<classify> VYETI vya wahitimu 11, kati ya 16, wa Shahada ya Uhandisi wa Matengenezo ya Ndege katika Chuo cha Taifa cha Usafi rishaji NIT, vimezuiwa na chuo hicho. Vimezuiliwa kutokana na wahitimu hao, kudaiwa deni la ada ya miaka mitatu, inayofikia hadi Sh milioni 29 kwa mtu mmoja.Baadhi ya wahitimu hao, ambao hawakutaka majina yao yaandikwe gazetini, walifika kwenye ofisi za gazeti hili zilizopo Tazara Dar es Salaam na kueleza namna suala hilo linavyowakwamisha katika kupata ajira au nafasi za mafunzo kwa vitendo. Kutokana na tatizo hilo, wahitimu hao wamemwomba Rais John Magufuli awasaidie kuwalipia deni hilo ili wapate vyeti vyao, vitakavyowasaidia kupata ajira.Gazeti hili lilielezwa kuwa wahitimu wengine watatu, kati ya hao 16, walikuwa ni waajiriwa wa Jeshi la Polisi nchini na walikuwa wakilipiwa ada na mwajiri wao. Wengine wawili walikuwa ni wanafunzi kutoka Zanzibar, ambao pia walikuwa wakilipiwa ada na Serikali ya Mapinduzi Zanzibar.Wahitimu hao walisema kuwa walijiunga na kozi hiyo mwaka 2015 na walihitimu masomo yao Desemba mwaka jana, lakini kutokana na kudaiwa deni kubwa la ada linalofikia kati ya Sh milioni 26.7 hadi Sh milioni 29, limekuwa sababu ya wao kunyimwa vyeti hivyo hadi watakapolipa.Kwa mujibu wa wahitimu hao, ada iliyokuwa inatozwa na chuo hicho kwa kila mwanafunzi ni Sh milioni 10.5 kwa mwaka, huku Bodi ya Mikopo ya Wanafunzi wa Elimu ya Juu HESLB ilikuwa ikiwalipia Sh milioni 1.2 tu, huku wanafunzi wengine walikosa kabisa mkopo huo.Katika maelezo yao, walidai kuwa uongozi wa chuo hicho ulikiri kupeleka ada ya Sh milioni 1.5 Bodi ya Mikopo kimakosa, kutokana na matatizo ya uchapaji na juhudi za kurekebisha tatizo hilo, zilikuwa zikiendelea.Ada halisi ya chuo ambayo tulitakiwa kulipa kila mwaka ni shilingi milioni 10.5 kwa kila mwanafunzi, lakini uongozi wa chuo ulipeleka Bodi ya Mikopo ada ya shilingi milioni 1.5 na Bodi ilikuwa ikitulipia ada ya shilingi milioni 1.2 tu na wengine hawakupata kabisa mkopo, alieleza mmoja wa wahitimu hao. Walidai kuwa wengi wao ni watoto wa wakulima na walisoma katika shule za kawaida za serikali. Hivyo, waliiomba serikali iwasaidie kuwalipia deni hilo, ambapo kila mmoja anatakiwa kulipa kati ya Sh milioni 26.7 hadi Sh milioni 29.Wanafunzi waliodahiliwa kuchukua kozi hiyo katika mwaka wao walikuwa 22. Lakini, kutokana na kiwango kikubwa cha ada cha Sh milioni 10.5, walisema wenzao wengine walihama chuo hicho. Walisema wao walisajiliwa kuendelea na masomo, baada ya kukubaliana na uongozi wa chuo kuwa watakuwa wakilipa ada hiyo kidogo kidogo. Ili kupata ufumbuzi wa tatizo hilo la ada kubwa, wahitimu hao walisema kulikuwa na majadiliano kati ya uongozi wa chuo na serikali ili kuwapunguzia wanafunzi ada hiyo. Kwa mujibu wao, ada hiyo imepunguzwa kutoka Sh milioni 10.5 hadi Sh milioni 6 kuanzia mwaka huu wa masomo.Wahitimu hao ambao walidai kuwa wengi wao wana umri kati ya miaka 26 hadi 31, walisema wanamwomba Rais Magufuli awasaidie kuwalipia deni hilo ili wapate vyeti vyao, vitakavyowasaidia kupata ajira au mafunzo kwa vitendo. Wahitimu hao walidai wakati wa mapokezi ya hivi karibuni ya ndege ya kwanza ya Airbus A220-300, Rais Magufuli aliagiza wapatiwe ajira, lakini inawawia vigumu kwao kupata ajira kutokana na kukosa vyeti.Kauli ya Mkuu wa Chuo Ili kujiridhisha kuwepo kwa tatizo hilo, Habari Leo liliwasiliana na Mkuu wa Chuo cha Taifa cha Usafirishaji NIT, Profesa Zacharia Mganilwa ambaye alikiri vyeti vya wahitimu hao kuzuiwa mpaka pale watakapolipa madeni ya ada wanayodaiwa. Prof Mganilwa alisema kuwa tatizo hilo la wanafunzi kudaiwa madeni ya ada, halipo tu kwa wanafunzi hao wa Shahada ya Uhandisi wa Matengenezo ya Ndege, bali lipo kwa wanafunzi wa kozi zingine.Alisema madeni hayo ya ada, yanatofautiana kati ya mwanafunzi na mwanafunzi, kwa kuwa wapo wanaodaiwa Sh milioni 18, wengine Sh milioni 20 na wengine Sh milioni 21. Wakati tunaanza kozi hii hakukuwa na ufadhili kutoka serikalini, hivyo tulikubaliana wanafunzi waendelee na masomo huku wakilipa ada kidogo kidogo ya shilingi milioni 10.5 kwa mwaka, wengine walikuwa wakipata mkopo kutoka Bodi ya Mikopo ya Elimu ya Juu wa shilingi milioni 1.9.Lakini kwa sasa Serikali ya Tanzania na Benki ya Dunia zimekubali kutoa ufadhili wa masomo, ndiyo maana ada imepungua kutoka shilingi milioni 10.5 hadi shilingi milioni 6 kwa mwaka na Bodi ya Mikopo ya Elimu ya Juu inawapatia shilingi milioni 3.1,alieleza Profesa Mganilwa. Kwa mujibu wa Prof Mganilwa, gharama za kusoma shahada ya uhandisi na urubani hapa nchini ni nafuu, ikilinganishwa na nchi za nje, ambako gharama yake inafika Sh milioni 200. Alisema gharama ya kusoma kozi ya urubani ambayo itaanza hapo baadaye wakipata ndege, itakuwa Sh milioni 74 kwa mwaka. Alisema Rais Magufuli aliahidi kuwapatia ndege mbili na Benki ya Dunia iliahidi kuwapatia ndege tatu.  <topic>: kitaifa 