<classify> WIZARA ya Madini imetoa wiki moja kwa wauza madini hasa masonara waliowauzia madini feki wateja wao kuripoti vituo vya Polisi jirani yao, pamoja na kuwarejeshea fedha wateja waliowalangua.Wakati ikitoa muda huo, tayari wizara hiyo imeanza operesheni ya kuwasaka wauza madini waliowadhulumu wateja wao.Pia wizara hiyo imesema kuanzia Jumatatu ijayo itakuwa ni marufuku kwa wakaguzi wa viwanja vya ndege kufungua makasha yanayobebea madini kufikishwa kwenye viwanja hivyo yakitoka kwenye masoko ya madini.Wakati serikali inaeleza hayo, wauza madini nchini wamelalamika kubambikwa kesi za uhujumu uchumi kwa kosa la kukutwa na madini nyumbani mwao au wakiwa njiani kuyapeleka kwenye masoko ya madini.Wamesema kuna hulka ya wauza madini nchini kukimbilia nchi jirani kutokana na kunyimwa vibali vya kufanyia biashara hiyo hapa nchini.Waziri wa Madini, Doto Biteko katika kikao na wadau wa madini kutoka Dar es Salaam na Pwani jana kilicholenga kujadili mustakabali wa biashara hiyo, alisema baada ya serikali kuanzisha masoko ya madini yaliyosaidia kukabiliana na uuzwaji wa madini feki, walanguzi wa madini wamehamishia nguvu zao katika ulanguzi wa wateja kupitia shughuli za usonara.Alisema baadhi yao huwauzia wateja wao vito feki hasa madini ya dhahabu kwa kuwadanganya kuwa ni bidhaa halisi na kujipatia fedha isivyo kihalali.Alisema tangu akiwa Dodoma na hata alipofika Dar es Salaama amekuwa akikumbana na kesi za aina hiyo nyingi, hivyo kuamua kuwa operesheni ya kuwanasa imeanza huku akiwataka wenyewe kujitokeza katika vituo vya Polisi na wengine wakamalizane na wateja waliowadhulumu.Alisema: Hii hali inasikitisha sana, baada ya walanguzi kubanwa kuuza madini feki mitaani ambapo wauzaji wote wanapaswa kuuza madini sokoni, wababaishaji hawa wameimairisha wizi wao kupitia masonara, baadhi ya masonara wamekuwa vinara wa kuuza cheni, pete, bangili na vito vingine wakiwadanganya wateja kuwa bidhaa hizo zina nakshi ya dhahabu lakini kumbe ni uongo, zinakuwa ni dhahabu feki. Kuna kesi moja, mwanamama ananiambia kuwa aliivaa cheni kwa muda mrefu na alipoamua kuirejesha kwa sonara akaiyeyushe kutokana na kuwa ya dhahabu ndipo sonara huyo huyo aliyemuuzia awali alimwambia kuwa cheni hiyo ni feki, sasa ole wenu yaani nitapambana nanyi kila kona ya nchi hii.Katika kikao hicho wadau hao wa madini walipata wasaa wa kuelezea kero wanazokumbana nazo katika biashara hiyo ambapo kero kubwa zilizotawala ilikuwa ni vitendo vya wauza madini kubambikwa kesi za uhujumu uchumi kutokana na kukutwa na madini.Muuza madini Ally Shamte wa Dar es Salaam, alibainisha kuwa wapo baadhi ya askari ambao hushinda katika Soko la Madini, Dar es Salaam hasa katika ofisi inayopokea madini ya wachimbaji wa madini ya kawaida si dhahabu na almasi na kisha kuwakamata wachimbaji hao kwa kuwasingizia kuwa wamewakamata wakiwa na madini kimagendo kisha kuwafikisha Polisi.Kwa kawaida mtu anayeuza madini ndani ya nchi siyo mhujumu uchumi ikilinganishwa na anayekutwa akiwauzia wageni katika hoteli au anayesafirisha kinyume na utaratibu.Alisema wachimbaji hao hubanwa kwa kukosa leseni za uuzaji wa madini na wanaokuwa hawana leseni hizo huingizwa matatizoni hata kama wanayo madini ya kuuza.Akizungumzia kero hiyo, Waziri Biteko alibainisha kuwa kila Mtanzania mwenye madini ya aina yoyote ana haki ya kuyapeleka sokoni madini hayo ilimradi aweke wazi alivyoyapata huku akisisitiza kuwa hakuna mtu yeyote mwenye haki ya kuwakamata wauzaji au wachimbaji wanaopelekea madini sokoni.Kuhusu kero ya wauza madini kudaiwa vibali vya kununua madini katika kila mkoa wanaokwenda kununua madini hali iliyopelekea wengine kukimbilia nchi jirani, Waziri Biteko alibainisha kuwa wizara yake imeruhusu kila mfanyabiashara kununua madini kwa ukubwa wa kanda aliyopo hivyo vibali vya wao kuuza madini vinatolewa kikanda na sio kimkoa tena.  <topic>: kitaifa 