<classify> RAMADHANHASSAN-DODOMA BUNGE limepitisha marekebisho ya Sheria yaUsimamizi na Udhibiti wa VVU na Ukimwi inayoruhusu umri wa kupima virusi vyaugonjwa huo bila ridhaa ya mzazi au mlezi kuwa miaka 15. Akizungumzajana bungeni, Waziri wa Afya Maendeleo ya Jamii, Jinsia, Wazee na Watoto, UmmyMwalimu, alisema lengo la kuweka umri wa miaka 15 ni kutokomeza maambukizi yaUkimwi ifikapo mwaka 2030. Alisema lengola Serikali ifikapo mwaka 2020 ni kufikia 90, 90, 90, lakini changamoto kubwani kuifikia 90 ya kwanza ambayo ni kuhakikisha kila Mtanzania awe amejua haliyake ya maambukizi. Mtotomwenye umri chini ya miaka 15 hakatazwi kupima, lakini apime kwa uangalizi wawazazi, kwa mujibu wa TDHS ya mwaka 20617 mihemuko ya kufanya mapenzi inaanziamiaka 15. Mwalimualisema sheria hiyo siyo sheria wala msahafu, endapo ikionekana haifai itabadilishwa,alisema Ummy. SERIKALI Akiwasilishamuswada wa marekebisho ya sheria mbalimbali namba 7 wa mwaka 2019, MwanasheriaMkuu wa Serikali, Profesa Aderalus Kilangi, alisema katika Sheria ya Usimamizina Udhibiti wa VVU na Ukimwi, sura ya 431, inapendekezwa kufanya marekebishokwa lengo la kujumuisha katika sheria hiyo masharti ya kujipima VVU. Alisemamarekebisho haya yanalenga kuainisha wajibu kwa mtu anayejipima VVU na mtuanayetoa au kusambaza vifaa vya kujipima VVU na kumwezesha waziri kutoamiongozo ili kuhakikisha kuna usimamizi wa viwango vya vifaa vya kujipimia VVUvinavyosambazwa au kuuzwa kwa watumiaji. Inapendekezwapia kuweka wajibu wa kutunza siri kwa mtu anayemsaidia mtu mwingine kujipima nakufanya kitendo cha kutoa siri kuwa kosa chini ya sheria hii. Marekebisho haya yamelenga kuweka bayana umriwa mtoto katika masuala ya upimaji wa virusi vya Ukimwi VVU na kueleza maanaya dhana ya kujipima VVU. Kifungucha 16 kinapendekezwa kurekebishwa kwa lengo la kuruhusu majibu ya vipimo yamtu mwenye umri wa chini ya miaka 18 kutolewa pia kwa mzazi, mlezi au mtu mwingineambaye mwenye vipimo anamwamini. KAMATI Kuhususuala la umri wa kujipima VVU kwa hiari, kwa watoto chini ya umri wa miaka 15, Mwenyekiti wa Kamati ya Kudumu yaBunge ya Katiba na Sheria, Mohamed Mchengerwa alisema jambo hilo liliibua mjadala mahsusi, lakini wenyetija kwa ustawi wa taifa wakati wadau wakitoa maoni. Mheshimiwa Spika, pamoja na wadau kupendekezaumri wa mtoto ushuke hadi miaka 12, bado uchambuzi wa kamati kupitia sheria zanchi mbalimbali kama vile Ethiopia, Rwanda, Uganda, Afrika Kusini, Lesotho nanchi nyingine ikiwemo nchi ya Kenya. Pamoja na kupitia miongozo ya Shirika la AfyaDuniani WHO, kamati ilijiridhisha pasipo shaka kuwa suala la umri wa mtotokujipima kwa hiari linaamuliwa na nchi yenyewe kwa kuzingatia mila na tamadunina misingi ya maadili ya nchi husika, alisema. UPINZANI Akiwasilishamaoni ya upinzani, Msemaji Mkuu wa Kambi Rasmi ya Upinzani Bungeni katikaWizara ya Sheria na Katiba, Salome Makamba alisema wanapendekeza kwamba kifungucha 15 cha muswada huu ambacho kinarekebisha kifungu cha 3 cha sheria mama,kirekebishwe kwa kupunguza miaka kutoka 15 hadi miaka 12. Mheshimiwa Spika, ziko sababu mbalimbali zakufanya mapendekezo haya. Mosi, tayari Tanzania inazo sheria nyingine ambazozinatambua kuwa mtoto wa miaka 12 anaweza kuwajibika kisheria, sheria ni pamojana Sheria ya Kanuni ya Adhabu Sura ya 16 ambayo kifungu cha 151, 2 na 3 kinatambuakwamba mtu yeyote anaweza kufanya kosa la jinai akiwa na zaidi ya miaka 10,isipokuwa kwenye masuala ya kujamiiana ni kuanzia miaka 12, kwa hiyomarekebisho tunayopendekeza yataendana na kifungu hiki cha sheria hii. MheshimiwaSpika, mwaka 2009 Bunge lilitunga Sheria ya Mtoto Namba 21, pamoja na kwambakwa sheria hii mtoto ni mtu mwenye umri chini ya miaka 18, lakini kifungu cha15 cha sheria hii kinampatia mtoto wajibu wa kulinda maadili pamoja na kutumiauwezo wake na akili yake kwa manufaa mapana ya jamii na taifa kwa ujumla,alisema.  <topic>: afya 