<classify> WAZIRI wa Afya, Maendeleo ya Jamii, Jinsia, Wazee na Watoto, Ummy Mwalimu amewataka waganga wa tiba asili na tiba mbadala kuwapa rufaa wagonjwa wa Kifua Kikuu TB wanaokimbilia katika maeneo yao kwa ajili ya kupata huduma za afya.Ummy alisema hayo jijini Dar es Salaam na kuongeza kuwa, serikali imegundua kuwepo kwa wagonjwa wanaokimbilia kwa waganga wa tiba asili na tiba mbadala kwa ajili ya kupatiwa huduma, ilhali wakiwa hawapati ahueni.Tumegundua wagonjwa wa Kifua Kikuu hapa nchini wapo wanaokimbilia kupata huduma kwa waganga wa kienyeji, hukaa huko kuanzia siku mbili hadi tatu wakielezwa kupatiwa huduma bila kupona jambo ambalo waganga hao wanatakiwa kuwaondoa, alisema Ummy.Alisema ni muhimu kwa waganga hao kuwaondoa wagonjwa katika vituo vyao kwa kuwapa rufaa ili kwenda kupatiwa huduma katika hospitali, kwa kuwa ugonjwa huo hupona na mgonjwa kurejea katika hali ya kawaida.Waziri Ummy alisema tayari wamefanya semina kwa waganga wa kienyeji mbalimbali katika mikoa zaidi ya 10 na kuwaeleza kwamba kama wana wagonjwa wanaokaa nao zaidi ya siku mbili na zaidi wawape rufaa waende katika hospitali ili wapate huduma zaidi.Kifua kikuu, bado ni tatizo kubwa katika nchi yetu na changamoto tunayoipata ni katika kuwaibua wagonjwa na kuwapatia matibabu. Mtu akiumwa na kupatiwa huduma, zaidi ya asilimia 90 hupona, kwani katika watu 100 watu 90 wanaotumia dawa hupona, alisema.Alisema , Tatizo liko kwa wale wagonjwa ambao hatuwapati, kwa mujibu wa Shirika la Afya la Umoja wa Mataifa WHO kuna wagonjwa 154,000 kila mwaka wa TB, lakini ambao wameweza kuibuliwa na kupatiwa matibabu ni asilimia 44 tu, wagonjwa 56 wako majumbani, mitaani vijijini na maeneo mbalimbali.Waziri Ummy alisema changamoto hiyo ndiyo wanayopambana nayo ili kwamba , ifikapo 2020, katika wagonjwa 100, wagonjwa 70 waweze kupatikana na waingizwe katika mpango wa matibabu na kupatiwa huduma.Aliongeza kuwa mgonjwa wa kifua kikuu asiyepata matibabu anaweza kuambukiza hata watu 20 kwa mwaka iwapo eneo alilopo halipitishi hewa vizuri anaweza kuambukiwa kwa kiwango hicho.  <topic>: kitaifa 