 ትግርኛ BBC News, ትግርኛናብቲ ትሕዝቶ ቀጽሉ ክፍልታት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ብሰንኪ ናይ ሓሶት መድሃኒታት መዓልታዊ ሰባት ይሞቱ ኣለዉ 31 ጉንቦት 2018 ምንጪ ስእሊ, Science Photo Library ውላድኩም ብሕማም ዓሶ ክሳቐ ክትርእዪ እሞ ሕሰብዎ ዓሶ ሓደ ካብቶም ህጻናት ዝቐዝፉ ዓበይቲ ሕማማት ዓለምዩ ምልክታቱ ድማ ረስኒ ረሃጽ ተምላስን ገብገብ ምባል ምንፍርፋርን ይርከብዎም እንተኾነ ግና ብዙሕ ከይትሻቐሉ ትኽእሉ ኢኹም ምኽንያቱ ደሓን ካብ ዕዳጋ ፈውሲ ዓሶ ገዚአሉ ኣለኹንዶ ክትብሉ ትኽእሉ ኢኹም እንተኾነ ግና ውላድኩም እቲ ዝገዛእኩሞ መድሃኒት ናይ ሓሶት መድሃኒት ብምዃኑ በቲ ዓሶ ተሰኒፉ ክመውት ከሎ ዝስመዓኩም ሓዘን ክትግምትዎ ትኽእሉ ትኾኑ እቲ ሃሳዪ ኩነታት ናይቲ ብብልዮናት ዝቑጸር ገንዘብ ዘንቀሳቕስ ንግዲ ናይ ሓሶት መድሃኒት እምብኣር እዚዩ ኾይኑ ዘሎ ኣብ ኣፍሪቃ ጥራይ ልዕሊ 120 000 ሰባት ኣብ ዓመት ብሰንኪ ናይ ሓሶት ፈውሲ ዓሶ ከም ዝሞቱ ውድብ ጥዕና ዓለም ይገልጽ እቶም ናይ ሓሱት ኣፋውስ ወይ ደረጃኦም ዘይሓለዉዯም ወይ ድማ ምሉእ ብምሉእ ጸረ ዓሶ ዝኾኑ ባእታት የብሎምን ዋላ እቶም ደረጃኦም ዘይሓለዉ መድሃኒኣታት- እኹል ኣቐን ናይቶም ጸረ ዓሶ ዝኾኑ ባእታት ዘየብሎም እውን ሓደገኛታት ክኾኑ ይኽእሉ እዮም ምኽንያቱ ናይቲ መድሃኒት ተጻዋርነት ከስዕቡ ስለዝኽእሉ ኣብ ከም ዓሶን ዓባይ ሰዓልን ዝበሉ ተላባዕቲ ሕማማት ብዝተገብሩ ገለ ግምታት ሓደ ሲሶ ናይቲ ኣብ ኣብ ትሕተ-ሳሃራ ኣፍሪቃ ዘሎ ኩሉ ጸረ-ዓሶ መድሃኒታት ናይ ሓሶት መድሃኒታት እዩ እዞም ናይ ሓሶት መድሃኒታት ኣብ ፋርማሲታት ክሊኒካትን ኣብ ጽርግያን ክሽየጡ ይኽእሉዮም ከምኡውን ኣብ ተቖጻጻሪ ዘይብሎም መርበባት ኢንተርነት ክሽየጡ ይኽእሉ በጻብዕ ዝቑጸሩ ጀመርቲ ነጋዶ ግና ቴክነሎጂ ብምጥቃም ክቆጻጸርዎ ይፍትኑ ኣለዉ ብመሰረት ሓደ ስፕሮክሲል ዝበሃል ኩባንያ ዘተኣታተዎ ሓደ ሜላ ዓደግቲ ነቲ ኣብቲ መትሓዚ ናይቲ መድሃኒት ዘሎ ፍሉይ ቁጽሪ ባርኮድ ብምቕራጽ ስካን ናብቲ 24 ሰዓታት ዝሰርሕ ማእከል ሓበሬታ ብምድዋል ሓቅነቱ ከረጋግጹ ይኽእሉ እቲ ኩባንያ ተጠቀምቲ ነቲ ኣገልግሎት ክጥቀምሉ ምእንቲ ከም ተንቀሳቓሲ ተሌፎናትን መደወሊ ግዜን ኤርታይም ከም ሽልማት ብምሃብ ከተባብዖም ጀሚሩ ከም በዓል ግላክሶስሚትክሊን ግላክሶ ኖቫርቲስን ዝበላ ልዕሊ 70 ዝኾና ናይ መድሃኒት ኩባንያታት ነቲ ኣገልግሎት ክጥቀማሉ ጀሚረን ከም ዘለዋ ኣፈኛ ስፕሮክሲል ቶሉሎፕ ገባሞላዩን ተዛሪቡ እቲ ኣገልግሎት ኣብ 2009 ካብ ዝጅምር ንደሓር ኣስታት 28 ሚልየን ናይ ምጽራይ ጠለባት ኣብ ምሉእ ዓለም ተካይዶም ኣለዉ ቀሊልን ሕሱርን ዝኾነ ናይ ድሕነት ስጉምቲ እዩ ይብል ሚስተር ገባሞላዩን ምንጪ ስእሊ, Getty Images እቲ ኣገባብ ኣብ ኣፍሪቃ ኣብ ኬንያ ጋና ናይጀርያ ደቡብ ኣፍሪቃ ታንዛንያን ኣብዚ ቀረባ እዋንውን ኣብ ማሊ ይሰርሕ ኣሎ ጨናፍርና ናብ ኩለን ናይ ኣፍሪቃ ሃገራት ንምስፋሕ ንፍትን ኣሎና ይብል ደጊሙ ምሓዝ ናይቶም ገበነኛታት ቅድሚ 10 ዓመታት ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ዝነጥፍ ብራይት ሲሞንስ ቨሪፋይ-ባይ-ሞባይል ብተንቀሳቓሲ ቴለፎን ምርግጋጽ ዘኽእል ኤምፐዲግሪ ዝበሃል ተመሳሳሊ ሜላ ፈጢሩ ነቲ ምህዞ ምስ ሀወለት-ፓካርድ ዝተባህለ ናይ ሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካ ፍሉጥ ኩባንያ ብምትሕብባርዩ መስሪትዎ ዝተሓትሙ ፕሪንት ዝኾኑ ባርኮዳትን ክቕለጥ ዝኽእል ተለጠፍትን ተጠቀምቲ ነቲ ዝዓደግዎ መድሃኒት ምስቲ ማእከላይ ማዕከን-ሓበሬታ ናይ መድሃኒታት ብምንጸጻር ሓቀኛ ድዩ ኣይኮነን ከረጋግጹ የኽእልዎም እንተኾነ ግና ነቲ መድሃኒት ካብቲ ፋሪካኡ ክሳብ ናብ ኢድ ተጠቃሚ ዝበጽሓሉ ዘሎ ምሉእ ጉዕዝኡ ክትከታተሎ የድሊ ክብል ኣቶ ሳይሞንስ ንቢቢሲ ሓቢሩ እቲ ናይ ተጠቀምቲ ንዋይ ኣፕ ከተማዕብሎ ቀሊልዩ ነይሩ ኣብቲ ናይ ምጥቃም ጫፍ ምስበጻሕና ዝነበረ ስራሕ ግን ኣዝዩ ከቢድ ነይሩ ብግምት ናይ ኣቶ ሳሞንስ ኣስታት 75 ሚልየን ሰባት ተጠቀምቲ ክኾኑ ኪኢሎም እዯም ምንኽንያቱ ድማ ናይ ሓሶት መድሃኒታት ኣብ ኣፍሪቃ ክጥለፉ ስለዝኻኣሉዩ ኣብዚ እዋንዚ ኤምፐዲግሪ ኣብ 12 ሃገራት ኣፍሪቃን ኤስያን ስራሓቱ የካይድ ኣሎ ናይ ሓሶት መድሃኒታት ንምቁጽጻር ናይ መፍረ-መድሃኒት ኢንዱስትሪ ብርክት ዝበሉ ናይ ቴክነሎጂታት ኣብ ምጥቃም ይርከብ ሰባት ይሞቱለዉ እዞም ቴክነሎጂታት ይሰርሑ እንተድኣ ሃልዮም ድኣ ስለምንተይ ሰባት ብሰንኪ ናይ ሓሶት መድሃኒታት ይሞቱን ይሳቐዩን ኣለዉ? 