<classify> NAZI zinauzwa hadi Sh 100! Inashangaza lakini hii ndiyo hali halisi katika wilaya ya Mafia ambacho ni kisiwa kilichopo karibu na mlango wa Mto Rufiji. Kulingana na sensa ya mwaka 2012, wilaya hii ilikuwa na wakazi 46,438. Wakazi wa kisiwa hiki ambao wengi wanajishughulisha na uvuvi pamoja na kilimo hususani cha nazi, wamekuwa wakilia na masoko ya zao hilo; changamoto ambayo serikali inaikabili kwa kuwekeza kwenye viwanda na usafiri. Mmoja wa watu wanaojihusisha na kilimo pamoja na biashara ya nazi, Shenaz Issa, anasema ukosefu wa soko la uhakika la zao hilo unawapa wakati mgumu kiuchumi na kijamii. Anasema kinachowaumiza ni kukosa usafiri wa uhakika na viwanda vya kusindika nazi, halia ambayo huwalazimu wakulima kuuza nazi zao kwa bei ya kutupa. Julai mwaka huu, Mkuu wa wilaya ya Mafia, Shaibu Nnunduma alipozungumza na madiwani, alithibitisha kwamba nazi zinauzwa kati ya Sh 100 na 150; kiasi ambacho hakimnufaishi mkulima. Alisema uanzishaji wa kiwanda cha nazi ndiyo utainua soko la zao hilo katika kisiwa hicho. Ofisa Mtenda wa Chama cha Wafanyabiashara, wenye Viwanda na Wakulima TCCIA mkoa wa Pwani, Anne Maridadi, anaunga mkono akisema kumekuwapo na kilio juu ya ukosefu wa uhakika wa soko la nazi. Maridadi anasema wakati kilimo kikihitaji uwekezaji wa kutosha, upatikanaji masoko hauna budi kutiliwa mkazo. Anasisitiza uzalishaji kwa wingi kwenye kilimo ndiyo chachu ya uwekezaji kwenye viwanda. Taarifa ya mkoa huo inaonesha kwamba Mafia ambayo ni moja ya wilaya saba za mkoa wa Pwani, inazalisha tani 35,000 za nazi kwa mwaka; kiasi ambacho ni kikubwa. Wilaya nyingine zinazounda mkoa wa Pwani ni Kibaha, Bagamoyo, Kibiti, Rufiji, Mkuranga na Kisarawe. Mkuu wa Mkoa wa Pwani, Evarist Ndikilo anasema baada ya kubaini kuwapo uzalishaji mkubwa wa nazi usio na soko, juhudi zinafanyika kuhakikisha changamoto hiyo inakwisha. Ndikilo ambaye alikuwa akizungumzia maonesho ya biashara na kongamano la uwekezaji la mkoa wa Pwani litakalofanyika mwezi ujao, anaeleza mikakati ya kufungua kisiwa cha Mafia kiuchumi. Mikakati hiyo anasema inahusisha uboreshaji wa usafiri wa majini na anga kuhakikisha wilaya hiyo inafikika kirahisi. Mkakati mwingine ni kukaribisha wawekezaji wa viwanda vikiwamo vyenye uhusiano na kilimo, mathalani cha kusindika nazi.Ndiyo maana Juni mwaka huu balozi wa Tanzania nchini Malaysia alikuja na wawekezaji na kuchukua mwongozo wa mkoa wa uwekezaji. Wanajipanga kuanzisha kiwanda kikubwa cha kuchakata nazi, anasema. Mwongozo huo wa uwekezaji umetayarishwa na Taasisi ya Tafiti za Kiuchumi na Kijamii ESRF kwa ufadhili wa Shirika la Umoja wa Mataifa la Maendeleo UNDP ofisi ya Tanzania. Mwongozo huo utakaozinduliwa rasmi kwenye Kongamano la Fursa za uwekezaji na Biashara litakalofanyika Oktoba 3, 2019, umeainisha fursa mbalimbali zinazopatikana katika mkoa huo. Ndikilo ametaja baadhi ya fursa hizo kuwa ni sekta ya kilimo, uvuvi, utalii, ujenzi wa viwanda na huduma za jamii. Ndikilo anasema mkoa umejiridhisha yaliyomo katika mwongozo ndiyo Mafia picha halisi ya Pwani. Ndikilo anasema serikali kupitia mwongozo huo inaainisha fursa kwa ajili ya wawekezaji wa viwanda vikiwapo vya kuchakata samaki ikizingatiwa kwamba asilimia 90 ya mapato ya Mafia yanatokana na uvuvi. Anasema nazi ambalo ni zao lenye matumizi yapatayo 70, likitumika vizuri lina uwezo wa kukuza uchumi wa mkoa na taifa kwa ujumla. Mkurugenzi wa Kituo cha Utafiti wa Kilimo TARI cha Mikocheni, Dar es Salaam, Dk Zuberi Bira anathibitisha zao hilo lilivyo na faida nyingi. Wakati wa maonesho ya Nanenane yaliyofanyika mkoani Simiyu mwaka huu, Dk Bira alitaja faida mbalimbali za nazi ikiwamo kutoa mafuta yenye matumizi mbalimbali. Faida nyingine alisema ni mnazi kutumika kama mbao, makuti kujengea nyumba na vifuu vya nazi kutengeneza vitu mbalim bali yakiwamo mapambo. Baada ya kufua nazi, mabaki pamoja na majani ya minazi yanaweza kutengeneza mbolea. Maji ya nazi changa madafu hutumika kama kinywaji. Usafiri wa uhakika unatajwa kuwa kivutio kikubwa cha uwekezaji katika zao hilo la chakula na biashara na ndiyo maana mkuu wa mkoa anasema mikakati ya kufungua kisiwa hicho inaendelea. Anasema ipo meli inayotengenezwa ambayo Juni mwakani itaanza safari zake kati ya Nyamisati, Wilaya ya Kibiti na Kilindoni makao makuu ya Mafia. Kukiwa na usafiri wa kuaminika, hata wawekezaji wataweza kwenda, anasema Ndikilo. Anasema Mafia yenye fukwe za kuvutia ina kiwanja kizuri cha ndege na mazungumzo yanaendelea ili ndege za ATCL zifike kisiwani hapo. Anatoa mfano, inapofika msimu wa watalii wengi, ndege ndogo zinazokwenda kisiwani humo hujaa abiria jambo ambalo huwa vigumu kupata usafiri wa haraka wa anga. Kwa mujibu wa Ndikilo, zipo hoteli 15 za kitalii.Mafia itakuja kufunguka, anasema na kutaja uwepo wa fukwe nzuri kuwa ni fursa nyingine za kiuchumi ambayo hazijaanza kutumika kikamilifu. Ndikilo anasema maonesho na kongamano la fursa za uwekezaji ambalo maandalizi yake yanaendelea, linategemewa kuwezesha watu wengi kufahamu fursa za uwekezaji siyo tu kwa wilaya ya Mafia, bali Pwani nzima. Kampuni ya Magazeti ya Serikali Tanzania Standard Newspapers - TSN imesaini makubaliano ya pamoja na ofisi ya mkoa wa Pwani kusimamia maonesho yatakayoanza Oktoba Mosi hadi Oktoba 7. Malengo ya maonesho na kongamano ni kutanabaisha wana Pwani, Watanzania na dunia kwa ujumla kuhusu hatua iliyofikiwa katika ujenzi wa viwanda. Ndikilo anasema wataonesha umma fursa za uwekezaji zilizopo mkoani Pwani, si tu kwenye viwanda, bali pia katika kilimo, mifugo, uvuvi, utalii na huduma mbalimbali. Taarifa ya mkoa inaonesha Pwani ina viwanda 1,192 ambavyo kati yake, 56 ni vikubwa, 85 vya kati, 350 ni vidogo na vilivyobaki ni vidogo zaidi. Vinachangia ajira za moja kwa moja 30,000 na zisizo za moja kwa moja 60,000. Mkuu wa mkoa anakiri kwamba pamoja na idadi hiyo, mkoa haujafanya vizuri kwenye viwanda vya usindikaji wa mazao ya shambani na uwekezaji katika kilimo, ufugaji na uvuvi. Tukihamasisha uwekezaji katika kilimo, tutakuwa na mchango mkubwa kwenye kupunguza umasikini, anasema. Uanzishaji wa kiwanda cha nazi, uboreshaji wa usafiri katika wilaya ya Mafia kama anavyoeleza mkuu wa mkoa wa Pwani, ni hatua mwafaka ya kutatua changamoto ya wakulima kukosa masoko na kulazimika kuuza mazao yao kwa bei ya kutupa. Kiwanda cha Wamalaysia kinachotarajiwa kuanzishwa, kutaleta soko la mazao karibu na wakulima kwa maana ya kuuza nazi zao moja kwa moja kiwandani badala ya kusubiri wanunuzi. Usafiri wa uhakika, hususani wa meli, utarahisisha watu kuingia na kutoka jambo ambalo itakuwa fursa kwa wafanyabiashara kwenda kununua zao hilo na mengine kwa bei isiyoumiza mkulima.  <topic>: kitaifa 