<classify> Christina Gauluhanga, Dodoma JAMII imetakiwa kuhakikisha inatumia vyakula na matunda yanayozalishwakwa kilimo hai ili kuepuka magonjwa yatokanayo na matumizi ya kemikali naviuatilifu. Hayo yalielezwa jana jijini Dodoma katika mkutano wa kitaifa wa kilimohai ulioandaliwa na Shirika la Kuendeleza Kilimo Hai Toam, Shirika laKimataifa la Chakula Duniani Fao, Ubalozi wa Ufaransa na wadau wengine. Akizungumza katika mkutano huo, mtaalamu wa lishe na chakula, Dk. JacquesBerger alisema wakulima kuendelea kutumia kilimo cha kisasa na kuacha cha asiliwatachangia kwa kiasi kikubwa kuathiri afya ya jamii. Kuendelea kutumia kemikali katika kuzalisha mazao ni kuzidikuongeza idadi ya magonjwa katika jamii ambayo Serikali inazidi kubeba mzigokwa ajili ya matibabu, alisema Dk. Berger. Alisema matumizi ya baadhi ya vyakula na matunda yenye kemikaliyanaonyesha kuongeza idadi ya magonjwa ya uvimbe tumboni na kansa. Dk. Berger alisema upatikanaji wa vyakula vya lishe na visivyo nakemikali utachangia kuleta taifa na jamii yenye afya. Alisema wakati sasa umefika wa wakulima, Serikali na wadau mbalimbalikutumia fursa walizonazo kusambaza nakuuza vyakula vinavyozalishwa kwa kilimo hai. Shirika la Afya Duniani WHO, linasema Tanzania ni miongoni mwa nchiambazo baadhi ya mazao yake yana vimelea vya sumu inayosababishwa na wakulimakuweka mbolea au mbegu zenye kemikali. Upo umuhimu wa kuzingatia vyakula lishe ili kuepuka utapiamlo kwa kuwakilimo na chakula ndio chanzo cha ugonjwa huo, alisema Dk. Berger. Alisema pia kuna changamoto ya tafiti ambazo nyingi bado hazijawekabayana tofauti ya chakula cha kilimo hai na kile kinachotumia kemikali. Dk. Berger alisema kemikali zina madhara katika udongo, mazingira nakiafya pia, hivyo ni vema jamii ikaepuka na kuendeleza kilimo hai pamoja nakulima mazao mseto.  <topic>: kitaifa 