<classify> ARODIA PETER-DODOMA SPIKA wa Bunge, Job Ndugai, ameishangaa Serikali kusitasitakuanza mradi wa ujenzi wa Bandari ya Bagamoyo akisema Wachina wanatushangaa kwakuanza kujenga reli ya kisasa kabla ya bandari. Ndugai alisema hayo jana bungeni wakati wa mjadala wabajeti ya Wizara ya Ujenzi, Uchukuzi na Mawasiliano akisisitiza kuwa mradi huowa ujenzi wa Bandari ya Bagamoyo ni ukombozi kwa taifa. Katika kitabu cha hotuba ya bajeti ya wizara hiyo, Serikaliilitoa sababu za kusitisha mradi huo kuwa ni kutokana na wawekezaji, Kampuni yaChina Merchant Holdings International Limited CMHI na State General ReserveFund SFRF ya Serikali ya Oman kuweka masharti yasiyokuwa na masilahi kwataifa. Binafsi sielewi ni nini kimekwamisha mradi huu wa Bagamoyo, labda waziri kama atapata muda anawezaakatufafanulia vizuri, yeye yupo kwenye nafasi nzuri zaidi ya kuelezea jambohili. Lakini niliwahi kwenda China mwaka juzi kwa jambo jinginekabisa katika Jiji la Shenzhen nikiwa na baadhi ya wabunge humu ndani, na kumbebahati nzuri makao makuu ya wale China Merchant China Merchant HoldingsInternational Limited ambao ndo walikuwa wajenge Bandari ya Bagamoyo yapo Shenzhenpale, kwa hiyo baada ya ziara yetu kwisha balozi wetu akasema ni vizuritukawapitia hawa jamaa tukasikia wanachokisema. Wakatufanyia presentation kubwa nzuri sana, ndo maananasema sijui upande wa Serikali kuna nini, lakini ukisikiliza ile presentationhuwezi kuacha kuunga mkono ujenzi wa Bandari ya Bagamoyo. Ni mradi mkubwa mno, na wale jirani zetu wanaotukabakabapale juu sitaki kuwataja tutakuwa tumewabana vizuri, kwa kifupi Wachina walisematunawashangaeni sana Watanzania, ninyi rafiki zetu, ndugu zetu, sijui kwaniniyanapofika mambo makubwa kama haya mnatia miguu, hamuamui. Na wakasema kwenye kampuni yao ile bodi wameshabadilikasana, waliobakia ambao ni watu wazima na wana soft touch na Tanzania katikaile bodi yao walikuwa ni wawili tu, na wao walikuwa na kama miaka miwiliwataondoka, kinakuja kizazi ambacho hakijui hii maneno, wakawa wanasemamsipotumia fursa ya sisi tunaoondoka sasa hivi mkafanya maamuzi shauri yenu. Lakini mwisho wakasema tunakushangaeni eti mnajenga reliya kisasa SGR, kwa maoni yao wao wanasema kama marafiki, wanasema ni kamakugeuza mkokoteni, kwa hiyo wanasema mnachofanya ni sawa na kuweka mkokotenimbele alafu ngombe nyuma, kwa sababu wanasema unaanza kujenga bandari ndiyounajenga reli, ninyi mnaanza reli kabla ya bandari. Wanasema kwahiyo tunawaangalieni marafiki zetu, kwakwelisijui kinachokwamisha labda kuna vitu vingine, lakini si mradi wa kuacha jamanichondechonde, na hao wafanya maamuzi wakae waamue, yaani is a grand project,bandari kubwa ya kisasa hakuna Afrika Mashariki hapa, mpaka Msumbiji huko hakuna,viwanda vingi, ni mji wa viwanda, alafu karibu hela zote wanatoa wao. Narudia tena sijui kilichopo serikalini, inawezekana kunamambo ya msingi sana ya kuyatazama, lakini ni kitu ambacho ni vizuri tukakipamacho mawili, tukaacha mambo mengine yote, mradi kama huu ni uchumi mkubwa,tukafungua uchumi tukambana jirani yetu anayetukaba kila wakati, alisemaNdugai. KAULIYA WAZIRI Akihitimisha mjadala wa hotuba yake, Waziri Isack Kamwelwe alisemamajadiliano yanaendelea kuhusiana na mradi mpya wa Bandari ya Bagamoyo. Katika michango ya wabunge wamezungumzia kwa uchungu sanakuhusu utaratibu wa majadiliano yanayoendelea kati ya Serikali na mwekezaji waBandari ya Bagamoyo, nilichojifunza kutoka kwa wabunge ni kwamba Serikaliifanye haraka kuhakikisha kwamba majadiliano yanakamilika. Napenda kutoa taarifa kwamba majadiliano yangaliyanaendelea ingawa kuna baadhi ya wabunge walisema Serikali imekataa, sinataarifa ya hilo. Baada ya kusitisha Bunge, nilijaribu kuwasiliana namamlaka kuulizia kama majadilianao yamefikia ukomo, lakini ni kwambamajadiliano yanaendelea kati ya Serikali na mwekezaji wa Bandari ya Bagamoyoila yamechelewa kutokana na masharti ambayo yalionekana hayana masilahi kwaTanzania, alisema. Mwishoni mwa wiki, akisoma bajeti yake Waziri Kamwelwealisema masharti ya wawekezaji hao ndiyo yanachelewesha mazungumzo. Masharti hayo nipamoja na wawekezaji kudai kuachiwa jukumu la kupanga viwango vya tozo nakutoruhusu wawekezaji wengine katika eneo la kati ya Bagamoyo na Tanga nakuongeza kuwa majadiliano hayo yanaweza kuendelea iwapo wawekezaji watayaondoamasharti hayo, alisema Kamwelwe. MICHANGO YA WABUNGE Wakichangia mjadala wa hotuba hiyo bungeni jana, wabungewalio wengi kutoka Chama Cha Mapinduzi CCM na upinzani walitaka maelezo ya kinajuu ya sababu za kusitishwa mradi huowakidai una umuhimu kwa uchumi wa nchi. Mbunge wa Nzega Mjini, Hussen Bashe CCM alisema uwekezajiwa kiuchumi wa Bandari ya Bagamoyo ulikuwa na uwezo wa kuingiza kwenye uchumi wanchi Dola za Marekani milioni 10. Na ni vizuri Serikali inapokuja kuhitimisha bajeti yao,watueleze kinagaubaga nikwanini mradi huo unasimama, alisema. Mbunge wa Bariadi, Andrew Chenge CCM alisema. Bandari zaMtwara, Dar es Salaam, Bagamoyo na Mwambani kwa upande wa Tanzania itakuwamuhimu kwa kuunganisha nchi za maziwa makuu, alisema. Kuhusu ujenzi wa reli ya kisasa ya SGR, aliishauri Serikalikutafuta mkopo wa muda mrefu wenye masharti nafuu kugharimia mradi huo kuliko mkopowa hivi sasa ambao utaanza kulipwa kabla ya mradi huo kukamilika. Kwa upande wake, Mbunge wa Malindi, Ally Salehe CUFalisema. Kwanza tuondokane na dhana kwamba ni bandari, ni zaidi ya bandari, nimji, ni ajira ni kufunguka uchumi wa Tanzania. Kutakuwa na viwanda zaidi ya 800, mizigo inapakiwainakwenda kwenye meli hadi kwenye reli mpya ya SGR. Lakini pia utajengwa mji wakisasa wa watu kuishi ambapo pia Dar es Salaam itapumua. Bandari hiyo ikijengwa kutakuwa na logistics za transittrade ambapo itaweza kuchukua makontena milioni 420 kwa mwaka. Sasa hivi bandari kubwa duniani Rotterdam inachukuamilioni 11.87, kwa maana hiyo bandari ya Bagamoyo ingebakia kuwa kubwa penginekwa miaka mamia ijayo kwa dunia nzima, alisema. Mbunge wa Bagamoyo, Jumanne Kawambwa CCM katika mchangowake alisema mradi huo unajumuisha bandari, viwanda na kituo maalum chauwekezaji, Alisema kazi kubwa ilikwishafanywa na viongozi na wataalamukwa miaka iliyopita kuanzia mwaka 2012,2013 na 2015 ambapo jiwe la msingi la ujenzi wa bandari liliwekwa na RaisMstaafu, Jakaya Kikwete. Ni faraja sana kupata wawekezaji hao, China na Serikali yaOman, ni rafiki zetu tutumie fursa hizi na wamekubali kuwekeza jumla ya dola zaMarekani bilioni 10 sawa na trilioni 23 za Tanzania kwa ujenzi wa bandari naviwanda, na kwa kuanzia vitajengwa viwanda vikubwa 190 na vitatoa fursa zaajira takribani 270,000, alisema. Mbunge wa Mtwara Vijijini, Hawa Ghasia CCM, alisemaTanzania ina nafasi kubwa ya eneo la Pwani lenye uwezo wa kujengwa bandarikubwa ya kisasa. Hata Chinawalivyotaka kuendeleza nchi yao walianzia China Mashariki wanapopakana nabahari kuanzia Djibout hadi Afrika Kusini. Tanzania tuna nafasi kubwa yakujenga bandari itakayoweza kuhudumia meli ya kizazi cha nne itakayoleta mzigoBagamoyo na kwenda kwenye bandari nyingine ndogo, alisema Ghasia. Naye Mbunge wa Ilala, Mussa Zungu CCM yeye alizungumzakwa kifupi akimwomba Spika Ndugai aite timu ya majadiliano kwenye mradi huokufika bungeni kueleza sababu zilizokwamisha mradi huo.  <topic>: kitaifa 