<classify> KATIKA kuhakikisha jamii ya Watanzania inakuwa salama kiafya kutokana na bidhaa mbalimbali wanazonunua kwa mahitaji yao, Shirika la Viwango Tanzania TBS linaendelea na kampeni yake ya kudhibiti bidhaa zisizo salama ikiwa ni pamoja na mitumba hatarishi, hususani nguo za ndani.Kwa mujibu wa TBS nguo za aina hiyo, zinazoweza kuuzwa katika maeneo mbalimbali nchini hazina ubora unaotakiwa kwa matumizi ya mwanadamu. Ni kwa mantiki hiyo, TBS imekuwa ikifanya ukaguzi wa kushitukiza ili kuhakikisha wafanyabiashara wachache hawaendelei kuuza bidhaa hizo hatarishi.Kaimu Mkurugenzi wa Udhibiti Ubora wa TBS, Lazaro Msasalaga, anasema pamoja na kufanya ukaguzi, hususani kwa wafanyabiashara ndogo wanaouza nguo hizo za ndani za mitumba, wamekuwa wakiwaelimisha juu ya madhara ya kiafya ya kuuza nguo hizo na kwamba kuziuza ni kinyume cha sheria. Mitumba isiyotakiwa kuuzwa Ofisa Viwango Mwandamizi wa TBS, Paulo Manyilika anasema kiwango elekezi cha taifa cha nguo za mitumba TZS 758:2017, toleo la tatu, kinapiga marufuku kuagiza nguo za ndani za mitumba na zile zinazotumika kukaushia mwili.Pia kinapiga marufuku ya kuagiza nguo ambazo hazikufukizwa dawa za kuzuia magonjwa ambukizi kwa mujibu wa sheria, anasema. Manyilika, anasema kiwangoelekezi hicho kinazitambua nguo za ndani zilizopigwa marufuku kuwa ni pamoja na chupi, sidiria, boksa, soksi na fulana za ndani.Anaongeza aina ya nguo zingine za mitumba zinazopigwa marufuku kuuzwa ni zile zinazotumika kukaushia mwili ambazo ni mataulo ya bafuni, mezani, chooni na leso za mikononi. Madhara kiafya Anasema nguo ambazo hazikufukizwa dawa ili baadaye ziweze kutumika kwa ajili ya matumizi ya binadamu, zinaweza zikasababisha madhara ya magonjwa ya ukoma, ngozi, kifua kikuu, kimeta, uti wa mgongo, kipindupindu na ugonjwa wa ebola.Ni vyema wafanyabiashara ndogo wanaouza nguo hizi, wakiziona kwa wafanyabiashara wa jumla watoe taarifa kwetu ili tuweze kuchukua hatua, anasisitiza. Anasema pamoja na kwamba mitumba inapaswa kuwa imefukizwa dawa, hii haizuii mtumiaji kuathirika kwa kuwa, uwezekano wa mabaki ya vimelea ambukizi kwenye mitumba upo hasa kwa mazingira ya nguo zinazopigwa marufuku.Anazidi kufafanua kwamba dawa zilizofukiziwa pia zinaweza kumdhuru mtumiaji kwani nguo za ndani zinavaliwa kwenye maeneo ambayo hugusana na ngozi kwa muda mrefu. Nguo hizi zinavaliwa kwenye maeneo ambayo hutoka jasho na yenye ngozi laini kwa hiyo ni rahisi kumwambukiza mtumiaji, anasema.Anasema wanaopuuza maelekezo hayo ya TBS wanaweza kupata maambukizi ya fangasi, magonjwa ya ngozi tropical diseases na saratani ya ngozi. Msasalaga anasema TBS imefanya kazi kubwa ya ukaguzi ili kuhakikisha kuwa watumiaji wa bidhaa mbalimbali nchini wanatumia bidhaa bora na sio bidhaa dhaifu ambazo zinaingizwa kwenye masoko ya hapa nchini.Kwa upande wa nguo za ndani za mitumba ambazo hazina ubora, anasema TBS ambayo kwa sasa inaendelea na ukaguzi kwa nchi nzima, imeshakamata jumla ya tani 3.5 za nguo za mitumba ambazo hazina ubora na zisizofaa kwa matumizi ya binadamu. Anasema nguo hizo zenye thamani ya Sh milioni 42 zimekamatwa katika masoko ya mikoa ya Mara, Shinyanga na Dar es Salaam kati ya Januari hadi Aprili mwaka huu.Anafafanua kwamba nguo kiasi cha tani mbili zenye thamani ya Sh milioni 12 kilikamatwa katika soko la jiji la Dar es Salaam na kiasi cha tani moja na nusu chenye thamani ya Sh milioni 30 kilikamatwa katika masoko ya kanda ya Ziwa. Anasema nguo hizo tayari zimeharibiwa. Anasema wamekamata pia shehena tani tano za biskuti katika jiji la Mwanza ambazo zimeingizwa jijini humo zikitokea nchi jirani, zenye thamani ya Sh milioni 40 huku zikiwa hazina ubora.Kiasi cha marobota 13 ya mitumba tumeyakamata katika soko la Musoma mkoani Mara na kuyateketeza baada ya kubainika kutokuwa na ubora kwa ajili ya matumizi ya binadamu, anasema. Anawataka wananchi hususani wafanyabiashara wa nguo za mitumba kutambua kuwa yako madhara makubwa ya kiafya kwa mtu anayevaa nguo za mitumba za ndani. Tumeteketeza nguo hizo kwa mujibu pia wa kiwango cha ubora cha kimataifa ISO cha 758.17 kinachokataza matumizi ya nguo za ndani zilizokwishatumika kuuzwa kwa watu wengine, anasema.Anawataka wafanyabiashara wa mitumba kuwa mabalozi wema na waache kununua nguo za mitumba za ndani kutoka kwa wafanyabiashara wakubwa na badala yake watoe taarifa za uwepo wa bidhaa za nguo zilizopigwa marufuku kwenye mamlaka za serikali ikiwemo TBS na polisi ili hatua za kisheria zichukuliwe. Mfanyabiashara wa jumla wa nguo za mitumba, atakayebainika kukiuka utaratibu huu uliowekwa na serikali atachukuliwa hatua zitakazomsababisha kujutia kosa lake, hakutakuwa na huruma, anasema.Ofisa Masoko wa TBS, Debora Haule anasema TBS itaendelea na ukaguzi na kutoa elimu kwa jamii kupitia radio za kijamii, hasa maeneo ya vijijini ambako kuna watu wasiopata taarifa za kutosha kwa wakati. Anasema katika kudhibiti nguo za mitumba ambazo hazina ubora kwenye soko, TBS itaendelea kutoa elimu kwa umma nchini kote juu ya umuhimu wa kudhibiti nguo hatarishi za mitumba na bidhaa zingine ambazo hazina ubora.Kwa upande wake, Kaimu Mkuu wa TBS Kanda ya Ziwa, Evarist Mrema anasema TBS itaendelea na udhibiti wa bidhaa za nguo ambazo hazina ubora kwa mikoa ya Kanda ya Ziwa. Sanjari na udhibiti wa ubora, tutaendelea kutoa elimu kwa wananchi juu ya madhara ya kutumia bidhaa hafifu zilizo sokoni. Ninawaomba watembelee ofisi yetu ya Kanda watakapokuwa na tatizo, anahitimisha Mrema.TBS ni Shirika la Umma lililo chini ya Wizara ya Viwanda na Biashara lililoundwa kwa mujibu wa sheria ya bunge namba 3 ya mwaka 1975. Baadhi ya majukumu ya TBS ni pamoja na kuandaa viwango katika sekta zote za uchumi, huduma na biashara, kuvisimamia na kuvitangaza viwango vya kitaifa, kusimamia utekelezaji wa matumizi ya viwango kupitia kwa watumiaji na kusimamia ubora wa bidhaa zinazozalishwa ama kuingizwa nchini ama kusafirishwa nbje ya nchi.Katibu wa Jumuiya ya Wamachinga Wilaya ya Nyamagana, Hidaya Juma anakiri kwamba wananchi wengi wanakimbilia nguo za mitumba kwa sababu ya bei yake kuwa nafuu na uimara wake, lakini anasema ameelimika kuhusu elimu inayoendelea kutolewa kwani hata yye bi mbaji mkubwa wa mitumba.  <topic>: kitaifa 