<classify> KULWA MZEE-DAR ES SALAAM MAHAKAMA Kuu Kanda ya Dar es Salaam leoinatarajia kutoa uamuzi endapo maombiyaliyowasilishwa na aliyekuwa Mbunge wa Singida Mashariki, Tundu Lissu yanasifa ya kusikilizwa na mahakama hiyo nakama aliyefungua kwa niaba yake anayo mamlaka ya kufanya hivyo. Uamuzi unatarajia kutolewa leo mbele ya JajiSirilius Matupa,baada ya kusikiliza sababu nane za kupinga maombi hayo ambayowanadai hayajakizi vigezo vitano kati ya sita. Kiongozi wa jopo la mawakili wa Lissu, PeterKibatala katika kupinga hoja za kutaka maombi ya mteja wake kutupwa anadai hoja za wajibu madai hazina mashiko na akaiomba mahakama izitupiliembali. Anadai hoja ya kutoambatanisha uamuzi wa Spikauliomvua ubunge Lissu, hilo si hitaji la lazima la kisheria. Kibatala anadai kwa mujibu wa Kanuni ya 5 ya Mwenendo wa Mashauri ya Mapitio yaMaamuzi ya Mamlaka za Kiserikali, hakuna mahali ambapo panataja kuwa lazimakuambatanisha uamuzi unaolalamikiwa katika maombi ya marejeo ya uamuzi wa mamlakaza kiserikali. Alisema kwa mujibu wa Kanuni ya 4 hatawaliozitunga hawakuweka hilo kama hitaji la lazima kwa kuwa wakati mwingineuamuzi wa mamlaka za kiserikali hufanyika kwa maneno tu na kutekelezwa. Kuhusu hoja alichokifanya Spika halikuwa tangazo,bali taarifa tu kwa Mwenyekiti wa Tume ya Uchaguzi kuwa kiti cha ubunge waSingida Mashariki kiko wazi, Kibatala anasema alichokifanya kina uamuzi ndaniyake. Anadai Mwenyekiti wa NEC hawezi kwenda bungeni kungalia nani hayukobungeni, bila ruhusa ya Spika na kwa upande wa mamlaka ya kisheria kwa kaka waLissu, Alute Mughwai kufungua shauri hilo, Wakili Kibatalaanadai hoja hiyo si ya kisheria kwa kuwani hoja inayohitaji ushahidi. Mawakili wa Serikali kwa upande wao kwa kuongozwana Wakili Mkuu wa Serikali, Clement Mashamba waliwasilisha hoja nane za kupingamaombi hayo wakidai hayajakidhi vigezovitano kati ya sita na aliyemwakilisha kufungua hana mamlaka ya kufanya hivyo,wanaomba yatupwe kwa gharama.. Akianza kuwasilisha hoja, Wakili wa Serikali Mwandamizi,Abubakar Mrisha alidai maombi yaliyowasilishwa mahakamani hayakidhi vigezo kwasababu maombi au mashauri yanapofikishwa mahakamani lazima yawe yameIngatiavigezo sita. Kigezo cha kwanza kama maombi yaliletwandani ya miezi sita baada ya jambo husika kutolewa uamuzi, pili mwombaji aweanaelewa vizuri shauri, maamuzi yawepo kisheria, iwe hakuna namna nyingine yakufanya kuhusu huo uamuzi, kama mahakama itasikiliza na kuona kuna haja yakutoa uamuzi na sita maombi yanatakiwa yawe katika nia njema na wala si kwakupotosha au kuwa na lengo la kujinufaisha binafsi. Mheshimiwa jaji katika maombi yaliyopomahakamani ni kigezo kimoja walichotimiza nacho ni kuyawasilisha maombi ndaniya miezi sita, ukitazama vigezo vitano vimekosekana. Hakuna maamuzi yoyote yaliyoambatanishwakatika maombi ili mahakama iweze kuyapitia na kuyatolea uamuzi, maombi yoyoteni muhimu kisheria kuambatanisha maamuzi yanayomkumba. Katika kiapo cha Alute alichoambatanisha ninakala ya magazeti sio maamuzi na kwamba hakuna uamuzi wowote uliotolewa naSpika wa Bunge, Job Ndugai, alichokuwa ya ni kutoa taarifa kwa Mwenyekiti wUchaguzi kwamba kuna kiti kiko wazi,alidai na kuomba maombi yatupiliwembali kwa gharama. Wakili wa Serikali Mkuu, Lucas Marunde alidaiwaleta maombi wanaomba mahakama imlazimishe Spika alete tamko lake la kumvuaubunge Lissu mahakamani na wadai wapewe nakala. Mheshimiwa jaji kwa mujibu wa Sheria yauchaguzi namba 373 sura ya 343 ya mwaka 2015 inasema Mbunge anapokuwa hayupokatika kiti chake kwa mikutano mitatu mfululizo ya Bunge bila kutoa taarifa kwaspika ananfahamisha Mwemyekiti wa Tume ya uchaguzi kwamba kiti kiko wazi,alidai . Alidai si spika anayetoa tamko, spika anatoataarifa na hajishuhulishi na kitu kingine chochote, katika kesi hiyo mwombajihakuwepo katika kiti chake cha ubunge. Wakili Marunde alidai hakuna maamuzi yoyotekutoka kwa Spika hivyo wanaomba maombi yatupwe kwa gharam. Hoja zingine ziliwasilishwa na Wakili wa SerikaliMkuu, George Mundepo ambaye anadai kwamba mleta maombi, Alute Mughwai hana sifaya kufungua maombi hayo wa niaba ya Lissu. Anadai sheria inaruhusu madai kufunguliwa namuhusika au anayemwakilisha mwenye mamlaka kisheria lakini shauri lililopolimewasilishwa na Tundu Lissu kupitia mwakilishi wake Alute Simon Mughwai. Kanuni zinaeleza wakati wa kuomba ridhaamaombi yasainiwe na mwombaji au mwakilishi wake, maombi yaliyopo mahakamaniyameambatabishwa na hati ya kumpa mamlaka kisheria kumwakilisha Lissu kwasababu kashindwa kufanya hivyo mwenyewe. Julai 9 mwaka 2019 Lissu kasaini hati hiyoakiwa Ubelgiji ikionesha pia kiapo kimesainiwa na kupokelewa nchini humo,Wakili aliyeshuhudia Safolf Magay kasaini na kigonga muhuli kwa anuani yaTanzania. Wakili hajaonesha kibali alichopewa kufanyakazi nchini humo , kwa hoja hizo kunafanya kiapo cha Alute kuwa si halali,maombi si halali kwani yaliambatana na kiapo batili b hivyo yatupwe kwagharama,alidai. Anadai Wakili Sadolf anafanya kazi nchini,haijawahi kuleta hati ya kiapo akionesha alikwenda Ubelgiji na wala haikuoneshakama wakili huyo alipata kibali kwa sheria ya Ubelgiji kufanya kazi nchinihumo. Kutoka na hoja hizo aliomba mahakama iyatupemaombi kwani pamoja na mambo mengine aliyeyaleta hana sifa ya kufanya hivyo. Lissu pamoja na mambo mengine anaomba zuio la muda la kuapishwa kwa Mbunge Mteule,Jimbo la Singida Mashariki, Miraji Mtaturu na maombi ya kupinga kuvuliwaubunge.. Amefungua shauri hilo chini ya hati ya dharura,kupitia kwa kaka yake Wakili Alute Mughwai, ambaye amempa mamlaka ya kisheriakufanya hivyo. Maombi hayo dhidi ya Spika wa Bunge la Tanzaniana Mwanasheria Mkuu wa Serikali AG, akiomba Kibali cha kufungua shauri lakupinga uamuzi huo. Kwa mujibu wa maombi namba 18 la mwaka 2019,Lissu anaiomba mahakama hiyo, impe kibali cha kufungua kesi ili mahakama hiyoitoe amri ya kumtaka Spika Ndugai ampe Lissu taarifa yake ya kumvua ubunge. Anaiomba mahakama hiyo itengue na kutupilia mbaliuamuzi huo wa Spika Ndugai kumvua ubunge. Mwombaji huyo anaomba mahakama itoe amri yakusimamisha kuapishwa kwa Mbunge mteule wa jimbo hilo, Miraji Mtaturu wa Chamacha Mapinduzi. Katika hati ya dharura Lissu anaiomba mahakamahiyo isikilize na kutoa uamuzi wa maombi yake haraka kwani vinginevyo, Mtaturuambaye Julai 19 mwaka huu alitangazwa na msimamizi wa uchaguzi wa jimbo hiloataapishwa kushika wadhifa huo. Hivyo anadai atakuwa ameathirika kwa kuwaatapoteza haki zake zote, kinga na maslahi yake yote yanayoambatana na wadhifawake huo wa ubunge. Uamuzi wa kumvua ubunge ulitangazwa na Spika waBunge, Job Ndugai, Juni 28, 2019, wakati akiahirisha mkutano wa 15 wa Bunge,huku akitaja sababu mbili. Spika Ndugai alizitaja sababu hizo kuwa nikushindwa kuhudhuria vikao vvya bunge kwa muda mrefu bila kumjulisha Spika kwamaandishi mahali aliko na sababu ya pili ikiwa ni kutokuja taarifa za mali namadeni kwa mujibu wa Sheria ya Maadili ya Viongozi wa Umma.  <topic>: kitaifa 