<classify> WATUMIAJI wa dawa za asili wametahadharishwa kuwa huenda wakawa hatarini kutokana na wauzaji wengi wa dawa hizo kutumia kila mmoja vipimo vyake kwa lengo la kuvutia wateja.Inadaiwa kuwa, dawa hizo zinatibu magonjwa ya wanawake ya uzazi, nguvu za kiume, tezi dume na magonjwa ya watoto.Mkurugenzi wa Taasisi ya Utafiti wa Dawa Asili kutoka Chuo Kikuu cha Afya na Sayansi Shirikishi Muhimbili Muhas, Dk Joseph Otieno ameyasema hayo wakati anazunugmza kuhusu utafiti alioufanya wa kutambua dawa za asili zinazouzwa katika soko la ndani na masoko ya nje.Dk Otieno amesema vipimo hivyo vinavyotumiwa na wafanyabiashara hao havijawahi kupimwa na taasisi yoyote ya utafiti inayohusika kupima usalama na dozi kama zinafanya kazi, jambo linaloweka afya za watumiaji hatarini.Amesema watu wengi wameingia kwenye biashara hiyo ya dawa asili na uvunaji wa mimea hiyo umeongezeka, matokeo yake ipo kwenye hatari ya kupotea.Kwenye mapori kuna watafiti kutoka nje ya nchi wanaingia kwa wananchi wanavuna bila kupitia mamlaka zinazohusika. Kesi hii tuliipata Katoro Geita ambapo tuliambiwa mtu kutoka Senegal alifika na kufanya hivyo, hata vijiji vilivyopo katika Mkoa wa Iringa tuliambiwa kuna watu walikwenda na makontena wakawaajiri wana kijiji kuvuna mimea aina ya Prunus Africana, amesema.Amesema utafiti huo wa kutambua dawa hizo za asili ulifanywa katika masoko ya Kariakoo jijini Dar es Salaam, Tanga, Arusha, Mwanza, Dodoma, Morogoro, Iringa, Mbeya, Songwe, Njombe na Sumbawanga.Alisema katika utafiti walioufanya walikusanya sampuli 873, zikiwekwa kwenye majina asili walipata majina 452 na kwa kutambua kwa kutumia vinasaba DNA walipata mimea 112.Mimea mingi inayovunwa inatoka milima ya Usambara na Mkoa wa Pwani, alisema na kuongeza kuwa kwenye mikoa mingine inatoka kidogo sana. Alitaja mimea inayovunwa sana kuwa ni Mlungulungu, Mfuleta, Suregada Zanzibariensis, inayosafirishwa nje ya nchi zaidi inaitwa Prunus Africana ambayo inakwenda Ulaya na Sandlwood inayokwenda India na nchi za Asia.Zinazokwenda Kenya ni Kiloriti, Mlungulungu, Mfuleta, Mlama, Mpaja, Mkundekunde, Msandali, Soregada na Zanzibariensis, amesema.Pia amsema utafiti umebaini mimea inayoitwa Chikanda inauzwa kupitia Mpaka wa Tunduru kwenda Lusaka, Zambia. Mmea huo unavunwa kwenye Msitu wa Hifadhi ya Kitulo na maeneo mengine yaliyopo Sumbawanga.Mimea hiyo inavunwa kwa magunia. Udhibiti katika mipaka sio mzuri. Inauzwa kama viazi si rahisi kutambua na nyingine zinapita njia za panya, amesema.Alishauri serikali kutengeneza data ya kijenitikali ya miti dawa yote ya Tanzania ambayo itahifadhiwa katika Kituo cha Serikali cha Takwimu kusaidia ufuatiliaji na utafiti.Pia Serikali iunde sheria ya jenetikali ya mimea na wanyamapori itakayotumika katika kuwashtaki watu wanaotorosha mitidawa na wanyama pori.  <topic>: kitaifa 