<classify> KAMISHENI ya Kiswahili ya Jumuiya ya Afrika Mashariki EAC imeitaka serikali ya Uganda na nchi nyingine washirika, kuimarisha matumizi ya lugha ya Kiswahili ili kujenga ushirikiano imara wa kikanda kwa ajili ya kuleta maendeleo endelevu.Katibu Mtendaji wa kamisheni hiyo, Profesa Kenneth Inyani Simala alisema hayo katika Mkutano wa Wataalamu wa Kiswahili kutoka Afrika Mashariki, uliofanyika mjini Kampala nchini Uganda hivi karibuni.Alisema serikali za Uganda, Rwanda na Burundi zimekuwa na mwamko mdogo katika kuhimiza matumizi ya lugha ya Kiswahili, jambo ambalo ni kinyume na makubaliano ya mkataba wa Afrika Mashariki.Ni bahati mbaya kwamba serikali za Uganda, Rwanda na Burundi zinasuasua katika utekelezaji wa mkataba wa Jumuiya ya Afrika Mashariki. Ni Tanzania peke yake ambayo ina Baraza la Kiswahili lakini nchi nyingine wanachama zimeshindwa kuunda chombo hicho chenye jukumu la kuimarisha Kiswahili, alisema Simala.Profesa Simala alihimiza nchi nchi washirika katika Jumuiya ya Afrika Mashariki, kujituma zaidi katika kuipigia chapuo na kuiendeleza lugha ya Kiswahili ndani na nje ya Afrika Mashariki. Kila nchi mwanachama katika Jumuiya ya Afrika Mashariki lazima ijitolee waziwazi katika kuiendeleza lugha ya Kiswahili. Lugha hii lazima ifundishwe katika Shule za Msingi, Sekondari na vyuo vikuu, aliongeza Simala.Alisema ufundishaji wa Kiswahili katika shule mbalimbali na vyuo vikuu ni mhimili mkuu wa kujenga elimu na taaluma, kwa watoto katika nchi zote za Afrika Mashariki na hatimaye itasaidia kuleta utengamano na maendeleo endelevu. Tanzania na Kenya ni mfano mzuri wa nchi zinazotekeleza mkataba wa Afrika Mashariki kwa kufundisha wanafunzi wa shule za msingi kwa Kiswahili, huku Kiingereza kikifundishwa kama somo.Kwa upande wa Uganda, bado Kiingereza ndio lugha kuu ya kufundishia wakati Kiswahili kikifundishwa katika shule chache za msingi. Burundi na Sudan Kusini zimekuwa na mazingira magumu kwa Kiswahili kufundishwa katika shule zao. Wakati maendeleo ya lugha ya Kiswahili Afrika Mashariki, yakisuasua sheria ya jumuiya hiyo inatamka wazi majukumu ya kila nchi ili kuendeleza lugha hiyo.Mfano katika Kifungu cha Sheria cha 137 2 cha Jumuiya ya Afrika Mashariki, kinasema kwamba Kiswahili kitaendelezwa kama lugha ya mawasiliano ya jumuiya ya Afrika Mashariki ili kuunga mkono maendeleo endelevu na maendeleo ya kikanda. Kwa bahati mbaya baadhi ya nchi zimeshindwa kufuata na kutekeleza makubaliano hayo. Ingawa Uganda mpaka sasa haijaweza kutekeleza sheria hiyo, lakini mipango iliyokuwa imewekwa na viongozi waliotangulia, ilitakiwa leo hii iwe ni nchi mfano katika kanda ukiiacha Tanzania.Mfano, nchini Uganda Waziri wa zamani wa Masuala ya Afrika Mashariki, Eriya Kategaya sasa marehemu alitoa dira ya lugha ya Kiswahili nchini Uganda. Kwa mujibu wa mipango yake, ilikuwa mpaka kufikia mwaka 2012 lugha ya Kiswahili iwe ya kufundishia na kufundishwa katika shule zote za Uganda. Dira hiyo pia ilieleza kuwa mpaka kufikia kipindi hicho, lugha hiyo iwe ndiyo ya kutahinia wanafunzi wa shule zote pamoja na vyuo vikuu.Profesa Simala hayuko mbali na mawazo na mipango ya waziri huyo wa zamani, kwa sababu anaamini maendeleo ya lugha ya Kiswahili hayana mipaka. Alisema kupitia mpango huo, nchi wanachama zitaweza kushirikiana katika biashara, siasa, habari na katika sekta ya elimu.Wataalamu wa Kiswahili katika mkutano huo walikubaliana kwa pamoja kuwa lugha hiyo, lazima ipewe kipaumbele katika juhudi za kuendeleza taaluma katika nchi za Jumuiya ya Afrika Mashariki.Walisema kupitia hatua hizo, nchi wanachama zitapata maazimio ya pamoja ya kikanda yakiwemo kukabiliana na migogoro, umoja, ushirikiano na maendeleo ya kiuchumi katika kanda. Kutokana na kutoipa umuhimu lugha ya Kiswahili, wataalamu hao walisema Uganda ipo katika nafasi ya kukosa fursa nyingi za ajira katika Afrika Mashariki kwa sababu watu wake hawajui kuzungumza lugha ya Kiswahili.  <topic>: kitaifa 