 ሕጊ ገበርቲ ሰናይ ብሰንከይ ዝወጽአ ይመስለኒ ተጋዳሊት ኣረጋሽ ኣዳነ ኣብ 2019 ዝኽሪ ሚእቲ ዓመት ቀዳመይቲ ኣባል ባይቶ ጓል ኣንስተይቲ ብ1919 ዓ.ም እያ ፈላመይቲ ጓል ኣንስተይቲ ኣባል ባይቶ ተመሪጻ እንትዝከር ኣብ ዓለም ደቂ ኣንስትዮ ብብዝሒ ናብ ውድድር ፖለቲካዊ መሪሕነት ዝመጽኣሉ ዕውት ዓመት ነይሩ ክበሃል ይከኣል ንኣብነት ኣብ ታሪኽ ደቂ ኣንስትዮን መራሕቲ ሃገርን ብዕድመ ዝነኣሸት ሳና ማሪን ብደቂ ኣንስትዮ ዝምራሕ ጥምረት ሓሙሽተ ሰልፊታት ብምምስራት ቐዳመይቲ ሚኒስትር ፊንላንድ ኮይና 12 ኣባላት ደቂ ኣንስትዮን ሸውዓተ ደቂ ተባዕትዮን ኣባላት ካቢኔ ዘለውዋ ቀዳመይቲ ሚኒስትር ሳና ማሪን ኩሉ ህጻን ድላዩ ዝማልኣሉን ኩሉ ሰብ ክብሩ ተሓልዩ ዝዓብየሉን ሕብረተሰብ ምፍጣር ዝብል ባህጊ ኣለዋ ዓለማዊ ገምጋም ፖለቲካዊ ተሳትፎ ደቂ ኣንስትዮ ክረአ እንከሎ ግን ሕጂውን ትሑትዩ ከም በዓል መምህር ኪንግስ ኮሌጅ ለንደን ፕሮፌሰር ሮዝ ካምፕቤል ዝበላ ኣብ ዙርያ ደቂ ኣንስትዮን ፖለቲካን መጽናዕታት ዘካይዳ ሙሁራት ደቂ ኣንስትዮ ብታሪኽ ኣብ ፖለቲካ ዝነበረን ትሑት ድልየት ይልወጥኳ እንተሃለወ ዝተፈላለዩ ፖለቲካዊ ሰልፊታት ዘሰጉሙዎ ፖሊሲ ንደቂ ኣንስትዮ ብዝስሕብ መልክዑ ስለ ዘይቕረጽ ግን ክንድቲ ዝድለ ተሳተፍቲ ኣይኮናን ይብላ ምንጪ ስእሊ, Getty Images ንደቂ ኣንስትዮ ዝወሃብ ሽፋን ሚዲያ ዝረኽብኦ ወርሓዊ ደሞዝ ኣብ ባይቶን ካልእ መሓውር መንግስትን ካብ ደቂ ተባዕትዮ ዝበጽሐን ጾታዊ መጥቃዕትን ዘይማዕርነታዊ ኣረኣእያን ድማ ካልእ ምኽንያት ምውሓድ ፖለቲካዊ ተሳትፎ ደቂ ኣንስትዮ ከም ዝኾኑ ይጠቕሳ እዚ ነቲ ኣብ ትግራይ ዘሎ ኩነታትውን ክገልጽ ዝኽእል ኮይኑ ኣብ ዙርያ ደቂ ኣንስትዮ ክሰርሓ ተባሂላን ዝተጣየሻ ማሕበራት ብናጻ ክሰርሓ ዘይምኽኣለን ናይ ሕጊ ክፍተትን ጸገም ኣዋጃትን ፋይናንሳዊ ሕጽረትን ሕብረተሰባዊ ኣመለኻኽታንውን ማሕለኻ እቲ ተሳትፎአን ከም ዝኾኑ ይለዓል ደቂ ኣንስትዮ ንባዕለን ዝህብኦ ግምት ደቂ ኣንስትዮ ካብቲ ብማዕረ ዝተቓለሳሉን ህይወት ዝገበራሉን ስርዓት እናተገለፋየን መጺአን እትብል ሓላፊት ርክባት ህዝብን ውድባትን ውድብ ናጽነት ትግራይ ፈትለ ገብረዮውሃንስ ምድኻም ፖለቲካዊ ተሳትፎአን ካብ ባዕላዊ ምኽንያታት ዝነቅልዩ ትብል ኣብ ግዜ ስልጣነ ኣኽሱም ደቂ ኣንስትዮ መራሕቲ ሃገር ኮይነን ኣብነት ንግስተ ሳባ ይቕጽላ ነይረን ድሕሪ ውድቀት እቲ ስልጣነ ግን ደቂ ኣንስትዮ ናብ ስልጣን ክመጽኣ የብለንን ዝብል ኣረኣእያ እናሰፍሐ ብምምጽኡ ተዳኺመን እቲ ሓደ ምኽንያት ካብ ባዕልና ዝብገስ ኮይኑ ዓቕሚ ከም ዘይብልካ ምሕሳብ ኣሎ እዚ ውጽኢት እቲ ተሃኒጹ እትብሎ ስርዓት ብርዥዋ ከም ዝኾነ እትዛረብ መንእሰይ ሰላማዊት ኩሉ ካብቲ ንደቂ ኣንስትዮ ኣትሒቱ ዝርኢ ማሕበረሰብ ብዝወጽእ ሰብ ዝተትሓዘ ስለ ዝኾነ ካብዚ ድሕረት ናጻ ዝኾነ ኣመራርሓ ብዘይምህላው ሸትኡ ዝወቅዕ ጽኑዕ መሪሕት ደቂ ኣንስትዮ ንከይህነጽ ምኽንያት ከም ዝኾነ ትገልጽ በዚ ርኢይቶ እትሰማማዕ ኣመራርሓ ውድብ ናጽነት ትግራይ ፈትለ ወዲ ተባዕታይዩ ክመርሕ ዝኽእል ብዝብል ርድኢት ናብ መድረኽ ወጺእና ሓሳብና ናይ ዘይምግላጽ ባዕላዊ ድኽመት ኣለና ብመንግስቲውን ዓቕሚ የብለንን ዝዓይነቱ ግጉይ ርድኢት ዘሎ ይመስለኒ ኢላ ሓደ ዓመት ወሲኸ እየ ንናጽነት ድምጸይ ሂበ ነጻነት ሓንቲ ጓል ኣንስተይቲ ምምሃር ማለት ትግራይ ምምሃርዩ ትብል ነይራ ካብ በለስ ኤለክትሪክ ንምምንጫው ትመራመር ዘላ ኢትዮጵያዊት ኣብ ክሊ እቲ ፖለቲካዊ ምህዳር ትግራይ ንጓል ኣንስተይቲ ምቹእ ዘይምዃኑ ካብ ሕብረተሰብ ዝበጽሕ ጸቕጢ ቀሊል ኣይኮነን ዝበለት ኣመራርሓ ባይቶና ዓባይ ትግራይ ሰላማዊት ሕብረተሰብና ከዕብየና እንከሎ ክንመርሕ ከም እንኽእል ዘይኮነ ጓል ኣንስተይቲ ድኽምትን በኻይትን ዓው ኢልና ከይንዛረብን ንርእስና ከም እነተሓሕት ብዝገብር መንፈስዩ ብምባል ነቲ ኣሎ ዝበለቶ ሕብረተሰባዊ ጸገም ትነቅፍ ዝኾነ ይኹን ሰብ ካብቲ ሕብረሰተብ ብዝወሃቦን ዝርእዮን ባህርያትን ሓሳባትን እዩ ዝነህጽ ባህርያት ድማ ቀልጢፎም ስለዘይቅየሩ እታ ጓል ኣንስተይቲ ሕይርቲ ናይ ድሕረት ኣተሓሳስባታት ከም ዝገበሩዋ ይእመን ካልእ ተሪፉ ሚዲያታት ብብዝሒ ኣብ ፖለቲካዊ ጉዳያት ርእይቶ ዝህቡ ደቂ ተባዕትዮ እየን ዘቕርባ ብሰንኩ ከኣ እዛ ዓለም ናይ ደቂ ተባዕትዮ ዓለም ከምእትመስል ዝገብር ኣቀራርባ እናርኣየ ዝዓበየ ቖልዓ ካብዚ ወጻእ ካልእ ባህሪ ክሕዝ ኣይኽእልን ፖለቲካ ንደዊ ተባዕታይዩ ዝመስሎ ትብል ሰላማዊት ኣብዚ ሕጂ እዋን ብፍላይ ኣብ ናይ ተነሓናሕቲ ሰልፍታት ዘሎ ፖለቲካዊ ተሳትፎ ደቂ ኣንስትዮ ውሑድ ከም ዝኾነ ዘልዓለት ፈትለ ገብረዮውሃንስ ብወገና ነዚ ዘፍቅድ ምቹእ ባይታ እንተሃለወውን ፖለቲካ ንዓይ ኣይኸውንን ካብ ዝብል ባዕላዊ ርድኢት ዝብገስ ክፍተት ኣሎ ትብል ነዚ ሓሳብ እትድግፍ ምክትል ሓላፊት ሊግ ደቂ ኣንስትዮ ህወሓት ጸሃይ ኣያሌው ደቂ ኣንስትዮ እቲ ክልል ኣብ ዝኣመናሉ ኣትየን ንክወዳደራን ንክመርጻን ዘኽእል ዓቕሚ ምህላው ትዛረብ ሓደ ዓብዪ ዓቕሚ ትግራይ ካብ ቃልሲ ጀሚሩ ውዳበታት ደቂ ኣንስትዮ እናጎልበተ ምምጽኡዩ እዚአን ፖለቲካዊ ማሕበራውን ቁጠባውን ረብሓ እየን ዝህባ ዘለዋ ደቂ ኣንስትዮ ካብዘን ማሕበራት እንተዘይረብሓ ነይረን ጓል ኣንስተይቲ ትግራይውን ኣብ ምንታይ ከም ዝነበረት ይፍለጥ እዩ ትብል ስጋ-ብጾት! 