<classify> ASASI za Kiraia nchini AZAKI na vyama vya wafanyakazi wa madini vimeomba Serikali ya Tanzania kujiondoa na kukataa mifumo ya kimataifa ya usuluhishi wa uwekezaji kwani haina haki na haiko huru.Aidha, wameeleza kushtushwa na tangazo la Kituo cha Kimataifa cha Usuluhishi wa Migogoro ya Uwekezaji kwa kuiamuru Tanzania kulipa dola za Marekani 185 sawa na Sh bilioni 425 kwa kukiuka mkataba wa nishati.Fedha hizo zinatakiwa kulipwa kwa Benki ya Standard Chartered Hong Kong ambao mkataba ulikuwa ni kati ya benki hiyo na Kampuni ya IPTL iliyopewa zabuni ya kutengeneza na kuendesha mtambo wa kufua umeme.Akizungumza kuhusu uamuzi wa kituo hicho cha usuluhishi, Katibu Mkuu wa Chama cha Wafanyakazi wa Tasnia ya Nishati na Madini Tanzania NUMET, Nicomedes Kajungu alisema vyama hivyo vimesikitishwa na uamuzi huo.Kajungu alisema katika shauri hilo, awali Februari 2014 kituo hicho cha Usuluhishi kiliamuru Serikali ya Tanzania kulipa zaidi ya dola za Marekani milioni 118 na Mei mwaka huo Mahakama Kuu ya Tanzania ilitoa uamuzi kuwa serikali haipaswi kulipa kuhusu migogoro ya uwekezaji.Kwa kuzingatia maamuzi hayo, tunaipongeza Mahakama Kuu ya Tanzania na serikali kwa ujumla kwa kupinga utekelezaji wa maamuzi hayo, alisema Kajungu.Aliongeza kuwa uamuzi wa kituo hicho katika mgogoro huo ambao uamuzi wake umezingatia makubaliano ya pande mbili kati ya Serikali ya Tanzania na Serikali ya Uingereza hauna mashiko. Alisema ni uamuzi unaopuuza nguvu za kimamlaka za serikali ya Tanzania na taasisi zake za kisheria na zile za umma.Izingatiwe kuwa mgogoro huo wa IPTL chanzo chake ni deni binafsi kwa Benki ya Standard Chartered Hong Kong kutokana na makubaliano kati ya benki na Kampuni ya IPTL, aliongeza.Alisema wadau hao wa Azaki na madini wamesikitishwa na uamuzi wa kituo cha usuluhishi uliotolewa mwezi huu ambao unadhihirisha jinsi mfumo wa usuluhishi wa kimataifa usivyo wa haki, usivyo huru na wenye upendeleo na maamuzi yake yakilenga kulinda maslahi ya wawekezaji wa kigeni.Kajungu alisema uamuzi huo pia unathibitisha mashaka waliyonayo kuwa mfumo huo unaweza kuingiliwa kutokana na majaji, wanasheria na washtaki kuwa mgongano wa kimaslahi katika shauri husika.Kwa upande wake, Wakili Ally Kileo kutoka Chama cha Wanasheria Tanganyika TLS, alisema mikataba ya uwekezaji baina ya nchi na nchi BITs imekuwa ikitumiwa na wawekezaji kudai fidia kunapotokea uvunjifu wa haki zao. Alisema ni mikataba ambayo serikali zilishinikizwa kuikubali bila ya kupatiwa fursa ya kuijadili na kuipitia zaidi ili kuweka nafasi za kuzuia madhara ambayo kwa sasa yanaonekana dhahiri.Tuna hofu na mashauri haya ya kisheria ambayo yanazigharimu serikali mamilioni ya fedha, mpaka sasa kuna hatari ya fedha kupotea kutokana na mashauri hayo, alisema Kileo.Aliongeza, hali hiyo inaweza kuathiri uwezo wa serikali kutoa huduma za misngi kama elimu, miundombinu, afya, nishati na madini, maji na kupunguza umaskini. Hata hivyo, alisema ni dhahiri kuwa kupitia kipengele cha usuluhishi wa migogoro ya uwekezaji kati ya nchi na mwekezaji ISDS kumekuwepo na wimbi kubwa la mashtaka dhidi ya nchi za Kiafrika kati ya mwaka 2013 na 2019.  <topic>: kitaifa 