 ኣፍያ ዳታ መቆጻጸሪ ሓዱሽ ሕማም ግን ንብዙሕ ዓመታት ሓረስታይ ጄስቲ እንታይ ከም ዝገበረ ከይተፈለጠ ይጸንሕ ክታበት ብምምሃዝ ዝተመስገነን ልዕሊ ኹሉ ህዝቢ ዝተቐበሎን ሰብ ግን ተመሳሳሊ ትዕዝብቲ ተጠቒሙዩ ክድምድም ዝኽኣለ ኤድዋርድ ጄነር ኣብ ንኡሽቶ ከተማ በርክለይ ሓኪምዩ ነይሩ ኣብ ለንደንዩ ተማሂሩ በቲ ሽዑ እዋን ድማ ዓዲ ዝምስክረሉ ክኢላ መጥባሕቲ ነይሩ መድሓኒት ሕማም በዲዶ ምርካብ ካብ ግዜ ቑልዕነቱ ጀሚሩ ዝሓደሮ ዝንባለ ምዃኑ ድማ ይንገር ቖልዓ እናሃለወ ክታበት በዲዶ ወሲዱ ስለ ዝነበረ ጽቡቕ ትዝታ ኣይነበሮን ኣካያዲ ስራሕ ቤተ መዘክር ገዛ ዶክተር ጄነር ኦዌን ጎዌር ብጣዕሚ ዘሰንብድ ስለዝነበረ ዘየፍርሕ ዝሓሸ ውሕስና ዘለዎ ኣማራጺ ክእልሽ ኣለኒ ይብል ነይሩ ይብል ብ1796 ካብ ሓረስቶትን ሓለብቲ ጸባን እኹል ሓበሬታ ምስ ኣከበ ዶክተር ጄነር ኣብ ሓደ ህጻን ፈተነ ክገብር ወሲኑ በዚ መሰረት ካብ ጎለ ላሕሚ መግሊ እቲ በዲዶ ብምውሳድ ናብ ቆርበት ጀምስ ፊፕስ ዝተባህለ ህጻን ክኽተብ ገይሩ ጄምስ ውሑድ ምልክታት ድሕሪ ምርኣይ ሙሉእ ንሙሉእ ሓውዩ በዲዶውን ኣየማዕበለን እቶም ምስኡ ርክብ ዝነበሮምውን ብተመሳሳሊ በቲ ሕማም ኣይተትሓዙን እዚ ፈተነ ውጽኢታዊ እንተነበረውን በቶም ኣብዚ እዋን ዘለዉ ረቛሒታት ክምዘን ከሎ ግን ጉድለት ስነ ምግባር ዝነበሮ እዩ ምንጪ ስእሊ, Getty Images ትኽክለኛ ክሊኒካዊ ፈተነ ኣይነበረን ብተወሳኺ ንኽታበት ዝተሓረዩ ክትርኢ ከለኻውን ልክዕ ኣይኮነን ትብል ፕሮፌሰር ስርዓት ምክልኻል ሕማማት ዩኒቨርሲቲ ማንችስተር ሺላ ክሩክሻንክ ዶክተር ጄነር ብዛዕባ እቲ ሕማም ዘሎ ሳይንሳዊ ድሕረ ባይታ እንታይዩ ዝብል ዝፈልጦ ነገር ኣይነበሮን ሕማም በዲዶ ብቫይረስ ዝመጽእ ምዃኑን ኣብ ስርዓት ምክልኻል ሕማማት ሰብነት ደቂ ሰባት ዘሕድሮ ጽልዋን ዝፍለጥ ኣይነበረን ይኹንምበር ጄነር እቲ ረኺበዮ ዝበሎ ክታበት በዲዶ ብሰፊሑ ኣብ ረብሓ ክውዕል ገይሩ እዩ እቲ ሕማም ምቁጽጻር ዝክኣል ድማ ብዝተኽኣለ መጠን ብዙሓት ሰባት ክኽተቡ እንተኽኢሎምዩ ዝብል እምነት ነይሩዎ ጄነር ገንዘብ ንምርካብ ኮነ መሰል ዋንነት ምህዞ ክታበት ንምርካብ ድልየት ኣይነበሮን እኳ ድኣ ሰባት ብዛዕብኡ ፈሊጦም ክጥቀምሉዩ ዝደሊ ነይሩ ይብል ጎዌር ዶክተር ጄነር ኣብ ገደና መንበሪ ገዝኡ ሓደ መኽተቢ ቦታ ብምድላው ሰባት ድሕሪ ናይ ቤተክርስቲያን ሰዓት መጺኦም ንክኽተቡ ይዕድሞም ነበረ ሰባት ብሰብ ሞያ ጥዕና ንክኽተቡ ንምትብባዕ ቅምሶ ናይቲ ክታበት ናብ ሓካይም ይልእኽ ነይሩ እዚ ዓንዲ ናይቲ ሕጂ እንርእዮ ዘለና ጎስጓስ ክታበት ኮይኑ ክታበት ቕቡልነት ንክረክብ ብትኽክለኛ ሰብ ክመሓላለፍ ከም ዘለዎ ዘመላኽትን እዩ ይብል ጎዌር ምንጪ ስእሊ, Getty Images ጄነር ብዛዕባ እቲ ዝረኸቦ ምስ ተዛረበ ኣብ መላእ ኤውሮጳ ዜና ክታበት በዲዶ ክዝርጋሕ ጀሚሩ ንጉስ ስፔን ከኣ ምስጋና ይብጽሓዮ ንጉስ ቻርለስ ራብዓይ ብርክት ዝበሉ ኣባላት ስድርኡ ብሕማም በዲዶ ረጊፎም ጓሉ ማሪያ ሉዊዛ ድማ ብበሰላ እቲ ሕማም ተወሪራ ነይራ ብዛዕባ ክታበት ጄነር ምስ ሰምዐ ኣብ መላእ ግዝኣት ስፔን ንኽባጻሕ ክኢላ መዲቡ ኣብቲ እዋን ግዝኣት ኤውሮጳ ዝነበራ ከባቢታት ብብዝሒ ብሕማም በዲዶ ዝተጠቕዓ እየን ነይረን ብ1803 ሓንቲ መርከብ ናብ ደቡብ ኣመሪካ ትልኣኽ ነቲ ክታበት ክስከሙ ዝተዳለው 22 ዘኻትም እያ ሒዛ ከይዳ ብብዝሒ ክታበት ንምፍራይ ዘኽእል መገዲ ስለዘይነበረ ንሓደ ህጻን ክወሃብ ገይሮም ድሓር እቲ ህጻን ጉድኣት ወይ ህሳይ ምስ ፈጠረ ድሕሪ ክልተ መዓልቲ ካብቲ ህጻን ወሲዶም ናብ ካልእ ቖልዓ ክሓልፍ ይገብሩ ከምኡ እናበለ እዩ ዝቕጽል ነይሩ ይብል ኤዲተር ድረገጽ ታሪኽ ክታበታት ሬኔ ናጄራ ከምኡ እናበለ ዶክተር ጄነር ዝረኸቦ ክታበት ድሕሪ 20 ዓመት ህይወት ሚሊዮናት ንክድሕን ምኽንያት ይኮነልኩም ክታበት በዲዶ ድማ በዚ መገዲ ተኣታትዩ እቲ ሕማም ብ1979 ካብ ዓለም ክጠፍእ ክኢሉ ኤዲተር ድረገጽ ታሪኽ ክታበታት ሬኔ ናጄራ እዚ ንዓይ ክታበት ኮቪድ-19 ንክርከብ ተስፋ ዝህበኒ እዩ ሕጂ ናይ 200 ዓመታት ፍልጠት ቫይረሳትን ስርዓት ምክልኻል ሕማማትን ኣለና ጄነር ግን ብዛዕባ እዚ ኹሉ ነገራት ከይፈለጠ እዩ ክታበት ክረክብ ክኢሉ ኢሉ ወሲኹ ጄነር ሓደ ካብቶም ብሉጻት ጀጋኑ ሳይንስዩ ክታበት ንምርካበር ዝነበሮ ቖራጽነትን ምህዝኡን ዓለም ቀይሩ ህይወት ሚሊዮናት ኣድሒኑዩ ብቐጻልነትውን የድሕን ኣሎ ኢሉ ትጥቀምሉ ዘለኹም መሳርሒ ኣይተቐበሎን መግለጺ ቪድዮ, ሕማም መርዘን ከመይ ይኽሰት? 