<classify> KUTOKANA na kuwepo kwa wimbi la vitenge na khanga zisizokidhi viwango vya matakwa ya ubora nchini, Shirika la Viwango Tanzania TBS, limetangaza kiama kwa wote wanaouza na kusambaza bidhaa hizo, bila ya kufuata sheria ya ubora.Hatua hiyo imekuja baada ya uchunguzi wa gazeti hili, kubaini kuwepo kwa bidhaa hizo zenye ubora na viwango hafifu katika masoko mengi nchini tofauti na matakwa ya viwango kisheria, ambayo ni kiwango namba TZS 165 kwa upande wa khanga na kiwango namba TZS 164 kwa vitenge.Kaimu Mkurugenzi Udhibiti Ubora wa TBS, Lazaro Msasalaga amesema kama zilivyo bidhaa nyingine sokoni, zipo pia zenye ubora hafifu na jukumu lao ni kufanya ukaguzi na kuzibaini kisha kuchukua hatua, ikiwemo kuziteketeza.Bidhaa zenye ubora hafifu zipo na kila mara tunafanya ukaguzi kwenye maduka hata viwandani na tunapobaini tunawaelimisha lakini pia tunateketeza ili kulinda ubora na tunaendelea kufanya ukaguzi ili kubaini khanga na vitenge visivyo na viwango na ubora unaotakiwa kwa mujibu wa matakwa kisheria,alisema Msasalaga.Alisema ni lazima wazalishaji na waagizaji kutoka nje, wazingatie sheria ya sasa ya bidhaa hizo, ambayo imeeleza wazi matakwa ya viwango vinavyopaswa kuzalisha bidhaa husika na kwamba kwenda kinyume na matakwa hayo ni kinyume na utaratibu na lazima sheria ichukue mkondo wake.Akizungumzia viwango vya khanga na vitenge vinavyotambuliwa kisheria nchini na TBS, Ofisa Viwango Mwandamizi Kitengo cha Nguo cha TBS, Paul Manyilika alisema ni lazima mzalishaji wa nguo aina ya khanga, afuate matakwa ya kiwango namba TBS 165 ambacho kinaelezea vitu vinavyopaswa kuwepo katika khanga.Akifafanua, alisema vipimo vya khanga ni kiwango cha chini cha urefu wa khanga kipande kimoja kinapaswa kuwa sentimita 165 na upana wa sentimita 116, ambapo kwa doti moja vipande viwilivya khanga inapaswa kuwa na urefu wa sentimita 370 na upana wa sentimita 232.Aidha, khanga hiyo inapaswa kuwa na uzito wa kuanzia gramu 96 na kwamba mzalishaji anaweza kuongeza gramu tano au kupunguza gramu tano na bado sifa ya khanga ikabaki pale pale.Kwa sheria hiyo, uzalishaji wake unapaswa kuwa umetumia malighafi aina ya pamba kwa asilimia 100 na kwamba kama kuna viwanda au mfanyabiashara anauza khanga, tofauti na kiwango hicho anakwenda kinyume na sheria na anapaswa kuchukuliwa hatua.Kwa sasa hiyo ndiyo sheria yetu ilivyo na ndiyo inayotumika na wazalishaji wote wenye viwanda vya nguo wanaozalisha khanga na vitenge wamepewa mwongozo huo kama kuna uzalishaji haufuati viwango hivyo ni makosa kwani sheria haijabadilika,alisema Manyilika.Akizungumzia upande wa kitenge, amesema kiwango cha matakwa kisheria kinachotumika ni namba TZS 164 ambacho kinaelezea ukubwa wa kitenge kiwango cha chini lazima uwe sentimita 200 mita mbili kwa kipande kimoja na upana wa sentimita 116 mita 1.16 na vipande ni lazima vianze viwili.Alisema uzito kwa kitenge, unapaswa uwe kuanzia gramu 115 ambapo mzalishaji anaweza kuongeza gramu tano au kupunguza gramu tano na ni lazima kwa sheria ya sasa kitengenezwe kwa malighafi ya pamba kwa asilimia 100.Japo kuna mabadiliko duniani na hasa kwenye utengenezaji wa nguo kwa kuwa hivi sasa zipo nchi zinatengeneza nguo kwa kuchanganya na malighafi, sifu, polista,pamba na vinginezo, ila hata sisi tuko kwenye mchakato wa kuangalia hilo ili sheria hapo baadaye tuone kama itabadilishwa itambue na hizo malighafi nyingine na sio pamba pekee,alisema Msasalaga.Awali, akizungumzia khanga na vitenge vinavyoingia kutoka nje ya nchi, Manyilika amesema kisheria havipaswi kuingia na hata kama vikiingia ni lazima vikaguliwe, kuona kama mtengenezaji ametimiza vigezo vya masharti ya viwango vinavyokubalika nchini.Tunafanya ukaguzi wa mara kwa mara maeneo ya masoko, na tunapozikamata na kuthibitisha hazina ubora tunaziteketeza, lakini nyingi zinapita kwa njia za panya na wanaofanya hivyo ni wafanyabiashara wasio waaminifu ila tutawasaka na kuteketeza bidhaa hizo hafifu,alisema Manyilika.Uchunguzi uliofanywa na gazeti hili, umebaini kuwa khanga nyingi na vitenge vilivyopo sokoni au zilizokwishanunuliwa na wateja, hazina viwango tajwa na nyingi ni ndogo na nyepesi ukilinganisha na vipimo  <topic>: uchumi 