka huu katika halmashauri mbili na shule nane nchini, huku hatua zaidi zikichukuliwa ikiwamo kusimamishwa kwa walimu 12 wa shule za Kondoa, Chemba na Buchosa.Waziri Mkuu, Kassim Majaliwa akihitimisha ziara yake mkoani Kagera alipopokea vyumba sita vya madarasa, matundu 16 ya vyoo na ofisi mbili za walimu katika Shule ya Msingi ya Nyakato na Kashozi katika Halmashauri Wilaya ya Bukoba, alionya kuhusu vitendo vya wizi wa mitihani ya Kidato cha Nne itakayofanyika mwezi ujao.Majengo hayo aliyoyapokea Waziri Mkuu yamejengwa na Serikali ya Japan kupitia ofisi za ubalozi wake nchini, kutokana na miundombinu kuharibiwa na tetemeko la ardhi lililotokea Kagera mwaka 2016. Kauli ya Majaliwa Waziri Mkuu alisema kitendo kilichojitokeza mwaka huu cha wizi wa mitihani ya darasa la saba katika Halmashauri ya Chemba na Kondoa kimeisikitisha serikali, na wote waliohusika tayari wamechukuliwa hatua.Walimu mmejidhalilisha sana, viongozi wenye tamaa wamekuwa vyanzo vya kuiba mitihani, lakini mpaka sasa kila mtu atakamatwa kuanzia juu mpaka kwa mhusika wa chini kwa atakayebainika, huyo hatakuwa na kazi tena, alisema Waziri Mkuu ambaye kitaaluma ni mwalimu. Alisema mwanafunzi hawezi kuiba mitihani kwa sababu ni ngumu kuingia katika mfumo hivyo wanaoiba mitihani ni wale ambao wanapenda kuwalazimisha wanafunzi kushinda kwa lazima, ambao amewataka walimu kufanya kazi yao ya kufundisha na kuwaacha wanafunzi kufanya mitihani kama kipimo cha muda aliokaa shuleni.Kwanza kuiba mitihani unamdumaza mwanafunzi, unataka umfanye kama mtu ambaye alikuja kutembea tu... Hili hatutalivumilia lazima tuwaache watoto watimize ndoto zao kwa kile wanachofundishwa darasani, aliongeza Majaliwa.Tume yasimamisha walimu 12 Mkoani Dodoma, Tume ya Utumishi wa Walimu yenye jukumu la kusimamia nidhamu na maadili ya walimu, imewasimamisha kazi walimu 12 kutoka wilaya ya Kondoa na Chemba mkoani Dodoma na Buchosa ya Mwanza waliojihusisha na udanganyifu wakati wa mitihani ya darasa la saba. Aidha, imebainisha kuendelea na uchunguzi wa kina nchi nzima na kuwa watakaobainika kujihusisha na udanganyifu wakati wa mitihani ya darasa la saba watachukuliwa hatua kali, ikiwamo kufukuzwa kazi.Akizungumza na waandishi wa habari, Katibu wa Tume ya Utumishi wa Walimu, Winfrida Rutaindurwa alisema mpaka sasa wamewasimamisha kazi walimu wanne waliosimamia mtihani katika Wilaya ya Kondoa na sita kutoka wilaya ya Chemba na wawili kutoka Buchosa. Kanuni za Tume ya Utumishi wa Walimu za mwaka 2016 zimeelezea ni kosa kuvujisha taarifa za siri kwa kufungua bahasha za maswali ya mitihani kabla ya wakati wake na kuwaonesha watahiniwa.Pia ni kosa kusaidia au kuwatayarishia majibu watahiniwa au kuwafanyia mtihani, kufungua bahasha za mitihani na kutoa mitihani huo kwa watu wasiohusika na walimu wasiohusika kuonekana katika maeneo ya vyumba vya mitihani siku ya mtihani. Kifungu cha 12 2 cha Kanuni za Tume ya Utumishi wa Walimu kinabainisha adhabu kwa makosa hayo kuwa ni kushushwa cheo, kupunguza mshahara, kuzuia nyongeza ya mshahara na kufukuzwa kazi, alisema.Ole Nasha anguruma Naye Naibu Waziri wa Elimu, Sayansi na Teknolojia, William Ole Nasha amesema tishio jipya la wizi wa mitihani linatokana na kukua kwa teknolojia ya mawasiliano, hivyo ni lazima wataalamu wakakuza viwango vya uadilifu, uangalifu na usimamizi ili kudhibiti mwanya wa wizi huo. Akiwa mjini Babati mkoani Manyara juzi, Ole Nasha alisema baadhi ya watendaji wa wizara hiyo wanaunda magenge ya kutafuta mbinu za kufanya wizi huo ambazo zinashangaza, kwani baadhi ya maofisa elimu wamekuwa wakishirikiana na watumishi wengine walio chini yao kupanga mpango wa kuiba mitihani.Alisema kilichotokea Chemba, Kondoa, Dar es Salaam na Mwanza ni kielelezo cha uovu huo, kitendo ambacho si kinaaibisha taaluma ya ualimu, bali kinaonesha ni jinsi gani watu wanapanga njama za kulihujumu Taifa. Marudio salama Kwa upande wake, Baraza la Mitihani la Tanzania NECTA limesema mtihani wa marudio wa Kumaliza Elimu ya Msingi PSLE 2018 uliofanyika katika shule 110 nchini, umemalizika salama.Aidha, limesema mahudhurio ya watahiniwa katika shule mbalimbali yalikuwa mazuri ingawa idadi kamili itafahamika baada ya ripoti kukamilika. Akizungumza na gazeti hili jana, Ofisa Habari na Mawasiliano wa Necta, John Nchimbi alisema mpaka jana jioni walikuwa hawajapata ripoti yoyote mbaya na mitihani yote ilianza kwa wakati na kumalizika kwa wakati.Katika mtihani huo wa marudio, watahiniwa 6,433 wa shule 110 nchini walitakiwa kufanya mtihani huo juzi na jana, baada ya Necta kuzifutia matokeo Oktoba 2 mwaka huu. Matokeo ya shule hizo 102 za Halmashauri ya Chemba pamoja na shule zingine nane yalifutwa na Necta kutokana na kubainika kushiriki katika uvujishaji na wizi wa mitihani hiyo ambayo awali ilifanyika Septemba 5 na 6, 2018.Watahiniwa hao 5,367 ni wa shule za msingi 102 za Halmashauri ya Chemba na wanafunzi 1,066 ni wa shule nane za Hazina na New Hazina za Kinondoni, Aniny Nndumi na Fountain of Joy za Ubungo, Alliance, New Alliance na Kisiwani ya Buchosa, Mwanza pamoja na Kondoa Integrity ya Kondoa, walishiriki marudio hayo.Chemba, Dodoma wajitokeza wengi Naye Mkuu wa Wilaya ya Chemba, Saimon Odunga alisema mtihani wa marudio kwa shule zote wilayani humo umefanyika bila kuwa na dosari na kuwa mwitikio wa wanafunzi ulikuwa mzuri. Naye Mkuu wa Wilaya ya Kondoa, Sezaria Makota alisema mtihani wa marudio umemalizika salama huku ukifanyika kwa amani na utulivu na kuwa watoto wote wamefanya mitihani wao.  <topic>: kitaifa 