<classify> WATAFITI wa Tanzania na wenzao wa nchi jirani wamepata ufumbuzi wa namna ya kuongeza uzalishaji wa maziwa na kukuza sekta ya maziwa.Ongezeko hilo linawezekana kupitia elimu ya kutambua mifugo yenye vinasaba vinavyohusiana na uzalishaji bora wa maziwa na kutumia mbegu bora za ngombe wa maziwa. Taarifa hiyo imo katika mradi wa miaka minne, ambao uliambatana na kuchukua sampuli za mifugo 6,786 kutoka mikoa saba kwa ajili ya kufanyia tathmini ya vinasaba vinavyotafutwa.Mtafiti kutoka Taasisi ya Utafiti wa Mifugo Tanzania TALIRI, Gilber Msuta alisema kwenye wiki ya maziwa iliyochagizwa na maonesho ya ngombe bora wa maziwa Dodoma, ulioju- muisha mitamba bora 20 na mafahali bora 20. Ili kuwapata ngombe bora hao, watafiti hao walitumia kanuni inayochanganua ni kwa namna gani koo za ngombe zinavyoathiriwa na mazingira matunzo ya ngombe kwa ujumla wake na kuzalisha muonekano wa ujumla au utendaji wa ngombe mfano uzalishaji wa maziwa.Wakulima wengi hawana elimu na taarifa za kutambua ngombe wao wa maziwa wana asilimia ngapi za vinasaba bora vinavyohusiana na uzalishaji wa kiwango cha juu cha maziwa na ustahimilivu wa magonjwa, alisema, na kuongeza kuwa matokeo hayo yatawezesha wakulima kuanza kupata na kutumia taarifa stahili. Mradi huu unaoshirikisha wadau tofauti tofauti, unafadhiliwa na wakfu wa Bill Melinda Gates, na kwa sasa unatekelezwa katika nchi za Tanzania na Ethiopia.Nchini Tanzania, mradi upo katika mikoa ya Tanga, Kilimanjaro, Arusha, Njombe, Mbeya na Songwe. ADGG ni miongoni mwa miradi ya mwanzo kabisa hapa nchini na katika Ukanda wa Afrika ya Mashariki unaokusanya na kuhifadhi takwimu za uzalishaji ngombe, kutoa elimu na taarifa ya ufugaji wa kisasa kwa njia ya simu za kiganjani na kuchambua taarifa za uzalishaji. Mkurugenzi Mkuu wa Taasisi ya Kimataifa ya Utafiti wa Mifugo ILRI, Dk Jimy Smith akisisitiza umuhimu wa mradi huo na maonesho hayo alisema matatizo ya kila siku yanayozikabili nchi zinazoendelea yanaweza kutafsiriwa kama fursa kwa Tanzania.Dk Smith Alisema;Kila nchi inayoendelea inakabiliwa na changamoto ya ni namna gani itaweza kuwalisha watu wake, kabla ya kukua kwa idadi ya watu kuanza kufikia ukuaji usio wa kupindukia kuanzia mwaka 2050. Mkurugenzi Mkuu wa TALIRI, Dk Wligy Shirima alisema kuwa sekta ya maziwa nchini Tanzania ina uwezekano mkubwa wa kukua.Aliongeza: Tutaendelea kuwajibika ipasavyo kwa upande wetu kuhakikisha kuwa matokeo ya tafiti zetu yanachangia kuboresha mnyororo mzima wa uzaliashaji na kuongeza kiwango cha uzalishaji wa maziwa kwa mwaka.Mtamba bora kuliko wote na dume bora kuliko wote walipigwa mnada na kukabidhiwa kwa TALIRI. Mtamba, anayeitwa Malonji mali ya mfugaji Ndeti Ataula kutoka Wilaya ya Arumeru, aliuzwa kwa Sh milioni 6.2 na dume bora, anayeitwa Kambako mali ya mfugaji Abraham Mwalutage kutoka Halmashauri ya Mbozi, aliuzwa kwa Sh milioni 5.Kwa kujibu wa Dk Okeyo kutoka Kenya, ambaye ni Mtafiti Mkuu kwenye mradi wa ADGG, dume huyo hadi kufikia mwishoni mwa mwaka kesho atakuwa amekwishazalisha ndama 120,000 kupitia uhimilishaji.  <topic>: kitaifa 