<classify> Ramadhani Hassan Dodoma WAZIRI wa Fedha na Mipango, Dk. Philip Mpango, amesema katika kipindicha mwaka 2016 hadi mwaka jana, pato la taifa lilikua kwa wastani wa asilimia6.9 kwa mwaka. Akiwasilisha Mapendekezo yaMpango wa Maendeleo wa Taifa na ukomo wa Bajeti ya Serikali kwa mwaka 202021mbele ya wabunge jijini Dodoma jana, Dk. Mpango alisema ukuajihuo ulichochewa na sekta ya ujenzi kufuatia kuongezeka kwa uwekezaji, hususankatika miundombinu ya barabara, reli na viwanja vya ndege. Dk. Mpango alisema pia kuongezeka kwa upatikanaji wa huduma za maji,kuimarika kwa huduma za usafirishaji, kuimarika kwa shughuli za habari namawasiliano na kuongezeka kwa uzalishajiwa madini hususan dhahabu na makaa ya mawe, kulisaidia ukuaji huo. Alisema ukuaji mzuri wa pato la taifa umechangia kuongezeka kwa ajira6,032,299 ambapo kati ya hizo, 1,975,723 ni kutoka sekta rasmi na 4,056,576sekta isiyo rasmi. Dk. Mpango alisema mojawapo ya malengo ya Serikali ya awamu ya tano nikufungamanisha ukuaji wa uchumi na maendeleo ya watu. Moja ya nyenzo za kutekeleza lengo hilo ni kuzikwamua kaya masikinikutoka katika lindi la umasikini kupitia utekelezaji wa Mpango wa Kunusuru KayaMasikini Awamu ya Tatu Kipindi cha Pili kwa Tanzania Bara na Zanzibar, ambapoSerikali imesaini mkataba na Washirika wa Maendeleo wenye thamani ya dola zaMarekani milioni 883.31, alisema Dk. Mpango. MFUMUKO WA BEI Waziri Mpango alisema mfumuko wa bei umeendelea kubaki ndani ya wigowa tarakimu moja wa wastani wa asilimia 4.4 kati ya mwaka 2016 na mwaka 2019. Alisema kati ya Julai mwaka jana hadi Januari mwaka huu mfumuko wa beiulifikia wastani wa asilimia 3.7 ambao uko ndani ya lengo la ukomo la mfumukowa bei wa nchi za Jumuiya ya Afrika Mashariki wa asilimia 5. Mwenendo wa mfumuko wa bei nchini kwa mwaka 2019 uliendelea kubakikwenye wigo wa tarakimu moja kutokana na upatikanaji mzuri wa chakula, utulivuwa bei za mafuta katika soko la dunia na utekelezaji na usimamizi madhubuti wasera za fedha na bajeti, alisema Dk. Mpango. UJAZI WA FEDHA Alisema ujazi wa fedha umeendelea kukua kwa kasi kulingana na mahitajiya shughuli mbalimbali za kiuchumi ambapo katika mwaka 2019, ujazi wa fedha kwatafsiri pana zaidi M3, uliongezeka na kufikia Sh bilioni 28,313.1 kutoka Shbilioni 25,823.5 mwaka 2018 ikiwa ni sawa na ongezeko la asilimia 9.6,ikilinganishwa na ongezeko la asilimia 4.5 mwaka uliotangulia. Ukuaji huo unadhihirisha kuwepo kwa fedha za kutosha kuendesha shughuli za uchumina kuongezeka kwa uwezo wa sekta ya kibenki kutoa mikopo kwa wananchi kwa ajiliya shughuli mbalimbali za kiuchumi ikiwemo kilimo, ujenzi na madini, alisema Dk.Mpango. MIKOPO SEKTA BINAFSI Alisema mikopo kwa sekta binafsi imeendelea kuongezeka na kufikia Shbilioni 19,695.4 mwaka 2019, kutoka Sh bilioni 17,726.8 mwaka 2018, sawa naongezeko la asilimia 11.1, likilinganishwa na ongezeko la asilimia 4.9 mwaka2018. Ukuaji huo unaenda sambamba na mwendelezo wa utekelezaji wa sera yafedha inayolenga kuongeza ukwasi kwenye uchumi, na utekelezaji wa mpango waSerikali wa kuboresha mazingira ya biashara nchini, alisema Dk. Mpango. Aidha, alisema kuimarika huko kwa ukuaji wa mikopo kwa sekta binafsikumechangiwa na hatua mbalimbali zilizochukuliwa kupunguza kiwango cha mikopochechefu, ikiwemo kuboresha matumizi ya mfumo wa taarifa za wakopaji nakusimamia utekelezaji wa maadili bora kwa watumishi wa sekta ya kibenki katikakutoa mikopo. Alisema sekta ya kibenki imeendelea kuwa imara, salama na yenyekutengeneza faida. Sekta hiyo pia imeendelea kuwa na mtaji na ukwasi wa kutoshaunaowezesha kuendelea kutoa huduma mbalimbali za kibenki kwa ajili ya shughuliza maendeleo, alisema Dk. Mpango. Alisema katika kipindikilichoishia Desemba mwaka jana, mtaji wa sekta ya kibenki uliongezeka nakufikia Sh bilioni 4,102.7 kutoka Sh bilioni 3,800.3 Desemba 2018, ikiwa niongezeko la asilimia 8.0. Kiasi hiki cha mtaji wa msingi ni sawa na asilimia 16.8 ya rasilimaliza benki ikilinganishwa na kiwango cha chini cha kisheria cha asilimia 10.0, alisemaDk. Mpango. KUSIMAMIA SERA ZA FEDHA NA BAJETI Alisema Serikali itaendelea kutekeleza nakusimamia sera madhubuti za fedha na bajeti ili kuhakikisha uchumi wa nchiunaendelea kuwa imara, jumuishi na endelevu. Serikaliya awamu ya tano inayoongozwa na Rais Magufuli, itaendelea kutekeleza nakusimamia sera madhubuti za fedha na bajeti ili kuhakikisha uchumi wa nchi yetuunaendelea kuwa imara, jumuishi na endelevu, alisema Dk. Mpango. Alisema Benki Kuu BoT kwa kushirikiana na Tumeya Maendeleo ya Ushirika TCDC na Mamlaka ya Serikali za Mitaa imeanzautekelezaji wa sheria na kanuni za huduma ndogo za fedha, ikiwemo kusajiliwatoa huduma ndogo za fedha katika madaraja yote. Aidha, Benki Kuu inashirikiana na Wizara yaFedha na Mipango katika kuutekeleza mpango wa elimu kwa umma kuhusu sera,sheria na kanuni za huduma ndogo za fedha. Sheria na kanuni hizi mpya zitasaidia kuimarishamfumo wa taarifa za wakopaji, kutatua malalamiko ya watumiaji wa huduma ndogoza fedha, ikiwemo riba kubwa na ukusanyaji wa madeni usiozingatia maadili, alisema Dk. Mpango. Alisema sheria na kanuni hizi pia zitasaidiakuongezeka kwa huduma jumuishi za fedha na elimu ya masuala ya fedha kwawananchi wanaotumia huduma hizo.  <topic>: kitaifa 