<classify> Kwa wanaotumiazaidi ya mara moja kupata saratani Vikombe vyaplastiki navyo vyatajwa, mtaalamu aonya Bakari Kimwanga-DAR ES SALAAM MATUMIZI yachupa za maji kwa zaidi ya mara moja na vikombe vya plastiki ni hatari kwa afya ya binadamu imeelezwa. Tahadhari hiyo,imekuja wakati jamii ikitumia chupa zamaji kwa kuendelea kuhifadhia maziwa, juisi na hata maji mengine kwenyemajokofu. Tahadhari hiyo,ilitolewa mwishoni mwa wiki Dar es Salaam na Mkurugenzi wa Mafunzo, Utafiti naTakwimu wa Wakala wa Usalama na Afya Mahali pa Kazi OSHA, Joshua Matikoalipokuwa akizungumza na wanachama wa Jukwaa la Wahariri Tanzania TEF. Alisema hatua yakutumia chupa ya maji kwa zaidi ya mara moja, ni hatai kwa afya kwani chupahizo watu hushindwa kuzielewa kwa kuwa zipo za daraja la kwanza na pili. Matumizi yachupa za maji zaidi ya mara moja ni hatari kwa afya ya binadamu. Ukiangaliachupa tunazotumia za kawaida ambazo hutakiwa kutumika si zaidi ya mara moja. Kwa mfano wapowanaozitumia kwa ajili ya kujaza maji, kuweka maziwa,kisha kuhifadhi kwenyemajokofu. Hili ni jambo la hatari kwa afya na ukitumia kwa matumizi tofautikuna hatari ya kupata saratani. Lakini pia kwajamii zetu, wapo ambao pia hupenda kutumia vikombe vya plastiki nalo ni jambo lahatari. Ukiangalia vizuri kikombe cha plastiki kama utaweka kitu cha moto,kinalainika, kama utakitumia kwa muda mrefu hutoa kama nyuzinyuzi ina maana ileplastiki iliyokuwapo imeshaunguzwa, sasa unakwenda kuzalisha sumu,kisha watuhuingiza mwilini kwa kuila. ...si hilo tu nimetembelea maeneo mbalimbali nakufanya mahojiano, hata viti wanavyokalia wanahabari kwenye majukumu yao nihatari kwa afya. Wengitunakumbuka kuangalia maelekezo ya vinywaji mfano maji ya chupa ila hatujalikuangalia ni aina gani ya plastiki iliyotunza hayo maji. Aina za plastikizinaonyeshwa kwa kitu kinachojulikana kama resin identification code. Katika kilaplastiki unakuta alama ya pembe tatu yenye namba kati ya moja hadi saba aumaneno Pete, HDPE, PVC katikati ya alamahiyo ya pembetatu. Alama hii ndiyoinakujulisha ni aina gani ya plastiki iliyotumika. mara nyingi inakua chinikwenye kitako cha chupa au kifungashio. Ila kwa ufupiunashauriwa kuepuka plastiki aina ya namba 3, 7 na 6. Wakati huo aina namba 1,2,4 na 5 ni salama japo zinahitaji uangalifu unapowekea kitu cha moto aukupigwa na jua, alisema Kutokana na halihiyo, alisema wao kama OSHA wana wajibu pia katika ukaguzi wao mahali pa kazikuhakikisha kama mwajiri anatoa chai kwa watumishi basi ahakikishe kuna kuwa navikombe vyenye ubora ili kulinda afya ya mfanyakazi wakati wote. Alisema wakalahuo, umekuwa wakifanya tafiti mbalimbali na umefanikiwa kuajiri wataalamu wafani mbalimbali kama lengo la kulinda jamii hasa mahali pa kazi kwenye taasisi za serikali, viwandani na hatamakampuni binafsi. Si hilo tu, kwamfano ninyi ni wanahabari mnapokuwavyumba vya habari tunaangalia usalama wenu, ikiwamo mwanga je hauna madharapindi unapoona hilo huwa tunachukua hatua pia. Alisema katikakutekeleza malengo na dira ya Serikali, ilikuja na mkazo katika suala lakuimarisha uchumi ili kuwaondoa Watanzania kutoka katika kipato cha chini nakuwapeleka katika kipato cha kati kupitia uchumi wa viwanda. Ujenzi wamiundombinu na miradi mikubwa ya umeme kama Kinyerezi na mradi wa umeme waNyerere ambao unajengwa katika maporomoko ya Mto Rufiji pamoja na kuimarishamiundombinu katika viwanja vya ndege nchini. OSHA imekuwaikiisaidia Serikali kutoa huduma yamafunzo na vifaa kinga kwa wajasiriamali wadogo na wa kati bila kuchangiagharama yoyote. Kwa mfano mwaka 201516, tulitoa mafunzo kwa wadau 3,494,lakini idadi hiyo iliongezeka hadi kufikia 4,005 na 6,477 miaka 201617 na 201718, alisema Naye KaimuMtendaji Mkuu wa OSHA, Khadija Mwenda, alisema suala la kuangalia suala mahalipa kazi wamekuwa wakiifanyakazi hiyo kwa lengo la kulinda afya za watumishi waumma na sekta binafsi. Alisemawanatambua sasa yapo mazingira ambayo si salama kwa wafanyakazi jambo ambalowamekuwa wakifanya ukaguzi wa mara kwa mara kwa kushtukiza . KAULI ZA WATALAAMU Mhadhiri naMtafiti wa Chuo Kikuu Cha Tiba Muhimbili MUHAS, Hussein Mohammed, hivikaribuni alinukuliwa akisema plastiki ina madhara mengi katika afya yabinadamu. Tatizo nikwamba plastiki inachukua muda mrefu kuonekana madhara yake katika mwili wabinadamu. Ukiingiwa na athari za plastiki ukiwa mtoto unakutana na madhara yakeukiwa mtu mzima, alisema Aliyataja baadhiya madhara ya kiafya yatokanayo na plastiki kuwa ni pamoja na kusababishasaratani, matatizo katika mfumo wa hewa na kusababisha matatizo katika mfumo wauzazi. Alisema matatizomengine huwezi kusema moja kwa moja yanatokana na matumizi ya plastiki, lakinikwa mujibu wa sayansi na tafiti zilizofanywa, plastiki ina madhara mengiyanayosababisha magonjwa hayo na kuna uhusiano mkubwa wa plastiki na maradhihayo. Agosti, mwakahuu, Shirika la Afya Duania WHO, ililieza kupitia tafiti yake ya athari zauchafu wa chembechembe za plastiki kwabinadamu kwa kusema plastiki zimepatikana katika mazingira ya viumbe vyabaharini, majitaka na majisafi, chakula na hewa na maji ya kunywa iwe ya chupaau bombani. Utafiti huomulieleza kwa kawaida chembechembe hizo za plastiki ni zile ambazo ni chini yamilimita tano kwa urefu na idadi kubwa hupatikana katika maji ya kunywavikitokana na vipande vidogo vya chupa za plastiki za maji. Kutokana na halihiyo, shirika hilo lilisema uwepo wa chembechembe hizo hauhatarishi afya kwaviwango vya sasa lakini utafiti zaidi unahitaji Akizungumzahilo, Bruce Gordon kutoka Kitengo cha Afya ya Umma, WHO alisema sasa hatarikubwa kuliko chembechembe hizo, ni maji yasiyo safi na salama huku yakiathiriwatu bilioni mbili duniani kote na kusababisha vifo vya watu milioni moja kilamwaka. Alisemamwarobaini wa suala hilo ni kuweka mifumo bora ya kuchuja maji na hivyokupunguza uchafuzi wa plastiki ndogondogo kwa asilimia 90. Dk. JOHN POSITIVE HEALTH AND WELLNESS Naye taarifailiyochapishwa katika Mtandao wa Dk. Joh Positive Health and Wellness, ilieleza maradhara ya plastiki na usalama waafya kwa binadamu. Ilielezwa kundi kubwa la watu hutumia vifaa mbalimbalivya plastiki ikiwamo kutumia maji yaliyohifadhiwa kwenye chupa za plastiki,kuhifadhi vyakula vya moto kwenye mifuko ya plastiki lakini bado hawajawahikufikiria ni aina gani ya plastiki kama ni salama kwa afya au ina madharakwenye afya. Aina ya plastikiPET au PETE ambacho kirefu chake ni Polyethylene Terephthalate, hutumika inatumika kwenye kufungashia vitukama vinywaji mfano soda, maji, juisi na jam. Usalama wa ainaya plastiki ni salama kutumia japo zinapokaa muda mrefu zinaachia kwenye kitukilichotunzwa ndani yake kemikali inayojulikana kama Antimony Trioxide. Mtuanapokula kemikalihii kwa kiasi kikubwa inapelekea aina mbalimbali za sarataniikiwemo saratani ya mapafu, utumbo. Pia plastikihii inaachia kemikali ya phthalate ambayo inaharibu mpangilio wa hormone,ilielezwa. Hata hivyoinashauriwa kuwa ni vyema kimiminika au chakula kilicho kwenye aina hiyo yaplastiki kitumiwe mapema na kisakae muda mrefu na pindi unatumia mara mojausitumie tena. Aija nyingine yaplastiki hatari ni HDPE ambayo kirefu chake ni High Density Polyethylene ambayo huwa kwenye mifuko ya plastiki, chupaza maji, soda, maziwa na juisi na hata chupa za shampoo. Hii pia ipokwenye kundi la plastiki ambazo ni salama ila inapopata joto huachia kemikaliaina ya nonylphenol ambayo inavuruga mpangilio wa hormone, inaongezauzalishwaji wa hormone ya estrogen hata kwa wanaume kitu kinachopelekeakupunguza uzalishwaji wa mbegu za kiume na kupunguza hormone ya testosterone.Yaani kitaalamu ina estrogenic effect. Aina hii yaplastic inaathiriwa sana na jua, inapopigwa na mwanga wa jua au kupata jotoinaongeza kasi ya kuachia kemikali hizi hatari kwa afya hivyo epuka kuwekeavitu vya moto, kutunza sehemu zenye joto au kuiweka kwenye jua, ilielezataarifa hiyo  <topic>: kitaifa 