<classify> ASASI za kiraia ni taasisi huru zilizoundwa kwa mujibu wa sheria mbali mbali nchini. Zinatekeleza majukumu yake katika kuhakikisha ustawi wa taifa. Serikali inatambua kuwa asasi za kiraia ni muhimili muhimu kwenye kuhimiza maendeleo ya jamii na kubuni miradi mbali mbali kwa ajili ya kuwezesha jamii hasa vijana na wanawake kwa maendeleo ya jamii na taifa kwa ujumla.Asasi za kiraia iliyohai huwakilisha kwa kusaidia mfumo wa maridhiano na uazishwaji na usimamizi wa sera za maendeleo endelevu na ukuaji shirikishi wa uchumi wa nchi kwa mujibu wa sheria na taratibu zilizowekwa.Umoja wa Ulaya umekuwa ukisaidia asasi za kiraia zikiwamo za Tanzania katika kipindi kati ya mwaka 2014 na mwaka 2020. Umoja huo na nchi wanachama zinafadhili Euro bilioni 1.97 kwa shughuli zinazoanzishwa na asasi za kiraia duniani.Hii inatia nguvu na kuonesha wazi kwamba asasi za kiraia ni muhimili na sauti ya jamii; chachu ya mabadiliko ya kisera kwa kuibua changamoto. Visiwani Zanzibar na Tanzania kwa ujumla asasi za kiraia zina wajibu mkubwa ambao unaweza kuonekana katika kuleta mabadiliko na kutatua changamoto ambazo zinaikabili jamii kupitia asasi hizo.Msajili wa Mashirika yasiyo ya kiserikali NGO Zazibar, Dhamir Kombo Hamadi anasema serikali imetoa fursa kwa wananchi kujiunga na kusajili mashirika mbali mbali zikiwamo asasi za kiraia zenye dhamira moja yakinifu katika kumulika jamii kupitia changamoto ziazozikabili na kuzitafutia ufumbuzi.Dhamir anasema ni vyema kuibua hamasa ikiwamo uwajibikaji wa taasisi au jumuiya na mikakati yenye malengo ambayo yataleta mabadiliko endelevu katika kusaidia serikali pale ambapo haikupitisha mkono wake kwa faida ya taifa .Mbali na kuibua mwamko, Dhamir anasema mara nyingi jumuiya ambazo zinafuata taratibu za kisheria ndiyo zinazopiga hatua katika kutatua changamoto na kufuata taratibu endelevu na msimamo thabiti ya kutoa ushirikiano wa pamoja na afisi ya mraji katika kuleta mabadiliko juu ya kutoa maendeleo ya taarifa zao kwa kila kipindi fulani katika mwaka.Anasema sehemu yoyote duniani, iwe taasisi, jumuiya, au mashirika ya umma, ni lazima kuwe na utaratibu maalumu wa kufuata sheria ili kwenda sambamba na malengo waliojiwekea na kuweza kufika kwa wepesi pale wanapokwama jambo ambalo ni la kuzingatiwa.Mrajisi anasema ofisi yake sasa kupitia utaratibu mpya wa usajili wa N G Os, inatilia mkazo baadhi ya jumuiya ambazo hazijajisajili zikafanye hivyo kuepuka kufutwa mwishoni mwa mwaka huu hali ambayo itakayokatisha tamaa juhudi za jumuiya husika. Kutii sheria ni suala la msingi kwa asasi za kiraia ili kuepuka vikwazo na kusababisha kutoweza kufutwa kabisaanasisitiza Dhamir.Anasema jumuiya zilizosajiliwa na ofisi ya mrajisi Zanzibar ni 2,864 kulingana na sheria namba 6 ya 1995 ya usajili wa N G O. Katibu Mkuu wa Jumuia ya wasioona Zanzibar ZANAB, Adil Mohammed Ali anasema ni vyema jumuiya zikajitahidi katika kufanya kazi zake kwa weledi zaidi. Anaonya jumuia za mifukoni ambazo hazina ofisi maalumu kwa maana ya NGO za mfukoni. Anazitaka jumuiya zote kujijengea uaminifu zisitiliwe mashaka na kuzorotesha utendaji wao. Ni moja ya maendeleo kuwa na usajili kwa njia ya mtandao na kunaweza kuleta matokeo chanya anasema Ali.Anasema kupitia haya ipo haja ya kila jumuiya kufahamu wajibu wake kwa kuwasilisha taarifa zao kwa mrajisi kutatua changamoto zao kwa urahisi pindi zinapojitokeza na kuwa miongoni mwa jumuiya zinazojitambua ziwe mfano kwa jumuiya nyengine .Hatua nyingine ni uandaaji wa maendeleo ikiwamo utoaji wa taaluma zaidi na usimamizi wa sheria kufikia lengo lililokusudiwa na siyo ubinafsi na ubabaishaji ili taifa linufaike kwa uwepo wa asasi hizo.Ofisi ya mrajisi Zanzibar imeweza kuendeleza vipindi maalumu kupitia vyombo vya habari vinavyotoa elimu hasa elimu ya usajili mpya iIi kwenda sambamba na zama hizi za kidijiti.  <topic>: kitaifa 