<classify> MIONGONI mwa mazao yanayotoa mafuta ambayo yanalimwa nchini ni ufuta na karanga. Jitihada kubwa zikifanyika katika kukuza uzalishaji wa mazao hayo, uchumi wa wakulima na taifa kwa jumla utaimarika.Mbali na kuboresha uchumi, Tanzania pia itapunguza matumizi ya fedha za kigeni kuagiza mafuta ya kula kutoka nje ya nchi. Hii ni kwa kuwa kwa sasa, uzalishaji wa mazao hayo kwa ajili ya kupata mafuta ya kula bado ni mdogo ikilinganishwa na mahitaji.Sambamba na hilo, uzalishaji wa mazao hayo ukiwa mkubwa, utavutia pia uwekezaji zaidi wa viwanda vya kukamua mafuta ya mazao hayo na hivyo, kuzalisha pia ajira kwa Watanzania na hasa katika zama hizi nchi inapojielekeza katika uchumi wa kati unaotegemea viwanda. Hayo yamebainika hivi karibuni wakati wa mafunzo ya siku nne kwa waandishi wa habari kutoka vyombo mbalimbali nchini walio katika mikoa ya Lindi na Mtwara pamoja na watafiti.Mafunzo hayo yaliYOfanyika mkoani Mtwara yaliyoandaliwa na Tume ya Taifa ya Sayansi na Teknolojia Costech yakilenga kuwajengea uwezo waandishi hao ili kutoa taarifa sahihi kwa wananchi, zikiwemo zinazohusu matumizi ya sayansi na teknokojia katika kilimo.Mtafiti wa mazao yanayotoa mafuta kutoka Taasisi ya Utafiti wa Kilimo Tanzania TARI katika Kituo cha Naliendele, Joseph Nzunda, anasema, Tanzania inatumia zaidi ya Sh bilioni 400 mpaka 600 kwa mwaka kuagiza mafuta nje ya nchi. Kwa kuagiza kiasi hicho cha mafuta, anasema maana yake pia ni kusafirisha ajira za Watanzania wakulima kwenda nje.Anasema takribani asilimia 70 ya mafuta ya kula inaagizwa nje kutokana na uzalishaji wa ndani kuwa mdogo. Kwa sasa nchi inazalisha tani 180,000 za mafuta huku mahitaji yakiwa ni tani 400,000. Kwa mantiki hiyo, nawahamasisha sana wakulima nchini kuzalisha kwa wingi mazao yanayotoa mafuta, anasema. Kwa kuwa mbegu bora za mazao haya tunazo, tunahamasisha wakulima wazitumie kwa wingi ili kufikia kiwango kikubwa cha uzalishaji wa mafuta na hivyo tuweze kujitosheleza kwa mafuta katika nchi yetu, anasema Nzunda na kuongeza kwamba, taasisi yake Tari inawathibitishia wananchi kwamba, mbegu zilizopo ni bora.Kwa mujibu wa mtafiti huyo, Tanzania ni nchi ya kwanza kwa uzalishaji wa ufuta duniani na kwa upande wa karanga anasema katika Afrika Tanzania ni nchi ya pili ikiwa ni miongoni mwa nchi 10 bora katika kuzalisha zao hilo. Anatoa takwimu zinazoonesha kwamba, Tanzania huzashalisha tani milioni 1.2 za ufuta na karanga tani milioni 1.8.Kaimu Mkurugenzi wa Costech, Dk Msangi Bakari anawataka wandishi wa habari kushirikiana na watafiti na kisha, kutoa taarifa sahihi kwa wananchi mintarafu wanavyopaswa kufanya kilimo cha kisasa na hatimaye, kuleta mapinduzi yenye tija katika sekta ya kilimo nchini. Baada ya kutafiti tunatakiwa kufikisha taarifa au elimu hii kwa wananchi wajue kilichofanyika. Mwisho wa siku, tunataka kuona matokeo chanya ya utafiti uliofanyika kwa hiyo tunategemea baada ya mafunzo haya waandishi mtakuwa sehemu ya mchango mkubwa katika shughuli hizi kwa kushirikiana na watafiti wetu, anasema Msangi.Mwandishi Shabani Mkumba kutoka kituo cha radio cha Newala FM kilichopo wilayani Newala mkoani Mtwara, anaipongeza Costech kwa kuwapa mafunzo waandishi wa mikoa ya Kusini kuhusu umuhimu wa kuandika habari za kisayansi zenye tija kwa taifa. Anasema mafunzo hayo yamemzindua na kwamba sasa atakuwa mfuatiliaji mkubwa wa taarifa za tafiti mbalimbali kwa ufanisi zaidi ikilinganishwa na hapo awali kabla ya kushiriki mafunzo hayo. Mafunzo hayo yana umuhimu mkubwa kwetu wanahabari. Kwanza, yametuwekea ukaribu kati yetu na watafiti na kwamba sote tunahitajiana. Kwamba mtafiti akishagundua kitu chenye umuhimu kwa jamii anatutegemea sisi tufikishae taarifa hizo kwa walengwa. Ukaribu huu utatusaidia kuleta ufanisi wa kiutendaji baina yetu na mkulima ambaye ndiye atanufaika zaidi, anasema Mkumba. Mkulima wa ufuta kutoka Kijiji cha Chikonji mkoani Lindi, Hamisi Omari katika mazungumzo na mwandishi wa makala haya, anasema anazo taarifa za uwepo wa mbegu bora za zao hilo na kwamba, yupo mbioni kupanua kilimo chake. Serikali imekuwa ikitupatia elimu na hamasa ili kuboresha kilimo chetu na kwa kweli, kila mara inatuboreshea mazingira ili tuweze kulima kilimo kitakachotupa mavuno kwa wingi. Ni wajibu wetu kutumia hii fursa kwa tija, anasema. Omari anayeahidi kupanua kilimo cha ufuta, anaongeza: Tunaona jitihada mbalimbali za serikali za kutuboreshea na kutupatia mbegu bora kwenye kilimo chetu hasa hiki cha utufa na hii itatuwezesha kupata mavuno mengi kwa muda mfupi. Mkulima mwingine wa ufuta kutoka Kijiji cha Jangwani mkoani humo, Somoe Abdallah, anasema amekuwa akilima na kupata faida kadri uzalishaji ulivyo kwa sasa. Anakiri kwamba, soko siyo tatizo kubwa, lakini wakati mwingine kikwazo ni vitendea kazi vinavyoweza kuwasaidia kulima eneo kubwa. Mwenyezi Mungu ametujaalia kuwa na ardhi yenye rutuba nzuri, lakini nikiri tu kwamba, hatuelekezi nguvu nyingi kwenye mazao haya. Kama tukifanya hivyo naamini tutaongeza kipato na kama unavyosema tutaipunguzia gharama serikali kuagiza mafuta nje ya nchi, anasema Abdallah.  <topic>: kitaifa 