<classify> SERIKALI imewahakikishia Watanzania kwamba inayo akiba ya fedha za kigeni za kutosha zipatazo dola za Marekani bilioni 4.67 Sh trilioni 10.8, zinazotosha kuagiza bidhaa na huduma kutoka nje ya nchi kwa takribani miezi mitano.Pia, imesema inayo akiba ya chakula cha kutosha, ambacho kina utoshelevu wa asilimia 124 kwa mwaka wa fedha 201819. Waziri wa Fedha na Mipango, Dk Philip Mpango alisema jana kuwa kutokana na kuwa na chakula cha kutosha, serikali haihitaji kutumia fedha za kigeni kuagiza chakula kutoka nje, isipokuwa kama itatokea hali ya ukame siku zijazo.Kutokana na ukweli huo, Waziri Mpango alisema uzushi kuwa hatua iliyochukuliwa na serikali hivi karibuni ya kufunga baadhi ya maduka ya kubadilisha fedha za kigeni kwa sababu haina akiba ya fedha za kigeni, si wa kweli hata kidogo. Aidha, hofu kwamba nchi inarejea katika kipindi ambacho fedha za kigeni zilitolewa kwa vibali ili kukidhi mahitaji ya fedha hizo ili kutekeleza miradi mikubwa ya maendeleo hazina msingi, alisema.Dk Mpango alisema serikali kupitia Benki Kuu BoT ilifanya ukaguzi huo ili kuhakikisha sekta ya fedha inachangia ipasavyo utulivu na ukuaji wa uchumi nchini. Alisema katika ukaguzi huo, BoT ilibaini uwepo wa maduka ya kubadilisha fedha za kigeni, yaliyokuwa yakiendeshwa bila kuzingatia sheria ya kubadilisha fedha mwaka 1992, kanuni za fedha 2015 na marekebisho ya mwaka 2017, taratibu za utoaji huduma za ubadilishaji wa fedha za kigeni.Alisema ukaguzi huo wa kina ulifanyika mkoani Arusha mwaka 2018, Dar es Salaam Februari 27, na maeneo mengine Machi 1 na 8 mwaka huu, kwa kuhusisha vyombo vya dola na kubaini ukwepaji mkubwa kwa kodi na uvunjaji wa sheria. Katika ukaguzi huo, BoT ilibaini kwamba kulikuwa na uondoshwaji wa fedha katika mfumo rasmi wa fedha na kuelekezwa kwenye mifumo ya utakatishaji wa fedha haramu, upokeaji wa amana kutoka kwa wafanyabiashara kinyume cha matakwa ya leseni za biashara husika, kudhoofisha thamani ya shilingi na mambo mengi yaliyoanza kuathiri usalama wa nchi kwa ujumla.Baadhi ya maduka yaligundulika kutumia fedha nyingi za Tanzania kununua fedha za kigeni lakini fedha kidogo za kigeni ziliuzwa na hakuna taarifa ya matumizi ya fedha za kigeni zilizobaki, alisema Waziri Mpango. Alisema ukaguzi huo wa maduka ya kubadilisha fedha za kigeni, ulizingatia sheria za nchi tofauti na malalamiko na tuhuma zilizotolewa za kudai kulikuwa na ukiukwaji wa sheria na haki kwa wamiliki wa maduka hao.Jambo la kushanga ni kwamba hakuna mmiliki wa duka aliyewasilisha malalamiko kuhusiana na ukaguzi wa maduka hayo. Hata hivyo, BoT na mamlaka nyingine za serikali zinafuatilia kwa umakini ili kubaini ukweli kwa tuhuma hizo zinazotolewa. Katika ukaguzi huo hakuna fedha au mali yoyote iliyotaifishwa. Taratibu za kisheria zilifuatwa wakati wa kuchukua vielelezo zikiwemo fedha, kompyuta, simu za viganjani na mashine maalumu za kuhifadhi taarifa na ili kusaidia uchunguzi, alisema.Dk Mpango alisema lengo la ukaguzi huo, si kufuta biashara ya maduka ya kubadilishia fedha za kigeni kwa watu binafsi, bali ni kudhibiti ukiukwaji wa sheria uliokithiri, ukwepaji wa kodi na utakatishaji wa fedha haramu. Maduka machache ya kubadilisha fedha za kigeni ambayo yalizingatia sheria na kanuni za ubadilishaji fedha na masharti ya biashara hiyo yaliachwa kuendelea na utoaji wa huduma hiyo.Alisema hivi sasa serikali inaandaa kanuni mpya kwa ajili ya biashara ya maduka ya kubadilisha fedha za kigeni ambazo zitaelekeza jinsi ya kuomba leseni ya uendeshaji wa maduka hayo kwa mtu binafsi au taasisi yoyote na masharti ya kuzingatiwa wakati wa shughuli hiyo. Kanuni hizo zinalenga kuweka mazingira mazuri ya biashara ambayo hayatatoa athari kwa sekta ya fedha na uchumi na inakuwa yenye manufaa kwa nchi, alisema.Kwa kuzingatia kwamba maduka mengi yamefungwa, BoT imechukua tahadhari ya kuhakikisha huduma ya ubadilishaji fedha za kigeni zinaendelea nchini kwa kutolewa na benki zote na Shirika la Posta. Akitoa ufafanuzi, Gavana wa BoT, Profesa Florens Luoga alisema maduka yote yaliyokuwa yakifanya kazi ya ubadilishaji fedha za kigeni kinyume cha sheria yalifungwa na mengine yalijifunga yenyewe. Alisema mikoa ambayo ukaguzi haukufanyika, yalipewa notisi ya kufungwa ili kufuata taratibu zilizopo kwenye kanuni za kusajili maduka hayo.  <topic>: kitaifa 