 ለበዳ ኮሮናቫይረስ ንምክልኻል ዝቖመ ላዕለዋይ ሓይሊ ዕማም ብባሕቲ ሚያዝያ ዘውጽኣ ቀዳማይ ኣዋጅን ብ16 ግንቦት ዝሃቦ መምርሒታትን ኣብ ቦትኡ ጸኒዑ ይርከብ እቲ በየኖት ኣካላት ከምዝቖመን ኣባላቱን ዘይፍለጥ ኣካል ብ11 መጋቢትዩ ንፈለማ እዋን ብዛዕባቲ ለበዳ ወግዓዊ መግለጺ ክህብ ተሰሚዑ እቲ ሓይሊ ዕማም ብ3 ሰነ ኣብ ዘውጽኦ ንዕጽዋ ዝምልከት መምርሒታት ክሳብቲ ዝድለ ገምጋምን መማን ዝግበር ኣብ ዝሓለፈ ክልተ ኣዋርሕ ጸኒዖም ዝጸንሑ መምርሒታት ብደፋእታ እናፈኾሱ ከም ዝኸዱ ክግበርዩ ኢሉ ነይሩ ድሕሪዚ ብ28 ሰነ ዝወጽአ መምርሒ ናይቲ ሓይሊ ዕማም ኣብያተ ትምህርቲ ብኸፊል ክኽፈታ ብዝወሰኖ መሰረት ተምሃሮ ነቲ ዝተረፎም መደብ ትምህርቲ ንምዝዛም ካብ 6 ሓምለ ጀሚሮም ናብ ኣብያተ ትምህርቶም ክምለሱ ጸኒሖም ኣለዉ እቶም 11 ክፍሊ ክውድኡ ዝነበሮም ብ6 ሓምለ ክምለሱ እንከለዉ ተምሃሮ ላዕለዎት ትካላ ትምህርቲ ኮለጃት ድማ ብ13 ሓምለ ናብ መደብ ትምህርቶም ተመሊሶም ዝተረፉ ካልኦት ከኣ ኣብ መወዳእታ ናይዚ ወርሒዚ ንዝተረፎም ወዲኦም ናብቲ ዝቕጽል ክሰጋገሩ ትጽቢት ይግበር ኣብቲ ዝወጽአ መምርሒ ለበዳ ኮሮና ቫይረስ ኣብ ሃገርና ብዝኾነ መዓቀኒታት ኣብ ኣዝዩ ዘሻቕል ደረጃ ኣይበጽሐን ድሕሪ ምባል ምክትታልን ልዑል ጥንቃቐን እናተገብረ ልምዓታዊ መደባት ሃገር ንምዕዛዝ ምዙኑን ደፋእታውን ስጉምቲታት ክውሰዱ ግን ንግቡእ እዩ ኢሉ ነይሩ ጸብጻባት ካብታ ሃገር ከም ዝሕብርዎ ገለ ትካላት ንግዲኳ እንተ ተኸፍታ እታ ሃገር ግን ሕጂውን ኣብ ወግዓዊ ዕጽዋያ ትርከብ እቲ ብቐደሙውን ስሩዕ መግለጺታት ዘይህብ ላዕለዋይ ሓይሊ ዕማም ብድሕሪቲ ናይ 28 ሰነ መግለጺኡ ህጣሙ ምጥፍኡ ዜጋታት ብዛዕባ ኩነታት እቲ ዕጽዋ ኣብ ምድንጋር ኣትዮም ከምዘለዉ ምንጭታት ይሕብሩ ኣብ ርእሰ ከተማ ኣስመራ ግን እቲ ኩነታት ብዘይ ወግዓዊ መግለጺ ቁጠባዊ ንጥፈታት ይበራበር ከምዘሎን ብዙሓት ትካላት ንግዲ ኣገልግሎት ይህባ ከምዘለዋ ገለ ነበርቲ ናይታ ከተማ ሓቢሮም ከም ጋራጃት ዝኣመሰላ ገለ ትካላት ንግድን ኣገልግሎታትን ኣቐዲመን ተኸፊተን ኣገልግሎት ክህባ ከም ዝጸንሓ ይፍለጥ ካብን ናብን ኤርትራ ዝግበር በረራታት ይኹን ብምድርን ብባሕርን ዝግበር መገሻታት ግን ክሳብ ሕጂ ተኣጊዶም ይርከቡ ምንጪ ስእሊ, Yemane Gmeskel ጥምየትን ቁጠባዊ ምድስካልን ህዝባዊ መጓዓዝያ ተኣጊዱ ወይ ተደሪቱ ብምህላዉ ህዝቢ ድራር ዕለቱ ክምእርር ስለዘይከኣለ ኣብ ዝተፈላለየ ከባቢታት ጥምየት ኣጋጢሙ ከምዘሎ ጸብጻባት ክገልጹ ጸኒሖምዮም እቲ ዕጽዋ ናህሪ ዋጋ መሰረታውያን ሃለኽቲ ስለዘኸተለ ኣብ ህዝቢ ተወሳኺ ጸቕጢ ፈጢሩ ኣሎ እቲ ድሕሪ ምኽፋት ዶባት ኤርትራን ኢትዮጵያን ናብ ትሕቲ 3000 ናቕፋ ወሪዱ ዝነበረ ዋጋ ጣፍ ሎሚ ልዕሊ 7000 ናቕፋ በጺሑ ምህላዉ ናህሪ ኩነታት ዕዳጋ ዘርኢ ሓደ ኣብነት እዩ ኣብ ዝተፈላለየ ከባቢታት ህዝቢ ንሓድሕዱ ክተሓጋገዝ ይፍትን እኳ እንተሎ ብስሩዕ ስለዘይግበር ቀጻልነት የብሉን ብሰንኪዚ ዓቕሉ ዘጽበበ ህዝቢ ነቲ እገዳታት ብዝተፈላለየ ኣገባባት ይጥሕሶ ምህላዉ ጸብጻባት መንግስቲውን ክገልጽዎ ጸኒሖም ኣለው እቲ ንሕስያ ዘይብሉ ለበዳ ዝፈጥሮ ቁጠባዊ ሓጎጽጎጽ ኣብ ምዕቡላት ሃገራት ከይተረፈ ንጥፈታት ቀንዲ ጽላታት ኣደስኪሉን ካብ ስራሕ ወጻኢ ስለዝገበረን ልዑል ሽቕለት ኣልቦነት ተፈጢሩ ይርከብ ዝበዝሓ ሃገራት ነቲ በሰላ ንምሕዋይ ህጹጽ ባጀት ከጽድቓ ተገዲደን ኣለዋ ብወገን መንግስቲ ኤርትራ ግን ንህጹጽ ሰባዊ ደገፍ ይኹን ነቲ ቁጠባ ንምሕዋይ ዝተሰለዐ ወግዓዊ ባጀት የለን ንምዃኑውን ባጀት መንግስቲ ብኸመይ ከምዝስላዕ ንህዝቢ ምስጢር እዩ እቲ ብቐደሙውን ድኹም ምዃኑ ዝፍለጥ ቁጠባ በቲ ለበዳ ተሃስዩ ከምዘሎዮም ኪኢላታት ቁጠባ ዝገልጹ እቲ ዕጽዋ ብፍላይ ኣብቶም ግዝያዊ ሽቕለት ዝፈጥሩ ክፋላት ቁጠባ ከም ቱሪዝምን ኣብያተ መግብን መስተን ቀሊል ዘይኮነ ስምብራት ኣስዒቡ ኣሎ ቀንዲ ቁጠባዊ ምንጪ ኤርትራ ዕደናን ኣብ ደገ ዝነብሩ ዜጋታት ዝሰድዎ ገንዘብን ረሚታንስ ምዃኑ ይግለጽ ዋጋ ሸርፊ ብምጉዳሉን መጓዓዝያ ብምእጋዱን እውን ነቲ ናይ ሓዋላ ኣገልግሎታት ተተንኪፉ ካብ ቤተ-ሰቦም ዝለኣኸሎም ገንዘብ ኣብ እዋኑ ንኽይበጽሖም ምኽንያት ኮይኑ ከምዘሎ ገለ ኤርትራውን ንቢቢሲ ተዛሪቦም ዝርጋሐ ኮሮናቫይረስ ኣብታ ሃገር እንታይ ይመስል? 