 እቲ 1955 ብሓገዝ ኖርወጃውያን ዝተመስረተ ሓይሊ ባሕሪ ኢትዮጵያ ናይ ኣመሪካ ደገፍ እውን ስለዝነበሮ ብዝዓጠቖ ኣጽዋርን ውዳበን ኣብቲ ከባቢ ካብ ዝነበረ ሓይልታት ሓይሊ ባሕሪ ጂቡቲን ሱዳንን ጸብለልታ ከምዝነበሮ ይዛረብ ኣብ 50ታትን 60ታትን ድማ ሓይሊ ባሕሪ ሱዳን ናብ ባጽዕ መጺኦም ይምሃሩ ከምዝነበሩ ዝዝክር ዶክተር ሃይለ ምቛም ንግዳዊ መስመር መራኽብ ማሪታይም ሺፒንግ ላይን እውን ካብ ምቛም ሓይሊ ባሕሪ ፈሊኻ ዘይረአ ምዃኑ ይገልጽ ማሪታይም ሺፒንግ ንንግዳዊ ንጥፈታት ዝከታተል ኣካል እዩ እዚ ንግዳዊ ንጥፈታት ከኣ ብዙሕ ግዜ ብውልቃዊ ትካላት እዩ ዝካየድ ብዙሕ ግዜ መንግስቲ ኢዱ ኣየእትወሉን እዩ ድሕነት ኣብ ክሊ ባሕሪ ሓንቲ ሃገር እትንቀሳቐስ መርከብ ግን ሓይሊ ባሕሪ እዩ ሓላፍነት ዝወስድ ሓንቲ ሃገር ንግዳዊ መስመር መራኽብ ንኽህልዋ ባሕሪ ክህልዋ ናይ ግድን ኣይኮነን ምኽንያቱ እተን መራኽብ ኣብ ዝኸደኦ ሃገር ግቡእ ክፍሊት እናኸፈላ ከራግፋን ክጽዕናን ይኽእላ እየን ንኣብነት ኣብ ሓደ እዋን ሶማላውያን ክሊ ባሕሮም ክቆጻጸሩ ስለዘይከኣሉ ዘዘርከቡ ብናእሽቱ ጀላቡ ዓበይቲ መራኽብ እናኸተሩ ክፍሊት የገድዱን ነይሮም ሽፍትነት ባሕሪ ቅርሰና ስለዝበዝሐ ከም ሕብረት ኤውሮጳ ዝኣመሰላ ሓይልታት ረብሐአን ንምርግጋጽን ድሕነት መራኽብ ንግድ ንምውሓስን ሸፋቱ ባሕሪ ዝሃድንን ነቲ ባሕሪ ዝቆጻጸር ሓይሊ ልኢኸን ክከታተልኦ ጀሚረን ዝኾነ ክሊ ባሕሪ ዝቆጻጸሮ እንተዘይብሉ መፍቶን ኣደዳን ሸፋቱ ባሕርን ዘይሕጋዊ ንግድ እዩ ዝኸውን ሕጂ ዶክተር ኣብይ ኣሕመድ ናብ ስልጣን ምስ መጽአ ሓይሊ ባሕሪ ከነቕውም ኢና ዝብል ዘረባ ተደጋጊሙ ኣሎ ርኡይ ምልክታት እውን ኣሎ ኣበይ ዝብል ሕቶ ንኤርትራውያን ኣየቕሰኖምን ኣቐዲሙ ምናልባት ኣብ ጂቡቲ ክኸውን ይኽእል እዩ ዝብል ገማጋም ነይሩ ፕረዚደንት ጂቡቲ ዑመር ገለ ኣብ ባጽዕ ምዃኑ ምስሓበረ ሓያሎ ኤርትራውያን ሓይሊ ባሕሪ ኢትዮጵያ ኣብ ኤርትራ እንድሕር ኣትዩ ልኡላውነት ኤርትራ ኣብ ፈተነ ክኣቱ እዩ ዝብል ስምዒት አሕዲሮም እቲ ኣብ ገደም ዝመዓስከሩ ብዕጥቁን ሓይሊ-ሰቡን ብዙሕ ዘይሰጎመ ሓይሊ ባሕሪ ኤርትራ ክወሓጥን ክዕብለልን ይኽእል እዩ ዝብል ስክፍታ ከኣ ፈቐድኡ ይስማዕ ኣሎ ሓይሊ ባሕሪ ምክያድ ሓያል እዩ ኣዝዩ ብዙሕ ወጻኢ ዝሓትት ዓውዲ ከኣ እዩ ይብል ዶክተር ሃይለ እቲ ትካል ምስ ሓይሊ ኣየር ብምንጽጻር ንኣብነት ኣብ ሓይሊ ኣየር ሓንቲ ነፋሪት እንተዘይበሪራ እተውጽኦ መጻኢታት ውሑድ እዩ ኣብ ሓይሊ ባሕሪ ግን ሓንቲ መርከብ ኣብ 24 ሰዓታት ሰርቪስ እንተዘይገይራ ዓቢ ክሳራ እዩ ዘጋጥም ንዓኣ ንምጽጋንን ንምክንኻንን ዝወጽእ ወጻኢታት ብዙሕ እዩ ዓባይ መርከብ እንተኾይና ከኣ ካበ 300-400 ሰባት እያ ትሕዝ ዕጥቅን ስንቅን እቲ ዓቕሚ ሰብ ኮነ እቲ ንሳ እተህልኾ ጸዓትን ኣጽዋርን ከኣ ክቡር ምዃኑ የረድእ ዶክተር ምንጪ ስእሊ, HA ኣብ ከም ብዓል ኤርትራ ዝኣመሰላ ናእሽቱ ሃገራት ብናእሽቱ መራኽብ ኮለላ እናካየድካ ንማያዊ ክልኻ ክትቆጻጸሮ ትኽእል ኢኻ ግዙፍ ሓይሊ ባሕሪ ከተቕውምን ክትሃንጽን ግን ከቢድ እዩ ኣብዚ ዞባና ዝልዓለ ሓይሊ ባሕሪ ዘለዋ ሃገር ስዑዲ ዓረብ እያ ይብል ዶር ሃይለ ስዑዲ ኣብ 1957 ኣቢሎም እዮም ሓይሊ ባሕሪ ኣቒሞም ካብ ብዓል ኣሜሪካን ፈረንሳን ንሓንቲ መርከብ ክሳብ ክልተ ቢልዮን ዶላር እናኸፈሉ ይዕድጉ ከምዝነበሩ ይዛረብ ስለዚ ኣብ ሓይሊ ባሕሪ ሓንቲ መርከብ ኣላትኒ ምባል ትርጉም ከምዘይብሉን ብዘዋጽኣካ ኣገባብ ክትሃንጾ ከምዝከኣልን እዩ ዝዛራብ ዓቢ እንተሓሲብካ ግን እቲ ባጀት ኣይትኽእሎን ኢኻ ንኣብነት ኣብ ገድሊ ኤርትራ እተን ዓበይቲ መራኽብ ኢትዮጵያ ብናኣሽቱ ፈጣናት እየን ተደምሲሰን ሕጂ ከኣ ኢትዮጵያ ንዘለዋ ጸጥታውን ቁጠባውን ቅልውላው ከይፈትሐት ካልእ ገዚፍ ባጀት ዝሓትት ትካል ሓይሊ ባሕሪ ከተቕውም ምድላያ ተወሳኺ ጸገም ምፍጣር ኮይኑ ዝስመዖም ባሕረኛታት ውሑዳት ኣይኮኑ ይብል ኣብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ንዝተፈጥረ ሰላም ልዑል ኣድናቖቱ ዝገልጽ ዶክተር ሃይለ ሓጎስ እቲ ንዝሓለፈ 20 ዓመታት ንክልቲአን ሃገራት ሓሊኹወን ዝጸንሐ ወጥሪ ኣይሰላም ኣይኵናት ምብቅዑ ዓቢ ተስፋ ብምዃኑ ብፍላይ ኤርትራ ዘቤታዊ ጉዳያታ ክትፈትሕን ኣብ ህንጸት ቅዋምን ምርግጋጽ ፍትሕን ግዝኣተ ሕግን ኣበርቲዓ ክትሰርሕ ይምሕጸን ክብል ተስፍኡን ትጽቢቱን ይገልጽ ኤርትራ ኣብ እስትራቴጂካዊ መስመር ቐይሕ ባሕሪ ተደኲና ኣስታት 1300 ኪ-ሜትሮ ገማግም ባሕርን ክሳብ 300 ዓበይትን ናእሽቱን ሓቒቕ ዝመስል ማይ ባሕርን ሑጻን ዝርከቦም ደሴታት ትውንን እያ ውሕስነትን ድሕነትን እዚ ብገዚፍ እጀታ እትካፈሎ ልዕሊ 40 ንግዲ ማሪታይምን ነዳድን ዓለምና ዝመሓላለፈሉ መስመር ከተውሕስ ሓላፍነት ድማ ሓላፍነት ኣለዋ ይኹን እምበር እቲ ኣብ 1990ታት ብናእሽቱ ፈጣናት ጀላቡ ዘበናዊ ኣጽዋር ንዝዓጠቐ ግዙፍ ሓይሊ ባሕሪ ዝሰዓረ ውልዶ ሓይሊ ባሕሪ: ኣብ ዝሓለፈ 20 ናይ ወጥሪ ዓመታት ብሰንኪ እቲ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ተነቢሩ ዝጸንሓ እገዳ ብዓቕሚ ሰቡን ዕጥቁን ከምቲ ዝድለ ኣይማዕበለን ተባሂሉ እዩ ዝዝረብ ዜናታት ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ16 ጥሪ 2021 ቦቢ ዋይን ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹቅድሚ 6 ሰዓታት ስለምንታይ ንፓትሪስ ሉሉምባ ምዝካር ኣድለየ?ቅድሚ 5 ሰዓታት ኣዘራረብቲ ዛዕባታት እናኸረረ ዝመጽእ ዘሎ ጎንጺ ዶብ ኢትዮጵያን ሱዳንን14 ጥሪ 2021 ክልል ኦሮሚያ መምህር ኪቲላ ጉዳታ ስለምንታይዩ ተረሺኑ?12 ጥሪ 2021 3:42 ቪድዮ, ብዛዕባ ፕረዚደንታዊ መረጻ ኡጋንዳ እንታይ ትፈልጡ?, ዕምሪ ፈነወ 3,4212 ጥሪ 2021 ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ መዓልታዊ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ዘርኢ ሰሌዳ24 መጋቢት 2020 ሱዳን ኣብ መስርሕ ልዝብ ግድብ ሕዳሰ ኣይተሰማመዐትን11 ጥሪ 2021 ምስ ሱዳን ዘሎ ምስሕሓብ ዶብ ናብ ዝነበሮ ተመሊሱ ብሰላም ክፍታሕ ኣለዎ- ኢትዮጵያ7 ጥሪ 2021 ቦይንግ 737 ነፋሪት ኢንዶኔዥያ ዝወደቐትሉ ከባቢ ተፈሊጡ ተባሂሉ10 ጥሪ 2021 ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ስዑዲ ዓረብ ዝሳቐዩ ኢትዮጵያውያን መንግስቲ ናብ ዓዶም ክመልሶም ይምሕጸኑ7 ጥሪ 2021 ኣቶ ጃዋር መሓመድ ዝርከቦም ክሱሳት ሎሚ ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም12 ጥሪ 2021 ብብዝሒ ዝተነበ 1 ኣብ 50 ግዝኣታት ኣመሪካ ብኣጽዋር ዝተዓጀበ ተቓውሞ ከይካየድ ተሰጊኡ 2 ላዕለዎት መሪሕነት ህወሓት ትማሊ ናብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም 3 ወድብ ኣንጌላ መርክል ሓድሽ ኣቦ መንበር መሪጹ 4 ኡጋንዳ ፕረዚደንት ዩወሪ ሙሰቨኒ ከምዝተዓወተ ተገሊጹ 5 ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ 6 ቦቢ ዋይን ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ 7 ኣብ ትግራይ ምሉእ ኣገልግሎታት መብራህትን ስልክን መዓስ ክጅምር ይኸውን? 