 ዕድመ እንተውሓደ 18 ዓመት ክኸውን ኣለዎ ሞያ ኣብዚውን ብሲኦሲ ተዓቂኖም ዝሓለፉ ኩሎም ካብ ሃገር ክወጽኡ ብሕጋዊ መገዲ ክኸዱ ከም ዘለዎም ይጠልብ ስልጠና ኣተሓሕዛ ገዛ ክንክን ከምኡውን ምዝዋር መኪና ዘለዎም ክኾኑ ኣለዎም ስዑዲ ዓረብ ዮርዳኖስን ኳታርን ሰራሕተኛታት ንምልኣኽ ምስ ኢትዮጰያ ስምምዕ ዝተበጽሐለን ሃገራትየን ፖላንድ ጃፓን ካናዳ ጀርመንና ሩሲያ ልዑል ጠለብ ሓይሊ ሰብ ኣለወን ተባሂለን ካብ ዝተጸንዓ ሃገራት ኤውሮጳየን ክትትል ማሕበራዊ ጉዳያት ቢሮ ሰራሕተኛን ማሕበራዊ ጉዳይን ትግራይ ኣቶ ሰለሞን ኣብርሃም ኣብዚ እዋን ናብ ወጻኢ ሃገር ክኸይድ ቑጽሪ ዝደሊ መንእሰይ ብዙሕ ምኻኑዩ ዝዛረብ ብመሰረት ኣብታ እትልእኽን እትቕበልን ሃገር ዝተጸዕሐ ስምምእ ግን ሞያዊ ስልጠና ረኺቦም ክኸዱ ስለ ዘለዎም ኣብ ትካላት ቴክኒክን ሞያን ሓዊሱ ኣብ ናይ ውልቀ ሰባትውን ስልጠና ይወሃብ ከም ዘሎ ሃቢሩ ኦሮሚያ ኣብ ክልል ኦሮሚያ ሓላፊ ቢሮ ጉዳይ ማሕበራውን ሰራሕተኛን ኣቶ መሓመድ ጠይቡ ንቢቢሲ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ ናብ ካልኦት ሃገራት ዝስደዱ መናእሰይ መብዛሕትኦም ዕድሚኦም ኣብ ንእስነት ዝርከቡዮም ኢሉ ኣብቲ ክልል ካብ ሽዱሽተ ዞባታት ብበዝሒ ዜጋታት እንትስዱ ጅማ ባሌ ኣርሲን ምዕራብ ኣርሲ ብቐዳምነት ዝርቁሑ ዞባታት እዮም ካብ ኦሮሚያ ቑጽሪ ብዘይሕጋዊ መገዲ ዝስደዱ ዜጋታት እዚ እዩ ኢልካ ምግላጽ እንተጸገመናውን ቑጽሩ ግን ይውስኽ እዩ ዘሎ ኣቶ መሓመድ ኢሉ እዚ ዘይሕጋዊ ስደት ብኽልተ ቀንዲ ኣንፈታትዩ ዝግበር እቲ ሓደ መስመር ክልል ኣምሓራ ብምቁራጽ ብመተማን ሱዳን ገይርካ ክሳብ ሊቢያ ዝበጽሕ ኾይኑ እቲ ኻልእ ብጅቡቲ-ናብ የመንን ካልኦት ሃገራት ዓረብን ዝግበር ጉዕዞ ስደትዩ ሕዚ ኣብ ኢትዮጵያ መንግስቲ ኣሎ ንምባል ኣይከኣልን ጃዋር መሓመድ ሰለስተ መዕበሲ ኣፍ- መፅብዓታት መንግስቲ ኢትዮጵያ ካብዚ ብተወሳኺ ኣብ ቀረባ ዜጋታት ብኬኒያ ታንዛኒያ ገይሮም ናብ ደቡብ ኣፍሪቃ ይጉዓዙ ከም ዘለው ኣቶ መሓመድ ገሊጹ እዞም ስደተኛታት መብዛሕትኦም ትምህርቶም ኣቋሪጾም ዝኸዱ ምኻኖም ብምግላጽ ዕድሚኦም ካብ 12 ዝጅምር ምኻኑ ሓቢሩ ኣብ ቀረባ ናብ ሃገራት ዓረብ እንትጉዓዙ ተታሒዞም ካብ ዝተመለሱ እቶም 60 ቆልዑት ምኻኖም ብኣብነት ኣልዒሉ ነዚ መንቀሊ ዝኾኑ ዝተፈላለዩ ምኽንያታት ከም ዘለው ዝገለጸ ኣቶ መሓመድ ናይ መብዛሕትኦም ግን ምስ ስእነት ስራሕ ከም ዝተሓሓሕ ተዛሪቡ ኣብ ካልእ ሃገር ሰሪሖም ሃብቲ ንምፍራይ ሓሲቦም ዝስደዱውን ግን ኣለው ኣ ብዝተፈላለዩ እዋናት ዜጋታት ባሕሪ ኣቋሪጾም ክኸዱ ኣብ ዝፍትንሉ እዋን ከም ዝሞቱ ዘልዕል ኣቶ መሓመድ ኣብ መገዲ ምማቶምን ንዝተፈላለዩ ጸገማት ምቅልዖም ጸብጻብ ይበጽሐና እዩ ብምባል እዚ ኩነታት ንምንካይ ሕጋዊ ብዝኾነ መገዲ ከይዶም ሰሪሖም ዓርሶምን ሃገሮምን ክረብሑ ንምግባር ንሰርሕ ኣለና ኢሉ ብተመሳሳሊ ምስ ዘይሕጋዊ ዝውውር ብዝተትሓሓዘ ኣብ ልዕሊ ደለልቲ ዝውሰድ ዘሎ ስጉምቲ ብምጥንኻር ንማሕበረሰብ ብሰፊሑ ትምህርቲ ንምሃብ ከም ዝተተለመ ንቢቢሲ ተዛሪቡ ቑጽሪ ስደተኛታት Mixedmigration ceneter ዝተብሃለ ማዕኸን ሓበሬታን ትካል መጽናዕትን ኣብ ድረ ገጹ ኣብ ካልኣይ ርብዒ ዓመት 2019 ቑጽሪ ካብ የመን ኬንያ ኢትዮጵያና ጂቡቲ ብሶማሊያ ኣትዮም ዝወጽኡ ስደተኛታት ብ41 ሚኢታዊት ወሲኹ ይብል ኣብ ወርሒ መጋቢት እዚ ዓመት 18 904 ዝኾኑ ኢዮጵያዊያንን ሶማሊያዊያንን የመን ኣትዮም ኣብ መወዳእታ እዚ ወርሒ ድማ ኣብ የመን ዝበጽሑ ሓፈሻዊ ስደተኛታት ድማ 74333 የይበጽሕ ብሚያዚያ ብውሑድ 40 ዝኾኑ ኢትዮጵያውያን ኣብ ገምገም ባሕሪ የመን ህይወቶም ሓሊፉ ኣምሓራ ክልል ኣምሓራውን ኣብ ኢትዮጵያ ዘይሕጋዊ ስደት መናእሰይ ካብ ዝርኣየሎም ክልላት ሓደዩ ኣብዚ ዓመት ጥራሕ ብመስመር ሰመራ ዓፋር ናብ ጅቡቲ ክኸዱ 545 ሰባት ተታሒዞም ናብ ከባቢኦም ተመሊሶም መተማ በብግዝኡ ብዙሓት ስደተኛታት ዝተሓዝሉ ከባቢ ኾይኑ ኣብርሃጅራ ዝብሃል መገዲ ድማ ካብ መስመር መተማ ሃዲሞም ንምምላጥ ዝጥቀምሉዩ በዚ መገዲ ክጉዓዙ ዝፈተኑ 290 ዝኾኑ ዘይሕጋዊ ስደተኛታት ተታሒዞም ካብ ዶብ ተመለሲኦምዮም ይብል ካብ ቢሮ ሰራሕተኛን ማሕበራዊ ጉዳይን እቲ ክልል ዝረኸብናዮ ሓበሬታ እዞም ስደተኛታት ካብ ክልል ኣምሓራ ጥራሕ ዝተበገሱ ዘይኮኑ ካብ ክልል ኦሮሚያ ኣዲስ ኣበባን ክልል ሶማሌን ዝመጽኡዮም ዝብል ድማ ዳይሬክተር ዳይሬክቶሬት ኣገልግሎት ስምሪት ስራሕን መጽናዕቲ ሓይሊ ሰብን እቲ ቢሮ ኣቶ ጌታሰው መንጌዩ መብዛሕትአን ንስደት ዝወጽኣ ደቂ ኣንሰትዯን ከም ዝኾና ዝገልጽ ኣቶ ጌታሰው ካብዚኦም 40 ሚኢታዊት ዝኾኑ ድማ ቆልዑዮም ብጅቡቲ ናብ ስዑዲ ዓረብ ዝግበር ጉዕዞ ሓደ እቶም ናብ ስደት ዝወጽኡ መናእሰይ ዝጥቀምሉ መገዲ ከም ዝኾነ ዝገልጽ ኣቶ ጌታሰው ብመተማ-ሱዳን-ሊቢያ ዝግበር ካልእ መገዲውን ኣሎ እዚ ናብ ኤውሮጳን ስዑዲ ዓረብን ንምኻድ እንትጥቀምሉ ኣብዚ ዶብ ልዑል ቑጽጽር ስለ ዘሎ ግን ዘይሕጋዊ ስደተኛታት ብዙሕ ኣይደፍሩዎን ዘይሕጋዊ ዝውውር ሰባት ብሕቡእ ዝፍጸም ስለ ዝኾነ ቑጽሮም እዚዩ ኢልካ ንምቕማጥ ዝኸብድ ሰባት ኣብ ዶባት ከም ዝትሓዙን ከም ዝጉድኡን ዝገልጽ እቲ ዳይሬክተር መብዛሕትኦም ንስደት ዝብገሱ ነበርቲ እቲ ክልል ካብ ምብራቓዊ ኣምሓራ ደቡብ ወሎ ሰሜን ወሎ ሰሜን ሸዋ ምምሕዳር ብሄረሰብ ኦሮሞ ኮይኖም ብፍላይ ብጅቡቲ ዘሎ መገዲ ይመርጹ ካብ ከባቢታት ጎንደርን ጎጃምን ዝኸዱውን ኣለው ዜጋታት ብዘይሕጋዊ መገዲ ካብ ሃገር ዝወጽእሎም ምኽንያታት ዝተፈላለዩ ምኻኖም ዝገልጽ እቲ ዳይሬክተር ኣብ ቀረባ ኣብ ሃገር ዘሎ ምምዝባል ዜጋታት ግን እቲ ቑጽሪ ክጋደድ ከም ዝገበሮ ይዛረብ ስእነት ስራሕ ካልእ ምኽንያትዩ ትምህርቶም ዝወድኡን ብዝተፈላለየ ምኽንያት ዘቋረጹን ኣማራጺ የብልናን ኢሎም ብምሕሳብ ካብ ጎዳእቲ ልምድታት ንምምላጥ ከምኡውን ብድፍኢት ዘይሕጋዊ ደለልቲ ዝወጽኡ ምህላዎምውን ክዝንጋዕ የብሉን ይብል እዚ ጸገም ንምፍታሕ ስምሪት ስራሕ ናይ ወጻኢ ሃገራት ሓዊሱ ዝተፈላለዩ መማረጺታት ይውሰዱ ኣለው ዝብል ኣቶ ጌታሰው ምስ ሕብረተሰብ ብምዝታይ ግንዛበ ዘዕብዩ ስራሕቲ ይስርሑ ኣለው ኢሉ ኣብቲ ክልል 125 ኤጀንሲታት ስምሪት ስራሕ ወጻኢ ውዕሊ ይጸድቕ ኣሎ ክሳብ ሕጂ ብኤጀንሲታት ኣቢሉ ልዕሊ 16 ደቂ ኣንስትዮ ብሕጋዊ መገዲ ተላኢኸን አለዋ ብመሰረት እዚ እቲ ቢሮ 20 ሽሕ ሰባት መዝጊቡ ልዕሊ 10 ሽሕ ሰባት ኣሰልጢኑ ከም ዝወድአ ካብቲ ቢሮ ዝተረኽበ ሓበሬታ የመልክት ብሕጋዊ መገዲውን እንተኾነ ሕጂ ብዝተፈጠረ ዕድል ስምሪት ስራሕ ወጻኢ ዲግሪ ሒዞም ስልጠና ብምውሳድ ንምኻድ ዝምዝገቡ ምህላዎም ብምግላጽ ስእነት ስራሕ ትኹረት ክወሃቦ ከም ዝግባእ የረድእ ፓስፖርት ምኽላእ ሓዊሱ ካልኦት መገዲታት ብምጥቃም ዘይሕጋዊ ስደት ንምንካይ ዝግበር ጻዕሪኳ እንተሃለወ ሕጂውን ኣብ ውሽጢ ሃገር ዘሎ ምምዝባል ቑጽሪ ስደት ክውስኽ ገይሩዩ ብሕጋዊ መገዲ ስምሪት ስራሕ ናብ ወጻኢ ሃገራት ንምኻድ ኣብቲ ክልል ጥራሕ ልዕሊ 20 ሽሕ ሰባት ተመዝጊቦም ኣለው እዚ ዜጋታት ብሕጋዊ መገዲ ናይ ምኻድ ድልየት ከም ዘለዎም ዝርኣናሉዩ ይኹንምበር እዚ ዝኣክል ቑጽሪውን ብዘይሕጋዊ መገዲ ክወጽእ ይኽእል ነይሩዩ ዝብል ግምቱ የቐምጥ እዚ ጸገም ንምግታእ እንታይ ይስራሕ ኣሎ? 