 ትግርኛ BBC News, ትግርኛናብቲ ትሕዝቶ ቀጽሉ ክፍልታት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ማርታ መብራህቱ እታ ኤርትራ ዝመበቈላ ኣብ ሰማይ ዝሞተት ኢትዮጵያዊት ተቓላሲት 8 ታሕሳስ 2019 ምንጪ ስእሊ, ማርታ መብራህቱ ብሸሞንተ ታሕሳስ 1972 ቅድሚ 47 ዓመታት ልክዕ ከምዛ ዕለት 94 ተጓዓዝቲ ዝሓዘት ቦይንግ 720 ዝዓይነታ ብቚጽሪ በረራ 708 ዝተመዝገበት ነፋሪት መገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ብኣስመራ ኣቢላ ንፓሪስ ክትከይድ ካብ መሐምበቢ መስመር መዓልቦ ነፈርቲ ቦሌ ንሰማይ ኣንቃዕረረት ነብሲ ወከፍ ገያሻይ ዋኒኑ ንምስላጥ ብደሓነ ሰላም ክኣቱ በብእምነቱ ክትስፎ ንቡር ነገር እዩ ካብኣቶም ሸውዓተ ሰባት ማርታ መብራህቱ ዋልልኝ መኮነን ኣማኑኤል ዮውሃንስ ጌታቸው ሃብተ ታደለች ኪዳነማርያም ዮውሃንስ ፍቓዱን ተስፋየ ቢረጋን ግን ሓደ ዕማም ነይሩዎም ዕማሞም ንምስላጥ ከኣ ነብሶም ኣብ ተጠንቀቕ ነበረ ካብ 1965 ኣትሒዞም ተማሃሮ ዩኒቨርሲቲ መሬት ንሓራሲኡ እናበሉ ክንቀሳቐሱ ጀሚሮም ነይሮም ቅድሚኡ ብ1960 መንግስቱ ንዋይ 1919 - 1961 ምስ ሓዉ ግርማሜ ንዋይ ዀይኖም ንስርዓት ሃይለስላሴ ክግልብጡ ፈቲኖም እኳ እንተፈሸሉ እቲ ናይ ለውጢ መንፈስ ግን ኣይረግአን መንግስቲ ሃይለስላሴ ይኣርግ ከምዝነበረ እቶም ተምሃሮ ኣዝዩ ይርድኦም ነበረ ካብ ሽዑ ጀሚሮም ከኣ ለውጥታት ንኽትኣታተዉ ኣበርቲዖም ክቃልሱ ጀመሩ ተማሃሮ ዩኒቨርሲቲ ዀኑ ካልኦት መንእሰያት ንስርዓት ሃይለስላሴ ብሰላማዊ ሰልፊ ዀነ ዘይሰላማዊ ኣገባብ ንኽገጥምዎ ተንቀሳቐሱ ካብ መጽሄታት ምድላውን ብምስጢር ጽሑፋት ምብታንን ምውድዳብን ምትእኽኻብን ሓሊፎም ሱር-ነቀላዊ ተግባራት ከካይዱ ጀመሩ ካብ ንግድ ባርነት ዝደሓኑ 64 ኢትዮጵያውያን ዳግማዊት ንግስቲ ኤልሳቤጥ ኣብ ኣስመራን ኣዲስ ኣበባን ነፈርቲ ብምጥላፍ ተቓውሞኻ ምግላጽን ናይ ቃልሲ ዕላማኻ ምስራጽን እምበኣር ናይቲ እዋን እቲ ውዕውዕ ኣገባብ ቃልሲ እዩ ነይሩ ክበሃል ይከኣል ማርታ ከኣ ኣብ ቅድሚት ተሰሪዓ ምስቶም ደለይቲ ለውጢ ሓቢራ ተቓለሰት ምስ በዓል ዋልልኝ መኮነን 1945 - 1972 ጥላሁን ግዛው 1940 - 1969 ብርሃነመስቀል ረዳ 1943 - 1979 ማርታ መብራህቱ 1950 - 1972 ከኣ ሓንቲ ካብቶም ብኣብነት ዝጥቀሱ መንእሰያት ስሳታት እያ ኣብቲ እዋንቲ መንእሰያት ኢትዮጵያን ኤርትራን ብሓበራ ዲሞክራስን ፍትሕን ክነግስ ኣንጻር ንጉሳዊ ምሕደራን ግህሰት ሰብኣዊ መሰልን ውሁድ ቃልሲ የካይዱ ነይሮም ብሳዕቤኑ ከኣ ብዙሕ ጽንኩር ቃልሲ አሕሊፎም እዮም ማርታ ምስ ብጾታ ነፋሪት ቅድሚ ምጭዋዮም ብድሮኡ ኣብ ልዕሊ መንግስቲ ሃይለስላሴ ዝነበራ መርገጽን ፖለቲካዊ ርእይቶኣን ሕልምታታን ዘነጽር ሓደ መልእኽቲ ጽሒፋ ገደፈት እቲ መልእኽቲ- ንሕና ደቂ ኣንስትዮ ኢትዮጵያን ኤርትራን ህላዌናን ቃልስናን ንኸነድምቕ ድልዋት ምዃንና ነሕዋትናን ንህዝቢ ዓለም እነፍልጠሉ እዋን ኣኺሉዩ ቃልስና ዓቢ መስዋእቲ ዚሓትትን ኣንጻር ጕልተኛነትን መሳፍንትን ሃጸይነትን ዝምክትዩ ኣብዚ ቃልሲዚ ንጭቁን ህዝብና ንከነድሕን ቆራጻትን ዘይነናሕስን ክንክውን ይግባእ ጸላእትና ከምዚ ዓይነት ቋንቋን ተግባርን ጥራይዩ ዝርድኦም ናጽነት ይዅን ማዕርነት ከም ማና ካብ ሰማይ ስለዘይወርድ ብፍላይ ንሕና ደቂንስትዮ ከኣ ዝያዳ ጭቝናት ስለ ዝዀንና ኣበርቲዐና ክንቃለስን ዕጥቅና ዓጢቕና ማዕረ ገስገስቲ ኣሕዋትና ንሰለፍ ብምባል ስምዒታታን መትከላታን እተነጽር ሰነድ ንታሪኽ ሓደገት ድሕረ ባይታ ስድረኣ ማርታ በዂሪ ጓል ብሪጋዴር ጀነራል መብራህቱ ፍስሓን ወሮ ኣርያም ገብረየሱስንያ ኣርባዕተ ኣሕዋት ኣለውዋ ጀነራል መብራህቱ ፍስሓ ኣብ ኣስመራ ካብ ኣቶ ፍስሓ ክፍለን ወሮ ኣምለሰት ሰሎሞንን ኢዮም ተወሊዶም ኣባሓጎኣን ዓባያን ንማርታ ብሸነኽ ኣቦኣ ኣብ ሚስዮን ገዛ-ከኒሻ ኣስመራ እዮም ዓብዮምን ተማሂሮምን ኣቶ ፍስሓ ብ 1923 ንኢትዮጵያ ተሰደዱ ጀነራል መብራህቱ ካብ ብንእሽትኦም ኣብ ኣዲስ ኣበባ ጥቓ ሰባ-ደረጃ ኢዮም ዓብዮም ጸኒሖም ምስ ስድርኦም ናብ ኣስበ-ተፈሪ ገዓዙ ብድሕሪኡ ድማ ንኣዲስ ኣበባ ተመሊሶም ኣብ ቤት-ትምህርቲ ዳግማዊ ሚነሊክ ኣተዉ ብ 1935 ጣልያን ንኢትዮጵያ ምስ ወረረ ኣቶ ፍስሓ ኣብ ትሕቲ ራስ እምሩ ሃይለስላሴ ኰይኖም ኣንጻር ጣልያን ተዋግኡ ብ 1936 ከኣ ገራ ኣብ ዝተባህለ ቦታ ኣብ ዉግእ ሞቱ ሽዑ ስድራ ቤት ጀነራል መብራህቱ ንኣስመራ ክምለሱ ተገደዱ ጀነራል መብራህቱ ኣብ ኣስመራ ትምህርቶም ምስ ሚስዮናውያን ቀጸሉ እንግሊዝ ብ1941 ንኤርትራ ክቆጻጸር ብከረን ኣቢሉ ክኣቱ እንከሎ ጀነራል መብራህቱ ኣብ መንገዲ ተቐበልዎም መንግስቱ ሃይለማርያም ዝተሳፈረላ ነፋሪት ንምንታይ ዘይተሓምሸሸት? 