<classify> KWA muda wa takribani miongo miwili, somo la Hisabati kwa shule za msingi na sekondari lilijengewa dhana kwa walimu na wanafunzi kuwa ni somo gumu kufundishika na kuonekana kwamba mwanafunzi anayefanya vizuri katika somo hilo anaonekana ni, mwenye kipaji maalumu na wengi hupenda kuita genius.Mbali na mwanafunzi kuonekana ni wa pekee mbele ya wanafunzi wenzake, hata mwalimu anayefundisha somo hilo, alijiona ni mwalimu wa kipekee miongoni mwa wenzake kwani kwa mfano, unaweza kukuta katika ofisi yenye walimu kumi, ni walimu wawili pekee wanaofundisha somo hilo katika shule nzima.Katika kuondoa dhana hiyo, katika miaka takribani 15 iliyopita, serikali ilitangaza nafasi za ajira za walimu ili kuziba pengo hilo kwa kutoa mafunzo ya mwaka mmoja ya ualimu badala ya miaka miwili.Hata hivyo, walimu wengi waliohudhuria mafunzo ya ualimu chuoni, kwa upande wa masomo ya kitaaluma bado walikwepa somo hilo kwa dhana ile ile kuwa, ni somo gumu na tatizo la kuporomoka kwa ufaulu wa somo hilo likazidi kukua chini siku hadi siku. Baada ya kufanyika utafiti mintarafu sababu za ufaulu wa somo la Hisabati kuwa chini, ilibainika kuwa, hata baadhi ya walimu waliokuwa wanafundisha somo hilo, hawakuwa na ujuzi na weledi nalo, hivyo wakawa wanafundisha dhana tofauti.Aidha, baada ya uhakiki wa vyeti vya elimu ya sekondari na taaluma kwa watumishi wa umma, sekta ya elimu ilikuwa miongoni mwa sekta zilizoathirika na zoezi hilo, ndipo ikabainika kuwa, miongoni mwa walimu waliokuwa wanafundisha somo hilo, kwamba walikuwamo pia wenye vyeti feki.Katika kuondoa tatizo hilo, kuanzia mwaka juzi, serikali kwa kushirikiana na wadau mbalimbali katika sekta ya elimu kuanzia mwaka juzi, wamekuwa wakiendesha mafunzo ya Hisabati kwa walimu wa shule za msingi na sekondari katika halmashauri ambazo ufaulu wa somo hilo umekuwa mdogo.Wakati akifunga mafunzo hayo katika Kituo cha Shule ya Sekondari Shekilango katika Mji Mdogo wa Mombo, wilayani Korogwe, Tanga Desemba mwaka jana, Naibu Waziri wa Elimu, Sayansi na Teknolojia, William Ole Nasha, alisema lengo la mafunzo hayo ni kuwanoa walimu ili nao wakawafundishe wanafunzi waweze kuwa na maarifa ya kutosha ya somo hilo hasa kwenye mada ngumu na zenye utata.Ole Nasha akasema mafunzo hayo yatashawishi walimu na wanafunzi kuondoa woga na hisia kuwa somo hilo ni gumu na badala yake, yataandaa wanafunzi wengi na kuongeza idadi ya wanafunzi wanaochukua fani za masomo ya sayansi katika shule za sekondari na vyuo vikuu hususani katika kipindi hiki ambacho nchi inaelekea kwenye uchumi wa viwanda.Kinachofurahisha ni kwamba, kutokana na umuhimu wa somo hilo kuongezewa nguvu umebainika bayana na kwamba ni suala endelevu, Wizara ya Elimu, Sayansi na Teknolojia kwa kushirikiana na Serikali ya Canada, imeandaa mafunzo kwa walimu somo la Hisabati wa shule za sekondari na msingi zenye ufaulu hafifu katika mitihani ya kumaliza elimu ya msingi na kidato cha nne.Mwezeshaji wa mafunzo hayo kutoka Chuo Kikuu cha Dodoma UDOM, Dk Alfred Hugo, anasema mafunzo hayo yanaendeshwa katika halmashauri 20 zenye wanufaika zaidi ya 800 halmashauri 8 zikiwa za shule za msingi, na halmashauri 12 za shule za sekondari zenye ufaulu hafifu wa mitihani ya taifa.Wizara ya Elimu, Sayansi na Teknolojia kwa kushirikiana na Serikali ya Canada wameona ni vema kutoa mafunzo hayo mwaka huu katika Wilaya ya Chemba mkoani Dodoma kwa maana ya walimu wa shule ya msingi na sekondari ambapo ni jumla ya walimu 62 wa shule za msingi na sekondari walimu 38, anasema Hugo.Anaongeza kuwa, mradi wa wawezeshaji na uendeshaji wa elimu katika shule za sekondari na msingi, umeongezeka katika Wilaya ya Chemba baada ya mradi kupanua wigo kutokana na uhitaji mkubwa wa walimu zaidi. Wawezeshaji wa mafunzo hayo wanaamini kwamba, mafunzo hayo yatawawezesha walimu washiriki kufundisha vyema zaidi na kuzingatia kwa kutekeleza waliyoelekezwa.Anasema, mafunzo hayo yameambatana na mitaala maalumu kwa walimu wa shule za msingi na sekondari na yatasaidia walimu kufundisha kwa njia ya vitendo zaidi tofauti na awali ambapo walimu walikuwa wanatumia njia ya kanuni kutatua masuala ya hisabati. Mitaala yote miwili tuliyoandaa inamjengea mwalimu uwezo wa kujenga dhana halisi ya kile kitu ambacho anaenda kukifundisha kwa maana ya kupanua wigo wa uelewa kwa kutumia zana zilipo karibu na mazingira yao hasa mazingira ya vijijini, anasema Dk Hugo.Kwa upande wake, Mwalimu wa Shule ya Msingi Bangumo wilayani Chemba, Nuru Mwandelile anasema kupitia mafunzo hayo, amepata mbinu mbalimbali za ufundishaji wa somo la Hisabati linaloonekana kutazamwa kwa mtazamo hasi wakati wa ufundishaji.Katika baadhi ya mada ni ngumu sana mfano kufundisha hesabu za hasi na chanya, lakini kumbe kuna zana ambazo zinatuzunguka katika mazingira yetu za kumfundisha mwanafunzi na akaelewa vizuri, anasema Nuru.Naye Mwalimu Arnold Waziri anasema, somo hilo limepata fursa kubwa kutoka katika mradi wa mafunzo hayo kwani yameongeza ujuzi wa kufundisha kwa njia ya vitendo. Wadau na washiriki hao wanasema baadhi ya dhana kama namna ya kutafuta ujazo, eneo na mzingo wa maumbo kwa kutumia mazingira husika yanayowazunguka, wanafunzi watapata maarifa na ujuzi zaidi katika kulielewa somo, kwani hisabati ni maisha.Uchunguzi wa makala haya umebaini kuwa, kuonekana kwa ugumu wa Hisabati kwa wanafunzi wengi kunatokana na hasa kasumba ya kuambukizana woga miongoni mwao, lakini ni somo linalofundishika na kueleweka kama yalivyo masomo mengine. Wanafunzi mbalimbali wa shule za msingi, sekondari, vyuo na hata walimu wanasema, Hisabati si somo gumu, bali linataka nidhamu ya kulifanyia mazoezi mara kwa mara.Ukifuatilia vipindi vyote na kumsikiliza mwalimu, kisha ukafanya mazoezi na kazi zote za darasani; mwenzio akikwama ukamsaidia, utagundua Hisabati ni somo rahisi na linalovutia sana, tatizo ni kwamba wanafunzi wengi wanaogopeshana kuhusu somo hili, anasema mwanafunzi mmoja wa sekondari anayekataa asitajwe jina.Anaongeza: Unajua hata unapomsaidia mwenzako au mna- discuss mnajadiliana ukipenda kuandika yaani kusoma hesabu kwa vitendo, utagundua ni somo rahisi kwelikweli na kila kitu kinakaa kichwani..  <topic>: kitaifa 