<classify> Tshisekedi atangazwa mshindi, mshirika wa Kabila abwagwa Wapinzani Kanisa Katoliki, Ufaransa wapinga matokeo KINSHASA, DRC MGOMBEA urais waupinzani kutoka Chama cha Union for Democracy and Social Progress UDPS, FelixTshisekedi ametangazwa kuwa mshindi wa uchaguzi wa urais nchini hapa. Mbali ya kutangazwamshindi, matokeo hayo yamepingwa na mgombea mwingine mkuu wa kambi ya upinzani,Martin Fayulu Madidi. Kelele za kushangiliaziliibuka katika ofisi za Tume Huru ya Uchaguzi CENI wakati matokeo hayo yakihistoria yakitangazwa. Jamhuri yaKidemokrasia ya Congo DRC imekuwa katika mzozo wa miaka miwili kuhusu mrithiwa Rais Joseph Kabila, ambaye alikuwa amegoma kuondoka madarakani tangu mwaka2016, wakati muda wake ulipomalizika baada ya karibu miongo miwili madarakani. Mgombea aliyemteuamwenyewe, msiri wake na Waziri wa zamani wa Mambo ya Ndani, Ramazani Shadaryalishika nafasi ya tatu katika uchaguzi huo. Mgombea mwingine waupinzani, mfanyabiashara na Ofisa Mtendaji Mkuu wa zamani wa Kampuni ya Mafuta,Fayulu ambaye alikuwa akipewa nafasi kubwa kwenye kura za maoni kushinda,alishika nafasi ya pili. Kwa mujibu wa Mkuu waCENI, Corneille Nangaa, Tshisekedi alipata asilimia 38.57 ya kura zote na hivyokutangazwa kuwa rais mteule. Hata hivyo,inasubiriwa kuona namna wananchi watakavyoyapokea matokeo hayo baada ya Kanisa Katolikilenye ushawishi mkubwa nchini hapa kuonekana kuungana na Fayulu kuyapinga. Akizungumzia idadihalisi ya kura, Nangaa alisema Tshisekedi alipata kura 7,051,013 akimshindaFayulu aliyepata kura 6,366,732 sawa na asilimia 34.83. Mgombea uraisaliyekuwa akiungwa mkono na muungano wa vyama tawala FCC, Shadary, alipatakura 4,357,359 sawa na asilimia 23.84 ya kura, huku mwitikio wa wapigakuraukiwa asilimia 47.56. FAYULU ADAI KUPORWA USHINDI Ushindi huousiotarajiwa wa Tshisekedi unapingwa na Fayulu aliyetuhumu ni wa makubaliano yanyuma ya pazia na Rais Kabila. Alisema Serikaliimeshirikiana na Tshisekedi kumpora ushindi baada ya kuona mgombea wakeShadary habebeki, hivyo kutafuta mbadala. Hii ni kashfa mbaya sana. Matokeo haya hayanauhusiano na ukweli halisi. Raia wa Kongo hawataukubali utapeli kama huu daima.Felix Tshisekedi hakupata kura milioni saba, haiwezekani. Alizitoa wapi hizo? Nangaa mwenyekiti wa CENI anafuma kitambaacheusi kwa uzi wa rangi nyeupe. Natoa wito kwa waangalizi wa uchaguzikuchapisha matokeo yao halisi. Nangaa na marafikizake katika FCC chama tawala, wamekuwa wakichakachua matokeo kumpakikaragosi wao ushindi, alisema Fayulu. Awali, alikuwaalikiambia Kituo cha Redio cha Kimataifa cha Ufaransa RFI kwamba matokeo hayoni mapinduzi halisi kupitia uchaguzi na akatoa wito kwa waangalizi wa uchaguzikuchapisha matokeo waliyonayo aliyosema ni ya kweli. Hata hivyo, nikinyume cha sheria kwa mtu au chombo kingine chochote kile mbali ya CENIkutangaza matokeo ya uchaguzi nchini hapa. KANISA KATOLIKI LAPINGA MATOKEO Kanisa Katoliki lenyeushawishi mkubwa kutokana na wingi wa waumini wake, lilisema matokeo rasmiyaliyotangazwa na CENI yanakinzana na matokeo yaliyoandaliwa na waangaliziwake. Kanisa hiloliliongoza kwa wingi wa wangalizi wa uchaguzi 40,000 waliosambaa kote nchini hapana kukusanya matokeo yaliyobandikwa nje ya vituo vyote vya kupiga kura Lilidokeza kuwa Fayulualishinda kirahisi akipata kura nyingi, kwa mujibu wa takwimu walizonazo. Lakini pia KatibuMkuu wa kanisa hilo, Mchungaji Donatien Nshole, alitoa mwito kwa Wakongo wotekuhakikisha amani na wote wanaopinga matokeo watumie vyombo vya sheria bilakusababisha machafuko. KAMBI YA KABILA YAKUBALI KUSHINDWA Kwa mujibu wa Shirikala Habari la Reuters, Barnabe Kikaya bin Karubi, ambaye ni mmoja wa washauriwakuu wa Rais Kabila amekubali matokeo hayo. Bila shakahatujafurahia kuona mgombea wetu ameshindwa, lakini raia wa Kongo ndiowameamua. Hii ndiyo demokrasia, demokrasia imeshinda, alisema. USHIRIKA WA SIRI Tshisekedi, kwaupande wake ameyafurahia matokeo hayo na kumsifu pia Kabila, akisema nimshirika mzuri kisiasa. Akiwahutubia maelfuya wafuasi wake waliokusanyika katika mji mkuu wa Kinshasa, Tshisekedi alisemaatakuwa rais wa raia wote wa Kongo. Namshukuru RaisJoseph Kabila, ambaye leo hii hatupaswi tena kumchukulia kama adui bali kamamshirika katika mabadiliko ya kidemokrasia nchini mwetu, alisema. Kumekuwa na tetesikwamba kucheleweshwa kwa shughuli ya kutangaza matokeo, ambayo awali yalikuwayatangazwe Jumapili iliyopita, kulitoa fursa kwa Rais Kabila na Tshisekedikuafikiana baada ya kuonekana Shadary hana nafasi ya kushinda uchaguzi huo. Kabla ya matokeo kutangazwakambi ya Tshisekedi ilikiri uwapo wa mazungumzo na Kabila, waliyodai yamelengamakabidhiano ya amani ya madaraka kwa vile mshindi wao ameshafahamika. Aidha walisema chamachao hakina mpango wowote wa kulipiza kisasi dhidi ya mabaya ya utawala waKabila. Tetesi za kuwapomazungumzo hayo, ambayo kambi ya Kabila na Shadary iliyakana ikiendeleakusisitiza itashinda uchaguzi huo, ziliwatia hofu wafuasi wa Fayulu kuwa kunanjama za kuwapora ushindi. UFARANSA YAOMBA UFAFANUZI WA MATOKEO Kwa mujibu wa Reuters,Waziri wa Mambo ya Nje wa Ufaransa, Jean-Yves, ameomba kuwepo ufafanuzi kuhusumatokeo hayo akisema ushindi wa Tshisekedi unaenda kinyume na uhalisia wa ushindani. Kanisa Katolikililifanya majumuisho yake ya kura na kutoa matokeo tofauti kabisa, amenukuliwana shirika hilo akisema. Baadhiya kura za maoni zilikuwa zinamwonesha Fayulu akiwa mbele ya wagombea wengine. Lakini Msemaji waTshisekedi, Claude Lbalanky alisema siku ya jana ni njema kwa taifa na alikana kwambakulikuwa na makubaliano ya siri na Kabila kumpa ushindi Tshisekedi. Tuna furahasana tena sana. Hii ni siku njema kwa DRC. Mnafahamu kuwa maoni ya wananchiyameheshimiwa. Kwahivyo tumefurahia sana, alisema. Kuhusu madai ya uwapomakubaliano ya siri na Kabila, alisema: Hilo si kweli. Ukweli ni kuwahauwezi kuwa na makabidhiano ya madaraka bila pande mbili kuzungumza.Ilipobainika wazi tungekuwa washindi, tulikwenda kumwona Rais anayeondokaKabila na kuzungumza jinsi shughuli ya mpito inavyoweza kufanyika vyema. Sikitu kingine. Tumeshuhudiajambo kama hilo likitokea Afrika Kusini wakati Nelson Mandela alipochukuamadaraka kutoka kwa utawala fidhuli wa ubaguzi wa rangi. Ni lazima kuwe namazungumzo ya aina fulani, kusema ehee, nyinyi mmeshinda. Nitakuwa salama?.Kwa hivyo, bila shaka hakukuwa na zaidi ya hayo. Hakukuwa na makubalianoyaliyoathiri matokeo ya uchaguzi huu. Tshisekedi mwenyewe piaamekiri kufanya mazungumzo na chama tawala, lakini yakijikita kuhusu maandaliziya kipindi cha mpito baada ya kuonekana ameshinda. Swali kuu kwa sasa nijinsi wananchi na wadau wa kisiasa watakavyoyapokea matangazo hayo. Na Kanisa Katolikililishatahadharisha mapema kabla ya matokeo kuwa litayakataa iwapo hayatakuwaya kweli. Kanisa hilo lilisemalinamfahamu mshindi wa urais na kwamba alikuwa ni mshindi wa wazi. UMOJA WA MATAIFA WAONYA Lakini Katibu Mkuu waUmoja wa Mataifa UN, Antonio Guterres ametoa wito kwa wadau wote kujiepushana vurugu. Waelekeze mizozoyoyote kuhusu matokeo ya uchaguzi kwa mifumo na taasisi zilizopo kwa mujibu waKatiba ya DRC, msemaji wake Stephane Dujarric alisema akiwa mjini New York. MATOKEO YA KIHISTORIA Iwapo matokeo hayoyatathibitishwa, Tshisekedi atakuwa mgombea wa kwanza wa upinzani kushindauchaguzi wa urais tangu DRC ilipojipatia uhuru mwaka 1960. Tshisekedi aliungana naaliyekuwa mgombea urais wa Chama cha Union for the Congolese Nation UNC,Vital Kamerhe. Katika makubaliano yamuungano wao, iwapo watashinda urais, Tshisekedi anashika wadhifa huo naKamerhe anakuwa waziri mkuu. Rais Kabilaanatarajiwa kuondoka madarakani baada ya kuongoza kwa miaka 18. Kwa mujibu wa ratibailiyotolewa na CENI, matokeo kamili yanatarajiwa kutangazwa Januari 15 na raismpya ataapishwa siku tatu baadaye. Matokeo hayo, hatahivyo yanaweza kupingwa katika Mahakama ya Katiba. Kabila ameshaahidikukabidhi madaraka kwa mshindi wa uchaguzi huo, jambo ambalo likitokea itakuwani mara ya kwanza tangu DRC kupata uhuru kutoka kwa Ubelgiji. Kwa mujibu ya baadhiya wachambuzi wa mambo, ushindi huo uliotangazwa na CENI, ni wa kihistoria kwaUDPS na Tshisekedi mwenyewe. UDPS ilikuwaimejaribu kwa miaka mingi kushinda uchaguzi DRC bila mafanikio. AFRIKA KUSINI YATAKA MATOKEO YA MWISHO Wakati huo huo,Serikali ya Afrika Kusini, ambayo ina ushawishi mkubwa katika siasa za DRCimeitaka tume ya uchaguzi kutoa matokeo ya mwisho na kuhakikisha uhalali nakuendeleza amani na utulivu, huku ikikataa kile ilichokiita uingiliaji wamataifa ya magharibi kwa mambo ya ndani ya DRC. Rais wa Afrika Kusini,Cyril Ramaphosa imeipongeza DRC kwa kuendesha uchaguzi huo na kuzitaka jumuiyaza kikanda na kimataifa kujizuia kutoa taarifa zisizothibitishwa na kuwaruhusumaofisa wa uchaguzi kumaliza kazi yao. UMOJA WA ULAYA WASUBIRI RIPOTI Umoja wa Ulaya EU,umesema unasubiri ripoti ya tathimini kutoka timu za waangalizi zilizotumwakusimamia chaguzi kabla ya kutoa maoni yake na imetoa wito wa utulivu wakatiukweli ukisubiriwa. Msemaji wa EU, MajaKocijancic alisema umoja huo umeona sehemu ya malalamiko ya upinzani kupingaushindi wa wenzao wa kambi hiyo na hivyo unasubiri mwitikio wa timu zawaangalizi ikiwamo wa Afrika. Kwa sasa tunachowezakufanya ni kutoa wito kwa wadau wote wa kisiasa nchini DRC kujizuia kuchocheaau kuzua aina yoyote ya machafuko na kuruhusu mchakato wa kidemokrasiauendelee, alisema. MATOKEOYALIVYOPOKEWA TANZANIA Baadhi ya wachambuzi wa masuala ya kisiasa nchini Tanzania, wamepongeza ushindi huo wa upinzani nchini DRC. Mtaalamu wa Sayansi ya Siasa ambaye pia ni Mjumbe wa Kamati Kuu ya Chadema, Profesa Mwesiga Baregu, alisema ushindi wa Tshisekedi ambaye ni mgombea kutoka chama cha upinzani, ni hatua nzuri ya kujenga demokrasia DRC. Alisema kwamba ushindi huo ni hatua yenye mfano katikaukanda wa maziwa makuu. DRC yenye matatizo na migogoro na vita, wamefika mahaliwakapiga kura na kukubaliana fulani kashinda, tena mpinzani, hiyo si hatua ndogo. Kuna haja ya kuwapongeza na kuwaombea wakae katika hali yaamani na maelewano kwa sababu wamefika kwenye hatua nzuri. Pamoja na hayo, sina uhakika kama kunaweza kuwa na visasijuu ya viongozi wa Serikali iliyopita kwa sababu hakuna tetesi ya kuwapo sababuya kutaka kulipa visasi. Licha ya changamoto nyingi za kiusalama kuwapo ndani yaDRC, binafsi sioni sababu yoyote inayoweza kuchochea kuwatenganisha wananchichini ya utawala mpya ambao unatokana na kiongozi wa upinzani. Uchguzi huo si tu kwamba unajenga amani zaidi ndani yanchi hiyo, lakini pia unawaunganishaWakongomani upya, alisema Profesa Baregu. Aliongeza kwamba baada ya chama tawala kuangushwa katika uchaguzi huo, upo uwezekano rais anayeondoka madarakani, Kabila, akafanya mchezo uliowahi kufanywa na Rais wa Urusi, Vladimir Putin na Dmitry Medvedev ambao walibadilishana madaraka. Hata hivyo, alisema inawezekana ikawa ni vigumu kuusomamchezo huo kati ya Tshisekedi na Kabila. Katika siasa, hakuna kitu kisichowezekana, inawezekanahawa watu wana mkataba wa kuachiana madaraka, lakini kwa ujumla wamekwendavizuri, alisema. Alisema Tshisekedi ambaye amerithi siasa kutoka kwa babayake, atakuwa na mengi ya kujifunza kuendesha Serikali pia kwa kuwa ametumiamuda mrefu wa maisha kuishi Ubelgiji, inawezekana akapata ugumu wa kuzisomasiasa za ndani ya DRC. Profesa Baregu alisema kilichombeba Tshisekedi katikaushindi huo ni hamu ya Wakongomani ya kuhitaji mabadiliko. PROFESA MPANGALA Kwa upande wake, Mhadhiri wa Chuo Kikuu Katoliki RuahaRUCO, Profesa Gaudence Mpangala, alipongeza ushindi huo na kusema siasa zaBara la Afrika si rahisi upinzani kushinda. Alisema kwamba ushindi huo wa upinzani ni fundisho kwa nchinyingine barani humu kwa sababu imezoeleka vyama vilivyopo madarakanihungangania madaraka kwa kutumia kila mbinu kuhakikisha vinashinda uchaguzi. Pamoja na ushindi huo, alisema Tshisekedi ana changamoto nyingi ndani ya uongozi wakekwa sababu DRC ni nchi ambayo haijawahi kupata amani kwa sababu ya vikundivingi vya waasi na uwepo wa ugonjwa wa Ebola pamoja na mataifa makubwa kutamanirasilimali za taifa hilo. Kwahiyo, chama kilichoshinda kinatakiwa kiwe na misingi yabusara katika utawala na kimuheshimu Kabila kama rais mstaafu na apewe haki zakezote. Kiongozi mpya na chama anatakiwa kuwa na busara za waasisiwa ukombozi wa Afrika, ajiulize kwanini Mandela aliwasamehe makaburu licha yakumfunga kwa miaka 27, walimtesa, wakawatesa wapigania uhuru, wakaua watoto,lakini hakuwa na kisasi na wazungu na badala yake aliamua kushirikiana nao. Serikali mpya ya DRC ina wajibu wa kuunganisha wananchi nakuweka sera zitakazobana mianya ya unyonyaji ya mataifa makubwa yanayonyonyarasilimali za taifa hilo, alisema Profesa Mpangala. DK. BANA Mhadhiri wa Chuo Kikuu cha Dar es Salaam UDSM, Dk. Benson Bana, alisema DRC imepitia kipindi kigumu tangu ilipopata uhuru mwaka 1960 kwa kuwa haijawahi kufanya uchaguzi ambao umekidhi vigezo vya kidemokrasia. Alisema kwamba nchini DRC kumekuwa na vipindi vya mapinduzina mauaji, hivyo uchaguzi huu umewapa nafasi Wakongomani kuwa na raisaliyechaguliwa kwa njia ya kura. Kwahiyo, sitegemei rais mpya afanye maajabu kwa taifa hiloambalo limegubikwa na hali ngumu ya mapigano ya wenyewe na lenye ugonjwa waEbola. Kwa ujumla, Tshisekedi atakuwa na changamoto nyingi ndaniya uongozi wake, hususani kuleta utaifa na hatma ya yote, Wakongo wameamuakumchagua na kinachotakiwa sasa ni kumpa ushirikiano na yeye awe tayarikuongoza kwa ushirikiano. Lazima pia ajue vikundi vya wapiganaji ni kwa jinsi ganiataviweka mezani kwa mazungumzo au wale wababe wa vita ajue ni namna ganiatawashughulikia kwa mujibu wa sheria, alisema Dk. Bana. TSHISEKEDI NI NANI? Felix Tshisekedi nimtoto wa mwanzilishi wa UDPS, mwanasiasa mkongwe wa upinzani, marehemu EtienneTshisekedi. Waziri Mkuu huyo wazamani, alifariki dunia Februari, mwaka jana na kumwachia mwanae msingi waumaarufu uliomwezesha kupanda ngazi za uongozi katika chama kirahisi nahatimaye urais. Marafiki zake humwitakwa jina la utani Fatshi kutokana na unene kiasi alionao na pia ni ufupishowa jina lake Felix na Tshi. Kwa muda ilionekanaTshisekedi 55, jina lake halingekuwa kwenye karatasi za kura. Novemba 11, mwakajana, yeye, Kamerhe na wagombea wengine watano wa vyama vya upinzani walikutanana kumchagua Fayulu apambane na mgombea wa serikali, Shadary. Lakini makubalianoyao yalidumu saa 24 tu, baada ya Tshisekedi na Kamerhe kudai kushinikizwakufikia hatua hiyo na hivyo vyama vyao kujiondoa na kujitenga na Fayulu. Tangu baba yakeTshisekedi alipoanzisha UDPS mwaka 1982, kimekuwa kama chama kikuu cha upinzanikuanzia wakati wa utawala wa dikteta Mobutu Sese Seko, kisha Laurent-DesireKabila baba yake Kabila aliyeongoza tangu 1997 hadi alipouawa mwaka 2001. Kujiondoa kwa Tshisekedikutoka kumuunga mkono Fayulu kulizua shutuma kwa kuugawa upinzani uliokuwaumeonesha mwanzo mzuri kwa kuungana. Tshisekedi ni baba wawatoto watatu na yeye na Fayulu ni waumini wa kanisa moja la Kipentekostejijini Kinshasa, huku Shadary akiwa Mkatoliki. Tshisekedi anastashahada katika mauzo na mawasiliano kutoka Ubelgiji, lakini wakosoaji wakehutilia shaka hilo. Wakosoaji wake piawamekuwa wakisema hajawahi kushikilia wadhifa wowote wa juu au kuwa na uzoefuwa uongozi. Lakini amepanda cheo katikachama kuanzia mwaka 2008 ambao alikuwa katibu wa taifa aliyeangazia masuala yauhusiano wa nje. Machi, mwaka janaaliteuliwa kuwa kiongozi wa chama baada ya kifo cha baba yake. Alichaguliwa kuwambunge 2011, akiwakilisha eneo la Mbuji-Mayi katika Mkoa wa Kasai-Oriental,lakini alikataa kuutumikia kwa kuwa hakutambua kushindwa kwa baba yake na RaisKabila katika uchaguzi wa urais wa mwaka 2011. Tshisekedi, ingawahana uungwaji mkono mkubwa kama wa baba yake, aliwahi kuliambia Shirika laHabari la Ufaransa AFP mwaka jana, kuwa akishinda urais ataunda tume yaukweli, haki na maridhiano na kumwajibisha Kabila. Lakini alisema atamruhusukusalia nchini hapa.  <topic>: kimataifa 