<classify> TARATIBU zisizofaa za unyonyeshaji huathiri afya, maendeleo na uhai wa watoto, hivyo kuchangia kwa kiasi kikubwa vifo vya watoto nchini.Aidha, imeelezwa kuwa, unyonyeshaji mtoto kwa muda wa miaka miwili na zaidi tangu kuzaliwa unasaidia kupunguza unene uliozidi na magonjwa yasiyo ya kuambukiza kama vile kisukari kwa watoto.Hayo yalielezwa jijini Dodoma na Ofisa Lishe Mwandamizi wa Taasisi ya Chakula na Lishe, Neema Joshua, wakati wa semina ya wanahabari kuhusu Maadhimisho ya Wiki ya Unyonyeshaji ambayo huadhimishwa kuanzia Agosti Mosi hadi 8 kila mwaka.Alisema taratibu zizizofaa za uonyeshaji zimekuwa zikichangia kuzorotesha afya ya mtoto hivyo kuchangia kwa kiasi kikubwa vifo vya watoto.Takwimu za hapa nchini zinaonesha vifo watoto viko juu, ambapo vifo vya vitoto vichanga ni 25 kwa kila vichanga 1,000 waliozaliwa hai, huku vifo vya watoto chini ya mwaka mmoja ni 43 kwa kila watoto 1,000 waliozaliwa hai na kwa watoto walio chini ya miaka mitano ni 67 kwa kila watoto 1,000 waliozaliwa hai.Joshua alisema uboreshaji wa huduma za afya pamoja na kuwasaidia wakina mama kunyonyesha watoto ipasavyo kutasaidia kuzuia vifo zaidi ya 820,000 kwa mwaka.Alisema pia unyonyeshaji watoto ipasavyo maziwa ya mama kunasaidia kuzuia kwa takribani nusu ya magonjwa ya kuhara na theluthi moja ya magonjwa ya njia ya hewa.Pia unyonyeshaji mtoto kwa muda mrefu wa zaidi ya miaka miwili unasaidia kupunguza unene uliozidi na magonjwa yasiyo ya kuambukiza kama vile kisukari kwa watoto.Naye Mratibu wa Lishe ya Mama, Mtoto na Vijana Balehe kutoka Wizara ya Afya, Maendeleo ya Jamii, Jinsia, Wazee na Watoto, Tufingene Malambugi, alisema takwimu za utafiti wa hali ya lishe nchini za mwaka 2018 zinaonesha asilimia 31 ya watoto chini ya miaka mitano wamedumaa ikilinganishwa na asilimia 34 ya mwaka 20152016 sababu kubwa ikiwa ni ulishaji usio kuwa sahihi.Sababu zinazochangia hilo tatizo ni mama kuwa na majukumu mengi yanayosababisha kukosa muda wa kumtunza mtoto. Pia takwimu zinaonesha watoto wanaoanzishwa maziwa ya mama kwa wakati sahihi ndani ya saa moja mara tu baada ya kuzaliwa ni asilimia 53 ikilinganishwa na asilimia 51 ya mwaka 20152016.Pia watoto walionyonyeshwa maziwa pekee bila kupewa maji au vyakula vingine kwa kipindi cha miezi sita ya mwanzo baada ya kuzaliwa ni asilimia 58 ikilinganishwa na asilimia 59 ya mwaka 20152016, alisema.Awali akifungua semina hiyo, Kaimu Mkurugenzi wa Huduma za Lishe, Grace Mosha, alisema unyonyeshaji usio sahihi wa mtoto pia unachangia udumavu wa akili ambao ni mbaya zaidi kwa mtoto.  <topic>: kitaifa 