<classify> WAZIRI wa Nchi, Ofisi ya Rais Tawala za Mikoa na Serikali za Mitaa Tamisemi Selemani Jafo, ameweka bayana sababu za kuwaengua wagombea, ikiwemo ya wahusika kudesa hadi makosa.Pia amesema kati ya wagombea 555,036 waliochukua fomu za kuwania uongozi, waliorejesha fomu ni 539,993 ambao ni sawa na asilimia 97.29 na wasiorejesha ni asilimia 2.7 tu.Amesema, wagombea 13,500 walikata rufaa kwenye Kamati za Rufaa zinazoongozwa na wakuu wa wilaya.Jafo alibainisha hayo jijini Dodoma alipozungumza na waandishi wa habari kutoa taarifa za maendeleo ya mchakato wa uchaguzi wa serikali za mitaa, utakaofanyika Novemba 24, mwaka huu.Kwamba baada ya kutokea malalamiko kutoka kwa vyama mbalimbali nchini, aliamua kufanya ziara kwenye baadhi ya mikoa ili kubaini uhalisi wa tatizo hilo.Alisema alizunguka mikoa ya Manyara, Singida, Iringa, Njombe na Dodoma na kujionea hali ilivyo na alitamani kuona fomu ambazo wagombea walizikatia rufaa.Alisema aliaini kuwa nyingi zilikuwa na makosa ambayo yalifanywa na wajazajiwagombea.Inaonesha vyama vya siasa vilishindwa kuwasimamia wagombea wao wakati wa kujaza fomu hizo, kwa maana makosa mengine yalionekana kama ni kama ya mtu alijaza ili kushindwa mapema,amesema na kuongeza kuwa baadhi ya fomu, wagombea walionekana walijaza kwa kuigiliziana, badala ya kila mmoja kuandika taarifa zake.Katika hili, tumekuta kwenye baadhi ya maeneo fomu zilizojazwa na wagombea zote ujazaji wake umefanana kila kitu, inaonyesha ni kama mtu mmoja alijaza na wengine wote wakamfuatilia ujazaji wake, hii kule vyuoni tunasema wanadesa. Hii imefanya kama mtu wa kwanza alikosea kujaza basi wote wanafanya kosa lile lile. Kwa maana nyingine wameigiliziana,amesema.Jafo alisema pia kwenye fomu zingine, zinaonesha mgombea ameshindwa kuandika umri wake halali wa kuzaliwa.Alisema wako walioandika wamezaliwa mwaka 2019. Alieleza kuwa licha ya baadhi ya wagombea, kushindwa kuandika umri sahihi wa kuzaliwa, pia wapo ambao walishindwa kuandika majina yao kwa usahihi, kama walivyojiandikisha kwenye orodha ya wapiga kura.Katika hili msimamizi msaidizi wa uchaguzi tunataka afanye jambo gani?...lazima mgombea wa namna hii ataenguliwa tu, maana msimamizi anatekeleza wajibu wake kutokana na kanuni ambazo vyama vyote vilishiriki kuzitengeneza,alisema.Kwa mujibu wa Jafo, fomu zingine wagombea wameshindwa kufahamu wapo kwenye halmashauri gani, hivyo wameshindwa kuandika jina la halmashauri aliyopo.Kuna baadhi ya wagombea baada ya kuchukua fomu, ameijaza kisha akajidhamini mwenyewe badala ya chama chake cha siasa. Kosa lingine lililobainika ni baadhi ya wagombea kushindwa kufahamu eneo lipi analopaswa kuweka saini yake na tarehe...kwenye fomu mgombea katika eneo alilopaswa kuandika saini yake, ameandika tarehe na penye kupaswa kuandika tarehe, ameandika saini, amesema.Jafo ambaye pia ni Mbunge wa Kisarawe CCM, alisema wasimamizi wa uchaguzi wamefanya kazi kwa mujibu wa sheria na kanuni za uchaguzi huo. Lakini, baadhi ya vyama vya siasa havikufanya kazi ya kuwasaidia kwa kuwaelimisha namna ya kujaza fomu.Alisema kanuni za uchaguzi wa serikali za mitaa wa mwaka huu, ndio kanuni bora kuliko za chaguzi zilizopita, kwani zilikuwa jumuishi na wadau wote walishirikishwa.Inawezekana chaguzi zilizopita wagombea wajikuwa wakijaza fomu kiholela. Sasa hivi wapo vijana waliosoma ambao wanafahamu namna ya kufuata utaratibu, alisema.Juzi, vyama vya Chadema na ACT-Wazalendo vilitangaza kujiondoa kushiriki uchaguzi wa serikali za mitaa, kwa madai mbalimbali ikiwemo malalamiko ya baadhi ya wagombea wa vyama hivyo kuenguliwa.Katika uchaguzi huo wa sita kufanyika tangu mfumo wa vyama vingi kuanza, wananchi 555,036 walichukua fomu kutaka kugombea nafasi mbalimbali za uongozi kwenye ngazi za mitaa, kijiji na kitongoji.Hata hivyo, wagombea 539,993 sawa na asilimia 97.29 ya waliochukua fomu, ndio waliorudisha fomu hizo ambapo asilimia 2.7 ya wagombea hawakurudisha fomu hizo kwa sababu mbalimbali.Rufaa Aidha, Jafo alisema takribani wagombea 13,500 wamekata rufaa zao kwenye kamati za rufaa, ambazo jana ndio ulikuwa mwisho wa kupitia mapingamizi hayo. Jafo alitaja baadhi ya vyama vilivyokata rufaa vikiwemo CHADEMA, CCM, ACT-Wazalendo na NCCR-Mageuzi.Leo jana ndio kamati zinamaliza kazi yake ya kutoa rufaa, imani yetu ni kuwa leo tutapata sura halisi ya kwamba rufaa ngapi zilizowasilishwa na ngapi zimepita kila eneo, maana hii ndio demokrasia ambapo watu wamewasilisha rufaa zao.Ndio maana nilisema tangu mwanzo kamati za rufaa zisifungwe na mtu yoyote wala hisia, ziende zikatafakari kwa kina, hata kama kuna baadhi ya maeneo wao watakavyoamua maamuzi yao yatakuwa yameheshimika, alisema.Aliwataka kuheshimu kazi kubwa iliyofanyika. Alieleza kuwa anaamini kuwa kamati za rufaa, zitatafakari kwa kina, kwa kuwa kazi yake ni kufanyakufanya maamuzi mbalimbali watakapoona inafaa.Sitaki kutoa takwimu lakini tayari baadhi ya rufaa zimepimwa, japo kuna baadhi ya fomu za hapa na pale zimekosewa, kamati itatafakari kuona nini kifanyike, ndio maana nimesema inawezekana kesho leo tutatoa taarifa ni jinsi gani rufaa mbalimbali zilizopita na zilizodondoka na walioteuliwa kwa ajili ya uchaguzi huo ni kina nani na maeneo gani yatafanyika uchaguzi, alisema.Aidha, Jafo alivipongeza vyama 11 vya siasa, vilivyotangaza kushiriki kwenye uchaguzi wa serikali za mitaa.Alieleza kuwa ni wakati wao kutumia fursa iliyopo.Katika hatua nyingine, jeshi la polisi limevionya vyama vya siasa vilivyojiengua katika uchaguzi wa Serikali za Mitaa kuwa visithubutu kuharibu uchaguzi huo kwa namna yoyote na kwamba vikifanya hivyo vitakiona cha moto.Aidha jeshi hilo limesema kwa kipindi cha miaka minne ya Serikali ya awamu ya tano, limeweza kupunguza matukio mbalimbali ya makosa ya jinai na ajali za barabarani, hatua iliyotokana na uwepo wa mikakati yake mbalimbali inayosaidiwa na ushirikiano wa wananchi.Akizungumza jijini Dar es Salaam jana, Mkurugenzi wa Upelelezi wa Makosa ya Jinai DCI, Robert Boaz, alisema kimsingi hali ya ulinzi na usalama nchini, imekuwa na amani ya kutosha ndani ya kipindi cha miaka minne ya utawala wa Rais John Magufuli.Kuhusu mchakato wa siasa unaoendelea nchini, Boaz alisema hakuna shaka yoyote kuwa utafanyika kwa amani na utulivu kutokana na namna ambavyo jeshi hilo, limejipanga kudhibiti matukio yote ya uvunjifu wa amani.Boaz alisema vyama ambavyo vimeamua kujitoa katika mchakato huo ni vyema vikatulia na kuendelea na shughuli zao zingine na kujiepusha kuingilia mchakato unaoendelea kwa kuvihusisha vyama vingine akaidai kuwa kufanya hivyo kutaweza kuviingiza matatani.Waliojitoa katika uchaguzi watekeleze hilo kwa kuhakikisha amani na utulivu unakuwepo ndani ya vyama vyao pasina aina yoyote ya uvunjifu wa amani ili kuepuka kutoharibu mchakato huo, alisema Boaz. Imeandikwa na Annastazia Anyimike, Dodoma na Oscar Job Dar  <topic>: kitaifa 