<classify> KWANZA Halmashauri ya Wilaya ya Kilwa kwa ujumla yenyewe ni utalii tosha kutokana na miji yake mingi kuwa na majengo yenye historia za kale tangu enzi za ukoloni wa Mjerumani hadi Muarabu.Maeneo yote ya Kilwa, kuanzia Kilwa Kivinje, Kisiwani na Masoko yamebeba historia ya Tanzania kuanzia utawala wa mkoloni hadi jitihada za kupambana na mkoloni. Hilo linajidhihirisha kuanzia kwenye mandhari nzima ya wilaya hiyo kwani katika miji mingi ya Kilwa majengo yanayotumika mengi ni yale yaliyojengwa tangu enzi za mkoloni muarabu na mjerumani.Lakini kama ambavyo haifahamiki na watu wengi, Kilwa ndiko vita ya majimaji chini ya Kinjekitile Ngwale ilikoanzia. Timu ya waandishi wa kutoka Kampuni ya Magazeti ya Serikali TSN, inayochapisha magazeti ya Daily News, Habarileo, Spotileo, Daily News na Habarileo online, ilitembelea baadhi ya vivutio vya utalii wilayani humo.Timu hiyo ipo Lindi kwa ajili ya maandalizi ya Jukwaa la fursa za Kibiashara na Uwekezaji Lindi linalotarajiwa kufanyika kuanzia Machi 25 hadi 27 na kuzinduliwa na Makamu wa Rais Samia Suluhu Hassan na kuhudhuriwa na Waziri Mkuu Kassim Majaliwa ambaye pia ni mbunge wa Ruangwa.Katika moja ya eneo lenye kivutio cha kipekee ni pamoja na eneo la Mpindilo lililopo katika kijiji cha Makangaga ambalo kupitia bwawa la Upinge lina viboko wa ajabu ambao huonekana tu kwa kushirikisha wazee wa kimila. Kwa mujibu wa Mkuu wa Wilaya ya Kilwa Christopher Ngubiagai viboko hao ni maarufu na wa ajabu kutokana na wingi wao na namna wanavyoweza kumtii mzee husika aliyechaguliwa kwa ajili ya kulinda eneo hilo.Timu ya waandishi wa habari kutoka TSN ilifika eneo hilo lakini haikubahatika kuwaona viboko hao hata pale mmoja wa wanafamilia ingawa hakuwa mhusika alipojaribu kuwaita viboko hao. Hata hivyo, Ngubiagai anasema mara zote kupitia mzee aliyechaguliwa ambaye ni mwanamke anapofika eneo hilo akiwa na wageni hulazimika kubisha hodi na kujitambulisha na kisha viboko hao huitikia kwa kulia kwa pamoja ishara ya kuwakaribisha wageni.Jambo la ajabu ni kwamba viboko hao kwa amri ya mzee huyo wanapoitwa wainuke kwenye maji, hutoka wote kwa pamoja kiasi kwamba kama una presha unaweza kupoteza fahamu kwa kuwa ni wengi, anaeleza.Anasema pia mzee huyo ana uwezo wa kuwaamrisha viboko hao wacheze, wasimame kulingana na jinsi zao kwa maana ya wanaume na wanawake. Kwa kweli ni kivutio kizuri sana, Aidha, mkuu huyo wa wilaya anaelezea kuwa pamoja na kivutio hicho pia Kilwa ina vivutio vingine vingi ikiwemo utalii wa malikale, utalii wa mikoko, fukwe na utalii wanyama.Anasema maeneo yenye wingi wa vivutio vya utalii ni pamoja na Kilwa Kivinje ambako kuna soko la watumwa ambalo kwa sasa linatumika kama soko la kawaida na kuna boma lililotumiwa na utawala wa wajerumani kipindi cha miaka ya 1900. Aidha, anasema pia Kilwa Kivinje kuna bandari ya zama za kale iliyotumiwa pia na wakoloni ambayo kwa sasa inatumika kama bandari ya kusafirisha watu kwenda meneo mbalimbali ikiwemo Songosongo na Kilwa Kisiwani.Pia hapa Kilwa Kivinje kuna mti unaofahamika kama mti kinyonga, ambao ni eneo lililotumika kunyongea watu hadharani karne ya 19, anaeleza Idelphonse Mlowoka kutoka Idara ya malikae Kilwa. Pamoja na hayo, anaeleza kuwa Kilwa ndio eneo la kwanza Tanzania kuanzisha hela yake katika kipindi cha karne ya 13 iliyotumika katika maeneo mengi nchini yakiwemo maeneo ya Lindi, Bagamoyo na Zanzibar. Sarafu hii iliyotumika enzi hizo mpaka leo ipo imehifadhiwa katika makumbusho ya taifa, anasisitiza.Akielezea utalii uliopo Kilwa Kisiwani Mlowoka anasema huko kumesheheni magofu ya nyumba za watawala wa kale, ikiwemo kasri ya Sultani wa Oman aliyetawala eneo hilo karne ya 18. Magofu ya kasri hiyo bado yanaonyesha uhalisia wa jengo hilo lilivyojengwa na kutumika miaka hiyo. Jengo hilo lilikuwa na minara mikubwa iliyokusudiwa kuzuia wavamizi huku likiwa na vyumba zaidi ya 20. Enzi hizo tunaambiwa kuwa Mfalme akitoka nje ala za muziki humfuata na huambatana na wanamuziki mmoja hadi wawili.Walinzi wake wanakuwa na silaha, mapanga, ngao moja, majambia na mishale iliyochomekwa kwenye sumu kali, anafafanua Mlowoka. Anasema pamoja na jengo hilo la kasri pia eneo hilo la Kilwa Kisiwani lina magofu ya msikiti mkubwa uliowahi kujengwa enzi hizo, msikiti mdogo uliokuwa unatumiwa na Sultani na jengo maarufu la magereza lililopo pembezoni mwa bahari.Naye, mkazi wa Kipatimo Lindi na Muongoza Watalii wa miaka mingi wilayani humo, Abdallah Mweyo, anasema Lindi imeshehenii utalii wa aina nyingi lakini kwa bahati mbaya hautangazwi kama inavyotangazwa utalii wa wanyama. Anaeleza kuwa katika eneo alikozaliwa Kipatimo, kijiji cha jirani cha Nandete ndiko historia ya majimaji ilipoanzia ambako hadi leo eneo ilipopiganwa na mashujaa kupoteza maisha kumewekwa mnara. Anaeleza kuwa vita hiyo haswa ilianzia eneo la Nandete siku ya Jumatano ikihusisha kabila la Wangindo, wamatumbi na Wapogoro na mchanganyiko wa makabila mengine wakiwemo Wangoni ambao waliungana na wangido kupitia eneo la Kilwa Masoko.Unajua kipindi kule wamatumbi hawakuwa na chifu kama maeneo mengine, Kilwa Masoko ndiko watu kutoka sehemu mbalimbali walikutana kutokana na kuchoshwa na utawala wa kijerumani waliamua kuungana na kumdhibiti mkoloni, anaeleza. Anasema Kinjekitle hakupigana vita kama shujaa bali alikuwa ni mganga ambaye alitumia mbinu ya kuwashawishi mashujaa kwa kuuloweka mikuki kwenye dawa aliyoipa jina la uchungu ambapo alieleza kuwa mtu akichomwa na mkuki huo anakufa. lakini pia aliwapatia dawa ya maji aliyoipa jina la Kalunge ambayo aliwaambia risasi za mjerumani kamwe hazitowadhuru kwani zitageuka maji.Ukweli ni kwamba wenzetu wale walipopigana walishindwa, anasisitiza. Anawataja baadhi ya mashujaa walioongoza vita hiyo wa kimatumbi kuwa ni jemedari Lindui, Mcheka, Ngulumbulio, Mandai na Nantambila. Anasema Kinjekitile aliuawa mwaka 1963 eneo la Mhoro. Japokuwa huku ambako vita ilianzia nako kuna mnara lakini pia hata Songea ambako vita iliishia nako kuna mnara, ila watu wengi wanafahamu zaidi eneo la vita ilikoishia kuliko ilikoanzia, anaeleza.Kwa upande wake, Mwenyekiti wa Halmashauri ya Wilaya ya Kilwa Abuu Mjaka anasema historia ya kale imebebwa zaidi wilayani humo kwani pamoja na kuwa mji wa kwanza kuwa na hela yake Tanzania lakini pia ni mji ulitukuza zaidi ustaarabu. Yaani hapa kuna mambo mengi ya kuvutia wawekezaji kule Kilwa Kisiwani kuna nyumba ya miaka ya 1800 ya nyasi lakini ina bwawa la kuogolea hadi leo.Lakini pia tuna mapango yaliyotumika kipindi cha vita ya majimaji, anasema. Anafafanua kuwa kupitia utalii wa fukwe, Kilwa inaongoza kwa kuwa na fukwe bora Tanzania isipokuwa tatizo ni uwekezaji mdogo kwani hadi sasa maeneo ya fukwe ni mengi lakini yaliyowekezwa ni machache. Pamoja na hayo anasema pia Kilwa ndiko kunakopatikana kisiwa cha Njovu ambacho kasa huenda kutaga na kutotoa jambo linalovutia watalii wengi.Pia huku ndio kwenye nyayo ya mtu mkubwa kuliko wote wa kale anayefahamika kama Unji bin Umkwi, Kwa upande wake, Kaimu Mkurugenzi wa Halmashauri ya Wilaya ya Kilwa, Dk Elikizeba Khalfan anasema sekta ya utalii Kilwa ni fursa ambayo haijatangazwa vya kutosha.Anasema kuna maeneo makubwa na yenye fukwe bora Afrika kama vile Kiswele, Rushungi na Mtoni yenye uwezo wa kujengwa hoteli kubwa za kisasa na za kitalii lakini mpaka sasa hayajawekezwa. Kama hapo Mtoni kuna eneo la kilometa 18 za fukwe bora kabisa lakini zipo tu, Kupitia fursa hizo, halmashauri hiyo imepanga kuhakikisha inatumia vyema jukwaa la fursa za biashara na uwekezaji Lindi, kutangaza fursa hizo lukuki za uwekezaji kwa minajili ya kupata wawekezaji.  <topic>: kitaifa 