<classify> WANAWAKE wanaongoza kwa kuwa na tatizo la unene unaozidi na kiribatumbo ukilinganisha na wanaume.Katibu Mkuu Wizara ya Afya, Maendeleo ya Jamii, Jinsia, Wazee na Watoto, Dk. Mpoki Ulisubisya amesema, wanawake wenye uzito uliozidi ni asilimia 37 na wanaume ni asilimia 15 na kiribatumbo wanawake ni asilimia 15 na wanaume ni asilimia 2.5.Ameyasema hayo jijini Dodoma wakati anatoa tamko kuhusu maadhimisho ya siku ya uzito unaozidi na kiribatumbo.Dk. Ulisubisya amesema, ukilinganisha tatizo kwa wanaume na wanawake, utafiti unaonesha kwamba wanawake wameathirika zaidi.Amesema takwimu za utafiti wa Step uliofanyika nchini mwaka 2012, unaonesha kuwa tatizo la uzito uliozidi kwa watu wazima ni asilimia 26 na kiribatumbo ni asilimia 8.7.Dk Ulisubisya amesema, kumekuwa na ongezeko la tatizo la unene uliozidi na kiribatumbo na ongezeko hilo limesababisha kasi ya magonjwa yasiyo ya kuambukiza. Inakadiriwa kuwa ukubwa wa tatizo hilo unaweza kupita ule wa magonjwa ya kuambukiza.Amesema magonjwa makuu yasiyo ya kuambukiza yanajumuisha kisukari, saratani, magonjwa ya moyo na yale ya mfumo wa hewa. Nchi zenye kipato cha chini na kile cha kati, Tanzania ikiwemo, ndizo zinazoathirika zaidi.Na kwa bahati mbaya, bado tunakabiliwa na magonjwa ya kuambukiza kama vile kuhara, nimonia, malaria, kifua kikuu na Ukimwi,amesema.Amesema kwa sasa, matatizo haya kwa kiasi kikubwa yapo maeneo ya mijini kwani inajionesha wazi kuwa watu wengi wanaohamia mijini hubadili mtindo wao wa ulaji ulio bora unaochangia kutunza afya zao.Amesema ulaji huo huwafanya watu wa mjini waachane na ulaji wa vyakula vya asili vilivyopikwa kwa njia za kiasili kwa mfano mihogo, viazi na magimbi ya kuchemsha, ulaji wa mboga za majani na matunda ya asili, kunywa vinywaji visivyo na sukari nyingi, matumizi madogo ya chumvi na mafuta, kufanya kazi za kutumia nguvu na kutembea kwa muda mrefu.Aidha, maeneo ya mijini watu hutumia usafiri zaidi kuliko kutembea, lifti kwenye maghorofa badala ya kupanda ngazi na hupendelea kukaa pasipo kufanya zoezi lolote la mwili, amesema.Amesema Tanzania huungana na nchi nyingine duniani kuadhimisha Siku ya Uzito Uliozidi na Kiribatumbo Novemba 26, kila mwaka kama mkakati wa kuchochea na kusaidia ufumbuzi wa tatizo hilo kwa wananchi, ili kuwasaidia wawe na uzito unaokubalika kiafya.Dk Ulisubisya amesema wizara hiyo imeazimia kuadhimisha siku hiyo ili kuongeza ufahamu kwa jamii, jinsi ya kupambana na uzito uliozidi na kiribatumbo ambacho ni mojawapo ya kiashiria hatarishi kinavyochangia kupata magonjwa yasiyo ya kuambukiza.Amesema uzito uliozidi na kiribatumbo unaweza kuepukika kwa kuzingatia mtindo bora wa maisha unaojumuisha ulaji unaofaa, kuepuka matumizi ya vileo vya kupindukia, kujishughulisha na kazi za mikono na kufanya mazoezi ya kutosha angalau muda wa dakika 20 mpaka 30 kwa siku, mara tatu hadi tano kwa wiki.Alisema wizara pia ilianzisha kampeni ya kitaifa ya kufanya mazoezi kila Jumamosi ya pili ya kila mwezi iliyozinduliwa na Makamu wa Rais Samia Suluhu Hassan yenye kaulimbiu Afya Yako Mtaji Wako, kila mmoja katika eneo lake ashiriki katika kufanya mazoezi ili kukabiliana na tatizo la uzito uliozidi na kiribatumbo.  <topic>: kitaifa 