 ትግርኛ BBC News, ትግርኛናብቲ ትሕዝቶ ቀጽሉ ክፍልታት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ቨይራ ቪካ-ፍሪበርጋ ካብ ስደተኛ ናብ ፕረዚደንት ሃገረ ላቲቭያ ዝበጽሐት ኣደ 7 ነሓሰ 2019 ምንጪ ስእሊ, AFP መግለጺ ስእሊ, ቨይራ ቪካ-ፍሪበርጋ ኣብ 2003 ንካልኣይ ግዜ ንፕረዚደንትነት ምስ ተመረጸት ቃለ መሓላ ንምፍጻም እናተፈዳለወት ምስ ብዓል ቤታ ዝተሳኣለቶ እታ ጓል ሸውዓተ ዓመት ቨይራ ቪካ-ፍሪበርጋ ምስ ወለዳ ኮይና ናብ ስደት ኣምሪሓ ድሕሪ ኣስታት 50 ዓመታት ኣብ ስደት ምንባር ድማ ናብ መበቆል ሃገራ ላቲቭያ ብምምላስ ኣብ 1999 ቀዳመይቲ ጓልንስተይቲ ፕረዚደንት ሃገረ ላቲቭያ ኮይና ክልተ እብረ ተመሪጻ ድማ ንሃገራ ንሸሞንተ ዓመታት ፕረዚደንት ብምዃን ኣገልጊላ ሕጂ ጓል 82 ዓመት ክንሳ ኣብ ኣህጉራዊ መጋባእያታት ኣብ ጉዳይ ሓርነት ማዕርነትን ማሕበራዊ ፍትሕን እትነጥፍ ኣደ ኢያ ምንጪ ስእሊ, Getty Images መግለጺ ስእሊ, ኣብ 1941 ጀርመናውያን ናብ ላቲቭያ ብምእታው ብዙሓት ሶቨየታውያን ወተሃደራታ ማሪኾም ወለደይ ጓል ላቲቭያ ከምዝኾንኩ ከይርስዕ ኢዮም ኩልሳዕ ዝምዕዱኒ ነይሮም ክትብል ንቢቢሲ ሓቢራ እታ ኣብ ግዝኣት ባልቲክ ትርከብ ላቲቭያ ኣብ ካልኣይ ኲናት ዓለም ብመንግስቲ ናዚ ናይ ጀርመንን ሕብረት ሶቭየትን ተወሪራ ዝነበረት ሃገር ኢያ ቨይራ ናይቲ ህውከት ዝመልኦ እዋን ድሙቕ ዝኽርታት ኣለዋ ብፍላይ ኣብ 1944 እቲ ቀይሕ ሰራዊት ናይታ ዴሳዊት ሃገር ሩስያ ናብ ላቲቭያ ዝተመልሰሉ እዋን ዘሕዝን ዛንታ ልዕልቲ ሳይዳ ሳልመ ህንዲ ምስ ህፃናት መርዑ ዝግበር ፆታዊ ርክብ ገበን ምዃኑ ደንጊጋ ብዕድመ ዝነኣሰት ናይ ዓለምና ሃብታም በቲ ቀይሕ ባንዴራ ዝሓዙን ናይ ዓወት ምልክት ዝተጨበጠ ኢድ ዘርእዩ ዝነበሩ ወተሃደራት ሩስያ ኣዝየ ይምሰጥ ነይረ ኣብ ሓደ ህሞት እቶም ወተሃደራት ብጥቓና ክሓልፉ ከለው የእዳወይ ብምዝርጋሕ ናይ ታሕጓስን ደገፍን ድምጺ ብዓውታ ኣቃሊሐ ኢላ ቨይራ ሽዑ ኣደይ ኣብ ሓደ ፓሎ ናይ መብራህቲ ተጸጊዓ ብጓሂ ዝርንዝሕ እናነብዓት እዛ ጓለይ ከምኡ ኣይትግበሪ እዛ መዓልቲ ንላቲቭያ ናይ ሓዘን መዓልቲ ኢያ ኢላትኒ ምንጪ ስእሊ, Vaira Vike-Freiberga መግለጺ ስእሊ, 1949 ቨይራ ቪካ-ፍሪበርጋ ኣብ 1949 ኣብ ጀርመን መዓስከር ስደተኛታት ሕሱም ተመክሮ እታ ጓል ሸውዓተ ዓመት ቨይራ ምስ ስድራቤታ እቲ መስገደል ዝመልኦ ጉዕዞ ናብ ሃገራት ምዕራብ ጀሚራ ፈለማ ናብታ ብዂናት ዝዓነወት ጀርመን ካብኡ ናብታ ግዝኣት ፈረንሳ ዝነበረት ሞሮኮን ካናዳን ከይዳ ስጋብ 1998 ጓል 60 ዓመት ትኸውን ናብ ላቲቭያ ኣይተመልሰትን ሸሞንተ ኣዋርሕ ድሕሪ ምምላሳ ድማ ኣብ 1999 እታ ቀዳመይቲ ጓልንስተይቲ ፕሬዚደንት ላቲቭያ ኮይና ኣብ 1944 ኣቦኣ እቲ ኲናት ከመይ ይምዕብል ከምዝነበረ ንምክትታል ሪድዮ ቢቢሲ ይሰምዕ ከምዝነበረ ትዝክር ሽዑ ኢዩ ድማ ወለዳ እናሓዘኑ ሃገሮም ገዲፎም ክስደዱ ዝወሰኑ ምንጪ ስእሊ, Vaira Vike-Freiberga መግለጺ ስእሊ, ቨይራ ቪካ-ፍሪበርጋ ጓል 11 ዓመት እንከላ ኣብ ሞሮኮ ኣብታ ናይ 1945 ሓድሽ ዓመት ለይቲ ኣብ መጀመርታ ወርሒ ጥሪ ድማ ሃገሮም ገዲፎም ብመርከብ ናብ ጀርመን ተጓዒዞም ኣብ ናይ ጀርመን መደበር ዕቑባት ተዓቚብና እቲ ሂወት ኣብቲ መደብር ዕቑባት ኣዝዩ ሕማቕ ኢዩ ነይሩ ትብል ቨይራ ቪካ-ፍሪበርጋ እታ ጓል ዓሰርተ ኣዋርሕ ንእሽቶ ሓብታ ነድሪ ሳምቡእ ኒሞንያ ትሓምምሞ ትመውት ድሕሪ ሓደ ዓመት ኣዲኣ ወዲ ትወልድ ሓዋ ክውለድ ከሎ ቨይራ ብኻልእ ኣብ ሂወታ ዝጓነፈ ሕሱም ተመክሮ ተዋሒጣ ነይራ ናይ ሕልና እሱራት ክፍትሑ ኤርትራውያን ኣብ ለንደን ጸዊዖም መንዩ ናይ ፖለቲካ እሱር ? 