 ኣለክስ ድቫል ዋና ዳይረክተር ናይ ዎርልድ ፒስ ፋዉንደሽን ገለ-ገለ ናይ ሰላም ሽልማታት-ኖቤል ሓደ ዉልቀ-ሰብ ወይ ከኣ ትካል ኣብ ህይወቱ ምሉእ ብዝተጓነጸፍዎ ዓወታትዮም ዝትመኑ ገሊኦም ብልጫታት ኣብ ተስፋ ዝዓሰሎም ስርሓትውን ይምርኰሱዮም እቲ ብ 2009 ንፕረዚደንት ባራክ ኦባማ ዝተዋህበ ሽልማት-ኖቤል ከም ኣብነት ክውሰድ ይከኣል ኦባማ ኣብቲ እዋንቲ ሓያል ኣምር-ተለውጦ ሒዙ ከም ዝቐረበምበር ክምስከረሎም ዚከኣል ናይ ሰላም ዓወት ዝተጐናጸፈ መራሒ ኣይነበረን ክብል ፕሮፈሶር ድቫል ሓሳቡ የካፍል ቀጺሉ ኸኣ እቲ ሽልማት ንኦባማ ዓቢ ጾርምበር ዓቢ ጸጋ ኣይነበረን ክበሃል ይከኣል ነቲ ዝተዓደሎ ሽልማት ንክበቕዖ ኣዝዩ ጸዓረ ነቲ ሽልማት ኣብ ከብሒ ዝቕመጥ መጋየጺ ወይ ከኣ መሰለም-ገዛ ገይሩ ኣይርእዮን ነበረ ነቲ ብልጫ ብኻልእ ሸነኽ ክንርእዮ ከሎና ኣብ ቤተ-ክርስትያን ካቶሊክ ቅድስና ወይ ከኣ ብጽእና ዝወሃቦ ሰብ ድሕሪ ሞቱዩ ክብል የዘኻኽር ብልሒ ኣእምሮ ጸዓዱ ካብ ጸለምቲ ዝሐሸዩ ዝበለ ሊቅ ሽልማቱ ተመንጢሉ ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብዪ ኣሕመድ ሽልማት ኖቤል ሰላም 2019 ተዓዊቱ ናብቲ ንዶክተር ኣቢዪ ዝተዋህበ ሽልማት ብምምላስ እቲ ንቀዳማይ ምኒስተር ኣቢዪ ዝተዋህበ ብልጫ ከምቲ ንፕረዚደንት ኦባማ ዝተዋህበ ብልጫ ጌርና ክንርእዮ ንኽእል ብቐዳምነት እቲ ኮሚቴ በቲ ቀዳማይ ምኒስተር ኣቢዪ ተማባጺዕዎ ዘሎን ንምትግባሩ ዝፈታትኖ ዘሎን ድኣ እምበር በቲ ድሮ ዝተጓናጸፎ ዓወት ኣይኰነን ሸሊሞምዎ እቲ ሽልማት ንባዕሉ ፈተነዩ ህዝቢ ኢትዮጵያን ጐረባብቲ ሃገራትን ነቲ ፈተነ ክሰግሮ ተስፋ ኣንቢሮምሉ ኣሎዉ ይብል ፕሮፈሶር ኣስዒቡ ንቀዳማይ ምኒስተር ኣቢዪን ደገፍቱን ነዚ ብልጫ ከም መርኣያ ቅንዑነት ፖሊሲታቱ ተጠቒሞም ሕጋውነት ከልብስዎም ይፍትኑ ይዀኑ ብእኡ መሰረት ከኣ ናተይዩ ቅኑዕ ብምባል ነቶም ካልኦት ጠለባት ክጻብእዎም ይጅምሩ ይዀኑ ከምኡ ምስ ዚገብር ኣብ ጌጋ መንገዲ ክኣትዉዮም ማለትዩ እቲ ዝሓሸ ቀዳማይ ምኒስተር ኣቢዪ ነቲ ብልጫ ከም ሓደ ልዑል ሽቶ ገይሩ ክጥቀመሉ ይግባእ - ጽባሕ ክሕተተሉ ስለ ዝዀነ ቀዳማይ ምኒስተር ብተደጋጋሚ ብመንጽር እዚ ተነቢሩሉ ዘሎ ትጽቢት ክፍተንዩ ንሱን ሰዓብቱን ንኻልኦት ተወዳደርቱ ሓንጎፋይ ኢሎም ብሕድገትን ዕርቅን ክቕበሉዎም ይግባእ እንድሕሪ ከምቲ ልሙድ ግርጭትኳ ይጽንሓልና ብሓርፋፍ ኣገባብ ክጐዓዙ እንተድኣ ጀሚሮም ህዝቢ ብዝሓየለ ኣገባብ ዓገብ ክብሎምን ክተሓሓዞምንዩ ነዚ ብልጫዚ ፍሉይ ዝገብሮ ሓደ ነገር ኣሎ ኣብ ዝሓለፈ እዋን ክልተ ሃገራት ምስ ዝጻብኡ ወይ እሉኽ ምስ ዝነብሮም ሓቢሮም ንዕርቂ ምስ ዝቐርቡ እቲ ኮሚቴ-ኖቤል ንክልቲአን ሃገራት ብሓባራ ናይ ሰላም ብልጫ-ኖቤል ይሽልመን ነበረ ይብል ፕሮፈሰር ድቫል ሎም-ዓመት ግን እቲ ብፋም-ፋም ንዶክተር ኣቢዪ ዝተዋህበ ሽልማት ብፍጹም ስቕታ ንፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፍወርቂ ካብ ምሽላሙ ክቝጠብ ምዕዛብ ሓድሽ ተርእዮዩ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ከይተሸለመ ብምትራፉ እዚ ካብቲ ዝጸንሐ ልምዲ ትካል-ኖቤል ፍልይ ይብል ብምባል ፕሮፈሰር ኣሌክስ ድቫል ርእይቶኡ ይድምድም ጥሩምባ ናይ ኣልጀዚራ ከምጽኦ ዝኽእል ለውጢ የሎን ፕረዚደንት ኢሳይያስ ፕሮፈሰር ጀቲል ትሮንቮል ብወገኑ ፕሮፈሰር ጀቲል ትሮንቮል ብዛዕባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ብቀንዱ ኸኣ ብኵነታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ሓያልን ሓያሎን መጽናዕትታት ዜካየደ ኖርወይ ዝመበቈሉ ተመራማሪዩ ርእይትኡ ከኣ ብኸምዚ የካፍል ናይ ሰላም ብልጫ-ኖቤል ንዶክተር ኣቢዪ ኣሕመድ ምሃብ እቲ ብልጫ ናብ ሕመረት-ቁምነገሩ ከም ዝተመልሰዩ ዝቝጸር ምኽንያቱ ሓደ ካብ ዕላማታት ብልጫ-ኖቤል ኣብ መንጎ ኣህዛብ ዝመጽእ ስኒትን ሕውነትን ዉደባ ጉባኤ ሰላም ወይ ከኣ መስርሓት ሰላም ከምኡውን ውገዳ ኣጽዋር ንምትእትታው ተባሂሉ ስለ ዝተነድፈ ይብል ፕሮፈሰር ጀቲል ትሮንቮል ምንጪ ስእሊ, ፕሮፈሰር ጀቲል ትሮንቮል ኣብ ታሪኽ ናይ ብልጫ-ኖቤል ተመሊስና ክንርኢ ከለና ሓሓሊፍና እቲ ኮሚቴ-ኖቤል ነቲ ብልጫ ንምንታይ ንገሊኦም ሰባት ከም ዝሃበ ምልክት-ሕቶ ዜንበርናሉ እዋን ይንበርምበር ኣብዚ ዓመትዚ ግን እቲ ብልጫ ናብ ዶክተር ኣቢዪ ኣሕመድ ብምውዳቑ ኣብ ልክዕ መዓላ ውዒሉ ክበሃል ይከኣል ብኻልእ ኣዘራርባ መንፈስን ዕላማን ኣልፍረድ ኖቤል መስራቲ ኣብ ሽቶኡ ከም ዝወቕዐየ ዝርእዮ እቲ ብልጫ ንፍረ-ጻማ ዶክተር ኣቢዪ ዚበቅዕዩ ኣብዚ ሓጺር እዋን ስልጣኑ ዜፍረዮም ስርሓት ምስ ቀንዲ መንፈስን ዕላማን እቲ ብልጫ ይሳነዩዮም በለ ቀጺሉ ሚስተር ፕሮፈሰር ጀቲል ትሮንቮል ይዅንምበር እዚ ዉሳኔዚ ከም ዕላዊ መጽደቒ ስርሓት ዶክተር ኣቢዪ endorsement ወይከኣ ከም ንዅሎም ፖሊሲታቱን ንጥፈታቱን ዜመጕስ ከምኡውን ጕድለታት ዝጥቝም ክንበብ የብሉን እቲ ኮሚቴ-ኖቤል ንዶክተር ኣቢዪ ክሽልም ከሎ ዝተጠቕመሉ ኣስተገናዝቦ እኳ ድኣ ኣድሚቑ ዜስመረሎም መጐታኡ ነቲ ንናይ ኤርትራን ኢትዮጵያን ደስኪሉ ዝነበረ ዅነት ንኸንቀሳቕስ ዝወሰዶ ተበጕሶኣዊ ስጕምቲ ኣብ ኢትዮጵያ ዉሽጢ ብዜርሓዎም መዓጹ ለውጥታት ኣብ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ሰላምን ምርግጋእን ምእንቲ ክነግሱ ብዜተኣታተዎ ተበግሶ ክዀኑ ከለዉ ኵሎም ኣብቶም ቀዳማይ ሚኒስተር ኣቢዪ ዝወሰዶም ስጕምትታት ዝተመርኰሱዮም ኰይኑ ድማ እቲ ኮሚቴ-ኖቤል ሚዛኑ ኣብቶም ኣብ መስርሕ ዘሎዉ መደባት ብምትኳርምበር ኣብ ዉዱኣት ናይ ስራሕ መደባት ኣይኰነን ትዅረቱ ኣንቢሩ ክብል ይምጕት ዕላማና ነቲ ኢሳይያስ ዝኣተዎ መብጽዓ ምዝኽኻርዩ ርእይቶኡ ብምቕጻል ከም ሓቁ እቲ ብልጫ ክትዓት ወሊዑዩ - ዶክተር ኣቢዪ እቲ ሽልማት ይግብኦ ድዩ ወይስ ኣይፋልን? 