 ትግርኛ BBC News, ትግርኛናብቲ ትሕዝቶ ቀጽሉ ክፍልታት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብዪ ምዕጻው መገዲ ውጽኢት ናይ ምትሕርራቕ ፖለቲካዩ 22 ጥቅምቲ 2019 ምንጪ ስእሊ, Getty Images መግለጺ ስእሊ, ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብዪ ኣሕመድ ሎሚ መዓልቲ ካብ ኣባላት ባይቶ ወከልቲ ህዝቢ ንዝቐረበሉ ሕቶታት ምላሽ ሂቡ ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብዪ ኣሕመድ ሎሚ መዓልቲ ኣብ ዝተጋብአ ስሩዕ ኣኼባ ባይቶ ወከልቲ ህዝቢ ቀሪቡ ካብ ኣባላት እቲ ባይቶ ንዝቐረበሉ ሕቶታት መልሲ ሂቡ ኣባላት እቲ ባይቶ መረጻ ንምክያድ ዘሎ ድልውነት ውሽጣዊ ርክብ ኣሓት ውድባት ኢህወደግን ድሕነት ህዝብታትን ኣብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ዘጋጥም ዘሎ ምዕጻው መገድን ዝምልከቱ ሕቶታት ኣቕሪቦም ከምኡውን ውሕስና መሰል ምንቅስቓስ ናይ ዜጋታትን ሰላምን ርግኣትን ኢትዮጵያ ኣብ ምውሓስ ዘሎ መርገጺ መንግስትን ካልኦትን ሓቲቶም መረጻ ክካየድዩ ሃገራዊ መረጻ ኢትዮጵያ ኣብዚ ዓመት ክካየድ ትጽቢት ዝግበረሉ ክኸውን ከሎ ኣብ ቀረባ ክውገንዩ ዝበሎ ውህደት ሰልፊ ኢህወደግ ንኹለን ኣባላት እቲ ልፍንቲ ዘሰማምዕ ዘይምዃኑ ነቲ ቀዳማይ ሚኒስትር ብመልክዕ ሕቶ ቀሪብሉ ብኻልእ ወገን ቦርድ ምርጫ ዘውጽኦ ኣዋጅ ብዝሒ ክታም ዝርከቦ ምምሕያሻት ኩሎም ሰልፍታት ፖለቲካ ዝተቐበልዎ ዘይምዃኑን ኣብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት እታ ሃገር ዝቕጽል ዘሎ ጸገም ርግኣትን ነቲ መረጻ ከይጸልውዎ ስግኣት ኣሎ እዞም ስግኣታት ኣብ ቅድመን ድሕረን መረጻ ጸገም ጸጥታን ናዕብን ከስዕቡ ስለ ዝኽእሉ ሕጂ ምርጫ ምክያድ የዋጽእ ድዩ? ዝብል ሕቶ ካብ ኣባላት እቲ ባይቶ ቀሪቡ እዚ ሕጂ ዘሎ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣይፍራሕ ኣይክበር ኣብ ካሊእ ቦታ ከይደ እንተዝመውት... ዶር ኣብዪ ኣሕመድ ነዚ ሕቶ ምላሽ ዝሃበ ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብዪ ኣሕመድ ዝኾነ ዓይነት ዕንቅፋት ዘይብሉ መረጻ ምክያድ ከም ዘይክኣል ብምግላጽ ዲሞክራሲ ልምምድ ስለ ዝኾነ መንግስቲ ዝሓሸ ዲሞክራሲያዊ መረጻ ንምክያድ ካብ ሕሉፍ ዝሓሸ ምድላው ከም ዝገበረ ሓቢሩ ቦርድ መረጻ ካብ ዝሓለፈ ብዝተፈለየ ሕጂ ዝሓሸ ቅርጽን በጀትን ኣለዎ ኣባላቱውን ፍቓድ ህዝቢ ረኺቦም ዝተመረጹ ስለ ዝኾኑ ካብ ጸቕጢ ናጻዩ ኢልካ ክትዛረበሉ ዘድፍር ቁመና ስለ ዘለዎ ምርጫ ሎሚ ክካየድ የብሉን ዝብል ዘእምን ኣይኮነን ዝብል ምላሽ ሂቡ ምርጫ ስዒቡ ዝለዓሉ ጎንፅታት ዘለዎም ሓደጋ ዝምልከት ግን ህዝቢ ኢትዮጵያ ኣብ 1997 ዓ.ም ካብ ዝነበረ መረጻ ስለ ዝተምሃረ ናብ ከምኡ ዓይነት ዕግርግር ክኣቱዩ ዝብል እምነት የብለይን ኢሉ ንምምሕያሽ ኣዋጅ ቦርድ መረጻ ዘይተቐበሉ ተነሓናሕቲ ሰልፊታት ድማ ልክዕ ኣይኮኑን ዝበለ እቲ ቀዳማይ ሚኒስትር እቶም ሰልፍታት መንግስቲ ክኾኑ ጥራይ ዘይኮነስ ድምጺ ህዝቢ ረኺቦም ወንበር ብምርካብ ንኣማራጺታቶም እናስረጹ ኣካል መንግስቲ ዘፈጽሞም ፖሊሲታት ክኾኑ ናይ ምግባር ኣማራጺ ከም ዘለዎውን ክኣምኑ ኣለዎም ኢሉ ዕጫ ኢህወዴግ ነታ ሃገር ዝመርሕ ዘሎ ግንባር ኢህወደግ ኣብዚ ሕጂ እዋን ኣብታ ሃገር ብዛዕባ ዘለው ፖለቲካዊ ቁጠባውን ማሕበራውን ምዕባለታትን ለውጢታትን ሓደ ዓይነት መርገጺ የብሉን እኳ ደኣስ ገለ ብሄራዊ ኣባላት ናይቲ ግንባር ክሰሓሓቡ ይረኣዩ ኣባል ውድባት ኢህወዴግ ካብ ዝኾነ ግዘ ንላዕሊ ብፖለቲካዊ ስነ ሓሳብን ዕላማን መጻኢ ዕጫ እታ ሃገር ዝምልከት ኣካይዳ ኮነ እቲ ግንባር ክህልዎ ብዛዕባ ዝእመት ውህደት ዝጠምር ኣተሓሳስባ የብሉን ተባሂሉ ዝቀርበሉ ነቐፌታ ኣብቲ ባይቶ ተላዒሉ እዚ ነታ ሃገር ናብ ዝኸፍአ ጸገም ከየእትዋ ከም ዝስጋእ ዝተገለጸ ኮይኑ ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብዪ ድማ ኢህወዴግ እንተተበቲኑ ኢትዮጵያ ክትብተንያ ዝብል ኣተሓሳስባ ልክዕ ከምዘይኮነ ምላሽ ሂቡ ኣብዪ ኣሕመድ ናይ ኤርትራ ምብፅሑ ዛዚሙ ተመሊሱ 100 መዓልታት ስራሕ ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብዪ ኣሕመድ ኢህወዴግ ኣብ ዝሓለፉ 10 ዓመታት ኣብ ዙርያ ውህደት ክዝቲ ከም ዝጸንሐ ብምዝኽኻር ብፍላይ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ኣብ ሃዋሳ ኣብ ዝተኻየደ ጉባኤ ኢህወዴግ ብሙሉእ ድምጺ ከም ዝተወሰነ ብምግላጽ ንዝተርፉ ነገራት ንዝቲ ኢና ዘለና ኢሉ ጉዳይ ውህደት ኢህወዴግ ገና ከምዘይተወደአን ኣብ ልዝብ ከም ዘሎን ዝጠቐሰ እቲ ቀዳማይ ሚኒስተር ድሕሪ እቲ ልዝባት መጽናዕቲ ቐሪቡ ውሳነና ክነፍልጥ ኢና ኢሉ ሕጂ ብዙሓት ጸገማት ስለ ዘለው እቲ ውህደት ሕዚ ግዚኡ ኣይኮነነ ዝብሉ ኣባላት እቲ ግንባር እንተሃለውኳ እቲ ቀዳማይ ሚኒስትር ውህደት ኣየድልን ዝበለ ኣካል ግን ሰሚዑ ከም ዘይፈልጥ ተዛሪቡ ቀንዲ መስራቲ ኢህወዴግ ዝኾነ ውድብ ህወሓት እቲ ግንባር ኣሽንኳይዶ ክወሃድስ ከም ግንባር ሓቢሩ ንክቕጽልውን ዘኽእሎ ባይታ እናጠፍአ እዩ ምባሉ ዝዝከር እዩ ምንጪ ስእሊ, Getty Images መግለጺ ስእሊ, ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብዪ ኣሕመድ ሎሚ መዓልቲ ካብ ኣባላት ባይቶ ወከልቲ ህዝቢ ንዝቐረበሉ ሕቶታት ምላሽ ሂቡ ግድብ ሕዳሰ ዘቋርጽ ሓይሊ ኣይክህሉን መንግስቲ ኢትዮጵያ ሰላም እታ ሃገር ናብ ንቡር ንምምላስ ይሰርሕ ከም ዘሎ ዝሓበረ ኣቶ ኣብዪ ትዕግስቲ ዝገበርና ነቲ ዝነበረ ነገር ንከይንደግምዩ ኢሉ ኣብዚ ሕጂ እዋን የዛርብ ዘሎ ግብጺ ኣብ ዙርያ ግድብ ሕዳሰ ዘለዋ መርገጺ ዝምልከት ድማ ድልየት ካልኦት ንምጉዳእ ዝጀመርናዮ ፕሮጀክት ኣይኮነን ብምባል ብምርድዳእን ስግኣት ግብጺ ኣብ ግምት ብምእታውን ክንቅጽል ኢና ኢሉ ኣብቶም ዝቕጽሉ መዓልታት ምስ ፕሬዝደንት ግብጺ ዓብደል ፈታሕ ኣልሲሲ ተራኺቡ ከም ዝዛተውን ሓቢሩ ኾፍ ኢልና ክንዘራረብ ኢና ዝኾነ ኣካል ህንጸት እዚ ግድብ ጠጠው ከብሎ ኣይኽእልን እዚ ክፍለጥ ኣለዎ ዝበለ እቲ ቐዳማይ ሚኒስትር ኲናት ክንከፍት ኢና ዝብሉ ርኢይቶታት ንዝምልከት ድማ ኣይጠቅምን ኢልና ኢና ንኣምን ክብል መሊሱ ኲናት እንተኾይኑ ኢትዮጵያ ብዙሕ ህዝቢ ኣለዋ ሚሊዮን ክነሰልፍ ንኽእል ኢና ኢሉ ወሲኹ ድማ ቀዳሞት ኣመራርሓ ዝፈጠሩዎ ስሕተት ኢና እነቕንዕ እምበር ዝጀመሩዎ ብሉጻት ውጥናት ኣይነቋርጽን ከምዚ ዓይነት ብሉጻት ስራሕቲ ብምቁራጽ ሃገር ኣይህነጽን ኢሉ ግጭት ኣብ ሞንጎ ክልላት ዝርአይ ንሕንሕ ዘይሕጋዊ ዕጥቅን ጎንጽትን ብዝምልከት ክዛረብ እንከሎ በብግዚኡ ጎንጺ እናልዓሉ ክነብሩ ዝደልዩ ብዕድመ ዝደፍኡ ኣካለት ኣለውዮም ብምባል መናእሰይ ካብዚ ክቑጠቡን ክጥንቐቑን ኣተሓሳሲቡ መራሕቲ ክልል ትግራይ ኣብቲ ክልል ዘለው ጸገማት ናይ ምፍታሕ እምበር ምስ ጎረቤት ክልል ኣምሓራ ናብ ኲናት ናይ ምምራሕ ድልየት የብሎምን ዝበለ እቲ ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብ ሞንጎ ኣካል እቲ ድራማ ዝኾኑ ሒደት ናይ ምፍላይ ጸገም ኣሎና ኢሉ ኣብ ክልላት ዝርኣይ ዕጥቂታት ብደረጃ ሃገር ዘስግእ ኣይኮነን ብምባል ክልላት ናይ ባዕለን ውሽጣዊ ድሕነት ኣብ ምሕላው እምበር ምስ ካልኦት ክልላት ናብ ጎንጺ ንምእታው ዝዳለዋ ክኾና የብለንን ድማ ኢሉ መንግስቲ ፌደራል ነዞም ጸገማት ንምፍታሕ ይሰርሕ ከም ዘሎ ዝገለጸ ኣቶ ኣብዪ ኣብ ሞንጎ ኣምሓራን ቅማንትን ብዛዕባ ዘሎ ጸገም ኣመልኪቱ እንትዛረብ ድማ መራሕቲ እቲ ዘጋጭየና ኣካል ካብ ውሽጥና ኣይኮነን ከም ዝብሉ ብምጥቃስ እዚ ነቲ ጸገም ናብ ሳልሳይ ወገን ምድፋእ ዘላቒ ፍታሕ ከም ዘየምጽእ ገሊጹ እንተኾነ ኣብቲ ጎንጺ ኢዶም ዘእትው ኣካላት እንተለዉ ድማ ኢዶም እግሮምን ክእክቡ ኣተሓሳሲቡ ኣብ ከባብታት ዓፋርን ሶማልን ብዛዕባ ዘሎ ጸገም ርግኣት ክዛረብ እንከሎውን ተመሳሳሊ ሓሳብ ኣንጸባሪቑ መንግስቲ ፌደራል ሓላፍነት ወሲዱ ፍሉይ ሓይሊ ናብዘን ከባቢታት መዲቡ ይከታተሎ ከም ዘሎውን ሓቢሩ ጉዕዞ ኣብዪ ኣሕመድ ኣብ ቀራና-መንገዲ? 