<classify> KHAMIS SHARIF-ZANZIBAR IMEELEZWA kuwa endapo Serikali, wadau na wanaharakati wakupinga vitendo vya udhalilishaji nchini wataungana kwa pamoja katika kupiganiahaki za watoto, huenda vitendo vya utelekezaji watoto vikaondoka au kupungua kasiyake nchini. Vitendo hivyo ambavyo wakati mwingine huchangiwa na visavinavyowakumba kina mama wakati wanapoachana ndani ya jamii, hutajwa kudumazamaendeleo ya watoto. Akizungumza hivi karibuni mjini Unguja, Ofisa Wanawake naWatoto, Siti Suleiman Juma, alisema asilimia kubwa ya watoto wanaojishughulishana ajira ni wanaoishi na mzazi mmoja jambo ambalo huathirika kisaikolojiakutokana na kukumbana na kadhia mbalimbali katika jamii. Inapotokezea baba kamtaliki mama, basi awashughulikiewatoto, unapowadharau watoto na wao watakudharau, kwani itakuwa umechangiakudumaza maendeleo yao, mama pekee hawezi kumudu majukumu yote, alisema Siti. Alisema anaona changamoto wakati wanaposhughulikia kesihizo ni kwa kina baba ambao hawapo kwenye taasisi za Serikali, hawajui wapi pa kuwapata. Naye Mratibu wa Wanawake na Watoto, Khadija Henoick Maziku,alisema wazazi wakiachana watoto hukumbwa na matatizo mengi ikiwemo kubakwa,ndoa za umri mdogo na mimba, ambayo hurudisha nyuma maendeleo yao. Kina baba acheni tabiaya kutoa talaka ovyo na mjione nyinyi ni walezi wa mke na watoto, mwanamkeanapokosea mjaribu kusuluhisha sio kumwacha. Mwaka jana nilipokea kesi ya mama wa watoto wawili aliyeachwa,alikosa huduma za mtalaka wake tangu ana ujauzito wa mtoto wa pili mpakaamefika miaka mitatu sasa. Wote ni watoto wa kiume, wa kwanza amefikia miaka tisahajapelekwa skuli, linaloumiza zaidi nimegundua ameshaanza kufanyiwa ulawiti. Nahadithia kesi ya mama mwingine mwenye watoto tisa, ambaowatano hawasomi na wanne wanasoma kwa shida sambamba na kupokea kesi nyingineya familia yenye watoto wanne ambao wote hawaendi tena skuli, alisema Khadija. Kwa upande wake, Ofisa Ustawi wa Jamii, Haroub SuleimanHemedi, alisema mtoto anategemea nguvu za wazazi wawili, hivyo anapokuwa mmojapekee huwa hazitoshelezi na huwanyima haki zao za msingi. Naibu Mrajis Mahakama Kuu Pemba, Abdul-razzak Abdul-KadirAli, alisema kesi za baba ambaye hawapatii huduma watoto zipo na hufikishwakatika Mahakama ya Kadhi kwa uamuzi zaidi Kuna tatizo, sheriainazungumzia idadi ya pesa kuwa isizidi robo ya mshahara, hivyo kutokana namshahara ulivyo mdogo hautoshelezi hasa kwa mama mwenye watoto wasiopunguawanne, alisema Abdul-razzak.  <topic>: kitaifa 