 ዞጌ ናይ ቀረባ መሓዝኣ ዘርኢ ባራዩ ዝነበሩ ዝኾነ ፍቕረኝኣ ከይትምርዖ ምስ ተኸልከለት ብወግዒ ናብዚ ቃልሲ ኣትያ ነዚ ዝምልከት ኣብ ዝገበረቶም ጉዕዞታት ምስ ዝተፈላለዩ ጽልዋ ዝፈጥሩ ባህላዊ መራሕትን ውሉድ ባራዩ ዝነበሩን ተራኺባ ኣብ ሞንጎ ክልቲኦም ወገናት ናይ ዝርርብ መድረኻት ክካየዱ ገይራያ ደቂ ተባዕትዮ ኾፍ ኢሎም ነዞም ሕግታት ኣውጺኦምዮም ንሕና ድማ ኮፍ ኢልና እቶም ሕግታት ከነሐድሶም ንኽእል ኢና ኢላ እቶም ብሄረሰብ ኢግቦ ዝርከቡ ካብ ባራዩ ዝነበሩ ዝተወለዱ ኣብ ክልተ ይምቀሉ ኦሁን ኦሱን ተባሂሎም ድማ ይጽውዑ ኦሁ ሰባት ዝውንኑዎም ጊልያ ኮይኖም ኦሱ ድማ እቲ ሕብረተሰብ ንኣማልኽቲ ዘወፍዮም ናይ ኣማልኽቲ ጊልያ ዝነበሩዮም ፕሮፌሰር መጽናዕታት ኣፍሪቃ ዩኒቨርሲቲ ካሊፎርኒያ ኡጎ ንዎኬጂ ኦሱ ካብ ንግዲ ባርያ ዝኸፍአዩ ይብል ኦሱ ሚሶናውያን ብጌጋ ባሮት ገይሮም ከም ዝተረድኡዎም እዩ ዝዛረብ ባሮት ካብ ባርነት ሓሊፎም ጎተት ጊልያ ይኾኑዮም ኦሱ ግን ናብ ከምኡ ደረጃ ክበጽሑ ኣይክእሉን ይብል ኣብ ልዕሊ ኦሱ ዝበጽሕ ተነጽሎ ድማ እቲ ዝኸፍአዩ ንኮሮናቫይረስ ተበሊጽኩም ወጻኢታት ቆጢብኩም ዝበሉና ነይሮም ቖልዓ ሓዚለ ትምህርቲ ክምዝገብ ናብ ዩኒቨርሲቲ ከይደ ዶር ኑርዓይኒ መሓመድ ንስለ ፍቕሪ ኢለን ዝኽንሸባ ዘለዋ መርዑት ኦሱ መበቆል ዘይብሎም ወይውን ምስቲ መሬት ዝኾነ ዓይነት ምትእስሳር ዘይብሎም ተገይሮም ከም ባዕዲ ተቖጺሮም ተነጽሎ ይበጽሖም ስለዚ ዝኾነ ሰብ ማሕበራዊ ተነጽሎ ከይገጥሞ ጥራሕ ዘይኮነ በቶም ዝውንኑዎም ኣማልኽቲ ከይቕጻዕ ስለ ዝፈርሕ ኦሱ ምስ ዝኾነ ሰብ ዝነበሮ ርክብ ከቋርጽ ይግደድ ሕጹይ ፋቮር ኦሱ ስለ ዝኾነት ንዓኣ እንተተመርዒው ዕድሚኡ ከም ዝሓጽርዩ ብወላዲኡ ተነጊሩዎ ክፈርሕ ገይሮምዎ ድሓር ንሱ ክመውት ትደልዪ ዲኺ ኢሉ ሃቲቱኒ ትብል ፋቮር ከምዚኦም ዝበሉ ስግኣታት ኣብ ሕገ መንግስቲ ናይጄሪያ ይኹን ብፍሉይ ኣብ ልዕሊ ኦሁን ኦሱን ዝበጽሕ ተነጽሎ ደው ንምባል ብሓገግቲ ሕጊ ኢግቦ ዝወጽአ ሕጊ ኢግቦ ዝወጽኡ መምርሒታት ተግባራዊ ንከይኾኑ ዓንቀጽቲ ኮይኖምዮም ዝጸንሑ ልማዳዊ ኣተሓሳስባታት ብሕጊ ጥራሕ ክተጥፍኦም ዝከኣል ኣይኮነን ዝብል ጳጳስ ካቶሊክ ኣንቶኒ ኦቢና ከምዚኦም ዝበሉ ድሕረታት ጠጠው ክብሉ ይጉስጉስ ኣብ ደቡብ ምብራቕ ናይጄሪያ ክንደይ ዝኣኽሉ ዘርኢ ጊልያ ከም ዘለው ብወግዒ ኣይፍለጥን ብዙሓት መንነቶም ዝሓብኡኳ እንተኾኑ ኣብ ገሊኡ ኦሁ ኣብ ገሊኡ ድማ ኦሱ ካብኡ ሓሊፉ ክልቲኦም ጥራሕ ዝርከቡሎም ስለ ዝኾኑ ኣጸጋሚዩ ኣብ ቀረባ ዓመታት ኦሁን ኦሱን በዚ ተነጽሎ እናተቖጥዑ ብምምጽኦም ኣብ ሞንጎ ብዙሓት ሕብረሰተብ ናዕብን ግጭትን ክፍጠር ጀሚሩዩ እቶም ካብ ባራዩ ዝነበሩ ዝተወለዱ ድማ ናይ ባዕሎም ምምሕዳርን ጉጅለ ሙሁራትን ክፈጥሩ ጀሚሮም ቅድሚ ኣስታት 13 ዓመታት ኣብ ዞባ ኢሞ ዝርከቡ ኦሱ ነጂ ማለትውን ካብ ሓደ ማህጸን ዝተሰመየ ጉጅለ ፈጢሮም በዚ ኣቢሎም ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ኣባላት እቲ ጉጅለ ኣብ ዝተፈላለየ ክፋል ዓለም ምስ ዝርከቡ ተወለድቲ ክምርዓው የመቻችኡ ሰባት ካባኻ ዝኾነ ነገር ክደልዩ ከለው መጺኦም ይሓቱኻ ጓልካ ወይ ወድኻ ንውላዶም ክምርዐው ክሕተቱ ከለው ግን ኦሱ ኢኻ ኢሎም ይኸልኡኻ ትብል ካብ ስድራ ሃፋትም ኦሱ ዝኾነት ኦጋዲንማ ምንጪ ስእሊ, Oge Maduagwu ኦጋዲንማ ቅድሚ 10 ዓመት ንፖለቲካዊ ስልጣን ክትወዳደር እንከላ ሓያል ተነጽሎ ከም ዝበጽሓ ትዛረብ ነዚ ኣይትምጥንን ዝበሉዋ ሰባት ዘተኣኻኸቡዎ ፌርማ ብዙሕ ስለ ዝነበረ ኣመራርሓ እቲ ኣባል ዝነበረትሉ ሰልፊ ካብ ብሄረሰብ ዮርባዩ ንክድግፋ ኣጸጋሚ ኮይኑ ስለ ዝረኸቦ ዕድል ከም ዘይብላ ነጊሩዋ ህዝቢ ኢግቦ ብዛዕባ ዝብሎ ነገር ስለ ዘሎ ኣይመርጹኽን ኢሉኒ ትብል ኣብቶም ክልተ ዓበይቲ ብሄራት ናይጄሪያ ዝኾኑ ዮርባን ሃውሳን ዘርኢ ጊልያ ብምዃንካ ዝበጽሕ ተነጽሎ የለን ኣብ ገለ ብሄራት ከም ማሊን ሰኔጋልን ዝበላ ካልኦአት ሃገራት ምዕራብ ኣፍሪቃ ግን ከም ዘሎ ይግለጽ እዚ ባህላዊ እምነት ፍሉጥ ናይጄሪያዊ ጸሓፊ ቺንዋ ኣቸቤ ረሞቕታ ነገራት ቲንግስ ፎል ኣፓርት ኣብ ዝብል መጽሓፉ ኣዘንቲውዎዩ ንኣማልኽቲ ዝተወፈየ ሰብ ነይሩ ዘልኣለማዊ ነውሪ . 